CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5

Odisha State Board Elements of Mathematics Class 11 Solutions CHSE Odisha Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 Textbook Exercise Questions and Answers.

CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Exercise 5

Prove the following by induction.

Question 1.
1 + 2 + 3 + …… + n = \(\frac{n(n+1)}{2}\)
Solution:
Let pn be the given statement
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5

Question 2.
12 + 22 + …… + n2 = \(\frac{n(n+1)(2 n+1)}{6}\)
Solution:
Let pn be the given statement
when n = 1
12 =1 = \(\frac{1(1+1)(2 \times 1+1)}{6}\)
P1 is true
Let Pk be true.
i.e. 12 + 22 + … + k2 = \(\frac{k(k+1)(2 k+1)}{6}\)
we shall prove Pk + 1 is true i.e., 12 + 22 + … + k2 + (k + 1)2
\(=\frac{(k+1)(k+2)(2 k+3)}{6}\)
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 1
∴ Pk+1 is true
∴ Pn is true of all values of n∈N.

Question 3.
1 + r + r2+ …. + rn = \(\frac{r^{n+1}-1}{r-1}\)
Solution:
Let Pn be the given statement
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 2
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 3

Question 4.
5n – 1 is divisible by 4.
Solution:
Let Pn = 5n – 1
When n = 1,
51 – 1 = 4 is divisible by 4.
∴ P1, is true.
Let Pk be true i.e.,
5k – 1 is divisible by 4.
Let 5k+1 – 1 = 4m, me Z
Now 5k + 1 – 1 = 5k. 5 – 5 + 4
= 5 (5k – 1) + 4
= 5 × 4m + 4 = 4 (5m + 1)
which is divisible by 4.
∴ Pk+1 is true.
∴ Pn is true for all values of n ∈ N

CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5

Question 5.
72n + 23n-3  3n-1 is divisible by 25 for any natural number n > 1.
Solution:
Let 72n + 23n-3 . 3n-1
when n = 1, 71 + 20 . 30 ⇒ 49 + 1 = 50
which is divisible by 25.
∴ P1 is true. Let Pk be true.
i.e., 72k + 23k-3 3k-1 is divisible by 35
Now \(7^{2 \overline{k+1}}+2^{3 \overline{k+1}-3} 3^{\overline{k+1}-1}\)
=72k+2 + 23k. 3k
= 72k. 72 + 23k-3 23. 3k-1. 31
= 72k. 49 + 23k-3. 3k-1. 24
= 72k (25 + 24) + 24. 23k-3. 3k-1
= 72k. 25 + 24 (72k + 23k-3. 3k-1)
= 72k. 25 + 24 × 25m
Which is divisible by 25 (∵ Pk is true)
∴ Pk+1 is true
∴ Pn is true for all values of n > 1.

Question 6.
7. 52n-1 + 23n+1 is divisible by 17 for every natural number n ≥ 1.
Solution:
Let Pn = 7. 52n – 1 + 23n+1.
When n = 1, 7.5 + 24 = 35 + 16 = 51
Which is divisible by 17.
P1, is true.
Let Pk be true i.e., 7.52k-1 + 23k+1  is divisible by 17.
Let 7.52k-1 + 23k+1 = 17 m, m ∈ Z
Now, \(7.5^{2 \overline{k+1}-1}+2^{3 \overline{k+1}+1}\)
= 7.52k-1 + 23k+4
= 7.52k-1 . 52 + 23k+1 . 23
= 25. 7. 52k-1 + 8. 23k+1
= (17 + 8) 7.52k-1 + 8. 23k+1
= 17. 7. 52k-1 + 8 (7. 52k-1 + 23k+1)
= 17 × 7 × 52k-1 + 8 × 17m
Which is divisible by 17.
Hence Pk+1. is true.
∴ Pn is true for all values of n ≥ 1.

Question 7.
4n+1 + 15n + 14 is divisible by 9 for every natural number n ≥ 0.
Solution:
Let Pn = 4n+1+ 15 n + 14
when n = 1, 42 + 15 + 14 = 45 is divisible by 9.
∴ P1 is true. Let Pk be true.
i.e., 4k+1 + 15k + 14 is divisible by 9.
Now, 4k+1+1 + 15 (k + 1) + 14
= 4k+2 + 15k + 29
= 4k+1. 4 + 60k + 56 – 45k – 27
= 4 (4k+1 + 15k + 14) – 9 (5k + 3)
Which is divisible by 9.
∴ Pk+1, is true.
∴ Pn is true for all values of n ≥ 0.

Question 8.
3(2n-1) + 7 is divisible by 9 for every natural number n ≥ 2.
Solution:
Let Pn = 32(n-1) + 7
When n = 2. 32 + 7 = 16 is divisible by 8.
∴ P2 is true.
Let Pk be true.
i.e., 52(k-1) + 7 is divisible by 8.
Let 32k-2 + 7 = 8m. m ∈ Z.
Now \(3^{2(\overline{k+1}-1)}\) + 7 = 32k + 7
= 32k-2. 32 + 63 – 56
= 9(32k-2 + 7) – 56
= 9 × 8m – 56 = 8 (9m – 7)
Which is divisible by 8.
Pk+1 is true.
Pn is true for all values on n ≥ 2.

Question 9.
5(2n-4)  – 6n + 32 is divisible by 9 for every natural number n ≥ 5.
Solution:
Let P = 52(n-4) – 6n + 32
For n = 5, P5 = 52 – 6. 5 + 32
= 25 – 30 + 32 = 27
Which is divisible by 9.
Hence P5 is true.
Let Pk is true.
Let Pk is divisible by 9.
Let Pk = 52(k-4) – 6k + 32 = 9., m ≥ Z
52k+2 = 576 m + 24k  + 25 … (1)
we shall prove that Pk+1 is true.
Now 52(K+1)+2 – 24(k+1) – 25
= 52 (52k+2) – 24k – 24 – 25
= 52[576m + 24k + 25] – 24k – 24 – 25
= 25 × 576 m + 25 × 24k + 25 × 25 – 24k – 24 – 25
= 25 × 576 m + 576 k + 576
= 576 [25 m + k + 1]
which is divisible by 576
∴ Pk+1 is true.
So by the method of induction Pn is true for all n.
i.e., 52n+2  – 24n – 25 is divisible by 576 for all n ∈ N.
Hence Pk+1 is true.
So by methods of induction Pn is true.
i.e., 52n+2 – 24n – 25 is divisible by 576 for all n.

CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5

Question 10.
\(\frac{1}{1.2}+\frac{1}{2.3}+\ldots+\frac{1}{n(n+1)}=\frac{n}{n+1}\)
Solution:
when n = 1,
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 4
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 5

Question 11.
1.3 + 2.4 + 3.5 + …….. + n(n + 2) = \(\frac{n(n+1)(2 n+7)}{6}\)
Solution:
when n = 1,
we have 1.3 = 3 = \(\frac{3 \times 6}{6}\)
\(=\frac{1 \times 2 \times 9}{6}=\frac{1(1+1)(2 \times 1+7)}{6}\)
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 6
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 7

Question 12.
xn – yn = (x – y)(xn-1 + xn-2 y + … + xyn-2 + yn-1); x, y ∈ R [Hint : Write xn+1 – yn+1 = x(xn – yn) + yn(x – y)]
Solution:
Let p(n) is
xn – yn = (x – y)(xn-1 + xn-2 y + … + xyn-2 + yn-1); x, y ∈ R
Step – 1:
For n = 2
x2 – y2 = (x – y) (x + y) (True)
∴ P(1) is true.
Step – 2:
Let P(k) is true.
i.e., xk – yk = (x – y)(xk-1 + xk-2y + … +xyk-2 + yk-1)
Step – 3:
Let us prove Pk+1 is true.
i.e., xk+1 – yk+1 = (x – y) (xk + xk-1y + … (xyk-1 + yk)
L.H.S. = xk+1 – yk+1
= xk+1 – xyk + xyk – yk+1
= x(xk – yk) + yk (x – y)
= x(x – y)(xk-1 + xk-2 y + … + xyk-2 + yk-1) + yk(x – y) [by (1)]
= (x – y) [xk + xk-1 y + … + xyk-2 + xyk-1 + yk]
= R.H.S.
∴ P(k+1) is true.
Step – 4:
By Principle Of Mathematical Induction P(n) is true for all n ∈ N.

Question 13.
1 + 3 + 5 + ……. +(2n – 1) = n2
Solution:
Let P(n) is : 1 + 3 + 5 + ……. +(2n – 1) = n2.
Step – 1:
For n = 2
L.H.S. = 1 + 3 = 4 = 22 (R.H.S)
∴ P(1) is true.
Step – 2:
Let P(k) is true.
i.e., 1 + 3 + 5 … + (2k – 1) = k2 …(1)
Step – 3:
We will prove that P(k + 1) is true
i.e., we want to prove.
1+ 3 + 5 + … + (2k – 1) + (2k + 1) = (k + 1)2
L.H.S. = 1 + 3 + 5 + … + (2k – 1) + (2k + 1)
= k2 + 2k + 1          [By – (1)]
= (k + 1)2 = R.H.S.
Step – 4:
By the Principle of Mathematical Induction P(n) is true for all n.
i.e., 1 + 3 + 5 ….+ (2n – 1) = n2

CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5

Question 14.
n > n; n is a natural number.
Solution:
Let P(n) is 2n > n
Step – 1:
21 > 1 (True)
∴ P(1) is true.
Step – 2:
Let P(k) is true.
⇒ 2k > k
Step – 3:
We shall prove that P(k + 1) is true
i.e., 2k+1 > k + 1
Now 2k+1 = 2.2k > 2k ≥ k + 1 for k ∈ N.
∴ 2k+1 > k + 1
⇒ P(k + 1) is true.
Step – 4:
By the Principle of Mathematical Induction P(n) is true for all n.
i.e., 2n > n for n ∈ N

Question 15.
(1, 2, 3 … n)3  > 8 (13 + 23 + 33 + … + n3), for n > 3.
Solution:
Let P(n) is
(1, 2, 3 … n)3  > 8 (13 + 23 + 33 + … + n3), for n > 3.
Step – 1:
For n = 4
(1. 2. 3. 4)3 = 243 = 13824
8(13+ 23 + 33 + 43) = 808
∴ (1. 2 . 3 . 4)3 > 8(13 + 23 + 33 + 43)
∴ P(4) is true.
Step- 2:
Let P(k) is true.
(1. 2. 3…….k)3 > 8(13 + 23 + 33 + …… + k3)
Step – 3:
We shall prove that P(k+1) is true.
i.e., (1. 2. 3. …….. k(k+1))3 > 8(13 + 23 + … + k3 + (k + 1)3)
Now (1. 2. 3. …….. k(k + 1)3)
= (1. 2. 3 … k)3 (k + 1)3
> 8 (13 + 23 + … k3) (k + 1)3
> 8 (13 + 23 + … k3) + 8(k + 1)3
= 8 (13 + 23 + … + k3 + (k + 1)3)
P(k+1) is true.
Step – 4:
By the Principle of Mathematical Induction P(n) is true for all n ∈ N and n > 3.

Question 16.
\(\frac{1}{n+1}+\frac{1}{n+2}+\ldots+\frac{1}{3 n+1}>\) for every positive integer n.
Solution:
Let P(n) is
\(\frac{1}{n+1}+\frac{1}{n+2}+\ldots+\frac{1}{3 n+1}>\)
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 8
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 9
CHSE Odisha Class 11 Math Solutions Chapter 5 Principles Of Mathematical Induction Ex 5 10
Step-4:
By the Principle of Mathematical Induction P(n) is true for all n ∈ N.

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

1. एकपदेन उत्तरं कुरुत : (ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରାଂ କୁରୁତ ।)
(ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।)

(क) मनोजः प्रतिदिनं कां प्रणमति ?
ମନୋଜଃ ପ୍ରତିର୍ଦନଂ କାଂ ପ୍ରଣମତି ?
उत्तर: ମାତରଂ

(ख) कया सह मनोज: नदीतटे श्रमति स्म ?
କୟା ସହ ମନୋଜଃ ନଦୀତଟେ ଭ୍ରମତି ସ୍ଵ ?
उत्तर: ମାତ୍ରା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

(ग) अस्मान् परितः कः दृश्यमानः अस्ति ?
ଅସ୍ମାନ୍ ପରିତଃ ଡଃ ଦୃଶ୍ୟମାନଃ ଅସ୍ଥି ?
उत्तर: ପରିବେଶଃ

(घ) रासायनिकसारस्य प्रयोगद्वारा का दूषिता भवति ?
ରାସାୟନିକସାରସ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା କା ଦୂଷିତା ଭବତି ?
उत्तर: ଭୂମି

(ङ) तैलचालितयानानां धूमद्वारा कः प्रदूषितः भवति ?
ତୈଳଚାଳିତଯାନାନାଂ ଧୂମଦ୍ୱାରା କଃ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ?
उत्तर: ବାୟୁ

(च) कथम् अरण्यक्षेत्राणि विनष्टानि भवन्ति ?
କଥମ୍ ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି ବିନଷ୍ଟାନି ଭବନ୍ତି ?
उत्तर: ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ଥାପନାର୍ଥମ୍

(छ) मातुः सकाशात् कः प्रदूषणविषयं जानाति ?
ମାତୃ ସକାଶାତ୍ ଡଃ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ଜାନାତି ?
उत्तर: ପୁନଃ

(ज) कुत्र पुत्रस्य अधिकः विश्वासः अस्ति ?
କୃତ୍ର ପୁତ୍ରସ୍ୟ ଅଧ୍ଵ ବିଶ୍ବାତଃ ଅସ୍ଥି ?
उत्तर: ମାତରି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

(झ) कति वृक्षान् रोपयामि इति पुत्रः शपथं नयति ?
କତି ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟାମି ଇତି ପୁନଃ ଶପଥ୍ୟ ନୟତି ?
उत्तर: ଦଶ

(परिवेशः, मातरि, मातरम्, भूमिः, मात्रा, वायु :, दश, पुत्र:, शिल्पागारस्थापनार्थम्)

2. शून्यस्थानं पूरयत : (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।) (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।)

(क) ………… क: नाम परिवेशः ?
………… କଃ ନାମ ପରିବେଶ ?
उत्तर: ମାତଃ !

(ख) मातः ! केन भावेन स: ………… भवति ?
ମାତଃ ! କେନ ଭାବେନ ସ୍ୱ
उत्तर: ଦୂଷିତଃ

(ग) शिल्पगारस्थापनार्थम् ………… विनष्टानि भवन्ति।
ଶିଳ୍ପଗାରସ୍ଲାପନାର୍ଥମ୍ …………….ବିନଷ୍ଟାନି ଭାବନ୍ତି ?
उत्तर: ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି

(घ) तेन वन्यजीवा: ………… भवन्ति ।
ତେନ ବନ୍ୟଜୀବା ………..ଭବନ୍ତି ।
उत्तर: ବିନଷ୍ଟା

(ङ) प्रतिदिनम् ………… वृद्धिः भवति ।
ପ୍ରତିଦିନମ୍ ………… ବୃଦ୍ଧି ଭବତି ।
उत्तर: ଉତ୍ତାପସ୍ୟ

(च) ………… प्रदूषणविषयं पुत्र: मातुः सकाशात् जानाति ।
………… ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ପୁନଃ ମାତୁଃ ସକାଶାତ୍ ଜାନାହିଁ ।
उत्तर: ପରିବେଶସ୍ୟ

(छ) ………….. रोपणं कुर्म: ।
………… ରୋପଣଂ କୁର୍ମୀ ।
उत्तर: ବୃକ୍ଷାଣାମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

(ज) तहिं परिवेशः ………….. भवेत् ।
ତହିଁ ପରିବେଶଃ ……… ଭବେତ୍ । ।
उत्तर: ସୁରକ୍ଷିତଃ

(झ) ………. कथनेन पुत्रः तृष्मः भवति ।
……………… କଥନେନ ପୁନଃ ତୃପ୍ତ ଭବତି ।
उत्तर: ମାତୁଃ

(ञ) ………. तस्य अधिकः विश्वासः अस्ति ।
……………… ତସ୍ୟ ଅଧ୍ଵ ବିଶ୍ବାତଃ ଅସ୍ଥି ।
उत्तर: ମାତରି

(मातुः, मातः !, ड़त्तापस्य, मातरि, सुरक्षितः, दूषितः, विनष्टाः, अरण्यक्षेत्राणि, परिवेशस्य, वृक्षाणाम्)

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) कृषिक्षेत्रे रासायनिकसारस्य प्रयोगद्वारा भूमि: दूषिता भवति ।
କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରେ ରାସାୟନିକ ସାରସ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାର। ଭୂମି ଦୂଷିତା ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ – କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାସାୟନିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା ଭୂମି ଦୂଷିତ ହେଉଛି ।

(ख) तैलचालितयानानां धूमद्वारा वायु : प्रदूषित: भवति।
ତୈଳଚାଳିତଯାନାନାଂ ଧୂମଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ – ତୈଳଚାଳିତ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଧୂଆଁରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଉଛି ।

(ग) तेन वन्यजीवाः विनष्टाः भवन्ति ।
ତେନ ବନ୍ୟଜୀବ ବିନଷ୍ଟ ଭବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ – ତାହାଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି ।

(घ) परिवेशस्य प्रदूषणविषयं पुत्रः मातुः सकाशात् जानाति ।
ପରିବେଶସ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ପୁନଃ ମାତୁଃ ସକାଶାତ୍ ଜାନାତି ।
ଅନୁବାଦ – ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟ ପୁଅ ମାଆଠାରୁ ଜାଣଛି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

(ङ) अनावश्यकं वस्तु त्यजामः।
ଅନାବଶ୍ୟକଂ ବସ୍ତୁ ତ୍ୟଜାମଃ ।
ଅନୁବାଦ – ଅନାବଶ୍ୟକ ପଦାର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ିବା।

(च) मातुः कथनेन पुत्रः सन्तुष्टः भवति ।
ମାତୁଃ କଥନେନ ପୁନଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ – ମାଆର କଥାରେ ପୁଅ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ।

(छ) मातरि तस्य अधिकः विश्वासः अस्ति |
ମାତରି ତସ୍ୟ ଅଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଅସ୍ଥି ।
ଅନୁବାଦ – ମାଆଠାରେ ତା’ର ଅଧିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।

(ज) अतः नूनम् अहं दश वृक्षान् रोपयामि ।
ଅତଃ ନୂନମ୍ ଅହଂ ଦଶ ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟାମି ।
ଅନୁବାଦ – ଏଣୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଦଶଟି ଗଛ ଲଗାଇବି ।

(झ) माता सानन्दं पुत्रं मनोजम् आलिड़ति ।
ମାତା ସାନନ୍ଦ ପୁତ୍ର ମହେଁ”ମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ।
ଅନୁବାଦ – ମାଆ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଅ ମନୋଜକୁ କୋଳକରେ ।

(ज) अतः वक्तुम् उचितम् – “वृक्ष: रक्षति रक्षितः ।”
ଅତଃ ବକ୍ତ୍ରମ୍ ଉଚିତମ୍ -‘‘ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ’’ ।
ଅନୁବାଦ – ଏଣୁ କୁହାଯିବା ଉଚିତ – ବୃକ୍ଷ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରେ ଯେ ବୃକ୍ଷକୁ ରକ୍ଷାକରେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

4. शुद्धपदं लिखत । (ଶୁଦ୍ଧ ପଦ ଲେଖ ।)
(ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ଲିଖତ ।)

यथा – शः वे रि प =परिवेश:
ଯଥା : ଶଃ ବେ ରି ପ = ପରିବେଶଃ ।

(१) प्र ति ण म = …………
ପ୍ର ତି ଣ ମ = ପ୍ରଣମତି

(२) षि दू तः = ………..
ଷି ଦୂତଃ = ଦୂଷିତଃ

(३) जी वा: व न्य = ………..
ଜୀବାବନ୍ଯ = ବନ୍ଯଜୀବା

(૪) प उ त्ता स्य = ………..
ପ ଭ ଭା ସ୍ୟ = ଉତ୍ତାପସ୍ଯ

(५) सु क्षिर त: = ………..
ସୁ କ୍ଷି ର ତଃ = ସୁରକ୍ଷିତଃ

(६) अ क व रा न् =………..
ଅ କ ବ ରା ନ୍ = ଅବକରାନ୍

5. स्तम्भमेलनं कुरुतः(ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ ।)
(ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 1
उत्तर:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 2

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

6. उचितपदेन शून्यस्थानं पूरयत :(ଉଚିତ ପଦେନ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।)
(ଉଚିତ ପଦରେ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) एषा मनोजस्य ………… (मात्रा, मातुः, माता)
ଏଷା ମନୋଜସ୍ୟ …………….. (ମାତ୍ରା, ମାତୁଃ,ମାତା )
उत्तर: ମାତା

(ख) स: ………… निवेदयति ।(मात्रे, मातुः, मातृः)
ନି ବେ ଦ ୟତି । (ମାତ୍ରେ, ମାତୁଃ ୫, ମାତୃ)
उत्तर: ମାତ୍ରେ

(ग) ………… केन भावेन स:दूषितः भवति ?(माता, मात, मातुः)
କେନ ଭାବେନ ଡଃ ଦୂଷିତଃ ଭବତି ? (ମାତା, ମାତଃ !, ମାତୁଃ)
उत्तर: ମାତଃ !

(घ) पुत्र: ………… सकाशात् जनिति । (मात्रा, मातुः, मातरम्)
ପୁନଃ ………… ସକାଶାତ୍ ଜାନାତି । (ମାତ୍ରା, ମାତୁଃ, ମାତରମ୍)
उत्तर: ମାତୁଃ

(ङ) ………… तस्य अधिक: विश्वास: अस्ति । (मातारि, मातुः, मात्रे)
……………….. ତସ୍ୟ ଅଧ୍ଵ ବିଶ୍ୱାୟଃ ଅଛି । (ମାତରି, ମାତୁଃ, ମାତ୍ରେ)
उत्तर: ମାତରି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

7. रेखाड्कितपदस्य संशोध्रनं कुरुत। (ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) मनोजः मातरं प्रणमन्ति
ମନୋଜଃ ମାତରଂ ପ୍ରଣମନ୍ତି
उत्तर:
ମନୋଜଃ ମାତରଂ ପ୍ରଣମତି ।

(ख) पुत्रा: पुनः पृच्छति ।
ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି ।
उत्तर:
ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି ।

(ग) वन्यजीवाः विनाशं गच्छति
ବନ୍ୟଜୀବ ବିନାଶଂ ଗଚ୍ଛତି
उत्तर:
ବନ୍ୟଜୀବାଃ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ।

(घ) सः शुपथः नयति ।
ସ୍ୱ ଶପଥୀ ନୟତି ।
उत्तर:
ଧଃ ଶପଥ ନୟତି ।

(ङ) वृक्षं रक्षति रक्षितः ।
ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ ।
उत्तर:
ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

8. वाक्यानि रचयत। (ब।फ्पात्रि खेळ।) (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।)

भ्रमति, भवति, नयति, रक्षति, वदति ।
उत्तर:
भ्रमति (ଭ୍ରମତି ) – ବାଳକ ଭ୍ରମତି ।
भवति (ଭବତି) – ଡଃ ଶିକ୍ଷକଃ ଭବତି ।
नयति (ନୟତି) – ମାତା ଜଳଂ ନୟତି ।
रक्षति (ରକ୍ଷତି) – ଈଶ୍ବରଃ ରକ୍ଷତି ।
वदति (ବଦତି) – ରାତଃ ବଦତି।

तव कृते करणीयम् (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

पठत, लिखत च : ପଠତ ଲିଖତ ଚ (ପଢ଼ ଓ ଲେଖ)

प्रथमा विभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 3

ପ୍ରଥମା ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 4

द्वितीया विभक्ति:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 5

ଦ୍ବିତୀୟା ବିଭନ୍ତଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 6

तृतीया विभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 7

ତୃତୀୟା ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 8

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

चतुर्थी विभक्ति:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 9

ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭନ୍ତଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 10.

पश्रमी विभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 11

ପଞ୍ଚମୀ ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 12

षष्ठी विभक्ति:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 13

ଷଷ୍ଠୀ ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 14

सप्तमी विभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 15

ସପ୍ତମୀ ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 16

संवोधने
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 17
ସମ୍ବୋଧନେ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 18

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

एकपदेन उत्तरं लिखत। (ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

1. कः प्रतिदिनं मातरं प्रणमति ?
କଃ ପ୍ରତିଦିନଂ ମାତରଂ ପ୍ରଣମତି ?
उत्तर:
ମନୋଜଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

2. नदीतटे मनोज: कया सह श्रमति स्म ?
ନଦୀତଟେ ମନୋଜଃ କୟା ସହ ଭ୍ରମତି ସ୍ମୃ ?
उत्तर:
ମାତ୍ରା

3. मनोज: मात्रा सह कुत्र भ्रमति स्म ?
ମନୋଜଃ ମାତ୍ରା ସହ କୁତ୍ର ଭ୍ରମତି ସ୍ବ ?
उत्तर:
ନଦୀତଟେ

4. मात्रा सह नदीतटे कः भ्रमति स्म ?
ମାତ୍ରା ସହ ନଦୀତଟେ କଃ ଭ୍ରମତି ସ୍ମ ?
उत्तर:
ମନୋଜଃ

5. रासायनिकसारस्य प्रयोगद्वारा भूमिः किं भवति ?
ରାସାୟନିକସାର ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା ଭୂମି କିଂ ଭବତି ?
उत्तर:
ଦୂଷିତା

6. धूमद्वारा क: प्रदूषितः भवति ?
ଧୂମଦ୍ୱାରା କଃ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ?
उत्तर:
ବାୟୁ

7. वायु : केन प्रदूषितः भवति ?
ବାୟୁ କେନ୍ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ?
उत्तर:
ଧୂମଦ୍ୱାରା

8. शिल्पागारस्थापनार्थं कानि विनष्टानि भवन्ति ?
ଶିଳ୍ପାଗାରସସ୍ଥାପନାର୍ଥୀ କାନି ବିନଷ୍ଟାନି ଭାବନ୍ତି ?
उत्तर:
ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

9. कुतः पुत्रः प्रदूषणविषयं जानाति ?
କୁତଃ ପୁନଃ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ଜାନାତି ?
उत्तर:
ମାତୁଃ

10. दश वृक्षान् रोपयामि इति क: शपथं नयति ?
ଦଶ ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟାମି ଇତି ଡଃ ଶପଥ ନୟତି ?
उत्तर:
ପୁନଃ ମନୋଜଃ

11. का सानन्दं पुत्रम् आलिङ्गति ?
କା ସାନନ୍ଦ ପୁତ୍ରମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ?
उत्तर:
ମାତା

12. माता सानन्दं कम् आलिद्गति ?
ମାତା ସାନନ୍ଦ କମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ?
उत्तर:
ପୁତ୍ରମ୍

13. पुत्र पुनः किं करोति ?
ପୁତ୍ର ପୁନଃ କିଂ କରୋତି ?
उत्तर:
ପୃଚ୍ଛତି

14. कः पुनः पृच्छति ?
କଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି ?
उत्तर:
ପୁନଃ

15. गृहस्य अवकरद्वारा का दूषिता ?
ଗୃହସ୍ୟ ଅବକରଦ୍ୱାରା କା ଦୂଷିତା ?
उत्तर:
ଭୂମି

16. कस्य अवकरद्वारा भूमिः दूषिता भवति ?
କସ୍ୟ ଅବକରଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଦୂଷିତା ଭବତି ?
उत्तर:
ଗୃହସ୍ଯ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

17. के विनाशं गच्छन्ति ?
କେ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ?
उत्तर:
ବନ୍ଯଜୀବା

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।

1. एषा मनोजस्य ………… । (माता, मातरौ, मातरः)
ଏଷା ମନୋଜସ୍ୟ …….। (ମାତା, ମାତରୌ, ମାତର)
उत्तर: ମାତା

2. केन ………… स: दूषित: भवति। (भावम्, भावेन, भावे)
କେନ ………… ସ୍ୱ ଦୂଷିତଃ ଭବତି (ଭାବମ୍, ଭାବେନ, ଭାବେ)
उत्तर: ଭାବେନ

3. स: ………… निवेदयति । (मातुः, मात्रे, मात्रा)
କେନ ………… ସ୍ୱ ଦୂଷିତଃ ଭବତି (ଭାବମ୍, ଭାବେନ, ଭାବେ)
उत्तर: ମାତ୍ରେ

4. पुत्र:- सकाशात् जानाति । (मात्रा, मातुः, मातरम्)
ପୁନଃ ……………ସକାଶାତ୍ ଜାନାତି । (ମାତ୍ରା, ମାତୁଃ, ମାତରମ୍)
उत्तर: ମାତୁଃ

5. ………… तस्य अधिक: विश्वास: अस्ति । (मातरि, मातुः मात्रे)
…………… ତସ୍ୟ ଅଧ୍ବକ ବିଶ୍ୱାୟଃ ଅସ୍ଥି । (ମାତରି,ମାତୁଃ, ମାତ୍ରେ)
उत्तर: ମାତରି

6. ………… रक्षति रक्षितः। (वृक्षाः, वृक्षो, वृक्ष:)
………………… ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ । (ବୃକ୍ଷା, ବୃକ୍ଷୌ, ବୃକ୍ଷ)
उत्तर: ବୃକ୍ଷ

7. पुत्र: सन्तुष्ट: ………… (भवति, भवतः, भवन्ति)
ପୁନଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ …………….। (ଭବତି, ଭବତଃ, ଭବନ୍ତ)
उत्तर: ଭବତି

8. मातरि ………… विश्वासः अस्ति । (तम्, तस्य, तेन)
ମାତରି …………ବିଶ୍ୱାସ ଅସ୍ଥି। (ତମ୍, ତସ୍ୟ, ତେନ)
उत्तर: ତସ୍ୟ

9. वन्यजीवा: ………… भवन्ति । (विनष्ट:, विनष्टौ, विनष्टाः)
ବନ୍ଯଜୀବାଃ …………ଭବନ୍ତି । (ବିନଷ୍ଟ, ବିନଷ୍ଟି, ବିନଷ୍ଟା)
उत्तर: ବିନଷ୍ଟା

10. मनोज:नदीतटे ………… स्म।(भ्रमति, भ्रमतः, भ्रमन्ति)
ମନୋଜଃ ନଦୀତଟେ ………… ସ୍ମା (ଭ୍ରମତି, ଭ୍ରମତଃ, ଭ୍ରମନ୍ତି)
उत्तर: ଭ୍ରମତି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

11. माता सानन्दं ………… आलिङ्ग्रति। (पुत्रः,पुत्रम्,पुत्रेण)
ମାତା ସାନନ୍ଦ, …………. ଆଲିଙ୍ଗତି । (ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ରେଣ)
उत्तर: ପୁତ୍ରମ

12. पुत्र: ………… भवति ।(तृप्तः,तृप्तौ,तृप्ता:)
ପୁନଃ ………………..ଭବତି । (ତୃପ୍ତ, ତୃପ୍ତି, ତୃପ୍ତା)
उत्तर:  ତୃପ୍ତି

13. ………… प्रदूषणविषयं पुत्रः मातुः सकाशात् जानाति। (परिवेशस्य,ग्रामस्य,सहरस्य)
………… ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ପୁନଃ ମାତୁଃ ସକାଶାତ୍ ଜାନାତି । (ପରିବେଶସ୍ୟ, ଗ୍ରାମସ୍ୟ, ସହରସ୍ୟ)
उत्तर: ପରିବେଶସ୍ୟ

14. तर्हि परिवेश:……….. भवेत्।(विनाशः,सुरक्षितः, असुरक्षित)
ତହିଁ ପରିବେଶଃ,……………..ଭବେତ୍ । (ବିନାଶଃ, ସୁରକ୍ଷିତଃ,ଅସୁରକ୍ଷିତଃ)
उत्तर: ସୁରକ୍ଷିତଃ

उत्तरचयनं कुरुत ।(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।

प्रश्न 1.
मनोजः प्रतिदिनं का प्रणमति?
ମନୋଜଃ ପ୍ରତିଦିନଂ କାଂ ପ୍ରଣମତି ?
(A) ମାତରମ୍
(B) ମାତା
(C) ପିତରମ୍
(D) ଭ୍ରାତରମ୍
उत्तर:
(A) ମାତରମ୍

प्रश्न 2.
कः प्रतिदिनं मातरं प्रणमति?
କଃ ପ୍ରତିଦିନଂ ମାତରଂ ପ୍ରଣମତି ?
(A) ବିଜୟଃ
(B) ମନୋଜଃ
(C) ଅଜୟଃ
(D) ରାଜେଶଃ
उत्तर:
(B) ମନୋଜଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

प्रश्न 3.
कया सह मनोजः नदीतटे भ्रमति स्म?
କୟା ସହ ମନୋଜଃ ନଦୀତଟେ ଭ୍ରମତି ସୃ ?
(A) ପିତ୍ରା
(B) ପୁତ୍ରେଣ
(C) ମାତ୍ରା
(D) ସୁମିତ୍ରା
उत्तर:
(C) ମାତ୍ରା

प्रश्न 4.
मात्रा सह नदीतटे क:भूमति स्म?
ମାତ୍ରା ସହ ନତୀତଟେ କଃ ଭ୍ରମତି ସ୍ମ ?
(A) ବିଜୟଃ
(B) ଗୋପାଳ
(C) ସରୋଜଃ
(D) ମନୋଜଃ
उत्तर:
(D) ମନୋଜଃ

प्रश्न 5.
रासायनिकसारस्य प्रयोगद्वारा का दूषिता भवति?
ରାସାୟନିକସାରସ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା କା ଦୂଷିତା ଭବତି ?
(A) ଭୂମି
(B) ବାୟୁ
(C) ଜଳମ୍
(D) ଗଗନମ୍
उत्तर:
(A) ଭୂମି

प्रश्न 6.
वायु:केन प्रदूषितः भवति?
ବାୟୁ କେନ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବଡି ?
(A) ସାର ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା
(B) ଧୂମଦ୍ଵାରା
(C) ଜଳଦ୍ଵାରା
(D) ତୃଣଦ୍ବାରା
उत्तर:
(B) ଧୂମଦ୍ଵାରା

प्रश्न 7.
कथम् अरणयक्षेत्राणि विनश्यन्ति?
କଥମ୍ ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି ବିନଶ୍ୟତି ?
(A) ଗୃହନିର୍ମାଣାର୍ଥମ୍
(B) ନଦୀ ଖୋଦନାର୍ଥମ୍
(C) ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ଥାପନାର୍ଥମ୍‌
(D) ମନ୍ଦିରନିର୍ମାଣାର୍ଥମ୍
उत्तर:
(C) ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ଥାପନାର୍ଥମ୍‌

प्रश्न 8.
कुतः पुत्रः प्रदूषणविषयं जानाति?
କୃତଃ ପୁନଃ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ଜାନାତି ?
(A) ପିତୁଃ
(B) ପୁତ୍ରାତ୍
(C) ଭ୍ରାତଃ
(D) ମାତୁଃ
उत्तर:
(D) ମାତୁଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

प्रश्न 9.
कति वृक्षान् रोपयामि झति पुत्रः शपथं नयति?
କତି ବୃତ୍ତାନ୍ ରୋପୟାମି ଇତି ପୁତ୍ର ଶପଥ ନୟତି ?
(A) ପଞ୍ଚ
(B) ଦଶ
(C) ପଞ୍ଚଦଶ
(D) ବିଂଶତି
उत्तर:
(B) ଦଶ

प्रश्न 10.
दश वृक्षान् रोपयामि इति क:शुपथं नयति?
ଦଶ ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟାମି ଇତି ଡଃ ଶପଥ ନୟତି ?
(A) ମାତା
(B) ପୁନଃ
(C) ପିତା
(D) ଭାଇ
उत्तर:
(B) ପୁନଃ

प्रश्न 11.
माता सानन्दे कम् आलिक्रति?
ମାତା ସାନନ୍ଦ କମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ?
(A) ମାତରମ୍
(B) କନ୍ଯାମ୍
(C) ପୁତ୍ରମ୍
(D) ଭ୍ରାତରମ୍
उत्तर:
(C) ପୁତ୍ରମ୍

प्रश्न 12.
का सानन्दं पुत्रम् आलिद्गति ?
କା ସାନନ୍ଦ ପୁତ୍ରମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି ?
(A) ପିତା
(B) ମନୋଜଃ
(C) କନ୍ଯା
(D) ମାତା
उत्तर:
(D) ମାତା

प्रश्न 13.
कः पुनः पृच्छति ?
(A) ପୁନଃ
(B) ପିତା
(C) ଭ୍ରାତା
(D) ରାମ
उत्तर:
(A) ପୁନଃ

प्रश्न 14.
गृहस्य अवकरद्वारा का दूषिता भवति?
ଗୃହସ୍ୟ ଅବକରଦ୍ଵାରା କା ଦୂଷିତା ଭବତି ?
(A) ବାୟୁ
(B) ଭୂମି
(C) ମ୍ପରିକା
(D) ବସୁଧା
उत्तर:
(B) ଭୂମି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

प्रश्न 15.
धूमद्वारा कः प्रदूषितः भवति?
ଧୂମଦ୍ୱାରା କଃ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ?
(A) ଜଳମ୍
(B) ଭୂମି
(C) ବାୟୁ
(D) ଆକାଶଃ
उत्तर:
(C) ବାୟୁ

प्रश्न 16.
के विनाशं गच्छत्ति?
କେ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ?
(A) ବନ୍ଯଜୀବା
(B) ମାନବାଃ
(C) ପଶବ
(D) ବୃକ୍ଷ
उत्तर:
(A) ବନ୍ଯଜୀବା

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. मातरं तस्य अधिक: विश्वास: अस्ति।
ମାତରଂ ତସ୍ୟ ଅଧ୍ବକ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ।
उत्तर:
ମାତରି ତସ୍ୟ ଅଧ୍ଵକଃ ବିଶ୍ଵାସ ଅସ୍ଥି ।

2. स: शपथं नयन्ति। ଡଃ ଶପୟଂ ନୟତି
उत्तर:
ଡଃ ଶପୟଂ ନୟତି।

3. पुत्र: पुनः पुच्छन्ति। ପୁନଃ ପୁନଃ ପୁଚ୍ଛନ୍ତି
उत्तर: ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି ।

4. स: मातरि निवेदयति।
ସ୍ୱ ମାତରି ନିବେଦୟତି ।
उत्तर:
ଡଃ ମାତ୍ରେ ନିବେଦୟତି।

5. वृक्षेषु च्छेदनं कुर्म :
ବକ୍ଷେଷୁ ଛେଦନଂ କୁର୍ମୀ ।
उत्तर:
ବୃକ୍ଷଣଂ ଛେଦନଂ କୁର୍ମୀ

6. पुत्रा: सन्तुष्ट: भवति ।
ପୁନଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭବତି ।
उत्तर:
ପୁନଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭବତି।

7. वृक्षं रक्षति रक्षितः ।
ବ୍ରଣଂ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ ।
उत्तर:
ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ ।

8. परिवेशं सुरक्षां करोति ।
ପରିବେଶଂ ସୁରକ୍ଷା କରୋତି ।
उत्तर:
ପରିବେଶସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କରୋତି।

9. वन्यजीव: विनाशं गच्छन्ति।
ବନ୍ୟଜୀବ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ।
उत्तर:
ବନ୍ୟଜୀବୀ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

10. मातरं सह नदीतटे मनोज: भ्रमति स्म।
ମାତରଂ ସହ ନଦୀତଟେ ମନୋଜଃ ଭ୍ରମତି ସୃ ।
उत्तर:
ମାତ୍ରା

सन्धिविच्छेदं कुरुत।(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

1. शिल्पागारस्य (ଶିଳାଗାରସ୍ୟ) = ଶିଳ୍ପ + ଆଗାରସ୍ୟ
2. स्थापनार्थम् (ସ୍ଥାପନାର୍ଥମ୍) = ସ୍ଥାପନା + ଅର୍ଥମ୍
3. इतस्तत: (ଇତସ୍ତତଃ) = ଇତଃ + ତତଃ

सन्धिं कुरुत (ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)
1. प्र + नमति = प्रणमति ପ୍ର + ନମତି = ପ୍ରଣମତି
2. इति + आदय: = इत्यादय: ଇତି + ଆଦୟଃ = ଇତ୍ୟାଦୟ

माता, प्रणमति, भ्रमति, वदति, भूमि:, पृच्छति, कुर्मः, पुत्र:, परिवेशः, सुरक्षितः। (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)
ମାତା, ପ୍ରଣମତି, ଭ୍ରମତି, ବଦତି, ଭୂମି, ପୃଚ୍ଛତି, କୁମଃ, ପୁନଃ, ପରିବେଶଃ, ସୁରକ୍ଷିତଃ ।
उत्तर:
ପ୍ରଣମତି, ଭ୍ରମତି, ବଦତି, ପୃଚ୍ଛତି, କୁର୍ମ

कर्तृपदं चिनुत । (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

माता, प्रणमति, भ्रमति, वदति, भूमि:, पृच्छति, कुर्मः, पुत्र:, परिवेश:, सुरक्षित:।
ଆଲିଙ୍ଗତି, ପୁନଃ, ବୃକ୍ଷ, ତ୍ୟଜାମ, ଜାନାତି, ପରିବେଶଃ, ମନୋଜଃ, ବାୟୁ, ବଦତୁ, ବର୍ଷନ୍ତି |
उत्तर:
ପୁନଃ, ବୃକ୍ଷ, ପରିବେଶଃ, ମନୋଜଃ, ବାୟୁ

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାପୂଜା ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ।)

1. मातरम् (ମାତରମ୍) – ମା’ଙ୍କୁ
2. निवेदयंति (ନିବେଦୟତି) – ନିବେଦନ କରୁଛନ୍ତି
3. अवकरद्वारा (ଅବକରଦ୍ୱାରା) – ଆବର୍ଜନା ଦ୍ଵାରା
4. सकाशात् (ସକାଶାତ୍) – ନିକଟରୁ
5. इतस्ततः (ଇତସ୍ତତଃ) – ଏଣେତେଣେ
6. वस्तुः (ବସ୍ତୁ) – ଦ୍ରବ୍ୟ
7. नूनम् (ନୂନମ) – ନିଶ୍ଚୟ

निजभाषया प्रायशः दशभि: वाक्यै : उत्तरं लिखत ।
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାକ୍ୟୁ ଉତ୍ତରାଂ ଲିଖତ।)

प्रश्न 1.
परिवेशः कथं प्रदूषितः भवति ? केन प्रकारेण तस्य सुरक्षा भवेत् ?
ପରିବେଶଃ କଣଂ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି ? କେନ ପ୍ରକାରେଣ ତସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଭବେତ୍ ?
उत्तर:
ଆମ ଚତୁପାର୍ଶ୍ଵରେ ଯାହା ସବୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ତାହା ପରିବେଶ। ଭୂମି, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ବୃକ୍ଷଲତା ଓ ଜୀବମାନେ ବିଶେଷତଃ ପରିବେଶ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହି ପରିବେଶ ଦିନକୁ ଦିନ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଛି । ମନୁଷ୍ୟ ସବୁଠୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଜୀବ ଅଟେ । ତେଣୁ ସେ ନିଜର ସ୍ଵାର୍ଥସାଧନ ପାଇଁ ସ୍ୱବୁଦ୍ଧି ବଳରେ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣରେ ଦୂଷିତ କରିବାରେ ଲାଗିଛି । ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା ଲାଗି ଶପଥ ନେବା ଉଚିତ। କଥାରେ ଅଛି – ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ; ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ଆମେ ବୃକ୍ଷର ଯତ୍ନନେବା ତେବେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ରକ୍ଷାକରିବ। ତେଣୁ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ।

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. भारती मनोजस्य माता।
ଭାରତୀ ମନୋଜସ୍ୟ ମାତା ।
ଅନୁବାଦ: ଭାରତୀ ମନୋଜର ମାଆ।

2. मनोजः प्रतिदिनं मातरं प्रणमति ।
ମନୋଜଃ ପ୍ରତିଦିନଂ ମାତରଂ ପ୍ରଣମତି ।
ଅନୁବାଦ: ମନୋଜ ପ୍ରତିଦିନ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

3. एकदा मनोज:मात्रा सह नदीतटे श्रमति स्म ।
ଏକଦା ମନୋଜଃ ମାତ୍ରା ସହ ନଦୀତଟେ ଭ୍ରମତି ସୁ ।
ଅନୁବାଦ: ଥରେ ମନୋଜ ମାଆ ସହିତ ନଈକୂଳରେ ବୁଲୁଥିଲା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

4. तदा स:मात्रे निवेदयति ।
ତଦା ଡଃ ମାତ୍ରେ ନିବେଦୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେତେବେଳେ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ଜଣାଏ ।

5. मातः!क:नाम परिवेशः;कृपया वदतु ।
ମାତଃ ! ଡଃ ନାମ ପରିବେଶଃ; କୃପୟା ବଦତୁ ।
ଅନୁବାଦ: ମାଆ ! ପରିବେଶ ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଦୟାକରି କୁହନ୍ତୁ ।

6. माता वदति-पुत्र!अस्मान् परितः य:दृश्यमानः अस्ति सः रिवेशः।
ମାତା ବଦତି – ପୁତ୍ର ! ଅସ୍ମାନ୍ ପରିତଃ ଯଃ ଦୃଶ୍ୟମାନଃ ଅସ୍ତି ସ୍ୱ ପରିବେଶଃ ।
ଅନୁବାଦ: ମାଆ କହିଲେ – ପୁତ୍ର ! ଆମ ଚାରିପଟେ ଯାହା ଦେଖାଯାଉଛି ତାହା ପରିବେଶ।

7. भूमि:जलं गगनं जीवा:च विशेषतः परिवेशः इति परिचितः।
ଭୂମି ଜଳଂ ଗଗନଂ ଜୀବ ଚ ବିଶେଷତଃ ପରିବେଶଃ ଇତି ପରିଚିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଭୂମି, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଜୀବ ବିଶେଷକରି ପ୍ରଭୃତି ପରିବେଶ ବୋଲି ପରିଚିତ।

8. पुत्रः पुनः पृच्छति-मातः!केन भावेन स:दूषितः भवति?
ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି – ମାତଃ ! କେନ ଭାବେନ ସ୍ୱ ଦୂଷିତଃ ଭବତି ?
ଅନୁବାଦ; ପୁଅ ପୁଣି ପଚାରିଲା – ମାଆ ! କିପରି ସେ ଦୂଷିତ ହେଉଛି ?

9. नगरस्य शिस्पागारस्य च वर्ज्यद्रव्यद्वारा जल प्रदूषितं भवति।
ନଗରସ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ୟ ଚ ବର୍ଜ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ଵାରା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ନଗର ଓ ଶିଳ୍ପୀଗାରର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଦ୍ବାରା ପାଣି ପ୍ରଦୂଷିତ ହୁଏ ।

10. शिल्पागार-स्थापनार्थम् अरणयक्षेत्राणि विनष्टानि भवन्ति।
ଶିଳ୍ପାଗାର-ସ୍ଥାପନାର୍ଥମ୍ ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି ବିନଷ୍ଟାନି ଭବନ୍ତ
ଅନୁବାଦ: ଶିଳ୍ପୀଗାର ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

11. प्रतिदिनं उत्तापस्य वृद्धि: भवति।
ପ୍ରତିଦିନଂ ଉତ୍ତାପସ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ତାପର ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି ।

12. आवश्यकसमये मेघा: न वर्षन्ति।
ଅର୍ଥନା । ଆବଶ୍ୟକସମୟେ ମେଘା ନ ବର୍ଷନ୍ତି |
ଅନୁବାଦ: ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ମେଘ ବର୍ଷୁ ନାହିଁ ।

13. सः पुनः मातरं पृच्छति – परिवेशः कथं सुरक्षितः भवेत्?
ନଃ ପୁନଃ ମାତରଂ ପୃଚ୍ଛତି – ପରିବେଶଃ କଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତଃ ଭବେତ୍ ?
ଅନୁବାଦ: ସେ ପୁଣିଥରେ ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି – ପରିବେଶ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ ?

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟା ଅନୁବାଦ କରୁତ ।)

1. ରମ୍ଭା ଶ୍ରୀଧରସ୍ୟ ମାତା।
उत्तर: रमा श्रीधरस्य माता। ରମା ଶ୍ରୀଧରସ୍ୟ ମାତା ।

2. ମେଘ ହେଉ ନାହିଁ ।
उत्तर: मेघ: न भवति। । ମେଘ ନ ଭବତି।

3. ଜୀବମାନେ ବିନାଶ ଯାଉଛନ୍ତି ।
उत्तर: जीवा: विनाशं गच्छन्ति। ଜୀବା ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି ।

4. ପିଲାମାନେ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଲଗାଉଛନ୍ତି ।
उत्तर: बाला:/ बालका: वृक्षान् रोपयन्ति ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟନ୍ତି ।

5. ପୁଅ ମା’କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି ।
उत्तर: पुत्र: मातरं नमति । ପୁନଃ ମାତରଂ ନମତି ।

6. ମା’ ନଦୀକୂଳରେ ବୁଲୁଛି ।
उत्तर: माता नदीतटे,भ्रमति।ମାତା ନଦୀତଟେ ଭ୍ରମତି।

7. ପୁଅ ଶପଥ ନେଉଛି ।
उत्तर: पुत्र: शपथं नयति। ଦ୍ରୁମ: ୩୩୧ ୩୩। ପୁନଃ ଶପଙ୍ଖ ନୟତି।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

भारती मनोजस्य माता । मनोजः प्रतिदिन मातरं प्रणमति । एकदा मनोजः मात्रा सह नदीतटे श्रमति स्म । तदा सः मात्रे निवेदयति – मातः ! कः नाम परिवेशः, कृपया वदतु । माता वदति – पुत्र ! अस्मान् परितः यः दृश्यमानः अस्ति सः परिवेशः ।भूमिः, जलं,गगनं, वायुः, वृक्षाः, जीवाः च विशेषतः परिवेशः इति परिचितः । पुत्रः पुनः पृच्छति – मातः ! केन भावेन सः दूंषितः भवति ? माता वदति, गृहस्य अवकरद्वारा तथा च कृषिक्षेत्रे रासायंनिकसारस्य प्रयोगद्वारा भूमिः दूषिता भवति । नगरस्य शिल्पागारस्य च वर्ज्यव्रव्यद्वारा जलं प्रदूषितं भवति । तैलचालितयानानां धूमद्वारा वायुः प्रदूषितः भवति । शिल्पागारस्थापनार्थम् अरण्यक्षेत्राणि विनष्टानि भवन्ति । वृक्षाणां छेदनं भवति । तेन वन्यजीवाः विनाशं गच्छन्ति । प्रतिदिनम् उत्तापस्य वृद्धिः भवति । आवश्यकसमये मेघाः न वंर्षन्ति ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

ଭାରତୀ ମନୋଜସ୍ୟ ମାତା । ମନୋଜଃ ପ୍ରତିଦିନଂ ମାତରଂ ପ୍ରଣମତି । ଏକଦା ମନୋଜଃ ମାତ୍ରା ସହ ନଦୀତଟେ ଭ୍ରମତି ସ୍ମ । ତଦା ସ୍ୱ ମାତ୍ରେ ନିବେଦୟତି – ମାତଃ ! କଃ ନାମ ପରିବେଶଃ; କୃପୟା ବଦତୁ । ମାତା ବଦତି – ପୁତ୍ର ! ଅସ୍ମାନ୍ ପରିତଃ ଯଃ ଦୃଶ୍ୟମାନଃ ଅସ୍ତି ଡଃ ପରିବେଶଃ । ଭୂମି ଜଳଂ ଗଗନଂ ବାୟୁ ବୃକ୍ଷା, ଜୀବାଃ ବ ବିଶେଷତଃ ପରିବେଶ ଇତି ପରିଚିତଃ । ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଚ୍ଛତି – ମାତଃ ! କେନ ଭାବେନ ଡଃ ଦୂଷିତଃ ଭବତି ? ମାତା ବଦ୍ଧତି, ଗୃହସ୍ୟ ଅବକରଦ୍ୱାରା। ତଥା ଚ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରେ ରାସାୟନିକ ସାର ସ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା ଭୂମି ଦୂଷିତା ଭବତି। ନଗରସ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ୟ ଚ ବର୍ଜ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ଵାରା ଜଳଂ ପ୍ରଦୂଷିତଂ ଭବତି । ତୈଳଚାଳିତଯାନାନାଂ

ଧୂମଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତଃ ଭବତି । ଶିଳ୍ପାଗାର ସ୍ଥାପନାର୍ଥ ମ୍ ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି ବିନଷ୍ଟାନି ଭବନ୍ତି । ବୃକ୍ଷାମାଂ ଚ୍ଛେଦନଂ ଭବତି । ତେନ ବନ୍ୟଜୀବାଃ ବିନାଶଂ ଗଛନ୍ତି । ପ୍ରତିଦିନମ୍ ଉତ୍ତାପସ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଭବତି । ଆବଶ୍ୟକସମୟେ ମେଘା ନ ବର୍ଷନ୍ତି ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • ପ୍ରଣମତି = ପ୍ର + ନମତି । ଇତ୍ୟାଦୟଃ = ଇତି + ଆଦୟଃ ।
  • ଶିଳ୍ପାଗାରସ୍ୟ = ଶିଳ୍ପ + ଆଗାରସ୍ୟ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

ପ୍ରତିଦିନମ୍ – ପ୍ରତିଦିନ । ପ୍ରଣମତି – ପ୍ରଣାମ କରେ । ଏକଦା -ଥରେ । ସହ – ସହିତ । ଭ୍ରମତି ସ୍ମ – ବୁଲୁଥିଲା । ତଦା – ସେ ସମୟରେ । ନିବେଦୟତି – ଜଣାଏ । କଃ ନାମ – ଅର୍ଥ କ’ଣ ? କୃପୟା – ଦୟା କରି । ପରିତଃ -ଚାରିପଟେ । ଦୃଶ୍ୟମାନଃ – ଦେଖାଯାଉଛି । ଗଗନଂ – ଆକାଶ । ଭୃତି – ବୋଲି । ପୁନଃ – ପୁଣି । ଅବକର – ଅପରିଷ୍କାର । ଅଳିଆ ଆର୍ବଜନା । ଭବତି – ହେଉଛି ତୈଳଚାଳିତଯାନାନାଂ – ତେଲଦ୍ୱାରା ଚାଲୁଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ।– ଅରଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣି – ଜଙ୍ଗଲ ଜମି । ଚ୍ଛେଦନମ୍ – କଟା । ନ ବର୍ଷନ୍ତ – ବର୍ଷନାହାନ୍ତି ।

ଅନୁବାଦ

ଭାରତୀ ମନୋଜର ମାଆ । ମନୋଜ ପ୍ରତିଦିନ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ । ଥରେ ମନୋଜ ମାଆ ସାଙ୍ଗରେ ନଈକୂଳରେ ବୁଲୁଥିଲା । ସେତେବେଳେ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ଜଣାଇଲା – ମାଆ ! ପରିବେଶ ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଦୟାକରି କୁହନ୍ତୁ । ମାଆ କହିଲେ – ହେ ପୁଅ ! ଆମ ଚାରିପଟେ ଯାହା ଦେଖାଯାଉଛି ସେ ହିଁ ପରିବେଶ । ଭୂମି, ଜଳ, ଆକାଶ, ବାୟୁ, ବୃକ୍ଷ, ଜୀବ ବିଶେଷକରି ପରିବେଶ ବୋଲି ପରିଚିତ ଅଟନ୍ତି । ପୁଅ ପୁଣି ପଚାରିଲା – ମାଆ –କିପରି ସେ ଦୂଷିତ ହେଉଛି ।

ମାଆ କହିଲେ ଘର ଅଳିଆ ଆର୍ବଜନା ଦ୍ଵାରା ତଥା କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାସାୟନିକ ସାରର ପ୍ରୟୋଗଦ୍ଵାରା ଭୂମି ଦୂଷିତ ହୁଏ । ନଗରର ଓ ଶିଳ୍ପାଗାରର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ପାଣି ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏ । ତେଲପରିଚାଳିତ ଯାନଗୁଡ଼ିକର ଧୂମଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୁଏ । ଶିଳ୍ପୀଗାର ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଅରଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିନଷ୍ଟ ହେଉଛି । ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ କାଟିଦିଆଯାଉଛି । ତାହାଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡୁଛନ୍ତି । ପ୍ରତିଦିନ ଉତ୍ତାପର ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି । ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ମେଘ ବର୍ଷ ନାହିଁ ।

द्वितीय अनुच्छेद: (ଦ୍ବିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦ)

पुत्रः मातुः सकाशात् परिवेशस्य प्रदूषणविषयं जानाति । सः पुनः मातरं पृच्छति – परिवेशः कथं सुरक्षितः भवेत् । माता वदति – यदि वयं गृहस्य शिल्पागारस्य च अवकरान् इतस्ततः न क्षिपामः, निर्दिष्टे स्थाने स्थापयामः, वृक्षाणां रोपणं कुर्मः, अनावश्यकं वस्तु त्यजामः, तर्हि परिवेशः सुरक्षितः भवेत् ।

मातुः कथनेन पुत्रः सन्तुष्टः भवति । मातरि तस्य अधिकः विश्वासः अस्ति । अतः नूनम् अहं दश वृक्षान् रोपयामि, परिवेशस्य सुरक्षां च करोमि इति सः शपथं नयति । माता आनन्देन पुत्रं मनोजम् आलिङ्गति ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

अतः वक्तुम् उचितम् – “वृक्षः रक्षति रक्षितः।”

ପୁତ୍ର ମାତୁଃ ସକାଶାତ୍ ପରିବେଶସ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷଣବିଷୟଂ ଜାନାତି । ଡଃ ପୁନଃ ମାତରଂ ପୃଚ୍ଛତି – ପରିବେଶଃ କଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତଃ ଭବେତ୍ । ମାତା ବଦତି – ଯଦି ବୟଂ ଗୃହସ୍ୟ ଶିଳ୍ପାଗାରସ୍ୟ ଚ ଅବକରାନ୍ ଇତସ୍ତତଃ ନ କ୍ଷିପାମଃ, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପୟାମଃ, ବୃକ୍ଷାଣା ରୋପଣଂ କୁର୍ମ, ଅନାବଶ୍ୟକଂ ବସ୍ତୁ ତ୍ୟଜାମ, ତହିଁ ପରିବେଶଃ ସୁରକ୍ଷିତଃ ଭାବେତ୍। ମାତୁଃ କଥନେନ ପୁନଃ ସମ୍ମୁ ଷ୍ଟ ଭବତି । ମାତରି ତସ୍ୟ ଅଧୁନଃ ବିଶ୍ୱାସ ଅସ୍ତି । ଅତଃ ନୂନମ୍ ଅହଂ ଦଶ ବୃକ୍ଷାନ୍ ରୋପୟାମି, ପରିବେଶସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାଂ ଚ କରୋମି – ଇତି ସ୍ୱ ଶପଥ୍ୟ ନୟତି । ମାତା ଆନନ୍ଦେନ ପୁତ୍ର ମନୋଜମ୍ ଆଲିଙ୍ଗତି । ଅତଃ

ବସ୍ତୁମ୍ ଉଚିତମ୍ – ‘ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ’’ । ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
ଶିଳ୍ପୀଗାରାନ୍ = ଶିଳ୍ପ + ଆଗାରାନ୍ । ଇତସ୍ତତଃ = ଇତଃ +ତତଃ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ସକାଶାତ୍ – ପାଖରୁ । ଜାନାତି – ଜାଣୁଛି । ପୃଚ୍ଛତି – ପଚାରୁ ଛି । ଭବେତ୍ – ହେବା ଉଚିତ । ଅବକ୍‌ରାନ୍ ଆବର୍ଜନାଗୁଡ଼ିକୁ । ଇତସ୍ତତଃ – ଏଣେତେଣେ । କ୍ଷିପାମଃ – ଫିଙ୍ଗିବା । ସ୍ଥାପୟାମଃ -ରଖୁ । ତ୍ୟଜାମ – ତ୍ୟାଗ କରିବୁ । ତହିଁ – ତାହା ହେଲେ । ଅସ୍ଥି – ଅଛି । ନୂନମ୍ – ନିଶ୍ଚୟ । ଦଶ ବୃକ୍ଷାନ – ଦଶଟି ଗଛ । ଆଲିଙ୍ଗତି -ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା । ଅତଃ – ଏଣୁ । ବସ୍ତୁମ୍ – କହିବା ଉଚିତମ୍ – ଉଚିତ । ବୃକ୍ଷ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ – ଯିଏ ବୃକ୍ଷକୁ ରକ୍ଷା କରେ ବୃକ୍ଷ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରେ ।

ଅନୁବାଦ
ପୁଅ ମାଆଠାରୁ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିଷୟ ଜାଣିଲା । ସେ ବାରମ୍ବାର ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି – ପରିବେଶ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ । ମାଆ କୁହନ୍ତି – ଯଦି ଆମେ ଘର ଓ ଶିଳ୍ପାଗାରର ଆବର୍ଜନା ଏଣେତେଣେ ଫିଙ୍ଗିବା ନାହିଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ରଖୁ, ଗଛଲଗାଇବା, ଅନାବଶ୍ୟକ ପଦାର୍ଥ ତ୍ୟାଗକରିବା; ତେବେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ । ମାଆଙ୍କ କଥାରେ ପୁଅ ସନ୍ତୁ ଷ୍ଟ ହେଲା । ମାଆଙ୍କଠାରେ ତା’ର ଅଧିକ ବିଶ୍ଵାସ ରହିଛି । ଏଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ଦଶଟି ଗଛ ଲଗାଇବି । ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା କରିବି ବୋଲି ସେ ଶପଥ ନେଲା ( ମାଆ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଅ ମନୋଜକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି । ଏଣୁ କୁହାଯିବା ଉଚିତ ଯେ ବୃକ୍ଷକୁ ରକ୍ଷାକରେ ବୃକ୍ଷ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରେ ।

परिवेश:, अवकर:, शिल्पागार:, प्रदूषणाम्,
वृक्षरोपणम्, सुरक्षा, रक्षित

कर्तृपदानि :
मनोज:, माता, मेघा:, वायुः, पुत्रः।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ

क्रियापदानि :
प्रणमति, भ्रमति, पृच्छति, गच्छन्ति, वर्षन्ति ।

शब्दार्थ:

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ପରିବେଶଃ 20.

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

1. शून्यस्थानं पूरयत ।
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।) (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) आत्मन: ____ कूलानि परेषां न समाचेरत् ।
ଆତ୍ମନଃ _____ କୂଳାନି ପରେଷା ନ ସମାଟରେତ୍ ।
उत्तर :
ପ୍ରତି

(ख) _____ शतधौतेन मलिनत्वं न मुञ्चति ।
______ ଶତଧୌତେନ ମଳିନତ୍ୱ ନ ମୁଞ୍ଚତି ।
उत्तर : ଅଙ୍ଗାରଃ

(ग) हंसो हि ______ मादत्ते तन्मिश्राद् वर्जयत्यण: ।
ହଂସୋ ହି _______ ଆଦରେ ତନ୍ନିଶ୍ରାଦ୍ ବର୍ଜୟତ୍ୟପଃ ।
उत्तर :
କ୍ଷୀରମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

(घ) ____ सदा च स्यात् चिरकारी भवेत् नहि ।
____ ସଦା ଚ ସ୍ୟାତ୍ ଚିରକାରୀ ଭବେତ୍ ନହି ।
उत्तर :
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ

(ड) उदारचरितानां _____ वसुधैव कुटुम्बक्ंम् ।
ଉଦାଚରିତାନାଂ ______ ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍ ।
उत्तर :
ତୁ

2. एकेन पदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକେନ ପଦେନ ଉତ୍ତର ଲିଖତ ।) (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।)

(क) शतधौतेन कः मलिनत्वं न मुऋ्यति ?
(ଶତଧୌତେନ କଃ ମଳିନବଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି ?)
उत्तर :
ଅଙ୍ଗାରଃ

(ख) कः क्षीरमादत्ते ?
(କଃ କ୍ଷୀରମାଦରେ ?)
उत्तर :
ହଂଧଃ

(ग) वसुधा केषां कुटुम्बकम् ?
(ବସୁଧା କେଷା କୁଟୁମ୍ବକ  ମ୍ ?)
उत्तर :
ଉଦାରଚରିତାନାଂ

(घ) कीदृशः न भवेत् ?
କୀଦୃଶୀ ନ ଭବେତ୍ ?
उत्तर :
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

(ड) परेषां किं न समाचरेत् ?
(ପରେଷା କିଂ ନ ସମାଚରେତ୍‌ ?)
उत्तर :
ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୂଳାନି

(अझ्गर :, प्रतिकूलानि, हंस:, चिरकारी, उदारचरितानाम्)
(ଅଙ୍ଗାରଃ, ପ୍ରତିକୂଳାନି, ହଂସ, ଚିରକାରୀ, ଉଦାରଚରିତାନାମ୍ )

3. सन्धिं कुरुत ।
(ସନ୍ଧି କୁରୁତ ।) (ସନ୍ଧି କର ।)
वर्जयति + अप:, वसुधा + एव
क्षीरम् + आदत्ते, भवेत् + न
उत्तर :
वर्जयति + अपः ବର୍ଜୟତି + ଅତଃ = ବର୍ଜୟତ୍ୟପଃ
वसुधा + एव ବସୁଧା + ଏବ = ବସୁଧୈବ
क्षीरम् + आदत्ते କ୍ଷୀରମ୍ + ଆଦରେ = କ୍ଷୀରମାଦରେ
भवेत् + न ଭବେତ୍ + ନ = ଭବେନ୍ସ

4. अर्थं लिखत ।
(ଅର୍ଥ ଲିଖିତ ।) (ଅର୍ଥ ଲେଖ ।)
मुऋ्धति, आदत्त, अपः, चिरकारी, परेषाम्
उत्तर :
मुश्चति ଆଁରି ମୁଞ୍ଚତି – ତ୍ୟଜତି (ଛାଡ଼ିଦିଏ)
आदते ଆମ ଆଦରେ – ମୃହୁତି (ଗ୍ରହଣକରେ)
अपः ଅପଃ – ଜଳାନି (ପାଣି)
चिरकारी ଚିରକାରୀ – ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ
परेषाम् କମ୍ ପରେଷାମ୍ – ଅନ୍ୟତାଂ (ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର )

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

5. वाक्यानि रचयत ।
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।) (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
भवेत्, हि, मुक्रति, हंसः, सदा
उत्तर :
भवेत् (ଭବେତ୍) – ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ନ ଭବେତ୍ ।
हि – (ହି) – ପୁଂ ହି ମମ ମାତା।
मुश्रति – (ମୁଞ୍ଚତି) – ଅଙ୍ଗାରଃ ମଳିନବଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି ।
हंस: – (ହଂସ) – ହଂସ ସରୋବରେ ତରତି।
सदा – (ସଦା) – ସଦା ସତ୍ୟ ବଦେତ୍ ।

6. स्तम्भमेलनं कुरुत ।
(ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ।) (ସ୍ତମ୍ଭମିଳନ କର ।)

‘क’ ‘ख’
प्रतिकूलानि न मुश्रति
वसुधैव क्षीरम्
मलिनत्वम् कुटुम्बकम्
हंस: न समाचरेत्

उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ 1

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ :

प्रश्न 1.
शतधौतेन कः मलिनत्वं न मुक्रति ?
ଶତଧୌତେନ ଡଃ ମଳିନତ୍ୱ ନ ମୁଞ୍ଚତି ?
उत्तर :
अक्नारः/ଅଙ୍ଗାରଃ

प्रश्न 2.
कः क्षीरमादत्ते ?
ରଃ କ୍ଷୀରମାଦରେ ?
उत्तर :
हंस:/ହଂଧଃ

प्रश्न 3.
वसुधा केषां कुटुम्बकम् ?
ବସୁଧା କେଷା କୁଟୁମ୍ବକମ୍ ?
उत्तर :
उदारचरितानां / ଉଦାରଚରିତାନାଂ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

प्रश्न 4.
जन: कीदृशः स्यात् ?
ଜନଃ କୀଦୃଶ୍ୟ ଧ୍ୟାତ୍ମ ?
उत्तर :
दीर्घदर्शी/ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ

प्रश्न 5.
परेषां किं न समाचरेत् ?
ପରେଷା କି ନ ସମାର୍ଚ୍ଚରେତ୍‌ ?
उत्तर :
आत्मनः / प्रतिकूलानि / ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୂଳାନି

प्रश्न 6.
अङ्गरः शतधौतेन किं न मुक्रति ?
ଅଙ୍ଗାରଃ ଶତଧୌତେନ କିଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି ?
उत्तर :
मलिनत्वम् / ମଳିନତ୍ୱମ୍

प्रश्न 7.
हंस: किमादत्ते ?
ହଂସ କିମାଦରେ ?
उत्तर :
क्षीरम् / କ୍ଷୀରମ୍

प्रश्न 8.
जन: कीदृशः न स्यात् ?
ଜନଃ କୀଦୃଶଃ ନ ସ୍ୟାତ୍ ?
उत्तर :
चिरकारी / ଚିରକାରୀ

प्रश्न 9.
कस्य प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत् ?
କସ୍ୟ ପ୍ରତିକୂଳାନି ପରେଷା ନ ସମାଚରେଡ୍ ?
उत्तर :
आत्मन: / ଆତ୍ମନଃ

ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ :

प्रश्न 1.
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ 2
उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ 3

शब्दानां मातृभाषया अर्थं लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥି ଲିଖତ।)

  1. आत्मन: (ଆତ୍ମନଃ) – ନିଜର
  2. मुक्षति (ମୁଞ୍ଚତି) – ଛାଡ଼େ ନାହିଁ
  3. वसुधैव (ବସୁଧୈବ) – ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀ ହିଁ
  4. आदत्ते – (ଆଦରେ) – ଗ୍ରହଣକରେ
  5. अप: – (ଅପ) – ଜଳକୁ
  6. दीर्घदर्शी (ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ) – ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସଂପନ୍ନ
  7. चिरकारी (ଚିରକାରୀ) – ବିଳମ୍ବ

ନିଜଭାଷୟ ଅର୍ଥ ଲିଖିତ :

1. आत्मनः प्रतिकूलानि ______ समाचरेत्।
ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୂଳାନି _______ ସମାଚରେତ୍ ।
उत्तर :
ଯାହା ନିଜପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ, ତାହା ଅନ୍ୟପାଇଁ କଦାପି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

2. अझ़ार: ________ मुश्रति।
ଅଙ୍ଗାର ________ ମୁଞ୍ଚତି ।
उत्तर :
ଅଙ୍ଗାରକୁ ଶହେଥର ଧୋଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର କାଳିମା ଛାଡେ ନାହିଁ । ଯେପରି ଜନ୍ମଗତ ଦୁର୍ଗୁଣ କେବେହେଲେ କେହି ଛାଡ଼ପାରେ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

3. उदार ______ कुटुम्बकम्।
ଉଦାର _______ କୁଟୁମ୍ବକମ୍ ।
उत्तर :
ଉଦାରମନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵକୁ ନିଜର ପରିବାର ବୋଲି ମନେ କରିଥା’ନ୍ତି ।

4. हंसो ________ अप:।
ହଂସୋ _______ ଅତଃ ।
उत्तर :
ହଂସ ଯେପରି କ୍ଷୀର ଓ ନୀରରୁ ନୀରକୁ ଛାଡ଼ି କେବଳ ସାର କ୍ଷୀରକୁ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରେ ସେହିପରି ବିଦ୍ଵାନମାନେ କେବଳ ସାରତତ୍ତ୍ୱକୁ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।

5. दीर्घदर्शी ______ भवेन्नहि।
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ _______ ଭବେନୁହି ।
उत्तर :
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ସଦାସର୍ବଦା ହେବା ଉଚିତ । ଚିରକାରୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଅର୍ଥାତ୍ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, କଦାପି ବିଳମ୍ବୀ ହେବା ନାହିଁ ।

लोक – ? (ପଦ୍ୟ – ୧)

आत्मनः प्रतिकूलानि परेषां न समाचरेत् ॥१॥
ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୂଳାନି ପରେଷା ନ ସମାର୍ଚରେତ୍ ॥୧ ||
यत् स्वार्थाय अनुकूलं न भवति, तत् अन्येषां कृते कदापि न करणीयम् ।
ଯତ୍ ସ୍ଵାର୍ଥାୟ ଅନୁକୂଳ ନ ଭବତି, ତତ୍ ଅନ୍ୱେଷା କୃତେ କଦାପି ନ କରଣୀୟମ୍ ।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଆତ୍ମନଃ – ନିଜର, ପରେଷା – ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର, ସମାଚରେତ୍ – କରଣୀୟ ।
ଅନୁବାଦ
ଯାହା ନିଜପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ ତାହା ପର ପାଇଁ କେବେହେଲେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

श्लोक ? (ପଦ୍ୟ – ୨)

अङ्गारः शतधौतेन मलिनत्वं न मुञ्चति ॥२॥
ଅଙ୍ଗାରଃ ଶତଧୌତେନ ମଳିନବଂ ନ ମୁଞ୍ଚତି || ୨ ||
अङ्गारस्य कृष्णरूपं शतवारं प्रक्षालनेन अपि न दूरीभवति, (अस्यार्थी भवति’) ।
ଅଙ୍ଗାରସ୍ୟ କୃଷ୍ଣରୂପ ଶତବାରଂ ପ୍ରକ୍ଷାଳନେନ ଅପି ନ ଦୂରୀଭବତି, (ଅସ୍ୟାର୍ଥୀ ଭବତି) ।
संहजातः दुर्गुणः कथमपि न दूरीभवति ।
ସହଜାତଃ ଦୁର୍ଗୁନଃ କଥମପି ନ ଦୂରୀଭବତି ।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଅଙ୍ଗାର – ଅଗ୍ନିଦଗ୍ଧକାଠର ଅବଶେଷ, ଶତଧୌତେନ – ଶହେଥର ଧୋଇଲେ, ମୁଞ୍ଚତି – ଛାଡ଼େ ।
ଅନୁବାଦ
ଅଙ୍ଗାରକୁ ଶହେ ଥର ଧୋଇ ସଫାକଲେ ମଧ୍ୟ ମଳି ଚାଲିଯାଏ ନାହିଁ । ସହଜାତ ଦୁର୍ଗୁଣ କେବେହେଲେ ଦୂର କରାଯାଇ ନ ପାରେ ।

श्लोक – ३ (ପଦ୍ୟ ୩)

उदारचरितानान्तु वसुधैव कुटुम्बकम् ॥ ३ ॥
ଉଦାର ଚରିତାନାରୁ ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍ ॥ ୩ ॥
उदारहृदयाः जनाः समग्रं विश्वं स्वपरिवारवत् चिन्तयन्ति ।
ଉଦାରହୃଦୟଃ ଜନଃ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱପରିବାରବତ୍ ଚିନ୍ତୟନ୍ତ୍ର ।
ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
ଉଦାରଚରିତାନାନ୍ତୁ = ଉଦାରଚରିତାନା + ତୁ, ବସୁଧୈବ = ବସୁଧା + ଏବ
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଉଦାରଚରିତାନାଂ – ଉଦାରହୃଦୟଲୋକଙ୍କର, ବସୁଧା – ବିଶ୍ୱ, କୁଟୁମ୍ବକମ୍ – ପରିବାର
ଅନୁବାଦ
ଉଦାର ହୃଦୟ ଲୋକମାନେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ନିଜ ପରିବାରପରି ଚିନ୍ତାକରନ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

श्लोक – ୪ (ପଦ୍ୟ – ୪)

हंसो हि क्षीरमादत्ते तन्मिश्राद् वर्जयत्यपः ॥ ४ ॥
ହଂସୋ ହି କ୍ଷୀରମାଦରେ ତନ୍ନିଶ୍ରାତ୍ ବର୍ଜୟତ୍ୟପଃ ॥ ୪ ॥
हंसः क्षीरस्य नरस्य च नीरं विहाय सारं क्षीरं गृह्णाति, तथैव विज्ञाः केवलं सारतत्वं गृह्णन्ति ।
ଯଥା ହଂସ କ୍ଷୀରସ୍ୟ ନୀରସ୍ୟ ଚ ନୀରଂ ବିହାୟ ସାରଂ କ୍ଷୀରଂ ଗୃହ୍ନାତି, ତଥୈବ ବିଜ୍ଞା କେବଳଂ ସାରତରଂ ଗୃହ୍ଣଣନ୍ତି ।
ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
ହଂସୋ ହି = ହଂସ + ହି, କ୍ଷୀରମାଦରେ = କ୍ଷୀରମ୍ + ଆଦତ୍ତ,
ତନ୍ନିଶ୍ରାତ୍ = ତତ୍ + ମିଶ୍ରିତ୍
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଆଦରେ – ଗ୍ରହଣକରେ, ଅପଃ – ଜଳ, ବର୍ଜୟେତ୍ – ବର୍ଜନ କରିଥାଏ, ନୀର – ଜଳ
ଅନୁବାଦ
ଯେପରି ହଂସ କ୍ଷୀର ଏବଂ ନୀର ମଧ୍ୟରୁ ନୀର ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସାରଭୂତ କ୍ଷୀର ଗ୍ରହଣ କରେ । ସେହିପରି ବିଜ୍ଞଲୋକମାନେ କେବଳ ସାରତତ୍ତ୍ବ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।

श्लोक – ५ (ପଦ୍ଯ – ୫)

दीर्घदर्शी सदा च स्यात् चिरकारी भवेन्नहि ॥ ५ ॥
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ସଦା ଚ ସ୍ୟାବ୍ ବିରକାରୀ ଇବେନୁହି ॥ ୫ ॥
दूरदृष्ट्या कार्यं कुर्य्यात् । परन्तु दीर्घसूत्री न भवेत् ।
ଦୂରଦୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ କୁର୍ଯ୍ୟାତ୍ । ପରନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ନ ଭବେତ୍।
ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
ଭବେନ୍ନହି = ଭବେତ୍ + ନହି
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ – ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ସଦା – ସବୁବେଳେ, ଉବେତ୍ – ହେବା ଉଚିତ, ନହି – ନୁହେଁ, ଚିରକାରୀ – ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ
ଅନୁବାଦ
ଦୂରଦୃଷ୍ଟିରଖ୍ କାମ କରିବା ଉଚିତ । କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ହେବା ଅନୁଚିତ ।

शब्दार्थ:

  • प्रतिकूलानि – विपरीतभावान्
    ପ୍ରତିକୂଳାନି – ବିପରୀତଭାବାନ୍ (ବିପରୀତଭାବ)
  • परेषां – अन्येषां, शत्रूणाम्
    ପରେଷା – ଅନ୍ୟଷ୍ଠା, ଶତ୍ରୁଣାମ୍ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର)
  • शतधौतेन – बहुवारपरिमार्जनेन
    ଶତଧୌତେନ – ଶହେବାର ପରିମାର୍ଜନେନ (ବହୁତଧୋଇଲେ ମଧ୍ୟ)
  • मलिनत्वम् कालिमा न मुञ्चति न गच्छति
    ମଳିନତ୍ୱ – କାଳିମା (ମଳି) ନ ମୁଞ୍ଚତି – ନ ଗଚ୍ଛତି (ଯାଏ ନାହିଁ )
  • कुटुम्बकम् – कुटुम्बम्/ परिवारः
    କୁଟୁମ୍ବକମ୍ – ପରିବାରଃ (ପରିବାର)
  • आदत्ते – ग्रहणं करोति
    ଆଦତ୍ତେ – ଗ୍ରହଣ କରୋତି (ଗ୍ରହଣ କରେ)
  • वर्जयति – त्यजति
    ବର୍ଜୟତି – ତ୍ୟଜତି (ତ୍ୟାଗକରେ)
  • अपः – जलानि
    ଅପ – ଜଳାନି (ପାଣି)
  • दीर्घदर्शी – दूरदर्शी
    ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ – ଦୂରଦର୍ଶୀ (ଦୂରଦ୍ରଷ୍ଟା)
  • चिरकारी – दीर्घसूत्री / विलम्बी
    ଚିରକାରୀ – ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ (ବିଳମ୍ବୀ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 16 ସୂକ୍ତୟଃ

तव कृते करणीयम्
ତବ କୃତେ କରଣୀୟମ୍ (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

BSE Odisha 7th Class Hindi Grammar व्याकरण विभाग

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Grammar व्याकरण विभाग Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Grammar व्याकरण विभाग

शब्द:

“एक ध्वनि या ध्वनि-समूह को ‘शब्द’ कहते हैं जिसका कोई अर्थ हो।”
जैसे – में, तुम, अमरूद, लड़की, गाय, गधा, पढ़ना, खाना, पीना आदि।
किसी वाक्य में प्रयोग किए जाने वाले शब्द आठ प्रकार के होते हैं :
संज्ञा, सर्वनाम, क्रिया, विशेषण, क्रिया-विशेषण, समुच्चयबोधक, संबंधबोधक, विस्मयादिबोधक।

BSE Odisha 7th Class Hindi Grammar व्याकरण विभाग

संज्ञा:

किसी व्यक्ति, प्राणी, भाव, वस्तु या स्थान आदि के नाम को ‘संज्ञा’ कहते हैं।’
जैसे – मीरा, राम, गंगा, हिमालय, गंगोत्रि, सुंदरता, भेड़, पुस्तक आदि।
संज्ञा के मुख्य रूप से पाँच भेद है :
व्यक्तिवाचक संज्ञा – जिस शब्द से किसी व्यक्ति, स्थान या किसी वस्तु विशेष का बोध हो, उसे ‘व्यक्तिवाचक संज्ञा कहते हैं।
जैसे – राम, लक्ष्मण, शकुंतला, ताजमहल आदि।
भाववाचक संज्ञा – जिस शब्द से किसी गुण, दशा, भाव आदि का बोध हो, उसे समूहवाचक संज्ञा कहते हैं।
जैसे – कक्षा, परिवार, झूंड, गुच्छा, मंडली आदि ।
समूहवाचक संज्ञा – जिस शब्द से प्राणियों या वस्तुओं के समूह का बोध हो, उसे समूहवाचक संज्ञा कहते हैं।
जैसे – सेना, घास, पानी, चाए, चाँदी, लकड़ी आदि।

BSE Odisha 7th Class Hindi Grammar व्याकरण विभाग

सवनाम:

“जो शब्द संज्ञा के स्थान पर प्रयुक्त होते हैं, उन्हें ‘सर्वनाम’ कहते हैं।’
जैसे – मैं, हम, तू, जो, वह, आप, यह, वह, कुछ, कोई आदि ।

सर्वनाम के उह भेद है :
१. पुस्थवाचक
२. निश्चयवाचक
३. अनिश्वयवाचक
४. संबधवाचक
५. मश्नवाचक
ह. निज्ञवाचक

१. पुकषवाचक सर्वनाम : “जो सर्वनाम किसी पुरुष या सी के नाम के स्थान पर बोले जाते हैं, उन्हें पुरुषवाचक सर्वनाम कहते है।”
औसे – तुम, वह, मै, वे, यह आदि ।
जैसे – वह गाँव जाता है ।

२. निश्चयवाचक सर्वनाम : “निश्चयवाचक सर्वनाम वे हैं जिनसे किसी निश्चित व्यक्ति या वस्तु का बोध हो।”
औसे – यह, ये, वह, वे आदि।
जैसे – यह आम है। वह घड़ी है।

३.अनिश्चयवाचक सर्वनाम : “अनिश्चववाचक सर्वनाम वे हैं जिनसे किसी निश्चित व्यक्ति या वस्तु का बोध न हो।”
जैसे – कोई, कुछ।
जैसे – ऐसा न हो कि कोई आ जाए।
उसने कुछ नहीं खाया ।

४. संबंधवाचक सर्वनाम : “संरधवाचक सर्वनाम वे है जो एक सर्वनाम का दूसरे सर्वनाम के साथ संबंध प्रकट करते हैं।
जैसे – जो देता है, सो लेता है।
जैसा करोगे, वैसा भरोने ।
जिसकी लाठी, उसकी भैस ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Grammar व्याकरण विभाग

५. प्रश्नवाचक सर्वनाम : “प्रश्नवाचक सर्वनाम वे हैं जिनसे किसी प्रश्न का दोष हो।”
औसे – तुम क्या खा रहे हो ?
अंदर कौन है ?

५. प्रश्नचाचक सर्वनाम : “सश्नवाचक सर्वनाम वे हैं जिनसे किसी प्रश्न का दोध हो।”

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା Important Questions and Answers.

BE Odisha Class 7 Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Subjective Type Questions With Answers
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାର ଜଳବାୟୁ, ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଜଳବାୟୁ :

  • ଆମାଜନ ନଦୀ ବିଷୁବମଣ୍ଡଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଅବବାହିକାର ଜଳବାୟୁ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ।
  • ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ ପ୍ରଚୁର ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଏଠାରେ ବିଶେଷ ଶୀତ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ଉଦ୍ଭିଦ :

  • ମେହୋଗାନି, ଆବୁଲସ୍, ଡାଳ, ରବର ଆଦି ବୃକ୍ଷ ଥ‌ିବା ଚିରହରିତ୍‌ ଅରଣ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ ।
  • ଏଠାକାର ଅରଣ୍ୟ ଘଞ୍ଚ, ଭୂମି ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଓ ଏଠାକାର ଭୂମି ଉପରେ ଖରା ପଡ଼ୁ ନଥ‌ିବାରୁ ଛାଇରେ ବଢ଼ିପାରୁଥିବା, ପତ୍ର ନଥୁବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅର୍କିଡ୍ ଓ କେତେକ ଲତା ଜାତୀୟ ପରାଙ୍ଗପୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଭଦ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।

ଜୀବଜନ୍ତୁ :

  • ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମାଙ୍କଡ଼, ଉଇଖୁଆ ଟାପିର୍, ସୁଥ୍ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ସାପ, ସରୀସୃପ ଓ କୁମ୍ଭୀର ଆଦିଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳୀ ।
  • ଆନାକୋଣ୍ଡା ଏବଂ ବୋଆ ଜାତୀୟ ଭୟଙ୍କର ସାପ, ମାଂସ ପିରାନା ମାଛ, ହଜାର ହଜାର ଜାତିର କୀଟପତଙ୍ଗ ଏଠାରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଅନ୍ତି ।
  • ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଅଦ୍ଭୁତ ପକ୍ଷୀ, ଯଥା- ଟଉକାନ୍‌, ନାନା ଜାତିର ରଙ୍ଗିନ ପରଯୁକ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 2.
ଉଷ୍ଣ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ, ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ ।
Answer:
ଜଳବାୟୁ :

  • ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ତାପମାତ୍ରାର ଆଧିକ୍ୟ ଓ ସ୍ଵଳ୍ପ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଯୋଗୁ ଏହାର ଜଳବାୟୁ ଉଷ୍ଣ ଓ ଶୁଷ୍କ ।
  • ଦିନବେଳା ଅଧିକ ଗରମ ଓ ରାତିରେ ଅଧିକ ଶୀତ ହୁଏ ।

ଉଦ୍ଭବ :

  • ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଷ୍ପୀଭବନ ତୀବ୍ର ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାର ମୃରିକା ଲୁଣିଆ ଓ ବାୟୁ ଶୁଷ୍କ ଥାଏ ।
  • ଏଠାରେ କଣ୍ଟାଜାତୀୟ ଗୁଳ୍ମ ତଥା କାକ୍‌ସ, ଶିଳ୍ପ, ନାଗଫେଣୀ ଆଦି ମରୁଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭଦ ଦେଖାଯାଏ ।
  • ମରୂଦ୍ୟାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଜୁରୀ, ତାଳ, ଆକାଶିଆ ଗଛ ବଢ଼ିଥାଏ ।

ଜଳବାୟୁ :

  • ଓଟ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ପଶୁ ।
  • ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଲୁଆ, କୋକିଶିଆଳି, ହାଏନା ଆଦି ମାଂସାଶୀ ପ୍ରାଣୀ, କଙ୍କଡ଼ାବିଛା, ଝିଟିପିଟି, ସାପ ଆଦି ସରୀସୃପ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।’

Question 3.
ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜୀବତ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଲାଦାଖ ଏକ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି। ଏହାର୍ଗ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ଓ ଶୁଷ୍କ ।
  2. ଏଠାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଦିନର ତାପମାତ୍ରା ୦° ସେଲସିଅସ୍‌ରୁ ସାମାନ୍ୟ ଉପରେ ଥାଏ ଓ ରାତିରେ ତାପମାତ୍ରା –୩୦° ସେଲ୍‌ସିଅସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖସିଆସେ । ଶୀତଋତୁରେ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟତଃ —୪୦° ସେଲସିଅସ୍ ରହିଥାଏ।
  3. ଭୂମି ବରଫଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ବୃକ୍ଷଶୂନ୍ୟ ଥାଏ। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ପୃଶ୍ ଓ ଓକ୍ ଜାତୀୟ ଉଭିଦ ଦେଖାଯାଏ। ଗ୍ରୀଷ୍ମଦିନେ ବରଫ ସାମାନ୍ୟ ତରଳିବାରୁ ସେଓ, ନାସ୍‌ପାତି ପ୍ରଭୃତି ବୃକ୍ଷ ଫୁଲଫଳ ଧାରଣ କରେ।
  4. ଏଠାରେ ବଣୁଆ ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ଗାଈ ଏବଂ ଏକ ଭିନ୍ନ ଧରଣର ବଣୁଆ କୁକୁର ଦେଖାଯାଏ। ରବିନ୍, ତିବ୍ବତୀୟ ତୁଷାର କୁକୁଡ଼ା ଭଳି ବହୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପକ୍ଷୀ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ।
  5. ଲୋକମାନେ ବଣ୍ୟ ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା ଓ ଚମରୀ ଗାଈ ପାଳନ କରନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ କୃଷି ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଆମାଜନ ଅବବାହିକାର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କୃଷି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  2. ସେମାନେ କଦଳୀ, ସପୁରି, ମିଠାଆଳୁ ବା କାସାରା ଏବଂ ଟୋପିଆକା ଆଦି ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାର ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟର ପରିମାଣ ହ୍ରାସ ପାଉଛି କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ହେତୁ ଏହାର ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ ନିମିତ୍ତ କେତେକ ଅରଣ୍ୟଲବ୍‌ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ କାଷ୍ଠ ସମ୍ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ।
  2. କାଷ୍ଠଭିତ୍ତିକ ଶିଳ୍ପର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ଏଠାରେ ଅରଣ୍ୟର ପରିମାଣ କମି କମି ଯାଉଛି ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 3.
ଗଙ୍ଗାନଦୀ ଦୂଷିତ ହେବାର କାରଣ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଗଙ୍ଗାନଦୀ ‘ ଅବବାହିକାରେ ଆଲ୍ଲାହାବାଦ, କାନପୁର, ବାରଣାସୀ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ, କୋଲ୍‌କାତା ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ସହର ଅବସ୍ଥିତ । ଏଗୁଡ଼ିକରେ ଘନ ଜନବସତି ରହିଛି ।
  2. ଏହି ସହରମାନଙ୍କ ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାରୁ ଆବର୍ଜନା ଓ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ନଦୀଜଳରେ ମିଶୁଛି ଓ ଘନ ଜନବସତି ଯୋଗୁ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେଉଛି ।

Question 4.
ଲାଦାଖ ମରୁଭୂମିର ଜଳବାୟୁ ଅବସ୍ଥା କିପରି ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:

  1. ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ବହୁ ଉଚ୍ଚରେ ଥ‌ିବାରୁ ଲାଦାଖର ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ଥଣ୍ଡା ଓ ଶୁଷ ।
  2. ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଦିନର ତାପମାତ୍ରା ୦° ସେଲ୍‌ସିୟସରୁ ସାମାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚରେ ଓ ଶୀତଦିନେ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟତଃ —୪୦° ସେଲ୍‌ସିୟସ୍ ରହିଥାଏ ।

Question 5.
ସାହାରା ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ଏକଦା ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା – ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଦିଅ ।
Answer:

  1. ସାହାରା ମରୁଭୂମିର ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା କେତେକ ଶିଳାଲିପିର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଛି ।
  2. ଏଥରେ ନଦୀ, କୁମ୍ଭୀର, ଅରଣ୍ୟ, ହାତୀ, ସିଂହ, ଓଟ, ଜିରାଫ, ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା ଆଦି ପଶୁମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏଥୁରୁ ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ସାହାରା ଅଞ୍ଚଳ ଏକଦା ସମତଳ ଭୂମି ଓ ଅରଣ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ।

Question 6.
ପୋଡୁଚାଷ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:

  1. ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀମାନେ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କୃଷିକୁ ପୋଡୁଚାଷ କୁହାଯାଏ ।
  2. ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ସଫା କରି, ନିଆଁ ଲଗାଇ ସେଠାରେ ଚାଷ କରନ୍ତି । କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ସେଠାରେ ଉର୍ବରତା କମିଗଲେ ଅରଣ୍ୟର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଚାଷ କରନ୍ତି । ପୁଣି କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଆସି ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 7.
ଲାଦାଖ ଶବ୍ଦ କିପରି ଉତ୍ପରି ହୋଇଛି ? ଏହାର ଅନ୍ୟନାମ କ’ଣ ?
Answer:

  1. ଲାଦାଖ ଶବ୍ଦଟି ‘ଲା’ ଏବଂ ‘ଦାକ୍’ ଶବ୍ଦକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ‘ଲା’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଗିରିପଥ ଏବଂ ‘ଦାକ୍’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଦେଶ ।
  2. ଲାଦାଖର ଅନ୍ୟନାମ କାପା-ଚାନ୍ ବା ବରଫ ଭୂମି ।

Question 8.
ସାହାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଯାଯାବର ଶ୍ରେଣୀର ଅଧିବାସୀମାନେ କିପରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ?
Answer:

  1. ସାହାରା ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଦୁଇନ୍ ନାମକ ଯାଯାବର ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଓଟ, ଗଧ, ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା . ଆଦି ପଶୁ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
  2. ଏହି ପଶୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଏମାନେ ଦୁଗ୍‌ଧ, ଲୋମ ଓ ଚମଡ଼ା ସଂଗ୍ରହ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ।

Question 9.
ଆମାଜନ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ଆମାଜନ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ପଡୁଥ‌ିବାରୁ ଏଠାରେ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।
  2. ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତିଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ ପ୍ରଚୁର ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାର ଜଳବାୟୁ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 10.
ଆମାଜନ ଅରଣ୍ୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ମାଛ ଓ ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ?
Answer:

  1. ଆମାଜନ ଅରଣ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ଜାତିର କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ ମାଛଙ୍କର ଆଦିଭୂମି ଅଟେ। ମାଂସ ପିରାନା ମାଛ ଏହିଅଞ୍ଚଳର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ମାଛ।
  2. ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଅଦ୍ଭୁତ ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଟଉକାନ, ନାନା ଜାତିର ରଙ୍ଗିନ ପରଯୁକ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

Question 11.
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଡଲଫିନ୍ ଦେଖାଯାଏ ? ଡଲଫିନ୍ ତଥା ମଧୁର ମାଛମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା କାହିଁକି କମିବାରେ ଲାଗିଛି ?
Answer:

  1. ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଜଳରେ ଶୁଶୁ ନାମକ ଏକପ୍ରକାର ଡଲଫିନ୍ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
  2. କଳକାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ବିଷାକ୍ତ ଜଳ, ସହରମାନଙ୍କର ନର୍ଦମା ଜଳ ନଦୀରେ ମିଶି ଜଳକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବାରୁ ଏହି ଡଲଫିନ୍ ତଥା ମଧୁର ମାଛମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା କମିବାରେ ଲାଗିଛି ।

Question 12.
ନାତିଶୀତୋଷ ମହାଦେଶୀୟ ଜଳବାୟୁ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:

  1. ଯେଉଁ ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାୟୁର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କେବଳ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଓ ଶୀତଋତୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ପ୍ରାୟ ୫୦ ସେ.ମି. ହୋଇଥାଏ, ଏପ୍ରକାର ଜଳବାୟୁକୁ ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ, ଶୀତଦିନରେ ଭୀଷଣ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହେବା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁର ଲକ୍ଷଣ।

Question 13.
ପ୍ରେରୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ କାହିଁକି ବିଦେଶକୁ ଗହମ ରପ୍ତାନି କରାଯାଏ ?
Answer:

  1. ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଓ ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ମହାଦେଶୀୟ ଜଳବାୟୁ ଗହମ ଚାଷ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅନୁକୂଳ।
  2. ତେଣୁ ପ୍ରେରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ଗହମ ଚାଷ କରାଯାଏ ଓ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଏ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 14.
ଉଦାହରଣ ସହ ଉଷ୍ଣ ମରୁଅଞ୍ଚଳ କାହାକୁ କହନ୍ତି ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଭୂପୃଷ୍ଠର ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାରିଆଡ଼ ବାଲି, ପ୍ରବଳ ଖରା, ଅଳ୍ପବୃଷ୍ଟି ବା ବୃଷ୍ଟିହୀନ ଅଞ୍ଚଳ, ବୃକ୍ଷଲତାଶୂନ୍ୟ ତାହାକୁ ଉଷ୍ଣ ମରୁଅଞ୍ଚଳ କହନ୍ତି ।
  2. ଆମ ଦେଶର ଥର ଓ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶର ସାହାରା ମରୁଭୂମି ଉଷ୍ଣ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ଉଦାହରଣ।

Question 15.
ଉଦାହରଣ ସହ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଲେଖ
Answer:

  1. ଯେଉଁଠାରେ ଚାରିଆଡ଼ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଓ ଭୂମି ବରଫାଚ୍ଛନ୍ନ ରହେ, ସେଠାରେ ଗଛଲତା ବଢ଼ିପାରେ ନାହିଁ, ସେହି ପ୍ରକାର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି କୁହାଯାଏ।
  2. ଉଦାହରଣ- ଗ୍ରୀଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ।

କାରଣ ଦର୍ଶାଅ

Question 1.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଘନ ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
Answer:

  1. ଆମାଜନ ଅବବାହିକା ବିଷୁବ ମଣ୍ଡଳୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
  2. ବର୍ଷସାରା ପ୍ରବଳ ଖରା ଓ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ଅସହ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର । ଏଣୁ ଏହା ଘନ ଜନବସତି ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ ।

Question 2.
ନିରକ୍ଷୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅରଣ୍ୟରେ ପରାଙ୍ଗପୁଷ୍ଟ ଲତା ଜାତୀୟ ଉଭିଦ ବେଶୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
Answer:

  1. ନିରକ୍ଷୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅରଣ୍ୟ ଘଞ୍ଚ, ଭୂମି ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଏବଂ ଭୂମି ଉପରେ ପ୍ରାୟ ଖରା ପଡ଼ି ନଥାଏ ।
  2. ତେଣୁ ଛାଇରେ ବଢ଼ିପାରୁଥିବା କେତେକ ଲତା ଜାତୀୟ ପରାଙ୍ଗପୁଷ୍ଟ ଉଭିଦ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭଦକୁ ଆଶ୍ରା କରି ବଢ଼ିଥାଆନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 3.
ନଦୀ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ତା’ର ସ୍ରୋତ ପ୍ରଖର ଥାଏ ।
Answer:

  1. ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳର ଭୂମି ପଥୁରିଆ ଓ ଗଡ଼ାଣିଆ ହୋଇଥାଏ ।
  2. ନଦୀ ଗଡ଼ାଣିଆ ଭୂମିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବାବେଳେ ଏହା ସ୍ରୋତ ପ୍ରଖର ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
ଲାଦାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ତୃଣଭୂମି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ।
Answer:

  1. ଆମ ଦେଶର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଥିବା ଲାଦାଖ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ୩ କି.ମି. ଓ ସର୍ବାଧ‌ିକ ୮ କି.ମି. ଉଚ୍ଚତା ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ । ତେଣୁ ଏତେ ଉଚ୍ଚରେ ଥିବାରୁ ଏହାର ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ଥଣ୍ଡା ଓ ଶୁଷ୍କ ।
  2. ବର୍ଷର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ବରଫ ଦ୍ବାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ରହୁଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବୃକ୍ଷଶୂନ୍ୟ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ତୃଣଭୂମି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।

Question 5.
ମରୁଭୂମିର ମୃତ୍ତିକା ଲୁଣିଆ ।
Answer:

  1. ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରଭାବରୁ ବାଷ୍ପୀଭବନ ତୀବ୍ର ହୋଇଥାଏ ।
  2. ଫଳରେ ଏଠାରେ ମୃରିକା ଲୁଣିଆ ।

Question 6.
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ ।
Answer:

  1. ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକାରେ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ଅବସ୍ଥିତ ।
  2. ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରାର ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ତାଜମହଲ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ ଆହ୍ଲାବାଦ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଓ ବିହାରର ବୌଦ୍ଧସ୍ତୂପ, ଲକ୍ଷ୍ନୌର ସ୍ଥାପତ୍ୟକଳା, ଆସାମର କାଜିରଙ୍ଗା ଓ ମାନସ ଜାତୀୟ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ ।

Question 7.
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା ଅଞ୍ଚଳ ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟତମ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ ।
Answer:

  1. ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଆନୀତ ଉର୍ବର ପଟୁ ମୃତ୍ତିକାରେ ସମୃଦ୍ଧ ।
  2. ଉର୍ବର ମୃରିକା, ଜଳର ସୁଲଭତା ଓ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଜଳବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ୱ ଅଧିକ । ଏଣୁ ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟତମ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇପାରିଛି ।

Question 8.
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ମୁହାଣରେ ଥିବା ଜୁଆରିଆ ଅରଣ୍ୟକୁ ସୁନ୍ଦରବନ କୁହାଯାଏ ।
Answer:

  1. ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ମୁହାଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୁଣିପାଣି ଓ ଜୁଆରରେ ବଢ଼ିପାରୁଥିବା ବୃକ୍ଷର ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି । ଏହାକୁ ଜୁଆରିଆ ଅରଣ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦରୀ ନାମକ ବୃକ୍ଷ ବହୁଳ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ସୁନ୍ଦରବନ କୁହାଯାଏ ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ

1. ପିଗ୍‌ମୀ ଓ ବେଦୁଇନ୍
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 1

2. ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି ଓ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 2

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।

Question 1.
ମରୂଦ୍ୟାନ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମରୁଭୂମିର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ମରୁଝର ଦେଖାଯାଏ ଓ ସେହି ସ୍ଥାନରେ କଣ୍ଟାଗଛ, ଖଜୁରୀ ବୃକ୍ଷ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାକୁ ମରୁଦ୍ୟାନ କୁହାଯାଏ।

Question 2.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଦେଖାଯାଉବା ମାଂସଖୁଆ ମାଛର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ମାଂସଖିଆ ମାଛର ନାମ ପିରାନା।

Question 3.
ଆନାକୋଣ୍ଡା ସାପ କେଉଁ ଦେଶର ଅରଣ୍ୟରେ ବେଶୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ?
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଅରଣ୍ୟରେ ଆନାକୋଣ୍ଡା ସାପ ବେଶୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 4.
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଜଳରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଡଲଫିନ୍‌ ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଜଳରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଡଲଫିନ୍‌ର ନାମ ଶୁଶୁ।

Question 5.
ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ପୃଥ‌ିବୀର କେତେ ଅଂଶ ଅଧିକାର କରିଛି ?
Answer:
ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରାୟ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।

Question 6.
ଗ୍ୟାଞ୍ଚ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଗୋପାଳନ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଗ୍ୟାଞ୍ଚ୍ କୁହାଯାଏ।

Question 7.
ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଓ ଭୂମି ବରଫାଚ୍ଛନ୍ନ ରହେ, ଗଛଲତା ବଢ଼ିପାରେ ନାହିଁ, ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
କେଉଁ ମରୁଭୂମି ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି ?
Answer:
ସାହାରା ମରୁଭୂମି ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି।

Question 9.
ଥର୍ ମରୁଭୂମି କେତେ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି ?
Answer:
ଥର୍ ମରୁଭୂମି ୨ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି. ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି ।

Question 10.
ମରୁଝର କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମରୁଭୂମିର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଳର ଝର ଦେଖାଯାଏ ତାକୁ ମରୁଝର କୁହାଯାଏ।

Question 11.
ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥକାରୀ ଫସଲର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥକାରୀ ଫସଲ ହେଉଛି କପା ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 12.
କେତେ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥଦ୍ଵାରା ଲେହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ?
Answer:
ଏହା ୧ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥଦ୍ଵାରା ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ।

Question 13.
ଲଦାଖର ରାଜଧାନୀର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଲଦାଖର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଲେହ।

Question 14.
ଭାରତର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି ଅଟେ ?
Answer:
ଭାରତର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଥିବା ଲଦାଖ ଏକ ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି ଅଟେ ।

Question 15.
ସାହାରା ତୃଣଭୂମି କେତେ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧୁକାର କରିଛି ?
Answer:
ସାହାରା ତୃଣଭୂମି ୮.୫୪ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି. ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରିଛି ।

ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

i. ମୁହାଣ :
Answer:
ନଦୀ ଯେଉଁଠାରେ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ତାହାକୁ ନଦୀର ମୁହାଣ କୁହାଯାଏ ।

ii. ନଦୀ ଅବବାହିକା :
Answer:
ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ଓ ତା’ର ଶାଖାନଦୀ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରେ, ତାହାକୁ ଉକ୍ତ ନଦୀର ଅବବାହିକା କୁହାଯାଏ ।

iii. ପିଭୂମି :
Answer:
କଙ୍ଗୋ ଅବବାହିକାରେ ରହୁଥ‌ିବା ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ।

iv. ପିରାନା :
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଏକପ୍ରକାରର ମାଂସ ମାଛ ।

v. ଟଉକାନ୍ :
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଏକପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

vi. ଚାପିର :
Answer:
ଏକପ୍ରକାର ଉଇଖୁଆ ପଶୁ ।

vii. ସୁନ୍ଦରବନ :
Answer:
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ଅବବାହିକାର ନିମ୍ନ ଶଯ୍ୟାରେ ଲୁଣିପାଣି ଓ ଜୁଆରରେ ବଢୁଥ‌ିବା ସୁନ୍ଦରୀ ବୃକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଉଭିଦର ଅରଣ୍ୟ ।

viii. ପଶ୍ଚିମୋଚୀ ଅରଣ୍ୟ :
Answer:
ଖରାଦିନେ ପତ୍ରଝଡ଼ା ଦେଇଥିବା ବୃକ୍ଷର ଅରଣ୍ୟ ।

ix. ଶୁଶ୍ରୂ :
Answer:
ଗଙ୍ଗା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଜଳରେ ରହୁଥ‌ିବା ଏକପ୍ରକାର ଡଲ୍‌ଫିନ୍ ।

x. ରୟାଞ୍ଚ:
Answer:
ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଗୋପାଳନ କେନ୍ଦ୍ର ।

xi. ମରୂଦ୍ୟାନ :
Answer:
ମରୁଭୂମିରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମରୁଝର ସ୍ଥାନରେ କିଛି କିଛି କଣ୍ଟାଗଛ ଓ ଖଜୁରି ବୃକ୍ଷ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଦ୍ୟାନ କୁହାଯାଏ ।

xii. ବେଦୁଇନ୍ :
Answer:
ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥ‌ିବା ଯାଯାବର ଶ୍ରେଣୀର ଅଧିବାସୀ ।

xiii. ଦୁଆରେଗ୍ :
Answer:
ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ଏକପ୍ରକାର ଜନଜାତି ।

ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରତ୍ୟେକର ନାମ ଲେଖ।

i. ଭାରତର ଜାମ୍ମୁକାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ।
Answer:
୧ ନଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ

ii. ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବାପେକ୍ଷା ଓସାରିଆ ନଦୀ ।
Answer:
ଆମାଜନ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

iii. ଗଙ୍ଗାନଦୀ ମୁହାଣରେ ଥିବା ଅରଣ୍ୟ ।
Answer:
ସୁନ୍ଦରବନ

iv. ଆଗ୍ରା ସହର ନିକଟରେ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀ ।
Answer:
ଯମୁନା

v. ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି ।
Answer:
ସାହାରା

vi. ଲାଦାଖ ମରୁଭୂମିରେ ଥିବା ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟତମ ଶୀତଳତମ ସ୍ଥାନ ।
Answer:
ଡ୍ରାସ୍

vii. ଲାଦାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ଘାଟି ।
Answer:
କାଗିଲ

viii. ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ନୀଳନଦୀ ଅବ ବାହି କାରେ କରାଯାଉଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥକରୀ ଫସଲ ।
Answer:
କପା

ix. ମରୁଝର ନିକଟରେ କଣ୍ଟାଗଛ, ଖଜୁରୀଗଛ ଥିବା ସ୍ଥାନ ।
Answer:
ମରୂଦ୍ୟାନ

x. ଉଷ୍ଣ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ପଶୁ ।
Answer:
ଓଟ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

xi. ଆଫ୍ରିକାର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଥିବା ମରୁଭୂମି ।
Answer:
ସାହାରା

xii. ଷ୍ଟେପୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ପଶୁପାଳକ ଜାତି ।
Answer:
କିରଗୀଜ୍

xiii. କାନାଡ଼ାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ।
Answer:
ପ୍ରେରୀ

xiv. ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନୀତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ।
Answer:
ରେଲ୍‌

xv. ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି ।
Answer:
ପମ୍ପାସ

xvi. ମାନସ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପଶୁ ।
Answer:
ବାଘ

xvii. ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀକୂଳରେ ଥିବା ଆସାମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସହର ।
Answer:
ଗୁଆହାଟି

xviii. କାଜିରଙ୍ଗା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ।
Answer:
ଆସାମ

xix. ଆମ ରାଜ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କୃଷିର ଅନ୍ୟନାମ ।
Answer:
ପୋଡୁଚାଷ

xx. ମାଲୟେସିଆରେ ରହୁଥିବା ଏକ ଜନଜାତି ।
Answer:
ସେମାଙ୍ଗ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

xxi. ଆମାଜନ ଅବବାହିକାର ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଭୟଙ୍କର ସାର୍ପ ।
Answer:
ଆନାକୋଣ୍ଡା/ବୋଆ

xxii. ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ଚାଷ କରାଯାଉଥିବା ମିଠା ଆଳୁ ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ।
Answer:
କାସାଭା ।

ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
କେଉଁଟିରେ ନିରକ୍ଷୀୟ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ ?
(କ) ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ
(ଖ) ଗଙ୍ଗା ଅବବାହିକା
(ଗ) କଙ୍ଗୋ ଅବବାହିକା
(ଘ) ଆମାଜନ ଅବବାହିକା
Answer:
ଗଙ୍ଗା ଅବବାହିକା

Question 2.
ପିଗ୍‌ମୀମାନେ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀ ?
(କ) ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା
(ଖ) ଗଙ୍ଗା ଅବବାହିକା’
(ଗ) କଙ୍ଗୋ ଅବବାହିକା
(ଘ) ଆମାଜନ ଅବବାହିକା
Answer:
କଙ୍ଗୋ ଅବବାହିକା

Question 3.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବେଦୁଇନ୍ ଜାତିର ଅଧିବାସୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ?
(କ) ଥର୍ ମରୁଭୂମି
(ଖ) ସାହାରା ମରୁଭୂମି
(ଗ) ପମ୍ପାସ
(ଘ) ଶୀତଳ ମରୁଭୂମି
Answer:
ସାହାର ମରୁଭୂମି

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 4.
କେଉଁ ସହରଟି ଗଙ୍ଗା ଅବବାହିକାରେ ଅବସ୍ଥିତ ନୁହେଁ ?
(କ) କୋଲକାତା
(ଖ) ଲକ୍ଷ୍ନୌ
(ଗ) ବାରଣାସୀ
(ଘ) ଗୁଆହାଟୀ
Answer:
ଗୁଆହାଟୀ

Question 5.
ଆମାଜନ ଅବବାହିକା କେଉଁ ମହାଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଏସିଆ
(ଖ) ଆଫ୍ରିକା
(ଗ) ଉତ୍ତର ଆମେରିକା
(ଘ) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା

Question 6.
କେଉଁ ପ୍ରାଣୀଟି ଉଇ ଖାଇ ବଞ୍ଚେ ?
(କ) ଟଉକାନ୍
(ଖ) ସ୍କଥ୍
(ଗ) ଚାପିର
(ଘ) ବୋଆ
Answer:
ଟାପିର

Question 7.
ଆନାକୋଣ୍ଡା ସାପ କେଉଁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି ?
(କ) ଗଙ୍ଗା ଅବବାହିକା
(ଖ) ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମି
(ଗ) ଆମାଜନ ଅବବାହିକା
(ଘ) ସାହାରା ମରୁଭୂମି
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକା

Question 8.
ପିରାନା ଏକ ପ୍ରକାର କ’ଣ ?
(କ) ରଙ୍ଗୀନ ଚଢ଼େଇ
(ଖ) ଅର୍ଜିତ୍
(ଗ) ଭୟଙ୍କର ସାପ
(ଘ) ମାଂସଖୁଆ ମାଛ
Answer:
ମାଂସଖୁଆ ମାଛ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 9.
କାସାଭା ବା ମିଠାଆକୁ କେଉଁଠି ଚାଷ କରାଯାଏ ?
(କ) ସାହାରା ମରୁଭୂମି
(ଖ) ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା
(ଗ) ଷ୍ଟେପୀ ତୃଣଭୂମି
(ଘ) ଆମାଜନ ଅବବାହିକା
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକା

Question 10.
କେଉଁମାନେ କଙ୍ଗୋ ଅବବାହିକାରେ ବାସ କରନ୍ତି ?
(କ) ବେଦୁଇନ୍
(ଖ) ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ
(ଗ) ସେମାଙ୍ଗ
(ଘ) ପିଗ୍‌ମୀ
Answer:
ପିଗ୍‌ମୀ

Question 11.
କେଉଁ ନଦୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଏକଶିଙ୍ଗି ଆ ଗଣ୍ଡା ଦେଖାଯାନ୍ତି ?
(କ) ଗଙ୍ଗା
(ଖ) ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର
(ଗ) ମହାନଦୀ
(ଘ) ଆମାଜନ
Answer:
ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର

Question 12.
ଶୁଶୁ ଏକପ୍ରକାର କ’ଣ ?
(କ) ପକ୍ଷୀ
(ଖ) କୀଟ
(ଗ) ପଶୁ
(ଘ) ଡଲ୍‌ଫିନ୍‌
Answer:
ଡଲ୍ ଫିନ୍

Question 13.
ସୁନ୍ଦରବନ କେଉଁ ପଶୁଙ୍କ ଆବାସସ୍ଥଳୀ ?
(କ) ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡା
(ଖ) ହାତୀ
(ଗ) ବାଘ
(ଘ) ସିଂହ
Answer:
ବାଘ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 14.
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର କେଉଁ ନଦୀର ଅବବାହିକାରେ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ତୃଣଭୂମି ରହିଛି ?
(କ) ଆମାଜନ
(ଖ) ଓରିନାକୋ
(ଗ) କଙ୍ଗୋ
(ଘ) ପାରାନା
Answer:
ଓରିନାକୋ

Question 15.
ମାନସ ଅଭୟାରଣ୍ୟ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ
(ଗ) ଆସାମ
(ଖ) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ
(ଘ) ଛତିଶଗଡ଼
Answer:
ଆସାମ

Question 16.
କେଉଁ ସହରରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀର ମିଳନ ଘଟିଛି ?
(କ) ଲକ୍ଷ୍ନୌ
(ଖ) ଦିଲ୍ଲୀ
(ଗ) ଆହ୍ଲାବାଦ
(ଘ) ବାରାଣାସୀ
Answer:
ଆହ୍ଲାବାଦ

Question 17.
ଏସିଆର ଯେପରି ଷ୍ଟେପୀ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସେପରି କ’ଣ ହେବ ?
(କ) ପମ୍ପାସ
(ଖ) ଡାଉନ୍ସ
(ଗ) ଭେଲ୍‌
(ଘ) ପ୍ରେରୀ
Answer:
ଡାଉନ୍ସ୍

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 18.
ପମ୍ପାସ୍ ତୃଣଭୂମି କେଉଁ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା
(ଖ) ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା
(ଘ) ରୁଷିଆ
(ଗ) ବ୍ରାଜିଲ
Answer:
ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା

Question 19.
ହେମୂଲକ୍ ବୃକ୍ଷ କେଉଁପ୍ରକାର ଉଦ୍ଭବ ?
(କ) ମରୁ
(ଖ) ତୁନ୍ଦ୍ରା
(ଗ) ଚିରହରିତ୍
(ଘ) ପର୍ଣ୍ଣମୋଚୀ
Answer:
ପର୍ଷମୋଚୀ

Question 20.
କି ରଗୀଜ୍‌ ମାନେ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପଶୁ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ?
(କ) ପମ୍ପାସ
(ଖ) ରେଲ୍‌
(ଗ) ଡାଉନ୍ସ
(ଘ) ଷ୍ଟେପୀ
Answer:
ଷ୍ଟେପୀ

Question 21.
କେଉଁଠାରେ ରଞ୍ଚ୍ ଦେଖାଯାଏ ?
(କ) ଆମାଜନ ଅବବାହିକା
(ଖ) ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳ
(ଘ) ନାତିଶୀତୋଷ୍ଠ ତୃଣଭୂମି
(ଗ) ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ
Answer:
ନାତି ଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମି

Question 22.
ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମିରେ କେଉଁଟି ଏକ ଅର୍ଥକରୀ ଚାଷ ସଦୃଶ ଲାଭବାନ ବ୍ୟବସାୟ ?
(କ) ପଶୁଶିକାର
(ଗ) ପଶୁପାଳନ
(ଖ) ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ
(ଘ) କୃଷି
Answer:
ପଶୁପାଳନ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 23.
ଶୀତଋତୁରେ ସାହାରା ମରୁଭୂମିର ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା କେତେ ହୋଇଥାଏ ?
(କ) ୧୫°
(ଖ) -୧୫° ସେଲ୍‌ସିୟସ୍
(ଗ) -୫୦° ସେଲ୍‌ସିୟସ୍
(ଘ) ୫୦° ସେଲ୍‌ସିୟସ୍
Answer:
-୧୫° ସେଲ୍ ସିୟସ୍

Question 24.
କେଉଁ ନଦୀଟି ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବାହିତ ?
(କ) ଆମାଜନ
(ଖ) କଙ୍ଗୋ
(ଗ) ନୀଳ
(ଘ) ନାଇଜର
Answer:
ନୀଳ

Question 25.
ସାହାରା ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁମାନେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ?
(କ) ବେଦୁଇନ୍
(ଖ) ପିଗ୍‌ମୀ
(ଗ) ତୁଆରେଗ୍
(ଘ) ମାସାଇ
Answer:
ତୁଆରେର

Question 26.
କାହାର ଘଞ୍ଚ ଲୋମରୁ ଚାମର ତିଆରି ହୁଏ ?
(କ) ବଣ୍ୟଛେଳି
(ଗ) ମେଣ୍ଢା
(ଖ) ଚମରୀଗାଈ
(ଘ) ନେଉଳ
Answer:
ଚମରୀଗାଈ

Question 27.
ଲାଦାଖର ଉତ୍ତରରେ କେଉଁ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ରହିଛି ?
(କ) ହିମାଳୟ
(ଗ) ହିନ୍ଦୁକୁଶ
(ଖ) କାରାକୋରମ୍
(ଘ) ଜାସ୍କାର
Answer:
ଜାରାକୋରମ୍

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

Question 28.
ଆମ ଦେଶର ଥର୍ ମରୁଭୂମିର ଆୟତନ କେତେ ?
(କ) ୧ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.
(ଖ) ୨ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.
(ଗ) ୪ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.
(ଘ) ୮ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.
Answer:
୨ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.

ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।

1. ପୃଥୁବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନଦୀମୁହାଣ ______ ନଦୀରେ ଅବସ୍ଥିତ। (ନୀଳନଦୀ, ଆମାଜନ, ଟାଇଗ୍ରୀସ୍, ଇଉଫ୍ରେଟିସ୍)
Answer:
ଆମାଜନ

2. ମେହଗାନି ଓ ଆବଲୁସ୍ _____ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଧାନ ବୃକ୍ଷ । (ଆମାଜନ ଅବବାହିକା, ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା, ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ, ମରୁ ଅଞ୍ଚଳ)
Answer:
ଆମାଜନ ଅବବାହିକା

3. ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ _____ ପ୍ରାଣୀ ବହୁତ ଦେଖାଯାଏ । (ହରିଣ, ମାଙ୍କଡ଼, କୁମ୍ଭୀର, ଗଣ୍ଡା)
Answer:
ମାଙ୍କଡ଼

4. ଆମାଜନ ଅବବାହିକାରେ ମାଂସଖୁଆ ______ ମାଛ ଦେଖାଯାଏ । (ରୋହି, ଭାକୁର, ପିରାନା, ମିରିକାଳି)
Answer:
ପିରାନା

5. ଆଗ୍ରାର ତାଜମହଲ _____ ନଦୀକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। (ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା, ତାସ୍ତ୍ରୀ)
Answer:
ଯମୁନା

6. ଷ୍ଟେପି ଅଞ୍ଚଳରେ ______ ଅଧିବାସୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। (ଆଦିମ ଅଧ୍ଵବାସୀ, ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ, କିରଗୀଜ, ପିଗ୍‌ମୀ)
Answer:
କିରଗୀଜ

7. _____ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋହିତ ଭାରତୀୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପଶୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। (ପ୍ରେରୀ, ଷ୍ଟେପି, ସାଭାନ୍ନା, ପମ୍ପାସ୍)
Answer:
ପ୍ରେରୀ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

8. ଉଷ୍ଣ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାଯାବର ଜାତିର _____ ଅଧ୍ବବାସୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । (ପିଗ୍‌ମୀ, ବେଦୁଇନ, ତୁଆରେଗ, ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ)
Answer:
ବେଦୁଇନ୍

9. ______ ମରୁଭୂମି ପୃଥୁବୀର ବୃହତ୍ତମ ଉଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି। (କାଲାହାରୀ, ଥର, ସାହାରା)
Answer:
ସାହାରା

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 3
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 4

Question 2.
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 5
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 6

Question 3.
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 7
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 8

ପ୍ରଥମ ଯୋଡ଼ିକୁ ଦେଖୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଯୋଡ଼ି ପୂରଣ କର

1. ଆମାଜନ ଅବବାହିକା : ସ୍ମିଥ୍ ; ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଅବବାହିକା : ____।
Answer:
ଏକଶିଙ୍ଗା ଗଣ୍ଡା

2. ଷ୍ଟେପି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀ : କିରଗୀଜ : : ପ୍ରେରି : ____।
Answer:
ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ

3. ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ : ନିରକ୍ଷୀୟ : : ସାହାରା : ____।
Answer:
ଉଷ୍ଣ ମରୁ

4. ରୁଷିଆ : ଷ୍ଟେପୀ : ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା : ____।
Answer:
ପ୍ରେରୀ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା

5. ଡାଉନ୍‌ସ : ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ : : ପମ୍ପାସ : ____।
Answer:
ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା

ମାନଚିତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ

1. ନିମ୍ନଲିଖତ ବିମାନ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଦଶାଅ ।
(କ) ସାନ୍ତାକୁଜ ବିମାନ ବନ୍ଦର
(ଖ) ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍ ବିମାନ ବନ୍ଦର
(ଗ) ଧାମରା ବନ୍ଦର
(ଘ) ମିନାତ୍ମକମ ବିମାନ ବନ୍ଦର
(ଙ) ପାଲାମ ବିମାନ ବନ୍ଦର
(ଚ) ଦମ୍ଦମ୍ ବିମାନ ବନ୍ଦର
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 10

2. ମାନଚିତ୍ରରେ ସ୍ଵର୍ଷ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦର୍ଶାଅ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 11

3. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଅ ।
(କ) ମୁମ୍ବାଇ
(ଖ) କୋଲକାତା
(ଗ) ଦିଲ୍ଲୀ
(ଘ) ହାଇଦ୍ରାବାଦ
(ଙ) ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍
(ଚ) ଭୁବନେଶ୍ଵର
(ଛ) ବିଶାଖାପଟ୍ଟନମ୍

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 7 ପାରିବେଶିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା 12

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) स्कूल में कौन-सा विवाद छिड़ गया ? बच्चों ने क्या किया?
उत्तर:
स्कूल में विवाद छिड़ गया कि गाँव अच्छे हैं या शहर। गाँव के रहने वालों ने गाँव का पक्ष लिया तो – शहर वासियों ने शहर का।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

(ii) विवाद का समाधान करने के लिए गुरुजी ने क्या कहा?
उत्तर:
विवाद था कि गाँव अच्छे हैं या शहर। उसका समाधान करने के लिए गुरुजी ने कहा – अच्छा, एक दिन किसी गाँव में चलकर देखेंगे ।

(iii) बच्चे क्यों खुश हुए?
उत्तर:
बच्चे गाँव में गए। वहाँ के पेड़-पौधे, खेतीबारी, साफ मुक्त हवा से खुश हुए।

(iv) गाँव में क्या-क्या गंदे थे ?
उत्तर:
गाँव मे घर-आँगन गंदे थे। मवेशी खाने, मुगी के दरबे और तालाब आदि गंदे थे।

(v) गाँव में किसका अभाव था?
उत्तर:
गाँव में बहुत-सी सुविधाओं का अभाव था। गाँव में अस्पताल, बाजार नहीं थे। बिजली की सुविधा नहीं थी।

(vi) गाँव में किनका इंतजाम करना होगा?
उत्तर:
गाँव में रास्ते बनाने होंगे। बिजली, टेलीफोन, डाकखाने, अस्पताल आदि का इंतजाम करना होगा।

(vii) गाँव से वरापस आकर छात्रों ने क्या विचार व्यक्त किए ?
उत्तर:
गाँव से वापस आकर छात्रों ने विचार व्यक्त किए कि शहर में बड़े-बड़े मकान और चौड़े रास्ते हैं। दोनों तरफ के छायादार पेड़ और बिजली की चकाचक रोशनी सब का मन मोह लेती है ।

(viii) शहर में क्या सुविधाएँ हैं ?
उत्तर:
शहर में बहुत-सी सुविधा हैं। वहाँ पढ़ने की सुविधा है। बीमारों का इलाज हो सकता है। काम मिलते हैं और लोग पैसा कमा सकते हैं।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

(ix) शहर में दम घुटने का कारण क्या है ?
उत्तर:
शहर में साँस लेने को खुली हवा तक नहीं मिलती। सड़कों पर उड़ती धूल और गाड़ी-मोटरों से निकलते धुएँ से दम घुटने लगता है।

(x) शहर में आबादी बढ़ जाने का परिणाम क्या हुआ है?
उत्तर:
शहर में आबादी बढ़ जाने का परिणाम बहुत बुरा हुआ। साफ हवा, साफ पानी का अभाव है। हवा दूषित हो गई है।

2. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक-एक वाक्य में दीजिए:

(i) गाँव का पक्ष किन्होंने लिया?
उत्तर:
गाँव के रहने वालों ने गाँव का पक्ष लिया।

(ii) शहर का पक्ष किन्होंने लिया?
उत्तर:
शहर का पक्ष शहर में रहने वालों ने लिया।

(iii) गुरुजी ने कहाँ जाने का प्रस्ताव रखा?
उत्तर:
गुरुजी ने किसी गाँव में चलकर देखने का प्रस्ताव दिया।

(iv) लोग तालाब में क्या करते थे?
उत्तर:
लोग तालाब में नहाते थे, कपड़े धोते थे और मवेशियों को नहलाते थे।

(v) गाँव में क्या नाकाफी है ?
उत्तर:
गाँव में अस्पताल, बाजार, बिजली की सुविधा नाकाफी है।

(vi) गाँव में क्या बनाए रखना जरूरी है ?
उत्तर:
गाँव में सरल, साफ, प्यारभरा माहौल बनाए रखना चाहिए।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

(vii) शहर में लोग कैसे आराम से रहते हैं?
उत्तर:
शहर में लोगों को काम मिलता है और वे पैसा कमाकर आराम से रहते हैं ।

(viii) शहर में लोगों को क्यों फुर्सत नहीं है ?
उत्तर:
शहर में लोगों को फुर्सत नहीं है क्योंकि यहाँ सदा काम मिलते हैं।

(ix) शहर में क्या-क्या कमियाँ हैं?
उत्तर:
शहर में पेड़-पौधे कम हैं, गंदी बस्तियाँ हैं, गंदे नाले हैं।

(x) गाँव में क्या बढ़ाना होगा?
उत्तर:
गाँव में भाईचारा बढ़ाना होगा।

(xii) हमें क्या पनपाना होगा?
उत्तर:
हमें व्यक्तिगत जीवन को सुखों के साथ मानवीय भावों को पनपाना होगा।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

3. दिए गए वाक्यों में संज्ञा शब्दों के नीचे रेखा खींचिए:
(दरबे, इंतजाम, दूषित, माहौल, गाँव)

(i) छात्र-छात्राएँ एक ………… में गए।
(ii) मुर्गी के ………… गंदे हैं ।
(iii) प्यारभरा ………… बनाए रखा जाए।
(iv) अस्पताल आदि का ………… करना होगा।
(v) हवा ………… हो गई है ।
उत्तर:
(i) गाँव
(ii) दरबे
(iii) माहौल
(iv) इंतजाम
(v) दूषित

4. निम्नलिखित प्रश्नों के सही विकल्प उत्तर पर (✓) का निशान लगाइए :

(i) बच्चे गाँव में क्या देखकर खुश हुए ?
(क) टेलीफोन व्यवस्था
(ख) बिजली
(ग) खेती-बारी
(घ) साफऔर चौड़ी सड़क
उत्तर:
(ग) खेती-बारी

(ii) लोगों के बीच पहले जैसा … नहीं रहा।
(क) मानवीय भाव
(ख) माहौल
(ग) पानी की किल्लत
(घ) भाईचारा
उत्तर:
(घ) भाईचारा

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

(iii) शहर में … ही नहीं है ।
(क) साफ पानी
(ख) फुर्सत
(ग) पैसा
(घ) किल्लत
उत्तर:
(ख) फुर्सत

(iv) गाँव में क्या बनाने होंगे?
(क) अस्पताल
(ख) रास्ते
(ग) बाजार
(घ) फुर्सत
उत्तर:
(ख) रास्ते

(v) शहर में रास्ते के दोनों तरफ कैसे पेड़ थे?
(क) छायादार
(ख) डूँठ
(ग) बड़े-बड़े
(घ) छोटे-ब्रोटे
उत्तर:
(क) छायादार

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

5. ‘क’ स्तम्भ के साथ ‘ख’ स्तम्भ का मिलान कीजिए:
‘क’ स्तम्भ — ‘ख’ स्तम्भ
पानी की — हवा
दूषित — इलाज
गाड़ी-मोटर से — बस्तियाँ
बीमारों का — धुआँ
गंदी — किल्लत
उत्तर:
‘क’ स्तम्भ — ‘ख’ स्तम्भ
पानी की ‘ — किल्लत
दूषित — हवा
गाड़ी-मोटर से — धुआँ
बीमारों का — इलाज
गंदी — बस्तियाँ

भाषा-कार्य

6. इन शब्दों से वाक्य बनाइए :
छिड़ना, अच्छा, मुक्त, घर, मवेशियाँ, नाकाफी, भाईचारा, प्यास, माहौल, इंतजाम, तरफ, छायादार, बीमार, इलाज, फुर्सत, किल्लत, दूषित, पनपाना
उत्तर:

  • छिड़ना – गाँव में विवाद छिड़ गया।
  • अच्छा – वह अच्छा लड़का है ।
  • मुक्त – मुझे मुक्त पवन चाहिए।
  • घर – यह मेरा घर है।
  • मवेशियाँ – मैदान में मवेशियाँ चर रही हैं।
  • नाकाफी – बच्चों के लिए ये फल नाकाफी हैं।
  • भाईचारा – हमें भाईचारा बढ़ाना होगा।
  • प्यास – मुझे प्यास लगी है।
  • माहौल – गाँव का माहौल अच्छा है ।
  • इंतजाम – तुम पानी का इंतजाम करो।
  • तरफ – इस तरफ कुत्ता आ रहा है ।
  • छायादार – सड़क के किनारे छायादार पेड़ हैं ।
  • बीमार – वह बीमार आदमी है ।
  • इलाज – मेरा इलाज चल रहा है ।
  • फुर्सत – मुझे फुर्सत नहीं है ।
  • किल्लत – गाँव में पानी की किल्लत है ।
  • दूषित – यह दूषित जल है।
  • पनपाना – हमें आपस में भाईचारा पनपाना होगा।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

7. कोष्ठक में से सही परसर्ग चुनकर खाली जग में भरिए :
(ने, का, की, में, से)
(i) स्कूल ………… विवाद छिड़ गया ।
(ii) साफ हवा ………… सभी खुश हुए।
(iii) उन लोगों ………… देखा।
(iv) बीमारों ………… इलाज हो सकता है।
(v) बिजली ………… चकाचक रोशनी मन मोह लेती है ।
उत्तर:
(i) में
(ii) से
(iii) ने
(iv) का
(v) की

8. विलोम शब्द लिखिए :
दिन, साफ, प्यार, बड़े, सुविधा, खुली, दूषित
उत्तर:

  • दिन – रात
  • साफ – मैला
  • प्यार — नफरत
  • बड़े — छोटे
  • सुविधा — असुविधा
  • खुली — बंद
  • दूषित — स्वच्छ
  • व्यक्तिगत — सामाजिक

9. वचन बदलिए :
बस्ती, अस्पताल, चौड़ा, घर, डाकखाना, रास्ता, साँस, बात, पौधा, छात्रा, दरबा
उत्तर:

  • बस्ती — बस्तियाँ
  • अस्पताल — अस्पताल
  • चौड़ा — चौड़े
  • घर — घर
  • डाकखाना – डाकखाने
  • रास्ता — रास्ते
  • साँस — साँसें
  • बात — बातें
  • पौधा — पौधे
  • छात्रा — छात्राएँ
  • दरबा – दरबे

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

10. लिंग बदलिए :
छात्र, शिक्षक, लड़की, मुर्गी
उत्तर:

  • छ्रात्र – छात्रा
  • शिक्षक – शिक्षिका
  • लड़की – लड़के
  • मुर्गी – मुर्गा

11. लिंग पहचानिए
स्कूल, शहर, पौधे, खेती-बारी, हवा, आँगन, दरबा, बाजार, नाकाफी, माहौल, इंतजाम, फुर्सत, पानी, किल्लत, भाईचारा, भाव, बिजली, रोशनी
उत्तर:
पुल्लिंग – स्कूल, शहर, पौधे, आँगन, दरबा, बाजार, माहौल, इंतजाम, पानी, भाईचारा, भाव ।
स्त्रीलिंग – खेती-बारी, हवा, नाकाफी, फुर्सत, किल्लत, बिजली, रोशनी ।

12. इन शब्दों में से सर्वनाम छाँटिए :
यह, विवाद, इसे, वे, मैं
उत्तर:
यह, इसे, वे, मैं

13.’क’ स्तम्भ के विशेषणों के साथ ‘ख’ स्तम्भ के विशेष्यों को जोड़िए :
‘क’ स्तम्भ — ‘ख’ स्तम्भ
दूषित — भाव
मानवीय — लड़की
साफ — धूल
सयानी — हवा
उड़ती — पानी
उत्तर:
‘क’ स्तम्भ — ‘ख’ स्तम्भ
दूषित , — हवा
मानवीय — भाव
सयानी — लड़की
उड़ती — धूल

पाठ का सारांशः

एक दिन स्कूल में यह विवाद छिड़ गया कि गाँव अच्छे हैं या शहर । गाँव के रहनेवालों ने गाँव का पक्ष लिया तो शहर वासियों ने शहर का । गुरुजी ने कहा – अच्छा, एक दिन किसी गाँव में चलकर देखेंगे ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 2
एक दिन कुछ छात्र-छात्राएँ एक गाँव में गए । वहाँ के पेड़-पौधे, खेती-बारी, साफ मुक्त हवा से सभी खुश हुए
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 3
फिर उन लोगों ने देखा कि गाँव के घर-आँगन उतने साफ-सुथरे नहीं हैं । मवेशी खाने, मुर्गी के दरबे गंदे हैं । लोग जिस तालाब में नहाते हैं, वहीं कपड़े धोते हैं, मवेशियों को नहलाते हैं। न कोई अस्पताल न कोई बाजार, न बिजली। जो भी है, सब नाकाफी। लोगों के बीच पहले जैसा भाईचारा भी नहीं रहा। यह जरूरी है कि गाँव का सरल, साफ, प्यारभरा माहौल बनाए रखा जाए।

गुरुजी ने कहा – गाँव तो बहुत अच्छे हैं, पर यहाँ के माहौल को बदलना पड़ेगा। इसे अधिक साफ-सुथरा, स्वस्थ बनाना होगा। रास्ते बनाने होंगे। बिजली, टेलीफोन डाकखाने, अस्पताल आदि का इंतजाम करना होगा ।BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 4
फिर एक दिन लोग शहर घूमने गए ।
वापस आए तो कई छात्र-छात्राओं ने ऐसे विचार व्यक्त किए – शहर के ये बड़े-बड़े मकान, चौड़े रास्ते, दोनों तरफ के छायादार पेड़, बिजली की चकाचक रोशनी सबका मन मोह लेती है ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 5
शहर में पढ़ने की सुविधा है । बीमारों का इलाज हो सकता है। काम मिलते हैं। लोग पैसा कमा सकते हैं। आराम से रहते हैं। पर यहाँ फुर्सत ही नहीं है । एक दूसरे के साथ बात ही नहीं करता। शहर में पेड़-पौधे कम ही हैं । गंदी बस्तियाँ, गंदे नाले होते हैं । यहाँ बड़ी भीड़ रहती है । साँस लेने को खुली हवा तक नहीं मिलती । सड़कों पर उड़ती धूल और गाड़ी-मोटरों से निकलते धुएँ से दम घुटने लगता है । यह सब देख-सुनकर एक सयानी लड़की ने कहा –

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 6

शहर कई मायने में अच्छे हैं । लेकिन आजकल यहाँ की आबादी बढ़ रही है । साफ हवा, साफ पानी की किल्लत है। हवा दूषित हो गयी है । इसे रोकना होगा। भाईचारा बढ़ाना होगा। व्यक्तिगत जीवन के सुखों के साथ मानवीय भावों को पनपाना होगा। अभी हमें बहुत कुछ करना है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद

आपके लिए काम :

  • इस विषय में दोनों पक्षों के अच्छे-बुरे के कारण ढूँढ़िए।
  • एक ऐसा विवादीय विषय चुनकर उसके दोनों पक्षों पर चर्चा कीजिए।

शब्दार्थ :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 7
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 13 वाद-विवाद 1

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) शशांक बाबू को क्यों अचम्भा हुआ ?
उत्तर:
शशांक बाबू लंबे समय के बाद अपने गाँव पहुँचे। उन्हें अचंभा हुआ कि अब न तो सड़कों के किनारे आम के पेड़ रह गए हैं, न ही पहाड़ी की तलहटी से गाँव के छोर तक फैले हरे-भरे सुहावने जंगल ।

(ii) रेगिस्तान का क्या मतलब है ?
उत्तर:
जहाँ चारों ओर रेत ही रेत हो, जंगल और पेड़पौधे न हों, उसे रेगिस्तान कहते हैं।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

(iii) रमेश ने जंगल की क्या दश बताई ?
उत्तर:
रमेश ने जंगल की दशा बुरी बताई। शाल, सागौन आदि के जंगल अब उजड़ गए हैं । लोगों ने दरवाजे, किवाड़, खिड़कियाँ, मेज, कुर्सी जैसी घरेलू जरूरत की चीजें बनाने के लिए जंगलों का सफाया कर दिया। जंगलों का न रहने से रेगिस्तान जैसी स्थिति हो गई है ।

(iv) जंगल कटने से क्या नतीजा हुआ ?
उत्तर:
जंगल कटने से धरती का तापमान बढ़ रहा है । गरमी के कारण शहरों में रहना कठिन होता जा रहा है। दूसरी ओर जंगली जानवरों का जीवन भी अब खतेर में पड़ गया है ।

(v) अखबारों में क्या-क्या खबरें छपती हैं ?
उत्तर:
अखबारों में जंगल के साफ होने और धरती के ताप के बढ़ने की खबरें छपती रहती हैं । गर्मी से बेहाल होकर शहरों के लोग फरवरी से ही कूलर और, ए.सी. चलाने लगे हैं।

(vi) पौधे लगाने पर भी जंगल नहीं पनपता क्यों ?
उत्तर:
पौधे लगा तो दिए जाते है परंतु उनकी देखभाल नहीं की जाती । नियमित सिंचाई के अभाव से पौधे सूख जात हैं । लोग बचे हुए पौधों के बनों को काटकर उन्हों भी नष्ट कर देते हैं ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

(vii) अब हमें क्या करना चाहिए ?
उत्तर:
हमें जंगलों को बचोन का प्रयास करना चाहिए । जंगलों के बचने से ही दुनिया बच पाएगी। यदि जंगलों में घुसकर उनसे छेड़काड़ न की जाय तो वे अपने आप हरे-भरे हो जाएँगे ।

2. सोचकर बताइए :

(i) हर विद्यार्थी को पेड़ काटने से कैसा लगता है, वह कक्षा में खड़ा होकर सबको बताए।
उत्तर:
प्रत्येक विद्यार्थी अपने मन की बात और अनुभव स्वयं बताए। संकेत-पेड़ कटना हमें बहुत दुखदायी लगता है । ऐसा लगता है जैसे प्राणीजगत के साथ बहुत बड़ा अन्याय हो रहा हो।

(ii) हाथियों का झुण्ड बस्ती में क्यों आता है ?
उत्तर:
जंगल के न रहने से हाथियों का झुण्ड बस्ती में घुस आता है । बेचारे जानवरों का पेट जंगल में नहीं भर पाता है, इसलिए वे मजबूरी में जंगल से निकलकर आस-पास के गाँवों में चल आते हैं ।

(iii) आजकल बाघ और हाथियों की सुरक्षा करने के क्या-क्या उपाय किये गये हैं ?
उत्तर:
आजकल बाघ और हाथियों की सुरक्षा करने के लिए वन्यजीव अभयारण्य तथा राष्ट्रीय प्राणी उद्यान बनाए गए हैं । यहाँ वन्यप्राणी निडर होकर घूमफिर सकते हैं । इनके शिकार पर रोक लगा दी गई है । इनकी संख्या को बढ़ाने के लिए विशेष प्रयासं किए जा रह हैं ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

(iv) पहले शाम और भोर में सियार बोलते थे । आजकल उनकी आवाज क्यों नहीं सुनाई देती?
उत्तर:
पहले गाँवों के निकट छोटे या बड़े जंगल हुआ करते थे। सियार वहाँ से बोलते थे । इनकी बोली गाँव के लोग सुन सकते थे । अब चूँकि जंगल नष्ट हो गएहैं इसलिए सियारों की संख्या भी काफी घट गई है । यही कारण है कि आजकल उनकी आवाज सुनाई नहीं देती ।

(v) अखबारों में क्या खबरें छपती हैं ?
उत्तर:
अखारों में विश्व जलवायु परिवर्तन, पृथ्वी के तापमान में वृद्धि, जंगलों के नाश, जंगली जीवों का अवैध शिकार आदि खबरें छपती रहती हैं । इन सबके लिए आदमी ही जिम्मेदार है । अखबारों में प्रदूषण के खतरों के प्रतिं भी समय-समय पर आगाह कराया जाता है।

भाषा-कार्य :

3. नीचे लिखे शब्दों के विशेषण पाठ से छाँटिए :
………… पेड़, ………… जंगल, ………… आवाज
………… तने, ………… लोग, ………… द्रव्य
उत्तर:
सैकड़ों पेड़, सुहावने जंगल, अजीव सी आवाज, भाग्यशाली तने, वनवासी लोग, वनजात द्रव्य ।

4. इन शब्दों को देखिए, और ऐसे शब्द लिखिए : खुशी-खुशी, हरे-भरे, नामो-निशान, मेज-कुर्सी
उत्तर:
जल्दी-जल्दी, छाटे-बड़े, पेड़-पौधे, अजीबो-गरीब, सूखे-कच्च, दिया-बाती, खाना-पीना आदि

5. शब्द बनाइए :
जैसे – बे + गाने = बेगाने
उत्तर:

  • बे + सुर = बेसुर
  • बे + अक्ल = बेअक्ल
  • बे + बजह = बेवजह
  • बे + खबर = बेखबर
  • ला + इलाज = लाइलाज
  • ला + पता = लापता
  • ला + परवाह = लापरवाह
  • ला + वारिस = लावारिस

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

6. इनके पर्यायवाची शब्द लिखिए :
साथी, ताप, झुण्ड, कष्ट, संख्या, दुनिया, जंगल (ऐसे कुछ अन्य शब्दों को भी छाँटिए, और उनके समानार्थी शब्द जानिए)
उत्तर:
शब्द — पर्यायवाची शब्द

  • साथी — मित्र, दोस्त, सखा
  • ताप — गर्मी, उत्ताप, उष्णता
  • झूण्ड — दल, समूह, टोली
  • कष्ट — तकलीफ, दुःख, पीड़ा
  • संख्या — गिनती, आवादी
  • दुनिया — संसार, जग
  • जंगल — वन, अरण्य, कानन

कुछ अन्य शब्द और उनके समानार्थी शब्द :

  • शब्द — पर्यायवाची
  • गाँव — ग्राम
  • पेड़ — वृक्ष
  • लकड़ी — काठ
  • मायूसी — निराशा
  • वारिश — वर्षा
  • जानवर — पशु
  • शहर — नगर
  • कदम — पग
  • रेगिस्तान — मरुभूमि
  • आवाज — ध्वनि
  • समुद्र — सागर
  • मानव — मनुष्य

7. निम्नलिखित शब्द बहुवचन में आए हैं । इनके एक वचन के रूप लिखिए :
बहुवचन — एकवचन
सुहावने — सुह्लवना
खिड़कियाँ — खिड़की
आवाजें — आवाज
कुर्सियाँ — कुर्सी
पत्ते — पत्ता
सूखे — सूखा
खबरें — खबर
किनारे — किनारा
खतरे — खतरा
पौधे — पौधा

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

8. कोष्ठक में दिए गए उपयुक्त विभक्ति चिह्नों से खाली जगह भरिए :
(से, में, के, ने, का )
उत्तर:
(i) शशांक बाबू चमेली गाँव के मूल निवासी हैं ।
(ii) मगर वे लगभग चालीस सालों से शहर में रहते हैं ।
(iii) आम के पेड़ों का अब नामोनिशान नहीं है ।
(iv) अखरबारों में बराबर खबरें छपती हैं ।
(v) दोनों ने सोचा ।

9. ‘क’ स्तंभ के शब्दों के साथ ‘ख’ स्तंभ के सही विपरीतार्थ या विलोम शब्दों का मिलान कीजिए :
‘क’ स्तंभ — ‘ख’ स्तंभ
नीचे — विदेश
रोना — दानव
देश — ऊपर
मानव — गीला
सूखा — हँसना
उत्तर:
‘क’ स्तंभ — ‘ख’ स्तंभ
नीचे — ऊपर
रोना — हैसना
देश — विदेश
मानव — दानव
सूखा — गीला

नीचे लिखी गई भाववाचक संज्ञाओं के प्रत्यरों को अलग कीजिए :

  • भाववाचक — प्रत्यय
  • स्वच्छता — ता
  • अकेलापन — पन
  • स्रीत्व — त्व
  • लड़कपन — पन
  • सनसनाहट — आहट
  • बंधुत्व — त्व
  • गरीबी — ई
  • सुन्दरता — ता
  • दिख़ावट — आवट
  • लड़ाई — आई

10. इस प्रश्न का हल छात्र स्वयं करें ।

अन्य परीक्षोपयोगी प्रश्नोत्तर

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) शशांक बाबू शहर में क्यों रहते थे ?
उत्तर:
शशांक बाबू सरकारी नौकरी करते थे, इसलिए वे शहर में रहते थे ।

(ii) शशांक बाबू किसके साथ गाँव गए ?
उत्तर:
शशांक बाबू अपने बचपन के साथी रमेश के साथ अपने पुश्तैनी गाँव गए।

(iii) “अब हम रेगिस्तान ही में रहते हैं।” इस कथन का क्या अर्थ है ?
उत्तर:
बाग-बगीचों और जंगलों के कटने से गाँव भी अब रेगिस्तान सा वीरान हो गया था। यही कारण है कि गाँव में रहना भी अब उन्हें रेगिस्तान में रहने जैसा लग रहा था।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

(iv) सरकार पेड़ों को लगाने के लिए क्या करती है?
उत्तर:
सरकार पेड़ों को लगाने के लिए करोंड़ों रुपये – खर्च करती है।

(v) सही समय पर बारिश न होने का क्या कारण हैं?
उत्तर:
जंगलों की अंधाधुंध कटाई से पेड़-पौधों का सफाया हो गया है । जहाँ पेड़-पौधे नहीं होते वहाँ वारिश भी सही समय पर नहीं होती। पेड़-पौधे ही बादलों को आकर्षित कर वर्षा कराते हैं।

2. निम्नलिखित प्रश्नों के सही विकल्प उत्तर पर (✓) का निशान लगाइए :

(i) शशांक बाबू किस गाँव के मूल निवासी हैं ?
(क) चमेली गाँव के
(ख) धनुपाली गाँव के
(ग) धर्मपुर गाँव के
(घ) फुलवारी गाँव के
उत्तर:
(क) चमेली गाँव के

(ii) शहर में रहना मुश्किल क्यों हो गया है ?
(क) ठंड बढ़ने से
(ख) गर्मी के बढ़ने से
(ग) धर्मपुर गाँव के उजड़ने से
(घ) फुलवारी गाँव के उजड़ने से
उत्तर:
(ख) गर्मी के बढ़ने से

(iii) कौन सिसकियाँ लेता है और हिचकियाँ लेता है?
(क) फूल
(ख) वन्य प्राणी
(ग) जंगल
(घ) पहाड़ी
उत्तर:
(ग) जंगल

(iv) किसके अभाव में खेती नहीं हो सकती ?
(क) खाद
(ख) सरकारी प्राणी
(ग) कोल्हू
(घ) बारिश
उत्तर:
(घ) बारिश

(v) जंगल अपना दुखड़ा किसके लिए रोता है ?
(क) शेर के लिए
(ख) मानव के लिए
(ग) हाथी के लिए
(घ) अपने लिए
उत्तर:
(ख) मानव के लिए

भाषा-कार्य :

4. दिए गए वाक्यों को पढ़िए :
तुम तो बेगाने हो गए
किस रेगिस्तान में लाकर पटक दिया
ऊपर के वाक्यों में एक से अधिक क्रियाएँ साथ साथ आई है । उन्हें संयुक्त क्रिया कहते हैं । पाठ से संयुक्त क्रिया वाले तीन अन्य वाक्क्य छाँटकर लिखिए ।
उत्तर:
(i) चिड़ियाँ की कई नस्लें खत्म हो चुकी हैं ।
(ii) अपनी पुश्तैनी जगह तो देख लो।
(iii) दोनों साथी खुशी-खुशी गाँव के लिए चल पड़े।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

5. पढ़िए, समझिए और लिखिए :
अचम्भा – अचंभा
सुन्दर – सुंदर
कण्ठ – ……….
डण्ठल – ……….
अन्त – ……….
बन्दर – ………
उत्तर:
कण्ठ – कंठ
डण्ठल – डंठल
अन्त – अंत
बन्दर – बंदर

6. दिए गए अनेक शब्दों के लिए एक शब्द पाठ से चुनकर लिखिए :
(i) वह स्थान जहाँ रेत ही रेत हो
(ii) जिसका भाग्य अच्छा हो
(iii) वन में रहने वाला
(iv) वन में उत्पन्न
(v) बिना मतलब का रोना
उत्तर:
(i) रेगिस्तान
(ii) भाग्यशाली
(iii) वनवासी
(iv) वनजात
(v) अरण्यरोदन

7. दिए गए शब्दों का वर्ण विच्छेद कीजिए :
जैसे – पहाड़ – प् + अ + ह् + आ + डू
पेड़, दरवाजा, सागौन, जंगल, योजना
उत्तर:
पेड़ – प्+ ए+ डूं
दरवाजा – द् + अ+ र+ अ+ व्+ आ+ ज् + आ
सागौन – स् + आ + ग् + औ + न्
जंगल – ज्+अ+ङ्+ ग्+अ+ल्
योजना – य् + ओ + ज् + अ+ न् + आ

पाठ का सारांश

चमेली गाँव के मूल निवासी शशांक बाबू चालीस सालों से शहर में रहते हुए सरकारी नौकरी करते हैं । उनके बचपन के साथी रमेश ने शशांक बाबू को उनके पुश्तैनी जगह को देखने के लिए प्रेरित किया ।

दोनों बस से गाँव की ओर चल पड़े । शशांक गाँव में जाकर अचंभे में पड़ गए। न तो वहाँ सड़कों के किनारे आम के पेड़थे, न ही पहाड़ी की ज्रलहटी से गाँव तक फैले जंगल ही दिखाई दे रहे थे । उन्हें लगा, वे किसी रेगिस्तान में पहुँच गए है। शाल, सागौन, आम, जामुन आदि अब लोगों की जरूरतों की भेंट चढ़ गए थे । जंगलों का सफाया होने से चारों ओर रेगिस्तान का जैसा दृश्य था।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

शशांक अपने मित्र से धरती के तापमान के बढ़ने और गरमी की बजह से शहरों की बेहाल जिदगी की चर्चा करते हैं। उन्हें दूर से अजीब तरह की आवाजें सुनाई दे रही हैं । ये आवाजें सुखी डंठलों, सूखे-कच्चे पत्तों केआपस में टकराने से पैदा हो रही हैं । ऐसा लगता हैं जैसे जंगल सिसकियाँ ले रहा हो ।

इसी समयं शशांक पेड़ लगवाने की सरकारी योजनाओं की वात करते हैं । रमेश उन्हें समझाते हैं कि पौधे लगाए जरूर जाते हैं परंतु पानी के बिना वे सूख जाते हैं । बचे हुए पेड़ों को लोग काट डालते हैं। शशांक बताते हैं कि जगलों के साफ होने से मौसम में बदलाव होने की बात सही है । गरमी बढ़ने से हिमालय की बर्फ पिघल रही है और समुद्र का जलस्तर बढ़ रहा है ।

इन सभी बातों को ध्यान में रखते हुए दोनों मित्रों ने जंगल को बचाने की आवश्यकता महसूस की। यदि जंगलों के साथ छेड़ छाड़ न की जाय तो वे फिर से हरे-भरे हो जाएँगे ।

ସାରାଂଶ

ଚମେଲୀ ଗାଁର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା ଶଶାଙ୍କ ବାବୁ ସ୍ଖଳିଶି ବର୍ଷ ହେଲା ସହରରେ ରହି ସରକାରୀ ଋକିରି କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନର ସାଥୀ ରମେଶ ଶଶାଙ୍କ ବାବୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖୁଆସିବାରୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ । ଦୁହେଁ ବସ୍‌ରେ ଗାଁକୁ ଋଲିଲେ । ଶଶାଙ୍କ ଗାଁକୁ ଯାଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ । ସଡ଼କ କଡ଼ରେ ଆଉ ଆମ୍ବଗଛ ନଥିଲା କି ପାହାଡ଼ର । କି ପାଦେଦେଶଠାରୁ ଗାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଆଖରେ ପଡୁ ନଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଜଣାଗଲା ଯେ ସେ କୌଣସି ମରୁଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛନ୍ତି । ଶାଳ, ସାଗୁଆନ, ଆମ୍ବ, ଜାମୁ ଗଛ ସବୁ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକ୍ତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଵାହା ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ ଋରିଆଡ଼ ମରୁଭୂମି ଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

ଶଶାଙ୍କ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ପୃଥୁବୀର ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିବା ଓ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ସହରର ଅତିଷ୍ଠ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଗୋଟିଏ ବିଚିତ୍ର ପ୍ରକାରର ଶବ୍ଦ ଆସୁଥୁବାର ଶୁଣାଗଲା। ସେ ଶବ୍ଦ ଶୁଖୁଲା ଡାଳ, ଶୁଖୁଲାପତ୍ର ଓ କଞ୍ଚାପତ୍ରର ପରସ୍ପର ସହିତ ବାଡ଼େଇ ହେବା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। ଜଣାଯାଉଥିଲା ଯେ ସତେ ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ କାନ୍ଦୁଛି।

ଏତିକିବେଳେ ଶଶଙ୍କ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ରମେଶ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଗଛ ତ ନିଶ୍ଚିତ ରୂପରେ ଲଗାଯାଉଛି । କିନ୍ତୁ ପାଣି ବିନା ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୁଖୁଯାଉଛି । ବାକିଥିବା ଗଛ ସବୁ ଲୋକେ କାଟି ନେଉଛନ୍ତି। ଶଶାଙ୍କ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟହେବା ଯୋଗୁଁ ପାଣିପାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯିବା କଥା ପ୍ରକୃତରେ ସତ । ଉତ୍ତାପ ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ହିମାଳୟର ବରଫ ତରଳୁଛି ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳପତ୍ତନର ସ୍ତର ବଢ଼ୁଛି।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ଗାଁ ଭିତରକୁ ହାତୀ ପଲ ମାଡ଼ି ଆସୁଛନ୍ତି । ଲୋକେ ହାତୀପଲ ଘଉଡ଼େଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ । ସେଥିଯୋଗୁଁ ବଣରେ ରହୁଥ‌ିବା ବନବାସୀ ଲୋକ ଓ ଜଙ୍ଗଲର ପଶୁ ସମସ୍ତେ କଷ୍ଟ ପାଉଛନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲ ପଶୁ-ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦୃତଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହିସବୁ କଥାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଉଭୟ ବଂଧୁ ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି । ଯଦି ଜଙ୍ଗଲ ପ୍ରତି ଏଭଳି ଅତ୍ୟାଗର କରା ନଯିବ, ତେବେ ପୁଣି ଥରେ ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଯିବ।

शब्दार्थ :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 12 जंगल रो रहा है 1

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) कवि मातृभूमि हेतु क्या करना चाहता है ?
उत्तर:
कवि मातृभूमि हेतु बिना किसी संकोच के अपना तन, मन, और धन अर्पित कर देना चाहता है ।

(ii) कवि अपने मन को क्या बनाना चाहता है ?
उत्तर:
कवि अपने मन को संसार के सुख-दु:ख का आईना बनाना चाहता है । अर्थात् वह सब लोगों के सुखदु:ख को अपना सुख-दु:ख समझता है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

(iii) कवि कब मरण-बरण करना चाहता है ?
उत्तर:
कवि लोगों की आँखों के आँसू पोंछते हुए यानी उनके दुःख को दूर करते हुए मृत्यु को वरण करना चाहता है । इस नेक कार्य में उसे अपनी मौत भी स्वीकार है।

(iv) कवि अपनी फौलादी बाँहों से क्या करना चाहता है ?
उत्तर:
कवि अपनी फौलादी बाँहो से बिना रुके, अपने निश्चय पर अटल रहते हुए अन्याय का दमन करना चाहता है ।

(v) कवि अपनी रसना के लिए क्या चाहता है ?
उत्तर:
कवि अपनी रसना यानी जिह्वा से मधुर वचन बोलना चाहता है । इसलिए वह चाहता है कि उसकी रसना में मधुर वचन का प्रवेश हो जाय ।

(vi) कवि का हृत्तन्त्री की तान से क्या हो जाएगा ?
उत्तर:
कवि की हृत्तन्त्री की तान से बिना कान वाले साँप का फन नीचे झुक जाएगा।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

(vii) यह धरती कैसे स्वर्ग-भुवन बन जाएगी ?
उत्तर:
कवि के प्रेम, परोपकार की भावना और सेवा से यह धरती स्वर्ण भुवन बन जाएगी ।

2. पाठ के आधार पर शून्यस्थानों को भरिए :

बना दो ऐसा …………
………… हेतु ………… कर दूँ ………… अर्पण
………… गीत से । कर सकूँ सदा ………… |
उत्तर:
बना दो ऐसा मेरा जीवन कि मातृभूमि हेतु बेहिचक कर दूँ तन मन धन अर्पण अप्रतिहत, अविचल गीत कर सकूँ सदा अन्याय-दमन

3. समझिए और लिखिए ।
मातृभूमि, अर्पण, सरस, अमृत, मेरा, दर्पण, अश्रु, मरण-वरण, अप्रतिहत, रसना, मधुर, हृत्तंत्री, प्रेम, धरती, स्वर्ग
उत्तर:
छात्र अध्यापक की सहायता से शब्दों के अर्थ समझे और स्वयं लिखें ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

4. एक ही अर्थ वाले अनेक शब्द होते हैं। ये पर्यायवाची शब्द कहलाते हैं ।
उत्तर:

  • सुमन – फूल,पुष्प,कुसुम
  • मातृभूमि – जन्मभूमि
  • अर्पण – प्रदान
  • सरस – अच्छा
  • अमृत – सुधा
  • मेरा – अपना
  • दर्पण – आईना
  • अश्रु – आँसू
  • मरण-वरण – मृत्यु को स्वीकार करना
  • अप्रतिहत – अबाध
  • रसना – जीभ
  • मधुर – मीठा
  • हत्तत्री – स्नेहभरी बात, हृदय के तार
  • प्रेम – प्यार
  • धरती – पृथ्वी
  • स्वर्ग – देवलोक

भाषा-कार्य :

5. नीचे दिए गए शब्दों के समान अर्थ वाले पर्यायवाची शब्द लिखिए :
उत्तर:

  • पवित्र – शुचि
  • विषधर – साँप
  • परहित – परोपकार
  • रसना – जीभ
  • शुचि – शुद्ध
  • सुरभि – सुगंध

6. नीचे कुछ शब्द दिये गये है । देखिए :
मातृ + भूमि = मातृभूमि
छल + हीन = छलहीन
अश्रु + कण = अश्रुकण
हत् + तंत्री = हृत्तंत्री
स्वर्ग + भुवन = स्वर्गभुवन
इस प्रकार-के पाँच शब्द सोचकर लिखिए ।
उत्तर:
पुण्य + भूमि = पूण्यभूमि
हृदय + हीन = हृदयहीन
जल + कण = जलकण
विष + धर = विषधर
पर + हित = परहित

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

7. विलोम शब्द लिखिए :
उत्तर:
शब्द — विलोम
सरल — कठिन
छलहीन — छलयुक्त
मधुर — तिक्त
अन्याय — न्याय
हित — अहित

8. इस कविता को कंठस्थ करके कक्षा में सुनाइए ।
उत्तर:
विद्यार्थी स्वयं करें।
भावबोध :
बन ……….. अमृत – कण =
मैं फूल जैसा कोमल और सुन्दर बन सबको खुश कर दूँ। सुगंध बन सबको अमृत का स्वाद चखाऊँ।

जग………… दर्पण =
संसार के सुख से सुखी और दुःख से मैं दुःखी बनूँ। सबके साथ सहानुभूति रखूँ।

हृत्तंत्री की………… नतफन =
मैं अपनी स्नेहभरी बतों से, प्यार से किसी की न सुनने वाले दुष्ट व्यक्ति को भी विनम्र बना दूँ ।

अन्य परीक्षोपयोगी प्रश्नोत्तर

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) कवि अमृतकणों को कहाँ बाँटना चाहता है ?
उत्तर:
क़वि अमृत कणों को जन-जन में बाँटना चाहता है। वह चाहता है कि सभी मानव सुखी एवं मानवीय उच्च भावनाओं से युक्त हों ।

(ii) कवि अपने मन को किसका दर्पण बनाना चाहता है ?
उत्तर:
कवि अपने मन को जग के सुख-दुःख का दर्पण बनाना चाहता है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

(iii) कविता का मूलभाव स्पष्ट कीजिए :
उत्तर:
इस कविता में कवि ईश्वर से कुछ वरदान माँगता है। वह अपना जीवन देश के निमित्त निस्संकोच भाव से बलिदान कर देना चाहता है । वह जन-जन के दुःख-दर्द को महसूस करता है और उसे मिटाना चाहता है । वह अपने हृदय की मधुर तान से घृणा को प्रेम में बदलना चाहत है । वह धरती को स्वर्ण के समान बनाने की अभिलाषा प्रकट करने के साथसाथ अपना तन-मन-धन सब कुछ अर्षित कर देना चाहता है ।

2. सही जोड़े मिलाइए :

‘क’ — ‘ख’
कर दूँ तन — मरण वरण
शुचि सरल — अन्याय दमन
अश्रु कण करूँ — मन धन अर्पण
कर सकूँ सदा — हो जाय नतफन
अकर्ण बिषधर — छलहीन सरस
उत्तर:
‘क’ — ‘ख’
कर दूँ तन — मन धन अर्पण
शुचि सरल — छलहीन सरस
अश्रु कण करूँ — मरण वरण
कर सवूँ सदा — अन्याय दमन
अकर्ण बिषधर — हो जाय नतफन

3. निम्नलिखित प्रश्नों के सही उत्तर पर (✓) का निशान लगाइए :

(i) कविता ‘बना दो मधुर मेरा जीवन’ के कवि हैं-
(क) सूर्यकांत त्रिपाठी ‘निराला’
(ख) भवानी प्रसाद मिश्र
(ग) राधाकान्त मिश्र
(घ) रामधारी सिंह ‘दिनकर’
उत्तर:
(ग) राधाकान्त मिश्र

(ii) कवि देशहित में किसका अर्पण नहीं करना चाहता है ?
(क) तन
(ख) मन
(ग) धन
(घ) दुःख
उत्तर:
(घ) दुःख

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

(iii) ‘फौलादी बाहें’ किनके प्रतीक हैं ?
(क) मजबूत इरादों के
(ख) कमजोरी के
(ग) कायरता के
(घ) खुशी के
उत्तर:
(क) मजबूत इरादों के

(iv) ‘अर्कण’ किसे कहा गया है ?
(क) बहरे को
(ख) साँप को
(ग) गूँगे को
(घ) नेताओं को
उत्तर:
(ख) साँप को

भाषा-कार्य :

4. दिए गए शब्दों के दो-दो पर्यायवाची शब्द लिखिए-
सुमन, सुरभि, अश्रु, मरण, रसना, भुवन
उत्तर:

  • सुमन – फूल, कुसुम
  • सुरभि – सुगंध, खुशबू
  • अश्रु – आँसू, नयनजल
  • मरण – मृत्यु, मौत
  • रसना – जीभ, जिह्वा
  • भुवन – संसार,जग

5. कविता से पाँच संज्ञा शब्द चुनकर उनका वाक्यों में प्रयोग कीजिए ।
उत्तर:

  • जीवन – हमें जीवन सार्थक बनाना चाहिए।
  • सुमन – बाग में अनेक सुमन खिले हुए हैं ।
  • मन – मन में पक्का निश्चय करने से कार्य सरल हो जाता है ।
  • अश्रु – प्रथम पुरस्कार मिलने पर आलोक की आँखों से खुशी के अश्रु बह निकले ।
  • धरती – धरती को प्रदूषणमुक्त बनाना हमारा पहला कर्तव्य है ।

6. दिए गए शब्दों को जोर-जोर से बोलिए और लिखिए।
बेहिचक, अर्पण, मधुरस, शुचि, वरण, अविचल
उत्तर:
छात्र स्वयं करें ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

पाठ का सारांशः

बना दो ऐसा मेरा जीवन ।
कि मातृभूमि हेतु बेहिचक
कर दूँ तन मन धन अर्पण ।
बन सुमन सुरभि मधुरस
शुचि सरल छलहीन सरस
बितरूँ जन-जन में अमृत कण !

प्रसंग : प्रस्तुत पंक्तियाँ हमारी हिन्दी पाठ्यपुस्तक ‘मेरी हिन्दी पुस्तक-२’ की कविता ‘बना दो मधुर मेरा जीवन’ से ली गई हैं । इन पंक्तियों में कवि ने ईश्वर से अपने जीवन को देशहित में काम आने योग्य बनाने का अनुरोध किया है ।

व्याख्या : कवि मातृभूमि के लिए अपने जीवन को समर्पित कर देना चाहता है । वह अपने जीवन को ऐसा बनाना चाहता है कि देश की खातिर अपना तन-मन-धन सब बिना किसी हिचक के अर्पित कर सके । वह फूलों की सुगंध की तरह अपना प्रभाव जन-जन तक फैलना चाहता है । वह पवित्र, सरल और भोला-भाला बनकर अमृत कणों को सब लोगों तक पहुँचाना चाहता है । इन सब के लिए वह ईश्वर की कृपा चाहता है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 1
प्रसंग : प्रस्तुत पंक्तियाँ हमारी हिन्दी पाठ्यपुस्तक ‘मेरी हिन्दी पुस्तक-२’ की कविता ‘बना दो मधुर मेरा जीवन’ से ली गई हैं । इन पंक्तियों में कवि ने ईश्वर से अपने जीवन को देशहित में काम आने योग्य बनाने का अनुरोध किया है ।

व्याख्या : कवि मातृभूमि के लिए अपने जीवन को समर्पित कर देना चाहता है । वह अपने जीवन को ऐसा बनाना चाहता है कि देश की खातिर अपना तन-मन-धन सब बिना किसी हिचक के अर्पित कर सके । वह फूलों की सुगंध की तरह अपना प्रभाव जन-जन तक फैलना चाहता है । वह पवित्र, सरल और भोला-भाला बनकर अमृत कणों को सब लोगों तक पहुँचाना चाहता है । इन सब के लिए वह ईश्वर की कृपा चाहता है ।

ପ୍ରସଙ୍ଗ : ଶଂସିତ ପଦ୍ୟାଶ ଆମ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ‘ମେରୀ ହିନ୍ଦୀ ପୁସ୍ତକ-୨’ର ‘ବନା ଦୋ ମଧୁର ମେରା ଜୀବନ’ କବିତାରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏଥ‌ିରେ କବି ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଦେଶହିତ କାମରେ ଆସିଥୁବା ଭଳି ଯୋଗ୍ୟ କରିଦେବା ପାଇଁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

ବ୍ୟାଖ୍ୟା : କବି ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଦେବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଏଭଳି ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ଯେପରି ସେ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜର ତନ-ମନ-ଧନ ସବୁ କିଛି ବିନା ଦ୍ବିଧାରେ ଅର୍ପଣ କରିଦେଇ ପାରିବେ । ସେ ପୁଷ୍ପର ସୁଗନ୍ଧ ଭଳି ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଖରେ ପହ ।ଇଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଏସବୁ ପାଇଁ ସେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ କୃପାଭିକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 2

बना दो ऐसा मेरा मन ।
जग के सुख दुःख का दर्पण।
पोंछ जन-जन के नयनों के
अश्रु कण करूँ मरण वरण ।
प्रभो बनाओ ऐसा मेरा तन
किअपनी फौलादी बाँहों से
अप्रतिहत, अविचल गति से
कर सूँ, सदा अन्याय – दमन ।

प्रसंग : प्रस्तुत पंक्तियाँ हमारी हिन्दी पाठ्यपुस्तक ‘मेरी हिन्दी पुस्तक-२’ की कविता ‘बना दो मधुर मेरा जीवन’ से ली गई हैं । इन पंक्तियों में कवि ने परमपिता को अपने मन और तन को समस्त मानव-जाति की सेवा के योग्य बनाने की इच्छा जता रहा है ।

व्याख्या : कवि का मन जन-जन की सेवा के लिए मचल रहा है । वह अपने मन में संसार के सुख-दु:ख दोनों को समेटना चाहता है । अर्थात् सभी लोगों के सुख-दु:ख को वह अपना सुख-दुःख समझता है । वह जन-जन की आँखों के आँसू पोंछना चाहता है । लोगों के दु:ख दूर करते-करते यदि मृत्यु भी आ जाए तो वह उसके लिए सहर्ष तैयार है । वह अपने शरीर को उतना बलिष्ठ बनाने की विनती कर रहा है कि उसकी मजबूत भुजाएँ लोगों के दुःख दूर करने के काम आ सकें । वह बिना रुके, बिना विचलित हुए अन्याय को दूर करने के लिए संकल्पित है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

ପ୍ରସଙ୍ଗ : ଶଂସିତ ପଦ୍ୟାଶ ଆମ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ‘ମେରୀ ହିନ୍ଦୀ ପୁସ୍ତକ-୨’ର ‘ବନା ଦୋ ମଧୁର ମେରା ଜୀବନ’ କବିତାରୁ ନିଆଯାଇଛି । ଏଥ‌ିରେ କବି ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପରମପିତା ତାଙ୍କ ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସମଗ୍ର ମାନବ-ଜାତି ସେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କରିଦିଅନ୍ତୁ ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା : କବିଙ୍କ ମନ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଉଠିଛି। ସେ ତାଙ୍କ ମନ ମଧ୍ଯରେ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ଉଭୟକୁ ସାଉଁଟି ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ-ଦୁଃଖକୁ ସେ ନିଜ ସୁଖ-ଦୁଃଖ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆଖରୁ ଝରୁଥୁବା ଲୋତକ ପୋଛି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି । ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁ କରୁ ଯଦି ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଉପଗତ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଛନ୍ତି। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ବିନତୀ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଏତେ ବଳିଷ୍ଠ କରିଦିଅନ୍ତୁ ଯେ ସେଥ‌ିପାଇଁ ସହର୍ଷ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତ ବାହୁ ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା କାମରେ ଲାଗି ପାରିବ । ସେ ନଅଟକି ଅବିଚଳିତ ଚି ରେ ଅନ୍ୟାୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 3
देना रसना में मधुर वचन ।
हत्तन्त्री की तान से मेरी
अकर्ण विषधर हो जाय नतफन ।
बना दो मधुर यह जीवन ।
प्रेम, परहित, सेवा से मेरी
धरती बन जाय स्वर्ण-भुवन ।

प्रसंग : प्रस्तुत पंक्तियाँ हमारी हिन्दी पाठ्यपुस्तक ‘मेरी हिन्दी पुस्तक-२’ की कविता ‘बना दो मधुर मेरा जीवन’ से ली गई हैं। इन पंक्तियों में कवि अपने मधुर वचन के द्वारा कुटिल से कुटिल प्राणी को भी वश में करने तथा अपनी सेवा से धरती को स्वर्णभूमि बनाने की कामना करता है ।

व्याख्या : कवि ईश्वर से अपने जीवन को मधुर बनाने की विनती करते हुए उसकी इच्छा है कि वह पृथ्वी को स्वर्णमयी बना सके । वह अपने प्रेम, परोपकार की भावना और सेवा से धरती को निवास करने योग्य एक अनुपम स्थान बनाने की कामना करता है ।

ପ୍ରସଙ୍ଗ : ଶଂସିତ ପଦ୍ୟାଶ ଆମ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ‘ମେରୀ ହିନ୍ଦୀ ପୁସ୍ତକ-୨ ’ର ‘ବନା ଦୋ ମଧୁର ମେରା ଜୀବନ’ କବିତାରୁ ନିଆଯାଇଛି । ଏଥରେ କବି ତାଙ୍କ ମଧୁର ବଚନ ଦ୍ଵାରା କୁଟିଳରୁ କୁଟିଳ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ବଶୀଭୂତ କରିବାକୁ ତଥା ସେବା ଦ୍ଵାରା ସଂସାରକୁ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣଭୂମି ରୂପେ ନିର୍ମାଣ କରିବାର କାମନା କରିଛନ୍ତି ।

ବ୍ୟାଖ୍ୟା : କବି ଈଶ୍ଵରଙ୍କଠାରୁ ‘ମଧୁର ବଚନ’ କହିପାରିବାର ଶକ୍ତି ଭିକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ନିଃସୃତ ପ୍ରେମମୟ ମଧୁର ବାଣୀ ଦୁର୍ବିନୀତ ସର୍ପକୁ ମଧ୍ଯ ବିନମ୍ର କରିଦେଉ । ଅର୍ଥାତ୍ କବି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ସେ ବିନୀତ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ କବିଙ୍କ ଜୀବନକୁ ମଧୁର କରିଦିଅନ୍ତୁ, ତା’ହେଲେ ସେ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୟୀ ରୂପେ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବେ । ସେ ପ୍ରେମ, ପରୋପକାର ଭାବନା ଓ ସେବା ବୃତ୍ତି ଦ୍ଵାରା ପୃଥ‌ିବୀକୁ ବାସ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଅନୁପମ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରିବାର କାମନା କରିଛନ୍ତି।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता)

शब्दार्थ :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 4
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 5
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 11 बना दो मधुर मेरा जीवन (कविता) 6

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) सभी लड़के किस बात पर सहमत थे ?
उत्तर:
सभी लड़के इस बात पर सहमत थे कि चाहे कुछ भी हो जाए, वे नये अध्यापक से बिलकुल नहीं पढ़ेंगे ।

(ii) लड़कों ने बूढ़े सज्जन से क्या कहा ?
उत्तर:
लड़कों ने बूढ़े सज्जन को डिब्बे में जगह की कमी का कारण बताकर उन्हें दूसरे डिब्बे में चले जाने के लिए कहा।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(iii) चिकुन ने सज्जन को क्या सलाह दी ?
उत्तर:
चिकुन ने सज्जन को डिब्बे में से उतर जाने की सलाह दी। उसने उन्हें डिब्बे में चूहों के उत्पात के बारे में बताया।

(iv) चूहों के उत्पात से बूढ़े सज्जन की क्या प्रतिक्रिया हुई ?
उत्तर:
चूह्नों के उत्पात की बात सुनकर और उनके कारनामे जानकर बूढ़े सज्जन हँस पड़े। उहोंने कहा कि उन्हें पता होता कि डिब्ले में इतने सारे चूहे हैं तो वे उनके कुछ और इंतजाम करके रखते ।

(v) लड़कों ने क्या जिद की?
उत्तर:
लड़के बूढ़े सज्जन को उनके ही स्कूल में पढ़ाने के लिए जिद करन लगे। वे उन्हें साथ चलने के लिए कहने लगे। ऐसा न करने पर उन्होंने स्कूल ब्छेड़ देने की धमकी दी।

(vi) तुम्हें कौन-से अध्यापक अच्छे लगते हैं ।
उत्तर:
मुझे बच्चों से स्नेहरखनेवाले अध्यापक अच्छे लगते हैं। में ऐसे अध्यापक को पसंद करता हूँ जो डाँटडपट से काम न लेकर बच्चों को प्यार से पढ़ाँए और समझाँए ।

2. आप इस पाठ में से विशेषणों और उनके संज्ञाशब्दों को चुनकर लिखिए ।
जैसे – विशेषण — संज्ञ
आधी — छुट्टी
उत्तर-

  • विशेषण — संज्ञा
  • नए — सत्र
  • नए — अध्यापक
  • कुछ — लड़के
  • सभी — लोग
  • एक — लड़का
  • गर्म-गर्म — समोसे
  • छोटे-से — स्टेशन
  • कई — सामान
  • काले — कुम्हडे
  • हरी — मिर्च
  • रसीले — आम
  • बूढ़े — सज्जन

3. मस्त + ई = मस्ती
हैरान + ई = हैरानी
ऐसे अन्य शब्द बनाइए :
उत्तर:

  • नकल + ई = नकली
  • कागज + ई = कागजी
  • फसल + ई = फसली
  • जंगल’ + ई = जंगली
  • खुश + ई = खुशी इत्यादि

4. कोष्ठक में से सही शब्द चुनकर स्थान भरिए : ( पीछे, के बीच, कहीं, के, पास )
उत्तर:
उन लड़कों के बीच एक लड़का था चिकुन ।
उन के पास छोटे-मोटे कुछ सामान थे ।
बच्चे क्यों पीछे रहते ।
डिब्बे के पास एक ठेला आ गया ।
आपको कहीं जाने की जरूरत नहीं ।

5. युग्म शब्द छाँटिए और वाक्यों में प्रयोग कीजिए :
जैसे – मौज-मस्ती
उत्तर:

  • मौज-मस्ती – आज का दिन मौज-मस्ती में ही बीत – गया ।
  • छोटे-मोटे – उसने घर के सभी छोटे-मोटे काम निपट दिए ।
  • गर्म-गर्म – गर्म-गर्म जलेबियें को देखकर उसके मुँह में पानी आ गया।
  • खाते-खाते – मिठाइयाँ खाते-खाते सबका मन ऊब गया।
  • ऐरे-गैरे – अधिकारी महोदय ऐरे-गैरे लोगों से बात तक नहीं करते ।
  • अच्छे-अच्छे -पिताजी सबके लिए अच्छे-अच्छे कपड़े लाए हैं ।

6. कठिन शब्दों को लिखिए :
उत्तर:
छुट्टी, अध्यापक, स्कूल, हंडियाँ, ट्रंक, स्टेशन, संस्कृत, कुम्हड़ा, श्राद्ध, सेक्रेटरी

अन्य परीक्षोपयोगी प्रश्नोत्तर

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) बच्चों को कौन-सी खबर मिल गई थी ?
उत्तर:
बच्चों को यह खबर मिल गई थी कि इस बार गर्मी की छुट्टियाँ जल्दी होंगी ।

(ii) एक सज्जन गाड़ी में अपने किन-किन सामानों के साथ चढ़े ?
उत्तर:
सज्जन गाड़ी में एक बिछौना, एक टीन का ट्रंक, एक पोटली और कपड़ों से मुँह बंद किए हुए दो हंडियों के साथ चढ़े ।

(iii) सज्जन गाड़ी के डिब्बे से क्या कहकर तथा कहाँ बैठ गए ?
उत्तर:
सज्जन गाड़ी के डिब्बे में यह कहकर बैठ गए कि भीड़ के कारण कहीं जगह नहीं है, इसलिए मैं एक कोने में बैठ जाऊँगा । यह बात कहकर वे फर्श पर दरी बिछाकर बैठ गए।

(iv) वृद्ध सज्जन कौन-सा काम जानते थे ?
उत्तर:
वृद्ध सज्जन शिक्षक थे, वे पढ़ाना जानते थे। वे हिन्दी, अंग्रेजी, संस्कृत जैसी बहुत-सी भाषाओं के जानकार थे।

2. सही कथनों के सामने (✓) का तथा गलत कथनों का सामने (✗) का निशान लगाइए :

(i) बच्चों को पता नहीं था कि नए सत्र में नए अध्यापक आएँगे । (✗)
(ii) चिकुन ने कविता पढ़ी तो बच्चे ताली बजाकर हँसने लगे। (✓)
(iii) संबलपुर स्टेशन पर सज्जन नीचे उतरे और दो नए सज्जनों से बातचीत करने लगे । (✓)
(iv) सज्जन ने देखा कि रसगुल्लों से भरी हंडियाँ खाली नहीं हुई हैं । (✗)
(v) बाबा ने ठेलेवाले को बुलाकर हर बच्चे को दो-दो समोसे देने के लिए कहा । (✓)
(vi) सेक्रेटरी बाबू ने तर्कालंकार महाशय के रहने का इंतजाम नहीं किया था। (✗)

3. दिए गए प्रश्नों के सही उत्तर पर (✓) का निशान लगाइए :

(i) नये अध्यापक का क्या नाम था ?
(क) कालीचरण महापात्रा
(ख) विनोद तर्कलंकार
(ग) कालीकुमार तर्कालंकार
(घ) रंजन कुमार विद्यालंकार
उत्तर:
(ग) कालीकुमार तर्कालंकार

(ii) “चूहे तो बिना भूख के सब चट कर जाते हैं।” – यह किसने कहा ?
(क) चिकुन ने
(ख) माधबन ने
(ग) वृद्ध सज्जन ने
(घ) ठेलेवाले ने
उत्तर:
(ग) वृद्ध सज्जन ने

(iii) सज्जन ने किस स्टशन पर आकर कहा कि अब मैं इस डिब्से से निकलकर दूसरे में चला जाता हूँ।
(क) संबलपुर
(ख) अनगुल
(ग) भुवनेश्वर
(घ) रेढ़ाखोल
उत्तर:
(ख) अनगुल

(iv) वृद्य सज्जन ने किस स्टेशन पर उतरने की बात़ कही ?
(क) जहाँ काम मिलेगा वहीं
(ख) किसी छोटे स्टेशन पर
(ग) किसी बड़े स्टेशन पर
(घ) संबलपुर स्टेशन पर
उत्तर:
(क) जहाँ काम मिलेगा वहीं

(v) लड़कों के स्कूल में किनकी बहुत जरूरत थी?
(क) गणित के शिक्षक की
(ख) विज्ञान शिक्षक की
(ग) एक सेक्रेटरी की
(घ) भाषा सिखाने वाले की
उत्तर:
(घ) भाषा सिखाने वाले की

भाषा-ज्ञान:

4. दिए गए शब्दों के लिंग बदलकर लिखिए ।
(शिक्षक, लड़का, अध्यापिका, चूहा, आदमी, वृदथा)
उत्तर:

  • शिक्षक – शिक्षिका
  • लड़का – लड़की
  • अध्यापिका – अध्यापक
  • चूहा – चुहिया
  • आदमी – औरत
  • वृद्धा – वृद्ध

5. निम्नलिखित समूहवाचक शब्दों का वाक्यों में प्रयोग कीजिए :
घ्रुरमुट, भीड़, दल, झुंड, टोली
उत्तर:
झुरमुट – शिकारी कुत्तों को देखकर हिरन दुरुरमुट में छिपा गया।
भीड़ – रेलवे स्टशन पर बहुत भीड़ थी।
दल – डाकुओं के दल ने गाँववालों पर हमला कर दिया ।
झुंड – हाथी अकसर अपने झुंड में रहते हैं।
टोली – बच्चों की टोली सड़कों पर निकल आई थी।

6. पाठ से पाँच संज्ञा शब्द और पाँच क्रिया शब्द छाँटकर लिखिए ।
उत्तर:

  • संज्ञा – अध्यापक, पेड, रेलगाड़ी, चिकुल, कविता
  • क्रिया – पढ़ना, बैठना, आना, हैंसना, लौटना

पाठ का सारांशः

बच्चें की गर्मी की छुटियाँ जल्दी हो गई। नए सत्र में नए अध्यापक के आने की सूचना बच्चें को मिली। नए अध्यापक का नाम था कालीकुमार तर्कालंकार। आधी छुट्टी होने पर कुछ लड़कों ने नए अध्यापक से न पढ़ने से का मशविरा किया ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 1
छुट्टियाँ हुईं । वक्त कट गया। स्कूल खुलने पर लड़के रेलगाड़ी में बैठकर लौटने लगे। चिकुन नाम का एक लड़का कविता पढ़ने लगा और बाकी बच्चे तालियाँ बजाकर हँसने लगे। एक छोटे-से स्टेशन पर एक सज्जन गाड़ी में चढ़े। उनके पास कई छोटे-भोटे सामान थे ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 2
उस सज्जन से एक लड़के ने दूसरे डिब्बे में चले जाने के लिए कहा । सज्जन ने दूसरे डिब्ले में जगह न होने की बात कही और दरी बिछाकर वहीं बैठ गये । लड़के उनसे हँसी-मजाक करने लगे। इसी बीच संबलपुर स्टेशन आया। सज्जन नीचे उतरे । दो नए व्यक्ति उनसे मिलने आए थे। उनसे बात करके जब सज्जन डिब्बे में आए तो एक लड़के ने उन्हें डिब्बे से उतर जाने की सलाह दी। डिब्बे में चूहों के होने की बात कही। असल में बच्चे ही वे चूहे थे जिह्नोंने उनकी हंडियों से रसगुल्ले खा लिए थे और उनकी पोटली में से रसीले आम भी सफाचट कर दिए थे ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 3
सज्जन यंह सुनकर नाराज नहीं हुए। इसके बाद अनगुल स्टेशन आया । सज्जन ने दूसरे डिब्बे में जाने की बात कही तो बच्चों ने मना कर दिया । फिर उन्होंने ठेलेवाले से खरीदकर बच्चों को दो-दो समोसे खिलाए।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 4
बच्चे बहुत खुश थे । उन्होंने सज्जन से पूछा – “बाबा आप कहाँ जा रह हैं ?’ उन्होंने बताया कि वे शिक्षक हैं और काम की तलाश में जा रहे हैं । लड़कों ने खुश होकर कहा कि आप हमारे स्कूल में आकर पढ़ाइए । सज्जन के आनाकानी करने पर बच्चों ने उन्हें हर तरह से समझाया कि आप हमारे साथ ही चलें ।
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 5
गाड़ी स्टेशन पर रुकी । वहाँ स्कूल के सेक्रेटरी खड़े थे। उन्होंने बू ढ़े सज्जन को प्रणाम किया और उनके आने पर खुशी प्रकट की। लड़के एक-दूसरे का मुँह ताकने लगे ।

ପିଲାମାନଙ୍କର ଖରା ଛୁଟି ଶୀଘ୍ର ହୋଇଗଲା। ନୂଆ ଶିକ୍ଷାବର୍ଷରେ ନୂଆ ଶିକ୍ଷକ ଆସିବେ ବୋଲି ପିଲାଙ୍କୁ ଖବର ମିଳିଗଲା । ନୂଆ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାଁ ଥୁଲା କାଳୀକୁମାର ତତ୍କାଳଂକାର। ଅଧା ଛୁଟି ପରେ ପିଲାମାନେ ସ୍ଥିର କଲେ ଯେ ସେମାନେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କ ପାଖରେ ପଢ଼ିବେ ନାହିଁ ।
ଛୁଟି ହୋଇଗଲା । ସମୟ ବିତିଗଲା । ସ୍କୁଲ ଖୋଲିବା ସମୟ ହେବାରୁ ରେଳଗାଡ଼ିରେ ବସି ପିଲାମାନେ ଫେରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଚିକୁନ କବିତା ପଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ତାଳି ମାରି ହସିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଷ୍ଟେସନରେ ଜଣେ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଗାଡ଼ିରେ ଚଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବହୁତ ଗୁଡ଼ିଏ ଛୋଟମୋଟ ଜିନିଷ ଥିଲା ।

ଗୋଟିଏ ପିଲା ସେହି ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଡବାକୁ ଗଲିଯିବାକୁ କହିଲା। ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କହିଲେ ଯେ ଅନ୍ୟ ଡବାମାନଙ୍କରେ ଜାଗା ନାହିଁ । ସେ ଦରି ବିଛେଇ ସେହିଠାରେ ବସିପଡ଼ିଲେ। ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥଟ୍ଟାମଜା କଲେ, ଏଥିମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବଲପୁର ଷ୍ଟେସନ ଆସିଗଲା। ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ତଳକୁ ଓହ୍ଲେଇଲେ। ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ଭା ସାରି ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଡବା ଭିତରକୁ ଆସିବାମାତ୍ରେ ଗୋଟିଏ ପିଲା ତାଙ୍କୁ ଡବାରୁ ଓହ୍ଲେଇ ଯିବାକୁ କହିଲା, ସେ କହିଲା ଯେ ସେ ଡବାରେ ବହୁତ ମୂଷା ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ପିଲାମାନେ ହିଁ ମୂଷା ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ହାଣ୍ଡିରୁ ରସଗୋଲା ଖାଇଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁଟୁଳି ଭିତରେ ଥିବା ରସୁଳିଆ ଆମ୍ବତକ ମଧ୍ୟ ଖାଇଦେଇଥିଲେ।

ଏହା ଶୁଣି ଭଦ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଆଦୌ ରାଗିଲେ ନାହିଁ । ଏହାପରେ ଅନଗୁଳ ଷ୍ଟେସନ ଆସିଲା। ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଅନ୍ୟ ଡବାକୁ ଯିବାକୁ କହିବାରୁ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କୁ ମନାକଲେ। ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଠେଲାଗାଡ଼ିରେ ସିଙ୍ଗଡ଼ା ବିକୁଥୁବା ଲୋକଙ୍କୁ ଡାକି ପ୍ରତି ପିଲାକୁ ଦୁଇ-ଦୁଇଟି ସିଙ୍ଗଡ଼ା ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ। ପିଲାମାନେ ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ‘ ‘ବାବା ଆପଣ କେଉଁଠାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ? ” ’ ସେ କହିଲେ ଯେ ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ। କାମ ଖୋଜିବାକୁ ସେ ଯାଉଛନ୍ତି।

ପିଲାମାନେ ଖୁସି ହୋଇଯାଇ କହିଲେ ଯେ ଆପଣ ଆମ ସ୍କୁଲକୁ ଆସି ଆମକୁ ପଢ଼ାନ୍ତୁ । ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଟାଳଟୁଳ କରିବାରୁ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଆପଣ ଆମ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ। ଗାଡ଼ି ଷ୍ଟେସନରେ ଅଟକିଲା। ସେଠାରେ ସ୍କୁଲର ସେକ୍ରେଟେରୀ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ବୃଦ୍ଧ ଭଦ୍ରବ୍ୟକ୍ତି ଜଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ସେ ଆସିଥିବାରୁ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ପିଲାମାନେ ଏସବୁ ଦେଖୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପରସ୍ପରର ମୁହଁକୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ।

शब्दार्थ :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 6
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 10 चूहों की चौकड़ी 7

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ – ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ – ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ Important Questions and Answers.

BE Odisha Class 7 Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ – ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Subjective Type Questions With Answers
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଜନବସତି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଯାଏ ? ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନବସତି ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଘର ନିର୍ମାଣ କରି ବାସ କରେ ତାହାକୁ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ । ଜଳର ସୁଲଭତା ଏବଂ ଉର୍ବର ମୁଭିକା ଥିବା ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ ।
  2. ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ହୋଇପାରେ । ଯେଉଁ ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକରେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ବଳ୍ପ ଅବଧୂ ବାସ କରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି । ସାଧାରଣତଃ ପାର୍ବତ୍ୟ ଓ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ, ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ ଓ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସଚ୍ଚି ଦେଖାଯାଏ ।
  3. ମାତ୍ର ଅନୁକୂଳ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଓ ଜଳବାୟୁ, ଜଳର ସୁଲ ଇତା, ଉର୍ବର କୃଷିଭୂମି, ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ, ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ମାନଙ୍କରେ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ଗଢ଼ିଉଠେ । ସେହିପରି ଜନବସତି ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି ଓ ନଗର ଜନବସତି ଭାବେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ।
  4. କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଜନବସତିକୁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ । ସେହି ପରି କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଜନସଂଖ୍ୟାର ବିଭିନ୍ନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା ।
  5. ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବସାୟ କେନ୍ଦ୍ର, ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଜନବସତି ଗଢ଼ିଉଠିଲା, ଯାହାକୁ ସହର ବା ନଗର ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ସହର ଜନବସତି କିପରି ଗଢ଼ିଉଠିଲା ଓ ଏହି ଜନବସତି ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ ଜଳର ସୁଲଭତା, ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଓ କୃଷିପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ହେତୁ ସେଠାରେ ଅନେକ ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।
  2. କୃଷିଜାତ ପଦାର୍ଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବସ୍ତୁର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଗମନାଗମନ ପଥର ବିକାଶ ହେଲା ।
  3. ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ନିମିତ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ଓ ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଜନବସତିରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହିପରି ସହର ଜନବସତି ଗଢ଼ିଉଠିଲା ।
  4. ସହର ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକ ସଘନ, ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଓ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥାଏ ।
  5. ଜନବସତିର ଲୋକେ ଉତ୍ପାଦନ, ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ, ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚହଜାରରୁ ଅଧିକହୋଇଥାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 3.
ଆମ ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ପରିବହନ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ସୁନାବ୍ୟା ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ କେନାଲ ମଧ୍ୟଦେଇ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ପରିବହନ କରାଯାଇଥାଏ ।
  2. ଆମ ଦେଶର ଗଙ୍ଗା, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ମହାନଦୀ ଓ କାବେରୀ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟଦେଇ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ପରି ବହନ ହୋଇଥାଏ ।
  3. ଆମ ରାଜ୍ୟର ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାରିକୁଦ, ମାଲୁଦ, କାଳିଜାଈ ଆଦି ସ୍ଥାନକୁ ଲଞ୍ଚ, ଷ୍ଟିମର, ଡଙ୍ଗା ଆଦି ସାହାଯ୍ୟରେ ଯାତାୟାତ କରାଯାଏ ।
  4. ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ତାମିଲନାଡୁର ବକିଂହାମ୍ କେନାଲ, କେରଳର କେତେକ କେନାଲ ଦ୍ବାରା ଜଳ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ ।
  5. ଆମ ରାଜ୍ୟର ତାଳଦଣ୍ଡା କେନାଲ, ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ କେନାଲ ଦ୍ଵାରା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ପରିବହନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।

Question 4.
ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ବହିର୍ବାଣିଜ୍ୟ କିପରି କରାଯାଇଥାଏ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ବହିର୍ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରିଗୋଟି ସମୁଦ୍ରପଥ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥାଏ ।
  2. ସୁଏଜ କେନାଲ ପଥ ଦେଇ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ହୋଇଥାଏ ।
  3. ସିଙ୍ଗାପୁର ସମୁଦ୍ର ପଥ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ, ଜାପାନ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ କାନାଡ଼ା ସହ ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥାଏ ।
  4. ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଉତ୍ତମାଶା ଅନ୍ତରୀପ ପଥ ଦେଇ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ହୋଇଥାଏ ।
  5. ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପଥ ଦେଇ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ନିଉଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସହିତ ଭାରତର ବହିର୍ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 5.
ଅତୀତରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଏ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ ସମ୍ପକରେ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଅତୀତରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ପାରା ଦ୍ଵାରା ସମ୍ବାଦ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଉଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ନିଆଁ ଜାଳି କିମ୍ବା କୌଣସି ଲୋକଦ୍ଵାରା ବାଦ୍ୟ ବା ଧେଣ୍ଡୁରା ବଜାଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଖବର ଦିଆଯାଉଥିଲା ।
  2. କ୍ରମେ ଡାକ ଓ ତାର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆରମ୍ଭ ହେବାପରେ ଚିଠିପତ୍ର, ଟେଲିଗ୍ରାମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା ।
  3. ତା’ପରେ ଦୂରସଞ୍ଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ଟେଲିଫୋନ୍ ଓ ଟେଲିଗ୍ରାମ୍, ଟେଲେକ୍‌ ସ ଓ ପରେ ବେତାର ବା ରେଡ଼ିଓ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଦ୍ବାରା ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ଷିପ୍ର ହେଲା ଓ ସମୟ ଅପଚୟ କମ୍ ହେଲା । ସର୍ବଶେଷରେ ସେଲ୍‌ଫୋନ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଆଦିର ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା ।
  4. ଫଳରେ ମୁହୂର୍ଭକ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥ‌ିବୀର କୋଣ ଓ ଅନୁକୋଣରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଭାବ ବିନିମୟ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଲା । ଘରେ ବସି ରେଳ, ବିମାନ, ହୋଟେଲ, ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟ ଆଦିର ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ, ବ୍ୟାକିଂ ସେବା, ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀର କ୍ରୟବିକ୍ରୟ କରାଯାଇ ପାରିଲା ।
  5. ପୃଥ‌ିବୀରେ ଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସଂସ୍ଥା ସହ ଏପ୍ରକାର ଅନ୍ତଃସଂଯୋଗୀକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ହେତୁ ଆମ ପୃଥବୀ ଏକ ବିରାଟ ଗ୍ରାମରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ?
Answer:

  1. କାଳକ୍ରମେ ମନୁଷ୍ୟ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରି ଶିଖୁଲା । କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରମଭିଭିକ ହୋଇଥିବାରୁ ତାକୁ ପରିବାର ସହିତ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ନିକଟରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ବଳକା କୃଷିଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ ସାଇତି ରଖୁବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ଥାୟୀଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଲା।
  2. ମନୁଷ୍ୟକୁ ଏପରି ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ନିଜର ପରିବାର ତଥା ଅନ୍ୟର ପରିବାର ସହିତ ମିଶି ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀଭାବେ ବସବାସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହାଦ୍ଵାରା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥ‌ିବା ଏହି ପ୍ରକାର ଜନବସତିକୁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଗଲା ।

Question 2.
ସହର ବା ନଗର ଜନବସତି କିପରି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ?
Answer:

  1. କୃଷିଜାତ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବସ୍ତୁର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଗମନାଗମନ ପଥର ବିକାଶ ହେଲା। ଅଧ‌ିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ଗୃହ ଉପକରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ।
  2. ସେଥ‌ିପାଇଁ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବାଣିଜ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ଏହି ପ୍ରକାର ଜନବସତିକୁ ସହର ବା ନଗର ଜନବସତି କୁହାଗଲା।

Question 3.
ମାନବୀୟ ପରିବେଶ ବା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:

  1. ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ସୁଖ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଓ କାରିଗରୀ କୌଶଳର ଉପଯୋଗ କରି ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ କେତେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥାଏ ।
  2. ଏହି ମନୁଷ୍ୟକୃତ ପରିବେଶକୁ ମାନବୀୟ ପରିବେଶ ବା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 4.
ଅତୀତରେ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରେରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରାଯାଉଥିଲା ?
Answer:

  1. ଅତୀତରେ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରେରଣ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଦ୍ଵାରା କିମ୍ବା ପାରା ସାହାଯ୍ୟରେ କରାଯାଉଥିଲା ।
  2. ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧଜୟର ଖବର କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ନିଆଁ ଜାଳି କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଆଦେଶ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରାଜକର୍ମଚାରୀମାନେ ବାଦ୍ୟ ବା ଧେଣ୍ଡୁରା ବଢାଇ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ଜଣାଉଥିଲେ।

Question 5.
ଭାରତରେ ଡାକ ଓ ତାର ସେବା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ? ଡାକବିଭାଗ ଦ୍ଵାରା କେଉଁ କେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଏ ?
Answer:

  1. ଭାରତରେ ୧୮୫୪ ମସିହାରେ ଡାକ ଓ ତାର ସେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
  2. ଡାକ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଚିଠିପତ୍ର ବଣ୍ଟନ, ମନିଅର୍ଡ଼ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଡାକଘର ଜୀବନବୀମା ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଏ ।

Question 6.
ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ?
Answer:

  1. ମନୁଷ୍ୟ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଶିଖୁଲା ପରେ ତାକୁ ପରିବାର ସହିତ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ନିକଟରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । ଏହାଫଳରେ ସେ ସୁଚାରୁରୂପେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ବଳକା କୃଷିଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ ସାଇତି ରଖୁବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ଥାୟୀ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କଲା ।
  2. ମନୁଷ୍ୟକୁ ଏପରି ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ନିଜର ପରିବାର ତଥା ଅନ୍ୟର ପରିବାର ସହିତ ମିଶି ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବେ ବସବାସ କଲା ଓ ଏହାଦ୍ଵାରା ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସେହି ଜନବସତିରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ପ୍ରକାର ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକ ନଗର ଜନବସତି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା । ତେଣୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ ନଗର ସଭ୍ୟତା ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା ।

Question 7.
ଆଜିକାଲି ଭାରତରୁ ଯେକୌଣସି ଦେଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାପାଇଁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ଲାଗୁଛି ।
Answer:

  1. ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଡ଼ାଜାହାଜ ଏବଂ ସୁପରସୋନିକ୍ ଜେଟ୍ ବିମାନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆକାଶପଥରେ ପରିବହନ ଅଧ୍ଵକ କ୍ଷିପ୍ରତର ହୋଇପାରୁଛି ।
  2. ତେଣୁ ଆଜିକାଲି ଭାରତରୁ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ଦେଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାପାଇଁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ଲାଗୁଛି ।

Question 8.
ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ।
Answer:

  1. ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଶୁପାଳନ ଓ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ।
  2. ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଜନବସତି ପାଇଁ ପ୍ରତିକୂଳ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ।

Question 9.
ଆଜିକାଲି ପୃଥିବୀ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗ୍ରାମରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିଛି ।
Answer:

  1. ଆଜିକାଲି ପୃଥ‌ିବୀରେ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍, ସେଲ୍‌ଫୋନ୍, ଓୟାରଲେସ୍, ଫାକ୍‌ଟ୍ସ, ଟେଲେକ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଅଳ୍ପ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଖବର ପଠାଯାଇ ପାରୁଛି ।
  2. ସେରୁଲାର ଫୋନ୍‌ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ରେ ଭିଡିଓ କନ୍‌ ଫରେନ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁହେଉଛି । ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ କୋଣ ଓ ଅନୁକୋଣରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁହୂର୍ଭକ ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଭାବ ବିନିମୟ ହୋଇପାରୁଥିବା ହେତୁ ଆମ ପୃଥ‌ିବୀ ଏକ ବିରାଟ ଗ୍ରାମରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିଛି ।

Question 10.
ଦୂରଦର୍ଶନ ଏକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ।
Answer:

  1. ଦୂରଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ବାଦ ପରିବେଷଣ, ଶିକ୍ଷଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଚାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦୃଶ୍ୟମାନ – ଓ ଶବ୍ଦମାନ ରୂପରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
  2. ଏହା ଦୃଶ୍ୟଶ୍ରାବ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥିବାରୁ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣମାଧ୍ଯମ କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 11.
ପରିବହନ ପାଇଁ ହେଲିକପ୍ଟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।
Answer:

  1. ଅଗମ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ହେଲିକପ୍ଟରଦ୍ଵାରା ଯାଇହୁଏ । ବନ୍ୟା, ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ବିପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ରିଲିଫ୍ ଖାଦ୍ୟ, ଜଳ ଓ ପୋଷାକ ତଥା ଔଷଧ ବଣ୍ଟନ କରିବାରେ ଏହା ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
  2. ହେଲିକପ୍ଟରକୁ ଯୁଦ୍ଧ, ବନ୍ୟା ସମୟରେ ବିପନ୍ନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ

Question 1.
ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 8

Question 2.
ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଜନବସତି ଓ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 10

Question 3.
ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ ? ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଜୀବନଯାପନ ପ୍ରଣାଳୀ କିପରି ?
Answer:

  1. ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ପାର୍ବତ୍ୟ ଓ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ, ବରଫମୟ ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ ।
  2. ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶିକାର, ଇଟା ତିଆରି ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଘରଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ କିପରି ?
Answer:

  1. ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଘରଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶକୁ ଖାପ ଖୁଆଇଲା ଭଳି ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଏ ।
  2. ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସଗୃହର ଛାତଗୁଡ଼ିକ ଗଡ଼ାଣ୍ତିଆ ହୋଇଥାଏ । ସେହିପରି ବର୍ଷାପାଣି ଜମିରହୁଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚା ସ୍ଥାନ ବା ମଞ୍ଚା ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
  3. ଉଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଘରର କାନ୍ଥ ମାଟିରେ ତିଆରି ମୋଟା କାନ୍ଥ ଓ ଛପରଘର ହୋଇଥାଏ ।

Question 5.
ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ଵ କାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ଭୂମିର ଗଠନ, ଜଳବାୟୁ, ପରିବେଶ, ସମ୍ବଳ, ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ବ ନିର୍ଭର କରେ ।

Question 6.
ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ଆର୍ଥିକ ବିକାଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:

  1. ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ଵାରା ଲୋକମାନେ ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଗମନାଗମନ କରିଥାନ୍ତି ।
  2. ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଓ କଞ୍ଚାମାଲ ସହଜରେ ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଆଣିବା କରାଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ କୌଣସି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବିକାଶରେ ଉନ୍ନତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 7.
ସଡ଼କପଥର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:

  1. ସଡ଼କପଥ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଜନବସତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଅଳ୍ପ ତଥା ମଧ୍ୟମ ଦୂରତା ମଧ୍ଯରେ ଯାତ୍ରୀ ତଥା ମାଲ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।
  2. ସଡ଼କପଥ ଦ୍ବାରା ଲୋକମାନଙ୍କର ବାସଗୃହ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ବଜାର, କଳକାରଖାନା, ଚିକିତ୍ସାଳୟ, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଆଦି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହାର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ।

Question 8.
ଡାକ ପିକୋଡ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଣ ? ଏହା କେବେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ?
Answer:

  1. ଡାକର ସଠିକ ଓ ଦକ୍ଷ ବିତରଣ ପାଇଁ ଛଅ ଅଙ୍କବିଶିଷ୍ଟ ଡାକ ପିକୋଡ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି ।
  2. ଏହା ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ପ୍ରବର୍ତନ କରାଗଲା ।

Question 9.
ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ କିପରି ଘରଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରିଥା’ଛି ?
Answer:

  1. ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବାସଗୃହର ଛାତକୁ ଗଡ଼ାଣିଆ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  2. ଯେଉଁସବୁ ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଷାଦିନେ ପାଣି ଜମି ରହେ, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନ ବା ମଞ୍ଚା ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ସ୍ଵର୍ଷ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ କେଉଁ ଚାରୋଟି ସହରକୁ ସଂଯୋଗ କରାଯାଉଛି ?
Answer:
ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଚାରି ବୃହତ୍ ନଗରୀ ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଲ, ଚେନ୍ନାଇ ଓ କୋଲକାତାକୁ ସଂଯୋଗ କରି ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇଛି ।

Question 11.
ଇଣ୍ଟରନେଟ୍‌ଦ୍ୱାରା କ’ଣସବୁ ସୁବିଧା ମିଳିପାରୁଛି ?
Answer:

  1. ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ରେଳରେ ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ, ବିମାନରେ ସ୍ଥାନ ସଂରଣକ୍ଷ, ହୋଟେଲ ଓ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଉଛି ।
  2. ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟାକିଙ୍ଗ୍ ସେବାର ବ୍ୟବହାର କରି ଘରେ ବସି ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀର କ୍ରୟବିକ୍ରୟ, ଫୋନ୍ ବିଲ୍ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ପୈଠ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରୁଛି ।

Question 12.
ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ରୈ ଜନବସତି କ’ଣ ?
Answer:

  1. କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ତାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।
  2. ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିଲେ, ତାକୁ ରୈଖକ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ । କାରଣ ଦର୍ଶାଅ

Question 13.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କରେ ନଗର ସଭ୍ୟତା ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା ।
Answer:

  1. କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଳର ସୁଲଭତା ଏବଂ ଉର୍ବର ମୁଭିକା ହେତୁ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।
  2. ପରେ ସେଠାରେ ଗମନାଗମନ ପଥର ବିକାଶ ସହ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବାଣିଜ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ଆଦି

Question 14.
ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନବସତି ଓ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 1

Question 15.
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ଵ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 2

Question 16.
ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 3

Question 17.
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଓ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 4

Question 18.
ସୁଏକ କେନାଲ ପଥ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁର ପଥ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 5

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।

Question 1.
ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା କାହିଁକି ?
Answer:
କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଳର ସୁଲଭତା ଏବଂ ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ହେତୁ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଜନବସତି ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ।

Question 2.
ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି କେଉଁଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତିଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ପାର୍ବତ୍ୟ ଓ ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳ, ବରଫ ମୟ ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ଦେଖାଯାଏ।

Question 3.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ଅନୁକୂଳ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଓ ଜଳବାୟୁ, ଜଳର ସୁଲଭତା, ଉପଯୁକ୍ତ ଭୂମି, ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା, ବ୍ୟବସାୟ, ବାଣିଜ୍ୟ, ଗମନାଗମନ ଓ ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 4.
ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଗ୍ରାମର ଘରଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

Question 5.
ଅପଖଣ୍ଡିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ଅପଖଣ୍ଡିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ।

Question 6.
ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଜନବସତି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

Question 7.
ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ତାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
ରୈଖୁଜ ଜନବସତି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ରେଖକ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 9.
ଜନସଂଖ୍ୟା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କୌଣସି ଦେଶରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

Question 10.
ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ଵ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ତା’ର କ୍ଷେତ୍ରଫଳଦ୍ଵାରା ଭାଗ କଲେ ପ୍ରତି ବର୍ଗକିଲୋମିଟରରେ ବାସ କରୁଥିବା ହାରାହାରି ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସେହି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ଵ କୁହାଯାଏ ।

Question 11.
ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ବ କାହାଁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭୂମିର ଗଠନ, ଜଳବାୟୁ, ପରିବେଶ, ସମ୍ବଳ, ସାମାଜିକ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ।

Question 12.
ପରିବହନ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଆଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପରିବହନ କୁହାଯାଏ ।

Question 13.
ଗ୍ରୀନ୍ଡଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଚୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ କିପରି ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରୀଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ତୁଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ କୁକୁର ଓ ବଲ୍‌ଗା ହରିଣଦ୍ଵାରା ସ୍ନେଢଗାଡ଼ିକୁ ଟାଣି ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି।

Question 14.
ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅଧିବାସୀମାନେ କାହାକୁ ଗମନାଗମନ ଓ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ?
Answer:
ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଅଧିବାସୀମାନେ ହାତୀକୁ ଉଭୟ ଗମନାଗମନ ଓ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

Question 15.
ପୃଥ‌ିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ସଡ଼କ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ମନାଲିରୁ ଲଦାଖର ଲେହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିବା ସଡ଼କଟି ପୃଥ‌ିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ସଡ଼କ।

Question 16.
ଭାରତୀୟ ରେଳପଥର ସ୍ନାନ ପୃଥ‌ିବୀରେ କେଉଁଠି ?
Answer:
ଭାରତ ପୃଥ‌ିବୀର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ରେଳପଥ ଅଟେ |

Question 17.
ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ କେବେ ରେଳ ଚଳାଚଳ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ୧୮୫୩ ମସିହାରେ ରେଳ ଚଳାଚଳ ହୋଇଥିଲା ।

Question 18.
ପୃଥିବୀର ଦୀର୍ଘତମ ରେଳପଥର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ରୁଷିଆର ଟ୍ରାନ୍ସସାଇବେରିଆ ରେଳପଥ ପୃଥିବୀର ଦୀର୍ଘତମ ରେଳପଥ ଅଟେ।

Question 19.
କେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ପଥ ଦେଇ ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:
ଇଉରୋପ ମହାଦେଶର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସୁଏକ କେନାଲ ପଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟ କରିଥାଏ ।

Question 20.
କେଉଁ ପଥ ସବୁଠାରୁ ଦୃତଗାମୀ ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ ?
Answer:
ଆକାଶପଥ ସବୁଠାରୁ ଦୃତଗାମୀ ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 21.
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 22.
ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର ମୁମ୍ବାଇରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 23.
କେଉଁ ମସିହାରେ ଛଅ ଅଙ୍କବିଶିଷ୍ଟ ଡାକ ପିକୋଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ?
Answer:
୧୯୭୨ ମସିହାରେ ଛଅ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଡାକ ପିନକୋଡ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଗଲା ।

Question 24.
ଆମ ଦେଶର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ନାମ କ’ଣ ଓ ଏହା କେଉଁ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ?
Answer:
ଆମ ଦେଶର ମୁମ୍ବାଇରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଗୁଜୁରାଟୀ ଦୈନିକ ବମ୍ବେ ସମାଚାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର।

Question 25.
କାହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ?
Answer:
୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଉତ୍କଳ ଦୀପିକାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।

Question 26.
ଭାରତରେ କେବେ ଓ କେଉଁ ସ୍ନାନଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଥମେ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ସେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତରେ ୧୮୫୧ ମସିହାରେ କୋଲକାତା ଓ ଡାଏମଣ୍ଡ ହାରବର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ସେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

i. ମାନବୀୟ ପରିବେଶ :
Answer:
ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ସୁଖସୁବିଧା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଓ କାରିଗରୀ କୌଶଳର ଉପଯୋଗ କରି ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଆଣିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ମାନବୀୟ ପରିବେଶ ବା ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ ।

ii. ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି :
Answer:
ଯେଉଁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଗ୍ରାମର ଘରଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍କର ସହ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତାକୁ ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

iii. ଅପଖଣ୍ଡିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି :
Answer:
ଯେଉଁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଗ୍ରାମର ଘରଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତାକୁ ଅପଖଣ୍ଡିତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

iv. ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଜନବସତି :
Answer:
କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ସକେନ୍ଦ୍ରିକ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

v. ରୈଖକ ଜନବସତି :
Answer:
ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ସୈଖକ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

vi. ଜନସଂଖ୍ୟା :
Answer:
କୌଣସି ଦେଶରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ଯରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସେହି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

vii. ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ଵ :
Answer:
ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ତା’ର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କଲେ ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ବାସ କରୁଥ‌ିବା ହାରାହାରି ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସେହି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ୱ କୁହାଯାଏ ।

viii. ଜାତୀୟ ରାଜପଥ :
Answer:
ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ, ବନ୍ଦର ତଥା ଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ସଡ଼କପଥ ।

ix. ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ :
Answer:
ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା, ପ୍ରଧାନ ସହର ଓ ଶିଳ୍ପକେନ୍ଦ୍ରକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରୁଥିବା ସଡ଼କପଥ ।

x. ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସଡ଼କ ଯୋଜନା :
Answer:
ଗ୍ରାମୀଣ ସଡ଼କଗୁଡ଼ିକ ପକ୍କା ସଡ଼କରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାପାଇଁ ଭାରତର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଏକ ଯୋଜନା ।

xi. ଫ୍ଲାଇଓଭର :
Answer:
ବୃହତ୍ ନଗରୀଗୁଡ଼ିକରେ ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵରୁ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଯିବାପାଇଁ ସଡ଼କଠାରୁ ଉଚ୍ଚରେ ନିର୍ମିତ ସେତୁ ।

xii. ପରିବହନ :
Answer:
ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ନେବା ଆଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ୟାଶକୁ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

1. କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଜନବସତି ।
Answer:
ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି

2. ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଜନବସତି ।
Answer:
ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଜନବସତି

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

3. ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ହୋଇ ରହି ଗଢ଼ି ଉଠିଥ‌ିବା ଜନବସତି ।
Answer:
ରୈଖକ ଜନବସତି

4. ଏକଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ସହର ।
Answer:
ନଗର

5. ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଯାହାଦ୍ଵାରା ବହନ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଯାନବାହନ

6. ଯେଉଁ ପଥ ଦେଇ ଯାନବାହନ ପରିବହନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାଧନ କରେ ।
Answer:
ପରିବହନ ପଥ

7. ମରୁଭୂମିରେ ପରିବହନର ଏକ ପ୍ରଧାନ ମାଧ୍ୟମ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପଶୁ ।
Answer:
ଓଟ

8. ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ତୁଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ବଲ୍‌ଗାହରିଣ ଓ କୁକୁର ଦ୍ଵାରା ଟଣାଯାଉଥିବା ଗାଡ଼ି ।
Answer:
କ୍ଲୋଜଗାଡ଼ି

9. ଯେଉଁ ଯୋଜନା ଦ୍ଵାରା ଆମ ଦେଶର ଚାରି ବୃହତ୍ ନଗରୀ ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ, ଚେନ୍ନାଇ ଓ କୋଲକାତାକୁ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ସଂପ୍ରସାରଣ କରାଯାଉଛି ।
Answer:
ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଯୋଜନା

10. ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମାକୁ ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ ସହର ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗ୍ରାମକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ସଡ଼କପଥ ।
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ସଡ଼କ

11. ଗ୍ରାମ୍ୟ କଳା ସଡ଼କକୁ ପକ୍କା ସଡ଼କରେ ପରିବର୍ଜିତ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥ‌ିବା ଏକ ଯୋଜନା ।
Answer:
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସଡ଼କ ଯୋଜନା

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

12. ଓଡ଼ିଶାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରେଳପଥ ମଣ୍ଡଳ ।
Answer:
ପୂର୍ବତଟ ରେଳପଥ

13. ପୃଥ‌ିବୀର ଦୀର୍ଘତମ ରେଳପଥ ।
Answer:
ଟାନ୍ସ ସାଇବେରି ଆ ରେଳ ପଥ

14. ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏକ କେନାଲ ।
Answer:
ବକିଂହାମ୍ କେନାଲ

15. ସହରର ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ବରୁ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଯିବାପାଇଁ ସଡ଼କଠାରୁ ଉଚ୍ଚରେ ନିର୍ମିତ ସେତୁ ।
Answer:
ଫ୍ଲାଇଓଭର

ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
କେଉଁଟି ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ ?
(କ) ଟେଲିଫୋନ୍
(ଖ) ବହି
(ଗ) ଟେବୁଲ
Answer:
ଟେବୁଲ

Question 2.
କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଡ଼କ ଭୂମିତଳେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ଫ୍ଲାଇଓଭର
(ଖ) ଭୂତଳ ସଡ଼କ
(ଗ) ଜାତୀୟ ରାଜପଥ
Answer:
ଭୂତଳ ସଡ଼କ

Question 3.
କେଉଁ ଯାନ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ ନାହିଁ ?
(କ) ସାଇକେଲ,
(ଖ) ବସ୍
(ଗ) ଉଡ଼ାଜାହାଜ
Answer:
ସାଇକେଲ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 4.
ଗୋଟିଏ ଦ୍ଵୀପକୁ ଯିବାପାଇଁ କେଉଁ ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମଟି ଉପଯୁକ୍ତ ?
(କ) ଜାହାଜ
(ଖ) ରେଳ
(ଗ) କାର୍
Answer:
ଜାହାଜ

Question 5.
କାହାଦ୍ଵାରା ଆମେ ଘରେ ବସି ରଥଯାତ୍ରା ଦେଖୁପାରିବା ?
(କ) ବାଇନାକୁଲାର
(ଖ) ଦୂରଦର୍ଶନ
(ଗ) ବେତାର
Answer:
ଦୂରଦର୍ଶନ

Question 6.
କେଉଁଟି ମନୁଷ୍ୟର ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ନୁହେଁ ?
(କ) ଖାଦ୍ୟ
(ଖ) ବସ୍ତ୍ର
(ଗ) ଯୋଗାଯୋଗ
(ଘ) ବାସଗୃହ
Answer:
ଯୋଗାଯୋଗ

Question 7.
ଆମ ଦେଶର ଉର୍ବର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଜନବସତି ଦେଖାଯାଏ ?
(କ) ସଘନ
(ଖ) ସକେନ୍ଦ୍ରିକ
(ଗ) ସଘନ ଓ ସକେନ୍ଦ୍ରିକ
(ଘ) ସଘନ ଓ ବିକ୍ଷିପ୍ତ
Answer:
ସଘନ ଓ ସକେନ୍ଦ୍ରିକ

Question 8.
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଆଣ୍ଡିକ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ପଶୁ ଭାର ବୋହିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
(କ) ଖଚର
(ଖ) ଲାମା
(ଗ) ଚମରୀ ଗାଈ
(ଘ) ବଲ୍‌ ହରିଣ
Answer:
ଲାମା

Question 9.
ଖଚର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଭାରବାହୀ ପଶୁ ?
(କ) ତୁନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳ
(ଖ) ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ
(ଗ) ମରୁ ଅଞ୍ଚଳ
(ଘ) ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ
Answer:
ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 10.
ପ୍ଲେଜ୍ ଗାଡ଼ିକୁ କେଉଁ ପଶୁ ଟାଣିଥା’ଛି ?
(କ) ଖଚର
(ଖ) ଚମରୀଗାଈ
(ଗ) ବଲ୍‌ ହରିଣ
(ଘ) ଲାମା
Answer:
ବଲ୍‌ଗା ହରିଣ

Question 11.
ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରୁ ୪୦୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମିରେ ଥିବା ରେଳପଥ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସହରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଛି ?
(କ) ଜିନ୍‌ଜିୟାଙ୍ଗ୍ – ଲେହ
(ଖ) ଲାଦାଖଲାସା
(ଗ) ଜିନ୍‌ଜିୟାଙ୍ଗ – ଲାସା
(ଘ) ବେଇଜିଂ-ଜିନ୍‌ଜିୟାଙ୍ଗ୍
Answer:
ଜିନ୍‌ଜିୟାଙ୍ଗ-ଲାସା

Question 12.
ଟ୍ରାନ୍ସ ସାଇବେରିଆ ରେଳପଥର ପୂର୍ବପ୍ରାନ୍ତ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ?
(କ) ସେଣ୍ଟ୍ପିଟର୍ସବର୍ଗ
(ଖ) ମସ୍କୋ
(ଗ) ଭ୍ଲାଡିଇଷ୍ଟକ
(ଘ) ତାସକେଣ୍ଟ୍
Answer:
ରାଡ଼ିଭଷ୍ଟକ

Question 13.
୧୮୫୪ ମସିହାରେ ଭାରତରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଥମେ ରେଳ ପରିବହନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ପୁଣେ ଓ ଥାନେ
(ଖ) ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଥାନେ
(ଗ) ମୁମ୍ବାଇ ଓ ପୁଣେ
(ଘ) ନାସିକ ଓ ଥାନେ
Answer:
ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଥାନେ

Question 14.
ଭାରତୀୟ ରେଳପଥର ସ୍ଥାନ ପୃଥ‌ିବୀରେ କେତେ ?
(କ) ପ୍ରଥମ
(ଖ) ଦ୍ବିତୀୟ
(ଗ) ତୃତୀୟ
(ଘ) ଚତୁର୍ଥ
Answer:
ଚତୁର୍ଥ

Question 15.
ଭାରତରେ କେତେ ଗେଜ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ରେଳପଥ ରହିଛି ?
(କ) ଦୁଇ
(ଖ) ତିନି
(ଗ) ଚାରି
(ଘ) ପାଞ୍ଚ
Answer:
ତିନି

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 16.
କେଉଁ ପଥରେ ଓଜନିଆ ଓ ବୃହଦାକାର ବିଶିଷ୍ଟ ପଦାର୍ଥ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ତଥା ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ ପରିବହନ ପାଇଁ ସୁଲଭ ମାଧ୍ଯମ ?
(କ) ସଡ଼କପଥ
(ଖ) ରେଳପଥ
(ଗ) ଜଳପଥ
(ଘ) ଆକାଶପଥ
Answer:
ଜଳପଥ

Question 17.
ନିଉୟର୍କ କେଉଁ ମହାଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ?
(କ) ଏସିଆ
(ଖ) ଉତ୍ତର ଆମେରିକା
(ଗ) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା
(ଘ) ଇଉରୋପ
Answer:
ଉତ୍ତର ଆମେରିକା

Question 18.
ଇଉରୋପର କେଉଁଟି ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦର ?
(କ) ସିଙ୍ଗାପୁର
(ଖ) ସିଡ୍‌ନୀ
(ଗ) ଲଣ୍ଡନ
(ଘ) ଲଞ୍ଜେଲସ୍
Answer:
ଲଣ୍ଡନ

Question 19.
କେଉଁଠାରେ ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ମୁମ୍ବାଇ
(ଖ) ଚେନ୍ନାଇ
(ଗ) କୋଲକାତା
(ଘ) ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍
Answer:
ମୁମ୍ବାଇ

Question 20.
ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍ ବିମାନ ବନ୍ଦର କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ତାମିଲନାଡୁ
(ଖ) କେରଳ
(ଗ) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
(ଘ) କର୍ଣ୍ଣାଟକ
Answer:
କେରଳ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 21.
କେବେ ଡାକ ଓ ତାର ବିଭାଗକୁ ଡାକ ବିଭାଗ ଓ ଦୂରସଞ୍ଚାର ଏପରି ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଗଲା ?
(କ) ୧୮୫୪
(ଖ)୧୯୫୪
(ଗ) ୧୯୮୪
(ଘ) ୧୯୭୨
Answer:
୧୯୮୪

Question 22.
କେବେଠାରୁ ଆମ ଦେଶରେ ଡାକ ପିକୋଡ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ?’
(କ) ୧୮୫୪
(ଖ) ୧୯୫୪
(ଗ) ୧୯୭୨
(ଘ) ୧୯୮୪
Answer:
୧୯୭୨

Question 23.
ଆମ ଦେଶରେ କେବେ ପ୍ରଥମ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୮୫୧
(ଖ) ୧୮୫୪
(ଗ) ୧୮୮୧
(ଘ)୧୯୮୪
Answer:
୧୮୫୧

Question 24.
କେବେ ‘ଭାରତୀୟ ବେତାର’ର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ‘ଆକାଶବାଣୀ’ ହେଲା ?
(କ) ୧୯୩୬
(ଖ) ୧୯୫୭
(ଗ) ୧୯୭୨
(ଘ)୧୯୮୪
Answer:
୧୯୫୭

Question 25.
ଭାରତରେ କୋଲ୍‌କାତା ଓ ଡାଏମଣ୍ଡ ହାର୍‌ବର୍‌ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ସେବାଟି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଡାକ
(ଖ) ବେତାର
(ଗ) ଟେଲିଫୋନ୍
(ଘ) ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍
Answer:
ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍

Question 26.
କାହାକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଇ-ମେଲ୍ ପଠାଯାଇ ପାରେ ?
(କ) ଓୟାରଲେସ୍
(ଖ) ଫାକ୍‌
(ଗ) ଇଣ୍ଟରନେଟ୍
(ଘ) ସେଲୁଲାର ଫୋନ୍
Answer:
ଇଣ୍ଟରନେଟ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

Question 27.
କେଉଁଟି ପୃଥବୀରେ ତଥ୍ୟ ସଞ୍ଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ?
(କ) ଓୟାରଲେସ୍
(ଖ) ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍
(ଗ) ଫାଲ୍କ
(ଘ) ଇଣ୍ଟରନେଟ୍
Answer:
ଇଣ୍ଟର ନେଟ୍

Question 28.
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର କେବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥୁଲା ?
(କ) ୧୮୫୪
(ଖ)୧୮୭୯
(ଗ) ୧୮୬୬
(ଘ) ୧୮୮୧
Answer:
୧୮୬୬

Question 29.
ଭାରତର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର କେଉଁଟି ?
(କ) କେଶରୀ
(ଖ) ବମ୍ବେ ସମାଚାର
(ଗ) ଟାଇମ୍‌ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
(ଘ) ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମିରର୍
Answer:
ବମ୍ବେ ସମାଚାର

ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି _____ ଜନବସତି ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା । (ଅସ୍ଥାୟୀ, ଗ୍ରାମ୍ୟ, ନଗର, ସକେନ୍ଦ୍ରିକ)
Answer:
ଗ୍ରାମ୍ୟ

2. ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତିରେ ଗ୍ରାମର ଘରଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ଲଗାଲଗି ______ ଜନବସତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । (ଅସ୍ଥାୟୀ, ନଗର, ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ, ଅପଖଣ୍ଡିତ ଗ୍ରାମ)
Answer:
ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ

3. କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ଲଗାଲଗି ହୋଇ ରହିଥିଲେ ତାକୁ ____ ଜନବସତି କୁହାଯାଏ। (ନଗର, ଗ୍ରାମ୍ୟ, ସଘନ ଗ୍ରାମ୍ୟ, ସକେନ୍ଦ୍ରିକ)
Answer:
ସକେନ୍ଦ୍ରିକ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

4. ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଆଣ୍ଡିଜ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ _____ ପଶୁକୁ ଭାରବାହୀ ପଶୁରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । (ଘୋଡ଼ା, ଓଟ, ଲାମା, ଖଚର)
Answer:
ଲାମା

5. ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ _____ ପଶୁକୁ ଭାରବାହୀ ପଶୁରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। (ଲାମ, ଖଚର, ଚମରୀଗାଈ, ଓଟ)
Answer:
ଖଚର

6. ତିବ୍‌ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ____ ପଶୁକୁ ଭାରବାହୀ ପଶୁରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ( ଓଟ, ଖଚର, ଲାମା, ଚମରୀଗାଈ)
Answer:
ଚମରୀଗାଈ

7. ______ କୁ ମରୁଭୂମିର ଜାହାଜ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। (ଓଟ, ଗଧ, ଖଚର, ହାତୀ)
Answer:
ଓଟ

8. ଥାଇଲାଣ୍ଡର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ _____ ପଶୁ ଦ୍ବାରା ଉଭୟ ଗମନାଗମନ ଓ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଥାନ୍ତି। (ଗଧ, ଓଟ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ)
Answer:
ହାତୀ

9. ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ସାହାଯ୍ୟରେ _____ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । (ଚେନ୍ନାଇ ଓ ମୁମ୍ବାଇ, ଦିଲ୍ଲୀ ଓ କୋଲକତା, କୋଲକତା, ଓ ଚେନ୍ନାଇ, ମୁମ୍ବାଇ ଓ କୋଲକତା)
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ ଓ କୋଲକାତା

10. ଇଉରୋପ ମହାଦେଶର ଦେଶ ସହିତ ______ ପଥ ଦେଇ ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥାଏ। (ଉତ୍ତମାଶା ଅନ୍ତରୀପ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ସୁଏଜ କେନାଲ, ସିଙ୍ଗାପୁର)
Answer
ପାରାଦ୍ବୀପ

11. ଓଡ଼ିଶାର ______ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦର। (ଗୋପାଳପୁର, ଧାମରା, ଚାନ୍ଦବାଲି, ପାରାଦ୍ଵୀପ)
Answer:
ସୁଏଜ କେନାଲ
ମୁମ୍ବାଇ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

12. ଭାରତର _____ ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଦରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। (କୋଲକାତା, ଚେନ୍ନାଇ, ମୁମ୍ବାଇ, ପାରାଦ୍ୱୀପ)
Answer:
ଉତ୍ତମାଶା ଅନ୍ତରୀପ

13. ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭାରତ ______ ପଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥାଏ । (ସୁ ଏକ * କେନାଲ, ଉତ୍ତମାଶା ଅନ୍ତରୀପ, ସିଙ୍ଗାପୁର ସମୁଦ୍ର, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପଥ)
Answer:
ଭାରତ

14. ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ, ଜାପାନ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ କାନାଡ଼ା ସହିତ ସିଙ୍ଗାପୁର ପଥ ମଧ୍ୟଦେଇ ____ ଦେଶ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥାଏ। (ଭାରତ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ପାକିସ୍ଥାନ, ବାଂଲାଦେଶ)
Answer:
ପାଲାମ

15. ଦିଲ୍ଲୀର _______ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଅଟେ। (ଦମଦମ୍, ସାନ୍ତାକୃଜ, ମୀନାମ୍ବକମ୍, ପାଲାମ)
Answer:
ପାଲାମ

16. କୋଲକାତାର _____ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଅଟେ । (ପାଲାମ, ଦମଦମ୍, ସାନ୍ତାକୃଜ, ମୀନାମ୍ବକମ୍)
Answer:
ଦମଦମ୍,

17. ମୁମ୍ବାଇର ______ ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର କୁହାଯାଏ। (ପାଲାମ, ଦମଦମ୍, ସାନ୍ତାକ୍ରୁଜ, ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍)
Answer:
ସାନ୍ତାକୁଳ

18. ଓଡ଼ିଶାର _______ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର । (ଭୁବନେଶ୍ଵର, ରାଉରକେଲା, ପୁରୀ, କଟକ)
Answer:
ଭୁବନେଶ୍ଵର

19. ଆମ ଦେଶରେ _______ ଟି ଭାଷାରେ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ । (୯୦, ୯୧, ୯୨, ୯୩)
Answer:
୯୧

20. _______ ଏକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ। (ସମ୍ବାଦପତ୍ର, ରେଡ଼ିଓ, ଆକାଶବାଣୀ, ଦୂରଦର୍ଶନ)
Answer:
ଦୂରଦର୍ଶନ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

21. _______ ଯାନ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ ନାହିଁ। (ସାଇକେଲ, ଟ୍ରକ, ବସ୍, ଉଡ଼ାଜାହାଜ)
Answer:
ସାଇକେଲ

ନାମ ଲେଖ।

i. ଓଡ଼ିଶାର ବିମାନ ବନ୍ଦରର ନାମ ।
Answer:
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର

ii. କୋଲ୍‌କାତାର ବିମାନ ବନ୍ଦର ନାମ ।
Answer:
ଦମ୍ଦମ୍

iii. ଚେନ୍ନାଇର ବିମାନ ବନ୍ଦରର ନାମ ।
Answer:
ମୀନାମ୍ବକମ୍

iv. ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦର ।
ସିଡ଼ନୀ

v. ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବନ୍ଦର ।
Answer:
ରିଓଡିଜେନିରୋ

vi. ମରୁଭୂମିର ଜାହାଜ ।
Answer:
ଓଟ

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

vii. ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ।
Answer:
ସିଙ୍ଗାପୁର ସମୁଦ୍ରପଥ

viii. ଦିଲ୍ଲୀର ପାଲାମ ବିମାନ ବନ୍ଦରର ନାମ ।
Answer:
ଇନ୍ଦିରାଗାନ୍ଧୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର

ix. ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ।
Answer:
ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା

x. ପୃଥ‌ିବୀର ଦୀର୍ଘତମ ରେଳପଥ ।
Answer:
ଟ୍ରାନ୍ସ-ସାଇବେରିଆନ୍‌ ରେଳପଥ ।

xi. ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ଓ ଇଉଫ୍ରେଟିସ୍ ନଦୀ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା ।
Answer:
ମେସୋପଟାମିଆ ସଭ୍ୟତା

xii. ନୀଳନଦୀ ସଭ୍ୟତାର ଦେଶ
Answer:
ମିଶର

xiii. ମୁମ୍ବାଇର ସାନ୍ତାଚ୍ଛୁକ ଠାରେ ଥିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦରର ନାମ
Answer:
ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର

xiv. ତାମିଲନାଡୁରେ ଥିବା ବିମାନବନ୍ଦରର ନାମ
Answer:
ମୀନାମ୍ବକମ୍

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର।

Question 1.
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 6
Answer:
BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ 7

ପ୍ରଥମ ଯୋଡ଼ିକୁ ଦେଖୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଯୋଡ଼ି ପୂରଣ କର

1. ଅସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି : ପାର୍ବତ୍ୟଭୂମି :: ସ୍ଥାୟୀ ଜନବସତି : ____।
Answer:
ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର

2. ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜନବସତି : କୃଷି :: ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନବସତି : ____।
Answer:
ବ୍ୟବସାୟ

3. ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଭାରବାହୀ ପଶୁ : ଖବର :: ତିବ୍‌ବତ : ____।
Answer:
ଚମରୀଗାଈ

4. ସଡ଼କ ପରିବହନ : ଟ୍ରକ :: ରେଳ ପରିବହନ : ____।
Answer:
ଟ୍ରେନ୍

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

5. ସୁଏଜ କେନାଲ : ଇଉରୋପ ମହାଦେଶ :: ଉତ୍ତମାଶା ଅନ୍ତରୀପ ପଥ ____।
Answer:
ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକା ଦେଶ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଦେଶ

6. ଏସିଆର ବନ୍ଦର : ସିଙ୍ଗାପୁର :: ଉତ୍ତର ଆମେରିକା : ____।
Answer:
ନିଉୟର୍କ

7. ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ବନ୍ଦର : ରିଓଡ଼ି ଜେନିରୋ :: ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ : ____।
Answer:
ସିଡ଼ନୀ

8. ଦିଲ୍ଲୀ ବିମାନବନ୍ଦର : ପାଲାମ :: କୋଲକାତା : ____।
Answer:
ଦମ୍ବମ୍

9. ମୁମ୍ବାଇ ବିମାନବନ୍ଦର : ସାନ୍ତାକୁଜ :: ଚେନ୍ନାଇ : ____।
Answer:
ମୀନାମ୍ବକମ୍‌

BSE Odisha 7th Class Geography Important Questions Chapter 6 ମାନବୀୟ ପରିବେଶ - ଜନବସତି, ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ

10. ଓଡ଼ିଶା ବିମାନବନ୍ଦର : ଭୁବନେଶ୍ଵର :: କେରଳ : ____।
Answer:
ଥୁରୁଅନନ୍ତପୁରମ୍

11. ପ୍ରଥମ ଟେଲିଗ୍ରାଫ : ୧୮୫୧:: ପ୍ରଥମ ଟେଲିଫୋନ୍ : ____।
Answer:
୧୮୮୧

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) राखी पूर्णिमा के दिन भाई-बहन क्या करते हैं?
उत्तर:
राखी पूर्णिमा के दिन बहन भाई की कलाई में राखी बाँधती है और उसे मिठाई खिलाती है । भाई अपनी बहन की हर तरह से रक्षा का वचन देता है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(ii) अहमद शाह के पहले हमले का परिणाम क्या हुआ ?
उत्तर:
अहमद शाह के पहले हमले के कारण मेवाड़ के राजा की मृत्यु हो गई । वे लड़ते हुए मारे गए।

(iii) अपनी कमजोरी का खयाल करके कर्मवती ने क्या किया ?
उत्तर:
अपनी कमजोरी का खयाल करके मेवाड़ की महारानी कर्मवती ने दिल्ली के बादशाह हुमायूँ को राखी भेजने का निश्चय किया ।

(iv) राखी मिलने पर हुमायूँ ने दूत से क्या कहा ?
उत्तर:
राखी मिलने पर हूमायूँ ने दूत से कहा कि रानी कर्मवती ने मुझे अपना भाई माना, यह मेरी खुशकिस्मती है। उन्होंने दूत से बहन कर्मवती का हाल-चाल भी पूछा।

(v) दूत से मेवाड़ का हाल सुनकर हुमायूँ ने क्या किया ?
उत्तर:
दूत से मेवाड़ का हाल सुनकर हुमायूँ ने अपने सेनापति को सेना के साथ मेवाड़ के लिए कूच करने का आदेश दिया । वह स्वयं अंगरक्षकों के साथ घोड़े पर चढ़कर मेवाड़ की ओर चल पड़ा।

(vi) सैन्यशक्ति को कमजोर देखकर कर्मवती ने क्या किया?
उत्तर:
अपनी सैन्यशक्ति को कमजोर देखकर मह्लरानी कर्मवती ने राजस्थान की क्षात्र परंपरा के अनुसार सभी नारियों के साथ जौहर किया। उन्होंने जलती आग में कूदकर अपने प्राणों की आहुति दे दी ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(vii) हूमायूँ ने कसम खाकर क्या कहा ?
उत्तर:
हूमायूँ ने कसम खाकर कहा कि अब मेवाड़ पर कोई भी आँख उठाकर नहीं देख सकता। अल्लाह हम दोनों की भेंट अगले जन्म में अवश्य कराए।

2. इन प्रश्नों के उत्तर एक एक वाक्य में दीजिए :

(i) बटा हुआ धागा कैसे टूट सकता है ?
उत्तर:
बटा हुआ धागा झटक देने से टूट सकता है ।

(ii) कौन-सा धागा कभी नहीं टूटता ?
उत्तर:
भाई-बहन के स्नेह का धागा कभी नहीं टूटता।

(iii) मेवाड़ किस राज्य में है ?
उत्तर:
मेवाड़ राजस्थान राज्य में है ।

(iv) मेवाड़ के राणा की पत्नी का नाम क्या था ?
उत्तर:
मेवाड़ के राणा की पत्नी का नाम कर्मवती था।

(v) हुमायूँ कहाँ के बादशाह थे ?
उत्तर:
हुमायूँ दिल्ली के बादशाह थे ।

(vi) कर्मवती ने हुमायूँ के लिए क्या भेजा ?
उत्तर:
कर्मवती ने हुमायूँ के लिए राखी का तोहफा भेजा।

(vii) हुमायूँ ने अपने सेनापति को क्या हुक्म दिया?
उत्तर:
हुमायूँ ने अपने सेनापति को सेना के साथ मेवाड़ के लिए कूच करने का हुक्म दिया ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(viii) हुमायूँ के आने की खबर पाकर दुश्मन ने क्या किया?
उत्तर:
हुमायूँ के आने की खबर पाकर दुश्मन भाग खड़े हुए।

3. पाठ के आधार पर उपयुक्त शब्दों से शून्यस्थान को भरिए :

(i) भाई बहन के लिए जान की बाजी लगाता है ।
(ii) हुमायूँ मुगल था।
(iii) दुश्मन नौ दो ग्यारह हो गए।
(iv) अहमद शाह ने मेवाड़ पर हमला किया ।

4. सही विकल्प चुनिए :

(i) भाई जान की बाजी लगाकर बहन की रक्षा करता है । क्योंकि –
(क) बहन बदले में उसे रुपये देती है ।
(ख) बहन भाई के हाथ में स्नेह से राखी बाँधती है I
(ग) बहन से वह बहुत डरता है ।
(घ) यह न करने से लोग बुरा मानेंगे ।
उत्तर:
(ख) बहन भाई के हाथ में सेह से राखी बाँधती है ।

(ii) कर्मवती हुमायूँ को राखी भेजती है। क्योंकि-
(क) कर्मवती बहन के रूप में हुमायूँ से सहायता चाहती है।
(ख) मुगल बादशाह हुमायूँ से कर्मवती डरती थी।
(ग) हुमायूँ को राखी के बारे में कुछ मालूम नहीं था।
(घ) बदले में कर्मवती हुमायूँ से मिठाई पाना चाहती थी।
उत्तर:
(क) कर्मवती बहन के रूप में हुमायूँ से सहायता चाहती है ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(iii) मेवाड़ की सभी रानियों ने कर्मवती के साथ मिलकर जौहर किया । क्योंकि –
(क) कर्मवती को हुमायूँ ने सहायता नहीं की।
(ख) रानी की हार हो गयी थी।
(ग) कर्मवती अहमद शाह को डरा देना चाहती थी।
(घ) आत्म-सम्मान की रक्षा के लिए यह राजस्थान की क्षात्र परंपरा है ।
उत्तर:
(घ) आत्म-सम्मान की रक्षा के लिए यह राजस्थान की क्षात्र परंपरा है ।

भाषा-कार्य :

6. नीचे लिखे गए मुहावरों के सही रूप लगाकर वाक्यों को पूरा कीजिए :

(i) वीरगति को प्राप्त हुए
(ii) खिल उठा
(iii) कूच किया
(iv) आँख उठाकर देखेगा हम उसे नहीं छोड़ेंगे
(v) नौ दो ग्यारह हो गए
उत्तर:
(i) मेवाड़ के राजा वीरगति को प्राप्त हुए
(ii) हुमायूँ राखी देखकर खिल उठा
(iii) हुमायूँ ने मेवाड़ के लिए कूच किया
(iv) जो भी भारत की ओर आँख उठाकर देखेगा हम उसे नहीं छोड़ेंगे
(v) पुलिस के आते ही चोर नौ दो ग्यारह हो गए

अन्य परीक्षोपयोगी प्रश्नोत्तर

1. निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर दीजिए :

(i) मेवाड़ के अधिवासियों की क्या विशेषता है ?
उत्तर:
मेवाड़ के अधिवासी बड़े वीर होते हैं । वे मरना जानते हैं लेकिन हारना नहीं जानते ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(ii) महारानी की राखी देखकर हुमायूँ ने कैसी प्रतिक्रिया व्यक्त की ?
उत्तर:
महारानी कर्मवती द्वारा भेजी राखी देखकर मुगल बादशाह हुमायूँ बहुत खुश हुआ । वह राखी के पीछे बहन के स्नेहभाव को भी भलि-भाँति समझ गया।

(iii) हुमायूँ मेवाड़ की महारानी की रक्षा क्यों नहीं कर पाया ?
उत्तर:
हुमायूँ मेवाड़ की महारानी की रक्षा नहीं कर पाया क्योंकि उसे तथा उसके सैनिकों को मेवाड़ पहुँचने में देरी हो गई । इसी बीच अहमद शाह को मेवाड़ पर दोबारा हमला करने का अवसर मिल गया था ।

(iv) हुमायूँ ने खुद को बदनसीब क्यों कहा ?
उत्तर:
हुमायूँ रानी कर्मवती की रक्षा नहीं कर पाया, इसलिए उसने अपने बदनसीब कहा ।

2. सही कथनों के सामने (✓) का और गलत कथनों का सामने (✗) का चिह्न लगाइए :

(i) स्नेह का धागा आसानी से नहीं टूटता । (✓)
(ii) महारानी कर्मवती ने हुमायूँ की उदारता की बहुत सी कहानियाँ सुनी थी । (✓)
(iii) दूत के समझाने पर भी हुमायूँ रक्षाबंधन का महत्व नहीं समझ सका । (✗)
(iv) हुमायूँ को मेवाड़ पहुँचने में कई दिन लग गए। (✓)
(v) हुमायूँ के आने की खबर पाते ही दुश्मन ने हमला कर दिया । (✗)

3. दिए गए प्रश्नों के सही उत्तर पर (✓) का निशान लगाइए :

(i) बहन भाई की कलाई में राखी कब बाँधती है?
(क) हर रोज
(ख) राखी पूर्णिमा के दिन
(ग) अमावास्या के दिन
(घ) वसंत ऋतु में
उत्तर:
(ख) राखी पूर्णिमा के दिन

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

(ii) मेवाड़ पर किसने हमला कर दिया था ?
(क) अहमद शाह ने
(ख) मुगलों ने
(ग) मीर जाफर ने
(घ) क्षत्रियों ने
उत्तर:
(क) अहमद शाह ने

(iii) राखी का तोहफा मिलने पर अपने को खुएकिस्मत किसने माना ?
(क) शिवाजी ने
(ख) अहमद शाह ने
(ग) बादशाह हुमायूँ ने
(घ) अकबर ने
उत्तर:
(ग) बादशाह हुमायूँ ने

(iv) हुमायूँ ने अपने सेनापति को फौरन कहाँ पहुँचने का हुक्म दिया ?
(क) दिल्ली
(ख) बिहार
(ग) मगध
(घ) मेवाड़
उत्तर:
(घ) मेवाड़

भाषा-कार्य :

4. दिए गए शब्दों के विलोम शब्द लिखिए : कच्चा, पूर्णिमा, वीर, दुश्मन, उदारता, खुशकिस्मत
उत्तर:
शब्द — विलोम
कच्चा — पक्का
पूर्णिमा — अमावास्या
वीर — कायर
दुश्मन — दोस्त
उदारता — कृपणता
खुशिकिस्मत — बदकिस्मत

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

5. दिए गए संयुक्ताक्षरों वाले दो-दो शब्द लिखिए :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन 1

6. पढ़िए, समझिए और लिखिए :

एकवचन — बहुवचन
अंगरक्षक — अंगरक्षकों ने
आँख — आँखों में
साथी — साथियों के
घोड़ा — घोड़ों पर
वीरांगना, — वीरांगनाओं ने
कलाई — कलाइयों में

पाठ का सारांशः

कच्चा धागा और बटा हुआ धागा थोड़े से यत्न से टूट जाता है परंतु स्नेह का धागा आसानी से नहीं टूटना। राखी पूर्णिमा के दिन बहनें अपने भाई की कलाई में स्नेह रूपी धागे को बाँधती हैं और मिठाई खिलाती हैं। भाई बहन की रक्षा का वचन देता है। इसके बारे में एक प्रसिद्ध ऐतिहासिक घटना है।

राजस्थान में मेवाड़ राज्य के लोग बड़े वीर होते हैं। उस राज्य पर अहमद शाह ने हमला कर दिया। मेवाड़ के राजा मारे गए। अहमद शाह ने फिर हमला किया तो महारानी कर्मवती ने लोहा लेने की ठानी । अपनी कमजोर सेना को ध्यान में रखते हुए उसके बादशाह हुमायूँ को राखी भेजने का निर्णय लिया। हुमायूँ को राखी का तोहफा भेजा गया। हुमायूँ ने मुगल होते हुए भी राखी का मूल्य समझा। उसने दूत से महारानी को कहलवाया कि वह खुशी-खुशी अपनी बहन की रक्षा का प्रयत्न करेगा।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

हुमायूँ ने अपने सेनापति को सेना के साथ मेवाड़ की रक्षा के लिए मैजा। फिर स्वयं मेवाड़ की ओर चल पड़ा। लेकिन उसके चितौड़ पहुँचने में देरी हो गई। इसी बीच ही लड़ाई में महारानी हार गई और उसने अन्य नारियों के साथ जौहर में अपने प्राण त्याग दिए ।

हूमायूँ के पहुँचने पर दुश्मन भाग खड़े हुए। रानी की रक्षा न कर पाने का उसे बहुत अफसोस हुआ। उसने कसम खाई कि मेवाड़ पर अब कोई आँख उठाकर नहीं देख सकेगा। हमारे देश के लोग आज भी इस घटना को याद करते हैं। वे भाई बहन के पवित्र रिश्ते की प्रशंसा करते हैं ।

ସାରାଂଶ

ଟାଣ ହୋଇ ନଥୁବା ସୂତା କିମ୍ବା ଭଲ ବୋଳା ହୋଇଥିବା ସୂତା ଟିକିଏ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ । କିନ୍ତୁ ସ୍ନେହ ସୂତା ସହଜରେ ଛିଣ୍ଡେ ନାହିଁ । ରାକ୍ଷୀ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଭଉଣୀ ଭାଇ ହାତରେ ସ୍ନେହ ରୂପୀ ସୂତା ବାନ୍ଧିଦିଏ ଓ ମିଠା ଖୁଆଏ। ଭାଇ ଭଉଣୀକୁ ରକ୍ଷାକରିବା ପାଇଁ ବଚନବଦ୍ଧ ହୁଏ । ଏହା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଉଦାହରଣ ରହିଛି। ରାଜସ୍ଥାନର ମେଣ୍ଢାର ରାଜ୍ୟର ଲୋକେ ବହୁତ ବୀର। ସେହି ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଅହମଦଶାହ ଆକ୍ରମଣ କରିଦେଲେ। ମେଣ୍ଢାରର ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ। ଅହମଦ ଶାହ ପୁଣି ଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ମହାରାଣୀ କର୍ମବତୀ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କଲେ।

ନିଜର ଦୁର୍ବଳ ସୈନ୍ୟବାହିନୀକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ସେ ବାଦଶାହ ହୁମାୟୁନଙ୍କ ପାଖକୁ ରାକ୍ଷୀ ପଠାଇବାକୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଲେ। ହୁମାୟୁନଙ୍କ ପାଖକୁ ରାକ୍ଷୀ ଭେଟି ପଠାଇ ଦିଆଗଲା। ହୁମାୟୁନ ମୋଗଲ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷୀର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରିଲେ। ସେ ଦୂତ ହାତରେ ମହାରାଣୀଙ୍କ ପାଖକୁ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରେରଣ କଲେ ଯେ ସେ ଆନନ୍ଦର ସହିତ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ । ହୁମାୟୁନ ତାଙ୍କ ସେନାପତିଙ୍କୁ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ସହିତ ମେଣ୍ଢାରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପଠାଇଦେଲେ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ମେଣ୍ଢାର ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ମେଣ୍ଢାରଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳକୁ ବହୁତ ଡେରି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏଥୁମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଣୀ ହାରି .. ଯାଇଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଲୌହର ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ଅଗ୍ନି ଶିଖାରେ ପ୍ରାଣ ବିସର୍ଜନ କରି ସାରିଥିଲେ।

ହୁମାୟୁନ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଶତ୍ରୁ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ଦେଲା। ରାଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରି ନଥୁବାରୁ ହୁମାୟୁନଙ୍କୁ ବହୁତ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ହେଲା। ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ଯେ ମେଣ୍ଢାର ଉପରେ ଆଉ କେହି ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଆମ ଦେଶର ଲୋକେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକଥା ମନେ ରଖୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥା’ନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन

शब्दार्थ :

BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन 2
BSE Odisha 7th Class Hindi Solutions Chapter 9 धागे का बन्धन 3