CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy Questions and Answers.

CHSE Odisha 12th Class Economics Chapter 1 Question Answer Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Group – A

Short type Questions with Answers
I. Answer within Two/Three sentence.

Question 1.
What is the meaning of the term ‘Economics’ ?
Answer:
The term “Economics” is originally derived from Greek words “Oikis” which means ! iousehold” & “Nemein” which means “Management”. As such, economics is referred as management, of household.

Question 2.
Write down the wealth definition given by Adam Smith.
Answer:
The first systematic definition of economics is given by Adam Smith , the father of economics in his masterpiece “An Enquiry into the Nature and Causes of wealth of Nations” published in 1776. He defined economics as “Science of Wealth” . It includes the acquisition, accumulation and spending of wealth.

Question 3.
Describe Welfare definition of Alfred Marshall.
Answer:
Alfred Marshall propounded a new definition with different touch in his book “ Principles of Economics” published in 1890. His definition is accepted as “Welfare Definition.”
According to Dr. Marshall “ Economics is a study of mankind in ordinary business of life; it examines that part of individual & social actiuon which is most closely connected with the attainment and with the use of material requisites of well being.”

Question 4.
What is Scarcity definition ?
Answer:
The scarcity definition has been enunciated by Lionel Robbins in his book “Essay on the Nature and Significance of Economic Science” published in the year 1932.
According to Robbins, “Economics is a science which studies the human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses.”

Question 5.
What is the classical view on Subject matter of economics ?
Answer:
Subject matter of economics is a controversial subject. That is why Mrs. Barbara Wooton said, “Whenever six economists are gathered, there are seven opinions.” The classical economists like Adam Smith, J.S. Mill, David Ricardo, LB. Say regarded economics as a science which studied wealth. They considered only material goods as wealth. And wealth formed the subject matter of economics.

Question 6.
What is the Central Problems of Economics ?
Answer:
the origin of the economic problem is in scarcity of resources Multiplicity of end forces on us the problem of choice among the ends so that the most intense among them are satisfied now.

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 7.
What is Production Possibility Curve ?
Answer:
A production-possibilities curve shows the various combinations of the goods which an economy can produce with given resources and under the given technology. It is a downwards sloping curve which is concave to the origin.

II. Answer within Five/Six sentence :

Question 1.
Write short notes on Economic Activity.
Answer:

  • Economic activity refers to that activity which is concerned with earning of income and spending of income.
  • All the economic activities include those activities related to consumption, production and distribution
  • Economic activities are undertaken in order to satisfy various human wants.
  • The economic activities constitute the ordinary business of life.
  • Economic activities are executed by the rational human beings who pursue to maximise the satisfaction with limited resources.

Question 2.
What is Economic problem ?
Answer:

  • Economic problem arises becauses of unlimited wants and imited resources.
  • Choice in the context of multiplicity of wants and limited resources constitute the basic economic problem.
  • Economic problem emerges because of scarce resources having alternative uses for which choice is to be made.
  • Problem relating to allocation of resources, production of goods and distribution of goods also constitute economic problem.
  • Problem on the attainment of economic growth also forms the component of economic problem.

Question 3.
Describe Wealth Definition.
Answer:

  • Adam Smith, the father of economics formulated the wealth definition of economics
  • It is considered to be the first systematic definition of economics
  • According to Adam Smith, economics is a ‘Science of Wealth’ and gives emphasis on material wealth.
  • It deals with the acquisition of wealth, accumulation of wealth and spending of wealth.
  • Thus, Wealth definition deals with the consumption, production and distribution.

Question 4.
Describe Welfare definition.
Answer:

  • The welfare definition has been enunciated by Alfred Marshall in his book “Principle s of economics” published in 1890.
  • According to Marshall, “Economics is a study of mankind in the ordinary business of life; it examines that part of individual and social action which is closely connected with the attainment and the use of material requisites of well being.”
  • Marshall gave primary place to man and secondary to wealth.
  • According to Marshall, economics deals with the material welfare.
  • Marshall’s definition, thus, classifies the economic activities into material welfare and non-material welfare.

Question 5.
Describe Robbins definitio.
Answer:

  • Lionel Robbins formulated a definition which is called “Scarcity definition.”
  • According to him, “Economics is the science which studies the human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses.”
  • Choice in the context of satisfaction of multiple wants and scarcity of resources form the basis of this definition.
  • Robbins definition deals with the unlimited wants, limited resources having altmative uses and choice for the satisfaction of wants in order of intensity.
  • Robbins definition is more analytical, comprehensive and treats economics as a positive science.

Question 6.
Central Problems of Economics.
Answer:
The origin of the economic problem is in scarcity of resources. Multiplicity of ends forces on us the problem of choice among the ends so that the most intense among them are satisfied now. If there were only a single end, the problem of how to use the means would be a technological problem. Solution of a technical problem requires knowledge solely of engineering and physical sciences. Solving an economic problem involves value judgements, for such a problem inevitably involves the calculation of how much of one goal has to be sacrificed to attain a particular increment in an other goal. This is known as the Principle of opportunity cost. It tells us the rate at which we have to sacrifice one goal in order to satisfy another goal by a given amount. This principle is very well illustrated by the Production Possibility Curve to study the economic problems.

Question 7.
What do you mean by production possibility curve ?
Answer:
The set of problems facing every economy can be very clearly analysed with the help of what Professor Samuelson called the Production-Possibilities or Boundary Curve. This curve helps us in distinctly showing the relationships among the set of problems/of an economy. The production- possibility curve illustrates three concepts : scarcity, choice and opportunity cost. A production-possibilities curve shows the various combinations of the goods which an economy can produce with given resources and under the given technology.

Group – B

Long Type Questions With Answers

Question 1.
Describe“Wealth Definition” of Economics.
Answer:
Adam Smith is considered as the first economist who has formulated a systematic definition of economics for the first time in his book “An Enquiry into the Nature and Causes of Wealth of Nations” published in 1776. He defined economics “as a Science of Wealth. ” Hence, his definition is universally accepted as. “Wealth definition. ”
According to Adam Smith, all that economics studies is wealth. Economics deals with the acquisition, accumulation and utilisation of wealth. It looks into the process of production and consumption of wealth.
Features : The “Wealth definition of economics as pronounced by Adam Smith contains the following features:

  1. Study of Wealth : Adam Smith’s Wealth definition is the study of wealth alone, Hence, it deals with those activities which are related to production, consumption, exchange and distribution.
  2. Considers only material commodities : Smith’s definition categorically emphasises on only material commodities. Economics, according to Adam Smith, constitutes only material commodities. These are called wealth according to Adam Smith’s definition. As such, this definition ignores non-matrial goods like services of all types, free goods like air, water etc.
  3. Deals with causes of Wealth : In Wealth definition, it is described that economics studies the causes of wealth accumulation. To increase wealth, production of material goods will have to be stepped up.
  4. Much emphasis on Wealth: In this definition, wealth is considered to be the sole factors. The main aim of the political economy is to increase the riches (wealth) of the economy.

MERITS :

  • Adam Smith’s definition is the first systematic definition of economics which separates economics from politics. This makes economics as an independent subject.
  • The Wealth definition of Adam Smith seeks to look into the possible causes which lead to increase the wealth.
  • This definition signifies the material goods (material wealth) which are scarce.
  • This definition dictates the nature of an economic man who pursues to achieve his needs to the maximum.

DEMERITS :
(i) Gives much emphasis to wealth : Adam Smith’s defintion gives too much emphasis to wealth. Only wealth is treated to be the most significant factor which is even more important than man. Wealth occupies a primary place whereas man occupies secondary place. Thus, definition itself restricts the scope of economics by giving much importance to wealth.

(ii) Provides restricted meaning of wealth: This definition provides a restricted meaning of wealth by considering only material commodities (material wealth). Non-material goods like services of all types are ignored though these services constitute a part of wealth in modern days. Thus, by restricting the wealth to material goods only, this definition has narrowed the scope of economics.

(iii) Ignores wealfare : The concept of welfare which is a significant and long cherished concept has been outrightly ignored by Adam Smith. This definition has not given importance to the economic welfare. It emphasises only on the accumulation of wealth but pays no attention to the equitable distribution of wealth and its uses for the welfare of the society.

(iv) Concept of Economic man : This definition is based on the concept of economic man who works for. Selfish ends alone and not found in real life. But in realism, man’s activities are influenced by moral, social and religious factors.

(v) Ignores problem of Scarcity and Choice : This definition does not make any discussion on the problem of scarcity and choice which are two common concepts to be discussed. Besides, this definition is ambiguous and static in nature Critics like Carlyle, Ruskin and others criticised Adam Smith for his definition and treats economics as a “Dismal Science.” Above all, Wealth definition given by Adam Smith is narrow, controversial and unscientific

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 2.
“Economics is a Science of Chocie” Discuss this view in the context of Robbins’ definition of Economics.
Answer:
Lionel Robbins, an eminent English economist enunciated a comprehensive definition on economics. The imperfections and inadequacies of previous definitions inspired him to advocate an analytical definition. In his words, economics is the science which studies the human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses “Robbins raised economics to a dignified status. In his book “Nature and Significance of Economic Science (1932)” he discussed on the several universal facts with following elements.
ELEMENTS:

  1. Unlimited wants
  2. Limited scarce resources.
  3. Alternative uses of resources.
  4. Different intensity of wants.
  5. Problem of choice

1. Unlimited wants : Robbins calls wants as the ends. These ends or wants are numerous, limitless and numberless. When one wants is satisfied, another wants takes its place. Thus, it contended that the human beings confront with the multiplicity of wants. So it is impossible to satisfy all of the wants of human beings.

2. Limited (scarce) resources : In Robbins definition, the term ‘means’ indicate resources. Resources are those things which can satisfy human wants directly or indirectly. But the resources are scarce in the sense that these goods have limited supply in relation to its demand. So the human beings fail to satisfy all of his wants and are compelled to postpone the satisfaction of less urgent wants. The relative scarcity of the resources poses economic problem. So, economics is termed as a Science of Scarcity.

3. Alternative uses of the resources : Prof. Robbins reveals the alternative uses of the resources in his difinition. It implies that these resources can be put into alternative uses. For example, – coal has several uses. This leads to create an economic problem in the allocation of these limited resources.

4. Different intensity of wants : It is derived from the definition that all the wants are not equally important or urgent. It means wants are of different intensity. Some wants are more urgent than other. Thus, a man is forced to make a choice of wants. So Economics, according to Robbins is a Science of Choice.

5. Problem of Choice : Unlimited wants, limited resources and alternative uses of resources create an economic problem. Every man confronts with scarcity of resources. Hence, he is forced to make a choice of wants in his allocation of resources. This problem is the central problem of economics.

MERITS :
Robbins definition is comprehensive and scientific in out look. This definition is superior to wealth and welfare definition and hence is universally appreciated. The major merits of Robbins definition are as follows :

  1. An analytical definition : Robbins definition is an analytical definition. He provides the reasons for the study of economic problems.
  2. A universal definition : Robbins definition is universal in nature. It deals with common problems arising out of unlimited wants and limited resources. So it is applicable everywhere.
  3. More comprehensive definition: Robbins definition combines human behaviour with the choice between ends and scarce means. So this definition has wider scope than other definition.

DEMERITS :
Though Robbins definition is logical and scientific yet it suffers from several demerits.

(i) Self contradictory : Robbins has contradicted himself by his two views about choice between ends, hi the first place, he contends that Economics is the Science of choice These two contentions are mutually contradictory.

(ii) Concept of Welfare : Robbins’ definition has also hidden concept of welfare. According to Robbins, Economics deals with the choice between ends and means. It implies that there is human welfare to solve this problem. Thus, the idea of welfare is very much in Robbins definition.

(iii) Narrow definition : Another drawback of Robbins definition is that it only deals with the problem of choice. But in modem days, the allocation of resources is not the only problem. Rather, there are other problems like distribution of national income, employment, regional development which are ignored in Robbins definition.
However, Robbins definition is unique and has practical validity. It is a comprehensive definition that touches different aspects of Economics ‘

Question 3.
Explain Marshall’s definition of Economics.
Answer:
Alfred Marshall, an eminent British economist has enunciated a definition of economics in his masterpiece “Principles of Economics” published in 1890. Being dissatisfied with the definition given by Adam Smith, Marshall tries to interprete Economics as a Science of Welfare. Hence, Marshall’s definition is otherwise called “Welfare definition”. In his definition, Marshall emphasised on human welfare than wealth. According to him, wealth is a means to satisty human wants but not an end in itself.

Marshall’s definition reads as ‘‘Economics is a study of mankind in the ordinary business of life. It examines that part of individual and social action which is most closely connected with the attainment and with the use of material requisites of well-being ”

Features :
1. A study of mankind : Economics studies the economic activities of man. Man performs many types of activities. They are social, religious and economics. Economics is the study of economic activities which are concerned with the economic activities of man.

2. Ordinary business of life : Every man works mostly to earn wealth and spends his earning to get maximum satisfaction out of it. This is the activity of an ordinary man. Economics studies only ordinary man not extra ordinary people like Sadhus and Santhas etc.

3. Study of Individual & Social action: Economics studies the personal and social activities of man which are concerned with his material welfare. It is a study of the individuals on the one hand and social organisation of economic activities on the other.

4. Study of material welfare : The main emphasis of this definition is on material welfare. This is the major difference of this definition from the definition given by Adam Smith. One must note that economics is a subject which studies the material welfare of man. The study of non material welfare is ignored in his definition.

5. Normative Scieence : According to this definition, economics is the study of the causes affecting material welfare It is therefore a social science. Economics doesnot only concern with the material means; it studies the related activities which of course concern with wealth.

Merits :
1. A classificatory Definition : Marshall’s definition classifies the economic activities of man into two types: (i) Material welfare, (2) Non-material welfare. Similliarly, men are classified as ordinary and extraordinary. Economic activites are classified as individual and social. Thus Marshall’s definition has served to put economics as a class by itself, distinguished from other sciences.

2. Avoids criticism made against Adam Smith : This definition emphasises man and his welfare.lt mentions wealth later on – Prof. Pigou compared economics with the science of medicine. He regarded it as an instrument of the material welfare of mankind. Thus, economics is no more a dismal science.

3. Clear about the Nature of Economics : This definition tells that economics is a social science. It is not a pure science. It is also not an art. It is one among the social sciences.

4. Clear on the scope of Economics : The definition is also having the merit of laying down the scope of economics clearly. It studies only the material activities of man. It is concerned with the ordinary men not extraordinary men.

Criticism:
1. Study of all types of economic activity of men: Marshall’s definition restricted economics to the study of man in the ordinary business of life. According to Robbins, all men have economic problem. This problem is of limited resources and comparatively much more ends or wants. This problem may be called the problem of scarcity. All men, whether rich or poor, are faced by this problem. Therefore, economics studies all men, whether rich or poor.

2. Restricts the scope of Economics : In Robbin,s view, this definition has limited the scope of economics to the study of material goods only which promote material welfare. But there are non-material services of a singer, a doctor, a teacher or a lawyer which have economic value. Thus, the scope of economics is restricted

3. Economics as pure science : The definition based on material welfare tends to show that economics is a social science. This idea in Robbin’s view, is wrong. Economics is not a social science simply because it studies human beings. It may at best be called a human science. It is a pure science like Physics, Chemistry because it has universally applicable laws.

4. The definition is not analytical: This definition is only classificatory in nature,It doesnot tells us the central problem of economics. In Robbins’ view, the definition of economics must be related to a scientific analyscis of economic activities.

5. Economics is a positive Science: Robbins also criticises the Marshallian definition for its normative character. In Robbins’ view, economics is entirely neutral between ends as every positive science is. The study of ends is outside of its scope. An economist does not study the nature of norms.

6. Impractical: This definition is impractical. The material welfare definition assumes that it is possible to divide a man’s activities in to material and non- material, economic and non-economic. In practice, there is no such clearcut distinction between economic and non economic activities. Therefore, the definition is not practical.

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 4.
Make comparative analysis between Robbins’ and Marshall’s definitions of Economics.
Answer:
Alfred Marshall and Lionel Robbins propounded two different and separate definitions of economics. Both the formulations bear different aspects of economics. Marshall’s welfare definition and Robbins scarcity definition are enunciated during different periods. But the detailed analysis of the two theme observed certain similarities and dismilarities in their respective contents. So it is not justified to derive a hasty conclusion that these two definitions are completely different from each other.These similarities between the two definitions of economics are discussed below :

Similarities :
1. Wealth and Scarce means : In Marshallian framework, the term wealth is used in form of materal welfare. In Scarcity definition, Lionel Robbins has introduced ‘scarce means’ which simply denotes wealth. It is only the change of words to express and emphasise the wealth in both the definitions. Thus, these two definitions are similar in this respect.

2. Primary place to man : Alfred Marshall’s & Lionel Robbins have given much emphasis on the study of man. Marshall studied wealth for human welfare and Robbins’ described human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses. Furthermore, Marshall also interpretes that it is on the one side a study of wealth and on the other and more important is the study of a man. Thus, both the definitions aim at the study of human beings.

3. Rational behaviour of man : The comprehensive analysis of both the definitions reveals that both presumes rational man for their study. These two definitions are based on rational behaviour of man. In Marshallian analysis, it tells that man always pursues to maximise his welfare whereas in Robbins language, man tries to maximise his satisfaction. In this context, both the definitions are construed as similar.

Dissimilarities:
In spite of the above mentioned similarities, these two definitions contain certain different concepts. There observed certain fundamental differences between the two definitions.The important distinctions between the two are mentioned below.

1. Distinction between social and human science: According to Marshall and his disciples, economics is viewed as a social science. It studies rational, ordinary social human beings. In Robbins’ view, economics is viewed as human science associated with the economic activities of ordinary and extraordinary men. Every man confronts with economic problem.

2. Distinction between economic and non-economic activities : In Marshallian version, economic activities refer to those activities which are concerned with material commodities promoting material welfare. Robbins’language, all those economic activities the problem of valuation. Thus, Robbins definition is more comprehensive as it includes both the material and non material goods

3. Normative & Positive science: In welfare definition, Marshall clearly describes economics as a normative science. Because it values the welfare of human beings. In Robbins’ version, economics is a positive science.Thus, there lies the difference between the two.

4. Classification and Analytical definition : Marshall’s definition is classificatory in nature because it puts economics as a subject as it is separated from other social sciences. He delimits the subject matter of economics to material activities leading to material welfare. On the otherhand, Robbins submits an analytical definition which concentrates on the basic economic problem.

5. Difference regarding man and his welfare: Marshall’s definition gives much stress on man whereas Robbins’ definition emphasises on the economic problem. From the above analysis, it is presumed that though both the definitions contain some common concepts yet there observed significant differences between the two.

Question 5.
What is the scope of Economics ?
Answer:
By scope of economics, we mean the area of its study or the extent of its study. It is essential to know the boundaries of the study of economics for scientific analysis of the subject In the scope of economics, we discuss its boundaries. Scope of economics answers mainly the following three questions:
1. What is the subject matter of economics ?
2. What is the nature of economics ?
3. What are the limitations of economics ?
Now we will study in detail the answers to these three questions.
Subject Matter of Economics
Subject matter of economics is a controversial subject. That is why Mrs. Barbara Wooton said, “Whenever six economists are gathered, there are seven opinions.” The classical economists like Adam Smith, J.S. Mill, David Ricardo, LB. Say regarded economics as a science which studied wealth. They considered only material goods as wealth. And wealth formed the subject matter of economics. The philosophers of that time criticized this view regarding the subject matter of economics. Marshall removed the defects of the classical view. He regarded economics as a social science studying all those human activities which are related to material welfare. Prof. Robbins found faults with Marshall’s view. So he gave his own opinion and widened the scope of economics, He made economics a science studying all those activities which are related to scarce means in relation to unlimited wants. Thus, according to Prof. Robbins, the problems of valuation and choice are studied in economics.

The scope of economics is very vast. In economics, we study the circular flow of efforts made to satisfy wants and the resulting satisfaction from these efforts.

The economic circle, given on below shows that man has several wants.. In order to satisfy his wants, he makes efforts and thus produces goods and services. From the consumption of these goods and services, he gets satisfaction. Another feature of wants is that when a particular want is satisfied, another want takes its place. So this circular flow goes on as long as a man is alive. It should be borne in mind that wants are of two types: (i) Natural wants, (ii) Artificial wants. Natural wants are those wants which are satisfied by the free gifts of nature like wind, water, heat etc. We do not have to make any effort to get these goods and services. Such wants are not studied in economics.

Artificial wants are satisfied with the man made goods and services like .cloth, food, services of a doctor, etc. Thus we have to make efforts to satisfy them. Artificial wants result from the development of civilisation. They are wants of food, cloth, etc. Only artificial wants form the subject matter of economics.

The study of wants efforts satisfaction is divided into various sections of study. They are : consumption, production, exchange, distribution, public finance and international trade. In consumption, the laws concerning human wants are studied. For example, law of diminishing marginal utility, law of equimarginal utility, etc. In production, we study the means of production and the laws of production. In exchange the price determination through the forces of demand and supply is studied.

We know that production is the result of the combined efforts of the four factors of production which are land, labour, capital, organisation and the entrepreneur. So production is divided among the four factors of production. This division is studied in the distribution section of economics. The last section of the study of economics is public finance and international trade.

According to Chapman, “Economics is that branch of knowledge which studies the consumption, production, exchange and distribution of wealth.”

Peterson said, “Economics is a study of the processes by which goods and services are produced exchanged and consumed.”

Modem economists say that in economics we study the consumer’s equilibrium, producer’s equilibrium, commodity price determination and factor pricing. Both micro and macro types of economic activities are studied in economics. Static as well as dynamic economic activities come under the study of economics.

Now we can conclude that all economic problems, economic policies and economic laws which are concerned with economic activities and human welfare are included in the subject matter of economics. ‘

Question 6.
What are the central economic problems ?
Answer:
The subject matter of economics is concerned with the rational management or optional allocation of scarce economic resources among the alternative uses so that a consumer (individual) can maximize his satisfaction or a producer (entrepreneur) can maximize his profit (output) & economic as a whole can maximize social welfare. It is a fact that economic system is complex as numerous economic agents pursue & prefer to make choices & guided by incentives. In addition to this, the economic activities undertaken by these economic agents are also numerous which & in to all these make the economic system complex.

Every economy has to solve the basic universal economic problem of allocating scarce resources among competing ends. Professor Frank H. Knight pointed out in his book Economic Organisation that the economic problem maybe sub-divided into five interrelated problems. Every society has to devise its methods of solving these five distinct though interrelated problems. These problems are:

  1. fixing standards (What to produce ?)
  2. organising production (How to produce ?)
  3. distributing the product (how to distribute or whom to produce ?)
  4. providing for economic maintenance and progress (or how to ensure economic growth?)
  5. adjusting consumption to production over short periods (how to ration the limited supplies).

Being confronted with the above fundamental economic problems, the functions of an economy is concentrated on the rational solution of these problem which originate due to scarcity of resources and competing ends. Solving an economic problem value judgements, for such a problem inevitably involves the calculation of one goal which is to be for gone to achieve a particular increment in an other goal. This is known as the “Principle of Opportunity Cost”. Applying this concept, the economy functions to solve the above problems.

1. Determinng What to Produce : Given the economy’s resource endowments, the first function of an economy aims at determining the composition of output. In a free economy the forces determining the composition of output can be classified into two types : (1) the technology (or input-output co-efficients) which determines the relative cost of each product, and (2) consumers ’ tastes and preferences which determine the relative prices of different goods. Since resources at the disposal of every economy are limited, the allocation of given resources has to be done according to the technology available for transforming the resources into the desired goods which, in turn, depends upon the tastes of the consumers. In a free enterprise economy, the composition of output is determined by the equality of the marginal rate of transformation of a good A into good Y with the marginal rate of substitution of the community for the two goods.

2. Determining How to Produce: Once composition of output is determined by consumers tastes and preferences, the organisation of production is taken up by the business firms. The business firms decide on the allocation of resources and the methods of production keeping the relative prices of the resources and technique of production in vient. The firms would try to attain productive efficiency by combining resources to obtain the given output at least cost and selling the produced output in the most profitable way. Thus, a free enterprise economy, depending upon the price mechanism, takes the two decisions of what to produce and how to produce at the same time. In the process, each resource is used according to its relative abundance or scarcity among different uses.

3. Distribution of National Product (Determining whom to produce) : Decision about the distribution of the national product among the members of the community has two aspects. First, the economy has to determine the relative sizes of the shares to be received by each household. Second, the economy has to determine the bundles of goods and services available to each household. The resource- owning households sell their resources for production and, with the incomes so earned, demand the goods and services produced by the producing firms. The resource owners-sell their services at the highest obtainable prices for them. At the same time, the households try to purchase the satisfaction-maximising bundles of goods and services available through spending their incomes. In this way, the decisions about production and distribution are co-ordinated and made consistent.

4. Rationing of Available Supplies : Price mechanism in a free-enterprise economy also decides how the available supplies of consumers goods would be rationed to consumers over the short run. Some commodities may be in shortage for some time to come. For example, sugar or vanaspati ghee supply may be short of demand which leads to rise in their prices. The consumers adjust their demands for these commodities according to their tastes and incomes in view of the high prices of these commodities. As the seasonal supplies of these commodities get depleted, their prices rise further to attain the limited supplies among prospective consumers.

5. Economic Maintenance and Progress (Economic Growth) : This function of an economic system has three aspects :
(a) maintaining the economy’s productive powers in the face of increasing population;
(b) maintaining the production system through replacement of capital goods which are depreciating in the process of production;
(c) improving the technical processes so as to enhance the nation’s productive power and step up the rate of growth of the national product.

According to Frank H. Knight, this function of maintaining the economic system cuts across all the other functions. It implies stabilising the rate of investment to provide for replacement and growth of capital stock on the one hand and improving the productivity of resources within the economy through technological progress. In a free enterprise economy, this function is performed by individual firms, the government providing the needed infrastructure to facilitate their work.

Question 7.
Discuss the concept of Production possibility curve.
Answer:
The production-possibility curve illustrates three concepts : scarcity, choice and opportunity cost. Let us take up the problem of choice betw een Goods X and Goods Y meant for. If we have full employment of resources and we want to produce more X, then we must produce less of all other goods, thereby reducing the quantity of goods (Y) available to satisfy the needs. The country must make a choice of the combination of X and Y. More X mean less for consumption and vice versa. The opportunity cost of more X is shown by the amount of goods Y forgone in greater production of goods X.

Choice & concept of Opportunity cost: The following table shows the combinations of X and Y for a country which has a choice of production between butter and guns. Given the research and technology in our hypothetical economy, we can produce only so much X and so many Y. The table given below gives the combination of Y and X which can be produced assuming that’ only these two outputs are produced. Combination A shows no X, all Y, On the other extreme, combination F shows all X, no Y. Combinations B to E show that in order to have more Y, we must have less of X. This is the principle of opportunity cost. The opportunity cost of getting five lakh quintals of X in combination B, for example, is three Lakh Y which have to be given up in moving from combination A to combination B.

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

TABLE
Production Possibilities

Combinations X

(lakh quintals)

Y

(lakhs)

A 0 40
B 5 37
C 1o 32
D 15 25
E 20 15
F 25 0

The concepts of scarcity, choice and opportunity cost become even more illuminating if we translate the table of production possibilities into a graph, which we call a production-possibilities curve.

A production-possibilities curve shows the various combinations of the goods which an economy can produce with given resources and under the given technology. Figure reveals a Production-Possibility curve from the point A to F. On the horizontal & axis, the quantity of goods X produced is measured while the vertical Y-axis measures the quantity of all other goods, that is, goods Y).

We plot-all those combinations of X goods and Y goods which can be produced if all the resources are fully employed. The points A, E, B, Fare the points on the production possibility curve AF. This curve separates the combinations of the goods obtainable from the use of given resources from those which are not attainable. Points in side the boundary such as C show the combination of and goods xy which are attainable. Points outside the boundary such as D show combinations which are not attainable because there are not enough resources to produce them. Points on the production- possibility boundary such as E and B are just obtainable. These are the combinations which can be produced only if we use all the available resources. The fact that there are combinations which are not attainable in the diagram shows that there is scarcity of resources and we are thereby forced to make a choice between more or less of one type of goods or the other.
CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy Img 1
The downward slope of the production possibility curve shows that there is an opportunity cost of producing more of goods X or more of goods Y the opportunity cost being measured by the quantity forgone of the other type of commodity. Thus if we go from point E to point B we are reallocating resources out of production of Y and into production of X as a result of which the quantity of production of X rises from OQ to OS while that ofY production of falls from OP to OR. Thus the opportunity cost of getting QS more of goods X produced is PR goods y sacrificed. This illustrates the problem of allocation of resources in the economy.

It is, of course, always possible that actual production in the economy takes place “at some point inside the production-possibility curve. This is possible either because some of its resources are lying idle or because its resources are being used inefficiently in production; Most of the world’s developed “economies are found to operate on or near about the production- possibility curve in normal times. Almost all the world’s less developed countries produce well inside the production- possibility curve simply because they are unable to manage full employment of their resources. The point C in Fig. is one such point which shows considerable unemployment of the economy’s resources.

The higher the proportion of resources unemployed, the closer will the actual point of production be to the origin.
CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy Img 2
If the economy is at some point inside the boundary such as point C, then it must be enquired as to why the available resources are not being fully utilised. If the reasons are not being fully utilised because of imperfections in the market mechanism, then these imperfections must be removed. On the other hand, if the un-employed resources are idle because of lack of some complementary factors, then these can be imported to employ these resources. Or the structure of production in the economy has to be changed in order to use all the resources in the country and that too efficiently.

Finally, let us deal with the question of economic growth. A country can push its production- possibilities curve outwards by increasing the economy’s capacity to produce goods over a period of time. For example. Fig. shows the shift of the curve PQ to the position P’Q’ through increased productive capacity which is measured as PP’ of goods Y or QQ’ of goods Y. In this case, if the economy remains on the product ion- possibility boundary, it will be possible to increase the production of all goods over time, moving, for example, from point A to point D. It is clear from this analysis that if we want to increase the production of all goods in the economy, it is necessary to take one of the two steps possible :
CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy Img 3
(1) If the economy is operating at a point inside the production-possibility curve, then the economy can be made to move on to a point on the curve itself, for example, from point C to point B. This can be done by improving the efficiency of production.

(2) If the economy is already operating on the boundary, then it is necessary to take steps which will move the boundary itself outwards so that production can expand. Shift of the production-possibility curve to the right is possible only through economic growth.
The first method consists of a set of policies based on macroeconomics. The second method is based on what has come to be called economics of growth.

Group – C

Objective type Questions with Answers
I. Multiple Choice Questions with Answers :

Question 1.
Who is the father of Economics ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Robbins
Answer:
(ii) Adam Smith

Question 2.
Who has propounded the Welfare definition of Economics ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Robbins
Answer:
(iii) Alfred Marshal

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 3.
Who told, “Economics is a Science of Choice” ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Lionel Robbins
Answer:
(iv) Lionel Robbins

Question 4.
Who told, “Economics is a Science of Welath” ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Lionel Robbins
Answer:
(ii) Adam Smith

Question 5.
Who has termed Economics as a Science of Material Welfare ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Lionel Robbins
Answer:
(iii) Alfred Marshal

Question 6.
Who has Popularised the scarcity definition of Economics ?
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Lionel Robbins
Answer:
(iv) Lionel Robbins

Question 7.
What Constitutes the subject matter of Economics ?
(i) Wants
(ii) Efforts
(iii) Satisfaction
(iv) All of the above
Answer:
(iv) All of the above

Question 8.
Which is the basic components of Scarcity definition ?
(i) Wants are unlimited
(ii) Resources are limited
(iii) Resources are alternatively used
(iv) All of the above
Answer:
(iv) All of the above

Question 9.
Scarcity of resources and choice are very much present in the definition of
(i) J.M. Keynes
(ii) Adam Smith
(iii) Alfred Marshal
(iv) Lionel Robbins
Answer:
(iv) Lionel Robbins

Question 10.
Which definition studies the ordinary business of life ?
(i) Welfare definition of Marshall
(ii) Adam Smith’s Wealth definition
(iii) Lionel Robbin’s Scarcity definition
(iv) None of the above
Answer:
(i) Welfare definition of Marshall

II. Fill in the blanks :

1. The term “Economics” is originally derived from Greek words _____
Answer:
“Oikis”

Question 2.
“Oikis” means _____
Answer:
“Household”

Question 3.
The term “economics” was first of all used by _____
Answer:
Dr. Alfred Marshall

Question 4.
The Principle of Economics” published in 1890 was written by _____
Answer:
Alfred Marshall

Question 5.
_____ had given Wealth Definition of economics
Answer:
Adam Smith

Question 6.
_____ is the exponent of Welfare Definition of Economics.
Answer:
Alfred Marshall

Question 7.
The Scarcity Definition of Economics is given by _____
Answer:
Lionel Robbins

Question 8.
The Name of the book written by Adam Smith was _____
Answer:
“An Enquiry into the Nature and Causes of wealth of Nations”

Question 9.
According to Adam Smith Economics is the study of _____
Answer:
Wealth.

Question 10.
According to Marshall Economics is the study of _____
Answer:
Mankind.

Question 11.
Human wants are _____ and Resources are _____
Answer:
unlimited, limited

Question 12.
The scarcity definition has been enunciated by _____
Answer:
Lionel Robbins

Question 13.
_____ arises beacause of unlimited wants and limited resources.
Answer:
Economic Problem

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 14.
Wants, effort _____ constitute the subject matter of economics
Answer:
Satisfaction

Question 15.
The production possibility curve slopes _____to the Right:
Answer:
Downwards

Question 16.
The production possibility curve is _____ the origin
Answer:
Concave

III. Correct the Sentences :

Question 1.
Economic problem arises because of limited resources & limited wants.
Answer:
Incorrect:
Correct: Economic problem arises becaues of limited resources & unlimited wants.

Question 2.
Economics has been derived from latin words.,
Answer:
Incorrect:
Correct: Economics has been derived from Greek words.

Question 3.
Marshall formulated the first systematic definiton of Economics
Answer:
Incorrect:
Correct: Adam Smith formulated the first systematic definition of economics.

Question 4.
Marshall defined economics as a “Science of Wealth.
Answer:
Incorrect:
Correct: Adam Smith defined economics as a “Science of Wealth.”

Question 5.
Lionel Robbins is the Father of Economics.
Answer:
Incorrect :
Correct: Adam Smith is the Father of Economics.

Question 6.
Adam Smith gave much emphasis to material welfare.
Answer:
Incorrect
Correct Marshall gave much emphasis to material welfare.

Question 7.
Adam Smith formulated “ Welfare definition” of economics.
Answer:
Incorrect
Correct Alfred Marshall formulated “Wealfare defintion of economics.

Question 8.
Alfred Marshall wrote the book “Principles of economics”.
Answer:
Correct

Question 9.
In Marshall’s definition wealth occupies a primary place.
Answer:
Incorrect
Correct In Marshall definition man occupies a primary place.

Question 10.
In Marshall’s definition the term welfare includes only material welfare.
Answer:
Correct

Question 11.
Lionel Robbins’ defined economics a Science of Choice.
Answer:
Correct

Question 12.
Marshall enunciated “Scarcity definition” of economics.
Answer:
Incorrect
Correct Lionel Robbins’ enunciated “Scarcity definition of economics.’

Question 13.
Want are limited but resoures are unlimited.
Answer:
Incorrect
Correct. Wants are unlimited but resoures are limited.

Question 14.
Scarcity means excess of supply over demand.
Answer:
Incorrect
Correct. Scarcity means excess of demand over supply

Question 15.
Resources are of single use.
Answer:
Incorrect.
Correct. Resources are of alternative uses.

Question 16.
Choice in Robbins’ definition refer to choice of resources.
Answer:
Incorrect.
Correct. Choice in Robbins’ definition refer to choice of satisfaction of present wants over future. ‘

Question 17.
The Production possibility curve is upward sloping.
Answer:
Incorrect
Correct: The Production possibility curve is downward sloping

Question 18.
The Production possibility curve is concave to the origin.
Answer:
Correct: The Production possibility curve is concave to the origin.

CHSE Odisha Class 12 Economics Solutions Chapter 1 Definition of Economics and Central Problems of An Economy

Question 19.
Scarcity of resources is the starting point of economics.
Answer:
Incorrect
Correct: Human wants is the starting point of economics.

Question 20.
Wants, efforts and Satisfaction constitutes the scope of economics.
Answer:
Incorrect
Correct: Wants, efforts and Satisfaction constitutes the Subject matter of economics.

IV. Answer the following questions in One word/One Sentence :

Question 1.
What is meant by Economics ?
Answer:
Economics studies all the human activities concerning wealth. It studies the production, consumption, exchange and distribution of wealth.

Question 2.
What is the basic economic problem ?
Answer:
The basic problem in Economics is the satisfaction of wants which involves choice. The choice in the context of multiplicity of wants and limited resources poses to be the basic economic problem.

Question 3.
Why do economic problems arise ?
Answer:
Economic problems arise on account of scarcity of resources and unlimited nature of human wants.

Question 4.
From which word the term ‘Economics’ has been derived ?
Answer:
Economics has been derived from two Greek terms like “Oikos” which means household and “Nemein” which means‘management.’

Question 5.
What is Economics ?
Answer:
Economics is a social science which deals with consumption, production, distribution and exchange of wealth.

Question 6.
What is subject matter of Economics ?
Answer:
Wants, efforts and satisfaction constitute the subject matter of economics.

Question 7.
What is basic economic problem ?
Answer:
Unlimited wants, scarcity of resources and choice for satisfaction of wants constitute the basic economic problem.

Question 8.
Who is the first economist to use the term “Economics” ?
Answer:
Alfred Marshall is the first economist who used the term “Economics” in his book “Principle of Economics” in 1890.

Question 9.
What are the economic activities ?
Answer:
Economic activities refer to those activitis which are concerned with earning of income and spending of income.

Question 10.
Who is the “Father of Economics” ?
Answer:
Adam Smith is the “Father of Economics.”

Question 11.
Which book is the first systematic book on Economics ?
Answer:
“An Enquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations” is the first book written by Adam Smith in a systematic manner.

Question 12.
What is the name of the book written by Adam Smith ?
Answer:
“An Enquiry into thne Nature and the Causes of Wealth of Nations” is wirtten by Adam Smith.

Question 13.
Who formulated the Wealth definition ?
Answer:
Adam Smith formulated Wealth definition.

Question 14.
What is material wealth ?
Answer:
Material wealth refers to all those commodities which are tangible, visible & have exchange value.

Question 15.
What is the name of the books written by Alfred Marshall ?
Answer:
Alfred Marshall wrote a book named “Principles of Economics” in 1890.

Question 16.
Who gave the Welfare definition of Economics ?
Answer:
Alfred Marshall gave the welfare definition of Economics.

Question 17.
Which occupied primary place in Marshall’s definition ?
Answer:
Man occuupies primary place in Marshall’s definition.

Question 18.
Which concept constitutes the sole factor in Marshall’s definition ?
Answer:
Material welfare.

Question 19.
What is material Welfare ?
Answer:
Material welfare refers to acquision and utilisation of material wealth which can promote human welfare.

Question 20.
What is the ordinary business of life ?
Answer:
The ordinary business of life is to earn and to use the material means for the satisfaction of human wants.

Question 21.
What is Robbins’definition ?
Answer:
Robbins’ definition says “Economics is the science which studies the human behaviour as a relationship between ends and scarce means which have alternative uses.”

Question 22.
Who propounded the “Scarcity definition” of Economics” ?
Answer:
Lionel Robbins propounded the “scarcity definition of Economics.”

Question 23.
What do you mean by scarcity ?
Answer:
Scarcity refers to a situation of excess demand in relation to supply.

Question 24.
What do you mean by resources ?
Answer:
Resources are those goods and services which can satisfy human wants directly and indirectly.

Question 25.
What is the nature of resources ?
Answer:
Resources are of alternative uses.

Question 26.
What is the meaning of “Ends” in Robbins’ definition ?
Answer:
In Robbins’definition “ends” means wants.

Question 27.
What do you mean by wants ?
Answer:
The desire for the possession of a commodity is known as wants.

Question 28.
Who said “ Economics is a science of choice” ?
Answer:
Robbins’ said “Economics is a Science of Choice”.

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

१. योजयतु
(ଯୋଜୟତୁ) ଯୋଗ କରନ୍ତୁ :

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 16
उत्तर :

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 17

२. परिचयं ददातु
(ପରିଚୟଂ ଦଦାତୁ) ପରିଚୟ ଦିଅନ୍ତୁ ।

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 18
उत्तर :
(क) विक्रेता
(କ) ବିକ୍ରେତା

(ख) क्रेता
(ଖ) କ୍ରେତା

(ग) सविता
(ଗ) ସବିତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

(घ) विजेता
(ଘ) ବିଜେତା

३. शून्यस्थानं पूरयतु
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତୁ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) व _____।
(କ) ବ _____।
उत्तर :
(क) वक्ता ।
(କ) ବକ୍ତା ।

(ख) _____ माता।
(ଖ) ମାତା _____।
उत्तर :
(ख) जामाता ।
(ଖ) ଜାମାତା ।

(ग) वि _____ ता ।
(ଗ) ବି _____।
उत्तर :
(ग) विजेता ।
(ଗ) ବିଜେତା।

(घ) विक्रे ____।
(ଘ) ବିକ୍ରେ _____।
उत्तर :
(घ) विक्रेता ।
(ଘ) ବିକ୍ରେତା।

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

(ङ) अभिने _____।
(ଙ) ଅଭିନେ _____।
उत्तर :
(ङ) अभिनेता ।
(ଙ) ଅଭିନେତା ।

४. शुद्धपदं लिखतु (बघ झबू) बघ

यथा – ता श्रो – श्रोता
ତା ଶ୍ରୋ – ଶ୍ରୋତା

तथैव (ତଥୈବ) ସେହିପରି

(क) विसता
(କ) ବି ସ ତା
उत्तर :
(क) सविता
(କ) ସବିତା

ख) क्रे विता
(ଖ) କ୍ରେ ବି ତା
उत्तर :
(ख) विक्रेता
(ଖ) ବିକ୍ରେତା

(ग) जा ता मा
(ଗ) ଜା ତା ମା
उत्तर :
(ग) जामाता
(ଗ) ଜାମାତା

(घ) ता जे वि
(ଘ) ତା ଜେ ବି
उत्तर :
(घ) विजेता
(ଘ) ବିଜେତା

(ङ) ष्टा द्र
(ଙ) ଷ୍ଟା ଦ୍ର
उत्तर :
(ङ) द्रष्टा
(ଙ) ଦ୍ରଷ୍ଟା

अतिरिक्त प्रश्नोत्तरम् (ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରମ୍)

१. मातृभाषया अनुवादं कुरुत ।

(क) विक्रेता
उत्तर:
ବିକିବା ଲୋକ

(ख) क्रेता
उत्तर:
କିଣିବା ଲୋକ

(ग) सविता
उत्तर:
ସୂର୍ଯ୍ୟ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

(घ) वप्ता
उत्तर:
ବପନ କର୍ତ୍ତା / ବୁଣିବା ଲୋକ

(ङ) होता
उत्तर:
ହବନ କର୍ତ୍ତା

(च) विजेता
उत्तर:
ବିଜୟୀ

(छ) दाता
उत्तर:
ଦାନକର୍ତ୍ତା

२. एकपदेन उत्तरं लिखत ।

(क) जामाता इति पदस्य कोऽर्थ ?
उत्तर:
କନ୍ଯାପତିଃ

(ख) सविता इति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ସୂର୍ଯ୍ୟ

(ग) दाताइति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ଯଃ ଦଦାତି

(घ) अभिनेता इति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ଯଃ ଅଭିନୟଂ କରୋତି

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

(ङ) भोक्ता इति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ଯଃ ଭୋଜନଂ କରୋତି

(च) होता इति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ଯଃ ହବନଂ କରୋତି

(छ) पिता इति पदस्य कोऽर्य ?
उत्तर:
ପାତି ଇତି

३. स्तम्भमेलनं कुरूत।
BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 19
उत्तर:
BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 20

४. संसोधन कुरुत ।

(क) विक्रुता
उत्तर:
ବିକ୍ରେତା

(ख) अभनीता
उत्तर:
ଅଭିନେତା

(ग) विजता
उत्तर:
ବିଜେତା

(घ) जमाता
उत्तर:
ଜାମାତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ

सवीता
उत्तर:
ସବିତା

‘ऋ’ कारान्त-पुंलिङ्गः ‘ଋ’ କାରାନ୍ତ ପୁଲିଙ୍ଗ (‘ଋ’ କାରାନ୍ତ ପୁଲିଙ୍ଗ)

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 1पिता (ପିତା) ବାପା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 2
जामाता (ଜାମାତା) ଜ୍ବାଇଁ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 3
दाता (ଦାତା) ଦାନକର୍ତ୍ତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 4
वक्ता (ବକ୍ତା) ବକ୍ତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 5
भ्राता (ଭ୍ରାତା) ଭାଇ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 6
सविता (ସବିତା) ସୂର୍ଯ୍ୟ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 7
भोक्ता (ଭୋକ୍ତା) ଖାଇବା ଲୋକ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 8
श्रोता (ଶ୍ରୋତା) ଶୁଣିବା ଲୋକ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 9
होता (ହୋତା) ହବନକର୍ତ୍ତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 10
विजेता (ବିଜେତା) ବିଜୟୀ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 11
द्रष्टा (ଦ୍ରଷ୍ଟା) ଦେଖୁଥୁବା ଲୋକ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 12
वप्ता (ବସ୍ତା) ବୁଣିବା ଲୋକ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 13
अभिनेता (ଅଭିନେତା) ଅଭିନେତା

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 14

विक्रेता (ବିକ୍ରେତା) ଦୋକାନୀ

BSE Odisha 7th Class Sanskrit Solutions Chapter 1 ‘ର’ କାରାନ୍ତପୁଲିଙ୍ଗଃ 15

क्रेता (କ୍ରେତା) ଗ୍ରାହକ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

1. एकपदेन उत्तरं कुरुत । (ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ କୁରୁତ ।)
(ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।)

(क) गन्धमादने परिमलगिरिः इति कः लिखितवान् ?
ଗନ୍ଧମାଦନଂ ପରିମଳଗିରି ଇତି ଡଃ ଲିଖୁତବାନ୍ ?
उत्तर:
ହେନସାଙ୍ଗ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

(ख) भक्ताः देवाय किम् अर्पयन्ति ?
ଭକ୍ତା ଦେବାୟ କିମ୍ ଅର୍ପୟନ୍ତ ।
उत्तर:
ପୁଷ୍ପାଘାଂ

(ग) के मन्दिरस्य शोभां वर्द्धयन्ति ?
କେ ମନ୍ଦିରସ୍ୟ ଶୋଭାଂ ବର୍ଷୟନ୍ତି ।
उत्तर:
ପୁଷ୍ପପାଦପା

(घ) पर्यटका: विहारयात्रार्थं कुत्र आगच्छन्ति ?
ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିହାରଯାତ୍ରାମିଂ କୁତ୍ର ଆଗଛନ୍ତି ।
उत्तर:
ହରିଶଙ୍କରମ୍

(ङ) का हरिशंकरमन्दिरं निर्मितवती ?
କା ହରିଶଙ୍କରମନ୍ଦିରଂ ନିର୍ମିତବତୀ ।
उत्तर:
ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ

(पुष्पार्घ्यम्, ह्नेनसाङ्र :, पुष्पपादपा:, दुर्लभादेवी, हरिशुरूरम्)
(ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟମ, ହେନସାଙ୍ଗ, ପୁଷ୍ପପାଦପା, ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ, ହରିଶଙ୍କରମ୍ )

2. बन्धनीमध्यस्थयथार्थशब्दैः शून्यस्थानानि पूरयत
(ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯସ୍ଥଯଥାର୍ଥଶଜୈ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ ।)
(ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରେ ଥ‌ିବା ଯଥାର୍ଥ ଶବ୍ଦରେ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) अत्र नानाविधाः पशुपक्षिणः ……………
(निवसति, निवसतः, निवसन्ति)
ଅତ୍ର ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିତଃ ……………
(ନବସତି, ନିବସତଃ, ନିବସର୍ଚ)
उत्तर:
ନିବସନ୍ତି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

(ख) ………….. उभयतः प्राकृतिकशोभा रमणीया ।
(मार्गस्य, मार्गम्, मार्गाय)
………….. ଉଭୟତଃ ପ୍ରାକୃତିକଶୋଭା ରମଣୀୟା ।
(ମାର୍ଗସ୍ୟ, ମାର୍ଗମ୍, ମାର୍ଗୀୟ )
उत्तर:
ମାର୍ଗମ୍

(ग) दृश्यम् अतीव …………….. भवति ।
(मनोहर:, मनोहारी, मनोहरम्)
ଦୃଶ୍ୟମ୍ ଅତୀବ …………… ଭବତି ।
(ମନୋହରଃ, ମନୋହରୀ, ମନୋହରମ୍)
उत्तर:
ମନୋହରଂ

(घ) ………….. पुष्पार्घ्यं समर्पयन्ति ।
(तस्मात्, तस्मिन्, तस्मै)
…………… ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପୟର୍ଡ । (ତସ୍ମାତ୍, ତସ୍ମିନ୍, ତନ୍ମେ)
उत्तर:
ତନ୍ମେ

(ङ) देवं प्रणमन्ति ।
(भक्तौ, भक्त्या, भक्तः)
………….. ଦେବଂ ପ୍ରଣମନ୍ତ । (ଭକ୍ଷ୍ନୌ, ଭକ୍ତା, ଭଦୁଃ)
उत्तर:
ଭକ୍ତା

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) अत्र नानाविधाः पशुषक्षिणः निवसन्ति
ଅତ୍ର ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିତଃ ନିବସର୍ତ୍ତ ।
उत्तर:
ଏଠାରେ ବିବିଧ ପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସକରନ୍ତି ।

(ख) यात्रिका: भक्ताः परिवारेण सह आगच्छन्ति ।
ଯାତ୍ରିକାଂ ଭକ୍ତା ପରିବାରେଣ ସବୁ ଆଗଛନ୍ତି ।
उत्तर:
ଯାତ୍ରୀମାନେ ଭକ୍ତମାନେ ପରିବାର ସହିତ ଆସନ୍ତି ।

(ग) तस्मै पुष्पार्घ्यं समर्पयन्ति |
ତନ୍ମେ ପୁୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମର୍ପୟର୍ଶ ।
उत्तर:
ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି ।

(घ) शीतकाले अत्रत्यपरिवेशः हर्षकः ।
ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରି ବେଶଃ ବର୍ଷକଃ ।
उत्तर:
ଶୀତସମୟରେ ଏଠାରେ ଥ‌ିବା ପରିବେଶ ଆନନ୍ଦପ୍ରଦ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

(ङ) अतः एतत् स्थानं सर्वेषां दर्शनीयम् ।
ଅତଃ ଏତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ସର୍ବେଶାଂ ଦର୍ଶନୀୟମ୍ ।
उत्तर:
ଏଣୁ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ସମସ୍ତଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଯୋଗ୍ୟ ।

4. शुद्धपदं लिखत । (ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ଲିଖତ ।)
(ଶୁଦ୍ଧ ପଦ ଲେଖ।)

  • ग मा न्ध द न: ଗ ମା ନ୍ଧ ଦ ନଃ – ଗନ୍ଧମାଦନଃ
  • पु ष्प पा पाः द ପୁଷ୍ପ ପା ପା ଦ – ପୁଷ୍ପପାଦପା ଶଂ
  • शं रि ह क रः ଶଂ ରି ହ କ ରଃ – ହରିଶଙ୍କରଃ
  • ग: ह्वे सां न ଶଃ ହ୍ନେ ସାଂ ନ – ସ୍ପେନସାଂଗ
  • ना नृ ह सिं थः ନା ନୃ ହ ସିଂ ଥା – ନୃସିଂହନାହଃ

5. स्तम्भमेलनं कु रुत ସ୍ତମ୍ଭମେଳ ନଂ କୁରୁ ତ
(ସ୍ତମ୍ଭମେଳନ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 1
उत्तर:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 2

6. रेखाङ्क्रितपदस्य संशोधनं कुरुत। (ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) पर्वतस्य त्रिकषा महाविद्यालयः अस्ति ।
(ପର୍ବତସ୍ୟ ନିକଷା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି ।)
उत्तर:
ପର୍ବତଂ ନିକଷା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅସ୍ତ ।

(ख) ते भक्तिना देवं पूजयन्ति ।
(ତେ ଭକ୍ତନା ଦେବଂ ପୂଜସ୍ପର୍ଶ ।)
उत्तर:
ଜ ତେ ଭକ୍ତ ଦେବଂ ପୂଜୟନ୍ତି ।

(ग) नानाविधाः पशुपक्षयः निवसन्ति ।
(ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷୟଃ ନିବସର୍ଗ ।)
उत्तर:
ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିଣ ନିବସନ୍ତି ।

(घ) झराणां कलनादः चित्ताकर्षकम्
(ଝରଣା କଳନାଦଃ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକମ୍ ।)
उत्तर:
ଝରାନାଂ କଳନାଦଃ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକଃ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

(ङ) शीतकाले अन्त्यपरिवेशः हर्षकाः
(ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରିବେଶଃ ବର୍ଷକା ।)
उत्तर:
ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରିବେଶଃ ହର୍ଷକଃ ।

7. वाक्यानि रचयतं । (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।)
निकषा, उभयतः, परितः, विना
उत्तर:

  • निकषा (ନିକଷା) – ଶିକ୍ଷକଂ ନିକଷା ଉପବିଶ।
  • उभयतः (ଉଭୟତଃ) – ମାର୍ଗମ୍ ଉଭୟତଃ ବୃକ୍ଷା ଶୋଭନ୍ତେ ।
  • परितः (ପରିତଃ) – ବିଦ୍ୟାଳୟଂ ପରିତଃ ପ୍ରାଚୀରମ ଅସ୍ତି ।
  • विना (ବିନା) – ଜଳ ବିନା ଜୀବନଂ ନାସ୍ତି ।

8. सन्धिविच्छेदं कुरुत।  (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)
चित्ताकर्षकः, पुष्पार्घ्यम्, पर्वतारोहणस्य, विहारयात्रार्थम्, कश्चित् ।
उत्तर:

  • चित्ताकर्षकः (ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ) = ଚିତ୍ତ + ଆକର୍ଷକ
  • पुष्पार्घ्यम् (ପୁଷ୍ପାର୍ଜ୍ୟମ୍) = ପୁଷ୍ପ + ଅର୍ଘ୍ୟମ୍
  • पर्वतारोहणस्य (ପର୍ବତାରୋହଣସ୍ୟ) = ପର୍ବତ + ଆରୋହଣସ୍ୟ
  • विहारयात्रार्थम् (ବିହାରଯାତ୍ରାର୍ଥମ୍) = ବିହାରଯାତ୍ରା + ଅର୍ଥମ୍
  • कश्चित् । (କଶ୍ଚିତ) = କଃ + ଚିତ୍
  • अतीव (ଅତୀବ) = ଅତି + ଇବ

तव कृते करणीयम् (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

(क) उच्चै: पठत, लिखत च – (अकारान्त .पुंलिङ़शब्दा:)
(କ) ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ (ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼) ଲିଖିତ ଚ ଲେଖ)
(ଏବଂ ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା (ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 3
(आकारान्त – स्रीलिङ्ग-शब्दा:)
ଆକାରାନ୍ତ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ-ଶବ୍ଦ (ଆକାରାନ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 4
(ईकारान्त – स्रीलिङ्र-शब्दा:)
ଈକାରାନ୍ତ -ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ-ଶବ୍ଦା
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 5

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

(अकारान्त – नपुंसकलिङ्ग-शब्दा:)
ଅକାରାନ୍ତ ନପୁଂସକଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 8

(ख) उच्चै: पठत, लिखत च – (अकारान्त – पुंलिङ्गशब्दा:)
ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ ଲିଖତ ଚ । ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା (ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 6

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 9

(ग) उच्चै: पठत, लिखत च – (अकारान्त – पुंलिङ्नशब्दाः)
ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ ଲିଖତ ଚ । ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା (ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 10
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 12

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 13

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 15
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 16

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲଖତ ।)

प्रश्न 1.
दुर्ल्लभादेवी कस्य पत्नी ?
ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାଦେବୀ କସ୍ୟ ପନ୍ଥୀ ?
उत्तर:
ବୈଜଳଦେବସ୍ୟ

प्रश्न 2.
कुतः सप्तविंशति क्रोशदूरे गन्धमादनः अस्ति ?
କୃତଃ ସପ୍ତବିଂଶତି କ୍ରୋଶଦୂରେ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଅସ୍ଥି ?
उत्तर:
ବଲାଙ୍ଗିରତଃ

प्रश्न 3.
पुष्पपादपः कस्य शोभां बर्द्धयन्ति ?
ପୁଷ୍ପପାଦପଃ କସ୍ୟ ଶୋଭାଂ ବର୍ଷୟନ୍ତି ?
उत्तर:
ମନ୍ଦିରସ୍ଯ

प्रश्न 4.
के देवाय पुष्पार्घ्यम् अर्पयन्ति ?
କେ ଦେବାୟ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟମ୍ ଅର୍ପୟନ୍ତି ?
उत्तर:
ଭକ୍ତା

प्रश्न 5.
गन्धमादनः कस्मिन् मण्डले अस्ति ?
ଗନ୍ଧମାଦନଃ କସ୍ମିନ୍ ମଣ୍ଡଳେ ଅଛି ?
उत्तर:
ବଲାଙ୍ଗିରମଣ୍ଡଳେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

प्रश्न 6.
के विहारयात्रार्थं हरिशड्करमन्दिरम् आगच्छन्ति ?
କେ ବିହାରଯାତ୍ରାମିଂ ହରିଶଙ୍କରମନ୍ଦିରମ୍ ଆଗଛନ୍ତି ?
उत्तर:
ପର୍ଯ୍ୟଟକା

प्रश्न 7.
पर्ययटकाः किमर्थ हरिशंकरंम् आगच्छत्ति ?
ପର୍ଯ୍ୟଟକା କିମର୍ଥ୍ୟ ହରିଶଙ୍କରଂ ଆଗଛନ୍ତି ?
उत्तर:
ବିହାରଯାତ୍ରାର୍ଥମ୍

प्रश्न 8.
दुर्लभादेवी किं निर्मितवती ?
ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ କିଂ ନିର୍ମିତବତୀ ?
उत्तर:
ହରିଶଙ୍କରମନ୍ଦିରମ୍

प्रश्न 9.
विलासीजना:हयिश:क्षरं केन रूपेण व्यवहरन्ति?
ବିଳାସୀଜନାଃ ହରିଶଙ୍କରଂ କେନ ରୂପେଣ ବ୍ୟବହରନ୍ତି ?
उत्तर:
ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସରୂପେଣ

वन्धनीम़ध्यात् शून्यस्थानं पूररयत।

1. वृद्धः …………….. गच्छति ।
କୃଷକଃ …………… ଗଚ୍ଛତି । (ଦଣ୍ଡେ, ଦଣ୍ଡେନ, ଦଣ୍ଡାୟ)
उत्तर:
ଦଣ୍ଡେନ

2. कृषक: ……………… खनति । (खनित्रेण, खनित्राय, खनित्रे)
କୃଷକଃ………………. ଖନତି । (ଖନିତ୍ରେଣ, ଖନିତ୍ରାୟ, ଖନିତ୍ରେ)
उत्तर:
ଖନିତ୍ରେଣ

3. भवन्त: ………….. सह मा श्रमनु । (दुष्टभि:, दुहै:, दुष्टेस्य:)
ଭବତଃ …………….. ସହ ମା ଭ୍ରମନ୍ତୁ । (ଦୁଷ୍ଟାନିଃ, ଦୁର୍ଷେ, ଦୁଷ୍ଟଭ୍ୟ)
उत्तर:
ଦୁଷ୍ଟି

4. यूयं ………… सह कन्दुकेन क्रीड़त । (अस्मिन्,अस्माभिः,अस्माकं)
ସହ ………………… କନ୍ଦୁକେନ କ୍ରୀଡ଼ତ । (ଅସ୍ମିନ୍, ଅସ୍ମାଭିଂ, ଅସ୍ମାକଂ)
उत्तर:
ଅସ୍ମାଭି

5. बालक:………… विना मूर्खाः भवन्ति । (अध्ययनं,अध्यनाय,अध्ययने)
ବାଳକା …………………ବିନା ମୂର୍ଖା ଭବନ୍ତି।
उत्तर:
ଅଧ୍ୟୟନଂ

6. जननी ………… खाद्यं यच्छति । (पुत्राय,पुत्रं,पुत्रे)
ଜନନୀ ……. ଖାଦ୍ୟ ଯଚ୍ଛତି । (ପୁତ୍ରାୟ, ପୁତ୍ର, ପୁତ୍ରେ)
उत्तर:
ପୁତ୍ରାୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

7. छात्रा: ………… अर्च्चयन्ति । (गणेशाय,गणेशम्,गणेशम्)
ଛାତ୍ରା ………… ଅର୍ଜୟନ୍ତି । (ଗଣେଶାୟ, ଗଣେଶମ୍, ଗଣେଶମ୍)
उत्तर:
ଗଣେଶମ୍

8. ……………. परितः छात्रा: तिष्ठिन्ति । (शिक्षकस्य, शिक्षकं, शिक्षकाय)
……………. ପରିତଃ ଛାତ୍ରା ତିଷ୍ଠନ୍ତି | (ଶିକ୍ଷକସ୍ୟ, ଶିକ୍ଷକଂ, ଶିକ୍ଷାକାୟ)
उत्तर:
vଶିକ୍ଷକଂ

9. मम ……….. प्रयोजनम् अस्ति । (धने, धनेन, धनायं)
ମମ …………… ପ୍ରୟୋଜନମ୍ ଅସ୍ଥି । (ଧନେ, ଧନେନ, ଧନାୟ)
उत्तर:
ଧନେନ

10. मुनयः ……….. अधिवसन्ति । (आश्रमम्, आश्रमे, आश्र्रमस्य)
ମୁନୟଃ,……………….. ଅଧୂବସନ୍ତି । (ଆଶ୍ରମମ୍, ଆଶ୍ରମେ, ଆଶ୍ରମସ୍ୟ)
उत्तर:
ଆଶ୍ରମମ୍

11. अत्र नानाविधा: पशुपक्षिण: (निवसति, निवसत:, निवसन्ति)
ଅତ୍ର ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିଣ __
उत्तर: ନିବସନ୍ତି :

उत्तरचयनं कुरुत । (ନିବସତି, ନିବସତଃ, ନିବସନ୍ତି)
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
का हरिशुर्क्रमन्दिरं निर्मितवती?
(A) ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାଦେବୀ
(B) ସରଳାଦେବୀ
(C) ମମତାଦେବୀ
(D) ଭୁବନେଶ୍ଵରୀଦେବୀ
उत्तर:
(A) ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାଦେବୀ

प्रश्न 2.
बलाड़िरतः कियत् द्वरे गन्थमादनः अस्ति?
ବଲାଙ୍ଗିରତଃ କିୟତ୍ ଦୂରେ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଅସ୍ଥି ?
(A) ପଞ୍ଚବିଂଶତି କ୍ରୋଶ
(B) ଚତୁଃବିଂଶତି କ୍ରୋଶ
(C) ସପ୍ତବିଂଶତି କ୍ରୋଶ
(D) ଅଷ୍ଟବିଂଶତି କ୍ରୋଶ
उत्तर:
(C) ସପ୍ତବିଂଶତି କ୍ରୋଶ

प्रश्न 3.
पर्य्यटका :बिहारयात्रार्थं कुत्र आगछन्ति ?
ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିହାରଯାତ୍ରାମିଂ କୃତ୍ର ଆଗଛନ୍ତି ?
(A) ଗନ୍ଧମାଦନମ୍
(B) ହରିଶଙ୍କରମ୍
(C) ବାଲେଶ୍ଵରମ୍
(D) ବଲାଙ୍ଗିରମ୍
उत्तर:
(B) ହରିଶଙ୍କରମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

प्रश्न 4.
के मन्दिरस्य शोभां वर्द्धयन्ति?
କେ ମନ୍ଦିରସ୍ୟ ଶୋଭାଂ ବର୍ଷୟନ୍ତି ?
(A) ପାଦପା
(B) ବୃକ୍ଷ
(C) ପୁଷ୍ପପାଦପା
(D) ବୃହତ୍‌ପାଦପା
उत्तर:
(C) ପୁଷ୍ପପାଦପା

प्रश्न 5.
भक्ता:देवाय किम् अर्पयन्ति ?
ଭକ୍ତା ଦେବାୟ କିମ୍ ଅର୍ପୟନ୍ତି ?
(A) ପୁଷ୍ପମ୍
(B) ଅର୍ଘ୍ୟମ୍
(C) ଧୂପମ୍
(D) ପୁଷ୍ପାର୍ଜ୍ୟମ୍
उत्तर:
(D) ପୁଷ୍ପାର୍ଜ୍ୟମ୍

प्रश्न 6.
गन्थमादनः कुत्र अस्ति ?
ଗନ୍ଧମାଦନଃ କୁତ୍ର ଅସ୍ତି ?
(A) ବଲାଙ୍ଗିରମଣ୍ଡଳେ
(B) ମଣ୍ଡଳେ
(C) ବାଲେଶ୍ଵରେ
(D) ମେଦିନୀପୁରେ
उत्तर:
(A) ବଲାଙ୍ଗିରମଣ୍ଡଳେ

प्रश्न 7.
के देवाय पुष्पार्घ्यम् अर्पयन्ति ?
କେ ଦେବାୟ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟମ୍ ଅର୍ପୟନ୍ତ ?
(A) ଦେବାଃ
(B) ଭକ୍ତା
(C) ଜନାଃ
(D) ଆସ୍ତିକା
उत्तर:
(B) ଭକ୍ତା

प्रश्न 8.
पुष्पपादपाः कस्य शोभां वर्द्धयन्ति ?
ପୁଷ୍ପପାଦପା କସ୍ୟ ଶୋଭାଂ ବର୍ଷୟନ୍ତି ?
(A) ଗୃହସ୍ଯ
(B) ବିଦ୍ୟାଳୟସ୍ୟ
(C) ମନ୍ଦିରସ୍ଯ
(D) ମାର୍ଗସ୍ୟ
उत्तर:
(C) ମନ୍ଦିରସ୍ଯ

प्रश्न 9.
क:गन्धमादनं परिमलगिरि:इति लिखितवान् ?
କଃ ଗନ୍ଧମାଦନଂ ପରିମଳଗିରି ଇତି ଲିଖୁତବାନ୍ ?
(A) ଦୁର୍ଲ୍ଲଭାଦେବୀ
(B) ବିଶ୍ଵନାତଃ
(C) ମୁକୁନ୍ଦଦେବ
(D) ହେନସାଂଗ
उत्तर:
(D) ହେନସାଂଗ

प्रश्न 10.
अत्र पर्वतशिक्षरात् जलप्रपातः किं करोति ?
ଅତ୍ର ପର୍ବତଶିଖରାତ୍ ଜଳପ୍ରପାତଃ କିଂ କରୋତି ?
(A) ତୁଷାରଭ୍ରମମ୍
(B) ଭ୍ରମମ୍
(C) ମନୋରମମ୍ ତୁଷାରଭ୍ରମମ୍
(D) ରମଣୀୟମ୍
उत्तर:
(A) ତୁଷାରଭ୍ରମମ୍

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. झरणां कलनादः चित्ताकर्षम्
ଝରାଣା କଳନାଦଃ ଚିତ୍ତାକର୍ଷମ୍
उत्तर:
ଝରାନାଂ କଳନାଦଃ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ।

2. पर्वतस्य निकषा महाविद्यालयः अस्ति।
ପର୍ବତସ୍ୟ ନିକଷା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅସ୍ଥି ।
उत्तर:
ପର୍ବତଂ ନିକଷା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅସ୍ତି।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

3. शीतकाले अन्तर्यपरिवेशः हर्षका
ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରିବେଶଃ ହର୍ଷକା
उत्तर:
ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରିବେଶଃ ହର୍ଷକଃ ।

4. नानाविधाः पशुपक्षय: निवसन्ति ।
ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷୟ ନିବସନ୍ତି ।
उत्तर:
ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିଣ ‘ନିବସନ୍ତି ।

5. ते भक्तिना देवं पूजयन्ति ।
ତେ ଭଣ୍ଡିନା ଦେବଂ ପୂଜୟନ୍ତି ।
उत्तर:
ତେ ଭକ୍ତ ଦେବଂ ପୂଜୟନ୍ତି ।

6. तस्य पुष्पार्घ्यं समर्पयन्ति।
ତସ୍ୟ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପୟନ୍ତି ।
उत्तर:
ତସ୍ମି ପୁଷ୍ପାଘଂ ସମର୍ପୟନ୍ତି ।

7. भक्ताः देवस्य प्रणमन्ति।
ଭକ୍ତା ଦେବସ୍ୟ ପ୍ରଣମନ୍ତି ।
उत्तर:
ଭକ୍ତା ଦେବଂ ପ୍ରଣମନ୍ତି ।

8. अत्रत्य दृश्यम् रमणीया
ଅତ୍ରତ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମ୍ ରମଣୀୟା
उत्तर:
ଅତ୍ରତ୍ୟ ଦୃଶ୍ଯ ରମଣୀୟମ୍ ।

9. छात्रः क्रमेण गच्छन्ति ।
ଛାତ୍ରୀ କ୍ରମେଣ ଗଛନ୍ତି ।
उत्तर:
ଛାତ୍ରା କ୍ରମେଣ ଗଛନ୍ତି ।

सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  • अतीव (ଅତୀବ) = ଅତି + ଇବ
  • चित्त्मकर्षक (ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ) = ଚିତ୍ତ + ଆକର୍ଷକ
  • पर्यटका: ପର୍ଯ୍ୟଟକା = ପରି + ଅଟକା

सन्धिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ ।)

1. पर्वत + आरोहण: = पर्वतोराहण:
ପର୍ବତ + ଆରୋହଣ = ପର୍ବତାରୋହଣ

2. यात्रा + अर्थम् = यात्रार्थम्
ଯାତ୍ରା + ଅର୍ଥମ୍ = ଯାତ୍ରାର୍ଥମ୍

क्रियापदं निर्वाचयत । (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)

भवति, पुण्यभूमि:, अस्ति, हरति, ह्नेनसांगः, कलनाद: करोति, रमणीया, प्रणमन्ति, भक्ताः।
ଭବତି, ପୁଣ୍ୟଭୂମି, ଅସ୍ତି, ହରତି, ଛେନାସାଂଗ, କଳନାଦଃ କରୋତି, ରମଣୀୟା, ପ୍ରଣମନ୍ତେ, ଭକ୍ତା ।
उत्तर:
ଭବତି, ଅସ୍ତି, ହରତି, କରୋତି, ପ୍ରଣମନ୍ତ (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

कर्त्तपद चिनुत । 

गन्धमादन:, भवति, पशुपक्षिण:, निवसन्ति, लिखितवान्, जलप्रपात:, यात्रिका:, पर्यटका:, आगच्छन्ति, व्यवहरन्ति। घर्ब्रॉपढ़ा8
ଗନ୍ଧମାଦନଃ, ଭବତି, ପଶୁପକ୍ଷିଣ, ନିବସନ୍ତି, ଲିଖତବାନ୍, ଜଳପ୍ରପାତଃ, ଯାତ୍ରିକା, ପର୍ଯ୍ୟଟକା,. ଆଗଛନ୍ତି, ବ୍ୟବହରନ୍ତି।
उत्तर:
ଗନ୍ଧମାଦନଃ, ପଶୁପକ୍ଷିଣ, ଜଳପ୍ରପାତଃ, ଯାତ୍ରିକା, ପର୍ଯ୍ୟଟକା

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖତ ।)

  • दर्लभा: (ଦୁର୍ଲଭା) – ଅଲବ୍ଧ
  • चित्ताकर्षक: (ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ) – ମନମୁଗ୍ଧକର
  • यात्रिकाः (ଯାତ୍ରିକା) – ଯାତ୍ରିମାନେ
  • राजति (ରାଜତି) – ଶୋଭାପାଏ
  • परितः (ପରିତଃ) – ସ୍ଫରିପାଖରେ
  • मोदम् (ମୋଦମ୍) – ଆନନ୍ଦ
  • हर्षक: (ହର୍ଷିକଃ) – ଆନନ୍ଦଦାୟକ

निजभाषया प्रायशः दशभि: वाक्यै : उत्तरं लिखत
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାର୍କେ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
गुन्धमादनविषये संक्षेपेण आलोचयत।
ଗନ୍ଧମାଦବିଷୟେ ସଂକ୍ଷେପଣ ଆଲୋଚୟତ ।
उत्तर:
ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ । ଯାହା ଗିରି, ନଦୀ, ବନଭୂମି ଦ୍ଵାରା ସୁଶୋଭିତ। ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମାଳା ’ରହିଅଛି। ସେହି ଉଚ୍ଚପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗନ୍ଧମାଦନ
ଅନ୍ୟତମ। ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତମାଳାର ସମୁଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗର୍ ଉଚ୍ଚତା 3234 ଫୁଟ ପରିମିତ । ଏହା ବଲାଙ୍ଗିର-ବରଗଡ଼ ମଣ୍ଡଳୟର ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରାଚୀର ସଦୃଶ ସଦାସର୍ବଦା ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଖଣିଜଦ୍ରବ୍ୟ ନିମିତ୍ତ ଏହି ପର୍ବତ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ।

ଏହା ବଲାଙ୍ଗିରଠାରୁ27 କୋଶ ଦୂରରେ ବିରାଜମାନ। ଗନ୍ଧମାଦନ ଘନଶ୍ୟାମ୍- ବନରାଜିରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ । ଏଣୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କର ମନ ହରଣ ପ କରିଥାଏ। ଏଠାରେ ନାନାପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସକରନ୍ତି। ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ଆୟୁର୍ବେଦ ବୃକ୍ଷଲତା ରହିଛି । ଏଣୁ ଗନ୍ଧମାଦନ ନିକଟରେ ଏକ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଗନ୍ଧମାଦନର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ଵରେ ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ବରେ ହରିଶଙ୍କର ପୀଠ ଏହାର ଶୋଭାବର୍ତ୍ତନ କରାଏ । ସ୍ପେନସାଙ୍ଗ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତକୁ ପରିମଳଗିରି ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି

प्रश्न 2.
गन्धमादनस्य शोभा कीदृशी ?
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଶୋଭା କିଦୃଶୀ ?
उत्तर:
ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳରେ ବିରାଜିତ ଉଚ୍ଚପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ଅନ୍ୟତମ। ଏହି ପର୍ବତର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ଵରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୀଠ ରହିଛି ଯାହା ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ଶୋଭାବର୍ଦ୍ଧନ କରାଏ । ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ବରେ ନୃସିଂହନାଥ ପୀଠ ଓ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵରେ ହରିଶଙ୍କର ପୀଠ। .ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ। ଏଠାରେ ପର୍ବତଶିଖରକୁ ଜଳପ୍ରପାତ ତୁଷାରଭ୍ରମ କରାଏ। ଝରଣାର କଳକଳ ନାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିରୀକର୍ଷକ । ନୃସିଂହଚର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ମେଳା ହୁଏ। ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଯାତ୍ରୀ ଓ ଭକ୍ତ ପରିବାର ସହି ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି । ଭକ୍ତିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି ।

ନୃସିଂହନାଥଠାରୁ ପର୍ବତମାର୍ଗରେ ହରିଶଙ୍କର ପୀଠ ଯିବାକୁ ହୁଏ । ଏହି ମନ୍ଦିର ରାଜା ବୈଜଲେଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମନ୍ଦିର ଊରିପଟେ ବିବିଧ ଫୁଲଗଛ ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି । ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ବିହାର ପାଇଁ ହରିଶଙ୍କର ଆସନ୍ତି । ଯାତ୍ରୀମାନେ ଦେବଦର୍ଶନ ସହ ପର୍ବତାରୋହଣର ମଜା ନିଅନ୍ତି । ଝରଣାରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି। ଜଳପ୍ରପାତର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ହୋଇଥାଏ। ଶୀତକାଳରେ ଏଠାକାର ପରିବେଶ ସନ୍ତୋଷଜନକ ଅଟେ, ଏଣୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଏହି ପୀଠକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

 मातृभाषयाअनुवादं कुरुत । 
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. पुण्यभूमि: उत्कल : गिरिनदीवनभूमिभि: विमण्डितः । ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ଗିରିନଦୀବନଭୂମିଭିଂ ବିମଣ୍ଡିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ଗିରିନଦୀ ବନଭୂମିଦ୍ଵାରା ବିମଣ୍ଡିତ ।

2. एतेषु उच्चतमपर्वतेषु गर्न्धमाक्नः अन्यतमः।
ଏତେଷୁ ଉଚ୍ଚତମପର୍ବତେଷୁ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଅନ୍ୟତମଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ଅନ୍ୟତମ ।

3. गन्धमादन-पर्वतमालायाः उच्चता चतुस्त्रिंशदधिक- द्वात्रिंशत्शत फुट परिमिता भवति ।
ଗନ୍ଧମାଦନ-ପର୍ବତମାଳାୟଃ ଉଚ୍ଚତା ଚତୁର୍ବିଂଶଦଧ୍ଵକ- ଦ୍ବାତ୍ରିଂଶତ୍‌ତ ଫୁଟ ପରିମିତା ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତମାଳାର ଉଚ୍ଚତା 3234 ଫୁଟ।

4. एष:बलागिंरवरगड़मण्डलयो :प्राकृतिकप्राचीरं भवति ।
ଏଷ ବଲାଙ୍ଗିରବରଗଡ଼ମଣ୍ଡଳୟୋ ପ୍ରାକୃତିକପ୍ରାଚୀରଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ବଲାଙ୍ଗିର ଓ ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରାଚୀର ଅଟେ ।

5. खणिजद्रव्यनिमित्तं गन्धमादनः विश्वप्रसिद्धः ।
ଖଣିଜଦ୍ରବ୍ୟନିମିତ୍ତ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ
ଅନୁବାଦ: ଖଣିଜଦ୍ରବ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଗନ୍ଧମାଦନ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

6. एष:बलागिंरतः सप्तविंशति क्रोशदूरे अवस्थितः।
ଏଷ ବଲାଙ୍ଗିରତଃ ସପ୍ତବିଂଶତି କ୍ରୋଶଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ବଲାଙ୍ଗିରଠାରୁ 27 କୋଶ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।

7. गन्धमादनः घनश्यामवनराजिभिः परिवेष्टितः
ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଘନଶ୍ୟାମବନରାଜିଭିଂ ପରିବେଷ୍ଟିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଗନ୍ଧମାଦନ ଗହଳଶ୍ୟାମଳ ବନରାଜି ଦ୍ଵାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ।

8. पर्यटकानां मनः हरति ।
ପର୍ଯ୍ୟଟକାନାଂ ମନଃ ହରତି ।
ଅନୁବାଦ: ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ମନ ହରଣ କରେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

9. अनेका: दुर्लभाः आयुर्वेदवृक्षलताः सन्ति ।
ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭା ଆୟୁର୍ବେଦକବୃକ୍ଷଲତା ସନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ଆୟୁର୍ବେଦକ ବୃକ୍ଷଲତା ଅଛି ।

10. अतः गन्धमादनं निकषा एक:आयुर्वेदमहाविद्यालय: स्थापितः।
ଅତଃ ଗନ୍ଧମାଦନଂ ନିକଷା ଏକ ଆୟୁର୍ବେଦମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଏଣୁ ଗନ୍ଧମାଦନ ନିକଟରେ ଗୋଟିଏ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।

11. ह्येनसार्द्र:गन्धमादनं परिमलगिरि:इतिलिखितवान्।
ସ୍ପେନସାଙ୍ଗ ଗନ୍ଧମାଦନଂ ପରିମଳଗିରି ଇତି ଲିଖୁତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସ୍ପେନସାଙ୍ଗ ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ପରିମଳଗିରି ବୋଲି ଲେଖୁଛନ୍ତି ।

12. गन्धमादनस्य उत्तरपाश्वें नृसिंहनाथमन्दिरम् अवस्थितम्।
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ୱ ନୃସିଂହନାଥମନ୍ଦିର ମ୍ ଅବସ୍ଥିତମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଗନ୍ଧମାଦନର ଉତ୍ତରପଟେ ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।

13. एतत् कोणार्कमन्दिरशैल्यां कारुखचितं भवति ।
ଏତତ୍ କୋଣାର୍କମନ୍ଦିରଶୈଲ୍ୟା କାରୁଖଚିତଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ଶୈଳୀରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ ଅଟେ ।

14. अत्र पर्वतशिखरात् जलप्रपातः तुषारभ्भमं करोति ।
ଅତ୍ର ପର୍ବତଶିଖରାତ୍ ଜଳପ୍ରପାତଃ ତୁଷାରଭ୍ରମଂ କରୋତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏଠାରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳପ୍ରପାତ ତୁଷାର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

15. झाणां कलनाद:अतीव चित्ताकर्षक:।
ଝରାନାଂ କଳନାଦଃ ଅତୀବ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ।
ଅନୁବାଦ: ଝରଣାଗୁଡ଼ିକର କଳକଳନାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ।

16. नृसिंहचतुर्दश्याम् अत्र एका विशाला मेला भवति ।
ନୃସିଂହଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟାମ୍ ଅତ୍ର ଏକା ବିଶାଳା ମେଳା ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ବିଶାଳ ମେଳା ହୁଏ ।

17. भक्त्या देवं प्रणमन्ति ।
ଇତ୍ୟା ଦେବଂ ପ୍ରଣମନ୍ତ୍ରୀ ।
ଅନୁବାଦ: ଭକ୍ତିରେ ଦିଅଁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି |

18. ततः पार्वत्यमार्गेण हरिशंद्रस्पीठं गच्छन्ति ।
ତତଃ ପାର୍ବତ୍ୟମାର୍ଗେଣ ହରିଶଙ୍କରପୀଠ ଗଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ତା’ପରେ ପାହାଡ଼ିଆ ରାସ୍ତାରେ ହରିଶଙ୍କର ପୀଠକୁ ଯାଆନ୍ତି ।

19. मार्गम् उभयतः प्राकृतिकशोभा रमणीया भवति ।
ମାର୍ଗମ୍ ଉଭୟତଃ ପ୍ରାକୃତିକଶୋଭା ରମଣୀୟା ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵର ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭା ସୁନ୍ଦର ଅଟେ ।

20. गन्धमादनस्य दक्षिणपाश्वे हरिशंकरमन्दिरं राजति।
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ବ ହରିଶଙ୍କରମନ୍ଦିରଂ ରାଜତି।
ଅନୁବାଦ: ଗନ୍ଧମାଦନର ଦକ୍ଷିଣପଟରେ ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଶୋଭାପାଉଛି ।

21. एतत् मन्दिरं जृपतेः वैजलदेवस्य पत्नी दुर्लभादेवी निर्मितवती।
ଏତତ୍ ମନ୍ଦିରଂ ନୃପତଃ ବୈଜଳଦେବସ୍ୟ ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ ନିର୍ମିତବତୀ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ମନ୍ଦିର ରାଜା ବୈଜଳଦେବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

22. मन्दिरं परितः विविषाः पुष्पपादपाः शोभां वर्द्धयन्ति।
ମନ୍ଦିରଂ ପରିତଃ ବିବିଧା ପୁଷ୍ପପାଦପା ଶୋଭାବର୍ଷୟନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ମନ୍ଦିର ଚାରିପଟେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲଗଛ ଶୋଭାବର୍ଶନ କରନ୍ତି ।

23. पर्यटका: विहारयात्रार्थं हरिशंकरं प्रति आगच्छन्ति।
ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିହାର ଯାତ୍ରାର୍ଥୀ ହରିଶଙ୍କରଂ ପ୍ରତି ଆଗଛନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ହରିଶଙ୍କରକୁ ଆସନ୍ତି ।

24. यात्रिका: देवदर्शनेन सह पर्वेतारोहणस्य मोदं नयन्ति ।
ଯାତ୍ରିକା ଦେବଦର୍ଶନେନ ସହ ପର୍ବତାରୋହଣସ୍ୟ ମୋଦଂ ନୟନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଯାତ୍ରୀମାନେ ଦେବଦର୍ଶନ ସହିତ ପର୍ବତ ଆରୋହଣର ଆନନ୍ଦ ନିଅନ୍ତି ।

25. निर्झेरिषु जलक्रीडां कृत्वा पथश्रमम् अपनोदयन्ति ।
ନିର୍ଝରେଷ୍ମ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କୃତ୍ୱା ପଥଶ୍ରମମ୍ ଅପନୋଦୟନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଝରଣାମାନଙ୍କରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରି ପଥଶ୍ରମ ମେଣ୍ଟାନ୍ତି ।

26. जलप्रपातानां दृश्यम् अतीव मनोहरं भवति ।
ଜଳପ୍ରପାତାନାଂ ଦୃଶ୍ୟମ୍ ଅତୀବ ମନୋହରଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଜଳପ୍ରପାତଗୁଡ଼ିକର ଦୃଶ୍ୟ ଅତୀବ ମନୋହର ଅଟେ ।

27. अतः पर्यटकाः विलासिजना: च हरिशक्करं ग्रीष्मनिवासरूपेण व्यवहरन्ति ।
ଅତଃ ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିଳାସିଜନଃ ଚ ହରିଶଙ୍କରଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସରୂପେର୍ଣ ବ୍ୟବହରନ୍ତି।
ଅନୁବାଦ: ଏଣୁ ଯାତ୍ରୀଗଣ ଓ ବିଳାସୀଲୋକ ହରିଶଙ୍କରକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।

28. एतत् स्थानम् ओड़िशाराज्यस्य प्रमुखं पर्यटनकेन्द्रं भवति।
ଏତତ୍ ସ୍ଥାନ ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନକେନ୍ଦ୍ର ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ସ୍ଥାନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ ।

29. गन्धमादनगमनं विना न कश्चित् वास्तविकमनुभवं प्राप्नोति।
ଗନ୍ଧମାଦନଗମନଂ ବିନା ନ କଶ୍ଚିତ୍ ବାସ୍ତବିକମନୁଭବଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି ।
ଅନୁବାଦ: ଗନ୍ଧମାଦନ ଯାତ୍ରା ବିନା କେହି ବାସ୍ତବିକ ଅନୁଭବ ପାଏ ନାହିଁ ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत्त
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ।
उत्तर: पुण्यभूमि: उत्कलः। ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ।

2. ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟପାଇଁ ଗନ୍ଧମାଦନ ବିଶ୍ବପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
उत्तर:
खनिजद्रव्यनिमित्तं गन्धमादन: विश्वप्रसिद्धः।
ଖନିଜଦ୍ରବ୍ୟନିମିତ୍ତ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

3. ଗନ୍ଧମାଦନର ଅନ୍ୟନାମ ପରିମଳଗିରି ।
उत्तर:
गन्धमादनस्यअन्यनाम परिमलगिरिः
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ଯ ଅନ୍ୟନାମ ପରିମଳଗିରି ।

4. ଗନ୍ଧମଦାନର ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵରେ ନୃସିଂହନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି ।
उत्तर:
गन्धमादनस्य उत्तरपार्श्वे नृसिंहनाथमन्दिरम् अस्ति।
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵ ନୃସିଂହନାଥମନ୍ଦିରମ୍ ଅସ୍ତ ।

5. ନୃସିଂହନାଥରେ ବିଶାଳ ମେଳା ହୁଏ।
उत्तर:
नृसिंहनाथे विशाला मेला भवति।
ନୃସିଂହନାଥେ ବିଶାଳା ମେଳା ଭବତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

6. ଗନ୍ଧମାଦନର ପ୍ରାକୃତିକ ଶୋଭା ରମଣୀୟ ଅଟେ।
उत्तर:
गन्धमादनस्य प्राकृतिकशोभा रमणीया भवति।
ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକଶୋଭା ରମଣୀୟା ଭବତି।

7. ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ହରିଶଙ୍କରକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
उत्तर:
पर्यटका: हरिशाइक्रं ग्रीष्मनिवासरूपेण व्यवहरन्ति।
ପର୍ଯ୍ୟଟକା ହରିଶଙ୍କରଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସରୂପେଣ ବ୍ୟବହରନ୍ତି ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ )

पुण्यभूमिः उत्कलः गिरिनदीवनभूमिभिः विमण्डितः । एतस्य उच्चपर्वतेषु गन्धमादनः अन्यतमः। गन्धमादनपर्वतमालायाः समुच्चशृङ्न्य उच्चता चतुस्त्रिंशदधिकद्वात्रिंशत्शत (३२३४) फुटपरिमिता भवति । एषः वलांगिरवरगडमण्डलयोः प्राकृतिकप्राचीरम् अस्ति ।

खनिजद्रव्यनिमित्तं गन्धमादनः विश्वप्रसिद्धः । एषः वलांगिरतः सप्ताविं शतिक्रो शदूरे अवस्थितः। गन्धमादनः घनश्यामवनराजिभिः परिवेष्टितः।अतः पर्यटकानां मनः हरति । अत्र नानाविधाः पशुपक्षिणः निवसन्ति । अनेकाः दुर्लभाः आयुर्वेदवृक्षलताः सन्ति ।अतः गन्धमादनं निकषा एकः आयुर्वेदमहाविद्यालयः स्थापितः । ह्वेनसांगः गन्धमादनं परिमलगिरिः इति लिखितवान् ।
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 17
ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ଗିରିନଦୀବନଭୂମିଭିଂ ବିମଣ୍ଡିତଃ । ଏତସ୍ୟ ଉଚ୍ଚତମପର୍ବତେଷୁ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଅନ୍ୟତମ । ଗନ୍ଧମାଦନ- ପର୍ବତମାଳାୟା ସମୁଚ୍ଚଶୃଙ୍ଗସ୍ୟ ଉଚ୍ଚତା ଚତୁର୍ବିଂଶଦଧ୍ୱକଦ୍ବାତ୍ରିଂଶତ୍‌ତ (୩୨୩୪) ଫୁଟପରିମିତା ଭବତି। ଏଷ ବଲାଙ୍ଗିରବରଗଡ଼- ମଣ୍ଡଳ ପ୍ରାକୃତିକପ୍ରାଚୀରମ୍ ଭବତି। ଖନିଜଦ୍ରବ୍ୟନିମିତ୍ତ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏତଃ ବଲାଙ୍ଗିରତଃ ସପ୍ତବିଂଶତି କ୍ରୋଶଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତଃ । ଗନ୍ଧମାଦନଃ ଘନଶ୍ୟାମବନରାଜିଭି ପରିବେଷ୍ଟିତଃ । ଅତଃ ପର୍ଯ୍ୟଟକାନାଂ ମନଃ ହରତି । ଅତ୍ର ନାନାବିଧା ପଶୁପକ୍ଷିଣ ନିବସନ୍ତି । ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭା ଆୟୁର୍ବେଦବୃକ୍ଷଲତା ସନ୍ତୋ । ଅତଃ ଗନ୍ଧମାଦନଂ ନିକଷା ଏକ ଆୟୁର୍ବେଦମହାବିଦ୍ୟାଳୟଃ ସ୍ଥାପିତଃ । ସ୍ପେନସାଙ୍ଗ ଗନ୍ଧମାଦନଂ ପରିମଳଗିରଃ ଇତି ଲିଖ୍ବାନ୍ ।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ

ବିମଣ୍ଡିତଃ – ଅଳଂକୃତଃ, ଏତସ୍ୟ – ଏହାର, ଇତି – ବୋଲି, ଅତଃ – ଏଣୁ, ହରତି – ହରଣକରେ, ଅତ୍ର – ଏଠାରେ, ନିବସନ୍ତି – ବାସ କରନ୍ତି, ଲିଖ୍ତବାନ୍ – ଲେଖୁଥିଲେ ।

ଅନୁବାଦ
ପୁଣ୍ୟଭୂମି ଉତ୍କଳ ଗିରିନଦୀ ବନଭୂମିଦ୍ଵାରା ବିମଣ୍ଡିତ । ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ଶିଖର ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗନ୍ଧ ମାଦନ ଅନ୍ୟତମ । ଗନ୍ଧମାଦନପର୍ବତମାଳାର ସମୁଚ୍ଚଶିଖରର ଉଚ୍ଚତା ୩୨୩୪ ଫୁଟ । ଏହା ବଲାଙ୍ଗିର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରାଚୀର ଅଟେ । ଖଣିଜଦ୍ରବ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଗନ୍ଧମାଦନ ବିଶ୍ବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହା ବଲାଙ୍ଗିରଠାରୁ ୨୭ କୋଶ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗନ୍ଧମାଦନ ଗହଳ ଶ୍ୟାମଳ ବନରାଜି ଦ୍ଵାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ । ଏଣୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ମନ ହରଣକରେ । ଏଠାରେ ନାନା ପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀ ବାସକରନ୍ତି । ଅନେକ ଦୁର୍ଲଭ ଆୟୁର୍ବେଦବୃକ୍ଷଲତା ରହିଛି । ଏଣୁ ଗନ୍ଧମାଦନ ନିକଟରେ ଗୋଟିଏ ଆୟୁର୍ବେଦ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ସ୍ପେନସାଂ ଗନ୍ଧମାଦନକୁ ପରିମଳଗିରି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

द्वितीय अनुच्छेद: (ଦ୍ଵିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

गन्धमादनस्य उत्तरपार्श्वे नृसिंहनाथमन्दिरम् अवस्थितम् । एतत् कोणार्कमन्दिरशैल्या कारुखचितं भवति । अत्र पर्वतशिखरात् जलप्रपातः तुषारभ्रमं करोति । झराणां कलनादः अतीव चित्ताकर्षकः । नृसिंहचतुर्दश्याम् अत्र एका विशाला मेला भवति । तदा यात्रिकाः भक्ताः परिवारेण सह आगच्छन्ति । भक्त्या देवं प्रणमन्ति । तस्मै पुष्पार्घ्यं समर्पयन्ति । ततः पार्वत्यमार्गेण हरिशख्दरपीठं गच्छन्ति । मार्गम् उभयतः प्राकृतिकशोभा रमणीया भवति ।

ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵ ନୃସିଂହନାଥମନ୍ଦିରମ୍ ଅବସ୍ଥିତମ୍ । ଏତତ୍ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରଶୈଲ୍ୟା କାରୁଖଚିତଂ ଭବତି । ଅତ୍ର ପର୍ବତଶିଖରାତ୍ ଜଳପ୍ରପାତଃ ତୁଷାରଭ୍ରମଂ କରୋତି । ଝରାମାଂ କଳନାଦଃ ଅତୀବ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକଃ । ନୃସିଂହଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟାମ୍ ଅତ୍ର ଏକା ବିଶାଳା ମେଳା ଭବତି। ତଦା ଯାତ୍ରିକା ଭକ୍ତା ପରିବାରେଣ ସହ ଆଗଛନ୍ତି । ଭକ୍ତା ଦେବଂ ପ୍ରଣମନ୍ତ । ତନ୍ମେ ପୁଷ୍ପାଘଂ ସମର୍ପୟନ୍ତ । ତତଃ ପାର୍ବତ୍ୟମାର୍ଗେଣ ହରିଶଙ୍କରପୀଠ ଗଛନ୍ତି । ମାର୍ଗମ୍ ଉଭୟତଃ ପ୍ରାକୃତିକଶୋଭା ରମଣୀୟା ଭବତି।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵ – ଉତ୍ତରପଟେ, ଏତତ୍ – ଏହା, କାରୁଖଚିତଂ – କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତ୍ର – ଏଠାରେ, ଅତୀବ – ଅତ୍ୟନ୍ତ, ତଦା – ସେତେବେଳେ, ସହ – ସହିତ, ଭକ୍ତ – ଭକ୍ତିରେ, ସମର୍ପୟନ୍ତି – ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି, ତତଃ – ତେଣୁ, ଉଭୟତଃ – ଦୁଇପଟେ, ରମଣୀୟା – ସୁନ୍ଦର ।

ଅନୁବାଦ
ଗନ୍ଧମାଦନର ଉତ୍ତରପଟେ ନୃସିଂହନାଥମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା କୋଣାର୍କଶୈଳୀରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏଠାରେ ପର୍ବତଶିଖରରୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳପ୍ରପାତ ତୁଷାରଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟିକରେ। ଝରଣାଗୁଡ଼ିକର କଳକଳ ନାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ । ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ବିଶାଳ ମେଳା ହୁଏ । ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଭକ୍ତମାନେ ପରିବାର ସହିତ ଆସନ୍ତି । ଭକ୍ତିରେ ଦିଅଁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପାର୍ଘ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରନ୍ତି । ତାପରେ ପାର୍ବତ୍ୟମାର୍ଗରେ ହରିଶଙ୍କର ପୀଠକୁ ଯାଆନ୍ତି । ରାସ୍ତାର ଦୁଇପଟେ ପ୍ରାକୃତିକଶୋଭା ସୁନ୍ଦର ଅଟେ ।

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

गन्धमादनस्य दक्षिणपार्श्वे हरिशंकरमन्दिरंर राजति।एतत् मन्दिरं नृपतेः वैजलदेवस्य पत्नी दुर्लभादेवी निर्मितवती। मन्दिर परितः विविधाः पुष्पपादपाः शोभां वर्द्धयन्ति । पर्यटकाः विहारयात्रार्थं हरिशंकरं प्रति आगच्छन्ति।यात्रिकाः देवदर्शनेन सह पर्वतारोहणस्य मोदं नयन्ति । निझरिषु जलक्रीडां कृत्वा पथश्रमम् अपनोदयन्ति । जलप्रपातानां दृश्यम् अतीव मनोहरं भवति । शीतकाले अत्रत्यपरिवेशः हर्षकः। अतः पर्यटकाः विलासिजनाः च हरिशंकरं ग्रीष्मनिवासरूपेण व्यवहरन्ति । एतत् स्थानं ओडिशाराज्यस्य प्रमुखं पर्यटनकेन्द्रं भवति । गन्धमादनगमनं विना न कश्चित् वास्तविकम् अनुभवं प्राप्नोति । अतः एतत् स्थानं सर्वेषाँ दर्शनीयम् ।

ଗନ୍ଧମାଦନସ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ବ ହରିଶଙ୍କରମନ୍ଦିରଂ ରାଜତି । ଏତତ୍ ମନ୍ଦିରଂ ନୃପତଃ ବୈଜଳଦେବସ୍ୟ ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ ନିର୍ମିତବତୀ । ମନ୍ଦିରଂ ପରିତଃ ବିବିଧା ପୁଷ୍ପପାଦପା ଶୋଭାଂ ବର୍ଷୟନ୍ତ । ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିହାରଯାତ୍ରାର୍ଥୀ ହରିଶଙ୍କରଂ ପ୍ରତି ଆଗଛନ୍ତି । ଯାତ୍ରିକାଂ ଦେବଦର୍ଶନେନ ସହ ପର୍ବତାରୋହଣସ୍ୟ ମୋଦଂ ନୟନ୍ତି । ନିର୍ଝରେଷୁ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କୃତ୍ୱା ପଥଶ୍ରମମ୍ ଅପନୋଦୟନ୍ତ । ଜଳପ୍ରପାତାନାଂ ଦୃଶ୍ୟମ୍ ଅତୀବ ମନୋହରଂ ଭବତି । ଶୀତକାଳେ ଅତ୍ରତ୍ୟପରିବେଶଃ ହର୍ଷକଃ । ଅତଃ ପର୍ଯ୍ୟଟକା ବିଳା ସିଜନାଃ ଚ ହରିଶଙ୍କରଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ନିବାସରୂପେଣ ବ୍ୟବହରନ୍ତି । ଏତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନକେନ୍ଦ୍ର ଭବତି । ଗନ୍ଧମାଦନଗମନଂ ବିନା ନ କଶ୍ଚିତ୍ ବାସ୍ତବିକମନୁଭବଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି । ଅତଃ ଏତତ୍ ସ୍ଥାନଂ ସର୍ବେଷା ଦର୍ଶନୀୟମ୍ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ନୃପତଃ ବୈଜଳଦେବସ୍ୟ – ରାଜା ବୈଜଳଦେବଙ୍କର, ନିର୍ମିତବତୀ – ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ପରିତଃ – ଚାରିପଟେ, ବର୍ଷୟନ୍ତ – ବୃଦ୍ଧିକରନ୍ତି, ପ୍ରତି — ଆଡ଼କୁ, ଯାତ୍ରିକା – ଯାତ୍ରୀମାନେ, ମୋଦମ୍ – ଆନନ୍ଦ, କୃତ୍ୱା – କରି, ଅପନୋଦୟନ୍ତି – ମେଣ୍ଟାନ୍ତି, ମନୋହରଂ – ସୁନ୍ଦର, ହର୍ଷକଃ – ଆନନ୍ଦପ୍ରଦ, ଅତଃ – ଏଣୁ, ବ୍ୟବହରନ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ବିନା – ବ୍ୟତୀତ, କଶ୍ଚିତ୍ – କେହିହେଲେ, ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି – ପାଏ ।

ଅନୁବାଦ
ଗନ୍ଧମାଦନର ଦକ୍ଷିଣପଟେ ହରିଶଙ୍କର ଶୋଭାପାଉଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ରାଜା ବୈଜଳଦେବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଦୁର୍ଲଭାଦେବୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମନ୍ଦିର ଚାରିପଟେ ବିବିଧ ପ୍ରକାର ଫୁଲଗଛ ଶୋଭାବର୍ଦ୍ଧନ କରନ୍ତି । ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ହରିଶଙ୍କରକୁ ଆସନ୍ତି । ଯାତ୍ରୀମାନେ ଦେବଦର୍ଶନ ସହିତ ପର୍ବତାରୋହଣର ଆନନ୍ଦ ନିଅନ୍ତି । ଝରଣାମାନଙ୍କରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରି ପଥଶ୍ରମ ମେଣ୍ଟାନ୍ତ । ଜଳପ୍ରପାତଗୁଡ଼ିକର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଅଟେ । ଶୀତଦିନେ ଏଠାରେ ପରିବେଶ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଏଣୁ ଯାତ୍ରୀଗଣ ଓ ବିଳାସୀଲୋକେ ହରିଶଙ୍କରକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମନିବାସ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହି ସ୍ଥାନ ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ । ଗନ୍ଧମାଦନ ବିନା କେହି କେବେହେଲେ ବାସ୍ତବିକ ଅନୁଭବ ପାଇପାରେ ନାହିଁ । ଏଣୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁବା ଉଚିତ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ

विमण्डित:, गन्धमादन:, कलनाद:, यात्रिका:, मोदं, व्यवहरन्ति, निईरिषु, चित्ताकर्षक:।
ବିମଣ୍ଡିତଃ, ଗନ୍ଧମାଦନଃ, କଳନାଦଃ, ଯାତ୍ରିକା, ମୋଦଃ, ବ୍ୟବହରନ୍ତି, ନିର୍ଝରିଷ୍ଣୁ, ଚିତ୍ତାକର୍ଷକଃ ।

कर्तृपदानि :
उत्कल:, ग्न्धमादन:, ह्वेनसाङ़: ,मेला, यात्रिका:।
ଉତ୍କଳ, ଗନ୍ଧମାଦନଃ, ସ୍ପେନସାଙ୍ଗ, ମେଳା, ଯାତ୍ରିକା ।

क्रियापदानि :
हरति, निवसन्ति, सन्ति, करोति, समर्पयन्ति, राजति, प्राप्नोति ।
ହରତି, ନିବସନ୍ତ, ସତ୍ତି, କରୋତି, ସମର୍ପୟନ୍ତ, ରାଜତି, ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି |

शब्दार्थ:

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 18
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 6 ଗନ୍ଧମାଦନଃ 19

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।
ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ । (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(कं) ओड़िशाराज्यस्य कीदृशं स्थानं राउरकेला ?
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ କୀଦୃଶଂ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା ?
उत्तर :
ପ୍ରମୁଖମ

(ख) अत्र शंख-कोएलनदीद्वयस्य संयोगात् कस्याः उत्पत्ति: भवति ?
ଅତ୍ର ଶଙ୍ଖ-କୋଏଲନଦୀଦ୍ଵୟସ୍ୟ ସଂଯୋଗାତ୍ର କନ୍ୟା ଉତ୍ପରିଂ ଭବତି ?
उत्तर :
ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ଯା

(ग) अत्र महत् किम् आसीत्?
ଅତ୍ର ମହତ୍ କିମ୍ ଆର୍ସୀତ୍ ?
उत्तर :
ଅରଣ୍ୟମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

(घ) एतानि अस्माकं कस्याः प्रचारं च कुर्वन्ति?
ଏତାନି ଅସ୍ମାକଂ କନ୍ୟା ପ୍ରଚାରଂ ପ୍ରସାରଂ ଚ କୁର୍ବନ୍ତି ?
उत्तर :
ସଂସ୍କୃତଃ

(ङ) राउरकेला का इति परिचिता ?
ରାଉରକେଲା କା ଇତି ପରିଚିତା ?
उत्तर :
କଳାନଗରୀ

(कलानग़री, संस्कृते :, प्रमु खम्, अरणयम्, ब्राह्मणीनंद्या:)
(କଳା ନଗରୀ, ସଂସ୍କୃତଃ, ପ୍ରମୁଖମ୍, ଅରଣ୍ୟମ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ୟା)

2. बन्धनीमध्यस्थयथार्थपदैः शून्यस्थानानि पूरयत ।
ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟ ସୁଯଥାର୍ଥ ପଡଃ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନ ପୂର
(ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରେ ଥିବା ଉପଯୁକ୍ତ ପଦଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) एतद् ______ पुण्यक्षेत्रं भवति । (एकः, एका, एकम्)
ଏତଦ୍ ______ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭବତି ।_(ଏକ, ଏକା, ଏକମ୍)
उत्तर :
ଏବଂ

(ख) _______ परिवारान् पोषयन्ति । (सः, तेन, तस्यै)
_____ ପରିବାରାନ୍ ପୋଷୟନ୍ତ । (ସ୍ୱ, ତେନ, ତପେଁ)
उत्तर :
ତେନ

(ग) सहस्त्रं सहस्त्रं जना: ______ वेतनं प्रापुवन्ति । (अस्य, अस्मात्, अस्यै)
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନଃ ______ ବେତନ ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତ । (ଅସ୍ୟ, ଅସ୍ମାତ୍, ଅସୌ)
उत्तर :
ଅସ୍ମାତ୍

(घ) अत्र ______ अरणयम् आसीत् । (महान्, महती, महत्)
ଅତ୍ର _____ ଅରଣ୍ୟମ୍ ଆସୀତ୍ । (ମହାନ୍ତି, ମହତୀ,ଜଳମ୍)
उत्तर :
ମହତୀ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

(ङ) _______ नीत्वा कृषिं कुर्वन्ति । (स्थानम्, वेतनम्, जलम्)
______ ନୀତ୍ବା କୃତଂ କୁର୍ବନ୍ତି । (ସ୍ଥାନ, ବେତନମ୍, ଜଳମ୍)
उत्तर :
ଜଳଂ

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) जना अस्याः नद्याः जलं नीत्वा कृषिं कुर्वन्ति ।
ଜନାଃ ଅସ୍ୟା ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃତଂ କୁର୍ବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ – ଲୋକମାନେ ଏହି ନଦୀର ଜଳକୁ ନେଇ କୃଷି କରନ୍ତି ।

(ख) अत्र विभिन्न भाषाभाषिजना: निवसन्ति ।
ଅତ୍ର ବିଭିନ୍ନଭାଷାଭାଷିଜନଃ ନିବସଷ୍ଟି ।
ଅନୁବାଦ – ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷି ଲୋକ ବାସକରନ୍ତି ।

(ग) अतः एकवारम् इस्पातनगरी अवश्यं द्रष्टव्या ।
ଅତଃ ଏକବାରମ୍ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ଅବଶ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ।
ଅନୁବାଦ – ଏଣୁ ଥରେ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଦେଖୁବା ଉଚିତ ।

(घ) अत्र सुविशाला हनुमदुमूर्तिः स्थापिता अस्ति ।
ଅତ୍ର ସୁବିଶାଳା ହନୁମତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତା ଅଛି ।
ଅନୁବାଦ – ଏଠାରେ ସୁବିଶାଳ ହନୁମାନ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

(ङ) ओड़िशाराज्यस्य प्रमुखं स्थानं राउरकेला ।
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା ।
ଅନୁବାଦ – ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ରାଉରକେଲା ।

4. शुद्धपदं रचयत ।
(ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ରଚୟତ।) (ଶୁଦ୍ଧପଦ ଲେଖ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 1

5. स्तम्भद्वयं योजयत ।
ସ୍ତମ୍ଭଦ୍ବୟଂ ଯୋଜୟତ । (ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।)

‘क’ स्तम्भः ‘ख’ स्तम्भः
भारतस्य पोषयन्ति
पुण्यक्षेत्रम् भूमि:
अस्मात् नद्या:
परिवारान् राष्ट्रपतिः
मनोहारिणी वेतनम्
अस्या: भवति

उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 2

6. रेखाक्कितपदस्य संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) जनाः अस्य नद्याः जलं नीत्वा कृषिं कुर्वन्ति ।
ଜନାଃ ଅସ୍ୟ ନମଃ ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଶିଂ କୁର୍ବର୍ଷ ।
उत्तर :
ଜନା ଅସ୍ୟା ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ଵା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି ।

(ख) अत्र विभिन्न भाषाभाषिजनाः निवसति ।
ଅତ୍ର ବିଭିନ୍ନଭାଷାଭାଷିଜନ, ନିବସତି ।
उत्तर :
ଅତ୍ର ବିଭିନ୍ନଭାଷାଭାଷିଜନାଃ ନିବସନ୍ତ ।

(ग) सहस्रं सहस्रं जनाः अस्मिन् वेतनं प्राप्नुवन्ति ।
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନଃ ଅଶ୍ବିନ୍ ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ରୁବତି ।
उत्तर :
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନାଃ ଅସ୍ମାତ୍ ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତି।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

(घ) इस्पात-शिल्पागारस्य निर्माण: आरब्धम् ।
ଇସ୍ପାତ-ଶିଳାଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ଆରକ୍ତମ୍ ।
उत्तर :
ଇସ୍ପାତ-ଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣମ୍ ଆରକ୍ତମ୍ ।

(ङ) सुविशाला हनुमानमूर्ति: स्थापिता ।
ସୁବିଶାଳା ହନୁମାନମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତା ।
उत्तर :
ସୁବିଶାଳା ହନୁମଦ୍ରଃ ସ୍ଥାପିତା ।

7. वाक्यानि रचयत ।
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।) (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
नीत्वा, आसीत्, प्राप्नुवन्ति, निवसन्ति, प्रभूतम्
उत्तर :

  • नीत्वा (ନୀତା) – ଜନଃ ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି।
  • आसीत् (ଆସୀତ) – ଡଃ ମୂର୍ଖ ଆସୀତ୍।
  • प्राप्नुवन्ति (ପ୍ରାପ୍ତିବଡି) – ଶ୍ରମିକା ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ରୁବତି ।
  • निवसन्ति (ନିବସନ୍ତି) – କୃଷକା ଗ୍ରାମେ ନିବସନ୍ତି ।
  • प्रभूतम् (ପ୍ରଭୂତମ) – ତସ୍ୟ ସମୀପେ ପ୍ରଭୂତଂ ଧନର୍ମ ଅସ୍ତି ।

8. सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।) (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
गौरवान्विता, अर्थोपार्जनम्, अत्रापि, शिल्पागारम्, मनोहारिणी
उत्तर :

  • गौरवान्विता (ଗୌରବାନ୍ବିତା) = ଗୌରବ + ଅନ୍ବିତା
  • अर्थोपार्जनम् (ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନମ୍) = ଅର୍ଥ + ଉପାର୍ଜନମ୍
  • अत्रापि (ଅତ୍ରାପି) = ଅତ୍ର + ଅପି
  • शिल्पागारम् (ଶିଜାଗାରମ୍) = ଶିଳ୍ପ + ଆଗାରମ୍
  • मनोहारिणी (ମନୋହାରିଣୀ) = ମନଃ + ହାରିଣୀ

तव कृते करणीयम्
(ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

1. उच्चै: पठत लिखत च- (अंकारान्त-पुंलिड्नशब्दा:)
ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ ଲିଖତ ଚ (ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼, ଲେଖ) (ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା – ୫ମୀବିହଣ୍ଡି)

पञ्चमी विभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 3

ପଞ୍ଚମୀ ବିଭବାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 4

(आकारान्त – स्रीलिङ्ग-शब्दा:)
ଆକାରାନ୍ତ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
पञ्चमी विभक्तिः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 5

ପଞ୍ଚମୀ ବିଭବାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 6

(ईकारान्त – स्रीलिङ्ग-शब्दा:)
ଈକାରାନ୍ତ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
पञ्चमी विभक्तिः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 7

ପଞ୍ଚମୀ ବିଭବାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 8

(अकारान्त – नपुंसलिङ्ग-शब्दा:)
ଅକାରାନ୍ତ – ନପୁଂସକଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
(पञ्चमी विभक्तिः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 9

ପଞ୍ଚମୀ ବିଭବାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 10

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ। ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
कस्य राज्यस्य प्रमुखं स्थानं राउरकेला ?
କସ୍ୟ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା ?
उत्तर :
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ

प्रश्न 2.
ओड़िशाराज्यस्य प्रमुखं स्थानं किम् ?
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଂ କିମ୍ ?
उत्तर :
ରାଉରକେଲା

प्रश्न 3.
का इस्पातनगरी रूपेण ख्याता ?
କା ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେଣ ଖ୍ୟାତା ?
उत्तर :
ରାଉରକେଲା

प्रश्न 4.
एषा कीदृशी भूमि:?
ଏଷା କୀଦୃଶୀ ଭୂମି ?
उत्तर :
ମନୋହାରିଣୀ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

प्रश्न 5.
अत्र का वाटिका अस्ति ?
ଅତ୍ର କା ବାଟିକା ଅସ୍ଥି ?
उत्तर :
ହନୁମଦ୍ ବା

प्रश्न 6.
ब्राह्मणीनद्याः जलं नीत्वा जना: किं कुर्वन्ति ?
ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ୟା ଜଳ ନୀତ୍ବା ଜନଃ କିଂ କୁର୍ବନ୍ତି ?
उत्तर :
କୃଷିମ୍

प्रश्न 7.
वेदव्यासस्य प्राकृतिकपरिवेशः कीदृशः ?
ବେଦବ୍ୟାସସ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକପରିବେଶଃ କୀଦୃଶଃ ?
उत्तर :
ଆକର୍ଷଣୀୟ

प्रश्न 8.
कस्मिन् वत्सरे इस्पात शिल्पागारस्य निर्माणम् आरब्धम् ?
କସ୍ମିନ୍ ବସ୍ତ୍ରରେ ଇସ୍ପାତ ଶିଳ୍ପାଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣମ୍ ଆରକ୍ତମ୍ ?
उत्तर :
1954

प्रश्न 9.
राउरकेलायां इस्पातशिल्पागारस्य आरम्भकाले भारतस्य राष्ट्रपतिः कः आसीत् ?
ରାଉରକେଲାୟାଂ ଇସ୍ପାତଶିଳ୍ପୀଗାରସ୍ୟ ଆରମ୍ଭକାଳେ ଭାରତସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଃ କଃ ଆସୀତ୍ବ ?
उत्तर :
ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ

प्रश्न 10.
सहस्रं जना: शिल्पागारात् किं प्रापुवन्ति ?
ସହସ୍ର ଜନଃ ଶିଚ୍ଛାଗାରାତ୍ର କିଂ ପ୍ରାପ୍ତିବଢି ?
उत्तर :
ବେତନମ୍

प्रश्न 11.
वेतनं प्राप्य जना: कान् पोषयन्ति ?
ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ଜନଃ କାନ୍ ପୋଷୟତି ?
उत्तर :
ପରିବାରାନ୍

प्रश्न 12.
राउरकेलायां विभिन्न भाषाभाषिजनाः किं कुर्वन्ति?
ରାଉରକେଲାୟାଂ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷିଜନାଃ କିଂ କୁର୍ବନ୍ତି ?
उत्तर :
ନିବସନ୍ତି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

प्रश्न 13.
का गीत-नृत्य-चित्रकलाभि: गौरवानित्वा ?
କା ଗୀତ-ନୃତ୍ୟ-ଚିତ୍ରକଳାଭଃ ଗୌରବାନ୍ବିତା ?
उत्तर :
ରାଉରକେଲା

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. मम श्राता _____ गृहम् आगच्छति। (राजधान्या:, राजधानी, राजधान्याम्)
ମମ ଭ୍ରାତା ______ ଗୃହମ୍ ଆଗଚ୍ଛତି । (ରାଜଧାନ୍ୟ, ରାଜଧାନୀ, ରାଜଧାନ୍ୟାମ)
उत्तर :
ରାଜଧାନୀ

2. वानरा: ______ फलानि खादन्ति। (वृक्षम्, वृक्षे, वृक्षात्)
ବାନରାଃ _____ ଫଳାନି ଖାଦନ୍ତ । ବୃକ୍ଷମ, ବୃକ୍ଷ, ବୃକ୍ଷାତ୍)
उत्तर :
ବୃକ୍ଷାତ୍

3. महिला: ______ जलम् आनयन्ति। (नद्या:, नद्य:, नद्याम्)
ମହିଳା ______ ଜଳମ୍ ଆର୍ଜୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ନକୁଳାତ୍

4. सर्प: ______ विभेति । (नकुलस्य, नकुलात्, नकुलम्)
ସର୍ପ ______ ବିଭେତି । (ନକୁଳସ୍ୟ, ନକୁଳାତ, ନକୁଳମ୍)
उत्तर :
ନକୁଳାତ

5. जना: ______ प्राप्नुवन्ति। (वेतनम्; दण्डम्)
ନଦ୍ଯା _____ ପ୍ରାପ୍ରୁବନ୍ତି। (ବେତନମ, ଦଣ୍ଡମ୍)
उत्तर :
ବେତନମ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

6. इस्पातनगरी _______ द्रप्रव्या। (अवश्य:,अवश्यम्)
ଇଜ୍ଞାତନଗରୀ ______ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ। (ଅବଶ୍ୟ, ଅବଶ୍ୟମ୍)
उत्तर :
ଅବଶ୍ୟମ୍

7. अत्र महत् _____ आसीत् । (अरण्यानि, अरण्यम्)
ଅତ୍ର ମହତ୍ବ ______ଆସୀତ୍। (ଅରଣ୍ୟ ନି, ଅରଣ୍ୟମ୍)
उत्तर :
ଅରଣ୍ୟମ୍

8. एषा अतीव ______ भूमिः। (मनोहारिणी, मनोहारी)
ଏଖା ଅତୀବ ______ ଭୂମି । (ମନୋହାରିଣୀ, ମନୋହାରୀ)
उत्तर :
ମନୋହାରିଣୀ

9. तेन ______ पोषयन्ति। (परिवार, परिवारान्)
ତେନ ______ ପୋଷୟନ୍ତି। (ପରିବାର, ପରିବାରାନ)
उत्तर :
ପରିବାରାନ୍

10. राउरकेला ______ इति परिचिता । (यादुनगरी, कलानगरी)
ରାଉରକେଲା ______ଇତି ପରିଚିତା । (ଯାଦୁନଗରୀ, କଳାନଗରୀ)
उत्तर :
କଳାନଗରୀ

उत्तरचयनं क्रुरत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ ।)

प्रश्न 1.
कस्य राज्यस्य प्रमुखं स्थानं राउरकेला ?
କସ୍ୟ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା ?
(A) ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ
(B) ବଙ୍ଗପ୍ରଦେଶସ୍ୟ
(C) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶସ୍ୟ
(D) ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସ୍ୟ
उत्तर :
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ

प्रश्न 2.
का इस्पातनगरी रूपेण ख्याता ?
କା ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେଣ ଖ୍ୟାତା ?
(A) ଢେଙ୍କାନାଳ
(B) ରାଉରକେଲା
(C) ଅନୁଗୁଳ
(D) ପାରାଦ୍ବୀପ
उत्तर :
ରାଉରକେଲା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

प्रश्न 3.
अत्र का वाटिका अस्ति ?
ଅତ୍ର କା ବାଟିକା ଅଛି ?
(A) ସୁନ୍ଦର
(B) ରମଣୀୟା
(C) ହନୁମଦ୍
(D) ଭଗବତ୍
उत्तर :
ହନୁମଦ୍

प्रश्न 4.
अस्याः नद्याः जलं नीत्वा किं कुर्वन्ति ?
ଅସ୍ୟା ‘ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କିଂ କୁର୍ବନ୍ତି ?
(B) ପଚନ୍ତ
(A) ପିବନ୍ତ
(C) ଖେଳନ୍ତି
(D) କୃଷିମ୍
उत्तर :
କୃଷିମ୍

प्रश्न 5.
सहस्रं सहस्रं जनाः अस्मात् किं प्राप्नुवन्ति ?
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନା ଅସ୍ମାତ୍ କିଂ ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତି ?
(A) ଧନମ୍
(B) ମାନମ୍
(C) ବେତନମ୍
(D) ସୁଖମ୍
उत्तर :
ବେତନମ୍

प्रश्न 6.
तदा भारतस्य राष्ट्रपतिः कः आसीत् ?
ତଦା ଭାରତସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଃ ଡଃ ଆର୍ସୀତ୍ ?
(A) ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ
(B) ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ
(C) ପ୍ରତିଭା ପାଟିଲ
(D) ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ
उत्तर :
ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ

प्रश्न 7.
अत्र किम् आसीत् ?
ଅତ୍ର କିମ୍ ଆସୀତ୍ ?
(A) ବନମ୍
(B) ମହତ୍ବ ଅରଣ୍ୟମ୍
(C) ସାଗରମ୍
(D) ନଦୀ
उत्तर :
ମହତ୍ବ ଅରଣ୍ୟମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

प्रश्न 8.
कस्मिन् वत्सरे भारतसर्वकारपक्षतः इस्पात शिल्पागारस्य निर्माणम् आरब्धम् ?
କସ୍ମିନ୍ ବସ୍ତ୍ରରେ ଭାରତସର୍ବକାରପକ୍ଷତଃ ଇସ୍ପାତ ଶିଳାଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣମ୍ ଆରକ୍ତମ୍ ?
(A) ୧୯୫୦
(C) ୧୯୫୪
(B) ୧୯୪୨
(D) ୧୯୫୫
उत्तर :
୧୯୫୪

प्रश्न 9.
ओड़िशाराजस्य प्रमुखं स्थानं किम् ?
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଂ କିମ୍ ?
(A) ଅନୁଗୁଳମ୍
(B) ବ୍ରହ୍ମପୁରମ୍
(C) ରାଉରକେଲା
(D) କଟକମ୍
उत्तर :
ରାଉରକେଲା

प्रश्न 10.
अत्र शंख-कोएलनदीद्वयस्य संयोगात् कस्या: नद्या: उत्पत्ति: भवति?
ଅତ୍ର ଶଙ୍ଖ-କୋଏଲନଦୀଦ୍ୱୟସ୍ୟ ସଂଯୋଗାତ୍ କନ୍ୟା ନଦ୍ୟା ଉତ୍ପରିଂ ଭବତି ?
(A) ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା
(C) ବୈତରଣୀ
(B) ମହାନଦୀ
(D) ବ୍ରାହ୍ମଣୀ
उत्तर :
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ

‘रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)

1. सहस्रं सहस्रं जनाः अस्मिन् वेतनं प्राप्नुवन्ति ।
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନାଃ ଅଶ୍ବିନ୍ ବେତନ ପ୍ରାପ୍ରୁବନ୍ତି ।
उत्तर :
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନା ଅସ୍ମାତ୍ ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ରୁବନ୍ତି ।

2. अत: एकवारम् इस्पातनगरी अवश्यं द्रष्टव्यम् ।
ଅତଃ ଏକବାରମ୍ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ଅବଶ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟମ୍ ।
उत्तर :
ଅତଃ ଏକବାରମ୍ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ଅବଶ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ।

3. एतत् एका पुण्यक्षेत्रं भवति।
ଏତତ୍ ଏକା ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭବତି ।
उत्तर :
ଏତତ୍ ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭବତି।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

4. अत्र विभिन्न भाषाभाषिजना: निवसति ।
ଅତ୍ର ବିଭିନ୍ନଭାଷାଭାଷିଜନ ନିବସତି ।
उत्तर :
ଅତ୍ର ବିବିଧଭାଷାଭାଷିଜନାଃ ନିବସନ୍ତି ।

5. जना: अस्य नद्याः जलं नीत्वा कृषिं कुर्वन्ति ।
ଜନାଃ ଅସ୍ୟ ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି ।
उत्तर :
ଜନାଃ ଅସ୍ୟା ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି।

6. नद्यः जलं नीत्वा कृषिं कुर्वन्ति ।
ନଦ୍ୟ ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି ।
उत्तर :
ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ବା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି ।

7. अस्मान् संस्कृतेः प्रचारं कुर्वन्ति ।
ଅସ୍ନାନ ସଂସ୍କୃତଃ ପ୍ରଚାରଂ କୁର୍ବନ୍ତ ।
उत्तर :
ଅସ୍ନାକଂ ସଂସ୍କୃତଃ ପ୍ରଚାରଂ କୁର୍ବନ୍ତି।

8. एषः एकं पुण्यक्षेत्रम् ।
ଏଷ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମ୍।
उत्तर :
ଏତତ୍ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମ୍ |

9. यानि अस्माकं संस्कृतिः प्रचारं कुर्वन्ति।
ଯାନି ଅସ୍ମାକଂ ସଂସ୍କୃତିଃ ପ୍ରଚାରଂ କୁର୍ବନ୍ତି ।
उत्तर :
ଯାନି, ଅସ୍ମାକଂ ସଂସ୍କୃତଃ ପ୍ରଚାରଂ କୁର୍ବନ୍ତି।

10. ओड़िशाराज्यस्य प्रमुखं स्थान : राउरकेला ।
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଃ ରାଉରକେଲା।
उत्तर
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଙ୍ଖ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା।

सन्धिविच्छेदं कुरुंत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  1. अत्रापि (ଅତ୍ରାପି) = ଅତ୍ର + ଅପି
  2. वेदव्यासांश्रम (ବେଦବ୍ୟାସାଶ୍ରମଃ) = ବେଦବ୍ୟାସ+ଆଶ୍ରମ
  3. शिल्पागारस्य (ଶିଳାଗାରସ୍ୟ) = ଶିଳ୍ପ + ଅଗାରସ୍ୟ
  4. अतीव (ଅତୀବ) = ଅତି + ଇବ ଅର୍ଥ

सन्धिं कुरुत।
(ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

1. गुरुकुल + आश्रम: = गुरुकुलाश्रम:
ଗୁରୁକୁଳ + ଆଶ୍ରମ = ଗୁରୁକୁଳାଶ୍ରମଃ

2. अर्थ + उपार्जनम् = अर्थोपार्जनम्
ଅର୍ଥ + ଉପାର୍ଜନମ୍ = ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନମ୍

क्रियापदं निर्वाचयत
(କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)

क:, जानन्ति, राउरकेला, कुर्वन्ति, जन्मस्थली, अस्ति, प्राप्नुवन्ति, ङराजेन्द्रप्रसादः, भूमिः, निवसन्ति।
କଃ, ଜାନନ୍ତ, ରାଉରକେଲା, କୁର୍ଚିନ୍ତ, ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ, ଅଣ୍ଡି, ପ୍ରାପ୍ତିବତି, ଡ.ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ, ଭୂମି, ନିବସତି ।
उत्तर :
ଜାନତି, କୁର୍ବନ୍ତ, ଅସ୍ଥି, ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତି, ନିବସନ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

कर्तृपदं चिनुत ।
(କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

राउरकेला, जना:, भवति, जानाति, हनुमदवाटिका, अस्ति, उच्चमूर्त्तिः, निवसन्ति, प्राकृतिकपरिवेशः, पोषयन्ति।
ରାଉରକେଲା, ଜନଃ, ଭବତି, ଜାନାତି, ହନୁମଦବାଟିକା, ଅସ୍ତି, ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି, ନିବସତି, ପ୍ରାକୃତିକପରିବେଶଃ, ପୋଷୟତି ।
उत्तर :
ରାଉରକେଲା, ଜନଃ, ହନୁମଦବାଟିକା, ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ ।)

  1. प्रमुखम् (ପ୍ରମୁଖମ୍) – ମୁଖ୍ୟ
  2. नीत्वा (ନୀତ୍ଵା) – ନେଇ
  3. संस्कृते (ସଂସ୍କୃତ) – ସଂସ୍କୃତିର
  4. कृते (କୃତେ) – ପାଇଁ
  5. प्रभूतम् (ପ୍ରଭୁତମ) – ବିପୁଳ
  6. अतीव (ଅତୀବ) – ଅତ୍ୟନ୍ତ
  7. द्रष्टव्य (ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ) – ଦେଖୁବା ଉଚିତ

Subjective

निजभाषया प्रायश: दशभिः वाक्यैः उत्तरं लिखत ।
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶଭଃ ବାକ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

प्रश्न 1.
इस्पातनगरी राउरकेला कथं प्रसिद्धा ?
ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରାଉରକେଲା କଥ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧା ?
उत्तर :
ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା । ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ରାଉରକେଲା । ଏହା ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେ ପରିଚିତ । ଏଠାରେ – ଶଙ୍ଖ-କୋଏଲ ନଦୀଦ୍ୱୟର ସଂଯୋଗରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି । ଏଠାରେ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ରହିଛି ବୋଲି ଲୋକୋକ୍ତି। ଏହା ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଅଟେ । ଏଠାରେ ମହାନ୍ ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି । ବେଦବ୍ୟାସାଶ୍ରମ, ପବିତ୍ର ଗୋଶାଳା, ବୈଦିକ ଗୁରୁକୁଳ ଆଶ୍ରମ, ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଯାହାଦ୍ଵାରା ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରାଯାଇପାରୁଛି । ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ 1954 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ପାତ ଶିକାଗାରର ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡା. ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦ 3.2..1959 ମସିହାରେ ଏହାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶିଳାଗାରରେ ଅନେକ ଲୋକ କାମ କରି ପେଟପୋଷିବା ସହ ରାଜ୍ୟର ତଥା ଦେଶର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନ ହୋଇପାରୁଛି । ଏଠାରେ ହନୁମଦ୍ ବାଟିକା ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଶାଳ ହନୁମଦ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ଏସିଆର ଅନ୍ୟତମ ଉଚ୍ଚ ମୂର୍ତ୍ତି। ରାଉରକେଲା କଳାନଗରୀ ରୂପେ ପରିଚିତ ଅଟେ । ଏହିପରି ଭାବେ ରାଉରକେଲାର ଅନେକ ବିଶେଷତ୍ଵ ରହିଛି ।

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. एषा एवं इस्पातनगरी रूपेण ख्याता।
ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେଣ ଖ୍ୟାତା ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ହିଁ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

2. अत्र शंख-कोएलनदीद्वयस्य संयोगात् ब्राह्मणीनद्या: उत्पत्तिः भवति ।
ଅତ୍ର ଶଙ୍ଖ-କୋ ଏଲନଦୀଦସ୍ୟ ସଂଯୋଗାତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ୟା ଉତ୍ପରିଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏଠାରେ ଶଙ୍ଖ ଓ କୋଏଲ ନଦୀଦ୍ୱୟର ସଂଯୋଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦୀ ଉପରି ହୋଇଛି ।

3. एतत् एव पुण्यक्षेत्रं भवति ।
ଏତତ୍ ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ଏହା ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଅଟେ। ଅମ ମନ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟାରୁ ଆର୍ଶୀ ।

4. अत्र महत् अरण्यमू आसीत् ।
ଅତ୍ର ମହତ୍ବ ଅରଣ୍ୟମ୍ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏଠାରେ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

5. क्रमशः अत्र गोशाला, गुरुकुल आश्रमः संस्कृत महाविद्यालयद्वयं च स्थापितानि ।
କ୍ରମଶଃ ଅତ୍ର ଗୋଶାଳା, ଗୁରୁକୁଳ-ଆଶ୍ରମ ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ଵୟଂ ଚ ସ୍ଥାପିତାନି।
ଅନୁବାଦ: ଧୀରେ ଧୀରେ ଏଠାରେ ଗୋଶାଳା, ଗୁରୁକୁଳ ଏବଂ ଦୁଇଟି ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

6. क्रमशः अत्र गोशाला, गुरुकुल-आश्रम: संस्कृत महाविद्यालयद्वयं च स्थापितानि ।
ଅବ୍ଲାକଂ ସଂସ୍କୃତଃ ପ୍ରଚାରଂ ପ୍ରସାରଂ କୁର୍ବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି ।

7. अस्मिन् पुण्यक्षेत्रे १९५४ मिते वर्षे इस्पातशिल्पागारस्य निर्माणम् आरव्यम् ।
ଅଶ୍ବିନ୍ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରେ 1954 ମିତେ ବର୍ଷେ ଇସ୍ପାତ ଶିଳାଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣମ୍ ଆରକ୍ତମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ 1954 ମସିହାରେ ଶିଳ୍ପାଗାରର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

8. तदा भारतस्य राष्ट्रपति : राजेन्द्रप्रसादः आसीत् ।
ତଦା ଭାରତସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ ଆସୀତ୍।
ଅନୁବାଦ: ସେତେବେଳେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଥିଲେ।

9. सः ३.२.१९५९ मिते दिनांके शिल्पागारम् उद्घाटितवान् ।
ସ୍ୱ 3.2..1959 ମିତେ ଦିନାକେ ଶିଳ୍ପାଗାରମ୍ ଉଦ୍‌ଘାଟିତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ 3.2..1959 ତାରିଖରେ ଶିଳ୍ପାଗାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ ।

10. अस्मात् शिल्पागारात् अस्माकं राज्यस्य कृते अर्थोपार्जनं भवति ।
ଅସ୍ମାତ୍ ଶିଳାଗାରାତ୍ ଅସ୍ମାକ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ କୃତେ ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ଶିଳ୍ପାଗାରରୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜିତ ହେଉଛି ।

11. एषा अतीव मनोहारिणी भूमि: ।
ଏଷା ଅତୀବ ମନୋହାରିଣୀ ଭୂମି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହାରିଣୀ ଭୂମି।

12. एषा एसिआमहादेशस्य अन्यतमा उच्चमूर्ति: भवति।
ଏଷା ଏସିଆମହାଦେଶସ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ।

13. एषा गीत-नृत्य-नाट्कचित्रकलाभि: गौरवान्विता ।
ଏଷା ଗୀତ-ନୃତ୍ୟ-ନାଟକଚିତ୍ରକଳାଭି ଗୌରବାନ୍ବିତା ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ନାଟକ ଓ ଚିତ୍ରକଳାଦ୍ୱାରା ଗୌରାବାନ୍ବିତ ।

14. अत्रापि वेदव्यासस्य जन्मस्थली अस्ति ।
ଅତ୍ରାପି ବେଦବ୍ୟାସସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ଅସ୍ଥି ।
ଅନୁବାଦ: ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ଅଛି ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖସ୍ତାନ ରାଉରକେଲା ।
उत्तर :
ओड़िशाराज्यस्य प्रमुखस्थानं राउरवेला।
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା ।

2. ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦୀର ପାଣିଦ୍ଵାରା କୃଷି ହୁଏ ।
उत्तर :
ब्राह्मणीनद्या: जलेन कृषि: भवति।
ଶା: ମ : ମଶ। ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ୟା ଜଳେନ କୃଷି ଭବତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

3. ଏଠାରେ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଅଛି ।
उत्तर :
अत्र वेदव्यासस्य जन्मस्थानम् अस्ति।
ବେଦବ୍ୟାସସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥାନମ୍ ଅଛି ।

4. ରାଉରକେଲାରେ ହନୁମତ୍‌ ବାଟିକା ଅଛି ।
उत्तर :
राउरकेलायां हुमद्वाटिकाअस्ति।
ରାଉରକେଲାୟାଂ ହନୁମଦ୍‌ବାଟିକା ଅଛି।

5. ରାଉରକେଲା କଳାନଗରୀ ବୋଲି ପରିଚିତ ।
उत्तर :
राउरकेला कलानगरी इति परिचिता।
ରାଉରକେଲା କଳାନଗରୀ ଇତି ପରିଚିତା ।

6. ଆମ୍ଭେମାନେ ରାଉରକେଲାକୁ ଯିବା।
उत्तर :
वयं राउरकेलां गमिष्याम:।
ବୟଂ ରାଉରକେଲା ଗମିଷ୍ୟାମଃ ।

7. ବେଦବ୍ୟାସ ପବିତ୍ରକ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ପରିଚିତ ।
उत्तर :
वेदव्यास: पवित्रक्षेत्ररूपेण परिचितः।
ବେଦବ୍ୟାସ ପବିତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରରୂପେଣ ପରିଚିତଃ ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

विश्वप्रसिद्धाम् इस्पातनगरीं को वा न जानाति ? ओडिशाराज्यस्य प्रमुखं स्थानं राउरकेला । एषा एव इस्पातनगरीरूपेण ख्याता । अत्र शंख-कोएलनदीद्वयस्य संयोगात् ब्राह्मणीनद्याः उत्पत्तिः भवति । जनाः अस्याः नद्याः जलं नीत्वा कृषि कुर्वन्ति । अत्रापि वेदव्यासस्य जन्मस्थली अस्ति इति जनश्रुतिः। एतद् एकं पुण्यक्षेत्रं भवति। एतस्य प्राकृतिकपरिवेशः आकर्षणीयः । अत्र महत् अरण्यम् आसीत् । क्रमशः अत्र वेदळ्यासाश्रम :, पवित्रगोशाला, वैदिकगुरुकुलाश्रमः, संस्कृत-महाविद्यालयद्वयं च स्थापितानि । यानि अस्माकं संस्कृतेः प्रचारं प्रसारं च कुर्वन्ति ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ 11

ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧାମ୍ ଇସ୍ପାତ ନଗରୀ କେ ବା ନ ଜାନାତି ? ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନଂ ରାଉରକେଲା । ଏଷା ଏବ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ରୂପେଣ ଖ୍ୟାତା । ଅତ୍ର ଶଙ୍ଖ – କୋଏଲନଦୀ ଦ୍ଵୟସ୍ୟ ସଂଯୋଗାତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣୀନଦ୍ୟା ଉତ୍ପରିଂ ଭବତି । ଜନାଃ ଅସ୍ୟା ନଦ୍ୟା ଜଳଂ ନୀତ୍ଵା କୃଷି କୁର୍ବନ୍ତି । ଅତ୍ରାପି ବେଦବ୍ୟାସସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ଅସ୍ଥି ଇତି ଜନଶ୍ରୁତିଃ । ଏତତ୍ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭବତି । ଏତସ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକପରିବେଶଃ ଆକର୍ଷଣୀୟ । ଅତ୍ର ମହତ୍ ଅରଣ୍ୟମ୍ ଆସୀତ୍ । କ୍ରମଶଃ ଅତ୍ର ବେଦବ୍ୟାସ୍ୟାଶ୍ରମ ପବିତ୍ରଗୋଶାଳା ବୈଦିକଗୁରୁ – କୁଳାଶ୍ରମ ସଂସ୍କୃତମହାବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ଵୟଂ ଚ ସ୍ଥାପିତାନି । ଯାନି ଅସ୍ମାକଂ ସଂସ୍କୃତଃ ପ୍ରଚାରଂ ପ୍ରସାରଂ ଚ କୁର୍ବନ୍ତି ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • କୋ ବା = କଃ + ବା
  • ଅତ୍ରାପି = ଅତ୍ର + ଅପି
  • ବୈଦିକଗୁରୁକୁଳା = ବୈଦିକଗୁରୁକୁଳ + ଆଶ୍ରମ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କୋ ବା – କିଏ ବା
  • ପ୍ରମୁଖ – ପ୍ରଧାନ
  • ଏବ – ହିଁ
  • ଖ୍ୟାତା – ପ୍ରସିଦ୍ଧ
  • ସଂଯୋଗାତ୍ – ମିଳନରୁ
  • ନୀତ୍ଵା – ନେଇ
  • ଅତ୍ରାପି – ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ
  • ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର – ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର
  • ଅତ୍ର – ଏଠାରେ
  • ମହତ୍ – ବିଶାଳ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

ଅନୁବାଦ

ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇସ୍ପାତନଗରୀକୁ କିଏ ବା ନ ଜାଣେ ? ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖସ୍ଥାନ ରାଉରକେଲା । ଏହା ହିଁ ଇସ୍ପାତନଗରୀରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ ଶଙ୍ଖ ଓ କୋୟଲ ନଦୀ ଦ୍ବୟର ମିଳନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି । ଲୋକମାନେ ଏହାର ପାଣି ନେଇ କୃଷି କରନ୍ତି । ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ବେଦ ବ୍ୟାସଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ ଅଛି ବୋଲି ଲୋକଶ୍ରୁତି ରହିଛି । ଏହା ଏକ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଅଟେ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ । ଏଠାରେ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏଠାରେ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ପବିତ୍ର ଗୋଶାଳା ବୈଦିକଗୁରୁକୁଳାଶ୍ରମ ଏବଂ ଦୁଇଟି ସଂସ୍କୃତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି ।

द्वितीय अनुच्छेद: (ଦ୍ଵିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

अस्मिन् पुंण्यक्षेत्रे १९५४ मिते वत्सरे भारतसर्वकारपक्षतः इस्पात्-शिल्पागारस्य निर्माणम् आरब्धम् । तदा भारतस्य राष्ट्रपतिः डॉ. राजेन्द्रसादः आसीत् । सः ३.२.१९५९ मिते दिनाके शिल्पागारम् उद्घाटितवान् । अस्मात् शिल्पागारात् अस्माकं राज्यस्य देशस्य च कृते प्रभूतम् अर्थोपार्जनं भवति । सहम्रं सहम्रं जना: अस्मात् वेतनं प्राप्नुवन्ति । तेन परिवारान् पोषयन्ति च।

ଅସ୍ଟି ନ୍ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରେ ୧୯୫୪ ମି ତେ ବଘରେ ଭାରତସର୍ବକାରପକ୍ଷତଃ ଇସ୍ପାତ ଶିଳ୍ପାଗାରସ୍ୟ ନିର୍ମାଣମ୍ ଆରକ୍ତମ୍ । ତଦା ଭାରତସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଃ ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦଃ ଆସୀତ୍ । ସ୍ୱ ୩.୨.୧୯୫୯ ମିତେ ଦିନାଙ୍କ ଶିଳ୍ପାଗାରମ୍ ଉଦ୍‌ଘାଟିତବାନ୍। ଅମ୍ଳତ୍ ଶିଳ୍ପୀଗାରାତ୍ ଅସ୍ଵାକଂ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ ଦେଶସ୍ୟ ଚ କୃତେ ପ୍ରଭୂତମ୍ ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନଂ ଭବତି । ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନଃ ଅସ୍ମାତ୍ ବେତନଂ ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତି । ତେନ ପରିବାରାନ୍ ପୋଷୟନ୍ତ ବ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନମ୍ = ଅର୍ଥ + ଉପାର୍ଜନମ୍,
  • ପ୍ରାପୁ ବର୍ଷ = ପ୍ର + ଆପ୍ ବନ୍ତି ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ବସରେ – ବର୍ଷରେ
  • ଆରକ୍ତମ୍ – ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି
  • ତଦା – ସେତେବେଳେ
  • ଉଦ୍‌ଘାଟିତବାନ୍ – ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ
  • କୃତେ – ପାଇଁ
  • ପ୍ରଭୂତମ୍ – ପ୍ରଚୁର
  • ବେତନଂ – ଦରମା

ଅନୁବାଦ

ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଇସ୍ପାତଶିଳ୍ପାଗାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସେତେବେଳେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ରପ୍ରସାଦ ଥିଲେ। ସେ ୩.୨.୧୯୫୯ ତାରିଖରେ ଶିଳ୍ପାଗାର ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଖାନାରୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଦେଶ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜିତ ହେଉଛି । ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଏଠାରୁ ବେତନ ପାଉଛନ୍ତି । ତାହାଦ୍ୱାରା ପରିବାର ପୋଷଣ କରୁଛନ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

अत्र हनुमद्वाटिका अस्ति । एषा अतीव मनोहारिणी भूमिः। अत्र सुविशाला हनुमद्मूर्त्तिः स्थापिता अस्ति। एषा एसिआमहादेशस्य अन्यतमा उच्चमूर्तिः भवति । राउरकेला कलानगरी इति परिचिता । अत्र विभिन्नभाषाभाषिज़ना: निवसन्ति । एषा गीत-नृत्य-नाटक-चित्रकलाभि: गौरवान्विता । अंतः एकवारम् इस्पातनगरी अवश्यं द्रष्टव्या ।

ଅତ୍ର ହନୁମଦ୍‌ବାଟିକା ଅନ୍ତି । ଏଷା ଅତୀବ ମନୋହାରିଣୀ ଭୂମି । ଅତ୍ର ସୁବିଶାଳା ହନୁମଦ୍ମୂର୍ତି ସ୍ଥାପିତ ଅଛି । ଏଷା ଏସିଆ ମହାଦେଶ ସ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି ଭବତି। ରାଉରକେଲା କଳା ନଗରୀ ଇତି ପରିଚିତା । ଅତ୍ର ବିଭିନ୍ନଭାଷାଭାଷିଜନଃ ନିବସନ୍ତି । ଏଷା ଗୀତ – ନୃତ୍ୟ – ନାଟକ – ଚିତ୍ରକଳାରଃ ଗୌରବାନ୍ବିତ । ଅତଃ ଏକବାରମ୍ ଇସ୍ପାତନଗରୀ ଅବଶ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

ଅତୀବ = ଅତି + ଇବ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଅତ୍ର – ଏଠାରେ
  • ଅସ୍ଥି – ଅଛି
  • ଅତୀବ – ଅତ୍ୟନ୍ତ
  • ନିବସନ୍ତ – ବାସକରନ୍ତି
  • ଅତଃ – ଏଣୁ
  • ଅବଶ୍ୟ – ନିଶ୍ଚୟ
  • ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ – ଦେଖୁବା ଉଚିତ
  • ଖ୍ୟାତା – ପ୍ରସିଦ୍ଧା
  • ସ୍ଥାପିତାନି – ସ୍ଥାପିତ
  • ଆରକ୍ତମ୍ – ଆରମ୍ଭ ହେଲା
  • ପ୍ରଭୂତମ – ପ୍ରଚୁର

ଅନୁବାଦ

ଏଠାରେ ହନୁମାନ୍ ବାଟିକା ରହିଛି। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହାରିଣୀ ଭୂମି । ଏଠାରେ ବିଶାଳ ହନୁମାନ୍ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ । ଏହା ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ଉଚ୍ଚମୂର୍ତ୍ତି । ରାଉରକେଲା କଳାନଗରୀ ବୋଲି ପରିଚିତ । ଏଠାରେ ବିହିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷି ଲୋକ ବାସକରନ୍ତି । ଏହା ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ନାଟକ ଓ ଚିତ୍ରକଳା ଦ୍ଵାରା ଗୌରବାନ୍ବିତ । ଏଣୁ ଥରେମାତ୍ର ଇସ୍ପାତନଗରୀ ଦର୍ଶନୀୟ ।

ख्यात्ता, उत्पत्तिम्, स्थापितानि, वत्सरे, आरब्धम्, द्रष्टव्या, प्रभतम
(ଖ୍ୟାତା, ଉତ୍ପଷ୍ଟିମ୍, ସ୍ଥାପିତାନି, ବସରେ, ଆରକ୍ତମ୍, ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ, ପ୍ରଭୃତମ୍ ।

कर्तृपदानि : राउरकेला, जना:, पुण्यक्षेत्रम्, राष्ट्रफति:, भूमिः
ରାଉରକେଲା, ଜନା, ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ସ୍ବାର୍ଥ:

क्रियापदानि : जानाति कुर्वन्ति, पोषयन्ति, निवसन्ति
(ଜାନାତି, କୁର୍ବନ୍ତ, ପୋଷୟତି, ନିବସନ୍ତି)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 7 ଇସ୍ପାତନଗରୀ

शब्दार्थ:

  • जनश्रुतिः – लोककथा
    ଜନଶ୍ରୁତି – ଲୋକକଥା (ଲୋକେ କହନ୍ତି )
  • आरब्धम् – आरम्भः अभवत्
    ଆରକ୍ତମ୍ – ଆରମ୍ଭ ଅଭିବତ୍ (ଆରମ୍ଭ ହେଲା)
  • पोषयन्ति – पालनं कुर्वन्ति
    ପୋଷୟନ୍ତ – ପାଳନଂ କୁର୍ବନ୍ତ (ପାଳନ କରନ୍ତି )
  • प्रभूतम् – प्रचुरम्
    ପ୍ରଭୂତମ – ପ୍ରଚୁରମ୍ (ପ୍ରଚୁର)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।
ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ । (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) फकीरमोहन : बाल्ये कस्य अध्ययनं कृतवान् ?
ଫକୀର ମୋହନଃ ବାଲ୍ୟ କସ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କୃତବାନ୍ ?
उत्तर :
ସଂସ୍କୃତସ୍ଯ

(ख) क: ओडिआ- भाषाया: रक्षक: ?
କଃ ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟାଂ ରକ୍ଷତଃ ?
उत्तर :
ଫକୀରମୋହନଃ ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟା ରକ୍ଷକ ।

(ग) का फकीरमोहनं पालितवती ?
କା ଫକୀରମୋହନଂ ପାଳିତବତୀ ?
उत्तर :
ପିତାମହୀ

(घ) फकीरमोहनः कुत्र संस्कृतविद्यालयं स्थापितवान् ?
ଫକୀର ମୋହ ନଃ କୁତ୍ର, ସଂସ୍କୃତର୍ବିଦ୍ୟାଳୟଂ ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ?
उत्तर :
ନୀଳଗିରିନଗରେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

(ङ) कस्याः चरित्रं कुसंस्कारस्य द्योतकम् ?
କନ୍ୟା ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାର ସ୍ୟ ଦ୍ୟୋତକମ୍ ?
उत्तर :
ରେବତ୍ୟା

(पितामही, संस्कृतस्य, रेवत्याः, फकीरमोहन:, नीलगिरिनगरे)
(ପିତାମହୀ, ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ, ରେବତ୍ୟା, ଫକୀରମୋହନଃ, ନୀଳଗିରିନଗରରେ)

2. शून्यस्थानं पूरयत।
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।) (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) महर्षि: व्यासदेव: _______ रचयिता ।
ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ ______ ରଚୟିତା ।
उत्तर :
ମହାଭାରତସ୍ୟ

(ख) तस्य ओडिआ-रचनासु _____ बहुलः प्रयोग: दृश्राते ।
ତସ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରଚନାମୁ ______ ବହୁନଃ ପ୍ରୟୋଗ ଦୃଶ୍ୟତେ ।
उत्तर :
ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ

(ग) स: अपि ______ रक्षकरूपेण परिंचित: ।
ଧଃ ଅପି ______ ରକ୍ଷକରୂପେଣ ପରିଚିତଃ ।
उत्तर :
ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟ

(घ) ______ प्रखरा बुद्धि: आसीत् ।
______ ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି ଆସୀତ୍ ।
उत्तर :
ତସ୍ଯ

(ङ) ______ समीपे स: चिरस्मरणीय: सज्जात: ।
______ ସମୀପେ ଡଃ ଚିରସ୍ମରଣୀୟଃ ସଂଜାତଃ ।
उत्तर :
ଉତ୍କଳୀୟାନାଂ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

(संस्कृतस्य, तस्य, महाभारतस्य, ओड़िशाभाषाया:, उत्कलीयानाम्)
(ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ, ତଥ୍ୟ, ମହାଭାରତସ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶାଭାଷାୟା, ଉତ୍କଳୀୟାନାମ୍)

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) सः बाल्ये संस्कृतस्य अध्ययनं कृतवान् ।
ସ୍ୱ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନଂ କୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେ ପିଲାଦିନେ ସଂସ୍କୃତ ପଢ଼ିଥିଲେ ।

(ख) सः अपि ओडिआ – भाषायाः रक्षकरूपेण viad: 1
ସ୍ୱ ଅପି ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟା ରକ୍ଷକରୂପେଣ ପରିଚିତଃ ।
ଅନୁବାଦ – ସେ ମଧ୍ଯ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ରକ୍ଷକରୂପେ ପରିଚିତ।

(ग) तस्य जन्मस्थानं बालेश्वरनगरस्य मल्लिकाशपुरम् ।
ତସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥାନଂ ବାଲେଶ୍ଵରନଗରସ୍ୟ ମଲ୍ଲିକାଶପୁରମ୍ ।
ଅନୁ ବାଦ – ତାଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବାଲେଶ୍ୱର ସହରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁର ।

(घ) सः प्रथमतः बारवाटीविद्यालये प्राथमिकशिक्षां
ସ୍ୱ ପ୍ରଥମତଃ ବାରବାଟୀବିଦ୍ୟାଳୟେ ପ୍ରାଥମିକଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେ ପ୍ରଥମେ ବାରବାଟୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଥମିକଶିକ୍ଷା ଲାହ କରିଥିଲେ ।

(ङ) तस्य प्रखरा बुद्धिः आसीत् ।
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୃଦ୍ଧି ଆସୀବ ।
ଅନୁବାଦ – ତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ବୁଦ୍ଧି ଥିଲା ।

(च) स: देवान् इति पदे नियोजितः ।
ସ୍ୱୀ ଦେବାନ୍ ଇତି ପଦେ ନିୟୋଜିତଃ ।
ଅନୁବାଦ – ସେ ଦେବାନପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

4. शुद्धपद लिखत ।
(ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ଲିଖତ।) (ଶୁଦ୍ଧ ପଦ ଲେଖ ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 2

5. स्तम्भमेलनं कुरुत ।
(ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ ।)

‘क’ स्तम्भ: ‘ख’ स्तम्भः
फकीरमोहनः अध्ययनम्
संस्कृतस्य गतः
पितामही सेनापतिः
रेवती कथा
दिवं पालितवती

उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 3

6. रेखाड्क्रितपदस्य संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) सः बाल्ये संस्कृतात् अध्ययनं कृतवान् ।
(ସ୍ୱ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତାତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନଂ କୃତବାନ୍ ।)
उत्तर :
ସ୍ୱ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନଂ କୃତବାନ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

(ख) बाल्येन सः अनाथः ।
(ବାଲ୍ୟନ୍‌ ଡଃ ଅନାଥ ।)
उत्तर :
ବାଲ୍ୟାତ୍ ଡଃ ଅନାଥ ।

(ग) तस्य प्रखरं बुद्धिः आसीत् ।
(ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରଂ ବୃଦ୍ଧି ଆସୀନ୍ ।)
उत्तर :
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି ଆସୀତ୍ ।

(घ) तस्य रेवती कथा प्रसिद्धम् ।
(ତସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧମ୍ ।)
उत्तर :
ତସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

(ङ) उत्कलीयाः तं सेनापतिम् इति कथयन्ति ।
(ଉତ୍କଳୀୟା ତଂ ସେନାପତିମ୍ବ ଇତି କଥୟର ।)
उत्तर :
ଉତ୍କଳୀୟା ତଂ ସେନାପତିଃ ଇତି କଥୟନ୍ତି ।

7. वाक्यानि रचयत ।
(ବାକ୍ୟାନି ରଟୟତ।) (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
इति, अतः अनन्तरम्, अस्ति, कृतवान् ।
उत्तर :

  • इति (ଇତି) – ଗୀତା ଇତି ବାଳିକା ପଠତି।
  • अतः (ଅତଃ) – ଅତଃ ଅହଂ ନ ଗଚ୍ଛାମି।
  • अनन्तरम् (ଅନନ୍ତରମ୍) – ପଠନାତ୍ ଅନନ୍ତରଂ କ୍ରୀଡ଼ ।
  • अस्ति (ଅସ୍ତି) – ତତ୍ର ଏକ ବୃକ୍ଷ ଅନ୍ତି ।
  • कृतवान् (କୃତବାନ) – ଡଃ କିଂ କୃତବାନ୍ ?

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

8. सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।) (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
तदनन्तरम्, उपन्यासकारश्च ख्रीष्टाब्दे, सुरक्षार्थम्, सञ्जातः

  • तदनन्तरम् (ତଦନନ୍ତରମ୍) – ତତ୍ + ଅନନ୍ତରମ
  • उपन्यासकारश्च (ଉପନ୍ୟାସକାର) – ଉପନ୍ୟାସକାରଃ + ଚ
  • खी्रीष्टाब्दे (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) – ଖ୍ରୀଷ୍ଟ + ଅବ୍ଦ
  • सुरक्षार्थम् (ସୁରକ୍ଷାର୍ଥମ୍) – ସୁରକ୍ଷା + ଅର୍ଥମ୍
  • सञ्जात: (ସଂଜାତଃ) – ସମ୍ + ଜାତଃ

तव कृते करणीयम्
(ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

1. उच्चै : पठत लिखत च-
ଉଜଃ ପଠତ, ଲିଖତ ଚ (ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼ ଓ ଲେଖ ।)

अकारान्त – पुं लिक्न शब्दा:
(ଅକାରାନ୍ତ ପୁଂଙ୍କ ଶଳା)

षष्ठी विभक्तिः
शून्यस्थानं पूरयत। (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 4

ଷଷ୍ଠୀ ବିଭନିଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 5

(आकारान्त – स्रीलिङ्ग-शब्दा:)
षष्ठी विभक्तिः
शून्यस्थानं पूरयत । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 6

ଆକାରାନ୍ତ -ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
ଷଷ୍ଠୀ ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 7

(ईकारान्त – र्रीलिङ्ग-शब्दा:)
षष्ठी विभक्तिः
शून्यस्थानं पूरयत । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 8

ଈକାରାନ୍ତ – ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଶବ୍ଦା
ଷଷ୍ଠୀ ବିଭନିଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 9

(अकारान्त – नपुंसकलिझ्ग-शब्दा:)
षष्ठी विभक्तिः
शून्यस्थानं पूरयत । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 10

ଅକାରାନ୍ତ – ନପୁଂସ କଳିଙ୍ଗଶ
ଷଷ୍ଠୀ ବିଭଲ୍ଲି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 11

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
क: महाभारतस्य रचयिता ?
କଃ ମହାଭାରତସ୍ୟ ରତ୍ନୟିତା ?
उत्तर :
ବ୍ୟାସଦେବ

प्रश्न 2.
फकीरमोहनं ओड़िआभाषया कस्य अनुवादं कृतवान् ?
ଫକୀରମୋହନଃ ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା କସ୍ୟ ଅନୁବାଦଂ କୃତବାନ୍ ?
उत्तर :
ମହାଭାରତସ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 3.
कः व्यासकविः इति नाम्ना ख्यात: ?
କଃ ବ୍ୟାସକବି ଇତି ନାମ୍ନା ଖ୍ୟାତଃ ?
उत्तर :
ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 4.
केषां समीपे फकीरमोहन व्यासकविः इति नाम्ना ख्यात: ?
କେଷା ସମୀପେ ଫକୀରମୋହନଃ ବ୍ୟାସକବି ଇତି ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତଃ ?
उत्तर :
ଉତ୍କଳୀୟାନାମ୍

प्रश्न 5.
कस्मिन् दिवसे फकीरमोहन: जात: ?
କସ୍ମିନ୍ ଦିବସେ ଫକୀରମୋହନଃ ଜାତଃ ?
उत्तर :
ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିବସେ

प्रश्न 6.
फक्रीरमोहन : बालेश्वरस्य कस्मिन् स्थाने जात: ?
ଫକୀରମୋହନଃ ବାଲେଶ୍ବରସ୍ୟ କସ୍ମିନ୍ ସ୍ନାନେ ଜାତଃ ?
उत्तर :
ମଲ୍ଲିକାଶପୁରେ

प्रश्न 7.
का फकीर मोहनस्य लालनं पालनम् अकरोत् ?
କା ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ଲାଳନ ପାଳନମ୍ ଅକରୋତ୍ ?
उत्तर :
ପିତାମହୀ

प्रश्न 8.
महर्षि : व्यासदेव: कस्य रचयिता ?
ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ କସ୍ୟ ରଚୟିତା ?
उत्तर :
ମହାଭାରତସ୍ୟ

प्रश्न 9.
सः कस्मिन् पदे नियोजित: ?
ସ୍ୱ କସ୍ମିନ୍ ପଦେ ନିୟୋଜିତଃ ?
उत्तर :
ଦେବାନ୍

प्रश्न 10.
कदा फंकीरमोहन: दिवं गतः ?
କଦା ଫକୀରମୋହନଃ ଦିବଂ ଗତଃ ?
उत्तर :
1918

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 11.
अतः उत्कलीयाः फकीरमोहनं किं कथयन्ति ?
ଅତଃ ଉତ୍କଳୀୟା ଫକୀରମୋହନଂ କିଂ କଥୟନ୍ତି ?
उत्तर :
ସେନାପତି

प्रश्न 12.
फकीरमोहनः प्रथमतः कुत्र प्राथमिकशिक्षां प्राप्तवान् ?
ଫକୀରମୋହନଃ ପ୍ରଥମତଃ କୁତ୍ର ପ୍ରାଥମିକଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर :
ବାରବାଟୀବିଦ୍ୟାଳୟେ

प्रश्न 13.
ओड़िआभाषायाः कृते फकीरमोहनस्य दानं कीदृशम् ?
ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟଃ କୃତେ ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ଦାନଂ କୀଦୃଶମ୍ ?
उत्तर :
ଅତୁଳନୀୟମ୍

प्रश्न 14.
ओड़िआभाषायां सुरक्षार्थं फकीरमोहन: केन रूपेण कार्यं कृतवान् ?
ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟାଂ ସୁରକ୍ଷାମିଂ ଫକୀରମୋହନଃ କେନ ରୂପେଣ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍ ?
उत्तर :
ସେନାପତିରୂପେଣ

प्रश्न 15.
बालेश्वरे कस्य नाम्ना विश्वविद्यालयः स्थापित: ?
ବାଲେଶ୍ୱରେ କସ୍ୟ ନାମ୍ନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଃ ସ୍ଥାପିତଃ ?
उत्तर :
ଫକୀରମୋହନସ୍ଯ

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. _______ देशस्य नाम भारतवर्षम् । (वयं, अस्माकम् अस्मान्)
______ ଦେଶସ୍ୟ ନାମ ଭାରତବର୍ଷମ। (ବୟଂ, ଅମ୍ଳୀକମ୍, ଅସ୍ନାନ)
उत्तर :
ଅସ୍ନାକଂ

2. ______ गृहं कुत्र? (त्वं, त्वम्,त्तव)
_____ ଗୃହଂ କୃତ୍ର ? (ବ, ଦ୍ଵମ୍, ତବ)
उत्तर :
ତବ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

3. बानरा: _____ उपरि कूर्दन्ति । (वृक्षस्य, वृक्षे, वृक्षात्)
ବାନରା ______ ଉପରି କୁର୍ଦନ୍ତି । (ବୃକ୍ଷସ୍ୟ, ବୃକ୍ଷ, ବୃକ୍ଷାତ)
उत्तर :
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ

4. बालिका: _______ जले सन्तरन्ति । (नद्य:, नद्या:, नद्याम्)
ବାଳିକା _____ଜଳେ ସନ୍ତରନ୍ତି । (ନମଃ, ନଦ୍ୟା, ନଦ୍ୟାମ୍)
उत्तर :
ନମଃ

5. ______ बालकस्य माता देवालयं गच्छति । (तस्य, तस्या:, तस्मात्)
ବାଳକସ୍ୟ ମାତା ଦେବାଳୟଂ ଗଛତି । (ତସ୍ୟ, ତସ୍ୟା, ତସ୍ମାତ୍)
उत्तर :
ତସ୍ୟ

6. फकीरमोहनस्य जन्मस्थानं ______। (मालिकालिपुरम्, मल्लिकाशपुरम्)
ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥାନଂ ______।
उत्तर :
ମଲ୍ଲିକାଶପୁରମ୍

7. रेवत्या: _______ अन्धविश्वासस्य द्योतकम् । (स्वभावम्, चरित्रम्)
ରେବତ୍ଯା ______ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସସ୍ୟ ଦ୍ୟୋତକମ୍ । (ସ୍ଵଭାବମ୍, ଚରିତ୍ରମ୍)
उत्तर :
ଚରିତ୍ରମ୍

8. तस्य प्रखरा _____ आसीत् । (ज्ञानम्, बुद्धि:)
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ______ ଆସୀତ୍ବ । (ଜ୍ଞାନମ, ବୁଦ୍ଧି)
उत्तर :
ବୁଦ୍ଧି

9. _____ महाभारतस्य रचयिता । (बाल्मीक: व्यासदेव:)
_____ ମହାଭାରତସ୍ୟ ରଚୟିତା । (ବାଲ୍ମୀକଃ, ବ୍ୟାସଦେବୀ)
उत्तर :
ବ୍ୟାସଦେବ

10. व्यासदेवस्य नामानुसारेण उत्कलीयानां समीपे स ______ । (व्यासकवि:, लोककवि:)
ବ୍ୟାସଦେବସ୍ୟ ନାମାନୁସାରେଣ ଉତ୍କଳୀୟାନାଂ ସମୀପେ (ବ୍ୟାସକବି, ଲୋକକବି)
उत्तर :
ବ୍ୟାସକବି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

11. तस्य ओड़िआरचनासु संस्कृतस्य बहुल: _______ दृश्यते। (प्रयोग, प्रचारः)
ତସ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରଚୂନାସୁ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ବହୁଳ ______ ଦୃଶ୍ୟତେ। (ପ୍ରୟୋଗ, ପ୍ରଚାରଃ)
उत्तर :
ପ୍ରୟୋଗ

उत्तरच्चयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
केषां समीपे सः चिरस्मरणीयः संजात: ?
କେଖାଁ ସମୀପେ ଡଃ ଚିରସ୍ମରଣୀୟଃ ସଂଜାତଃ ?
(A) ଉତ୍କଳୀୟାନାମ୍
(B) ଭାରତୀୟାନାମ୍
(C) କଳିଙ୍ଗନାମ୍
(D) ଉଡ୍ରାଣାମ୍
उत्तर :
ଉତ୍କଳୀୟାନାମ୍

प्रश्न 2.
महर्षि व्यासदेवः कस्य रचयिता?
ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ କସ୍ୟ ରଚୟିତା ?
(A) ଭାରତସ୍ୟ
(B) ମହାଭାରତସ୍ୟ
(C) ରାମାୟଣସ୍ୟ
(D) ବେଦସ୍ୟ
उत्तर :
ମହାଭାରତସ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 3.
सः कस्मिन् पदे नियोजित: ?
ସ୍ୱ କସ୍ମିନ୍ ପଦେ ନିୟୋଜିତ ?
(A) ରାଜା
(B) ମନ୍ତ୍ରୀ
(C) ଦେବାନ୍
(D) ସେନାପତି
उत्तर :
ସେନାପତି

प्रश्न 4.
୧୮୮ ଦ୍ରୁମ ?
ତଥ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥାନଂ କୁତ୍ର ?
(A) ବିଶ୍ଵନାଥପୁରମ୍
(B) ଶଙ୍କରପୁରମ୍
(C) ସାଲେପୁରମ୍
(D) ମଲ୍ଲିକାଶପୁରମ୍
उत्तर :
ମଲ୍ଲିକାଶପୁରମ୍

प्रश्न 5.
कस्मिन् दिवसे सः दिवं गतः ?
କସ୍ମିନ୍ ଦିବସେ ସ୍ୱ ଦିବଂ ଗତଃ ?
(A) ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି
(B) ବିଷୁବସଂକ୍ରାନ୍ତି
(C) ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତି
(D) ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି
उत्तर :
ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି

प्रश्न 6.
तंत्र कस्याः चरित्रं कुसंस्कारस्य अन्धविश्वासस्य च द्योतकं भवति ?
ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାରସ୍ୟ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସସ୍ୟ ଚ ତତ୍ର କନ୍ୟା ଦ୍ୟୋତକଂ ଭବତି ?
(A) ସେବତ୍ଯା
(B) ରେବତ୍ଯା
(C) ଲତାୟା
(D) ପୁଷ୍ପା
उत्तर :
ରେବତ୍ୟା

प्रश्न 7.
ओड़िआभाषया महाभारतस्य अनुवादं कः कृतवान् ?
ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା ମହାଭାରତସ୍ୟ ଅନୁବାଦଂ ଡଃ କୃତବାନ୍ ?
(A) ବାଲ୍ମୀକି
(B) ବ୍ୟାସଦେବ
(C) ଫକୀରମୋହନଃ
(D) ସୁରେନ୍ଦ୍ରୀ
उत्तर :
ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 8.
फकीरमोहन अपि च कस्याः भाषायाः रक्षकरूपेण परिचित : ?
ଫକୀରମୋହନଃ ଅପିଚ କସ୍ୟା ଭାଷାୟା ରକ୍ଷକରୂପେଣ ପରିଚିତ ?
(A) ସଂସ୍କୃତ
(C) ବଙ୍ଗଳା
(B) ଇଂରାଜୀ
(D) ଓଡ଼ିଆ
उत्तर :
ଓଡ଼ିଆ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

प्रश्न 9.
फकीरमोहन: प्रथमतः कुत्र प्राथमिकशिक्षां प्राप्तवान् ?
ଫକୀର ମୋହନଃ ପ୍ରଥମତଃ କୃତ୍ର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ?
(A) ବାରବାଟୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ
(B) କାଶୀପୁର ବିଦ୍ୟାଳୟେ
(C) ବଲ୍ଲଭ ବିଦ୍ୟାଳୟେ
(D) ରାମପୁର ବିଦ୍ୟାଳୟେ
उत्तर :
ବାରବାଟୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. बाल्येन सः अनाथः ।
ବାଲ୍ୟନ ଦଃ ଅନାଥ ।
उत्तर :
ବାଲ୍ୟାତ୍ ଡଃ ଅନାଥ ।

2. तस्य प्रखर बुद्धिः आसीत् ।
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରଂ ବୃଦ୍ଧି ଆସୀତ୍ବ ।
उत्तर :
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି ଆସୀତ୍।

3. सः बाल्ये संस्कृतात् अध्ययनं कृतवान् ।
ସ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତାତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନଂ କୃତବାନ୍ ।
उत्तर :
ଡଃ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କୃତବାନ୍ ।

4. उत्कलीय: तं सेनापतिः इति कथयन्ति ।
ଉତ୍କଳୀୟ ତଂ ସେନାପତିଃ ଇତି କଥୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ଉତ୍କଳୀୟା ତଂ ସେନାପତିଃ ଇତି କଥୟନ୍ତି ।

5. तस्य रेवती कथा प्रसिद्धम् ।
ତସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧମ୍ ।
उत्तर :
ତଥ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

6. सः कार्यं कृतवन्तः ।
ସ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବତଃ ।
उत्तर :
ଡଃ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍ ।

7. ते देवान् इति पदे नियोजित: ।
ତେ ଦେବାନ୍ ଇତି ପଦେ ନିୟୋଜିତଃ ।
उत्तर :
ଡଃ ଦେବାନ୍ ଇତି ପଦେ ନିୟୋଜିତଃ ।

8. तस्य प्रखर बुद्धिः आसन् ।
ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୃଦ୍ଧି ଆସନ୍ ।
उत्तर :
ତଥ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି ଆସୀତ୍।

9. महाभारतम् अनुवादं कृतवान् ।
ମହାଭାରତମ ଅନୁବାଦ କୃତବାନ୍।
उत्तर :
ମହାଭାରତସ୍ୟ ଅନୁବାଦ କୃତବାନ୍।

10. रेवत्या: चरित्रम् अन्धविश्वासस्य द्योतक्कः भवति।
ରେବତ୍ୟା ଚରିତ୍ରମ୍ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସସ୍ୟ ଦ୍ୟୋତକ ଭବତି ।
उत्तर :
ରେବତ୍ୟା ଚରିତ୍ରମ୍ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସସ୍ୟ ଦ୍ୟୋତକଂ ଭବତି।

सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

1. नामानुसोरण (ନାମାନୁସାରେଣ) = ନାମ + ଅନୁସାରେଣ
2. अतीव (ଅତୀବ) = ଅତି + ଇବ
3. तदनन्तरम् (ତଦନ୍ତରମ୍) = ତତ୍ + ଅନନ୍ତରମ୍

सन्धिं कुरुत । (ସପିଂ କୁରୁତ।)

1. उपनिषद् + आदीनाम् = उपनिषदादीनाम्
ଉପନିଷଦ୍ + ଆଦୀନାମ୍ = ଉପନିଷଦାଦୀନାମ୍

2. उपन्यासकार + च उपन्यासकारश्च
ଉପନ୍ୟାସକାରଃ + ଚ = ଉପନ୍ୟାସକାରଶ୍ଚ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

3. सुरक्षा.+ अर्थम् = सुरक्षार्थम्
ସୁରକ୍ଷା + ଅର୍ଥମ୍ = ସୁରକ୍ଷାର୍ଥମ୍

क्रियापदं निर्वाचयत ।
(କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)

व्यासदेव:, कृतवान्, अकरोत्, पितामही, अभवत्, शिक्षक:, आसीत्, बुद्धिः, स्थापितवान्, कथा।
ବ୍ୟାସଦେବ, କୃତବାନ୍, ଅକରୋଡ୍, ପିତାମହୀ, ଅଭବତ, ଶିକ୍ଷକ, ଆସୀତ, ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ଥାପିତବାନ, କଥା।
उत्तर :
କୃତବାନ୍, ଅକରୋଡ, ଅଭିବତ, ଆସୀତ, ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ।

कर्तृपदं चिनुत ।
(କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

दानम्, भवति, चरित्रंम्, कथा, अनुभूयते, उपन्यासः, कृतवान् प्राप्तवंती, उत्कलीया:, संजातः।
ଦାନମ, ଭବତି, ଚରିତ୍ରମ୍, କଥା, ଅନୁଭୂତେ, ଉପନ୍ୟାସ, କୃତବାନ, ପ୍ରାପ୍ତିବତୀ, ଉତ୍କଳୀୟା, ସଂଜାତଃ ।
उत्तर :
ଦାନମ୍, ଚରିତ୍ରମ୍, କଥା, ଉପନ୍ୟାସ, ଉତ୍କଳୀୟା ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ ।)

  1. ख्यातः (ଖ୍ୟାତଃ) – ପ୍ରସିଦ୍ଧ
  2. पितामही (ପିତାମହୀ) – ଜେଜେମା
  3. कथाकारः (କଥାକାରୀ) – କଥାଲେଖକ
  4. द्योतकम् (ଦ୍ୟୋତକମ୍) – ସୂଚକ
  5. सुरक्षार्थम् (ସୁରକ୍ଷାର୍ଥମ୍) – ସୁରକ୍ଷାପାଇଁ
  6. इति (ଇତି) – ବୋଲି
  7. समीपे (ସମୀପେ) – ନିକଟରେ

Subjective

निजभाषया प्रायश: दशभिः वाक्यैः उत्तरं लिखत ।
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାକ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

प्रश्न 1.
व्यासकविः फकीरमोहनविषयेसंक्षेपेण आलोचयत ।
ବ୍ୟାକକବି ଫକୀରମୋହନବିଷୟ ସଂକ୍ଷେପଣ ଆଲୋଚୟତ ।
उत्तर :
ଫକୀରମୋହନ 1843 ମସିହା ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବାଲେଶ୍ଵରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁର। ପିଲାଦିନୁ ସେ ଅନାଥ । ପିତାମହୀ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ବାରବାଟୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ପରେ ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷକ ହେଲେ ଓ ତତ୍ପପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ମିଶନ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଖର। ଇଂରେଜ ସରାକରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସେ ଦେବାନ୍ ପଦରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସେ ଜନହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ସେ ସଂସ୍କୃତର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ନୀଳଗିରିରେ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସଂସ୍କୃତ ରାମାୟଣ- ମହାଭାରତ-ଉପନିଷଦ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ରଚିତ ମହାଭାରତର ଓଡ଼ିଆ ‘ଅନୁବାଦ କରିଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍କଳର ବ୍ୟାସକବି ବୋଲି । କୁହାଯାଏ । ସେ ସଂସ୍କୃତପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ରକ୍ଷକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ କୃତି ରହିଛି । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଥମ କଥାକାର ଓ ଉପନ୍ୟାସକାର। ତାଙ୍କର ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନ୍। ଡାକମୁନ୍ସି, ରାଣ୍ଡୀପୁଅ ଅନନ୍ତା, ଧୂଳିଆବାବା ଆଦି ଅନେକ କଥା ସେ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ‘ଛମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ’, ‘ଲଚ୍ଛମା’, ‘ମାମୁ’ ଓ ‘ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ’ ଉପନ୍ୟାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷାପାଇଁ ସେନାପତି ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ବୋଲି କୁହନ୍ତି। 1918 ମସିହାରେ ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ସେ ଇହଲୀଳା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

मातृभाषया अनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. महर्षि व्यासदेव महाभारतस्य रचयिता ।
ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ ‘ମହାଭାରତସ୍ୟ ରଚୟିତା ।
ଅନୁବାଦ: ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ ମହାଭାରତର ରଚୟିତା।

2. फकीरमोहनसेनापति: ओड़िआभाषया महाभारतस्य अनुवादं कृतवान् ।
ଫକୀରମୋହନସେନାପତିଃ ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା ମହାଭାରତସ୍ୟ ଅନୁବାଦଂ କୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ମହାଭାରତର ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

3. व्यासदेवस्य नामानुसारेण उत्कलीयानां समीपे सः व्यासक्रविः इति नाम्ना ख्यातः ।
ବ୍ୟାସଦେବସ୍ୟ ନାମାନୁସାରେଣ ଉତ୍କଳୀୟାନାଂ ସମୀପେ ସ୍ୱ ବ୍ୟାସକବି ଇତି ନାମ୍ନା ଖ୍ୟାତଃ ।
ଅନୁବାଦ : ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ବ୍ୟାସକବି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

4. ओड़िआरचनासु संस्कृतस्य बहुलं प्रयोगं सः कृतवान् ।
ଓଡ଼ିଆରଚନାସୁ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ୍ୟ ସ କୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ଓଡ଼ିଆ ରଚନାମାନଙ୍କରେ ସଂସ୍କୃତର ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

5. १८४३ मिते ख्रीष्टाव्दे मकरसंक्रान्तिदिवसे फकीरमोहन जातः ।
1843 ମିତେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତ ଦିବସେ ଫକୀରମୋହନ ଜାତଃ ।
ଅନୁବାଦ: 1843 ମସିହା ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ।

6. बाल्यात् सः अनाथ: ।
ବାଲ୍ୟାତ୍ ଡଃ ଅନାଥ ।
ଅନୁବାଦ: ପିଲାଦିନରୁ ସେ ଅନାଥ।

7. पितामही तस्य लालन पालनम् अकरोत् ।
ପିତାମହୀ ତଥ୍ୟ ଲାଳନଂ ପାଳନମ୍ ଅକରୋତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଜେଜେମାଆ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ।

8. तस्य बाल्यकालः अतीव दुःखपूर्णः आसीत् ।
ତସ୍ୟ ବାଲ୍ୟକାଳ ଅତୀବ ଦୁଃଖପୂନଃ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।

9. अनन्तरं सः तत्र एक शिक्षकः अभवत् ।
ଅନନ୍ତରଂ ୟଃ ତତ୍ର ଏକ ଶିକ୍ଷକ ଅଭବତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ପରେ ସେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ ।

10. सः तदनन्तरं मिशनविद्यालये प्रधानशिक्षकरूपेण नियुक्तः ।
ସ୍ୱ ତଦନନ୍ତରଂ ମିଶନବିଦ୍ୟାଳୟେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକରୂପେଣ ନିଯୁନଃ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ତା’ପରେ ମିଶନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ।

11. सःनीलगिरि-बेङ्कानाल-केन्दुझर-दशपल्लादि स्थानेषु जनहितकरं कार्य कतवान ।
ସ୍ୱ ନୀଳଗିରି-ଢେଙ୍କାନାଳ-କେନ୍ଦୁଝର-ଦଶପଲ୍ଲାଦି ସ୍ନାନେଷୁ ଜନହିତକରଂ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍।
ଅନୁବାଦ: ସେ ନୀଳଗିରି, ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର, ଦଶପଲ୍ଲା ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

12. संस्कृतरामायण-महाभारत, उपनिषदग्रन्थानां सः ओड़िआभाषया अनुवादं कृतवान् ।
ସଂସ୍କୃତରାମାୟଣ-ମହାଭାରତ ଉପନିଷଦଗ୍ରନ୍ମାନଂ ସ୍ୱ ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୃତବାନ୍।
ଅନୁବାଦ: ସଂସ୍କୃତ-ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ, ଉପନିଷଦ ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କର ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

13. ओfड़आसाहित्यस्य स: प्रथम: कथाकार: उपन्यासकारश्न।
ଓଡ଼ି ଆସାହି ତ୍ୟସ୍ୟ ଡଃ ପ୍ରଥମଃ କଥା କାରଃ ଉପନ୍ୟାସକାରଷ୍ଟ ।
ଅନୁବାଦ; ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଥମ କଥାକାର ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ।

14. तस्य रेवती कथा प्रसिद्धा ।
ତସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର ରେବତୀ ଗଳ୍ପ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

15 तत्र रेवत्याः चरित्रं कुसंस्कारस्य अन्धविश्वासस्य च द्योतकं भवति ।
ତତ୍ର ରେବତ୍ୟା ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାରସ୍ୟ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସସ୍ୟ ଚ ଦ୍ୟୋତକଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେଥିରେ ରେବତୀର ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାର ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସର ସୂଚକ ଅଟେ |

16. तस्य पेटेण्ट मेडिसिन, डाकमुन्सी, धूलिआबाबा प्रभृति कथा अधुनापि जीविता इव ।
ତସ୍ୟ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନ୍, ଡାକମୁନ୍ସୀ, ଧୂଳିଆବାବା ପ୍ରଭୃତି କଥା ଅଧୁନାପି ଜୀବିତା ଇବ ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନ, ଡାକମୁନ୍ସୀ, ଧୂଳିଆବାବା ପ୍ରଭୃତି କଥା ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ଯ ଜୀବିତ । ତସ୍ୟ ଛ’ମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ଉପନ୍ୟାସ ଅତୀବ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର ଛ’ମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ଉପନ୍ୟାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

18. सः अपि लच्छमा, मामु, प्रायश्चित्त इति उपन्यासानां रचयिता ।
ସ୍ୱ ଅପି ଲଛମା, ମାମୁ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଇତି ଉପନ୍ୟାସନା ରଚୟିତା ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ମଧ୍ୟ ଲଛମା, ମାମୁ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାମକ ଉପନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ରଚୟିତା।

19. ओड़िआभाषाया: सुरक्षार्थं सः सेनापतिरूपेण कार्यं कृतवान् ।
ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟଃ ସୁରକ୍ଷାମିଂ ୟଃ ସେନାପତିରୂପେଣ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସେ ସେନାପତି ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

20. तस्य निष्ठापरनेतृत्वेन ओड़िआभाषा स्वमर्यादां
ତସ୍ୟ ନିଷ୍ଠାପରନେତୃତ୍ତ୍ଵେନ ଓଡ଼ିଆଭାଷା ସ୍ଵମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରାପ୍ତବତୀ ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ନେତୃତ୍ବରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲାଭ କରିଥିଲା ।

21. १९ १८ मिते बर्षे स: रजसंक्रान्तिदिवसे दिवं गतः।
1918 ମିତେ ବର୍ଷେ ଡଃ ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତିଦିବସେ ଦିବଂଗତଃ ।
ଅନୁବାଦ: 1918 ମସିହା ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ସେ ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣ କରିଥିଲେ ।

22. अधुना बालेश्वरनगरस्य मल्लिकाशपुरे तस्य स्मृतिपीठं शोभते ।
ଅଧୁନା ବାଲେଶ୍ଵ ରନଗର ସ୍ୟ ମଲ୍ଲିକାଶପୁରେ ତଥ୍ୟ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଶୋଭିତେ ।
ଅନୁବାଦ: ବର୍ତମାନ ବାଲେଶ୍ଵର ସହରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁରରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଶୋଭାପାଉଛି ।

23. तत्र प्रतिवर्ष तस्य जन्मदिनस्य पालनं भवति ।
ତତ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ତସ୍ୟ ଜନ୍ମଦିନସ୍ୟ ପାଳନ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ ହୁଏ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

24. बालेश्वरे तस्य नाम्ना एक विश्वविद्यालयः स्थापित :
ବାଲେଶ୍ଵରେ ତଥ୍ୟ ନାମ୍ନା ଏକ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟଃ ସ୍ଥାପିତଃ ଅସ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ବାଲେଶ୍ଵରରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. ବ୍ୟାସଦେବ ମହାଭାରତର ଲେଖକ ।
उत्तर :
व्यासदेव: महाभारतस्य लेखकः।
ବ୍ୟାସଦେବ ମହାଭାରତସ୍ୟ ଲେଖକଃ ।

2. ଫକୀରମୋହନ ପିଲାଦିନେ ସଂସ୍କୃତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
उत्तर :
फकीरमोहनः बाल्ये संस्कृताध्ययनं कृतवान्।
ଫକୀରମୋହନଃ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତାୟନ କୃତବାନ୍।

3. ଫକୀରମୋହନ ବାରବାଟି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ ।
उत्तर :
फकीरमोहन: बारबाटिविद्यालये शिक्षकः आसीत् ।
ଫକୀରମୋହନଃ ବାରବାଟିବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷକ ଆସୀତ୍ବ।

4. ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ ।
उत्तर :
फकीरमोहनस्य रेवती कथा प्रसिद्धा भवति ।
ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭବତି।

5. ଉତ୍କଳୀୟମାନେ ଫକୀରମୋହନଙ୍କୁ ସେନାପତି ବୋଲି କହନ୍ତି ।
उत्तर :
उत्कलीया: फकीरमोहनं सेनापति इति कथयन्ति ।
ଉତ୍କଳୀୟା ଫକୀରମୋହନଂ ସେନାପତି ଇତି କଥୟନ୍ତି ।

6. ବାଲେଶ୍ଵରରେ ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଅଛି ।
उत्तर :
बालेश्वरे फकीरमोहनस्य स्मृतिपीठम् अस्ति ।
ବାଲେଶ୍ଵରେ ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ସ୍ମୃତିପୀଠମ୍ ଅଛି ।

7. ବର୍ତମାନ ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।
उत्तर :
अधुना फर्कीरमोहन विश्वविद्यालय: स्थापित: भवति।
ଅଧୁନା ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତଃ ଭବତି ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

महर्षि: यासदेवः महाभारतस्य रचयिता । फकीरमोहनसेनापतिः ओडिआभाषया महाभारतस्य अनुवादं कृतवान् । अतः व्यासदेवस्य नामानुसारेण उत्कलीयानां समीपे सः व्यासकविः इति नाम्ना ख्यातः । सः बाल्ये संस्कृतस्य अध्ययनं कृतवान् । ओडिआ-रचनासु संस्कृतस्य बहुलं प्रयोगं सः कृतवान्। सः अपि ओडिआ-भाषायाः रक्षकरूपेण परिचितः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ 1

ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ ମହାଭାରତସ୍ୟ ରଚୟିତା । ଫକୀରମୋହନସେନାପତିଃ ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା ମହାଭାରତସ୍ୟ ଅନୁବାଦଂ କୃତବାନ୍ । ଅତଃ ବ୍ୟାସଦେବସ୍ୟ ନାମାନୁସାରେଣ ଉତ୍କଳୀୟାନାଂ ସମୀପେ ସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସକବି ଇତି ନାମ୍ନା ଖ୍ୟାତଃ । ସ ବାଲ୍ୟ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନଂ କୃତବାନ୍ । ଓଡ଼ିଆରଚନାସୁ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ ଡଃ କୃତବାନ୍ । ଡଃ ଅପି ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟା ରକ୍ଷକରୂପେଣ ପରିଚିତ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କୃତବାନ୍ – କରିଥିଲେ
  • ଅତଃ – ଏଣୁ
  • ନାମ୍ନା – ନାମରେ
  • ଖ୍ୟାତଃ – ପ୍ରସିଦ୍ଧ
  • ରଚନାସୁ – ରଚନାମାନଙ୍କମଧ୍ୟରେ
  • ଅପି – ମଧ୍ଯ

ଅନୁବାଦ

ମହର୍ଷିବ୍ୟାସଦେବ ମହାଭାରତର ରଚୟିତା । ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ଓଡ଼ିଆଭାଷାରେ ମହାଭାରତ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ଏଣୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ବ୍ୟାସକବି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେ ପିଲାଦିନେ ସଂସ୍କୃତ ପଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଆ ରଚନାମାନଙ୍କରେ ସଂସ୍କୃତର ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ରକ୍ଷକରୂପେ ପରିଚିତ ।

द्वितीय अनुच्छेदः (ଦ୍ବିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

१८४३ मिते खीष्टाब्दे मकरसंक्रान्तिदिवसे फकीरमोहनः जातः। तस्य जन्मस्थानं बालेश्वरनगरस्य मू्लिकाशपुरम् । बाल्यात् सः अनाथः । पितामही तस्य लालनं पालनं च अकरोत् । तस्य बाल्यकालः अतीव दुःखपूर्णः आसीत् । सः प्रथमतः बारवाटीविद्यालये प्राथमिकशिक्षां प्राप्तवान् । अनन्तरं सः तत्र एव शिक्षकः अभवत् । सः तदनन्तरं मिशन्विद्यालये प्रधानशिक्षकरूपेण नियुक्तः। तस्य प्रखरा बुद्धिः आसीत् । आङ्ग्लसर्वकारेण सः देवान् इति पदे नियोजितः । सः नीलगिरि-ढेक्रानाल-केन्दुझर-दशपश्लादिस्थानेषु बहुजनहितकरं कार्यं कृतवान् । सः संस्कृतस्य प्रचाराय नीलगिरिनगरे संस्कृतविद्यालयं स्थापितवान् । संस्कृतरामायण-महाभारतउपनिषदादीनां ग्रन्थानां सः ओडिआभाषया अनुवादं कृतवानू ।

୧୮୪୩ ମିତେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତ ଦିବସେ ଫକୀରମୋହନଃ ଜାତଃ । ତସ୍ୟ ଜନ୍ମସ୍ଥାନଂ ବାଲେଶ୍ଵର ନଗର ସ୍ୟ ମଲ୍ଲିକାଶପୁରମ୍ । ବାଲ୍ୟାତ୍ ସ ଅନାଥ । ପିତାମହୀ ତଥ୍ୟ ଲାଳନଂ ପାଳନମ୍ ଅକରୋତ୍ । ତସ୍ୟ ବାଲ୍ୟକାଳ ଅତୀବ ଦୁଃଖପୂନଃ ଆସୀତ୍ । ଡଃ ପ୍ରଥମତଃ ବାରବାଟୀବିଦ୍ୟାଳୟେ ପ୍ରାଥମିକଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତିବାନ୍ । ଅନନ୍ତ ରଂ ସ ତତ୍ର ଏବ ଶିକ୍ଷକଃ ଅଭବତ୍ । ସ ତଦନନ୍ତରଂ ମିଶନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକରୂପେଣ ନିଯୁକ୍ତ । ତସ୍ୟ ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି ଆସୀତ୍ । ଆଙ୍ଗ୍‌ସର୍ବକାରେଣ ଡଃ ଦେବାନ୍ ଇତି ପଦେ ନିୟୋଜିତଃ । ଡଃ ନୀଳଗିରି – ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର, ଦଶପଲ୍ଲାଦିସ୍ଥାନେଷୁ ବହୁଜନହିତକରଂ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍ । ସ୍ୱ ସଂସ୍କୃତସ୍ୟ ପ୍ରଚାରାୟ ନୀଳଗିରିନଗରେ ସଂସ୍କୃତବିଦ୍ୟାଳୟଂ ସ୍ଥାପିତବାନ୍ । ସଂସ୍କୃତରାମାୟଣ – ମହାଭାରତ-ଉପନିଷଦାଦୀନାଂ ଗ୍ରନ୍ଥାନାଂ ସ ଓଡ଼ିଆଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୃତବାନ୍ ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • ଅତୀବ = ଅତି + ଇବ
  • ତଦନନ୍ତରଂ = ତତ୍ + ଅନନ୍ତର ମ୍

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଜାତଃ – ଜନ୍ମହୋଇଥିଲେ
  • ଅକରୋତ୍ – କରିଥିଲେ
  • ଆସୀତ୍ – ଥିଲା
  • ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ – ପାଇଥିଲେ
  • ଅନନ୍ତରଂ – ଏହାପରେ
  • ତତ୍ର – ସେଠାରେ
  • ଏବ – ହିଁ
  • ତଦନନ୍ତରଂ – ତା’ପରେ
  • ପ୍ରଚାରାୟ – ପ୍ରଚାରନିମନ୍ତେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

ଅନୁବାଦ

୧୮୪୩ ମସିହା ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଫକୀରମୋହନ ଜନ୍ମ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବାଲେଶ୍ୱର ସହରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁର । ପିଲାଦିନରୁ ସେ ଅନାଥ । ଜେଜେ ମାଆ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସେ ପ୍ରଥମେ ବାରବାଟୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଥମିକଶିକ୍ଷା ଲାଭକରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ତା’ପରେ ମିଶନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ବୁଦ୍ଧି ଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବାନ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ନୀଳଗିରି ଢ଼େଙ୍କାନାଳ କେନ୍ଦୁଝର ଦଶପଲ୍ଲା ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜର ବୁଦ୍ଧିବଳରେ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜପରିବାରକୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ସେ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଚାରନିମନ୍ତେ ନୀଳଗିରିଠାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ସଂସ୍କୃତ ରାମାୟଣ ମହାଭାରତ ଉପନିଷଦ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କର ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଛନ୍ତି ।

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଛେଦା)

ओडिआ-भाषाय़ा: कृते फकीरमोहनस्य दानम् अतुलनीयम् । ओडिआ-साहित्यस्य सः प्रथमः कथाकारः, उपन्यासकारश्च । तस्य रेवतीकथा प्रसिद्धा । तत्र रेवत्याः चरित्रं कुसंस्कारस्य अन्धविश्वासस्य च द्योतकं भवति। तस्य पेटेण्ट्मेडिसिन्, डाकमुन्सी, राण्डीपुअ अनन्ता, धूलिआबाबाप्रभृतिकथाः अधुना अपि जीविता इव अनुभूयन्ते । तस्य छ माण आठगुण्ठ उपन्यासः अतीव लोकप्रियः ।सः अपि लंछमा-मामुँ-प्रायाश्चित्त-इति उपन्यासानां रचयिता ।

ଓଡ଼ିଆଭାଷୟଃ କୃତେ ଫକୀରମୋହନସ୍ୟ ଦାନମ୍ ଅତୁଳନୀୟମ୍ । ଓଡ଼ିଆସାହିତ୍ୟସ୍ୟ ଡଃ ପ୍ରଥମଃ କଥାକାରଃ ଉପନ୍ୟାସକାରଷ୍ଟ । ତସ୍ୟ ରେବତୀ କଥା ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତତ୍ର ରେବତ୍ୟା ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାରସ୍ୟ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସସ୍ୟ ଚ ଦ୍ୟୋତକଂ ଭବତି । ତସ୍ୟ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନ୍, ଡାକମୁନ୍ସୀ, ରାଣ୍ଡୀପୁଅ ଅନନ୍ତ।, ଧୂଳିଆବାବା ପ୍ରଭୃତି କଥା ଅଧୁନାଅପି ଜୀବିତା ଇବ ଅନୁଭୂୟନ୍ତେ । ତସ୍ୟ ଛମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ଉପନ୍ୟାସ ଅତୀବ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଡଃ ଅପି ଲଚ୍ଛମା, ମାମୁ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଇତି ଉପନ୍ୟାସାନାଂ ରଚୟିତା ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • ଉପନ୍ୟାସକାରଣ୍ଟ = ଉପନ୍ୟାସକାରଃ + ଚ
  • ଅତୀବ = ଅତି + ଇବ
  • ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଇତି – ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତଃ + ଇତି

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କଥାକାର – ଗଳ୍ପ ଲେଖକ
  • ଅଧୁନା – ବର୍ଷ ମାନ
  • ଅନୁଭୂୟନ୍ତ – ଅନୁଭୂତ ହୁଏ
  • ଇତି – ବୋଲି
  • ରଚୟିତା – ରଚନାକର୍ତ୍ତା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

ଅନୁବାଦ

ଓଡ଼ିଆଭାଷା ପାଇଁ ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଥମ କଥାକାର ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସ ରଚୟିତା । ତାଙ୍କର ରେବତୀ ଗଳ୍ପ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେଥରେ ରେବତୀର ଚରିତ୍ର କୁସଂସ୍କାର ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସର ସୂଚକ ଅଟେ । ତାଙ୍କର ପେଟେଣ୍ଟମେଡ଼ିସିନ୍ ଡାକମୁନ୍ସୀ ରାଣ୍ଡୀପୁଅ ଅନନ୍ତ । ଧୂଳିଆବାବା ପ୍ରଭୃତି କଥା ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ପରି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ତାଙ୍କର ଛମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ଉପନ୍ୟାସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ । ସେ ମଧ୍ୟ ଲଚ୍ଛମା, ମାମୁ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାମକ ଉପନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ରଚୟିତା ।

चतुर्थ अनुच्छेदः (କହୁର୍ଥ ଜନ୍ମହେବା)

ओडिआभाषायाः सुरक्षार्थं स: सेनापतिरूपेण कार्यं कृतवान् । तस्य निष्ठापर-नेतृत्वेन ओडिआभाषा स्वमय्यादां प्राप्तवती । अतः उत्कलीयाः तं सेनापतिः इति कथयन्ति । १९१८ मिते वर्षे सः रजसंक्रान्ति-दिवसे दिवं गतः। किन्तु उत्कलीयानां समीपे सः चिरस्मरणीयः सज्जातः । अधुना बालेश्वरनगरस्य मल्लिकाशपुरे तस्य स्मृंतिपीठं शोभते । तत्र प्रतिवर्षं तस्य जन्मदिनस्य पालनं भवति । बालेश्वरे तस्य नाम्ना एकः विश्वविद्यालयः स्थापितः अस्ति ।

ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟା ସୁରକ୍ଷାର୍ଥୀ ଡଃ ସେନାପତିରୂପେଣ କାର୍ଯ୍ୟ କୃତବାନ୍। ତଥ୍ୟ ନିଷ୍ଠାପର ନେତୃର୍ତ୍ତନ ଓଡ଼ିଆଭାଷା ସ୍ୱମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରାପ୍ତିବତୀ । ଅତଃ ଉତ୍କଳୀୟା ତଂ ସେନାପତିଃ ଇତି କଥୟର୍ଷ । ୧୯୧୮ ମିତେ ବର୍ଷେ ଡଃ ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିବସେ ଦିବଂ ଗତଃ । କିନ୍ତୁ ଉତ୍କଳୀୟାନାଂ ସମୀପେ ଡଃ ଚିରସ୍ମରଣୀୟଂ ସଂଜାତଃ । ଅଧୁନା ବାଲେଶ୍ୱରନଗରସ୍ୟ ମଲ୍ଲିକାଶପୁରେ ତସ୍ୟ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଶୋଇତେ । ତତ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ତଥ୍ୟ ଜନ୍ମଦିନସ୍ୟ ପାଳନଂ ଭବତି। ବାଲେଶ୍ୱରେ ତଥ୍ୟ ନାମ୍ନା ଏକ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତଃ ଅସ୍ଥି ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

କିନ୍ତୁ = କିମ୍ + ତୁ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଓଡ଼ିଆଭାଷାୟା – ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର
  • ସୁରକ୍ଷାର୍ଥୀ – ସୁରକ୍ଷାନିମନ୍ତେ
  • କୃତବାନ୍ – କରିଥିଲେ
  • ଦିବଂ ଗତଃ – ମୃ ତ୍ୟୁବରଣ କଲେ
  • ସଂଜାତଃ – ହୋଇଛନ୍ତି
  • ଅଧୁନା – ବର୍ତ୍ତମାନ
  • ନାମ୍ନୀ – ନାମରେ
  • ବହୁଳମ୍ – ବହୁଳ
  • ପିତାମହୀ – ଜେଜମାଆ
  • ପ୍ରଖରା ବୁଦ୍ଧି – ପ୍ରଖରବୁଦ୍ଧି
  • ଦ୍ୟୋତକମ୍ – ସୂଚକ
  • ତଂ – ତାଙ୍କୁ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

ଅନୁବାଦ

ଓଡ଼ିଆଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସେ ସେନାପତିହାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଆଭାଷା ନିଜର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଣୁ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେନାପତି ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ରଜସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ସେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ସଦା ସ୍ମରଣୀୟ । ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଲେଶ୍ଵର ସହରର ମଲ୍ଲିକାଶପୁରରେ ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ପୀଠ ଶୋଭା ପାଉଛି । ସେଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ ହୁଏ । ବାଲେଶ୍ଵରରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।

नाम्ना, बहुलम्, पितामही, प्रखरा बुद्धि:, व्योतक्क्, सञ्ञात:
ନାମ୍ନା, ବହୁଳମ୍, ପିତାମହୀ, ପ୍ରଖରାବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ୟୋତକମ୍, ସଞ୍ଜାତଃ

कर्तृपदानि –

महर्षिः, व्यासकवि:, पितामही, कथाकारः, उत्कलीया:
(ମହର୍ଷି, ବ୍ୟାସକବି, ପିତାମହୀ, କଥାକାରଃ, ଉତ୍କଳୀୟା)

क्रियापदानि –

शोभते, कथयन्ति, अकरोत् अनुभूयन्ते
(ଶୋଇତେ, କଥୟରି, ଅକରୋତ, ଅନୁଭୂମନ୍ତେ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନଃ

शब्दार्थ:

  • नियोजितः – नियुक्तः ନିୟୋଜିତଃ – ନିଯୁକ୍ତ (ନିଯୁକ୍ତି)
  • दिवं गतः – मृतः ଦିବଂ ଗତଃ – ମୃତଃ (ମୃତ)
  • प्रसिद्धा – ख्याता ध्रबेब। ପ୍ରସିଦ୍ଧ – ଖ୍ୟାତା (ବିଖ୍ୟାତ)
  • द्योतकम् – सूचकम् ଦ୍ୟୋତକମ୍ – ସୂଚକମ୍ – ସୂଚକ
  • देवान् – अधीक्षक:, परिचालक: ଦେବାନ୍ – ଅଧୀକ୍ଷକ, ପରିଚାଳକ – ଦେୱାନ ପଦବୀର ଅଧିକାରୀ)
  • १८४३ (त्रिचत्वारिंशदधिकाष्टादशशत) 1843 (ତ୍ରିଚତ୍ବାରିଂଶଦଧୂକାଷ୍ଟାଦଶଶତ) – 1843 ମସିହା
  • १ ९ १८ (अष्टादशाधिक नवदशशत) 1918 (ଅଷ୍ଟାଦଶାଧୂକ ନବଦଶଶତ) – 1918 ମସିହା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।
ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ । (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) वटकोटरे कः निवसति ?
ବଟକୋଟରେ କଃ ନିବସତି ?
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ

(ख) खञ्जनमातु: मनसि किम् आगच्छति ?
ଖଞ୍ଜନମାତଃ ମନସି କିମ୍ ଆଗଛତି ?
उत्तर :
ଈର୍ଷା

(ग) व्याधः केन शुकस्य बन्धनं करोति ?
ବ୍ୟାଧୀ କେନ ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି ?
उत्तर :
ଜାଲେନ

(घ) का व्यवस्थिता अस्ति ?
କା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅସ୍ତି ?
उत्तर :
ସୃଷ୍ଟି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

(ङ) अरण्ये कः अस्ति ?
ଅରଣ୍ୟ କଃ ଅସ୍ତି ?
उत्तर :
ବଟବୃକ୍ଷ

(ईर्ष्या, सृष्टिः, खञ्जनपरिवारः, जालेन, वटवृश्कः)
(ଈଷ୍ୟା, ସୃଷ୍ଟି, ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ, ଜାଲେନ, ବଟବୃକ୍ଷ)

2. शुन्यस्थानं पूरयत –
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତି ।) (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) खञ्जनपरिवारः _____ निवसति ।
ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ _____ ନିବସତି ।
उत्तर :
ସାନନ୍ଦ

(ख) ईश्वरस्य _____ कीदृश: ?
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ ______ କୀଦୃଶଃ ?
उत्तर :
ପକ୍ଷପାତ୍ୱ

(ग) परिवारसदस्या: ______ भवेयु:।
ପରିବାରସଦସ୍ୟା ______ ଉବେୟୁ।
उत्तर :
ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣାଃ

(घ) तस्याः मनसि ______ आगच्छति ।
ତନ୍ତ୍ର୍ୟ ମନସି ______ ଆଗଛତି ।
उत्तर :
ଈର୍ଯ୍ୟା

(ङ) ईश्वरस्य सृष्टि: _____ अस्ति ।
ଈଶ୍ବରସ୍ଯ ସୃଷ୍ଟି ________ ଅନ୍ତି ।
उत्तर :
ବ୍ଯବସ୍ଥିତା

(ईर्ष्या, व्यवस्थिता, पक्षपात:, सानन्दम्, सुवर्णवर्णा:)
(ଈର୍ଷା, ବ୍ଯବସ୍ଥିତା, ପକ୍ଷପାତଃ, ସାନନ୍ଦମ, ସୁବର୍ଷବର୍ଷା)

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) खञ्जनमाता तस्मै प्रतिदिनं भोजनं ददाति ।
(ଖଞ୍ଜନମାତା ତନ୍ମେ ପ୍ରତିଦିନଂ ହୋଜନଂ ଦଦାତି ।)
ଅନୁବାଦ – କଜଳପାତିମାଆ ତାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଖାଇବାକୁ ଦିଏ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

(ख) कोकिलस्य स्वरः इव मम स्वरः नास्ति ।
(କୋକିଳସ୍ୟ ସ୍ୱରଃ ଇବ ମମ ସ୍ଵରଃ ନାସ୍ତି ।)
ଅନୁବାଦ – କୋଇଲିର ସ୍ୱରପରି ମୋର ସ୍ଵର ନାହିଁ ।

(ग) शुकस्य यत् सौन्दर्य तत् मयि नास्ति ।
(ଶୁକସ୍ୟ ଯତ୍ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ ମୟି ନାସ୍ତି ।)
ଅନୁବାଦ – ଶୁଆର ଯାହା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାହା ମୋଠାରେ ନାହିଁ।

(घ) अस्मिन् समये एकः सुन्दरः शुकः तत्र आगच्छत् ।
(ଅସ୍ମିନ୍ ସମୟେ ଏକ ସୁନ୍ଦରଃ ଶୁକଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍ ।)
ଅନୁବାଦ – ଏହି ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଶୁଆ ସେଠାକୁ ଆସିଲା ।

(ङ) जालेन शुकस्य बन्धनं करोति ।
ଜାଲେନ ସୁଖସ୍ୟ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି ।
उत्तर :
ଜାଲରେ ଶୁକର ବନ୍ଧନ କରେ।

4. रेखाक्क्रितपदस्य संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ଯଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) केचन सुन्दराः भवति ।
କେଚନ ସୁନ୍ଦର ଭବତି ।
उत्तर :
କେଚନ ସୁନ୍ଦରଃ ଭାବନ୍ତି ।

(ख) एक: नूतन: शावक: जन्म नयन्ति ।
ଏକ ନୂତନଃ ଶାବତଃ ଜନ୍ମ ନୟନ୍ତ୍ର ।
उत्तर :
ଏକ ନୂତନଃ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନୟତି ।

(ग) यदा वृक्षशाखायां खञ्जनमाता तं पश्यन्ति
ଯଦା ବୃକ୍ଷଶାଖାୟାଂ ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟତି ।
उत्तर :
ଯଦା ବୃକ୍ଷଶାଖାୟାଂ ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

(घ) सा ईश्वरस्य कृते धन्यवादम् अर्पयन्ति ।
ସା ଈଶ୍ୱର ସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ସା ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ।

(ङ) खज्जनमातुः हीनभावना गच्छन्ति ।
ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଛନ୍ତି ।
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଚ୍ଛତି ।

5. स्तम्भं संयोजयत –
(ସ୍ତୟଂ ସଂଯୋଜୟତ ।) (ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 1
उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 2

6. वाक्यानि रचयत ।
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।) ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।

  • निवसति (ନିବସତି) – ବୃଦ୍ଧ କୁଟୀରେ ନିବସତି ।
  • नास्ति (ନାସ୍ତି) – ତଥ୍ୟ ଲେଖନୀ ନାସ୍ତି ।
  • करोति (କରୋତି) – ରାମ କିଂ କରୋତି।
  • वदति (ବଦତି) – ଶିକ୍ଷକ ବଦତି ।
  • गच्छति (ଗଚ୍ଛତି) – ବାଳକ ଗ୍ରାମଂ ଗଚ୍ଛତି ।

7. सन्धिं कुरुत ।
(ସନ୍ଧି କୁରୁତ ।) ସନ୍ଧି କର ।
स + आनन्दम्, न + अस्ति, उत् + डयनम्; तत् + क्षणम्
उत्तर :

  • स + आनन्दम् (ସ + ଆନନ୍ଦମ) = ସାନନ୍ଦମ୍
  • न + अस्ति (ନ + ଅସ୍ତି) = ନାସ୍ତି
  • उत् + डयनम् (ଉତ୍ + ଡୟନମ) = ଉଡ୍ଡୟନମ୍‌
  • तत् + क्षणम् (ତତ୍ + କ୍ଷଣମ୍) = ତକ୍ଷଣମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

8. विचित्रा सृष्टिः इति विषयस्य सारं निजभाषया संक्षेपेणलिखत ।
(ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି ଇତି ବିଷୟସ୍ୟ ସାରଂ ନିଜଭାଷୟା ସଂକ୍ଷେପେଣ ଲିଖିତ ।)
ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟର ସାର ନିଜଭାଷାରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
उत्तर :
ଏକ ଅରଣ୍ୟରେ ମହାନ୍ ବଟବୃକ୍ଷ ଥାଏ । ତାହାର କୋରଡ଼ରେ ଏକ କଜଳପାତି ପରିବାର ଆନନ୍ଦରେ ବାସକରନ୍ତି । କୌଣସି ଏକ ଦିନ କଜଳପାତି ପରିବାରରେ ଏକ ନୂତନ ଶାବକଟିଏ ଜନ୍ମ ନିଏ । ମାଆ କଜଳପାତି ତାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଖାଇବାକୁ ଦିଏ । ଥରେ ସେ ନିଜର କଳାରଙ୍ଗ ଦେଖ୍ ଚିନ୍ତାକରେ ଯେ ଈଶ୍ବର ଏ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷପାତ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି ? କେତେକ ସୁନ୍ଦର ଅନ୍ୟ କେତେକ ଅସୁନ୍ଦର । କୋଇଲି ପରି ମଧୁର ସ୍ଵର ତା’ ପାଖରେ ନାହିଁ । ଶୁଆ ପରି ସୁନ୍ଦର ରୂପ ତା’ର ନାହିଁ । ଯଦି ଈଶ୍ଵରଙ୍କ କୃପା ହୁଏ, ତେବେ ତା’ ପରିବାରରେ ସମସ୍ତେ ସୁବର୍ଷ ବର୍ଷ ହୋଇଯାଇ ପାରିବେ ।

ପ୍ରତିଦିନ ଏପରି ହୀନ ଭାବନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ ମାଆ କଜଳପାତି । ଥରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶୁଆ ସେଠାକୁ ଆସେ । ଗଛ ଶାଖାରେ ଶୁଆକୁ ବସିବାର ଦେଖୁ ମାଆ କଜଳପାତି ମନରେ ଈର୍ଷା କରେ । ସେ ଚିନ୍ତାକରେ ଶୁଆର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ । ସେ ଗୀତ ଗାଇ ଓ ଉଡ଼ି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରାଏ । ସେହି ସମୟରେ ଏକ ଶିକାରୀଟିଏ ସେଠାକୁ ଆସେ ଏବଂ ଶୁଆଟିକୁ ଜାଲରେ ବାନ୍ଧି ପିଞ୍ଜରାରେ ରଖେ। ଭୀତ ଖଞ୍ଜନମାତା ଶୁଆର ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଦେଖୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଅର୍ପଣ କରେ । ମନରେ ଚିନ୍ତାକରେ ଯଦି ଶୁଆପରି ମୋର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ବନ୍ଧା ହୋଇଥା’ନ୍ତି। ଏଥିରୁ ସେ ଜାଣିପାରେ ଯେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କିନ୍ତୁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମନ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ । କାରଣ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଚିତ୍ର।

तव कृते करणीयम् (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

1. उच्चै: पठत
ପଶ୍ୟତ ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ । (ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼ ।)

वर्त्तमानकालः (लट्-लकार)
ବର୍ତ୍ତମାନକାଳୀ (ଲଟ୍ ଲକାରଃ)
प्रथम पुरुषः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 3

ବର୍ତ୍ତମାନକାଳୀ (ଲଟଲକାରୀ)
ପ୍ରଥମପୁରୁଷ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 4

मध्यम पुरुषः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 5

ମଧ୍ୟମ ପୁରୁଷ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 6

उत्तम पुरुषः

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 7

ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି 8

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ। ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
खज्जन-परिवारे क: जन्म नयति ?
ଖଞ୍ଜନ-ପରିବାରେ କ ଜନ୍ମ ନୟତି ?
उत्तर :
ଶାବକଃ

प्रश्न 2.
कदा खञ्जनमातुः ईर्ष्या भवति ?
କଦା ଖଞ୍ଜନମାତ୍ରେ ଈଷ୍ୟ ଭବତି ?
उत्तर :
ଶୁକଦର୍ଶନାତ୍

प्रश्न 3.
अस्माकं मनः कीदृक् एव ?
ଅସ୍ମାକଂ ମନଃ ଜୀଦୃକ୍ ଏବଂ ?
उत्तर :
ଅବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍

प्रश्न 4.
क: तत्र आगच्छति ?
ବାଃ ତତ୍ର ଆଗଳତି ?
उत्तर :
ଶୁକଃ

प्रश्न 5.
केन खञ्जनमातु: हीनभावना गच्छति ?
କେନ ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଛତି ?
उत्तर :
ସତ୍ୟଜ୍ଞାନେନ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

प्रश्न 6.
ईश्वरस्य कृपया खञ्जनपरिवारः कीदृशः भवेत् ?
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃପୟା ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ କୀଦୃଶଃ ଭବେତ୍ ?
उत्तर :
ସୁବର୍ଷବର୍ଷୀ

प्रश्न 7.
शुकस्य किं किं कर्णद्वयस्य नेत्रद्वयस्य च तृप्तिं जनयति ?
ଶୁକସ୍ୟ କିଂ କିଂ କର୍ଣଦ୍ଵୟସ୍ୟ ନେତ୍ରଦ୍ଵୟସ୍ୟ ଚ ତୃପ୍ତି ଜନୟତି ?
उत्तर :
ଶୁକସ୍ୟ ଗାନମ୍ ଉଡ୍ଡୟନମ୍

प्रश्न 8.
कः आगत्य शुकस्य बन्धनम् अकरोत् ?
କଃ ଆଗତ୍ୟ ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନମ୍ ଅକରୋତ୍‌ ?
उत्तर :
ବ୍ଯାଧ

प्रश्न 9.
भीता खञ्जनमाता शुकस्य कां पश्यति ?
ଭୀତା ଖଞ୍ଜନମାତା ଶୁକସ୍ୟ କାଂ ପଶ୍ୟତି ?
उत्तर :
ଅବସ୍ଥାମ୍

प्रश्न 10.
कीदृशः शुकः तत्र आगच्छत् ?
କୀଦୃଶୀ ଶୁନଃ ତତ୍ର ଆଗତ୍ ?
उत्तर :
ସୁନ୍ଦରଃ

प्रश्न 11.
खञ्जनमाता कस्य कृते धन्यवादम् अर्पयति ?
ଖଞ୍ଜନମାତା କସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ?
उत्तर :
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

प्रश्न 12.
शुकस्य सौन्दर्य मयि नास्ति इति का चिन्तयति ?
ଶୁକସ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମୟି ନାସ୍ତି ଇତି କା ଚିନ୍ତୟତି ?
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନମାତା

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. अरणये ____ वटवृक्षः अस्ति। (महत्, महान्, महती)
ଅରଣ୍ୟ _____ ବଟବୃକ୍ଷ ଅନ୍ତି । (ମହତ, ମହାନ, ମହତୀ)
उत्तर :
ମହାନ୍

2. खंजनपरिवार: सानन्दं _____। (निवसति,निवसतः, निवसन्ति)
ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ ସାନନ୍ଦ _____। (ନିବସତି, ନିବସତଃ, ନିବସନ୍ତି)
उत्तर :
ନିବସତି

3. नूतनशावकः ______ नयति। (जन्म, जन्म:, जन्मं)
ନୂତନଶାବକଃ _____ ନୟତି। (ଜନ୍ମ, ଜନ୍ମ, ଜନ୍ମ)
उत्तर :
ଜନ୍ମ

4. कोकिलस्य स्वरः इव _____ स्वरः नास्ति । (ममः; मम, मां)
କୋକିଳସ୍ୟ ସ୍ବତଃ ଇବ ______ ସ୍ଵରଃ ନାସ୍ତି । (ମମଃ, ମମି, ମାଂ)
उत्तर :
ମମ

5. वयं _______ कर्तुं पारयामः। (गर्वः, गर्वं, गर्व)
ସବୁ _____ କର୍ତ୍ତୃ ପାରୟାମଃ । (ଗର୍ବ, ଗର୍ବ, ଗର୍ବ)
उत्तर :
ଗର୍ବଂ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

6. अस्माकं ______ अव्यवस्थितम् । (मन, मन:, मनं)
ଅସ୍ମାଙ୍ _______ ଅବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍। (ମନ, ମନଃ, ମନଂ)
उत्तर :
ମନ୍ୱ

7. व्याख: ______ आगच्छति । (तत्र, तत्र:, तत्रे)
ବ୍ଯାଧଃ _______ ଆଗଛତି । (ତତ୍ର, ତତୁଃ, ତତ୍ରେ)
उत्तर :
ତତ୍ର

8. ______ शुकः आगच्छति । (एक:, एकं, एका)
_____ ଶୁକ୍ଳ ଆଗଛତି । (ଏକ, ଏବଂ, ଏକା)
उत्तर :
ଏକ

9. तस्या: ______ ईर्ष्या आगच्छति । (मने, मनसि, मनस:)
ତସ୍ଯାଃ _____ ଈର୍ଯ୍ୟା ଆଗଛତି । (ମନେ, ମନସି, ମନମଃ)
उत्तर :
ମନସି

10. एक: व्याध: तत्र ______। (आगच्छति, आगच्छतः, आगच्छन्ति)
ଏକ ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ______। (ଆଗଛତି, ଆଗଚ୍ଛତଃ, ଆଗଛନ୍ତି)
उत्तर :
ଆଗଛତି

11. ग्राहक: वस्तु ______। (क्रीणाति, क्रीणातः, क्रीणति)
ଗ୍ରାହକଃ ବସ୍ତୁ ______। (କ୍ରୀଣାତି, କ୍ରୀଣାତଃ, କ୍ରୀଣତି)
उत्तर :
କ୍ରୀଣାତି

12. आरक्षकौ चोरं ______ । (गृह्नति, गृह्नीत:, गृह्नन्ति)
ଆରକ୍ଷକୌ ଚୋରଂ _______ । (ଗୃହ୍ନତି, ଗୃହୀତଃ, ଗୃହ୍ନନ୍ତି)
उत्तर :
ଗୃହୀତଃ

13. भक्ताः पुष्पं ______ । (चिनोति, चिनुतः, चिन्वन्ति)
ଭକ୍ତା ପୁଷ୍ପ ______ । (ଚିନୋତି, ଚିନୁତଃ, ଚିନ୍ହନ୍ତି)
उत्तर :
ଚିନ୍ତା

14. भवन्ती उच्चै: _____ । (रोदति, रुदित:, रुदन्ति)
ଭବନୌ ଭଜଃ _____ । (ରୋଦତି, ରୁଦ୍ରିତଃ, ରୁଦ)
उत्तर :
ରୁଦିତଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

15. अहं वस्त्रं _____ । (नयामि, नयाव:, नयाम:)
ଅହଂ ବରଂ _____ । (ନୟାମି, ନୟାବ, ନୟାମଃ)
उत्तर :
ନୟାମି

16. त्वं भीत्या _______ । (ददासि, दत्व:, दत्व)
ବଂ ଭୀତ ______ । (ଦଦାସି, ଦତଃ, ଦତ୍ବ)
उत्तर :
ଦଦାସି

17. वयं सेवां _____ । (करोति, कुर्व:, कुर्म:)
ବୟଂ ସେବାଂ _____ । (କରୋତି, କ୍ଲର୍ବ, କୁମଃ)
उत्तर :
କୁର୍ମା

18. यूयं जीविकां ______ । (प्राप्नोसि, प्राप्नुता:, प्राप्नुथ)
ସୂୟଂ ଜୀବିକାଂ______ । (ପ୍ଲାଗ୍ଲୋସି, ପ୍ରାପ୍ଳୁତଃ, ପ୍ରାପ୍ରୁଥ)
उत्तर :
ପ୍ରାପ୍ରୁଥ

19. आवां दुरुष्ं ______ । (पिबमि, पिबाव:, पिबाम:)
ଆବ୍ବା ଦୁଗ୍ଧ ______ । (ପିବାମି, ପିବାଦଃ, ପିବାପଃ)
उत्तर :
ପିବାବ

20. युवां शास्त्रं ______। (शृणोषि, शृणुथ:, शृष्ठुय)
ଶାସ୍ତ୍ର. ଯୁବାଂ ______। (ଶୁଣୋଷି, ଶୁଣୁନଃ, ଶୁଣୁଥ)
उत्तर :
ଶୃଣୁନଃ

उत्तरचयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
खंजनपरिवारे क: जन्म नयति?
ଖଞ୍ଜନପରିବାରେ ଡଃ ଜନ୍ମ ନୟତି ?
(A) ଶାବକ
(B) କାକ
(C) କୋକିଳ
(D) ପୁନଃ
उत्तर :
ଶାବକଃ

प्रश्न 2.
का व्यवस्थिता अस्ति ?
କା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅସ୍ଥି ?
(A) ମାତା
(B) ସୃଷ୍ଟି
(C) ଜଗତ୍
(D) ପୃଥ‌ିବୀ
उत्तर :
ସୃଷ୍ଟି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

प्रश्न 3.
वटकोटरे कः निवसति ?
ବଟକୋଟରେ ଜ୍ୱ, ନିବସତି ?
(A) କାକପରିବାରଃ
(B) କୋକିଳପରିବାରଃ
(C) ଖଞ୍ଜନପରିବାର
(D) ଚଟକପରିବାରଃ
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ

प्रश्न 4.
कदा खंजनमातुः ईर्ष्या भवति ?
କଦା ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ଈର୍ଯ୍ୟା ଭବତି ?
(A) କାଳଦର୍ଶନାତ୍
(B) ଟେକଦର୍ଶନାତ୍
(C) ପିକଦର୍ଶନାତ୍
(D) ଶୁକଦର୍ଶନାତ୍
उत्तर :
ଶୁକଦର୍ଶନାତ୍

प्रश्न 5.
अस्माकं मनः कीदृक् एव ?
ଅସ୍ମାକଂ ମନଃ କୀଦୃକ୍ ଏବଂ ?
(A) ଅବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍
(C) ଚଞ୍ଚଳମ୍
(B) ବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍
(D) ସ୍ଥିରଃ
उत्तर :
ଅବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍

प्रश्न 6.
कः तत्र आगच्छति ?
କ ତତ୍ର ଆଗଛତି ?
(A) କାକଃ
(B) ଶୁକ୍ଳ
(C) ପିନଃ
(D) କୋକିବାଃ
उत्तर :
ଶୁକ୍ଳ

प्रश्न 7.
केन खंजनमातु : हीनभावना गच्छति?
କେନ ଖଞ୍ଜନମାତୃ ହୀନଭାବନା ଗଛତି ?
(A) ଜ୍ଞାନେନ
(B) ବୁଦ୍ଧା
(C) ସତ୍ୟଜ୍ଞାନେନ
(D) ସତ୍ୟବଚନେନ
उत्तर :
ସତ୍ୟଜ୍ଞାନେନ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

प्रश्न 8.
ईश्वरस्य कृपया खंजनपरिवार: कीदृशः भवेत् ?
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃପୟା ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ କୀଦୃଶଃ ଭବେତ୍ ?
(B) ଧବଳବହିଃ
(A) ହରିତବହିଃ
(C) ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୟଃ
(D) ଲୋହିତବହିଃ
उत्तर :
ସୁବର୍ଷବହିଃ

प्रश्न 9.
अरणये कः अस्ति ?
ଅରଣ୍ୟ ଡଃ ଅଛି ?
(A) ବଟବୃକ୍ଷ
(B) ଅଶ୍ବତଥ୍
(C) ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ
(D) ବୃକ୍ଷ
उत्तर :
ବଟବୃକ୍ଷ

प्रश्न 10.
व्याघ: आगत्य किम् अकरोत् ?
ବ୍ୟାଧୀ ଆଗତ୍ୟ କିମ୍ ଅକରୋତ୍‌ ?
(A) ଶୁକସ୍ୟ ମୋଚନମ
(B) ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନମ୍
(C) ପିକସ୍ୟ ବନ୍ଧନମ୍
(D) କାକସ୍ୟ ବନ୍ଧନମ
उत्तर :
ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନମ

प्रश्न 11.
कस्य कृते धन्यवादम् अर्पयति ?
କସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ?
(A) ତସ୍ଯ
(B) କାକସ୍ଯ
(C) ଖଞ୍ଜନସ୍ଯ
(D) ଈଶ୍ବରସ୍ୟ
उत्तर :
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ

प्रश्न 12.
व्याघ: केन शुकस्य बन्धनं करोति ?
ବ୍ୟାଧୀ କେନ ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି ?
(A) ଜାଲେନ
(C) ପିଞ୍ଜରେଣ
(B) ହସ୍ତେନ
(D) କାଷ୍ଟେନ
उत्तर :
ଜାଲେନ

प्रश्न 13.
शुकस्य किं मयि नास्ति इति खंजनमाता चिन्तयति ?
ଶୁକସ୍ୟ କିଂ ମୟି ନାସ୍ତି ଇତି ଖଞ୍ଜନମାତା ବିଷୟତି ?
(A) ବହିଃ
(B) ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍
(C) ଗୁନଃ
(D) ସ୍ଵରଃ
उत्तर :
ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍

प्रश्न 14.
भीता खंजनमाता शुकस्य कां पश्यति?
ଭୀତା ଖଞ୍ଜନମାତା ଶୁକସ୍ୟ କାଂ ପଶ୍ୟତି ?
(A) ଦୁଃଖମ୍ ”
(B) ବ୍ୟବସ୍ଥାମ୍
(C) ଅବସ୍ଥାମ୍
(D) ସୁଖମ୍
उत्तर :
ଅବସ୍ଥାମ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

प्रश्न 15.
खंजनमातु : मन्नसि किम् आगच्छति?
ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ମନସି କିମ୍ ଆଗଛତି ?
(A) ଈନ୍ଧ୍ୟା
(B) ଲୋଭଃ
(C) କ୍ରୋଧ
(D) କ୍ଷମା
उत्तर :
ଶର୍ଯ୍ୟା

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)

1. खंजनमाता तं पश्यन्ति ।
ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟତି।

2. खंजनमातुः हीनभावना गच्छन्ति ।
ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଳୁଚି ।
उत्तर :
ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଛତି ।

3. केचन सुन्दराः भवति ।
କେଚନ ସୁନ୍ଦରଃ ଭବତି ।
उत्तर :
କେଚନ ସୁନ୍ଦରଃ ଭବନ୍ତି ।

4. सा ईश्वरस्य कृते धन्यवादम् अर्पयन्ति ।
ସା ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ।
उत्तर :
ସା ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ।

5. एक: नूतन शावक जन्म नयन्ति ।
ଏକ ନୂତନଃ ଶାବକଃ ଜନ୍ମ ନୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ଏକଃ ନୂତନଃ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନିୟତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

6. वयं गर्वं कर्त्तुं पारयन्ति ।
ବରଂ ଗର୍ବ କରୁଁ ପାରୟନ୍ତି ।
उत्तर :
ବରଂ ଗର୍ବଂ କର୍ଡିଂ ପାରୟାମଃ ।

7. मम स्वरः न सन्ति ।
ମମ ସ୍ବତଃ ନ ସ ।
उत्तर :
ମମ ସ୍ଵରଃ ନାସ୍ତି ।

8. एक व्याधः तत्र आगच्छन्ति
ଏକ ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ଆଗଛନ୍ତି ।
उत्तर :
ଏକ ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ଆଗଛତି ।

9. अस्माकं मनः तु अव्यवस्थितः ।
ଅସ୍ମାକଂ ମନଃ ତୁ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତଃ ।
उत्तर :
ଅଗ୍ନାକଂ ମନଃ ତୁ ଅବ୍ଯବସ୍ଥିତମ୍।

10. व्याघाः तत्र आगच्छति ।
ବ୍ୟାଧା ତତ୍ର ଆଗଛତି ।
उत्तर :
ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ଆଗଛତି ।

11. जालेन शुकं बन्धनं करोति ।
ଜାଲେନ ଶୁକଂ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି ।
उत्तर :
ଜାଲେନ ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି।

12. तुं प्रतिदिनं भोजनं ददाति ।
ତଂ ପ୍ରତିଦିନଂ ଭୋଜନଂ ଦଦାତି ।
उत्तर :
ତମ୍ଭେ ପ୍ରତିଦିନଂ ଭୋଜନଂ ଦଦାତି ।

13. मम सुन्दरं रूपः न भवति ।
ମମ ସୁନ୍ଦରଂ ରୂପ ନ ଭବତି ।
उत्तर :
ମମ ସୁନ୍ଦରଂ ରୂପଂ ନ ଭବତି ।

14. सर्वे सुवर्ण्णवर्णा: भवेत् ।
ସର୍ବେ ସୁବର୍ଷବର୍ଷା ଭାବେତ୍ର ।
उत्तर :
ସର୍ବେ ସୁବର୍ଷବର୍ଷା ଭବେୟଃ ପୃଷ୍ଟା:

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

15. महत् वटवृक्षः अस्ति ।
ମହତ୍ ବଟବୃକ୍ଷ । ଅସ୍ତି ।
उत्तर :
ମହାନ୍

सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

1. नास्ति (ନାସ୍ତି) = ନ + ଅସ୍ତି
2. उड्डयनम् (ଉଡ୍ଡୟନ) = ଉତ୍ + ଡୟନିମ୍

सन्धिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

1. स + आनन्दम् = सानन्दम्
ସ + ଆନନ୍ଦମ୍ = ସାନନ୍ଦମ,

क्रियापदं निर्वाचयत । (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)

वटवृक्ष:, अस्ति, खंजनपरिवारः; निवसति, शावकाः, नयति, शुक:, आगच्छति, व्याध:।
ବଟବୃକ୍ଷ, ଅସ୍ଥି,, ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ, ନିବସତି, ଶାବକା, ନୟତି, ଶୁକଃ, ଆଗଛତି, ବ୍ୟାଧଃ ।
उत्तर :
ଅସ୍ଥି, ନିବସତି, ନୟତି, ଆଗଚ୍ଛତି ।

कर्तृपदं चिनुत । (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

स्वर:, नास्ति, वयम् पारयाम:,
खंजनमाता, आगच्छति,
चिन्तयति, ईर्षा, अर्पयति, सृष्टि:।
ସ୍ଵରଃ, ନାସ୍ତି, ବୟମ୍, ପାରୟାମଃ,
ଖଞ୍ଜନମାତା, ଆଗଛତି, ଚିଷୟତି,
ଈଷ୍ୟା, ଅର୍ପୟତି, ସୃଷ୍ଟି ।
उत्तर :
ସ୍ୱରଃ, ବୟମ୍, ଖଞ୍ଜନମାତା, ସୃଷ୍ଟି ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ ।)

  1. सानन्दम् (ସାନନ୍ଦମ) – ଆନନ୍ଦର ସହ
  2. तस्मै (ତନ୍ମେ) – ତାକୁ
  3. पक्षपातः (ପକ୍ଷପାତଃ) – ଭେଦଭାବ
  4. ईर्ष्या (ଈଷ୍ୟ) – ଅସହିଷ୍ଣୁତା
  5. उड्लयनम् (ଉଡ୍ଡୟନମ୍) – ଉଡ଼ିବା
  6. तक्षणम् (ତତ୍‌କ୍ଷଣମ୍) – ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ
  7. सृष्टि: (ସୃଷ୍ଟି) – ନିର୍ମାଣ

Subjective

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭକ୍ଷୟ ଅନୁବାଦ କୁରୁତ।)

1. एकस्तिन् अरणये महान् वटवृक्षः अस्ति ।
ଏକସ୍ମିନ୍ ଅରଣ୍ୟ ମହାନ୍ ବଟବୃକ୍ଷୀ ଅସ୍ଥି ।
ଅନୁବାଦ: ଗୋଟିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ବିଶାଳ ବରଗଛ ଥାଏ ।

2. तस्य कोटरे एक: खञ्जनपरिवार: सानन्दं निवसति ।
ତସ୍ୟ କୋଟରେ ଏକଃ ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ ସାନନ୍ଦ ନିବସତି ।
ଅନୁବାଦ: ତା’ର କୋରଡ଼ରେ ଗୋଟିଏ କଜଳପାତି ପରିବାର ବାସକରେ।

3. कदाचित् खञ्जनपरिवारे एक नूतन: शावक : जन्म
କଦାଚିତ୍ର ଖଞ୍ଜନପରିବାରେ ଏକ ନୂତନଃ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏକଦା କଜଳପାତିର ପରିବାରରେ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ପିଲା ଜନ୍ମନିଏ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

4. एकदा सा स्वस्य कृष्णवर्णं दृष्ट्वा चिन्तितवती अहो ! ईश्वरस्य पक्षपातः कीदृशः ?
ଏକଦା ସା ସ୍ୱସ୍ୟ କୃଷ୍ଣବର୍ଡିଂ ଦୃଷ୍ଟା ବିଷିତବତୀ – ଅହୋ !
ଈଶ୍ବରସ୍ୟ ପକ୍ଷପାତଃ କୀଦୃଶୀ ?
ଅନୁବାଦ: ଥରେ ସେ ନିଜର ରଙ୍ଗ ଦେଖୁ ଚିନ୍ତାକଲା ହେ ! କିପରି ଭଗବାନଙ୍କ ପକ୍ଷପାତିତା ?

5. केचन सुन्दराः भवन्ति ।
କେଚନ ସୁନ୍ଦରଃ ଭବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: କେତେକ ସୁନ୍ଦର ଅଛନ୍ତି ।

6. अन्ये केचन कृष्णवर्णा : असुन्दराः च भवन्ति ।
ଅନ୍ୟ କେଚନ କୃଷ୍ଣବର୍ଷା ଅସୁନ୍ଦରଃ ଚ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଅନ୍ୟ କେତେକ କଳାରଙ୍ଗ ଏବଂ ଅସୁନ୍ଦର ଅଟନ୍ତି ।

7. शुकवत् मम सुन्दरं रूषं न भवति ।
ଶୁକବତ୍ ମମ ସୁନ୍ଦରଂ ରୂପଂ ନ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶୁଆପରି ମୋର ସୁନ୍ଦର ରୂପ ନାହିଁ ।

8. यदि ईश्वरस्य कृपा भवति, तर्हि मम परिवारस्य सर्वे सुवर्णवर्णाः भवेयुः ।
ଯଦି ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃପା ଭବତି, ତହିଁ ମମ ପରିବାରସ୍ୟ ସର୍ବେ ସୁବର୍ଷବର୍ଷା ଭୟୁ ।
ଅନୁବାଦ: ଯଦି ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟା ହୁଏ; ତେବେ ମୋ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ସୁନାପରି ରଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ ।

9. वयं गर्व कर्तु पारयाम:।
ବରଂ ଗର୍ବ କର୍ତ୍ତୁ ପାରୟାମଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଆମେ ଗର୍ବ କରିପାରିବୁ।

10. प्रतिदिनम् एवं हीनभावनया पीड़िता भवति खञ्जनमाता ।
ପ୍ରତିଦିନମ୍ ଏବଂ ହୀନଭାବନୟା ପୀଡ଼ିତା ଭବତି ଖଞ୍ଜନମାତ୍ରା ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ହୀନଭାବନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଛି କଜଳପାତିର ମାଆ।

11. एकदा वृक्षशाखायां खञ्जनमाता तं पश्यति, तदा तस्याः मनसि ईर्ष्या आगच्छति ।
ଏକଦା ବୃକ୍ଷଶାଖାୟା ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟତି, ତଦା ତସ୍ୟା ମନସି ଈର୍ଯ୍ୟା ଆଗଚ୍ଛତି ।
ଅନୁବାଦ: ଥରେ ଗଛଡ଼ାଳରେ କଜଳପାତିର ମାଆ ତାକୁ ଦେଖିଲା, ସେତେବେଳେ ତା’ର ମନରେ ଈଷ୍ୟା ଆସିଲା।

12. सा चिन्तयति, शुकस्य यत् सौन्दर्यं तत् मयि नास्ति।
ସା ଚିନ୍ତୟତି, ଶୁକସ୍ୟ ଯତ୍ର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ ମୟି ନାସ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ଚିନ୍ତାକଲା ଶୁଆର ଯେଉଁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାହା ମୋପାଖରେ ନାହିଁ ।

13 तस्य गानम्, उड्डयनं कर्णद्वयस्य नेत्रद्वयस्य च तृप्तिं जनयति ।
ତସ୍ୟ ଗାନମ, ଉଜ୍ଜୟନଂ କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟସ୍ୟ ନେତ୍ରଦ୍ଵୟସ୍ୟ ଚ ତୃପ୍ତି ଜନୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ତା’ର ଗାନ ଉଡାଣ କାନ ଓ ଆଖର ତୃପ୍ତି ଜନ୍ନାଉଛି ।

14. तदा एक : व्याधः तत्र आगच्छति ।
ତଦା ଏକ ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ଆଗଛତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଶିକାରୀ ସେଠାକୁ ଆସିଛି ।

15. भीता खंजनमाता शुकस्य अवस्थां पश्यति ।
ଖଞ୍ଜନମାତା ଶୁକସ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପଶ୍ୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ଭୟଭୀତ କଜଳପାତିର ମାଆ ଶୁଆର ଅବସ୍ଥା ଦେଖୁଛି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

16. ईश्वरस्य कृते धन्यवादम् अर्पयति वदति च शुकसदृशं सौन्दर्य यदि मयि भवति, तर्हि अहं तत्क्षणं बन्धनयुक्तः भवेयम् ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ବଦତି ଚ ଶୁକସଦୃଶଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ମୟି ଭବତି, ତହିଁ ଅହଂ ତତ୍‌କ୍ଷଣଂ ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତ ଭବେୟମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛି ଏବଂ କହିଛି। – ଶୁଆପରି ଯଦି ମୋର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଆନ୍ତା ତେବେ ତତ୍‌କ୍ଷଣ ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତ ହୋଇଥା’ତି ।

17. ईश्वरस्य सुष्टि: व्यवस्थिता अस्ति ।
ଈଶ୍ଵରସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ରହିଛି ।

18. अस्माकं मनः तु अव्यवस्थितम् एव ।
ଅସ୍ମାକଂ ମନଃ ତୁ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତମ୍ ଏବ ।
ଅନୁବାଦ: ଆମର ମନ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି ।

19. अनेन सत्यज्ञानेन खंजनमातुः हीनभावना गच्छति, सा परिवारेण सह सुखेन कालं यापयति ।
ଅନେନ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନେନ ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଛତି, ସା ପରିବାରେଣ ସହ ସୁଖେନ କାଳଂ ଯାପୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ସତ୍ୟତା ଜାଣିବାପରେ କଜଳପାତିର ମାଆ ପାଖରୁ ହୀନଭାବନା ଦୂରେଇଯାଇଛି । ସେ ପରିବାର ସହିତ ସୁଖରେ ସମୟ କାଟିଛି ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. ଅରଣ୍ୟରେ ବଡ଼ ବରଗଛ ଅଛି ।
उत्तर :
अरण्ये महान् वटवृक्षः अस्ति।
ଅରଣ୍ୟ ମହାନ୍ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି ।

2. କୋକିଳର ସ୍ଵର ମଧୁର।
उत्तर :
कोकिलस्य स्वर: मधुरः।
କୋକିଳସ୍ୟସ୍ୱରଃ ମଧୁରଃ ।

3. ଦିନେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶୁଆ ଆସିଲା ।
उत्तर :
एकदा एक: सुन्दरः शुक: आयति ।
ଏକଦା ଏକ ସୁନ୍ଦରଃ ଶୁନଃ ଆୟତି ।

4. ଏକ ବ୍ୟାଧ ଅରଣ୍ୟକୁ ଆସିଲା ।
उत्तर :
एक: व्याध: अरण्यम् आगच्छति।
ଏକ ବ୍ୟାଧ ଅରଣ୍ୟମ୍ ଆଗଛତି ।

5. ବ୍ୟାଧ ଶୁଆକୁ ଦେଖିଲା ।
उत्तर :
व्याध: शुकम् अपश्यत् ।
ବ୍ୟାଧୀ ଶୁକମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।

6. କଜଳପାତି ପରିବାର ସୁଖରେ ବାସକରନ୍ତି ।
उत्तर :
‘खंजनपरिवारः सुखेन निवसन्ति।
ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ ସୁଖେନ ନିବସତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

7. ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ।
उत्तर :
ईश्वरस्य सृष्टि: व्यवस्थिता।
ଈଶ୍ୱରସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ)

एकस्मिन् अरणये महान् वटवृक्षः अस्ति । तस्य कोटरे एकः खज्जनपरिवारः सानन्दं निवसति।कदाचित् खज्जनपरिवारे एकः नूतनः शावकः जन्म नयति । खज्जनमाता तस्मै प्रतिदिन भोजनं ददाति। एकदा सा स्वस्य कृष्णवर्णं दृष्ट्वा चिन्तितवंती – अहो ! ईश्वरस्य पक्षपातः कीदृशः ? केचन सुन्दराः भवन्ति । अन्ये केचन कृष्णवर्णाः असुन्दराः च भवन्ति । कोकिलस्य स्वरः इव मम स्वरः नास्ति । शुकवत् मम सुन्दूरं रूपं न भवति । यदि ईश्वरस्य कृपा भवति, तर्हि मम परिवारस्य सर्वे सुवर्णवर्णाः भवेयुः । वयं गर्वं कर्तुं पारयामः ।

ଏକସ୍ମିନ୍ ଅରଣ୍ୟ ମହାନ୍ ବଟବୃକ୍ଷ ଅନ୍ତି । ତସ୍ୟ କୋଟରେ ଏକ ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ ସାନନ୍ଦ ନିବସତି । କଦାଚିତ୍ ଖଞ୍ଜନପରିବାରେ ଏକ ନୂତନଃ ଶାବକ ଜନ୍ମ ନୟତି ଖଞ୍ଜନମାତା ତନ୍ମେ ପ୍ରତିଦିନଂ ଭୋଜନଂ ଦଦାତି । ଏକଦା ସା ସ୍ୱସ୍ୟ କୃଷ୍ଣବର୍ୟ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟା ଚିନ୍ତି ତବତୀ – ଅହୋ ! ଈଶ୍ଵରସ୍ୟ ପକ୍ଷପାତଃ କୀଦୃଶଃ ? କେଚନ ସୁନ୍ଦରଃ ଭବନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କେତନ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା ଅସୁନ୍ଦରା ଚ ହବନ୍ତି । କୋକିଳସ୍ୟ ସ୍ୱରଃ ଇବ ମମ ସ୍ବତଃ ନାସ୍ତି । ଶୁକବତ୍ମମ ସୁନ୍ଦରଂ ରୂପଂ ନ ଭବତି ଯଦି ଈଶ୍ବରସ୍ୟ କୃପା ଭବତି, ତହିଁ ମମ ପରିବାରସ୍ୟ ସର୍ବେ ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା ଭବେୟୁ । ବରଂ ଗର୍ବ କରୁଁ ପାରୟାମଃ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଅରଣ୍ୟ – ଅରଣ୍ୟରେ
  • ମହାନ୍ – ବଡ଼
  • ଅଛି – ଅଛି
  • ଖଞ୍ଜନ ପରି ବାରଃ – କଜଳପାତି ପରିବାର
  • ସାନନ୍ଦ – ଆନନ୍ଦସହକାରେ
  • କଦାଚିତ୍ – କୌଣସି ଦିନ
  • ଶାବକଃ – ପିଲା
  • ତସ୍ମି – ତାକୁ
  • କୀଦୃଶଃ – କିପରି
  • କେଚନ – କେତେକ
  • ଇବ – ପରି
  • କର୍ଡିଂ ପାରୟାମଃ – କରିପାରିବୁ।

ଅନୁବାଦ

କୌଣସି ଅରଣ୍ୟରେ ବିଶାଳ ବରଗଛ ଥାଏ । ତା’ର କୋରଡ଼ରେ ଗୋଟିଏ କଜଳପାତି ପରିବାର ବାସକରେ । ଏକଦା କଜଳପାତି ପରିବରରେ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ପିଲା ଜନ୍ମନିଏ । କଜଳପାତିର ମାଆ ତାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଦିଏ । ଥରେ ସେ ନିଜର ରଙ୍ଗ ଦେଖୁ ଚିନ୍ତା।କଲା – ହେ ! କିପରି ଭଗବାନଙ୍କ ପକ୍ଷପାତିତା ? କେତେକ ସୁନ୍ଦର ଅଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କେତେକ କଳାରଙ୍ଗ ଏବଂ ଅସୁନ୍ଦର ଅଟନ୍ତି । କୋଇଲିର ସ୍ଵର ପରି ମୋର ସ୍ଵର ନାହିଁ । ଶୁଆପରି ମୋର ସୁନ୍ଦର ରୂପ ନାହିଁ । ଯଦି ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟା ହୁଏ, ତେବେ ମୋ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ସୁନାପରିରଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ । ଆମେ ଗର୍ବ କରିପାରିବୁ ।

द्वितीय अनुच्छेदः (ଦ୍ଵିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦୀ)

प्रतिदिनम् एवं ‘हीनभावनया पीडिता भवति खज्जनमाता । अस्मिन् समये एकः सुन्दरः शुकः तत्र आगच्छति । यदा वृक्षशाखायां खंज्जनमाता तं पश्यति, तदा तस्याः मनसि ईर्ष्या आगच्छति । सा चिन्तयति, शुकस्य यत् सौन्दर्यं तत् मयि नास्ति । तस्य गानम, उड्डयनं कर्णद्वयस्य नेत्रद्वयस्य च तृप्तिं जनयति । तदा एकः व्याधः तत्र आगच्छति । जालेन शुकस्य बन्धनं करोति, पिज्जरामध्ये तं स्थापयति च । भीता खज्जनमाता शुकस्य अवस्थां पश्यति । ईश्वरस्य कृते धन्यवादम् अर्पयति। वदति च – शुकसदुशं सौन्दर्यं यदि मयि भवति, तर्हि अहं तत्क्षणं बन्धनयुक्तः भवेयम् । ईश्वरस्य सृष्टिः व्यवस्थिता अस्ति । अस्माकं मनः तु अव्यवस्थितम् एव ।

अनेन सत्यज्ञानेन खज्जनमातुः हीनभावना गच्छति । सा परिवारेण सह सुखेन कालं यापयति ।

ପ୍ରତିଦିନମ୍ ଏବଂ ହୀନଭାବନୟା ପୀଡ଼ିତା ଭବତି ଖଞ୍ଜନମାତା । ଅଶ୍ବିନ୍ ସମୟେ ଏକ ସୁନ୍ଦରଃ ଶୁନଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛତି । ଏକଦା ବୃକ୍ଷଶାଖାୟାଂ ଖଞ୍ଜନମାତା ତଂ ପଶ୍ୟତି, ତଦା ତସ୍ୟା ମନସି ଈଖ୍ୟା ଆଗଚ୍ଛତି । ସା ଚିନ୍ତୟତି, ଶୁକସ୍ୟ ଯତ୍ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ ମୟି ନାସ୍ତି । ତସ୍ୟ ଗାନମ୍, ଉଡ୍ଡୟନଂ କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟସ୍ୟ ନେତ୍ରଦ୍ଵୟସ୍ୟ ଚ ତୃପ୍ତି ଜନସ୍ପତି । ତଦା ଏକ ବ୍ୟାଧଃ ତତ୍ର ଆଗଛତି । ଜାଲେନ ଶୁକସ୍ୟ ବନ୍ଧନଂ କରୋତି, ପିଞ୍ଜରାମ ତଂ ସ୍ଥାପତି ଚ । ଭୀତା ଖଞ୍ଜନମାତା ଶୁକସ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପଶ୍ୟତି । ଈଶ୍ଵରସ୍ୟ କୃତେ ଧନ୍ୟବାଦମ୍ ଅର୍ପୟତି ବଦତି ଚ ଶୁକସଦୃଶଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯଦି ମୟି ଭବତି, ତହିଁ ଅହଂ ତତ୍‌କ୍ଷଣଂ ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତା ଭାବେୟମ୍ । ଈଶ୍ୱରସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅସ୍ଥି । ଅସ୍ମାକଂ ମନଃ ତୁ ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତମ୍ ଏବ।
ଅନେନ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନେନ ଖଞ୍ଜନମାତୁଃ ହୀନଭାବନା ଗଛତି, ସା ପରିବାରେଣ ସହ ସୁଖେନ କାଳଂ ଯାପୟତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଏବଂ – ଏହିପରି
  • ହୀନଭାବନୟା – ହୀନଭାବନାରେ
  • ତଂ – ତାକୁ
  • ତସ୍ୟା – ତା’ର
  • ମନସି – ମନରେ
  • ତତ୍ – ତାହା
  • ମୟି – ମୋଠାରେ
  • ଉଡ୍ଡୟନଂ – ଉଡ଼ିବା
  • ଜାଲେନ – ଜାଲରେ
  • କୃତେ – ପାଇଁ
  • ତତ୍‌କ୍ଷଣଂ – ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ
  • ଭବେୟମ୍ – ହୋଇପାରିବି
  • ଏବ – ନିଶ୍ଚିତ
  • ଯାପୟତି – ଯାପନ କରୁଛି।

ଅନୁବାଦ

ପ୍ରତିଦିନ ଏହିପରି ହୀନଭାବନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଛି କଜଳପାତିର ମାଆ । ଏହି ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଶୁଆ ସେଠାକୁ ଆସିପହଁଞ୍ଚିଛି । ଥରେ ଗଛଡାଳରେ କଜଳପାତିର ମାଆ ତାକୁ ଦେଖିଲା, ସେତେବେଳେ ତା’ର ମନରେ ଈର୍ଷା ଆସିଲା । ସେ ଚିନ୍ତା।କଲା ଶୁଆର ଯେଉଁ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାହା ମୋପାଖରେ ନାହିଁ । ତା’ର ଗାନ ଭଡ଼ାଣ କାନ ଓ ଆଖୁର ତୃପ୍ତି ଜନ୍ମାଉଛି। ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଶିକାରୀ ସେଠାକୁ ଆସିଛି । ଜାଲରେ ଶୁଆକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଛି ଏବଂ ପଞ୍ଜୁରୀରେ ରଖୁଛି । ଭୟଭୀତ କଜଳପାତିର ମାଆ ଶୁଆର ଅବସ୍ଥା ଦେଖୁଛି । ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଛି ଏବଂ କହିଛି – ଶୁଆପରି ଯଦି ମୋର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ତତ୍‌କ୍ଷଣ ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ରହିଛି । ଆମର ମନ ଅବ୍ୟସ୍ଥିତ ଅଛି ।

ଏହି ସତ୍ୟତା ଜାଣିବାପରେ କଜଳପାତିର ମାଆ ପାଖରୁ ହୀନଭାବନା ଦୂରେଇ ଯାଇଛି । ସେ ପରିବାର ସହିତ ସୁଖରେ ସମୟ କାଟିଛି ।

`खंझनपरिवारः, केचन, ईष्यार्, उड्डयनम्, अर्पयन्ति
(ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ, କେଚନ, ଈର୍ଯ୍ୟା, ଉଙ୍ଗନମ୍, ଅର୍ପୟତି)

कर्तृपदानि :

वटवृक्ष:, शावक:, खञ्जनमाता, शुक:, व्याध:
(ବଟବୃକ୍ଷ, ଶାବକ, ଖଞ୍ଜନମାତା, ଶୁକ, ବ୍ୟାଧଃ)

क्रियापदानि :

निवसति, नयति, पारयाम:, आगच्छतु, अर्पयति
(ନିବସତି, ନୟତି, ପାରୟାମଃ, ଆଗଚ୍ଛତୁ, ଅର୍ପୟତି)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 9 ବିଚିତ୍ରା ସୃଷ୍ଟି

शब्दार्थ:

  • खञ्जनपरिवार: – खञ्जरीटपक्षिपरिवार:
    ଖଞ୍ଜନପରିବାରଃ – ଖଞ୍ଜରିଟପକ୍ଷିପରିବାରଃ (କଜଳପାତି ପରିବାର)
  • पक्षपातः – एकपक्षविचारः
    ପକ୍ଷପାତଃ – ଏକପକ୍ଷବିଚାରଃ (ଏକପାଖିଆ ବିଚାର)
  • पारयामः – समर्थाः भवामः
    ପାରୟାମଃ – ସମର୍ଥାଭବାମଃ ( ସମର୍ଥହେବା)
  • ईर्ष्या – असहिष्णुता
    ଈର୍ଯ୍ୟା – ଅସହିଷ୍ଣୁତା (ଅସହିଷ୍ଣୁ)
  • भीता – भयं प्राप्ता
    ଭୀତା – ଭୟଂ ପ୍ରାପ୍ତା (ଭୟପାଲ)
  • अर्पयति – समर्पणं करोति
    ଅର୍ପୟତି – ସମର୍ପଣ କରୋତି (ଦେଉଛି)
  • व्यवस्थिता – व्यवस्थायुक्ता
    ବ୍ୟବସ୍ଥିତ – ବ୍ୟବସ୍ଥାଯୁକ୍ତା (ଠିକ୍ ଠାକ୍)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)
(ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) पथिकः श्रान्तः कथम् अभवत् ?
ପଥ କଳଂ ଶ୍ରାନ୍ତ ୫ ଅଭବତ୍ ?
उत्तर: ଆତପେନ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

(ख) पथिकः मार्गे किम् अपश्यत् ?
ପଥ ମାର୍ଗେ କିମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ?
उत्तर: ବୃକ୍ଷମ୍

(ग) ग्रामः इतः कियत् दूरे अस्ति ?
ଗ୍ରାମ ଇତଃ କିୟତ୍ ଦୂରେ ଅସ୍ତି ?
उत्तर: କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ

(घ) कीदृशः पथिकः कुपितः अभवत् ?
କୀଦୃଶଃ ପଥୁନଃ କୁପିତଃ ଅଭବତ୍ ?
उत्तर: ଶ୍ରାନ୍ତଃ

(ङ) क्रोशमिते दूरे कः अस्ति ?
କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଡଃ ଅସ୍ଥି ?
उत्तर: ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ

(च) यः गच्छति स: एव किं प्राप्नोति ?
ଯଃ ଗଚ୍ଛତି ସ ଏବଂ କିଂ ପ୍ରାପ୍ନାତି ?
उत्तर: ଗନ୍ତ ବ୍ଯସ୍ଥାନଂ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

(छ) कस्य जनस्य भाग्यं नूनं फलति ?
କସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ ହାଗ୍ୟ ନୂନଂ ଫଳତି ?
उत्तर: ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ ।

2. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)
(ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) कश्चित् पथिक: मार्गे गच्छति स्म ।
କଶ୍ଚିତ୍ର ପଥକ ମାର୍ରେ ଗଛତି ସୁ ।
उत्तर:
କୌଣସି ଜଣେ ବାଟୋଇ ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିଲେ।

(ख) आतपेन सः क्लान्तः अभवत् ।
ଆତପେନ ଡଃ କ୍ଳାନ୍ତଃ ଅଭବତ୍ ।
उत्तर:
ଖରାରେ ସେ ଥକିପଡ଼ିଥିଲେ।

(ग) भवान् जानाति वा?
ଭବାନ୍ ଜାନାତି ବା ?
उत्तर:
ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ?

(घ) पथिकः बहुवारं पृष्टवान् ।
ପଥୁନଃ ବହୁବାରଂ ପୃଷ୍ଟବାନ୍ ।
उत्तर:
ବାଟୋଇ ଜଣକ ବହୁବାର ପଚାରିଲେ।

(ङ) तदा स: वृद्धः वदति ।
ତଦା ଡଃ ବୃଦ୍ଧ ବଦତି ।
उत्तर:
ସେତେବେଳେ ସେ ବୁଢ଼ାଲୋକ କହିଲେ ।

3. शून्यस्थानं पूरयत । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।)

(क) …………..पथिकः …………….ପଥଦଃ ।
उत्तर: କ୍ଳାନ୍ତ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

(ख) ………….. ग्राम:  …………. ଗ୍ରାମଃ ।
उत्तर: ଗନ୍ତ ବ୍ୟ

(ग) शीर्णः ………… …………… ଶୀର୍ଶ୍ୱ
उत्तर: ବୃଦ୍ଧ

(घ) विशालं ………… ବିଶାଳଂ …………..
उत्तर: ବୃକ୍ଷମ୍

(ङ) श्रान्त: ………… ଗ୍ରାମଃ । …………..
उत्तर: ପଥୁ

(च) यत्नशीलस्य ………… ଯନୁଶୀଳସ୍ୟ
उत्तर: ଜନସ୍ଯ

(ବୃକ୍ଷମ, ଜନସ୍ୟ, ପଥୁନଃ, ବୃଦ୍ଧ, କ୍ଳାନ୍ତୀ, ଗନ୍ତବ୍ୟ)
(वृक्षम्,जनस्य,पथिकः,वृद्ध,क्लान्तः,गन्तव्यः)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

4. रेखाङ्क्रितपदस्य संशोधनं कुरुत। (ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) एकं विशालः वृक्षम् अपश्यत् ।
ଏବଂ ବିଶାଳୀ ବୃକ୍ଷମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।
उत्तर:
ଏବଂ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।

(ख) क्लान्तः पथिकं चलनक्षमः न आसीत् ।
କ୍ଳାନ୍ତ ୫ ପଞ୍ଚୁକଂ ଚଳନକ୍ଷମଃ ନ ଆସୀତ୍ ।
उत्तर:
କ୍ଳାନ୍ତ ପଥ୍ୟାକ ଚଳନକ୍ଷମଃ ନ ଆସୀତ୍ ।

(ग) विस्मितं पथिकः पृष्ठदेशम् अवलोकितवान् ।
ବିସ୍ମିତଂ ପଥଦଃ ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ଅବଲୋକିତବାନ୍ ।
उत्तर:
ବିସ୍ମିତଃ ପଥ ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ଅବଲୋକିତବାନ୍ ।

(घ) गन्तव्यः ग्रामं इतः क्रोशमिते दूरे अस्ति ।
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମିଂ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଅଛି ।
उत्तर:
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଅଛି ।

(ङ) वृद्धः शान्तं स्वरेण उक्तवान् ।
ବୃଦ୍ଧା ଶାନ୍ତଃ ସ୍ବରେଣ ଉକ୍ତବାନ୍ ।
उत्तर:
ବୃଦ୍ଧା ଶାନ୍ତେନ ସ୍ୱରେଣ ଉକ୍ତବାନ୍ ।

5. स्तम्भद्वयं योजयत । (ସ୍ତମ୍ଭ ଦୁଇଟିକୁ ମିଳାଅ।)
(ସ୍ତମ୍ଭଦ୍ବୟଂ ଯୋଜୟତ ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 1
उत्तर:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 2

6. वाक्यानि रचयत (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।)
उपविशति, वदति, भवान्, ददाति, आसीत्
उत्तर:
उपविशति (ଉପବିଶତି) – ବୃଦ୍ଧ ଉପବିଶତି।
वदति (ବଦତି) – ବାଳକ ବଦତି।
भवान् (ଭବାନ) – ଭବାନ୍ କଃ ?
ददाति (ଦଦାତି) – ରାଜା ଧନଂ ଦଦାତି ।
आसीत् (ଆସୀତ) – ନରେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଆସୀତ୍

7. शुद्धपदं रचयत ।
थि प क:
म हो य: द
म कि पि
वा न् भ
उत्तर:
थि प क: (ଥ୍ ପ କ) = ପଥଦଃ
म हो य: द (ମ ହୋ ୟଃ ହୋ ଦ) = ମହୋଦୟଃ
म कि पि (ମ କି ପି) = କିମପି
वा न् भ (ବା ନ୍ ଭ) = ଭବାନ୍
उ रत्त म् (ଉ ର ଭ ମ୍ ) = ଉତ୍ତରମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

8. सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)
किमपि,  निश्चितम्,प्राप्नोति,कश्चित्
उत्तर:
किमपि (କିମପି) – କିମ୍ + ଅପି
निश्चितम् (ନିଶ୍ଚିତମ୍) – ନିଃ + ଚିତମ୍
प्राप्नोति (ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି) – ପ୍ର + ଆୟୋତି
कशिचत् (କଶ୍ଚିତ୍ର) – କଃ + ଚିତ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 4

विशेषणम् — विशेष्यम्

  • दीर्घ: — मार्गः
  • मधुरं — लड्डुकम्
  • कृशा — बालिका
  • गभीरः — सागरः
  • विशालं — मन्दिरम्
  • उत्तमा — मापिका
  • चतुरः — काकः
  • दिव्यम् — औषधम्
  • प्रसिद्धा — लेखिका
  • निर्मलः — आकाशः
  • महत् — वनम्
  • महती — नंदी
  • महान् — जनः
  • सरलं — संस्कृतम्
  • सुन्दरी — नगरी

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

ବିଶେଷଣମ୍ — ବିଶେଷ୍ଯମ୍

  • ଦୀର୍ଘ — ମାର୍ଗ ( ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା )
  • ମଧୁରଂ — ଲଡୁକମ୍ (ମିଠା ଲଡୁ)
  • କ୍ଷୀଣା — ବାଳିକା (ପତଳା ଝିଅ)
  • ଗଭୀରଃ — ସାଗରଃ ( ଗଭୀର ସାଗର)
  • ବିଶାଳଂ — ମନ୍ଦିରମ୍ (ବିଶାଳ ମନ୍ଦିର )
  • ଉତ୍ତମା — ମାପିକା ( ଉତ୍ତମ ମାପଯନ୍ତ୍ର)
  • ଚତୁରଃ — କାକଃ (ଚତୁର କାଉ)
  • ଦିବ୍ଯମ୍ — ଔଷଧମ୍ (ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ)
  • ପ୍ରସିଦ୍ଧା — ଲେଖିକା (ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକା)
  • ନିର୍ମଶଃ — ଆକାଶଃ (ନିର୍ମଳ ଆକାଶ)
  • ମହତ୍ — ବନମ୍ (ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟ)
  • ମହତୀ — ନଦୀ (ବଡ଼ ନଈ)
  • ମହାନ୍ — ଜନଃ (ମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି)
  • ସରଳଂ — ସଂସ୍କୃତମ୍ (ସରଳ ସଂସ୍କୃତ)
  • ସୁନ୍ଦରୀ — ନଗରୀ (ସୁନ୍ଦର ସହର)

उदाहरणानुसारं विशेषण- विशेष्ययोः लेखनं कुरुत-
ଉଦାହରଣାନୁସାରଂ ବିଶେଷଣବିଶେଷ୍ୟ ଲେଖନଂ କୁରୁତ ।
(ଉଦାହରଣାନୁସାର ବିଶେଷ୍ୟ ଓ ବିଶେଷଣ ଲେଖ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 5

अवधेयम् ଔଷଧିସ୍ ଅବଧେୟମ୍ (ମନେରଖ)

विशेष्यस्य यत् वचनं तदेव वचनं विशेषणस्य – ବିଶେଷ୍ୟସ୍ୟ ଯତ୍ ବଚନଂ ତଦେବ ବଚନଂ ବିଶେଷଣସ୍ୟ ।
(ବିଶେଷ୍ୟର ବଚନ ଯାହା ତାହାହିଁ ବିଶେଷଣର ବଚନ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 7
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 8

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

1. गन्तव्य: ग्राम: इतः कियत् दूरे इति कः उक्तवान् ?
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କିୟତ୍ ଦୂରେ ଇତି ଡଃ ଉକ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर:
ପଥକଃ

2. गन्तव्य: ग्राम: इतः क्रोशमितदूरे इति कः उक्तवान् ?
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତଦୂରେ ଇତି ଡଃ ଉକ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर:
ବୃଦ୍ଧ

3. वृक्षस्य अघः कः उपविशति स्म ?
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ କଃ ଉପବିଶତି ସ୍ମ ?
उत्तर:
ବୃଦ୍ଧ

4. यत्नशीलस्य किं फलति ?
ଯଶୀଳସ୍ୟ କିଂ ଫଳତି ?
उत्तर:
ଭାଗ୍ଯମ୍

5. विस्मितः पथिक: कुत्र अवलोकितवान् ?
ବିସ୍ମିତଃ ପଥକଃ କୁତ୍ର ଅବଲୋକିତବାନ୍ ?
उत्तर:
ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍

6. अधुना कः अग्रे गमिष्यति इति निश्चितम् अस्ति ?
ଅଧୁନା କଃ ଅଗ୍ରେ ଗମିଷ୍ୟତି ଇତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ଅସ୍ତି ?
उत्तर:
ପଥକଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

7. कः किमपि उत्तरं न दत्तवान् ?
କଃ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦତ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर:
ବୃଦ୍ଧା

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ଯାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. ……………….. वृक्षम् । (विशाल:, विशालम्, विशाला)
………………….. ବୃକ୍ଷମ୍ । (ବିଶାଳ, ବିଶାଳମ, ବିଶାଳା)
उत्तर:
ବିଶାଳ

2. ………… स्वरेण ।(शान्त,शान्तम्,शान्तेन )
………….. ସ୍ଵରେଣ। (ଶାନ୍ତ, ଶାନ୍ତମ, ଶାନ୍ତେନ)
उत्तर:
ଶାନ୍ତେନ

3. ………… पथिकः।(कुपितः,कुपिता,कुपितम्)
……………. ପଥଦଃ । (କୁପିତଃ, କୁପିତା, କୁପିତମ୍)
उत्तर:
କୁପିତଃ

4. यत्नशीलस्य ………… ।(जन:,जनम्,जनस्य)
ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ଯ ………………(ଜନଃ, ଜନମ୍, ଜନସ୍ୟ)
उत्तर:
ଜନସ୍ଯ

5. क्लान्त:………… ।(पथिकं,पथिक:,पथिकेन)
କ୍ଳାନ୍ତଃ …………….. (ପଥକଂ, ପଥୁନଃ, ପଥୁନ)
उत्तर:
ପଥଦଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

6. ………… वृद्धः।(शर्ण्णं,शीणर्णा,शीर्ण्ण:)
………………….. ବୃଦ୍ଧ । (ଶୀର୍ଡିଂ, ଶୀର୍ଷା, ଶୀର୍ଶ୍ୱ)
उत्तर:
ଶୀଣ୍ଠି |

7. नित्यश: ………… फलति ।(भाग्यं,भाग्य,भाग्येन)
……………ଫଳତି । (ଭାଗ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟନ)
उत्तर:
ଭାଗ୍ୟ

8. ………… ग्रामः।(गन्तव्यः,गन्तव्यम्)
………………….. ଗ୍ରାମଃ । (ଗନ୍ତବ୍ୟ, ଗନ୍ତବ୍ୟମ୍)
उत्तर:
ଗନ୍ତବ୍ୟ

9. परन्तु किमपि ………… न प्राप्तवान्।(प्रश्नम्,उत्तरम्)
ପରନ୍ତୁ କିମପି ……………….. ନ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ । ( ପ୍ରଶ୍ନମ୍, ଉତ୍ତରମ୍)
उत्तर:
ଉତ୍ତରମ୍

10. अग्रे गननायं ………… कृतवान्।(उपायम्,यत्नम्)
ଅଗ୍ରେ ଗମନାୟ ………………… କୃତବାନ୍। (ଉପାୟମ, ଯନ୍ତ୍ରମ)
उत्तर:
ଯନ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

11. पथिक: ………… अभवत् ।(कुपित:,चिन्तितः)
ପଥକଃ …………….. ଅଭବତ୍ । (କୁପିତଃ, ଚିନ୍ତିତଃ)
उत्तर:
କୁପିତଃ

12. ………… जनस्य भागयं नूनं फलति । (पठत:,यत्नशीलस्य)
…………….. ଜନସ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ନୂନଂ ଫଳତି ।
उत्तर:
ଯଶୀଳସ୍ୟ

13. ………… अधः वृद्धः उपविशति स्म।(वृक्षम्,वृक्षस्य)
……………. ଅଧଃ ବୃଦ୍ଧା ଉପବିଶତି ସ୍ଵ। (ବୃକ୍ଷମ, ବୃକ୍ଷସ୍ୟ)
उत्तर:
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ

14. क्लान्त: ………… चलनक्षमः न आसीत् । (पथिकेन,पथिक:)
କ୍ଳାନ୍ତଃ ………………….. ଚଳନକ୍ଷମ ନ ଆସୀତ୍ । (ପଥକେନ, ପଥୁକଃ)
उत्तर:
ପଥକଃ

15. विशालं ………… अपश्यत्।(वृक्ष: ,वृक्षम्)
ବିଶାଳ ……………… ଅପଶ୍ୟତ୍। (ବୃକ୍ଷ, ବୃକ୍ଷମ)
उत्तर:
ବୃକ୍ଷମ

उत्तरचयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
कस्य भाग्यं नूनं फलति ?
କସ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ନୂନଂ ଫଳତି ?
(A) ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ
(B) ମାନବସ୍ୟ
(C) ଲୋକସ୍ଯ
(D) ଦରିଦ୍ରସ୍ୟ
उत्तर:
(A) ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

प्रश्न 2.
पथिकं: कथं श्रान्तः अभवत् ?
ପଥୁନଃ କଣଂ ଶ୍ରାନ୍ତଃ ଅଭିବତ୍ ?
(A) ଶୀତେନ
(C) ଦୁଃଖେନ
(B) ଆତପେନ
(D) ସୁଖେନ
उत्तर:
(B) ଆତପେନ

प्रश्न 3.
पथिकः मार्गे किम् अपश्यत् ?
ପଥୁନଃ କଣଂ ଶ୍ରାନ୍ତଃ ଅଭିବତ୍ ?
(A) ଶୀତେନ
(B) ଆତପେନ
(C) ଦୁଃଖେନ
(D) ସୁଖେନ
उत्तर:
(B) ଆତପେନ

प्रश्न 4.
कः गन्तव्यस्थानं प्राप्नोति ?
କଃ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି ?
(A) ଯଃ ଆଗଚ୍ଛତି
(B) ଯଃ ଖେଳତି
(C) ଯଃ ନିଦ୍ରାତି
(D) ଯଃ ଗଛତି
उत्तर:
(A) ଯଃ ଆଗଚ୍ଛତି

प्रश्न 5.
कीदृशः पथिक: कुपितः अभवत्?
କୀଦୃଶଃ ପଥଦଃ କୁପିତଃ ଅଭବତ୍ ?
(A) ଶ୍ରମ
(B) ପ୍ରଶାନ୍ତଃ
(C) ଶ୍ରାନ୍ତଃ
(D) କ୍ଳାନ୍ତ
उत्तर:
(C) ଶ୍ରାନ୍ତଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

प्रश्न 6.
विस्मितः पथिकः कुत्र अवलोकितवान् ?
ବିସ୍ମିତଃ ପଥକଃ କୁତ୍ର ଅବଲୋକିତବାନ୍ ?
(A) ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍
(B) ଅଧୋଦେଶମ୍
(C) ଊଦେଶମ୍
(D) ଅଗ୍ରଦେଶମ୍
उत्तर:
(A) ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍

प्रश्न 7.
कः किमपि उत्तरं न दत्तवान् ?
କଃ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦତ୍ତବାନ୍ ?
(A) ପଥକ
(B) ବୃଦ୍ଧ
(C) ଜନଃ
(D) ଦୀନଃ
उत्तर:
(B) ବୃଦ୍ଧ

प्रश्न 8.
यः गच्छति स:किं प्राप्नोति ?
ଯଃ ଗଚ୍ଛତି ଡଃ କିଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି ?
(A) ଫଳମ୍
(B) ଜଳମ୍
(C) ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳମ୍
(D) ବଳମ୍
उत्तर:
(C) ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳମ୍

प्रश्न 9.
यत्नशीलस्य किं फलति?
ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ୟ କିଂ ଫଳତି ?
(A) ଜଳମ୍
(B) ବଳମ୍
(C) ଚରିତ୍ରମ୍
(D) ଭାଗ୍ୟମ୍
उत्तर:
(D) ଭାଗ୍ୟମ୍

प्रश्न 10.
गन्तव्य:ग्रामः कियत् दूरे अस्तिं?
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ କିୟତ୍ ଦୂରେ ଅସ୍ଥି ?
(A) କ୍ରୋଶମିତେ
(B) ଦ୍ବିକ୍ରୋଶମିତେ
(C) ତ୍ରିକୋଶମିତେ
(D) ଚତୁଃକ୍ରୋଶମିତେ
उत्तर:
(A) କ୍ରୋଶମିତେ

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
यत्नशील जनस्य भाग्यं नूनं फलति।
ଯନୂଶୀଳ ଜନସ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ନୂନଂ ଫଳତି ।
उत्तर:
ଯଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ନୂନଂ ଫଳତି।

प्रश्न 2.
त्रिचतुरानू पदानि अग्रे गतवान् ।
ତ୍ରିଚତୁରାନ୍ ପଦାନି ଅଗ୍ରେ ଗତବାନ୍।
उत्तर:
ତ୍ରିଚତୁରାଣି ପଦାନି ଅଗ୍ରେ ଗତବାନ୍।

प्रश्न 3.
गन्तव्यं ग्राम : इतः क्रोशमिते दूरे अस्ति ।
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଅସ୍ତି ।
उत्तर:
ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଅଛି ।

प्रश्न 4.
यत्नशीलस्य जन: भाग्यं फलति।
ଯଶୀଳସ୍ୟ ଜନଃ ଭାଗ୍ୟ ଫଳତି ।
उत्तर:
ଯଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ ଫଳତି।

प्रश्न 5.
यः गच्छन्ति स: गन्तव्यस्थानं प्राप्नोति।
ଯଃ ଗଛନ୍ତି ସ୍ୱ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି ।
उत्तर:
ଯଃ ଗଚ୍ଛତି ସ୍ୱ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପ୍ରସ୍ତୋତି।

प्रश्न 6.
पथिकः पृष्ठदेशम् अवलोकितवन्तः
ପଥଦଃ ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ଅବଲୋକିତବନଃ
उत्तर:
ପୃଥକଃ ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ଅବଲୋକିତବାନ୍।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

प्रश्न 7.
वृक्षम अधः वृद्धः उपविशति स्म।
ବୃକ୍ଷମ୍ ଅଧଃ ବୃଦ୍ଧା ଉପବିଶତି ସୁ ।
उत्तर:
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ ବୃଦ୍ଧା ଉପବିଶତି ସୁ ।

सन्थिविच्छेदं कुरुत (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  • कश्चित् = क: + चित् କଶ୍ଚିତ୍ = କଃ + ଚିତ୍
  • किमपि = किम + अपि କିମ୍‌ପି = କିମ୍ + ଅପି
  • किमर्थम् = किम् + अर्थम् କିମ୍ + ଅର୍ଥମ୍ = କିମର୍ଥମ୍

सन्धिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ ।)

  • नि: + चितम् = निश्चितम् ନିଃ + ଚିତମ୍ = ନିଶ୍ଚୟ
  • प्र + आप्नोति = प्राप्नोति ପ୍ର + ଆୟୋତି = ପ୍ରାସ୍ପୋତି ।

क्रियापदं निर्वाचयत (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)
पथिक:, गच्छति, अभवत्, वृद्ध:, अपश्यत्, आसीत्, ग्राम:, अस्ति, भवान्, अहम् ।
ପଥୁନଃ, ଗଛତି, ଅଭବତ, ବୃଦ୍ଧ, ଅପଶ୍ୟତ, ଆସୀତ, ଗ୍ରାମ, ଅସ୍ତି, ଭବାନ୍, ଅହମ୍ ।
उत्तर:
ଗଛତି, ଅଭବତ୍, ଅପଶ୍ୟତ୍, ଆସୀତ, ଅସ୍ଥି

कर्त्तपद चिनुत । (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନ୍ହତ।)
ଗ୍ରାମ, ପୃଷ୍ଟବାନ୍, ଅନିନ୍ଦତ, ବୃଦ୍ଧ, ପଥୁନଃ, ଅହମ୍, ଅବଦତ୍, ଦଦାତି, ଭବାନ୍ ।
उत्तर:
ଗ୍ରାମ, ବୃଦ୍ଧ, ପଥଦଃ, ଅହମ୍, ଭବାନ୍ ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ ।)

  • आतपेन (ଆତପେନ) – ଖରାରେ
  • श्रान्त: (ଶ୍ରାନ୍ତଃ) – କ୍ଳାନ୍ତ
  • कुपितः (କୁପିତଃ) – ରାଗିଗଲା
  • पृष्ठदेशम् (ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ) – ପଛକୁ
  • पृष्ठतः (ପୃଷ୍ଠତଃ) – ପଛରୁ
  • किमर्थम् ( କିମର୍ଥମ୍) – କାହିଁକି
  • नित्यश: (ନିତ୍ୟଶଃ) – ସଦାସର୍ବଦା । ନିଶ୍ଚୟ

ନିଜଭାଷୟ। ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶଭି ବାକ୍ୟୁ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ:

प्रश्न 1.
यत्नेन केन प्रकारेण सिद्धि : भवेत् ?
ଯତ୍ନନ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ସିଦ୍ଧି ଭବେତ୍ ?
उत्तर:
କୌଣସି ଏକ ବାଟୋଇ ମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିଲା। ଖରାଯୋଗୁଁ ସେ ଥକିପଡ଼ିଲା । ଯିବା ସମୟରେ ସେ ମାର୍ଗପାର୍ଶ୍ଵରେ ଏକ ବିଶାଳ ଗଛଟିଏ ଦେଖୁଲା । ଗଛତଳେ ଏକ ଶୀର୍ଷ ବୁଢ଼ାଟିଏ ବସିଥିଲା। ଋଲିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ଥିବା ପଥକଟି ସେହି ବୁଢ଼ାଟିକୁ ଗାଁର ଦୂରତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲା। କିନ୍ତୁ ବୁଢ଼ାଲୋକଟି କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲା ନାହିଁ । ଏଥରେ ଶ୍ରାନ୍ତ ପଥକଟି ରାଗିଯାଇ ବୁଢ଼ାକୁ ନିନ୍ଦାକଲା ଓ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲା। ବାଟୋଇଟି ତିନି ଊରି ପାଦ ଆଗକୁ ଯାଇଛି କି ନାହିଁ ବୁଢ଼ା ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲା। ବିସ୍ମିତ ବାଟୋଇ ପଛକୁ ଋହିଁଲା । ସେତେବେଳେ ବୁଢ଼ା ଗାଁର ଦୂରତା ଏକ କୋଶ ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲା ।

କୁପିତ ପଥକ ତାକୁ କହିଲା – ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବହୁବାର ପଋଭିଲି କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି ? ବୁଢ଼ାଟି ଶାନ୍ତସ୍ୱରରେ ଉତ୍ତର ଦେଲା ଯେ ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଆଗକୁ ଯିବ କି ନାହିଁ ମୁଁ ଜାଣି ନଥୁଲି । ଯଦି ତୁମେ ଆଗକୁ ନ ଯାଇଥାଅନ୍ତ ତେବେ ମୋ ଉତ୍ତର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଥା’ନ୍ତା । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ଆଗକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବ। ଏଣୁ ଉତ୍ତର ଦେଲି । — କାରଣ ଯେ ଯାଏ ସେ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନ ନିଶ୍ଚୟ ପାଏ। ତେଣୁ କୁହାଯାଇଛି “ ଯତ୍ନଶୀଳ ଲୋକର `ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିଥାଏ” ।

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. गमनसमये स: मार्गपार्श्वे एकं विशालवृक्षम् अपश्यत्।
ଗମନସମୟେ ଡଃ ମାର୍ଗପାର୍ଶ୍ବ ଏବଂ ବିଶାଳବୃକ୍ଷମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଯିବା ସମୟରେ ସେ ବାଟ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ବିଶାଳ ଗଛ ଦେଖ‌ିଲେ ।

2. तस्य अधः एक: शीर्णर्णः वृद्धः उपविशति स्म ।
ଅଧଃ ଏକଃ ଶୀର୍ଶ୍ୱ ବୃଦ୍ଧା ଉପବିଶତି ସୁ.
ଅନୁବାଦ: ତା’ତଳେ ଜଣେ ପାପରା ବୁଢ଼ା ବସିଥିଲେ ।

3. क्लान्तः पथिक: चलनक्षमः नआसीत्।
କ୍ଳାନ୍ତଃ ପଥକ ଚଳନକ୍ଷମ ନ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: କ୍ଳାନ୍ତ ବାଟୋଇ ଜଣକ ଚାଲିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ଥିଲେ ।

4. अतः सः तं वृद्धं पृष्टवान् ।
ଅତଃ ଡଃ ତଂ ବୃଦ୍ଧ ପୃଷ୍ଟବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏଣୁ ସେ ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

5. भेा महाशय! इतः कियत् दूरे ग्रामः अस्ति ?
ଭୋ ମହାଶୟ ! ଇତଃ କିୟତ୍ ଦୂରେ ଗ୍ରାମ ଅସ୍ଥି ?
ଅନୁବାଦ: ହେ ମହାଶୟ । ଏଠାରୁ କେତେ ଦୂରରେ ଗ୍ରାମ ଅଛି ?

6. वृद्धः किमपि उत्तरं न दत्तवान् ।
ବୃଦ୍ଧା କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦତ୍ତବାନ୍।
ଅନୁବାଦ: ବୃଦ୍ଧ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ ।

7. परन्तु किमपि उत्तरं गप्राप्तवान् ।
ପରନ୍ତୁ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ପାଇଲେ ନାହିଁ ।

8. क्लान्तः पथिकः कुपितः अभवत् ?
କୁପିତଃ ଅଭବତ୍ ?
ଅନୁବାଦ: କ୍ଳାନ୍ତ ବାଟୋଇ ରାଗିଲେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

9. सः मनसा तं वृद्धम् अनिन्दत् ।
ସ୍ୱ ମନସା ତଂ ବୃଦ୍ଧମ୍ ଅନିନ୍ଦତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ମନେମନେ ସେହି ବୁଢ଼ାକୁ ନିନ୍ଦାକଲେ।

10. अग्रे ग़मनाय यत्नं कृतवान् ।
ଅଗ୍ରେ ଗମନାୟ ଯତ୍ନ କୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଆଗକୁ ଯିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

11. तदा सः वृद्धः तम् उच्चस्वरेण आहुतवान्। क्ष।
ତଦା ସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧ ତମ୍ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେଣ ଆହୃତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେତେବେଳେ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ପାଟିରେ ଡାକିଲେ।

12. पूर्वम् अहं पुन: पुन: पृष्टवान् ।
ପୂର୍ବମ୍ ଅହଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଷ୍ଟବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲି।

13. भवान् किमपि उत्तरं न ददाति ।
ଭବାନ୍ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦଦାତି ।
ଅନୁବାଦ: ଆପଣ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ ।

14. इदानीं पृष्ठत : किमर्थ वदति ?
ଇଦାନୀ ପୃଷ୍ଠତଃ କିମର୍ଥୀ ବଦତି ?
ଅନୁବାଦ: ବର୍ତମାନ ପଛରେ କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି ?

15. तदा भवान् अग्रे गमिष्यति ने वाइति अहै न ज्ञातवान्।
ତଦା ଭବାନ୍ ଅଗ୍ରେ ଗମିଷ୍ୟତି ନ ବା ଇତି ଅହଂ ନ ଜ୍ଞାତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଆଗକୁ ଯିବେକି ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣି ନଥୁଲି ।

16. यदि भवान् अग्रे न गच्छति तर्हि मम उत्तरं व्यर्थं स्यात्।
ଯଦି ଭବାନ୍ ଅଗ୍ରେ ନ ଗଚ୍ଛତି ତହିଁ ମମ ଉତ୍ତରଂ ବ୍ୟର୍ଥ ସ୍ୟାତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଯଦି ଆପଣ ଆଗକୁ ନ ଯାଆନ୍ତି ତେବେ ମୋର ଉତ୍ତର ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଥାନ୍ତା ।

17. इदानीं भवान् नूनम् अग्रे गमिष्यति इति निश्चितम् ।
ଇଦାନୀ ଭବାନ୍ ନୂନମ୍ ଅଗ୍ରେ ଗମିଷ୍ୟତି ଇତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆଗକୁ ଯିବେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

18. अतः उत्तरं ददामि ।
ଅତଃ ଉତ୍ତରଂ ଦଦାମି ।
ଅନୁବାଦ: ଏଣୁ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି ।

19. य:गच्छति स:एव गन्तव्यस्थानं प्राप्नोति ।
ଯଃ ଗଳ୍ପତି ଡଃ ଏକ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ନାନଂ ପ୍ରାସ୍ମୋତି ।
ଅନୁବାଦ: ଯିଏ ଯାଏ ସେ ହିଁ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ପାଏ ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
ବୁଢ଼ା ଲୋକଟି ବସିଛି ।
उत्तर:
वृद्ध: जन: निवसति। ବୃଦ୍ଧ ଜନଃ ନିବସତି ।

प्रश्न 2.
ଲୋକଟି ଗଛଟିକୁ ଦେଖୁଲା ।
उत्तर:
जन: वृक्षम् अपश्यत्। ଜନଃ ବୃକ୍ଷମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।

प्रश्न 3.
ବୁଢ଼ାଟି କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲା ନାହିଁ ।
उत्तर:
उत्तर:
वृद्य: किमपि उत्तरं न दत्तवान्। ବୃଦ୍ଧା କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦତ୍ତବାନ୍।

प्रश्न 4.
ରାଗିଥିବା ବାଟୋଇ ତାକୁ କହିଲା ।
उत्तर:
कुपितः पथिकः तम् अवदत्। କୁପିତଃ ପଥକଃ ତମ୍ ଅବଦତ୍

प्रश्न 5.
ଆପଣ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ।
उत्तर:
भवान् अग्रे गच्छतु । ଭବାନ୍ ଅଗ୍ରେ ଗଛତୁ ।

प्रश्न 6.
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି ।
उत्तर:
इदानीं भवान् अत्र अस्ति। ଇଦାନୀ ଭବାନ୍ ଅତ୍ର ଅସ୍ତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

प्रश्न 7.
ପଥକ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା ।
उत्तर:
पथिक: आनन्दित: अभवत्। ପଥକଃ ଆନନ୍ଦିତଃ ଅଭବତ୍ ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

कश्चित् पथिकः मार्गे गच्छति स्म । आतपेन सः श्रान्तः अभवृत् । गमनसमये सः मार्गपार्श्वे एकं विशालं वृक्षम् अर्पश्यत् । तस्य अधः एकः शीर्णः वृद्धः उपविशति स्म । क्लान्तः पथिकः: चलनक्षमः न आसीत् । अतः सः तं वृद्धं पृष्टवान – भोः महाशय! इतः कियद् दूरे ग्रामः अस्ति ? भवान् जानाति वा ?

କଶ୍ଚିତ୍ର ପଥକ ମାର୍ଗ ଗଚ୍ଛତି ସ୍ମ । ଆତପେନ ଡଃ ଶ୍ରାନ୍ତ ଅଭିବତ୍ । ଗମନସମୟେ ଡଃ ମାର୍ଗପାର୍ଶ୍ଵ ଏକ ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷମ୍ ଅପଶ୍ୟତ୍ । ତଥ୍ୟ ଅଧଃ ଏକ ଶୀର୍ଶ୍ୱ ବୃଦ୍ଧ ଉପବିଶତି ସ୍ମ । କ୍ଳାନ୍ତ ପଥୁନଃ ଚଳନକ୍ଷମଃ ନ ଆସୀତ୍ ଅତଃ ସ ତଂ ବୃଦ୍ଧ ପୃଷ୍ଟବାନ୍ – ଭଃ ମହାଶୟ ! ଇତଃ କିୟଦ୍ ଦୂରେ ଗ୍ରାମ ଅସ୍ତି ? ଭବାନ୍ ଜାନାତି ବା ?

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
କଶ୍ଚିତ୍ = କଃ + ଚିତ୍ର ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ପଥକ – ବାଟୋଇ, ଗଚ୍ଛତି ସ୍ମ – ଯାଉଥିଲେ, ଶ୍ରାନ୍ତ ଥକା, ମାର୍ଗପାର୍ଶ୍ଵ – ବାଟପାଖରେ, ଅପଶ୍ୟତ୍ – ଦେଖ‌ିଲେ, ଅଧଃ – ତଳେ, ପୃଷ୍ଟବାନ୍ – ପଚାରିଲେ, ବା – କି, ଅତଃ – ଏଣୁ ।

ଅନୁବାଦ
କୌଣସି ଜଣେ ବାଟୋଇ ବାଟରେ ଯାଉଥିଲେ । ଖରାରେ ସେ ଥକା ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ଯିବାସମୟରେ ସେ ବାଟପାଖରେ ଗୋଟିଏ ବିଶାଳଗଛ ଦେଖିଲେ । ତା’ ତଳେ ଜଣେ ପାପରା ବୃଦ୍ଧ ବସିଥିଲେ । କ୍ଳାନ୍ତ ବାଟୋଇ ଜଣକ ଚାଲିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନ ଥିଲେ । ଏଣୁ ସେ ସେହି ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ହେ ମହାଶୟ ! ଏଠାରୁ ଗାଁ କେତେ ଦୂର ?ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି?

द्वतीय अनुच्छेदः(ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ)

वृद्धः किमपि उत्तरं न दत्तवान् । पथिकः बहुवारं पृष्टवान् । परन्तु किमपि उत्तरं न प्राप्तवान् । श्रान्तः पथिकः कुपितः अभवत् । सः मनसा तं वृद्धम् अनिन्दत, अग्रे गमनाय यत्नं कृतवान् च ।

ବୁଦ୍ଧ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦରବାନ୍ । ପଥକଃ ବହୁବାରଂ
ପୃଷ୍ଟବାନ୍ । ପରନ୍ତୁ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ । ଶ୍ରାନ୍ତ ପଥଦଃ କୁପିତଃ ଅଭବତ୍ । ଡଃ ମନସା ତଂ ବୃଦ୍ଧମ୍ ଅନିନ୍ଦତ୍, ଅଗ୍ରେ ଗମନାୟ ଯତଂ କୃତବାନ୍ ଚ ।

ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ
କିମପି = କିମ୍ + ଅପି, ପରନ୍ତୁ = ପରଂ + ତୁ, ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ = ପ୍ର + ଆପ୍ତବାନ୍,

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
କିମପି – କୌଣସି, ଦତ୍ତବାନ୍ – ଦେଇଥିଲେ, ପୃଷ୍ଟବାନ୍ – ପଚାରିଲେ, ପରନ୍ତୁ – କିନ୍ତୁ, ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ – ପାଇଲେ, ମନସା – ମନରେ, ଅଗ୍ରେ – ଆଗରେ, କୃତବାନ୍ – କରିଥିଲେ ।

ଅନୁବାଦ
ବୃଦ୍ଧ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ । ବାଟୋଇ ଜଣକ ବହୁବାର ପଚାରିଲେ । କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ପାଇଲେ ନାହିଁ’। ଶ୍ରାନ୍ତ ପଥ୍ୟକ ରାଗିଗଲେ । ସେ ମନକୁ ମନ ସେହି ବୁଢ଼ାକୁ ନିନ୍ଦାକଲେ ଏବଂ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।

तृतीय अनुच्छेद: (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

पथिकः यदा त्रिचतुराणि पदानि अग्रे अगच्छतु, तदा सः वृद्धः तम् उच्चस्वरेण आहूतवान् । विस्मितः पथिक: पृष्ठदेशम् अवलोकितवान् । तदा सः वृद्धः वदति – महोदय ! गन्तव्यः ग्रामः इतः क्रोशमिते दूरे अस्ति इति ।

ପଥ ଯଦା ତ୍ରିଚତୁରାଣି ପଦାନି ଅଗ୍ରେ ଅଗଛତ୍ର ତଦା ସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧ ତମ୍ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେଣ ଆହୂତବାନ୍ । ବିସ୍ମିତଃ ପଥଦଃ ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ ଅବଲୋକିତବାନ୍ । ତନ୍ଦା ଡଃ ବୃଦ୍ଧ ବଦତି – ମହୋଦୟ ! ଗନ୍ତବ୍ୟ ଗ୍ରାମ ଇତଃ କ୍ରୋଶମିତେ ଦୂରେ ଅସ୍ତି ଇତି ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଯଦା – ଯେତେବେଳେ, ତ୍ରିଚତୁରାଣି – ତିନି ଚାରି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେଣ ବଡ଼ପାଟିରେ, ଆହୂତବାନ୍ – ଡ଼ାକିଲେ, ପୃଷ୍ଠଦେଶମ୍ – ପଛପଟକୁ, ଅବଲୋକିତବାନ୍ – ଦେଖ‌ିଲେ, ତଦା – ସେତେବେଳେ, କ୍ରୋଶମିତେ – କୋଶେ

ଅନୁବାଦ
ବାଟୋଇ ଯେତେବେଳେ ତିନିଚାରିପାଦ ଆଗକୁ ଗଲା ସେତେବେଳେ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ପାଟିରେ ଡ଼ାକିଲେ । ବାଟୋଇଜଣକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଛକୁ ଚାହିଁଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ ବୃଦ୍ଧ କହିଲେ – ମହାଶୟ ! ଗନ୍ତବ୍ୟମାର୍ଗ ଏଠାରୁ କୋଶେ ଦୂରରେ ରହିଛି ।

चतुर्थ अनुच्छेदः (ଚତୁର୍ଥ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

कुपितः पथिकः तम् अवदत् – पूर्वम् अहं पुनः पुनः पृष्टवान् । भवान् किमपि उतरं न ददाति । इदानीं पृष्ठतः किमर्थं वदति ? वृद्धः शान्तेन स्वरेण उक्तवान् – तदा भवान् अग्रे गमिष्यति न वा इति अहं न ज्ञातवान् । यदि भवान् अग्रे न गच्छति, तर्हि मम उत्तरं व्यर्थं स्यात् । इदानीं भवान् नूनम् अग्रे गमिष्यति इति निश्चितम् । अतः उत्तरं ददामि । यः गच्छति सः एव गन्तव्यस्थानं प्राप्नोति । अत एव उक्तम् –
“यत्नशीलस्य जनस्य भाग्यं नित्यशः फलति इति ।”
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 11

କୁପିତଃ ପଥ ତମ୍ ଅବଦତ୍ – ପୂର୍ବମ୍ ଅହଂ ପୁନଃ ପୁନଃ ପୃଷ୍ଟବାନ୍ । ଭବାନ୍ କିମପି ଉତ୍ତରଂ ନ ଦଦାତି । ଇଦାନୀ ପୃଷ୍ଠତଃ କିମ ବଦତି ? ବୃଦ୍ଧା ଶାନ୍ତେନ ସ୍ଵରେଣ ଉକ୍ତବାନ୍ – ତଦା ଭବାନ୍ ଅଗ୍ରେ ଗ୍ରମିଷ୍ୟତି ନ ବା ଇତି ଅହଂ ନ ଜ୍ଞାତବାନ୍ । ଯଦି ଭବାନ୍ ଅଗ୍ରେ

ନ ଗଚ୍ଛତି ତହିଁ ମମ ଉତ୍ତରଂ ବ୍ୟର୍ଥ ସ୍ୟାତ୍ । ଇଦାନୀ ଭବାନ୍ ନୂନମ୍ ଅଗ୍ରେ ଗମିଷ୍ୟତି ଇତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଅତଃ ଉତ୍ତରଂ ଦଦାମି । ଯଃ ଗଚ୍ଛତି ଡଃ ଏବ ଗନ୍ତ ବ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି । ଅତଏବ ଉକ୍ତମ୍ – ‘‘ଯତ୍ନଶୀଳସ୍ୟ ଜନସ୍ୟ ହାଗଂ ନିତ୍ୟଶଃ ଫଳତି ଇତି’’

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
କିମପି = କିମ୍ + ଅପି, ପ୍ରାୟୋତି = ପ୍ର + ଆପ୍ଳୁତି, ଅତଏବ = ଅତଃ + ଏବ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ତମ୍ – ତାକୁ, ପୁନଃ ପୁନଃ – ବାରମ୍ବାର, ଇଦାନୀ – ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବାନ୍ – ଆପଣ, ନ ବା – କି ନାହିଁ, ତହିଁ – ତେବେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ

ଅନୁବାଦ
କୁପିତ ପଥ୍ୟକ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ – ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲି । ଆପଣ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ପଛରେ କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି ? ବୁଢ଼ା ଧୀରକଣ୍ଠରେ କହିଲେ – ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଆଗକୁ ଯିବେ କି ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣି ନ ଥିଲି । ଯଦି ଆପଣ ଆଗକୁ ନ ଯାଆନ୍ତି ତେବେ ମୋର ଉତ୍ତର ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆଗକୁ ଯିବେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ । ଏଣୁ ଉତ୍ତର ଦେଉଛି । ଯିଏ ଯାଏ ସେ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥାନ ପାଏ । ଏଣୁ କୁହାଯାଇଛି – ‘ ଯନୁଶୀଳ ଲୋକର ଭାଗ୍ୟଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରାପ୍ତହୁଏ ।’’

श्रान्तः, शीर्णः, क्लान्तः, नित्यशः, स्वरेण, इतः

कर्तुपदानि :
पथिकः, वृद्धः, ग्रामः, विस्मितः, भवान् ।

क्रियापदानि :
अपश्यत्, जानाति, अस्ति, ददाति, वदति ।

शब्दार्थ:

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 5 ଯାତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧିଃ 10.

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

1. एकपदेन उत्तरं लिखत
ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ । (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) वृक्षशाखायां किं लम्बमानम् आसीत् ?
ବୃକ୍ଷଶାଖାୟାଂ କିଂ ଲଗମାନମ୍ ଆସ୍ତ୍ରୀତ୍ ?
उत्तर :
ସୂତ୍ର

(ख) तस्मिन् सूत्रे कः बद्धः अभवत् ?
ତସ୍ମିନ୍ ସୂତ୍ରେ ଡଃ ବଦ୍ଧ ଅଭିବତ୍ ?
उत्तर :
କୋକିଶଃ

(ग) के कोकिलं विनाशयितुं तत्पराः अभवन् ?
କେ ‘କୋକିଳଂ ବିନାଶୟିତାଂ ତଅଭବନ ?
उत्तर :
କାକାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

(घ) वृक्षस्य अधः कः स्थितः ?
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ ଡଃ ସ୍ମିତଃ ?
उत्तर :
ସଜନ

(ङ) काक: कस्य मोचनाय अभवत् ?
କାକଃ କସ୍ୟ ମୋଚନାୟ ଅଭିବତ୍ ?
उत्तर :
କୋକିଳସ୍ଯ

(कोकिल:, सज्जन:, सूत्रम्, काका:, कोकिलस्य)
(କୋକିଳ, ସଜନଃ, ସୂତ୍ରମ, କାକା, କୋକିଳସ୍ୟ)

2. शून्यस्थानं पूरयत ।
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।) (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) तस्मिन् सूत्रे एक: कोकिल: बद्ध: ______।
(୩) ମ ରୂପ ୧୩: ତସ୍ମିନ୍ ସୂତ୍ରେ ଏକ କୋକିଳୀ ବହିଃ
उत्तर :
ଆସୀତ୍

(ख) सूत्रेण बद्धं तं कोकिलं केचन काका:
ସୂତ୍ରେଣ ବରଂ ଟଂ କୋକିଳଂ କେଚନ କାକା
उत्तर :
ଅପଶ୍ୟନ୍

(ग) काकाः तस्य समीपम्
କାକା ତସ୍ୟ ସମୀପମ୍
उत्तर :
ଜ ଆଗଚ୍ଛନ୍

(घ) चञ्चूद्वारा कोकिलम् ଚଞ୍ଚୁ ଦ୍ଵାରା କୋକିଳମ୍ .
उत्तर :
ଅପୀଡ଼ନ୍

सूत्रबन्धसः दुःख
ସୂତ୍ରବନ୍ଧନେ ଡଃ ଦୁଃଖ୍ୟତଃ
ଆସୀତ୍

(च) सः कोकिलस्य उपरि आक्रमणम्
ସ୍ୱ କୋକିଳସ୍ୟ ଉପରି ଆକ୍ରମଣମ୍
उत्तर :
ଅକରୋତ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

(छ) अहं नूनं मृत्युम् एव प्राप्स्यामि इति
ଅହଂ ନୂନଂ ମୃତ୍ୟୁ ଏବ ପ୍ରାପ୍‌ସ୍ୟାମି ଇତି
उत्तर :
ଅଚିନ୍ତ ୟତ୍

(अचिन्तयत् अकरोत् अभवत् अपन अपश्यन्, आगच्छन्, आसीत्)
(ଅଚିନ୍ତୟତ୍‌, ଅକରୋଡ୍, ଅଭିବତ୍, ଅପୀଡୟନ୍, ଅପଶ୍ୟନ୍, ଆଗଛଡା଼, ଆସୀଚ୍)

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)
(क) बहुयत्नेन अपि तस्मात् सः मुक्तः न अभवत् ।
ବହୁଯତ୍ନନ ଅପି ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ୱୀ ମୁକ୍ତା ନ ଅଭବତ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରୁ ସେ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ।

(ख) ते कोकिलं विनाशयितुं तत्पराः अभवन् ।
ତେ କୋକିଳଂ ବିନାଶୟିତ୍ରୀ ତତ୍ପର ଅଭିବନ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେମାନେ କୋଇଲିକୁ ମାରିବାକୁ ତତ୍ପର ହେଲେ।

(ग) काकानां पीडया सः क्षताक्तः अभवत् ।
କାକାନାଂ ପୀ‍ୟା ସ୍ୱ କ୍ଷତାଦୁଃ ଅଭିବତ୍ ।
ଅନୁବାଦ – କାଉମାନଙ୍କ ପୀଡ଼ାରେ ସେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହେଲା ।

(घ) तन्मध्ये काकानां पीड़ा अधिकं दुःखम् अददात् ।
ତନ୍ମଧେ କାକାନାଂ ପୀଡା ଅଧ୍ବକଂ ଦୁଃଖମ୍ ଅବଦାର୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେଥୁମଧ୍ଯରେ କାଉମାନଙ୍କର କଷ୍ଟ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଦେଲା ।

(ङ) सः कोकिलस्य उपरि आक्रमणम् अकरोत् ।
ଡଃ କୋକିଳସ୍ୟ ଉପରି ଆକ୍ରମଣମ୍ ଅକରୋଡ ।
ଅନୁବାଦ – ସେ କୋଇଲି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

(च) मृत्युरूपेण आगतः काकः कोकिलस्य मोक्षाय अभवत् ।
ମୃତ୍ୟୁରୂପେଣ ଆଗତଃ କାରଃ କୋକିଳସ୍ୟ ମୋକ୍ଷାୟ ଅଭବତ୍।
ଅନୁବାଦ – ମୃତ୍ୟୁରୂପରେ ଆସିଥିବା କାଉ କୋଇଲିର ମୋକ୍ଷର କାରଣ ହେଲା ।

4. स्तम्भं योजयत-
(ସ୍ତନଂ ଯୋଜୟତ ।) (ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 1
उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 2

5. वाक्यानि रचयत।
(ବାଜ୍ୟାନି ରଚୟତ।) (ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।)
अगवत्, अगच्छत् आसीत्, अददात् चिन्तितवान्
उत्तर :

  • अभवत् (ଅଭବତ) – ତବ କିମ୍ ଅଭବତ୍ ?
  • अगच्छत् (ଅଗଚ୍ଛତ) – ପିତା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟମ୍ ଅଗଚ୍ଛତ୍।
  • आसीत् ଆସୀତ) – ତତୁ ଏକ ଆଶ୍ରମ ଆସୀତ୍।
  • अददात् (ଅଦଦାତ) – ମାତା ଅନ୍ନମ୍ ଅଦଦାତ୍ ।
  • चिन्तितवान् (ଚିତବାନ) – କୋକିଳ ଚିତବାନ୍।

6. सन्धिविच्छेदं कुरुस।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।) (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
कक्षन, क्षताक्तः, तत्परा:
उत्तर :

  • कश्चन (କଣ୍ଟନ) – କଃ + ଚନ
  • क्षताक्तः (କ୍ଷତାଦୁଃ) – କ୍ଷତ + ଅନ୍ତଃ
  • तत्परा:(ତପୁ) – ତତ୍ + ପରା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

7. रेखाड़ितप्वस्थ सभोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।) (ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) काका: अपश्यत् ।
କାକା ଅପଶ୍ୟତ୍ ।
उत्तर :
କାକା ଅପଶ୍ୟନ୍‌ ।

(ख) स: मुक्तः अभवन ।
ସ୍ୱ ମୁନଃ ଅଭବନ ।
उत्तर :
ଡଃ ମୁକ୍ତା ଅରବତ୍ ।

(ग) एक सूत्र : लम्बमानम् आसीत् ।
ଏବଂ ସୂତ୍ର ଲମାନମ୍ ଆସ୍ତ୍ରୀତ୍ ।
उत्तर :
ଏବଂ ସୂତ୍ର ଲମ୍ବ ମାନମ୍ ଆସୀତ୍ ।

(घ) सज्जनः सानन्दम् अवदन् ।
ସଜନା ସାନନ୍ଦମ୍ ଅବଦନ ।
उत्तर :
ସଜନଃ ସାନନ୍ଦମ ଅବଦତ୍ ।

(ङ) काकः कोकिलस्य मोचभम् अभवत् ।
କାଜଃ କୋକିଳସ୍ୟ ମୋଚନମ୍ର ଅଭିବତ୍ ।
उत्तर :
କାକ କୋକିଳସ୍ୟ ମୋଚନାୟ ଅଭିବତ୍ ।

ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶଭିଂ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖିତ:

8. जीवनस्य रहस्यं प्रतिपादयत।
ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦୟତ ।
उत्तर :
କୌଣସି ଏକ ଆମ୍ବଗଛଟିଏ । ଗଛର ଶାଖାରେ ଏକ ସୂତ୍ର ଲମ୍ବିଥାଏ। ସେହି ସୂତ୍ରରେ ଏକ କୋଇଲି ବାନ୍ଧି ହୋଇଥାଏ। ଯେତେ ଚେଷ୍ଟାକଲେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବା କୋଇଲିକୁ କେତେକ କାଉ ଦେଖନ୍ତି ।
ସେମାନେ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଚିନ୍ତାକରି ତା’ ପାଖକୁ ଯାଆଖି ଏବଂ ଚଞ୍ଚୁରେ କୋଇଲିକୁ ପୀଡ଼ିତ କରିଦିଅନ୍ତି । କାଉମାନଙ୍କ ପୀଡ଼ାରେ ସେ କ୍ଷତାକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଓ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ ।
ସେହି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ କାଜ ସେଠାକୁ ଆସି କୋଇଲି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି କାଉ କାଳରୂପୀ ଅଟେ । ନିଜ ଜୀବନକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ କୋଇଲି ନିଶ୍ଚୟ ମରିବ ବୋଲି ଚିନ୍ତାକରେ।
ସେହି ଗଛତଳେ ଥିବା ଜଣେ ସାଧୁଲୋକ ଏସବୁ ଦେଖେ ଓ କୋଇଲିର ଅବସ୍ଥାରେ ଦୁଃଖୀ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ । ହଠାତ୍ କାଉ ଓ କୋଇଲିର ଭାର ସହି ନ ପାରି ସୂତ୍ର ଛିଣ୍ଡଯାଏ। ସୂତ୍ରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କୋଇଲି ଶୀଘ୍ର ଉଡ଼ି ଦୂରକୁ ଗଲିଯାଏ। ସାଧୁଲୋକଟି ମନରେ ଚିନ୍ତାକରେ ଯେ ଏହା ହେଉଛି ଭଗବାନଙ୍କ ମାୟା ଏବଂ ଜୀବନର ରହସ୍ୟ | କାରଣ ମୃତ୍ଯୁରୂପୀ କାଉ ହିଁ କୋଇଲିର ମୋକ୍ଷର କାରଣ ପାଲଟିଲା ।

तव कृते करणीयम् (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

पश्यत उच्चैः प्रठत – ପଶ୍ୟତ, ଭୂ ପଠତ – (ଦେଖ ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼)

लझ्लकारः- अतीतकाल:

पठ् –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 3

ପଠ –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 4

भू-
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 5

ତୂ-
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 6

अस् –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 7

थब्-
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 8

नी –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 9

ନ।-
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 10

गम् –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 11

ଗପ –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍ 12

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
कोकिलस्य भारम् असहमानं किं छिन्नम् अभवत् ?
କୋକିଳସ୍ୟ ଭାରମ୍ଭ ଅସହମାନ କି ଛିନ୍ନମ୍ ଅଭବତ୍ ?
उत्तर :
ସୂତ୍ରମ୍

प्रश्न 2.
सूत्रबन्धनात् मुक्तः कोषिल: उड्डीब कुत्र अगच्छत्?
ସୂତ୍ରବନ୍ଧନାତ୍ ମୁତଃ କୋକିଳୀ ଉଡ୍ଡୀୟ କୃତ୍ର ଅଗଚ୍ଛତ୍ ?
उत्तर :
ଦୂରମ୍

प्रश्न 3.
कोकिल: नूनं मरिष्यति इति कः अचिन्तयत् ?
କୋକିଳ ନୂନଂ ମରିଷ୍ଯତି ଇତି ଡଃ ଅଚିନ୍ତୟତ୍‌ ?
उत्तर :
ସଜନଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

प्रश्न 4.
बहुयलेन अपि कोकिलः कस्मात् मुक्तः न अभवत् ?
ବହୁଯନ ଅପି କୋକିଲା କସ୍ମାତ୍ ମୁନଃ ନ ଅଭିବତ୍ ?
उत्तर :
ସୂତ୍ରାତ୍

प्रश्न 5.
सूत्रेण बद्धं कोकिलं के अपश्यन् ?
ସୂତ୍ରେଣ ବରଂ କୋକିଳ କେ ଅପଶ୍ୟନ୍‌ ?
उत्तर :
କାକା

प्रश्न 6.
काकाः केन प्रकारेण कोकिलम् अपीड़यन् ?
କାକା କେନ ପ୍ରକାରେଣ କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡ଼ୟନ୍ ?
उत्तर :
ଚଞ୍ଚୁଦ୍ବାରା

प्रश्न 7.
काकानां पीड़या कोकिलः कीदृशः अभवत् ?
କାକାନାଂ ପୀଡ଼ୟା କୋର୍କ ବା ଜୀଦୃଶୀ ଅଭବତ୍ ?
उत्तर :
କ୍ଷତାଦୁଃ

प्रश्न 8.
क: निष्पाप: ?
ନଃ ନିଶାପଃ ?
उत्तर :
କୋକିନଃ

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।)

1. कोकिल केचन काका: _____।
(अपश्यत् अपश्यताम्, अपश्यन् )
କୋକିଳଂ କେଚନ କାକା _____।
(ଅପଶ୍ୟତି, ଅପଶ୍ୟତାମ, ଅପଶ୍ୟନ)
उत्तर :
ଅପଶ୍ୟନ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

2. स: कोकिलस्य उपरि आक्रमणम् _____।
(अकरोत्, अकुरुतम्, अकुर्वन्
ସ୍ୱ କୋକିଳସ୍ୟ ଉପରି ଆକ୍ରମଣମ୍, _____।
(ଅକରୋଡ, ଅକୁରୁତମ୍, ଅକୁର୍ବନ)
उत्तर :
ଅକରୋତ୍

3. अहं _____ एव प्राप्स्यामि । (मृत्युः, मृत्युं, मृत्यु)
ଅହଂ _______ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍‌ସ୍ୟାମି । (ମୃତ୍ୟୁଃ, ମୃତ୍ୟୁଂ, ମୃତ୍ୟୁ)
उत्तर :
ମୃତ୍ୟୁଂ

4. तस्मात् स: _______ न अभवत् । (मुक्तः, मुक्ता, मुक्तं)
ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ୱଃ ______ ନ ଅଭବତ୍ । (ମୁକ୍ତଃ, ମୁକ୍ତା, ମୁକ୍ତାଂ)
उत्तर :
ମୁକ୍ତଃ

5. ______ तत्र आगच्छत् । (काक:, काकं; काकेन)
______ ତତ୍ର ଆଗଳତ୍। (କାକଃ, କାନଂ, କାକେନ)
उत्तर :
କାକଃ

6. सूत्रं _______ अभवत् । (छिन्न:, छिन्नं, छिन्ना)
ସୂତ୍ରିଂ _______ ଅଭବତ୍। (ଛିନ୍ନ, ଛିନ୍ନ, ଛିନ୍ନା)
उत्तर :
ଛିନ୍ନମ୍

7. शीघ्रम् उड्डीय _______ अगच्छत् । (दूरः, दूरं, दूरं)
ଶୀଘ୍ରମ୍ ଉଡ୍ଡୀୟ, ________ ଅଗଚ୍ଛତ୍ । (ଦୂର, ଦୂର, ଦୂର)
उत्तर :
ଦୂରମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

8. सज्जन: ______ अवदत्। (सानन्दः, सानन्दं, सानन्देन)
ସଜନଃ ______ ଅବଦତ୍ । ( ସାନନ୍ଦ, ସାନନ୍ଦ, ସାନନ୍ଦେନ)
उत्तर :
ସାନନ୍ଦମ୍

9. काकानां पीड़ा अधिकं _______ अददात् । (दुःख, दुखम्)
କାକାନାଂ ପୀଡ଼ା ଅଧ୍ବକଂ _______ ଅଦଦାତ୍ । (ଦୁଃଖ, ଦୁଃଖମ୍)
उत्तर :
ଦୁଃଖମ୍

କ ଦୁଃଖମ୍ ।

10. तस्मात् स: ______ नअभवत् । (मुक्तम्, मुक्त:)
ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ୱ _______ ନ ଅଭିବତ୍ । (ମୁଭ୍ରମ, ମୁକ୍ତା)
उत्तर :
ମୁକ୍ତା

11. अहं नूनं _______ ‘राप्स्यामि’ । (मृत्युम् मृत्युः)
ଅହଂ ନୃତଂ _______ ପ୍ରାଫ୍‌ସ୍ୟାମି । (ମୃତ୍ୟୁମ୍, ମୃତ୍ୟୁ)
उत्तर :
ମୃତ୍ୟୁମ୍

उत्तरचयनं क्रुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
वृक्षशाखायां किं लम्बमानम् आसीत् ?
ବୃକ୍ଷଶାଖାୟା କିଂ ଲମ୍ବମାନମ୍ ଆସୀତ୍ ?
(A) ସୂତ୍ରମ୍
(B) କୋଟରମ୍
(C) ସର୍ପ
(D) ଲତା
उत्तर :
ସୂତ୍ରମ୍

प्रश्न 2.
तस्मिन् सूत्रे क: बद्ध: अभवत् ?
ତସ୍ମିନ୍ ସୂତ୍ରେ କଃ ବଦ୍ଧ ଅଭିବତ୍ ?
(A) କାମଃ
(B) କୋକି ନଃ
(C) ପିକ
(D) ଶୁକ୍ଳ
उत्तर :
କୋକିନଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

प्रश्न 3.
के कोकिलं विनाशयितुं तत्परा: अभवन् ?
କେ କୋକିଳଂ ବିନାଶୟିତ୍ୱ ତତ୍‌ପରା ଅଭିବନ୍ ?’
(A) କୋକିଳଃ
(B) ପିକାଃ
(C) କାକାଃ
(D) ଶୁକ୍ଳାଃ
उत्तर :
କାର୍କାଃ

प्रश्न 4.
ते कया कोकिलम् अपीडयन् ?
ତେ କୟା, କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡୟନ୍ ?
(A) କଣ୍ଟକୟା
(B) ହସ୍ତେନ
(C) ଜାଲେନ
(D) ଚଞ୍ଚୁଦ୍ଵାରା
उत्तर :
ଚକ୍ଷୁଦ୍ଵାରା

प्रश्न 5.
क: कालरूप: आसीत् ?
କଃ କାଳରୂପୀ ଆସୀତ୍ବ ?
(A) କାକଃ
(B) ପିକଃ
(C) ଶୁନଃ
(D) କୋକିଳାଃ
उत्तर :
କାକଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

प्रश्न 6.
वृक्षस्य अधः कः स्थितः ?
ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ ଡଃ ସ୍ମିତଃ ?
(A) ଦୁର୍ଜନଃ
(B) ସଜ୍ଜନଃ
(C) ବ୍ୟାଧଃ
(D) ସବଳୀ
उत्तर :
ସଜନଃ

प्रश्न 7.
काकः कस्य मोचनाय अभवत् ?
କାକଃ କସ୍ୟ ମୋଚନାୟ ଅଭିବତ୍ ?
(A) କାକସ୍ଯ
(C) କୋକିଳସ୍ୟ
(B) ପିକସ୍ଯ
(D) ଶୁକସ୍ଯ
उत्तर :
କୋକିଳସ୍ଯ

प्रश्न 8.
काकानां पीड़या कोकिल: कीदृशः अभवत्?
କାର୍ଯ୍ୟା ଲାରିବା: ଗାଁଟୁ : ଅ¥er? କାକାନାଂ ପୀଡ଼ୟା କୋକିଳ କୀଦୃଶ୍ୟ ଅଭବତ୍ ?
(A) ରକ୍ତାକ୍ତ
(B) ଶ୍ରାନ୍ତଃ
(C) ମୃତଃ
(D) କ୍ଷତାଦୁଃ
उत्तर :
କ୍ଷତାନ୍ତଃ

प्रश्न 9.
कस्मात् मुक्तः कोकिलः श्रीघ्रम् उड्डीय दूरम् अंगच्छत् ?
କସ୍ମାତ୍ ମୁକ୍ତା କୋକିନଃ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଉଡ୍ଡୀୟ ଦୂରମ୍ ଅଗଚ୍ଛତ୍ ?
(A) ସୂତ୍ରବନ୍ଧନାତ୍
(B) ବିପଦଃ
(C) ବନ୍ଧନାତ୍
(D) ଜାଲାତ୍
उत्तर :
ସୂତ୍ରବନ୍ଧନାତ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

प्रश्न 10.
कीदृशः काक: कोकिलस्य मोक्षाय अभवत् ?
କୀଦୃଶଃ କାକଃ କୋକିଳସ୍ୟ ମୋକ୍ଷାୟ ଅଭବତ୍ ?
(A) ଦୁଷ୍ଟ
(B) ମୃତ୍ୟୁରୂପେଣ ଆଗତଃ
(C) ଦୁଃଖୁତଃ
(D) ବନ୍ଧନଯୁକ୍ତା
उत्तर :
ମୃତ୍ୟୁରୂପେଣ ଆଗତଃ

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. केचन आम्रवृक्षः।
କେଚନ ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ ।
उत्तर :
କଣ୍ଟନ ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ ।

2. स: मुक्त: न अभवन !
ସ୍ୱ ମୁନଃ ନ ଅଭବନ ।
उत्तर :
ଡଃ ମୁକ୍ତା ନ ଅଭିବତ୍।

3. कश्चन काका: अपश्यन् ।
କଣ୍ଟନ କାକା ଅପଶ୍ୟନ୍ ।
उत्तर :
କେଚନ କାକା ଅପଶ୍ୟନ୍।

4. काकानां पीडायाः स: क्षताक्तः अभवत् ।
କାକାନାଂ ପୀଡାୟା ସ୍ୱ କ୍ଷତାନ୍ତଃ ଅଭବତ୍।
उत्तर :
କାକାନାଂ ପୀଡ଼ୟା ସ୍ୱୀ କ୍ଷତାକ୍ତ ଅଭବତ୍।

5. स: दु:खित: आसन् ।
ଧଃ ଦୁଃଖତଃ ଆସନ୍ତି ।
उत्तर :
ଡଃ ଦୁଃଖୁତଃ ଆସୀତ୍ବ।

6. धन्य: भवतः माया।
ଧନ୍ଯ ଭବତଃ ମାୟା ।
उत्तर :
ଧନ୍ୟା ଭବତଃ ମାୟା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

7. अहं नूनं मृत्युं प्राप्स्यसि ।
ଅହଂ ନୂନଂ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍‌ସ୍ୟସି ।
उत्तर :
ଅହଂ ନୂନଂ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଫ୍‌ସ୍ୟାମି ।

8. कोकिलस्य भारम् असहमानं सूत्र : छिन्नम् अभवत् ।
କୋକିଳସ୍ୟ ଭାରମ୍ଭ ଅସହମାନଂ ସ୍ବତଃ ଛିନ୍ନମ୍ ଅଭବତ୍ ।
उत्तर :
ସୂତ୍ର

9. कोकिलः क्षताक्तः अभवन् ।
କୋକିଳ କ୍ଷତାନ୍ତଃ ଅଭବନ୍ତି।
उत्तर :
ଅଭିବତ୍

10. काकः कोकिलम् अपश्यन् ।
କାକଃ କୋକିଳମ୍ ଅପଶ୍ୟନ୍ ।
उत्तर :
କାକା

11. सः चश्चूद्वारा कोकिलम् अपीड़यन् ।
ଧଃ ଚଞ୍ଚୁଦ୍ୱାରା କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡ଼ୟନ୍ ।
उत्तर :
ତେ

12. धन्य: भवतः माया ।
ଧନ୍ଯ ଭବତଃ ମାୟା ।
उत्तर :
ଧନ୍ଯା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

13. कोकिलाय कथं न रक्षति ।
କୋକିଳାୟ କଙ ନ ରକ୍ଷତି ।
उत्तर :
କୋକିଳମ୍

14. सः दु:खितः आसन् ।
ଧଃ ଦୁଃଖତଃ ଆସନ୍।
उत्तर :
ଆସୀତ୍

15. काका: तुं समीपम् अगच्छन् ।
କାକା ତଂ ସମୀପମ୍ ଅଗଚ୍ଛନ୍ ।
उत्तर :
ତଥ୍ୟ

सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  1. कश्धन (କଶ୍ଚନ) = କଃ + ଚନ
  2. तन्मध्ये (ତନ୍ମଧେ) = ତତ୍ + ମଧ୍ୟ
  3. सज्जन: (ସଜନୀ) = ସତ୍ + ଜନଃ

सन्थिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

1. नि: + करुण = निष्करुण
ନିଃ + କରୁଣ = ନିଷ୍କରୁଣ

2. नि: + पापम् = निष्पापम्
ନିଃ + ପାପମ = ନିଷ୍କାମ୍

3. किम् + अर्थम् = किमर्थम्
କିମ୍ + ଅର୍ଥମ୍ = କିମର୍ଥମ୍

क्रियापदं निर्वाचयत । (କ୍ରିୟାପଦ ନିର୍ବାଚନ)

सूत्रम्, आसीत्, कोकिल:,अभवत्, काका:,अपश्यन्, पीड़ा, अददात्, सज्जन:,अग्च्छत् ।.
ସୂତ୍ରମ, ଆସୀତ୍, କୋକିଳ, ଅଭିବତ୍, କାକା, ଅପଶ୍ୟନ, ପୀଡ଼ା, ଅଦଦାତ, ସଜନଃ, ଅଗଚ୍ଛତ୍ ।
उत्तर :
ଆସୀତ, ଅଭିବତ୍, ଅପଶ୍ୟନ, ଅଦଦାତ୍, ଅଗଚ୍ଛତ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

कर्तृपदं चिनुत । (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)

कोकिल:, आसीत्, आम्रवृक्ष:, अभवन्, काकाः, अददात्, पीड़ा, सज्जन:, अचिन्तयत्, अवदत् !
କୋକିଳ, ଆସୀତ, ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ, ଅଭବନ, କାକା, ଅଦଦାତ୍, ପୀଡ଼ା, ସଜନଃ, ଅଚିନ୍ତୟତ୍, ଅବଦତ୍ ।
उत्तर :
କୋକିଳ, ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ, କାକା, ପୀଡ଼ା, ସଜନଃ ।

शब्दानां मातुभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖିତ ।)

  1. कश्चन (କଣ୍ଟନ) – କୌଣସି ଏକ
  2. बद्ध: (ବଦ୍ଧା) – ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିଲା
  3. समीपम् (ସମୀପମ୍) – ନିକଟକୁ
  4. उपरि (ଉପରି) – ଉପରେ
  5. कालरूप: (କାଳରୂପ) – ଯମସଦୃଶ
  6. निष्करुण: (ନିଷ୍କରୁନଃ) – ଦୟାଶୂନ୍ୟ
  7. उड्डीय (ଉଡ୍ଡୀୟ) – ଉଡ଼ିକରି

Subjective

मातुभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. कक्षन आप्रवृक्ष:।
କଷ୍ଟନ ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ ।
ଅନୁବାଦ: କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଆମ୍ବ ଗଛ ।

2. तस्य वृक्षस्य शाखायाम् एकं सूत्रं लंवमानम् आसीत् ।
ତସ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଶାଖାୟାମ୍ ଏବଂ ସୂତ୍ର ଲମ୍ବମାନମ୍ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେହି ଗଛର ଡାଳରେ ଗୋଟିଏ ସୂତା ଲମ୍ବିଥିଲା ।

3. तस्मिन् सूत्रे एकः कोकिल: बद्धः ।
ତସ୍ମିନ୍ ସୂତ୍ରେ ଏକ କୋକିନଃ ବଦ୍ଧ ।
ଅନୁବାଦ: ସେହି ସୂତାରେ ଗୋଟିଏ କୋଇଲି ବନ୍ଧା ହୋଇଥିଲା ।

4. सूत्रेण बद्धं तं कोकिलं केचन काका: अपश्यन् ।
ସୂତ୍ରେଣ ବରଂ ତଂ କୋକିଳଂ କେଚନ କାକା ଅପଶ୍ୟନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସୂତାଦ୍ଵାରା ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିବା ସେହି କୋଇଲିକୁ କେତେକ କାଉ ଦେଖ‌ିଲେ ।

5. क्रमेण काका: तस्य समीपम् आगच्छन्
କ୍ରମେଣ କାକା ତସ୍ୟ ସମୀପମ୍ ଆଗଛନ୍ତି।
ଅନୁବାଦ: ଧୀରେ ଧୀରେ କାଉମାନେ ତା’ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

6. चंचूद्वारा कोकिलम् अपीउयन् ।
ଚଞ୍ଚୁଦ୍ୱାରା କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡ଼ୟନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଥଣ୍ଟରେ କୋଇଲିକୁ କଷ୍ଟ ଦେଲେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

7. सूत्रबन्धनेन सः दु :खितः असीत् ।
ସୂତ୍ରବନ୍ଧନେନ ୟଃ ଦୁଃଖୁତଃ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ଦୁଃଖୁତ ଥିଲା ।

8. तस्मिन् एव काले एकः विशालः काकः तत्र आगच्छत्।
ତସ୍ମିନ୍ ଏବଂ କାଳେ ଏକ ବିଶାଳ କାକଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ କାଉ ସେଠାକୁ ଆସିଲା ।

9. अयं काक: कांलरेंरूप: आसीत् ।
ଅୟଂ କାତଃ କାଳରୂପଃ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି କାଉ ଯମ ସଦୃଶ ଥିଲା |

10. स्वजीवनस्य रक्षणे असमर्थ: कोकिलः “अहं नूनं मृत्युं प्राप्स्यामि’ इति अचिन्तयत् ।
ସୃଜୀବନସ୍ୟ ରକ୍ଷଣେ ଅସମର୍ଥ୍ୟ କୋକିଳା ‘ଅହଂ ନୂନଂ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଫ୍‌ସ୍ୟାମି’’ ଇତି ଅଚିନ୍ତୟତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ନିଜ ଜୀବନର ରକ୍ଷାରେ ଅକ୍ଷମ କୋଇଲି ‘ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁଲାଭ କରିବି” ବୋଲି ଚିନ୍ତାକଲା।

11. एतत् सर्वं तस्य वृक्षस्य अर्थः स्थितः एकः सज्जन: अपश्यत् ।
ଏତତ୍ ସର୍ବଂ ତଥ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ ସ୍ମିତଃ ଏତଃ ସଜନଃ ଅପଶ୍ୟତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହିସବୁ ଘଟଣା ସେହି ଗଛତଳେ ରହିଥିବା ଜଣେ ସଜନ ଦେଖୁଥିଲେ ।

12. स मनसि एवं चिन्तितवान् यत् “कोकिलः नूनं मरिष्यति” इति ।
ଡଃ ମନସି ଏବଂ ଚିତବାନ୍ ଯତ୍ର ‘‘କୋକିଳୀ ନୂନଂ ମରିଷ୍ଯତି’’ ଇତି ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ମନେ ମନେ ଏପରି ଚିନ୍ତାକଲେ ଯେ କୋଇଲି ନିଶ୍ଚିତ ମରିଯିବ।

13. भो भगवन् ! भवान् निष्कंरुण: भवति ?
‘‘ଭୋ ଭଗବନ୍ ! ଭବାନ୍ ନିଷ୍କରୁନଃ ଭବତି ?
ଅନୁବାଦ: ହେ ଭଗବାନ୍। ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଅଟନ୍ତି ?

14. “निष्पापं कोकिलं किमर्थ न रक्षति?”
‘‘ନିଷ୍ଠାପଂ କୋକିଳଂ କିମର୍ଥ ନ ରକ୍ଷତି ?”
ଅନୁବାଦ: ‘‘ ନିଷ୍ପାପ କୋଇଲିକୁ କାହିଁକି ରକ୍ଷାକରୁନାହାନ୍ତି ।’’

15. तस्मिन् एव काले काकस्य कोकिलस्य च भारम् असहमानं तत् सूत्रं छिन्नम् अभवत् ।
ତସ୍ମିନ୍ ଏବ କାଳେ କାକସ୍ୟ କୋକିଳସ୍ୟ ଚ ଭାରମ୍ ଅସହମାନଂ ତତ୍ ସୂତ୍ର ଛିନ୍ନମ୍ ଅଭବତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ହିଁ କାଉ ଏବଂ କୋଇଲିର ଭାର ସହି ନପାରି ସେହି ସୂତ୍ର ଛିଣ୍ଡିଗଲା ।

16. सूत्रबन्धनात् मुक्त: कोकिलः शीघ्रम् उड्डीय दूरम् अगच्छत् ।
ସୂତ୍ରବନ୍ଧନାତ୍ ମୁନଃ କୋକିଳ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଉଡ୍ଡୀୟ ଦୂରମ୍ ଅଗଚ୍ଛତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସୂତ୍ର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କୋଇଲି ଶୀଘ୍ର ଉଡ଼ିଯାଇ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା ।

17. तदा स: सज्जन: सानन्दम् अवदत् – साधु, भगवान् !
ତଦା ଡଃ ସଜନଃ ସାନନ୍ଦମ୍ ଅବଦତ୍ – ସାଧୁ, ଭଗବାନ୍ !
ଅନୁବାଦ: ସେ ସମୟରେ ସେହି ସଜ୍ଜନ ଆନନ୍ଦର ସହିତ କହିଲା – ଧନ୍ୟବାଦ ଭଗବାନ୍!

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

18. धन्या भवतः माया ।
ଧନ୍ୟା ଭବତଃ ମାୟା ।
ଅନୁବାଦ: ଧନ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ମାୟା ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. ଗଛଡାଳରେ ସୂତାଟିଏ ଥଲା ।
उत्तर :
वृक्षशाखायां सूत्रम् आसीत्ं।
ବୃକ୍ଷଶାଖାୟାଂ ସୂତ୍ରମ୍ ଆସୀତ୍ ।

2. କାଉମାନେ କୋକିଳକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ।
उत्तर :
काकाः कोकिलम् अपश्यन्।
କାକା ଗଛମୂଳେ ଏକ ସାଧୁ ଥିଲେ ।

3. କାଉମାନେ ଥଣ୍ଟଦ୍ୱାରା କୋକିଳକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।
उत्तर :
काका: चश्कृद्रारा कोकिलम् अपीड़यन्।
କାକା ଚଞ୍ଚୁଦ୍ଵାରା କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡ଼ୟନ୍ ।

4. ଗଛମୂଳେ ଏକ ସାଧୁ ଥିଲେ ।
वृक्षमूले एकः साधु: आसीत्।
उत्तर :
ବୃକ୍ଷମୂଳେ ଏକ ସାଧୁ ଆସୀତ୍ ।

5. ଗୋଟିଏ ଡାମରାକାଉ ସେଠାକୁ ଆସିଲା ।
एक: विशाल:काक: तत्रआगच्छत्।
उत्तर :
ଏକ ବିଶାଳକାମଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍ ।

6. କାଉଟି କାଳରୂପ ଥିଲା ।
काक: कालरूप: आसीत्।
उत्तर :
କାକଃ କାଳରୂପୀ ଆସୀତ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

7. ସେତେବେଳେ ସଜ୍ଜନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
तदा सर्ज्जनः आनन्दितः अभवत्।
उत्तर :
ତଦା ସଜ୍ଜନ ଆନନ୍ଦିତ ଅଭବତ୍ ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ)

कश्चन आम्रवृक्षः । तस्य वृक्षस्य शाखायाम् एकं सूत्रं लम्बमानम् आसीत्। तस्मिन् सूत्रे एकः कोकिलः बद्धः। बहुयत्नेन अपि तस्मात् सः मुक्तः न अभवत्।

କଣ୍ଟନ ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ । ତସ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଶାଖାୟାମ୍ ଏବଂ ସୂତ୍ର ଲମ୍ବମାନମ୍ ଆସୀତ୍ । ତସ୍ମିନ୍ ସୂତ୍ରେ ଏକ କୋକିଳ ବଦ୍ଧ। ବହୁଯତ୍ନନ ଅପି ତସ୍ମାତ୍ ଡଃ ମୁକ୍ତା ନ ଅଗ୍ନିବତ୍।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

କଣ୍ଟନ – କଃ + ଚନ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କଣ୍ଟନ – କୌଣସି ଗୋଟିଏ
  • ତଥ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ – ସେହି ଗଛର
  • ସୂତ୍ରମ୍ – ସୂତା
  • କୋକିନଃ – କୋଇଲି
  • ଅପି – ମଧ୍ୟ
  • ମୁକ୍ତା – ମୁକ୍ତ

ଅନୁବାଦ

କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଆମ୍ବଗଛ । ସେହି ଗଛର ଡାଳରେ ଗୋଟିଏ ସୂତା ଲମ୍ବିଥିଲା । ସେହି ସୂତାରେ ଗୋଟିଏ କୋଇଲି ବନ୍ଧା ହୋଇଥିଲା। ବହୁତ ଯନୂକଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସେଥୁରୁ ଫିଟି ପାରୁ ନଥିଲା ।

द्वीतीय अनुच्छेदः (ଦ୍ଵିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦ )

सूत्रेण बद्धं कोकिलं केचन काकाःअपश्यन् । ते कोकिलं विनाशयितुं तत्पराः अभवन् । क्रमेण काकाः तस्य समीपम् आगच्छन् । चन्दूद्वारा कोकिलम् अपीडयन् । काकानां पीडया सः क्षताक्तः अभवत् । सूत्रबन्धनेन सः दुःखितः आसीत्। तन्मध्ये काकानां पीडा अधिकं दुःखम्अददात् ।

ସୂତ୍ରେଣ ବଦ୍ଧ ତଂ କୋକିଳଂ କେଚନ କାକା ଅପଶ୍ୟନ୍ । ତେ କୋକିଳଂ ବିନାଶୟିତାଂ ତତ୍ପରଃ ଅଭବନ । କ୍ରମେଣ କାକା ତସ୍ୟ ସମୀପମ୍ ଆଗଚ୍ଛନ୍ । ଚଞ୍ଚୁଦ୍ଵାରା କୋକିଳମ୍ ଅପୀଡୟନ୍ । କାକାନାଂ ପୀଡିୟା ନଃ କ୍ଷତାଦୁଃ ଅଭବତ୍। ସୂତ୍ରବନ୍ଧନେନ ଡଃ ଦୁଃଖୁତଃ ଆସୀତ୍, ତନ୍ମଧ୍ଯ କାକାନାଂ ପୀଡ଼ା ଅଧ୍ବକଂ ଦୁଃଖମ୍ ଅଦଦାତ୍ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ବରଂ – ବାନ୍ଧିହୋଇଥ‌ିବା
  • କେଚନ – କେତେକ
  • ତେ – ସେମାନେ
  • ଅଭିବନ୍ – ହେଲେ
  • ଚଞ୍ଚୁଦ୍ବାରା – ଥଣ୍ଟଦ୍ଵାରା
  • କ୍ଷତାକ୍ତ – ଖଣ୍ଡିଆ ଖାବରା
  • ଆସୀତ୍ – ଥିଲା
  • ତନ୍ମଧେ – ସେଥୁମଧ୍ୟରେ
  • ପୀଡ଼ୟା – ପୀଡାଦ୍ୱାରା
  • ଅପୀଡୟନ୍ – କଷ୍ଟଦେଲେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

ଅନୁବାଦ

ସୂତାଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥ‌ିବା ସେହି କୋଇଲିକୁ କେତେକ କାଉ ଦେଖୁଲେ । ସେମାନେ କୋଇଲିକୁ ମାରିବାକୁ ତତ୍ପର ହେଲେ। ଧୀରେ ଧୀରେ କାଉମାନେ ତା’ପାଖକୁ ଆସିଲେ । ଥଣ୍ଟରେ କୋଇଲିକୁ କଷ୍ଟଦେଲେ । କାଉମାନଙ୍କ କଷ୍ଟରେ ସେ ଖଣ୍ଡିଆ ଖାବରା ହେଲା । ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ଦୁଃଖୁତ ଥିଲା । ତା’ ଭିତରେ କାଉମାନଙ୍କର ପୀଡ଼ା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଦେଲା ।

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

तस्मिन् एव काले एकः विशालः काकः तत्र आगच्छत् सः कोकिलस्य उपरि आक्रमणम् अकरोत् । अयं काॅकः कालरूपः आसीत् । स्वजीवनस्य रक्षणे असमर्थः कोकिलः “अहं नूनं मृत्युं प्राप्स्यामि” इति अचिन्तयत् ।

ତସ୍ମିନ୍‌ ଏବ କାଳେ ଏକ ବିଶାଳ କାକଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍ । ଡଃ କୋକିଳସ୍ୟ ଉପରି ଆକ୍ରମଣମ୍ ଅକରୋତ୍ । ଅୟଂ କାମଃ କାଳରୂପୀ ଆସୀତ୍ । ସ୍ୱଜୀବନସ୍ୟ ରକ୍ଷଣେ ଅସମର୍ଥ୍ୟ କୋକିନଃ ‘ ଅହଂ ଚୂନଂ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାଫ୍‌ସ୍ୟାମି’’ ଇତି ଅଚିନ୍ତୟତ୍‌ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଏବ – ହିଁ
  • କାଳେ – ସମୟରେ
  • ବିଶାଳା – ବଡ଼
  • ଉପରି – ଉପରକୁ
  • ଅୟଂ – ଏହି
  • ନୂନଂ – ନିଶ୍ଚୟ

ଅନୁବାଦ

ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ କାଉ ସେଠାକୁ ଆସିଲା । ସେ କୋଇଲି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା । ଏହି କାଉ ଯମ ସଦୃଶ ଥିଲା । ନିଜ ଜୀବନର ରକ୍ଷାରେ ଅକ୍ଷମ କୋଇଲି ‘ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁଲାଭ କରିବି’’ ବୋଲି ଚିନ୍ତା।କଲା ।

चतुर्थ अनुच्छेदः (ଚତୁର୍ଥ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

एतत् सर्वं तस्य वृक्षस्य अधः स्थितः एकः सज्जनः अपश्यत् । सः मनसि एवं चिन्तितवान् यत् “कोकिलः नूनं मरिष्यति” इति । “भो भगवन्! भवान् निष्करुणः भवति ? निष्पापं कोकिलं किमर्थं न रक्षति ?”

ଏତତ୍ ସର୍ବଂ ତଥ୍ୟ ବୃକ୍ଷସ୍ୟ ଅଧଃ ସ୍ଥିତଃ ଏତଃ ସଜନଃ ଅପଶ୍ୟତ୍ । ଡଃ ମନସି ଏବଂ ଚିଷ୍ଠି ତବାନ୍ ଯତ୍ନ ‘‘କୋକିଳ ନୂନଂ ମରିଷ୍ୟତି’’ ଇତି । “ ଭୋ ଭଗବାନ୍ ! ଭବାନ୍ ନିଷ୍କରୁନଃ ଭବତି ? ନିଷ୍ଠାପଂ କୋକିଳଂ କିମର୍ଥ୍ୟ ନ ରକ୍ଷତି ?’’

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଏତତ୍ – ଏହି
  • ଅଧଃ – ତଳେ
  • ନୂନଂ – ନିଶ୍ଚୟ
  • ଇତି – ବୋଲି
  • ଭଗବନ୍ – ହେ ଭଗବାନ୍
  • କିମର୍ଥୀ – କାହିଁକି
  • ଭବାନ୍ – ଆପଣ
  • ନିଷ୍ଠାପିଂ – ନିଷ୍ଠାପ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

ଅନୁବାଦ

ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ସେହି ଗଛ ତଳେ ରହିଥିବା,ଜଣେ ସଜ୍ଜନ ଦେଖୁଥିଲେ । ସେ ମନେ ମନେ ଏପରି ଚିନ୍ତା।କଲେ ଯେ କୋଇଲି ନିଶ୍ଚିତ ମରିଯିବ । “ ହେ ଭଗବାନ୍। ଆପଣ ନିର୍ଭୟ ଅଟନ୍ତି । ନିଷ୍ଠାପ କୋଇଲିକୁ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି ? ”

पश्रम अनुच्छेदः (ପଞ୍ଚମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

तस्मिन् एव काले काकस्य कोकिलस्य च भारम् असहमानं तत् सूत्रं छिन्नम् अभवत् । सूत्रबन्धनात् मुक्तः कोकिलः शीघ्रम् उड्डीय दूरम् अगच्छत् ।

ତସ୍ମିନ୍ ଏବ କାଳେ କାକସ୍ୟ କୋକିଳସ୍ୟ ଚ ଭାରମ୍ ଅସହର୍ମାନଂ ତତ୍ ସୂତ୍ର ଛିନ୍ନମ୍ ଅଭିବତ୍। ସୂତ୍ରବନ୍ଧନାତ୍ ମୁକ୍ତା କୋକିଳ ଶୀଘ୍ରମ୍ ଉଡ୍ଡୀୟ ଦୂରମ୍ ଅଗଚ୍ଛତ୍ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ତସ୍ମିନ୍ ଏବ କାଳେ – ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ
  • ଭାରମ୍ – ଭାର
  • ଅସହମାନଂ – ସହି ନପାରି
  • ତତ୍ – ସେହି
  • ଛିନ୍ନମ୍ – ଛିଣ୍ଡିଗଲା
  • ମୁକ୍ତା – ମୁକୁଳିଯାଇ
  • ଉଡ୍ଡୀୟ – ଉଡ଼ିଉଡ଼ି

ଅନୁବାଦ

ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ହିଁ କାଉ ଏବଂ କୋଇଲିର ହାର ସହି ନପାରି ସେହି ସୂତ୍ର ଛିଣ୍ଡିଗଲା । ସୂତ୍ରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କୋଇଲି ଶୀଘ୍ର ଉଡ଼ିଯାଇ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା ।

षष्ठ अनुच्छेद: (ଷଷ୍ଠ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

तदा सः सज्जनः सानन्दम् अवदत् – साधु, भगवन् ! मृत्युरूपेण आगतः काकः कोकिलस्यमोचनाय अभवत् । धन्या भवतः माया ।

ତଦା ଡଃ ସଜ୍ଜନଃ ସାନନ୍ଦମ୍ ଅବଦତ୍ – ସାଧୁ, ଭଗବନ୍! ମୃତ୍ୟୁରୂପେଣ ଆଗତଃ କାକଃ କୋକିଳସ୍ୟ ମୋଚନାୟ ଅଭିବତ୍ । ଧନ୍ୟା ଭବତଃ ମାୟା ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

ସଜ୍ଜନଃ = ସତ୍ + ଜନ

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ତଦା – ସେତେବେଳେ
  • ସାନନ୍ଦମ୍ – ଆନନ୍ଦସହକାରେ
  • ସାଧୁ – ଧନ୍ୟ
  • ଆଗତଃ – ଆସିଥିବା
  • ମୋଚନାୟ – ମୋକ୍ଷପାଇଁ
  • ଭବତଃ – ଆପଣଙ୍କ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 10 ଜୀବନସ୍ୟ ରହସ୍ୟମ୍

ଅନୁବାଦ

ସେ ସମୟରେ ସେହି ସଜ୍ଜନ ଆନନ୍ଦର ସହିତ କହିଲା – ଧନ୍ୟବାଦ ଭଗବାନ୍ ! ମୃତ୍ୟୁରୂପେ ଆସିଥିବା କାଉ କୋଇଲିର ମୋକ୍ଷର କାରଣ ହେଲା । ଧନ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ।

(कश्चन, सूत्रम्, बद्धः, मुक्तः, तत्पराः, क्षताक्सः, सज्जनः, नूऩम्, च्छित्नम्, माया)
(କଣ୍ଟନ, ସୂତ୍ରମ, ବନ୍ଧ, ମୁକ୍ତେ, ତତ୍ପରା, କ୍ଷତାଦୁଃ, ସଜନଃ, ନୂନମ୍, ଛିନ୍ନମ୍, ମାୟା)

कर्तृपदानि :
आम्रवृक्षः, सूत्रम् कोकिल:, काका:, सज्जनः।
ଆମ୍ରବୃକ୍ଷ, ସୂତ୍ରମ, ସୂତ୍ରମ, କୋକିନଃ, କାକା, ସଜନଃ ।

क्रियापदानि :
अपश्यत्, अभवन्, अपीड़यन् अददात् अचिन्त्
ଅପଶ୍ୟତ, ଅଭବନ, ଅପୀଡ଼ୟନ, ଅଦଦାତ, ଅଚିନ୍ତୟତ୍

शब्दार्थ:

  • समीपम् – निकटम्
    ସମୀପମ୍ – ନିକଟମ୍ (ନିକଟକୁ)
  • कालरूप: – मृत्युरूपः
    କାଳରୂପଃ – ମୃତ୍ୟୁରୂପଃ (ମୃତ୍ୟୁରୂପୀ)
  • विशालः काकः – डामरा काउ इति भाषायाम्
    ବିଶାଳ କାକଃ – ଡାମରାକାଉ ଇତି ହାଷାୟା (ଡ଼ାମରାକାଉ)
  • लम्बमानम् – लम्बितम्
    ଲମ୍ବମାନମ୍ – ଲପ୍ସିତମ୍ (ଲମ୍ବିଥବା)
  • अधः – तले / अधोभागे
    ଅଧଃ – ତଳେ| ଅଧୋଭାଗେ (ତଳେ)
  • मनसि – मनोमध्ये
    ମନସି – ମନୋମଧ୍ୟ (ମନରେ)
  • निष्पापम् – पापरहितम्
    ନିଷ୍ଠାପମ୍ – ପାପରହିତମ୍ (ପାପଶୂନ୍ୟ)
  • उड्डीय – उड्डयनं कृत्वा
    ଉଡ୍ଡୀୟ – ଉଡ୍ଡୟନଂ କୃତ୍ୱା (ଉଡ଼ି)
  • असहमानम् – सहने असमर्थम्
    ଅସହମାନମ୍ – ସହନେ ଅସମର୍ଥମ୍ (ସହିପାରୁନଥିବା)
  • निष्करुणः – करुणारहितः
    ନିଷ୍କରୁନଃ – କରୁଣାରହିତଃ (ନିର୍ଭୟ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।) (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) संग्रामे के आहता: ?
ସଂଗ୍ରାମେ କେ ଆହତଃ ?
उत्तर :
ସୈନିକା

(ख) युवकस्य अनुरोधेन के उद्बुद्धा: ?
ଯୁବକସ୍ୟ ଅନୁରୋଧନ କେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧା ?
उत्तर :
ଗ୍ରାମ୍ୟଯୁବକ

(ग) ईश्वरप्राप्तेः सुलभः मार्गः कः ?
ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତି ସୁଲଭଃ ମାର୍ଗ ତଃ ?
उत्तर :
ନିଷ୍କାମସେବା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

(घ) हेनेरी डुनाण्ट: कदा दिवं गत: ?
ହେନେରୀକୁନାତଃ କଦା ଦିବଂ ଗତଃ ?
उत्तर :
୧୯୧୦ ମିତେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ

(ङ) क: रेइक्रससंस्थाया: प्रतिष्ठाता ?
ଡଃ ରେକ୍‌ସୁସଂସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ?
उत्तर :
ହେନେରୀ ଡୁନାହାଃ

2. बन्धनीमध्यस्थयथार्थपदैः शून्यस्थानानि पूरयत ।
(ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯସ୍ଥୟଥାର୍ଥପଦୌ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ ।) (ବନ୍ଧନୀମଧ୍ଯରେ ଥ‌ିବା ଉଚିତ ପଦରେ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) त्वं जल । (ददातु, देहि)
ଜଳଂ _______। (ଦବାବୁ, ଦେହି)
उत्तर :
ଦେହି

(ख) यूयं सैनिक़ानां प्राणान् _____। (रक्षत, रक्ष)
ଯୂୟଂ ସୈନିକାନାଂ ପ୍ରାଣ୍ଡ୍ _______। (ରକ୍ଷତ, ରକ୍ଷ)
उत्तर :
ରକ୍ଷତ

(ग) आर्त्तनादः मर्मभेदी _______। (आसीत्, आस्ताम्)
ଆଇଁ ନତଃ ମର୍ମଭେଦୀ ______। (ଆସୀତ୍ବ, ଆଡ୍ଡାମ୍ )
उत्तर :
ଆସୀତ୍ବ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

(घ) एका रेड्क्रससंस्था ______। (घटिता, घटित:)
ଏକା ରେ କ୍ କୁ ସ୍ ସଂସ୍ଥା (ଘଟିତା, ଘଟିତଃ)
उत्तर :
ଘଟିତା

(ङ) _______ रेडक्र ससं टस्थाया: प्रतिष्ठाता । (गोपबन्धुः, हेनेरी) ।
______ ରେକ୍ କୁ ସଂସଂସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । (ଗୋପବନ୍ଧୁ, ହେନେରୀ)
उत्तर :
ହେନେରୀ

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत :
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) युद्धे अनेके सैन्या: आहताः ।
ଯୁଦ୍ଧେ ଅନେକେ ସୈନ୍ୟା ଆହତାଃ ।
ଅନୁବାଦ – ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ସୈନ୍ୟ ଆହତ ହେଲେ ।

(ख) तेषाम् आर्त्तनादः मर्मभेदी आसीत् ।
ତେଷାମ୍ ଆଇଁ ନାତଃ ମର୍ମଭେଦୀ ଆସୀନ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେମାନଙ୍କ ବିକଳଧ୍ଵନି ମର୍ମଭେଦୀ ଥିଲା ।

(ग) निष्कामसेवा ईश्वरप्राप्तेः सरलः मार्गः ।
ନିଷ୍କାମସେବା ଈଶ୍ୱର ପ୍ରାପ୍ତା ସରତଃ ମାର୍ଗ ।
ଅନୁବାଦ – ନିଷ୍କାମସେବା ଈଶ୍ବରପ୍ରାପ୍ତିର ସରଳ ମାର୍ଗ ।

(घ) एतेन विश्वशान्तिः सम्भविष्यति ।
ଏତେନ ବିଷାର୍ଥୀ ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତି ।
ଅନୁବାଦ – ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ସମ୍ଭବ ହେବ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

(ङ) पुरस्कारराशि लोकसेवार्थं समर्पितवान् ।
ପୁରସ୍କାର ରାଶିଂ ଲୋକସେବାର୍ଥୀ ସମର୍ପିତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ -ପୁରସ୍କାର ରାଶିକୁ ଲୋକସେବା ନିମନ୍ତେ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।

4. शुद्धपदं रचयत ।
(ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ରଚୟତ।) (ଶୁଦ୍ଧପଦ ରଚନାକର ।)

  • र जे घो न ग म् ର ର୍ଜ ଘୋ ନ ଗ ମ୍ – ଘୋରଗର୍ଜନମ୍ ।
  • क्र रे सं ड स्था स् କ୍ର ରେ ସଂ ଡ ସ୍ଥା ସ୍ – ରେଡ଼କ୍ରସ୍‌ସଂସ୍ଥା ।
  • वा त स र्पि म न् ତ ସ ପିମ ନ୍ – ସମର୍ପିତବାନ୍ ।
  • ता अ र नु णि ତା ଅ ର ନୁ ଣି – ଅନୁରଣିତା ।
  • वा ष्का से नि म ବା ଷ୍କା ସେ ନି ମ – ନିଷ୍କାମସେବା ।

5. स्तम्भमेलनं कुरुत ।
(ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ ।) (ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 1
उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 2

6. रेखाङ्क्रितपदस्य संशोधनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) त्वं प्राणान् रक्षतु ।
(ବଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ରକ୍ଷତୁ ।)
उत्तर :
ବଂ ପ୍ରାଣାଜ୍‌ ରକ୍ଷ ।

(ख) तस्य आह्वानम् आसन् ।
(ତସ୍ୟ ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସନ୍ନ ।)
उत्तर :
ତସ୍ୟ ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସୀତ୍ ।

(ग) भवन्तः तत्र आगच्छ ।
(ଭବତଃ ତତ୍ର ଆଗଛ ।)
उत्तर :
ଭବତଃ ତତ୍ର ଆଗଛନ୍ତୁ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

(घ) आहताः चित्कारं कृतवान्।
(ଆହତଃ ଚିତ୍‌କାରଂ କୁତବାନ୍ ।)
उत्तर :
ଆହତଃ ଚିତ୍କାରଂ କୃତବନ୍ତଃ ।

(ङ) अनेका:सैन्या: मृता: ।
(ଅନେକାଂ ସୈନ୍ୟ ମୃତା ।)
उत्तर :
ଅନେକେ ସୈନ୍ୟ ମୃତାଃ ।

7. क्रियापदानि विविच्च लिखत ।
କ୍ରିୟାପଦାନି ବିବିଚ୍ୟ ଲିଖତ । (କ୍ରିୟାପଦ ବାଛି ଲେଖ)
चित्कारः, देहि, एतेन, पश्यत, आगच्छत, भवन्तः, प्राप्तवान्, लिखतम्, सैन्याः, आसीत्, वयम्
उत्तर :
ଦେହି, ପଶ୍ୟତ୍, ଆଗଚ୍ଛତ, ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍, ଆସୀତ୍

8. वाक्यानि रचयत ।
(ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।)
देहि, रक्ष, भवत, पश्यत, बर्द्धयत, आगच्छत
उत्तर :

  • देहि (ଦେହି) – ଜଳଂ ଦେହି ।
  • रक्ष (ରକ୍ଷ) – ହେବ ପ୍ରଭୋ ! ମାଂ ରକ୍ଷ ।
  • भवत (ଭବତ) – ସୁସ୍ଥା ଭବତ।
  • पश्यत (ପଶ୍ୟତ) – ସମଦୃଷ୍ଟି ପଶ୍ୟତ |
  • बर्द्धयत (ବର୍ଷୟତ) – ବନ୍ଧୁତାଂ ବର୍ଷୟତ ।
  • आगच्छत (ଆଗଛତ) – ଅଗ୍ରେ ଆଗଚ୍ଛିତ ।

9. सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।) (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
कश्चित्, तत्रैव, पुरस्कृत, ख्रीष्टाब्दे
उत्तर :

  • कश्चित् (କଶ୍ଚିତ) – କଃ + ଚିତ୍ର
  • तत्रैव (ତତୈବ) – ତତ୍ର + ଏବ
  • पुरस्कृतः (ପୁରସ୍କୃତଃ) – ପୁନଃ + କୃତଃ
  • ख्रीष्टाब्दे (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) – ଖ୍ରୀଷ୍ଟ + ଅଟେ

तव कृते करणीयम् (ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

1. उच्चै: पठत लिखत।
(ଉଚ୍ଚୈଃ ପଠତ ଲିଖତ ।) (ବଡ଼ପାଟିରେ ପଢ଼ ଲେଖ ।)

(क) ‘पठ्’ धातोः लोट् लकाररूपाणि (‘ପଠ୍’ ଧାତୋ ଲୋଟଲକାରରୂପାଣି)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 3

‘ପଠ୍’ ଧାତୋ ଲୋଟଲକାରରୂପାଣି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 4

(ख)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 5

(ଖ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 6

(ग) पठ् लट्लकारे प्रथमपुरुषे
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 7

(ଗ) ପଠ୍ ଲଟ୍‌ଲକାରେ ପ୍ରଥମପୁରୁଷେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 8

लट्लकारे मध्यमपुरुषे

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 9

ଲଲକାରେ ମଧ୍ଯମପୁରୁଷେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 10

लट्लकारे उत्तमपुरुषे

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 11

ଲଲକାରେ ଉତ୍ତମପୁରୁଷେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 12

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

प्रश्न 1.
कस्मिन् देशे युद्धस्य घोरगर्जनं श्रुतम् ?
କସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ?
उत्तर :
ଇଟାଲିଦେଶ

प्रश्न 2.
कुत्र अनेके सैन्याः मृताः ?
କୁତ୍ର ଅନେକେ ସୈନ୍ୟା ମୃତା ?
उत्तर :
ସୁଷେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

प्रश्न 3.
रक्ष रक्ष इति कीदृशाः सैनिका: चित्कारं कृतवन्त: ?
ଋକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି କୀଦୃଶ ସୈନିକା ଚିତ୍କାରଂ କୃତବତଃ ?
उत्तर :
ଆହତା

प्रश्न 4.
परमो धर्म : क:?
ପରମୋ ଧର୍ମ କଃ ?
उत्तर :
ସେବା

प्रश्न 5.
सुमहत् सेवार्थ कः नोवेलशान्तिपुरस्कारं प्राप्तवान् ?
ସୁମହତ୍ବ ସେବାର୍ଥ ଡଃ ନୋବେଲଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर :
ହେନେରୀ

प्रश्न 6.
स्वास्थ्यं, सेवा, सौहार्द्यम् एतेन किं सम्भविष्यति ?
ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା, ସୌହାର୍ଦ୍ଦିମ୍ ଏତେନ କି ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତି ?
उत्तर :
ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତଃ

प्रश्न 7.
अष्ट्रिआ-फ्रान्स देशयो : मध्ये क: संघटित: ?
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ-ଫ୍ରାନ୍ସ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଡଃ ସଂଘଟିତଃ ?
उत्तर :
ମହାସଂଗ୍ରାମିଂ

प्रश्न 8.
युद्दे के आहता: ?
ଯୁଦ୍ଧ କେ ଆହତା ?
उत्तर :
ସୈନିକା

प्रश्न 9.
जल देहि, रक्ष रक्ष इति के चित्कारं कृतवन्त: ?
ଜଳଂ ଦେହି, ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି କେ ଚିତ୍କାର କୃତବତଃ ?
उत्तर :
ଆହତଃ ସୈନିକା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

प्रश्न 10.
केषाम् आर्त्तनाद: मर्मभेदी आसीत् ?
କେଷାମ୍ ଆର୍ଥନାଦଃ ମର୍ମଭେଦୀ ଆସୀତ୍ ?
उत्तर :
ଆହତ ସୈନିକାନାମ୍

प्रश्न 11.
करुणं दृश्यं दृष्टवा क: दुःखित: ?
କରୁଣଂ ଦୃଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟା ଡଃ ଦୁଃଖତଃ ?
उत्तर :
ଯୁବବ୍ୟବସାୟୀ

प्रश्न 12.
कदा डुनाण्टः नोवेल शान्ति पुरस्कारं प्राप्तवान् ?
କଦା ଜୁନାଶଃ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରଂ ପ୍ରପ୍ତବାନ୍ ?
उत्तर :
1901

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. सैनिकानां प्राणान् ______। (रक्षत, रक्षसु, रक्ष)
ସୈନିକାନାଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ______। (ରକ୍ଷତ, ରକ୍ଷସୁ, ରକ୍ଷ)
उत्तर :
ରକ୍ଷତ

2. समाजसेविका ______। (आसीत्, आस्ताम्, आसन्)
ସମାଜସେବିକା _____। (ଆସୀତ, ଆସ୍ତାମ୍, ଆସନ୍)
उत्तर :
ଆସୀତ୍

3. तस्य माता _______। (धार्मिका:, धार्मिकी, धार्मिका)
ତସ୍ଯ ମାତା ______ । (ଧାର୍ମିକା, ଧାର୍ମିକୀ, ଧାର୍ମିକା)
उत्तर :
ଧାର୍ମିକୀ

4. तया हेनेरी ______ प्रभावितः। (बाल्यं, बाल्यात्, बाल्ये)
ତୟା ହେନେରୀ ______ ପ୍ରଭାବିତଃ । (ବାଲ୍ୟ, ବାଲ୍ୟାତ୍, ବାଲ୍ୟ)
उत्तर :
ବାଲ୍ୟାତ୍

5. यूयं जनसेवां ______ । (कुरु, कुरुत)
ସୂୟଂ ଜନସେବାଂ ______ । (କୁରୁ, କୁରୁତ)
उत्तर :
କୁରୁତ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

6. सर्वे बंधुतां ______ । (वर्द्धयतु, वर्द्धयन्तु)
ସର୍ବେ ବନ୍ଧୁତାଂ ______ ।
उत्तर :
ବର୍ଷୟନ୍ତୁ

7. युद्धे अनेके _______ आहताः। (सैन्य:, सैन्याः)
ଯୁଦ୍ଧେ ଅନେକେ ______ ଆହତାଃ । (ସୈନ୍ୟ, ସୈନ୍ୟ)
उत्तर :
ସୈନ୍ୟା

उत्तरचयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
हेनेरी डुनाण्ट: कदा दिवं गतः?
ହେନେରୀ ଜୁନାଶଃ କଦା ଦିବଂ ଗତଃ ?
(A) ୧୯୧୦
(B) ୧୯୨୦
(C) ୧୯୧୧
(D) ୧୯୧୨
उत्तर :
୧୯୧୦

प्रश्न 2.
ଯାଏଁ : ସୁ୯୩୮: ମା: 5:? ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତେ ସୁଲଭଃ ମାର୍ଗ କଃ ?
(A) ସେବା
(B) ନିଷ୍କାମ ସେବା
(C) ବୃଦ୍ଧସେବା
(D) ଦୃଢ଼ସେବା
उत्तर :
ନିଷ୍କାମସେବା

प्रश्न 3.
युवकस्य अनुरोधेन के उद्बुद्धाः ?
ଯୁବକସ୍ୟ ଅନୁରୋଧନ କେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧା ?
(A) ଯୁବକ
(C) ଗ୍ରାମ୍ୟଯୁବକା
(B) ଜନାଃ
(D) ପୁରୁଷା
उत्तर :
ଗ୍ରାମ୍ୟଯୁବକା

प्रश्न 4.
कस्मिन् देशे युद्धस्य घोरगर्जनं श्रुतम् ?
କସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତମ?
(A) ଭାରତଦେଶ
(B) ଆମେରିକାଦେଶେ
(C) ମିରଟଦେଶେ
(D) ଇଟାଲୀ ଦେଶେ
उत्तर :
ଇଟାଲୀଦେଶେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

प्रश्न 5.
कुत्र अनेके सैन्याः मृता: ?
କୁତ୍ର ଅନେକେ ସୈନ୍ୟା ମୃତଃ ?
(A) ଯୁଦ୍ଧ
(B) ଗୃହେ
(C) ଦେଶେ
(D) ଗ୍ରାମେ
उत्तर :
ଯୁଦ୍ଧ

प्रश्न 6.
को हि परमो धर्म : ?
କୋ ହି ପରମୋ ଧର୍ମୀ ?
(A) କ୍ଷମା
(B) ସେବା
(C) ଅହିଂସା
(D) ଦୟା
उत्तर :
ସେବା

प्रश्न 7.
कयो :देशयो : मध्ये महासंग्राम: संघटितः ?
କିୟୋଃ ଦେଶୟୋଃ ମହାସଂଗ୍ରାମ ସଂଘଟିତଃ ?
(A) ଆମେରିକା-ଚୀନ୍
(B) ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ-ମିରଟ
(C) ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ-ଫ୍ରାନ୍ସ
(D) ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ-ରୁଷିଆ
उत्तर :
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ-ଫ୍ରାନ୍ସ

प्रश्न 8.
संग्रामे के आहता: ?
ସଂଗ୍ରାମେ କେ ଆହତା ?
(A) କୃଷ୍ଣକା
(B) ଜନାଃ
(C) ପୁରୁଷା
(D) ଅନେକେ ସୈନିକା
उत्तर :
ଅନେକେ ସୈନିକା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

प्रश्न 9.
स: लोकसेवानिमित्तं किं स्थापितवान् ?
ଧଃ ଲୋକସେବାନିମିତ୍ତ କିଂ ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ?
(A) ସେବାସଂସ୍ଥାମ
(B) ସେବାମନ୍ଦିରମ୍
(C) ଗୃହମ୍
(D) ଧର୍ମଶାଳାମ୍
उत्तर :
ସେବାସଂସ୍ଥାମ୍

प्रश्न 10.
कस्याः जनक: आसीत् हेंनेरी डुनाण्ट: ?
କନ୍ୟା ଜନମଃ ଆସୀତ୍ ହେନେରୀ ଜୁନାଣ୍ଟ ?
(A) ସେବାସଂସ୍ଥାୟୀ
(B) ରେଡ଼କୁସ୍‌ସଂସ୍ଥାୟୀ
(C) ସ୍କାଉଟ୍ରସଂସ୍ଥାୟୀ
(D) ସୈନ୍ୟସଂସ୍ଥା ରେଡ଼କ୍ରସ୍ସଂସ୍ଥା
उत्तर :
ରେଡ଼କୁସ୍‌ସଂସ୍ଥାୟୀ

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. आहाता: चित्कारं कृतवान् ।
ଆହାତା ଚିତ୍‌କାରଂ କୃତବାନ୍ ।
उत्तर :
ଆହତଃ ଚିତ୍କାରଂ କୃତବରଃ ।

2. त्वं प्राणान् रक्षतु ।
ନଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ରକ୍ଷତୁ।
उत्तर :
ଦଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ରକ୍ଷ ।

3. अनेका: सैन्या: मृताः।
ଅନେକାଂ ସୈନ୍ୟ ମୃତାଃ ।
उत्तर :
ଅନେକେ ସୈନ୍ୟ ମୃତାଃ ।

4. तस्य आह्वानम् आसन् ।
ତଥ୍ୟ ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସନ୍ ।
उत्तर :
ତଥ୍ୟ ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସୀତ୍ ।

5. भवन्तः तत्र आगच्छ !
ଭବତଃ ତତ୍ର ଆଗଚ୍ଛ ।
उत्तर :
ଭବତଃ ତତ୍ର ଆଗଛନ୍ତୁ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

6. हेनेरी बाल्यं प्रभावितः।
ହେନେରୀ ବାଲ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତଃ ।
उत्तर :
ହେନେରୀ ବାଲ୍ୟାତ୍ ପ୍ରଭାବିତଃ ।

7. रक्ष रक्ष इति सैनिका: चित्कारं क़तवान् ।
ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି ସୈନିକା ଚିତ୍କାରଂ କୃତବାନ୍ ।
उत्तर :
ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି ସୈନିକା ଚିତ୍କାରଂ କୃତବନ୍ତଃ ।

8. युवव्यवसायी अतीव दु :खिता: ।
ଯୁବବ୍ୟବସାୟୀ ଅତୀବ ଦୁଃଖତା ।
उत्तर :
ଯୁବବ୍ୟବସାୟୀ ଅତୀବ ଦୁଃଖ୍ୟତଃ ।

9. ते आहातानां सेवां कुरुत ।
ତେ ଆହାତାନା ସେବାଂ କୁରୁତ୍ର ।
उत्तर :
ତେ ଆହତାନାଂ ସେବାଂ କୁର୍ବନ୍ତୁ।

10. हेनेरी डुनाण्टः दिवं गता।
ହେନେରୀ ଡୁନାଶଃ ଦିବଂ ଗତା ।
उत्तर :
ହେନେରୀ ଡୁନାହାଃ ଦିବଂ ଗତଃ ।

11. मानवसेवा हि माधवसेवाम्।
ମାନବସେବା ହିଁ ମାଧବ ସେବାମ୍ ।
उत्तर
ମାନବସେବା ହିଁ ମାଧବସେବା।

12. पुरस्कृतराशिं लोकसेवा निमित्तं सः समर्पितवन्तः।
ପୁରସ୍କୃତରାଶିଂ ଲୋକସେବା ନିମିତ୍ତ ସ୍ୱ ସମର୍ପିତବନ୍ତଃ ।
उत्तर :
ପୁରସ୍କୃତରାମିଂ ଲୋକସେବା ନିମିତ୍ତ ସ୍ୱ ସମର୍ପିତବାନ୍ ।

13. युद्धस्य घोरगर्जनं श्रुतः।
ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତଃ ।
उत्तर :
ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

14. तेषाम् आर्तनाद: मर्मभेदी आसन् ।
ତେଷାମ୍ ଆଇଁନାଦଃ ମର୍ମଭେଦୀ ଆସନ୍।
उत्तर :
ଆସୀତ୍

15. तस्य माता धार्मिकः।
ତଥ୍ୟ ମାତା ଧାର୍ମିକଃ ।
उत्तर :
ଧାର୍ମିକୀ

सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

1. कश्चित् (କଶ୍ଚିତ୍) = କଃ + ଚିତ୍
2. अतीव (ଅତୀବ) = ଅତି + ଇବ
3. तत्रैव (ତତ୍ରୈବ) = ତତ୍ର + ଏବ

सन्बिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

1. पुरु: + कारम् पुरस्कारम्
ପୁରଃ + କାରମ୍ = ପୁରସ୍କାରମ୍

2. सेवा + अर्थम् = सेवार्थम्
ସେବା + ଅର୍ଥମ୍ = ସେବାର୍ଥମ୍

3. च + आसीत् = चासीत्
ଚ + ଆସୀତ୍ = ବାସୀତ୍

क्रियापदं निर्वाचयत । (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)

सैन्या:, देहि, रक्ष, आर्त्तनाद:, गतवान्, स्थापितवान्, कुरुत, सुस्था:, रेड़क्रससंस्था, विश्वशान्तिः।
ସୈନ୍ୟା, ଦେହି, ରକ୍ଷ, ଆର୍ରଦଃ, ଗତବାନ, ସ୍ଥାପିତବାନ୍, କୁରୁତ, ସୁସ୍ଥ, ରେଡ଼କ୍ରସସଂସ୍ଥା, ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତଃ ।
उत्तर :
ଦେହି, ରକ୍ଷ, ଗତବାନ୍, ସ୍ଥାପିତବାନ୍, କୁରୁତ।

कर्तृंपदं चिनुत। (କପଟ ବିନୂତ ।)

छात्रा:, वर्द्धयत, विश्वशान्तिः, माता, जात:, आसीत्, सैन्या:, अगच्छत्, हेनेरी, नियोजिताः।
ଛାତ୍ରୀ, ବର୍ଷୟତ, ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତଃ, ମାତା, ଜାତଃ, ଆସୀତ, ସୈନ୍ୟା, ଅଗଚ୍ଛିତ, ହେନେରୀ, ନିୟୋଜିତାଃ ।
उत्तर :
ଛାତ୍ରା, ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତଃ, ମାତା, ସୈନ୍ୟା, ହେନେରୀ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ନାହୁଲ ଏୟା ଅର୍ଥାନ ଲିଖିତ ।)

  1. आहता: (ଆହାତାଃ) – ଆହତ ହେଲେ
  2. मर्मभेदी (ମର୍ମଭେଦୀ) – ହୃଦୟବିଦାରକ
  3. जनपद (ଜନପଦ) – ଜିଲ୍ଲାରେ
  4. सौहार्दम् (ସୌହାର୍ଦମ) – ମିତ୍ରତା
  5. आह्नानम् (ଆହ୍ବାନମ) – ଡାକରା
  6. सुमहत (ସୁମହତ) – ମହାନ୍
  7. दिवंगत: (ଦିବଂଗତଃ) – ମରିଯାଇଥିଲେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

Subjective

निजभाषया प्रायश: दशभि: वाक्यैः उत्तरं लिखत ।
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାକ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

प्रश्न 1.
सेवा केन प्रकारेण परमो धर्म : भवति ?
ସେବା କେନ ପ୍ରକାରେଣ ପରମୋ ଧର୍ମୀ ଭବତି ?
उत्तर :
ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ଜଣେ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବକ ଥିଲେ । ସେ ସ୍ବିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜେନଭୋ ଜନପଦରେ 1828 ମସିହାରେ ମେ’ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତା ଜଣେ ଧାର୍ମିକୀ ଓ ସମାଜସେବିକା ଥିଲେ । ହେନେରୀ ପିଲାଦିନୁ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ‘ନିଷ୍କାମସେବା’ ଈଶ୍ଵର ପ୍ରାପ୍ତିର ସରଳ ମାର୍ଗ ବୋଲି ତାଙ୍କର ଧାରଣା ଥିଲା । ସେ ଜନସେବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ସେବାସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାହା ‘ ରେଡ଼କ୍ରସ୍’ ନାମରେ ବିଶ୍ବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ସଂସ୍ଥାର ଜନକ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ । ‘
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କନିଷ୍ଠ ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ରେଡ଼କ୍ରସ ଦ୍ଵାରା ଛାତ୍ରମାନେ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା ଓ ସୌହାର୍ଯ୍ୟ ଏ ତିନୋଟି ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ସଂସ୍କାର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏହାଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ବରେ ଶାନ୍ତି ବିରାଜମାନ ହୋଇପାରିବ। ଏଣୁ ହେନେରୀ ମହାଭାଗଙ୍କ ଆହ୍ବାନ ଥିଲା ସୁସ୍ଥ ହୁଅ। ଜନସେବା କର । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ। ବନ୍ଧୁତା ବଢ଼ାଅ।
ସୁମହତ ସେବାପାଇଁ ଏହି ମହାମାନବ 1901 ମସିହାରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ରାଶି ସେ ଲୋକଙ୍କ ସେବାପାଇଁ ସମର୍ପି ଦେଇଥିଲେ। ନିଷ୍କାମ । ସେବାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେନେରୀ ମହୋଦୟ 1910 ମସିହାରେ ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କୃତି ଥିଲା – “ ମାନବ ସେବା ହିଁ ମାଧବ ସେବା।”

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत।
(ମାତୃଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁକୁନ୍ଦ ।)

1. एकदा इटाली देशे युद्धस्य घोरगर्जनं श्रुतम् ।
ଏକଦା ଇଟାଲୀ ଦେଶେ ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଥରେ ଇଟାଲୀ ଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧର ଘୋର ଗର୍ଜନ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା।

2. अष्टिआफ्रान्सदेशयोः मध्ये महासंग्रामः संघटितः ।
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆଫ୍ରାନ୍ସଦେଶ ମଧ୍ୟ ମହାସଂଗ୍ରାମ ସଂଘଟିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

3. आहताः सैनिकाः जलं देहि, रक्ष रक्ष इति चित्कारं कृतवन्तः ।
ଆହତା ସୈନିକ ଜଳଂ ଦେହି, ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି ଚିତ୍କାରଂ କୃତବନ୍ତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଆହତ ସୈନିକମାନେ ପାଣି ଦିଅ, ରକ୍ଷାକର ରକ୍ଷାକର ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।

4. एतत् करुणं दृश्यं दृष्ट्वा कश्चित् युवव्यवसायी अतीव
ଏତତ୍ କରୁଣଂ ଦୃଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟା କଶ୍ଚିତ୍ ଯୁବବ୍ୟବସାୟୀ ଅତୀବ ଦୁଃଖତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି କରୁଣ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ୍ କେହିଜଣେ ଯୁବ ବ୍ୟବସାୟୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ୍ତ ହେଲେ ।

5. पीड़ितानां प्राणरक्षार्थं सः सहसा समीपस्थं पार्वत्यग्रामं गतवान् ।
ପୀଡ଼ିତାନାଂ ପ୍ରାଣରକ୍ଷାର୍ଥୀ ଡଃ ସହସା ସମୀପସ୍ତଂ ପାର୍ବତ୍ୟଗ୍ରାମିଂ ଗତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କ ଜୀବନରକ୍ଷାନିମନ୍ତେ ସେ ହଠାତ୍ ନିକଟସ୍ଥ ପାର୍ବତ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ଗଲେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

6. ग्राम्ययुवकान् च उंक्तवान् – भो : ! आगच्छत ।
ଗ୍ରାମ୍ୟଯୁବକାନ୍ ଚ ଉକ୍ତବାନ୍ – ଭୋ ! ଆଗଚ୍ଛିତ ।
ଅନୁବାଦ: ଗାଁର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କହିଲେ – ହେ ! ତୁମେମାନେ ଆସ ।

7. आहतानां सेवां कुरुत, सैनिकानां प्राणान् रक्षत ।
ଆହତାନାଂ ସେବାଂ କୁରୁତ, ସୈନିକାନାଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ରକ୍ଷତ ।
ଅନୁବାଦ: ଆହତ ଲୋକଙ୍କର ସେବା କର, ସୈନିକମାନଙ୍କ ଜୀବନରକ୍ଷା କର ।

8. युवकस्य अनुनयेन ग्राम्ययुवका: उबुद्धाः सेवाकार्ये नियोजिता:।
ଯୁବକସ୍ୟ ଅନୁନୟନ ଗ୍ରାମ୍ୟଯୁବକ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧା ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ନିୟୋଜିତାଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଯୁବକର ଅନୁରୋଧରେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଯୁବକମାନେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ।

9. युवकद्वारा तत्रैव आहतसैनिकसेवासंस्था घटिता ।
ଯୁବକଦ୍ୱାରା ତତ୍ରୈବ ଆହତସୈନିକ ସେବାସଂସ୍ଥା ଘଟିତା ।
ଅନୁବାଦ: ଯୁବକଜଣକ ଦ୍ଵାରା ସେହିଠାରେ ଆହତ ସୈନିକ ସେବାସଂସ୍ଥା ଗଠିତ ହେଲା।

10. स: युवक: आसीत् हेनेरी डुनाण्ट: ।
ଧଃ ଯୁବକ ଆସୀତ୍ ହେନେରୀ ଡୁନାହାଃ ।
ଅନୁବାଦ: ସେହି ଯୁବକ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ଥିଲେ।

11. हेनेरी स्विजरलाण्डस्य जेनेभा जनपदे १८२८ मिते सम्वत्सरे मे मासस्य अष्टमदिवसे जातः ।
ହେନେରୀ ସ୍ବିଜରଲାଣ୍ଡସ୍ୟ ଜେନେଭା ଜନପଦେ 1828 ମିତେ ସମ୍ବତ୍ସରେ ମେ ମାସସ୍ୟ ଅଷ୍ଟମଦିବସେ ଜାତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ହେନେରୀ ସ୍ଵିଜରଲାଣ୍ଡର ଜେନେଭା ଜିଲ୍ଲାରେ 1828 ମସିହା ମେ ମାସରେ ଅଷ୍ଟମଦିବସରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ।

12. तस्य माता धार्मिकी, समाजसेविका चासीत् ।
ତସ୍ୟ ମାତା ଧାର୍ମିକୀ, ସମାଜସେବିକା ଚାସୀତ୍ବ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର ମାଆ ଧାର୍ମିକୀ ଓ ସମାଜସେବିକା ଥିଲେ।

13. तया हेनेरी बाल्यात् प्रभावितः ।
ତୟା ହେନେରୀ ବାଲ୍ୟାତ୍ ପ୍ରଭାବିତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କଦ୍ଵାରା ହେନେରୀ ପିଲାଦିନରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।

14. स: लोकसेवानिमित्तं सेवासंस्थां स्थापितवान् ।
ଲୋକସେବାନିମିତ୍ତ ସେବାସଂସ୍କୃ ସ୍ଥାପିତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ଲୋକସେବାନିମନ୍ତେ ସେବାସଂସ୍ଥା ‘ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

15. अधुना सा रेड्क्रसनाम्ना विश्वे परिव्याप्ता ।
ଅଧୁନା ସା ରେଡ୍‌କ୍ରସନାମ୍ନୀ ବିଶ୍ୱ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ।
ଅନୁବାଦ: ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ନାମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ବରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ।

16. रेड्क्रस्संस्थाया: जनक: आसीत् हेनेरी डुनाण्ट: ।
ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସ୍ମାୟା ଜନମଃ ଆସୀତ୍ ହେନେରୀ ଡୁନାହାଃ ।
ଅନୁବାଦ: ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍ ସଂସ୍ଥାର ଜନକ ଥିଲେ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ।

17. विद्यालयेषु कनिष्ठरेड्क्रस संस्था कार्यं करोति ।
ବିଦ୍ୟାଳୟେଷୁ କନିଷ୍ଠରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୋତି ।
ଅନୁବାଦ: ସ୍କୁଲମାନଙ୍କରେ କନିଷ୍ଠଡେକ୍‌ସ୍ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

18. रेडक्रसद्वारा छात्रा: सेवाकार्ये प्रवृत्ता: ।
ରେଡ଼କ୍ରସ୍‌ଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରୀ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତା ।
ଅନୁବାଦ: ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍ ଦ୍ଵାରା ଛାତ୍ରମାନେ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଛନ୍ତି ।

19. स्वास्थ्यं सेवा, सौहार्द्यम् इति रेड्क्रस्संस्थाया: लक्ष्यत्रयं भवति ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା, ସୌହାର୍ଦ୍ଦମ୍ ଇତି ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସ୍ଥାୟା ଲକ୍ଷ୍ୟତ୍ରୟଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା, ସୌହାର୍ଡ ଏହିପରି ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍ ସଂସ୍ଥାର ତିନୋଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି ।

20. अत: हेनेरी महाभागस्य आह्वानम् आसीत् – सुस्था: भवत।
ଅତଃ ହେନେରୀ ମହାଭାଗସ୍ୟ ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସୀତ୍ – ସୁଧାଂ ଭବତ ।
ଅନୁବାଦ: ଏଣୁ ହେନେରୀ ମହାଭାଗଙ୍କର ଆହ୍ଵାନ ଥିଲା – ସୁସ୍ଥ ହୁଅ।

21. जनसेवां कुरुत ।
ଜନସେବାଂ କୁରୁତ ।
ଅନୁବାଦ: ଲୋକମାନଙ୍କର ସେବା କର ।

22. समदृष्ट्या पश्यत, बन्धुतां बर्द्धयत ।
ସମଦୃଷ୍ଟି ପଶ୍ୟତ, ବନ୍ଧୁତାଂ ବର୍ଷୟତ ।
ଅନୁବାଦ: ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ, ବନ୍ଧୁତା ବଢ଼ାଅ।

23. सुमहत् सेवार्थं एष: महामानव १९०१ मिते ख्रीष्टाब्दे नोवेलशान्तिपुरस्कारं प्राप्तवान् ।
ସୁମହତ୍ବ ସେବୀର୍ଥୀ ଏଷ ମହାମାନବ 1901 ମିତେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ନୋବେଲଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଅତି ବଡ଼ ସେବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ମହାପୁରୁଷ 1901 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ।

24. निष्कामसेवायाः प्रवर्त्तकः बुनाण्टमहाभाग: १९१० ख्रीष्टाव्दे दिवं गतः ।
ନିଷ୍କାମସେବାୟଃ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକଃ ଜୁନାଣ୍ଟମହାଭାଗ 1910 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦିବଂ ଗତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ନିଷ୍କାମ ସେବାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ସୁନାଣ୍ଟ ମହାଶୟ 1910 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସ୍ଵର୍ଗାରୋହଣ କଲେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

25. तस्य कृतिः – ‘मानवसेवा हि माधवसेवा’ इति विश्वजनं सततं स्मारयति ।
ତସ୍ୟ କୃତିଃ – ‘ ମାନବସେବା ହିଁ ମାଧବସେବା’ ଇତି ବିଶ୍ୱଜନଂ ସତତଂ ସ୍ମାରୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ – ‘ମାନବ ସେବା ହିଁ ମାଧବ ସେବା’ ବୋଲି ବିଶ୍ଵର ଜନତାଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ମନେପକାଇ ଦେଉଛି ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ।)

1. ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ସୈନ୍ୟ ଆହତ ହେଲେ ।
उत्तर :
युद्दे अनेके सैन्या: आहाता: अभवन्।
ଯୁଦ୍ଧେ ଅନେକେ ସୈନ୍ୟା ଆହାତଃ ଅଭବନ୍।

2. ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତନାଦ ମର୍ମଭେଦୀ ଥିଲା ।
उत्तर :
सैन्यानाम् आर्त्तनाद: मर्मभेदी आसीत्।
ସୈନ୍ୟାନାମ୍ ଆର୍ଜନାଦଃ ମର୍ମଭେଦୀ ଆସୀତ୍ ।

3. ଯୁବକର ନାମ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ।
उत्तर :
युवकस्य नाम हेनेरी डुनाण्ट:।
ଯୁବକସ୍ୟ ନାମ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟୀ ।

4. ତାଙ୍କର ମାତା ଧାର୍ମିକୀ ଓ ସମାଜସେବିକା ଥିଲେ।
उत्तर :
तस्य माता धार्मिकी समाजसेविका चआसीत्।
ମାତା ଧାର୍ମିକୀ ସମାଜସେବିକା ଚ଼ ଆସୀତ୍।

5. ନିଷ୍କାମ ସେବା ଈଶ୍ଵର ପ୍ରାପ୍ତିର ସରଳ ବାଟ ।
उत्तर :
निष्कामसेवाईश्वरप्राप्ते : सरलः मार्गः।
ନିଷ୍କାମସେବା ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତେ ସରଳୀ ମାର୍ଗ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

6. ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସଂସ୍ଥାର ଜନକ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ।
रेड्क्रस्संस्थायाः जनकः हेने रीडुनाण्टः ।
उत्तर :
ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସଂସ୍ଥା ଜନକ ହେନେରୀଡୁନାମଃ ।

7. ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ରେଡ୍‌କ୍ରସସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
उत्तर :
विद्यालयेषु रेड्क्रस्संस्था कार्यं करोति।
ବିଦ୍ୟାଳୟେଷୁ ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୋତି ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

एकदा इटाली देशे युद्धस्य घोरगर्जनं श्रुतम् । अष्ट्रियाफ्रान्सदेशयोः मध्ये महासंग्रामः संघटितः। युद्धे अनेके सैन्याः आहताः। आहताः सैनिकाः जलं देहि, रक्ष रक्ष इति चित्कारं कृतव्न्तः। तेषाम् आर्त्तनादः मर्मभेदी आसीत्। एततू करुणं दृश्यं दृष्ट्वा कश्चित् युवव्यसायी अतीव दु:खितः। पीडितानां प्राणरक्षार्थं स सहसा समीपस्थं पार्वत्यग्रामं गतवान् । ग्राम्ययुवकान् च उत्तवान् – भो: !आगऋ्छत ।आहताना सेवांकुरुत, सैनिकाना प्रणान्रक्षत । युवकस्य अनुनयेन ग्राम्ययुवकाः उद्बुद्धा सेवाकार्ये नियोजतिः । युवकद्वारा तत्रैव आहतसैनिकसेवासंस्था घटिता । सः युवकः आसीत् हेंनेरी डुनाण्टः।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ 13

ଏକଦା ଇଟାଲୀ ଦେଶେ ଯୁଦ୍ଧସ୍ୟ ଘୋରଗର୍ଜନଂ ଶ୍ରୁତମ୍ । ଅଷ୍ଟ୍ରି ଆପ୍ରାନ୍ସଦେଶ ମଧ୍ୟ ମହାସଂଗ୍ରାମ ସଂଘଟିତଃ । ଯୁଦ୍ଧେ ଅନେକେ ସୈନ୍ୟ ଆହତା । ଆହତଃ ସୈନିକାଂ ଜଳଂ ଦେହି, ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଇତି ଚିତ୍କାରଂ କୃତବନ୍ତ । ତେଷାମ୍ ଆର୍ତ୍ତନାଦଃ ମର୍ମଭେଦୀ ଆସୀତ୍ । ଏତତ୍ କରୁଣଂ ଦୃଶ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟା କଶ୍ଚିତ୍ ଯୁବବ୍ୟବସାୟୀ ଅତୀବ ଦୁଃଖ୍ୟତଃ । ପୀଡ଼ିତାନାଂ ପ୍ରାଣରକ୍ଷାର୍ଥୀ ଡଃ ସହସା ସମୀପସ୍ଥ ପାର୍ବତ୍ୟଗ୍ରାମିଂ ଗତବାନ୍ । ଗ୍ରାମ୍ୟୟୁବକାନ୍ ଚ ଉକ୍ତବାନ୍ – ଭୋ ! ଆଗଚ୍ଛିତ । ଆହତାନାଂ ସେବାଂ କୁରୁତ, ସୈନିକାନାଂ ପ୍ରାଣାନ୍ ରକ୍ଷତ ।
ଯୁବକସ୍ୟ ଅନୁନୟନ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଯୁବକ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧା ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ନିୟୋଜିତାଃ । ଯୁବକଦ୍ୱାରା ତତ୍ରୈବ ଆହତସୈନିକସେବାସଂସ୍ଥା ଘଟିତା । ଡଃ ଯୁବକ ଆସୀତ୍ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟଃ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଶ୍ରୁତମ୍ – ଶୁଣାଗଲା
  • ଦେହି – ଦିଅ
  • କୃତବନ୍ତ ୫ – କଲେ
  • ଆର୍ତ୍ତନାଦଃ – କରୁଣଚିତ୍କାର
  • ସହସା – ହଠାତ୍‌
  • ତତ୍ରୈବ – ସେହିଠାରେ ହିଁ
  • ଏକଦା – ଥରେ

ଅନୁବାଦ

ଥରେ ଇଟାଲୀଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧର ଘୋର ଗର୍ଜନ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା । ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ସୈନ୍ୟ ଆହତ ହେଲେଣି । ଆହତ ସୈନିକମାନେ ପାଣି ଦିଅ, ରକ୍ଷାକର ରକ୍ଷାକର ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ । ସୋମାନଙ୍କ କରୁଣଚିତ୍କାର ମର୍ମଭେଦୀ ଥିଲା । ଏହି କରୁଣ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ୍ କେହିଜଣେ ଯୁବ ବ୍ୟବସାୟୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ୍ତ ହେଲେ । ପୀଡ଼ିତମାନଙ୍କ ଜୀବନରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସେ ହଠାତ୍ ନିକଟସ୍ଥ ପାର୍ବତ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଗାଁର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କହିଲେ – ହେ ! ତୁମେମାନେ ଆସ । ଆହତଲୋକଙ୍କର ସେବା କର । ସୈନିକମାନଙ୍କ ଜୀବନରକ୍ଷା କର । ଯୁବକର ଅନୁରୋଧରେ ଗ୍ରାମଯୁବକମାନେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ । ଯୁବକଜଣକ ଦ୍ବାରା ସେହିଠାରେ ଆହତ ସୈନିକ ସେବାସଂସ୍ଥା ଗଠିତ ହେଲା । ସେହି ଯୁବକ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

द्वितीय अनुच्छेदः (ଦ୍ଵିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

हेनेरी स्विजरलाण्डस्य जनपदे १८२८ मिते सम्वत्वरे ‘मे’ मासस्य अष्टमदिवसे जातः। तस्य माता धार्मिकी, समाजसेविका चासीत् । तया हेनेरी बाल्यात् प्रभावितः । निष्कामसेवा ईश्वरप्राप्तेः सरलः मार्गः इति तस्य धारणा जाता । सः लोकसेवानिमित्तं सेवासंस्थां स्थापितवान् । अधुना सा ‘रेड्रक्रसनाम्ना’ विश्वे परिव्याप्ता । रेड्रक्रससंस्थायाः जनकः आसीत् हेनेरी डुनाण्टः।

ହେନେରୀ ସ୍ବିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍ୟ ଜେନେଭା ଜନପଦେ ୧୮୨୮ ମିତେ ସମ୍ବସ୍ଥରେ ମେ ମାସସ୍ୟ ଅଷ୍ଟମଦିବସେ ଜାତଃ । ତସ୍ୟ ମାତା ଧାର୍ମିକୀ, ସମାଜସେବିକା ଚାସୀତ୍ । ତୟା ହେନେରୀ ବାଲ୍ୟାତ୍ ପ୍ରଭାବିତଃ । ନିଷ୍କାମସେବା ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତ ସରଳ ମାର୍ଗ ଇତି ତଥ୍ୟ ଧାରଣା ଜାତା । ଡଃ ଲୋକସେବା ନିମିତ୍ତ ସେବାସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତବାନ୍। ଅଧୁନା ସା ରେଡ୍‌କ୍ରସନାମ୍ନୀ ବିଶ୍ୱ ପରିବ୍ୟାପ୍ତା ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍ – ସଂସ୍ଥାୟୀ ଜନକଃ ଆସୀତ୍ ହେନେରୀ ଡୁନାଶଃ ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

ବାସୀତ୍ – ଚ୍ + ଆସୀତ୍

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଜନପଦେ – ଜିଲ୍ଲାରେ
  • ଜାତଃ – ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ
  • ଅଧୁନା – ବର୍ତ୍ତମାନ

ଅନୁବାଦ

ହେନେରୀ ସ୍ଟି ଜରଲାଣ୍ଡର ଜେନେଭା ଜିଲ୍ଲାରେ ୧୮୨୮ ମସିହାରେ ମେ ମାସରେ ‘ଅଷ୍ଟମଦିବସରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାଆ ଧାର୍ମିକ ଓ ସମାଜସେବିକା ଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ହେନେରୀ ପିଲାଦିନୁ ପ୍ରହାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ନିଷ୍କାମସେବା ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତିର ସରଳମାର୍ଗ’ ବୋଲି ତାଙ୍କର ଧାରଣା ଜାତହେଲା । ସେ ଲୋକ ସେବାନିମନ୍ତେ ସେବା ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ନାମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ । ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ସଂସ୍ଥାର ଜନକ ଥିଲେ ହେନେରୀ ଡୁନାଣ୍ଟ ।

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦା)

विद्यालयेषु कनिष्ठेड्रक्रससंस्था कार्य्यं करोति। रेड्रक्रसद्वारा छात्राः सेवाकार्ये प्रवृत्ताः । स्वास्थ्यं, सेवा, सौहार्द्यम् इति रेड्क्रससंस्थायाः लक्ष्यत्रयं भवति । एतेन विश्वशान्तिः सम्भविष्यति । अतः हेनेरी महाभागस्य आह्नानम् आसीतू-सुस्थाः भवत । जनसेवां कुरुत । समदृष्ट्या पश्यत, बन्धुतां बर्द्धयत।

ବିଦ୍ୟାଳୟେଷୁ କନିଷ୍ଠରେଡ୍‌କ୍ରସ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୋତି । ରେଡ୍‌କ୍ରସଦ୍ୱାରା ଛାତ୍ରା ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବୃତାଃ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା, ସୌହାର୍ଘ୍ୟମ ଇତି ରେଡ୍‌କ୍ରସସଂସ୍ଥାୟୀ ଲକ୍ଷ୍ୟତ୍ରୟଂ ଭବତି । ଏତେନ ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତି । ଅତଃ ହେନେରୀ ମହାଭାଗସ୍ୟ । ଆହ୍ବାନମ୍ ଆସୀତ୍ – ସୁସ୍ଥା ଭବତ । ଜନସେବାଂ କୁରୁତ । ସମଦୃଷ୍ଟି ପଶ୍ୟତ, ବନ୍ଧୁତାଂ ବର୍ଷୟତ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ପ୍ରବୃତିଃ – ଲାଗିଛନ୍ତି
  • ଲକ୍ଷ୍ୟତ୍ରୟଂ – ତିନୋଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ
  • ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତି – ସମ୍ଭବ ହେବ
  • ଅତଃ – ଏଣୁ
  • ସମଦୃଷ୍ୟା – ସମାନଦୃଷ୍ଟିରେ
  • ବର୍ଷୟତ – ବଢ଼ାଅ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

ଅନୁବାଦ

ସ୍କୁଲମାନଙ୍କରେ କନିଷ୍ଠରେଡ଼କ୍ରସ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ରେଡ଼କ୍ରସ ଦ୍ବାରା ଛାତ୍ରମାନେ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସେବା, ସୌହାର୍ଯ୍ୟ ଏହିପରି ରେଡ଼କ୍ରସ୍ ସଂସ୍ଥାର ତିନୋଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ । ଏଣୁ ହେନେରୀ ମହାଭାଗଙ୍କର ଆହ୍ବାନ ଥୁଲା – ସ୍ଵସ୍ଥ ହୁଅ । ଲୋକମାନଙ୍କର ସେବା କର । ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ । ବନ୍ଧୁତା ବଢ଼ାଅ । ଅର୍ଥ ଆୟ (ବୁର୍ଥ ଅନୁହେନା)

ସୁମହତ୍ ସେବାର୍ଥ ଏଷ ମହାମାନମଃ ୧୯୦୧ ତମେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ନୋବେଲ୍‌ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ । ପୁରସ୍କୃତରାମିଂ ଲୋକସେବା – ନିର୍ମିରଂ ସମର୍ପିତବାନ୍, ନିଷ୍କାମସେବାୟା ପ୍ରବର୍ଷ କଃ ଡୁନାଣ୍ଟମହାଭାଗ ୧୯୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାରେ ଦିବଂ ଗତଃ । ତସ୍ୟ କୃତିଃ – ’‘ମାନବସେବା ହିଁ ମାଧବସେବା’ ଇତି ବିଶ୍ୱଜନଂ ସତତଂ ସ୍ମାରୟତି ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ସୁମହତ୍ – ଅତିବଡ଼
  • ଏଷ – ଏହି
  • ପ୍ରାପ୍ତିବାନ୍ – ପାଇଥିଲେ
  • ସମର୍ପିତବାନ୍ – ସମର୍ପିଦେଇଥିଲେ
  • ନିଷ୍କାମ – କାମନାଶୂନ୍ୟ
  • ଦିବଂ ଗତଃ – ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ କଲେ ।
  • ସତତଂ – ସଦା ସର୍ବଦା
  • ସ୍ମାରୟତି – ମନେପକାଇ ଦେଉଛି
  • ମହାସଂଗ୍ରାମ – ଭୟଙ୍କରଯୁଦ୍ଧ
  • ଆର୍ତ୍ତନାଦଃ – ବିକଳଧ୍ବନି
  • ଅନୁନୟନ – ଅନୁରୋଧରେ
  • କୃତିଃ – କାର୍ଯ୍ୟ

ଅନୁବାଦ

ଅତି ବଡ଼ ସେବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ମହାପୁରୁଷ ୧୯୦୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ପୁରସ୍କୃତରାଶି ଲୋକସେବା ’ ନିମନ୍ତେ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ନିଷ୍କାମ ସେବାର ପ୍ରବର୍ଗକ ଡୁନାଣ୍ଟମହାଶୟ ୧୯୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟବ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗାରୋହଣ କଲେ । ତାଙ୍କର

କାର୍ଯ୍ୟ

ମାନବ ସେବା ହିଁ ମାଧବସେବା ବୋଲି ବିଶ୍ୱର ଜନତାଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ମନେପକାଇ ଦେଉଛି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 11 ସେବା ହି ପରମୋ ଧର୍ମଃ

शब्दार्थ:

  • आर्त्तनादः – पीडितानां करुणस्वरः
    ଆର୍ତ୍ତନାଦଃ – ପୀଡ଼ିତାନାଂ କରୁଣସ୍ଵରଃ (କରୁଣଚିତ୍କାର)
  • मर्मभेदी – हृदयविदारकः
    ମର୍ମଭେଦୀ – ହୃଦୟବିଦାରକଃ (ହୃଦୟବିଦାରକ)
  • उद्गुद्धाः – प्रेरिताः
    ଉଦଦବୁଦ୍ଧା – ପ୍ରେରିତଃ (ଉତ୍ସାହିତ)
  • कनिष्ठेरेडक्रससंस्था – (Junior Redcross) ।
    କନିଷ୍ଠରେଡ୍‌କ୍ରସସଂସ୍ଥା –
  • सम्वत्सरे – वर्षे
    ସଂବସ୍ତ୍ରରେ – ବର୍ଷେ (ବର୍ଷରେ)
  • सम्भविष्यति – सम्भवा भविष्यति
    ସମ୍ଭବିଷ୍ୟତି – ସମ୍ଭବା ଭବିଷ୍ଯତି (ସମ୍ଭବହେବ)
  • दिगं गतः – मृतः
    ଦିବଂ ଗତଃ – ମୃତଃ (ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ)
  • सततं – अविरतम्
    ସତତଂ – ଅବିରତମ (ସବୁବେଳେ)
  • कृतिः – काय्य
    କୃତିଃ – କାର୍ଯ୍ୟ (କାର୍ଯ୍ୟ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

एकपदेन उत्तरं कुरुत । (ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ କୁରୁତ ।)
(ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।)

(क) कृषकस्य श्रमः कस्याः मूलम् ?
କୃଷକସ୍ୟ ଶ୍ରମଃ କନ୍ୟା ମୂଲମ୍ ?
उत्तर:
ଶ୍ୟାମଳତାୟା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

(ख) कृषकः केन भूमिं कर्षति ?
କୃଷକ କେନ ଭୂମି କର୍ଷତି ?
उत्तर:
ହଳେନ

(ग) कदा कृषिकार्यस्य आरम्भः भवति ?
କଦା କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହବତି ?
उत्तर:
ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ

(घ) कै: क्षेत्रं रमणीयं भवति ?
କୈ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ।
उत्तर:
ଶାକାଦିଭିଂ

(ङ) कस्मै नम: ?
କର୍ଣ୍ଣେ ନମଃ ?
उत्तर:
କୃଷକାୟ

(हलेन, कृषकाय, श्यामलतायाः, अक्षयतृतीयातः, शाकादिभि,:)
(ହଳେନ, କୃଷକାୟ, ଶ୍ୟାମଳତାୟା, ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ, ଶାକାଦିଭି)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

2. शून्यस्थानं पूरयत (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ ।)
(ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) ………… ओडिशाप्रदेशः ।
…………… ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶଃ ।
उत्तर:
ଏଷ

(ख) हलं नाम ………… |
ହଳଂ ନାମ ………………
उत्तर:
ଲାଙ୍ଗଳମ୍

(ग) कृषकः ………… कष्टं करोति ।
କୃଷକଃ ……….. ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶଃ ।
उत्तर:
ସ୍ବୟଂ

(घ) पण्यद्रव्याणि ………… आनयति ।
ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି………….. ଆନୟତି ।
उत्तर:
ବିପଣୀମ୍

(ङ) अतः ………… कृषकाय नम:।
ଅତଃ ………………. କୃଷକାୟ ନମଃ ।
उत्तर:
ଏତଦ୍ଵୈ

(एषः, एतस्मै, विपणीम, लाङ़लम्स्व,यम्)
(ଏଷ, ଏତଦ୍ଵୈ, ବିପଣୀମ୍, ଲାଙ୍ଗଳମ୍, ସ୍ଵୟମ୍)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

3. मांतृभाषया अनुवादं कुरुत :  (ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)
(ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) बहवः नद्यः अस्मिन् प्रदेशे प्रवहन्ति ।
(ବହବ ନମଃ ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶେ ପ୍ରବହନ୍ତି ।)
उत्तर:
ବହୁତ ନଈ ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବାହିତ ।

(ख) नदी-प्रवाहात् एतस्याः भूमिः उर्वरा ।
(ନଦୀ ପ୍ରବାହାତ୍ ଏତସ୍ୟା ଭୂମି ଉର୍ବରା ।)
उत्तर:
ନଦୀ ପ୍ରବାହରୁ ଏହାର ମାଟି ଉର୍ବର ।

(ग) शाकादिभि:क्षेत्रं रमणीयं भवति ।
(ଶାକାଦିରଃ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି।)
उत्तर:
ଶାଗାଦିଦ୍ୱାରା ଜମି ସୁନ୍ଦର ହୋଇଥାଏ ।

(घ) पण्यद्रव्याणि विपणीम् आनयति ।
(ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି ବିପଣୀମ୍ ଆନୟତି ।)
उत्तर:
ବିକ୍ରୟଯୋଗ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ବଜାରକୁ ଆଣେ ।

(ङ) अतः एतस्मै कृषकाय नमः ।(ଅତଃ ଏତକୈ କୃଷକାୟ ନମଃ ।)
उत्तर:
ଏଣୁ ଏହି ଲକ୍ଷଇଲ ମଥାଏ ।

(च) जयतु कृषकः । जयतु सैनिकः । (ଜୟତୁ କୃଷକଃ ଜୟତୁ ସୈନିକଃ ‍)
उत्तर:
କୃଷକର ଜୟହେଉ । ସୈନିକର ଜୟ ହେଉ ।

उदाहरणम्-ता श्या म ल या:-श्यामलताया:
ଉଦାହରଣମ୍ – ତା ଶ୍ୟା ମ ଳ ୟା – ଶ୍ୟାମଳତାୟା

(१) प्र शे दे …………
ପ୍ର ନ ଧା ମ୍ – ପ୍ରଧାନମ୍

(२) भूण चक:…………
ଭୂ ଣ ଚ କଃ – ଭୂଚଣକଃ

(३) प्र न धा म् …………
ପ୍ର ନ ଧା ମ୍ – ପ୍ରଧାନମ୍

(४) का ले शी त …………
କାଳେ ଶୀତ – ଶୀତକାଳେ

(५) श्रा ण व स्य …………
ଶ୍ରା ଣ ବ ସ୍ୟ – ଶ୍ରାବଣସ୍ୟ

(६) वि णी प म् …………
ବି ଣୀ ପ ମ୍ – ବିପଣୀମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

5. स्तम्भमेलनं कुरुत (ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ ।)
(ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 1
उत्तर:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 2

6. रेखाक्कितपदस्य संशोधनं कुरुत। (ରେଖାଙ୍କିତପଦସ୍ୟ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ ।)
(ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସଂଶୋଧନ କର ।)

(क) भोजनव्यवस्था रुचिकरा भवति ।
ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରା ଭବତି ।
उत्तर:
ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରୀ ଭବତି।

(ख) एतस्मै कृषकं नमः।
ଏତ କୃଷକଂ ନମଃ ।
उत्तर:
ଏତସ୍କି କୃଷକାୟ ନମଃ ।

(ग) एषा आड़िशाप्रदेशः।
ଏଷା ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ ।
उत्तर:
ଏତଃ ଓଡ଼ିଶାଦେଶଃ ।

(घ) बहुनि नद्य:प्रवहन्ति ।
ବହୁନି ନଦ୍ୟ ପ୍ରବହନ୍ତି ।
उत्तर:
ବହନଃ ନମଃ ପ୍ରବହନ୍ତି |

(ङ) कृषकः स्वयं कष्टं कुर्वन्ति
କୃଷକଃ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କୁହଁନ୍ତି
उत्तर:
କୃଷକଃ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

7. वाक्यानि रचयत ।
आनयति, नमः, करोति, भवति, जना:
उत्तर:
आनयति (ଆନୟତି) – ବାଳିକା ପୁଷ୍ପମ୍ ଆନୟତି ।
नमः (ନମଃ) – ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥାୟ ନମଃ ।
करोति (କରୋତି) – ଗୋପାଳ କିଂ କରୋତି ?
भवति (ଭବତି) – ଅତ୍ର ମେଳା ଭବତି ।
जना: (ଜନା) – ଜନଃ ବିପଣୀ ଗଛନ୍ତି ।

8. सन्थिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।)
चणकादीनि, प्रारम्भः, शाकादिभि:
उत्तर:
चणकादीनि (ଚଣକାଦୀନି) – ଚଣକ + ଆଦୀନି
प्रारम्भः (ପ୍ରାରମ୍ଭ) – ପ୍ର + ଆରମ୍ଭ
शाकादिभि: (ଶାକାଦିଭି) – ଶାକ + ଆଦିଭିଂ

तव कृते करणीयम् ତୁମ ପାଇଁ କାମ)
पश्यत, उच्चैः पठत (ଦେଖ, ପାଟିକରି ପଢ଼ ।)

प्रथमा विभक्तिः  (ପ୍ରଥମା ବିଭଭି)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 3

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 4

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 5

‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिङ्गे ‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ପୁଂଲିଙ୍ଗେ
द्वितीया विभक्ति: (ଦ୍ବିତୀୟା ବିଭବାଃ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 6

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 7

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 8

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिझें’ ‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ପୁଂଲିଙ୍ଗେ
तृतीया विभक्तिः : (ତୃତୀୟା ବିଭବାଃ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 13

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 11

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 14

‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिङ्रे – ‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ପୁଂଲିଙ୍ଗେ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 15

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 16

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 21

‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिक्रे ‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ପୁଂଲିଙ୍ଗେ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 22

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 23

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 24

‘एतद्र’ शब्दस्य पुंलिङ्ने
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 25

शून्यस्थानानि पूरयत – तद् – तस्य – तेषाम्
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 26
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 27

‘एतद्’ शब्दस्य पुंलिङ्ने -‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ପୁଂଲିଙ୍ଗେ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 28

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 30
‘एतद्’ शब्दस्य नपुंसकलिङ़्रे – (‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ନପୁଂସକଲିଙ୍ଗ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 31

प्रथमाविभक्तिः
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 32

ପ୍ରଥମ ବିଭବାଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 33

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

द्वितीया विभक्ति:
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 34

ଦ୍ଵିତୀୟା ବିଭନିଃ
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 35

तृतीयात्: सम़मीं यावत् पुंलिङ्ग्नव्
(ତୃତୀୟାତଃ ସପ୍ତମୀ ଯାବତ୍ ପୁଂଲିଙ୍ଗବତ୍)
(ତୃତୀୟାଠାରୁ ସପ୍ତମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଂଲିଙ୍ଗ ପରି)
पश्यत,लिखत-ପଶ୍ୟତ ଲିଖତ (ଦେଖ ଓ ଲେଖ)
‘एतद्'शब्दस्य स्रीलिझे़्ग़-(ଏତଦ୍ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 36
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 37

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

‘एतद्’ शब्दस्य स्वीलिझे – ‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 38

‘एतद्’ शब्दस्य स्रीलिङ्रे (‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ)
तृतीया विभक्ति : (ତୃତୀୟା ବିଭବାଃ)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 40

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 44

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 45

‘एतद्’ शब्दस्य स्रीलिझे़ –

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 46

‘एतद्’ शब्दस्य स्रीलिझ्रे – (‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 47
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 48

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

‘एतद्’ शब्दस्य स्रीलिझे -(‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 50

‘एतद्’ शब्दस्य स्रीलिझे़ – (‘ଏତଦ୍’ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗେ)

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 51

शून्यस्थानानि पूरयत –
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 52
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 53

एकपदेन उत्तरं लिखत ।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)

1. केषां सौन्दर्यम् एतं प्रदेशं मण्डयति ?
କେଷା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରଦେଶଂ ମଣ୍ଡୟତି ?
उत्तर:
ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରାମାଂ

2. कस्य श्रम: श्यामलताया: मूलम् ?
କସ୍ୟ ଶ୍ରମଃ ଶ୍ୟାମଳତାୟା ମୂଳମ୍ ?
उत्तर:
କୃଷକସ୍ଯ

3. प्रायतः कति प्रतिशतं जनाः कृषिद्वारा जीवन्ति?
ପ୍ରାୟତଃ କତି ପ୍ରତିଶତଂ ଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି ?
उत्तर:
ଅଶୀତିଃ

4. एतस्य प्रदेशस्य प्रधानम् उत्पादनं किम् ?
ଏତସ୍ୟ ପ୍ରଦେଶସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ୍ ଉତ୍ପାଦନଂ କିମ୍ ?
उत्तर:
ଧାନ୍ୟମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

5. कृषिकार्यस्य आरम्भः कस्मात् भवति ?
କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କସ୍ମାତ୍ ଭବତି ?
उत्तर:
ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ

6. अक्षयतुतीयातः कस्य आरम्भः भवति ?
ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ କସ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ଭବତି ?
उत्तर:
କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ଯ

7. शाकादिभि:किं रमणीयं भवति ?
ଶାକାଦିଭିଂ କିଂ ରମଣୀୟଂ ଭବତି ?
उत्तर:
କ୍ଷେତ୍ରମ୍

8. कृषकः प्रणयद्रव्याणि कुत्र आंनयति ?
କୃଷକଃ ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି କୁତ୍ର ଆନୟତି ?
उत्तर:
ବିପଣୀମ୍

9. कृषकः कानि विपणीम् आनयति ?
କୃଷକଃ କାନି ବିପଣୀମ୍ ଆନୟତି ?
उत्तर:
ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି

10. कै:अस्माकं भोजनव्यवस्था रुंचिकरी भवति ?
କୈ ଅସ୍ମାକଂ ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରୀ ଭବତି ?
उत्तर:
ପଣ୍ୟ

11. पणयै: अस्माकं का रुचिकरी भवति ?
ପଶୌ ଅସ୍ମାକଂ କା ରୁଚିକରୀ ଭବତି ?
उत्तर:
ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା

12. जना: केन जीवन्ति ?
ଜନାଃ କେନ ଜୀବନ୍ତି ?
उत्तर:
କୃଷିଦ୍ୱାରା

13. कृषिद्वारा के जीवन्ति ?
କୃଷିଦ୍ୱାରା କେ ଜୀବନ୍ତି ?
उत्तर:
ଜନାଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

14. हलं नाम किम् ?
ହଳଂ ନାମ କିମ୍ ?
उत्तर:
ଲାଙ୍ଗଳମ୍

15. किं नाम हलम् ?
କିଂ ନାମ ହଳମ୍ ?
उत्तर:
ଲାଙ୍ଗଳମ୍

16. कस्य राज्यस्य प्रधानम् उत्पादनं धान्यम् ?
କସ୍ୟ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ୍ ଉତ୍ପାଦନଂ ଧାନ୍ୟମ୍ ?
उत्तर:
ଓଡ଼ିଶାରାଜ୍ୟସ୍ୟ

17. कः स्वयं कष्टं करोति ?
କଂ ସ୍ବୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି ?
उत्तर:
କୃଷକ

18. कदा क्षेत्रं रमणीयं भवति ?
କଦା କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ?
उत्तर:
ଶୀତକାଳେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

19. शीतकाले क्षेत्रं किं भवति ?
ଶୀତକାଳେ କ୍ଷେତ୍ର କିଂ ଭବତି ?
उत्तर:
ରମଣୀୟମ୍

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूररयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ଯାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. ता:नर्त्तक्य:। ………… नर्त्तकीनां नृत्यम् अद्य अस्ति। (एतेषाम्,एतासां,तासाम्)
……………. ନର୍ତ୍ତକୀନାଂ ନୃତ୍ୟମ୍ ଅଦ୍ୟ ଅସ୍ତି । (ଏତେଷାମ୍, ଏତାସାଂ, ତାସାମ୍)
उत्तर:
ତାସାଂ

2. तौ चतुरौ। ………… चतुराभ्यां परितोषिकं ददामि।
ତୌ ଚତୁରୌ ……………. ଚତୁରାଭ୍ୟା ପରିତୋଷିକଂ ଦଦାମି । (ଏତାଭ୍ୟାମ୍, ତାଙ୍ଖ୍ୟା, ଆଭ୍ୟାମ୍)
उत्तर:
ତାଙ୍ଖ୍ୟା

3. सा नदी। ………… नद्यां वहवः मकराः सन्ति । (तस्मिन,तस्यां,एतस्याम्)
ସା ନଦୀ ………………… ନଦ୍ୟା ବହନଃ ମକରା ସନ୍ତି । (ତସ୍ମିନ୍, ତସ୍ୟା, ଏତସ୍ୟାମ୍)
उत्तर:
ତଥ୍ଯା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

4. एते छात्रा:। ………… छात्रेषु कः चतुरः स्यात् ? (एतेषु,एषु,तेषु)
ଏତେ ଛାତ୍ରା । ……………. ଛାତ୍ରେଷୁ କଃ ଚତୁରଃ ସ୍ୟାତ୍‌ ? (ଏତେଷୁ, ଏଷୁ, ତେଣୁ)
उत्तर:
ଏତେଷୁ

5. स: पर्वतः। ………… पर्वतात्’तिस्र: नद्यः प्रभवन्ति। (अस्मात्, तस्मात्, एतस्मातं)
ସ୍ୱ ପର୍ବତଃ ………………….. ପର୍ବତାତ୍‌ ତିନଃ ନମଃ ପ୍ରଭବର୍ତ୍ତି ? (ଅସ୍ନାତ୍‌, ତସ୍ମାତ୍, ଏତସ୍ମାତ୍)
उत्तर:
ତସ୍ମାତ୍

6. इमे शिक्षिके । ………… शिक्षिकयो : पाठनेन छात्रा: तुष्यन्ति। (अनयो:, एतयो:, एतसाम्प)
ଇମେ ଶିକ୍ଷିକେ ………………..ଶିକ୍ଷିକ ପାଠନେନ ଛାତ୍ରା ତୁଷ୍ଯତି ? (ଅନୟୋ, ଏତ, ଏତସାମ୍)
उत्तर:
ଅନୟୋ

7. ते शिक्षका: । ………… शिक्षकान् वयं प्रणमामः।. (एताः, इमान, तान् )
ତେ ଶିକ୍ଷକା । ……………….ଶିକ୍ଷକାନ୍ ବୟଂ ପ୍ରଣମାମଃ ( ଏତଃ, ଇମାନ, ତାନ)
उत्तर:
ତାନ୍

8. तानि फलानि । ………… फलेभ्यः एकं भवान् त्रेयंतुं। (ताभ्यः; तेभ्यः, एभ्यः)
ତାନି ଫଳାନି । ……………… ଫଳେଭ୍ୟ ଏବଂ ଭବାନ୍ ନିର୍ୟତ୍ବ। (ତାଜ୍ୟ, ତେଭ୍ୟ, ଏଭ୍ୟ)
उत्तर:
ତେବାଃ

9. ते घटाः। ………… घटानां वर्ण्णः समानः। (तासाम्, तेषाम्, एथाम्)
ତେ ଘଟା ……………ଘଟାନାଂ ବହିଃ ସମାନଃ ? (ତାସାମ, ତେଷାମ୍, ଏଷାମ୍)
उत्तर:
ତେଷା

10. इमा: नालिका:। ………… नालिकाभ्यः जलं स्त्रववि। (आभ्य:, एभ्य:, ताभ्य:)
ଇମା ନାଳିକା । ……….. ନାଳିକାଭ୍ୟ ଜଳଂ ସୁବତି । (ଆଭ୍ୟ, ଏଭ୍ୟ, ତାଭ୍ୟ)
उत्तर:
ଆଭ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

11. अयं मार्गः। ………… मार्गेण गच्छति चेत् नगरं प्राप्नोति। (एतेन, अनेन, अनया)
ଅୟଂ ମାର୍ଗ । ……….. ମାର୍ଗେଣ ଗଚ୍ଛତି ଚେତ୍ ନଗରଂ ପ୍ରାଷ୍ଟୋତି ? (ଏତେନ, ଅନେନ, ଅନୟା)
उत्तर:
ଅନେନ

12. इमे वाहने। …………वाहनयो :भवत्यै किं रोचते ? (अनयो, एतांसां, तयो:)
ଇମେ ବାହନେ । ………………… ବାହନୟୋ ଭବତ୍ୟେ କିଂ ରୋବତେ ? ( ଅନୟୋ, ଏତାସାଂ, ତ)
उत्तर:
ଅନୟୋ

13. एताः शाटिकाः। …………शाटिकानां विन्यासः मनोहरः अस्तिः।(आसाम्,एतासाम्,तासाम्)
ଏତଃ ଶାଟିକା । ………….. ଶାଟିକାନାଂ ବିନ୍ୟା ପଃ ମନୋହରଃ ଅସ୍ଥି। (ଆସାମ, ଏତାସାମ୍, ତାସାମ)
उत्तर:
ଆସାଂ

14. इयं मम लेखनी …………लेखन्य पंचविशतिरूप्यकाणि अदाम्।(अस्मैं,अस्यै,एतस्यै)
ଇୟଂ ମମ ଲେଖନୀ ………………..ଲେଖନୈ ପଞ୍ଚବିଂଶତିରୂପ୍ୟକାଣି ଅଦଦାମ୍ । (ଅସ୍ଥି, ଅସ୍ୟ, ଏତତ୍ସ୍ୟ)
उत्तर:
ଅସ୍ଯ

15. इमौ चषकौ …………चषकाभ्याम् अतिथिभ्यः फलरसं ददातु ।(एताभ्याम्,आभ्याम्,एभ्याम्)
ଇମୌ ଚଷକୌ । …………………. କାଲ୍ୟାମ୍ ଅତିଥ୍‌ ଫଳରସଂ ଦଦାତୁ ? ( ଏତାଭ୍ୟାମ୍, ଆଭ୍ୟାମ୍, ଏଭ୍ୟାମ୍)
उत्तर:
ଆଭ୍ଯା

उत्तरचयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
केषां सौन्दर्य्यम् एतं प्रदेशं मण्डयति?
କେଷା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍ ଏବଂ, ପ୍ରଦେଶଂ ମଣ୍ଡୟତି ?
(A) ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରାଣାମ୍
(B) କ୍ଷେତ୍ରାଣାମ୍
(C) ଭୂମିନୀମ୍
(D) ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରାଣାମ
उत्तर:
(A) ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରାଣାମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

प्रश्न 2.
उत्तरचयनं कुरुत ।
ଶ୍ୟାମଲତାୟା ମୂଳଂ କିମ୍ ?
(A) କର୍ମୀ
(B) ଶ୍ରମଃ
(C) ଧର୍ମଃ
(D) ବିଶ୍ରାମଃ
उत्तर:
(B) ଶ୍ରମଃ

प्रश्न 3.
प्रायतः कतिजनाः कृषिद्वारा जीवन्ति?
ପ୍ରାୟତଃ କତିଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି ?
(A) ପ୍ରତିଶତମ୍ ପଞ୍ଚଦଶ
(B) ପ୍ରତିଶତମ୍ ପଞ୍ଚାଶିତ୍
(C) ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତିଃ
(D) ପ୍ରତିଶତମ୍ ନବତଃ
उत्तर:
(C) ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତିଃ

प्रश्न 4.
कृषकः केन भूमिं कर्षति?
‘କୃଷତଃ କେନ ଭୂମି କର୍ଷତି ?
(A) ହସ୍ତନ
(B) ଦୁଃଖେନ
(C) ଶକଟେନ
(D) ହଳେନ
उत्तर:
(D) ହଳେନ

प्रश्न 5.
एतस्य प्रदेशस्य प्रधानम् उत्पादनं किम्?
ଏତସ୍ୟ ପ୍ରଦେଶସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ୍ ଉତ୍ପାଦନଂ କିମ୍ ?
(A) ଧାନ୍ୟମ
(B) ମୁଦ୍‌ଗମ୍
(C) ମାଷମ୍
(D) ଚଣକମ୍
उत्तर:
(A) ଧାନ୍ୟମ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

प्रश्न 6.
कदा कृषिकार्यस्य आरम्भः भवति?
କଦା କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ଭବତି ?
(A) ତୃତୀୟାତଃ
(B) ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ
(C) ଦୋଳପାର୍ବଣତଃ
(D) ଦଶହରାତଃ
उत्तर:
(B) ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ

प्रश्न 7.
कै:क्षेत्रं रमणीयं भवति?
କୈ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ?
(A) ଶାକାଦିର୍ଭି
(B) ପୁଚ୍ଚୈଃ
(C) ଫଲୈ
(D) ବୃକ୍ଷି
उत्तर:
(A) ଶାକାଦିଭି

प्रश्न 8.
कृषकः पणयद्रव्याणि कुत्र आनयति ?
କୃଷକ ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି କୁତ୍ର ଆନୟତି ?
(A) ଗୃହମ୍
(B) କାର୍ଯ୍ୟାଳୟମ୍
(C) ବିପଣୀମ୍
(D) ଆପଣମ
उत्तर:
(C) ବିପଣୀମ୍

प्रश्न 9.
पणयै:अस्माकं का रुचिकरी भवति?
ପଣ୍ୟ ଅସ୍ମାକଂ କା ରୁଚିକରୀ ଭବତି’?
(A) ବ୍ୟଞ୍ଜନମ୍
(B) ଅନ୍ନମ୍
(C) ଭୋଜନମ୍
(D) ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା
Answer:
(D) ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା

प्रश्न 10.
कस्मै नम:?
କର୍ଣ୍ଣେ ନମଃ ?
(A) କୃଷକାୟ
(B) ତସ୍ମି
(C) ସୈନିକାୟ
(D) ମାନବାୟ
उत्तर:
(A) କୃଷକାୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

प्रश्न 11.
कृषिद्वारा के जीवन्ति?
କୃଷିଦ୍ୱାରା କେ ଜୀବନ୍ତି ?
(A) ପୁରୁଷା
(B) ଜନାଃ
(C) ଲୋକା
(D) ମାନବାଃ
उत्तर:
(B) ଜନାଃ

प्रश्न 12.
किं नाम हलम्?
କିଂ ନାମ ହଳମ୍ ?
(A) ଜଳମ୍
(B) ଫଳମ୍
(C) ଲଙ୍ଗଳମ୍
(D) ଯୁଗଳମ୍
उत्तर:
(C) ଲଙ୍ଗଳମ୍

प्रश्न 13.
धान्यं कस्य राज्यस्य प्रधानम् उत्पादनम्?
ଧାନ୍ୟ କସ୍ୟ ରାଜ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ୍ ଉତ୍ପାଦନମ୍ ?
(A) ଓଡ଼ିଶା
(B) କର୍ଣାଟକ
(C) ବିହାର
(D) ହିମାଳୟ
उत्तर:
(A) ଓଡ଼ିଶା

प्रश्न 14.
कः स्वयं कष्टं करोति?
କଃ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି ?
(A) କୃଷକଃ
(B) ଗ୍ରାହକଃ
(C) ଯୁବକଃ
(D) ଶ୍ରମିକଃ
उत्तर:
(A) କୃଷକଃ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

प्रश्न 15.
कदा क्षेत्रं रमणीयं भवति?
କଦା କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ?
(A) ଆତପକାଳେ
(B) ଶୀତକାଳେ
(C) ବସନ୍ତକାଳେ
(D) ଶରଦି
उत्तर:
(B) ଶୀତକାଳେ

रेखांकित पदानां संशोधनं वुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. एषा ओड़िशा प्रदेशम्
ଏଷା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶମ୍
उत्तर:
ଏଷ ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ ।

2. प्रतिशतम् अशीतिः जनः कृषिद्वारा जीवन्ति।
ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତଃ ଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି ।
उत्तर:
ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତିଃ ଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି ।

3. बहवं: नदी अस्मिन् प्रदेशे प्रवहन्ति ।
ବହନଃ ନଦୀ ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶେ ପ୍ରବହନ୍ତି ।
उत्तर:
ବହନଃ ନଦ୍ୟ ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶ ପ୍ରବହନ୍ତି।

4. नदी प्रवाहात् एतस्या: भूंमि: उर्वरः
ନଦୀ ପ୍ରବାହାତ୍ ଏତସ୍ୟା ଭୂମି ଊର୍ବରଃ
उत्तर:
ନଦୀ ପ୍ରବାହାତ୍ ଏତସ୍ୟା ଭୂମି ଉର୍ବରା ।

5. एतद् भूमि: उत्पादनयोग्या भवति।
ଏତଦ୍ ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟା ଭବତି ।
उत्तर:
ଏତେନ ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ଭବତି ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

6. धान्यम् एतस्य प्रदेशस्य प्रधानः उत्पादनम्।
ଧାନ୍ୟମ ଏତସ୍ୟ ପ୍ରଦେଶସ୍ୟ ପ୍ରଧାନଃ ଉତ୍ପାଦନମ୍ ।
उत्तर:
ଧାନ୍ୟମ୍ ଏତସ୍ୟ ପ୍ରଦେଶସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ୍ ଉତ୍ପାଦନମ୍ ।

7. कृषकः रौद्रतापस्य सहनं कुर्वन्ति
କୃଷକ ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ ସହନଂ କୁର୍ବନ୍ତି
उत्तर:
କୃଷକ ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ ସହନଂ କରୋତି।

8. शाकादिभि: क्षेत्रं रमणीया भवति।
ଶାକାଦିଭିଂ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟା ଭବତି ।
उत्तर:
ଶାକାଦିଭିଂ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ।

9. क़षकाः स्वयं कष्टं करोति ।
କୃଷକ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି ।
उत्तर:
କୃଷକଃ ସ୍ଵୟଂ କର୍ଡିଂ କରୋତି ।

10. एतस्मै कृषकं नमः।
ଏତକୈ କୃଷକଂ ନମଃ ।
उत्तर:
ଏତସ୍ରେ କୃଷକାୟ ନମଃ ।

सन्धिविच्छेदं कुरुत।
(ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  • भूचणकादीन्  (ଭୂଚଣକାଦୀନ) = ଭୂଚଣକ + ଆଦିନ :
  • प्रारम्भ: (ପ୍ରାରମ୍ଭ) = ପ୍ର + ଆରମ୍ଭ = ପ୍ରାରମ୍ଭ
  • शाकादिभि: (ଶାକାଦିଭି) = ଶାକ + ଆଦିଭିଂ

सन्थिं कुरुत
(ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

  • शाक + आदिभि: = शाकादिभि: ଶାକ + ଆଦିଭିଂ = ଶାକାଦିଭି
  • प्र + आरम्भ: = प्रारम्भ: ପ୍ର + ଆରମ୍ଭ = ପ୍ରାରମ୍ଭ

क्रियापदं निर्वाचयत (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)
मण्डयति, प्रायतः, जीवन्ति, भूमि:, कर्षति, भवन्ति, कृषक:, करोति, स्वयम्, धान्यम् । कर्तृपदं चिनुत ।
ମଣ୍ଡୟତି, ପ୍ରାୟତଃ, ଜୀବନ୍ତ, ଭୂମି, କର୍ଷତି, ଭବତି, କୃଷକ, କରୋତି, ସ୍ଵୟମ୍, ଧାନ୍ୟମ୍ ।
उत्तर: ମଣ୍ଡୟତି, ଜୀବନ୍ତି, କର୍ଷନ୍ତି, ଭବନ୍ତି, କରୋତି

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

कर्तृपदं चिनुत (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)
ओड़िशाप्रदेशः, श्रम, मण्डयति, जनाः, जीवन्ति, नद्यः, प्रवहन्ति, कर्षन्ति, कृषक:, धान्यम् ।
ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ, ଶ୍ରମ, ମଣ୍ଡୟିତ, ଜନା, ଜୀବନ୍ତି, ନଦ୍ୟ, ପ୍ରବହନ୍ତି, କର୍ଷନ୍ତି, କୃଷକ, ଧାନ୍ୟମ୍ ।
उत्तर:  ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ, ଜନା, ନଦ୍ୟ, କୃଷକଃ, ଧାନ୍ୟମ୍ ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् ल्लिखत।
(ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତୃଭାଷୟା ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖତ ।)

  • मण्डयति (ମଣ୍ଡୟତି) – ମଣ୍ଡନ କରିଛି
  • बहवः (ବହବ) – ବହୁତ
  • मुद्गः (ମୁଦ୍‌ଗ) – ମୁଗ
  • भूब (ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ) – ଟାଣଖରାର
  • सिक्तः (ସିଲ୍ଲୀ) – ଓଦାହୋଇ
  • उषाठशः (ବାର୍ଭାକ) – ବାଇଗଣ
  • विपिणीम् (ବିପଣୀମ) – ବଜାରକୁ

निजभाषया प्रायशः दशभि: वाक्यै : उत्तरं लिखत ।
(ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାର୍କେ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ ।)
कृषकः देशरक्षकः कथं भवति ?
କୃଷକଃ ଦେଶରକ୍ଷତଃ କଳଂ ଭବତି ?
उत्तर:
ଓଡ଼ିଶା ଆମ ପ୍ରଦେଶ। ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମ ଦେଶ । ଏହି ଶ୍ୟାମଳତାର ମୂଳ ହେଉଛି କୃଷକର ଶ୍ରମ। ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ ଅଶୀ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକମାନେ କୃଷିଦ୍ଵାରା ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି । ଏଠାରେ ଅନେକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ଏବଂ ନଦୀ ପ୍ରବାହଦ୍ବାରା ଭୂମି ଉର୍ବର ହେଉଛି । କୃଷକ ଏହି ଭୂମିକୁ ହଳଦ୍ଵାରା କର୍ଷଣ କରେ । ଯେତେବେଳେ ଏହା . ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ କୃଷକ ନିଜ କଠୋର ପରିଶ୍ରମରେ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି, କୋଳଥ ଆଦି ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

ଧାନ ହେଉଛି ଆମ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ପାଦନ ଶସ୍ୟ । ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟା ଦିନଠାରୁ ଏଠାରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । କୃଷକ ପ୍ରଚଣ୍ଡଖରାକୁ ସହି ଶ୍ରାବଣର ବୃଷ୍ଟିଧାରାରେ ଭିଜି କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଵାଦନ କରେ। ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ପନିପରିବା ଋଷ କରିଥାଏ । ଶୀତଦିନେ ଆଳୁ, ବାଇଗଣ, ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମୂଳା, ଶାଗ ଆଦିରେ କ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ରମଣୀୟ ଦେଖାଯାଏ । କୃଷକ ଦିନରାତି ପରିଶ୍ରମ କରି ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ୟ ତଥା ପନିପରିବା

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. एष: ओड़िशाप्रदेशः।
ଏଷ ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ।

2. शस्यश्यामलक्षेत्राणां सौन्दर्यम् एतं प्रदेशं मण्डयति ।
ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରାଣା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରଦେଶଂ ମଣ୍ଡୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶସ୍ୟଶାମଳକ୍ଷେତ୍ରର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଦେଶକୁ ମଣ୍ଡନ କରେ।

3. प्रायतः प्रतिशतम् अशीतिः जनाः कृषिद्वारा जीवन्ति ।
ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତଃ ଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରାୟ ଶହେରୁ ଅଶୀଭାଗ ଲୋକ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।

4. कृषकः हलेन भूमिं कर्षति ।
କୃଷକ ହଳେନ ଭୂମି କର୍ଷତି ।
ଅନୁବାଦ: କୃଷକ ହଳରେ ଭୂମି ଚାଷ କରେ।

5. एतेन भूमिः उत्पादनयोग्या भवति ।
ଏତେନ ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହାଦ୍ଵାରା ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

6. हलं नाम लाइलम्।
ହଳଂ ନାମ ଲାଙ୍ଗଳମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ହଳର ଅର୍ଥ ଲଙ୍ଗଳ।

7. कृषिक्षेत्रात् धान्य-मुद्र-माष-भूचकणकादीनि शस्यानिं उत्पादितानि भवन्ति ।
କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରାତ୍ର ଧାନ୍ୟ-ମୁଦ୍ଗ-ମାଷ-ଭୂଚକଣକାଦୀନି ଶସ୍ୟାନି ଉତ୍ପାଦିତାନି ଭାବନ୍ତି ।
ଅନୁବାଦ: କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି, ବାଦାମ ପ୍ରଭୃତି ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।

8. अक्षयतृतीयातः एतस्मिन् प्रदेशे कृषिकार्यस्य प्रारम्भ: भवति ।
ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ ଏତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରୁ ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

9. कृषकः रौद्रतापस्य सहनं करोति ।
କୃଷକ ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ ସହନଂ କରୋତି ।
ଅନୁବାଦ: କୃଷକ ଖରାର ତାତିକୁ ସହନ କରେ।

10. श्रावणस्य वृष्टिद्वारा सिक्तः सन् कृषिकार्यं सम्पादयति।
ଶ୍ରାବଣସ୍ୟ ବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ସିଫ୍ଟ ସନ୍‌ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାଦୟତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶ୍ରାବଣର ବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ଓଦାହୋଇ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାଦନ କରେ ।

11. शीतकाले आलुक-वार्ताक, पलाण्डु, मूलक शाकादिभि: क्षेत्रं रमणीयं भवति ।
ଶୀତକାଳେ ଆଳୁକ-ବାର୍ତାକ, ପଲାଣ୍ଡୁ, ମୂଳକ ଶାକାଦିର୍ଭି କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଶୀତଦିନେ ଆଳୁ, ବାଇଗଣ, ପିଆଜ, ମୂଳା, ଶାଗ ପ୍ରଭୃତି ଦ୍ଵାରା କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟ ହୋଇଥାଏ।

12. कृषकः स्वयं कष्ट करोर्ति ।
କୃଷକଃ ସ୍ବୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି ।
ଅନୁବାଦ: କୃଷକ ନିଜେ କଷ୍ଟକରେ ।

13. एतै : पणयै : अस्माकं भोजनव्यवस्था रुचिकरी भवति।
ଏତଃ ପଣ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରାକଂ ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରୀ ଭବତି ।
ଅନୁବାଦ: ଏହି ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟଦ୍ଵାରା ଆମ ଭୋଜନ -ବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକର ହୋଇଥାଏ।

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷିୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) 

1. ଲୋକମାନେ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନଧାରଣ କରନ୍ତି ।
उत्तर:
जना: कृषिद्वारा जीवन्ति।
ଜନଃ କୃଷିଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତି |

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

2. ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ ବହିଥାନ୍ତି।
उत्तर:
नद्य:अस्मिन् प्रदेशे प्रवहन्ति।
ନଦ୍ୟ ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶେ ପ୍ରବହନ୍ତି ।

3. ଲଙ୍ଗଳରେ ଭୂମି କର୍ଷଣ ହୁଏ ।
उत्तर:
लाङ्गलेन भूमिकर्षणं भवति।
ଲାଙ୍ଗଳେନ ଭୂମିକର୍ଷଣଂ ଭବତି ।

4. ଧାନ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନ ଶସ୍ୟ ।
उत्तर:
धान्यम् उत्कलस्य प्रधानं शस्यम्।
ଧାନ୍ୟମ୍ ଉତ୍କଳସ୍ୟ ପ୍ରଧାନଂ ଶସ୍ୟମ୍ ।

5. କୃଷକ ନିଜେ କଷ୍ଟ କରେ।
उत्तर:
कृषक: स्वयं कष्टं करोति।
କୃଷକଃ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି। .

6. ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବଜାରକୁ ନେଇଥାଏ।
उत्तर:
पण्यानि विपणं नयति।
ପଣ୍ୟାନି ବିପଣଂ ନୟତି।

7. ପରିବାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆମର ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକର ହୁଏ ।
उत्तर:
पण्यै: अस्माकं भोजनव्यवस्था रुचिकरी भवति।
ପଶୌ ଅସ୍ପୃକଂ ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରୀ ଭବତି।

अनुच्छेद: (ଅନୁ ଚ୍ଛେ ଦଃ )

एषः ओडिशाप्रदेशः । शस्यश्यामलक्षेत्राणां सौन्दर्यम् एतं प्रदेशं मण्डयति । एतस्याः श्यामलतायाः मूलं कृषकस्य श्रमः एव ।प्रायतः प्रतिशतम् अशीतिः जनाः कृषिद्वारा जीवन्ति । बहवः नद्यः अस्मिन् प्रदेशे प्रवहन्ति । नदीप्रवाहात् एतस्याः भूमिः उर्वरा । कृषकः हलेन भूमिं कर्षति । एतेन भूमि: उत्पादनयोग्या भवति । हलं नाम लाङ्लम्। एतस्मात् कृषिक्षेत्रात् धान्य-मुद्र-माष-कुल्माष-भूचणकादीनि शस्यानि उत्पादितानि भवन्ति ।

धान्यम् एतस्य प्रदेशस्य प्रधानम् उत्पादनम् । अक्षयतृतीयातः एतस्मिन् प्रदेशे कृषिकार्यस्य प्रारम्भः भवति । कृषकः रौद्रतापस्य सहनं करोति । एषः श्रावणस्य वृष्टिद्वारा सिक्तः सन् कृषिकार्यं सम्पादयति । शीतकाले आलुक-वार्ताक-पलाण्डु-लसुन-हरित-मूलक-रक्तवार्ताक-शाकादिभिः क्षेत्रं रमणीयं भवति । कृषकः स्वयं कष्टं करोति । पण्यद्रव्याणि विपणीम् आनयति । एतैः पण्यैः अस्माकं भोजनव्यवस्था डुचिकरी भवति । अतः एतस्मै कृषकाय नमंः ।

“जयतु कृषकः। जयतु सैनिकः।”
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 54

ଏଷ ଓଡ଼ିଶାପ୍ରଦେଶଃ । ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତ୍ରାଣଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମ୍ ଏବଂ ପ୍ରଦେଶଂ ମଣ୍ଡୟତି । ଏତସ୍ୟା ଶ୍ୟାମଳତାୟାଂ ମୂଳ କୃଷକସ୍ୟ ଶ୍ରମ ଏବ । ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରତିଶତମ୍ ଅଶୀତଃ ଜନଃ କୃଷି ଦ୍ଵାରା ଜୀବନ୍ତି । ବହନଃ ନଦ୍ୟ ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶେ ପ୍ରବହନ୍ତି । ନଦୀପ୍ରବାହାତ୍ ଏତସ୍ୟା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

ଭୂମି ଉର୍ବରା । କୃ

ଷକଃ ହଳେନ ଭୂମି କର୍ଷତି । ଏତେନ ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନଯୋଗ୍ୟ ଭବତି । ହଳଂ ନାମ ଲାଙ୍ଗଳମ୍ । ଏତସ୍ମାତ୍ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରାତ୍ ଧାନ୍ୟ – ମୁଗ୍ଧ – ମାଷ – କୁଳ୍ମଷ – ଭୂଚଣକାଦୀନି ଶସ୍ୟାନି ଉତ୍ପାଦିତାନି ଭାବନ୍ତି । ଧାନ୍ୟମ ଏତସ୍ୟ ପ୍ରଦେଶସ୍ୟ ପ୍ରଧାନମ ଉତ୍ପାଦନମ୍ । ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାତଃ ଏତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଦେଶେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭ ଭବତି। କୃଷକଃ ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ ସହନଂ କରୋତି । ଏଷ ଶ୍ରାବଣସ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ସିଦୁଃ ସନ୍‌ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦୟତି। ଶୀତକାଳେ ଆଳୁକ – ବାର୍ତାକ – ପଲାଣ୍ଡୁ – ଲସୁନ –ହରିତ – ମୂଳକ – ରକ୍ତବାର୍ତାକ – ଶାକାଦିଭିଂ କ୍ଷେତ୍ର ରମଣୀୟଂ ଭବତି। କୃଷକଃ ସ୍ଵୟଂ କଷ୍ଟ କରୋତି’’ ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି ବିପଣୀମ୍ ଆନୟତି।ଏତଃ ପଣ୍ୟ ଅସ୍ନାକଂ ଭୋଜନବ୍ୟବସ୍ଥା ରୁଚିକରୀ ଭବତି। ଅତଃ ଏତସ୍ମି କୃଷକାୟ ନମଃ ।

‘‘ଜୟତୁ କୃଷକଃ । ଜୟତୁ ସୈନିକ ।’’

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ
ଭୂଚଣକାଦୀନି = ଭୂଚଣକ + ଆଦୀନ, ପ୍ରାରମ୍ଭ = ପ୍ର + ଆରମ୍ଭ, ଶାକାଦିଭିଂ = ଶାକ + ଆଦିଭିଂ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ
ଏଷ – ଏହି, ଏବଂ ପ୍ରଦେଶମ୍ – ଏହି ପ୍ରଦେଶକୁ, ଏତସ୍ୟା | ଶ୍ୟାମଳତାୟା – ଏହି ଶ୍ୟାମଳତାର, ଶ୍ରମ – ପରିଶ୍ରମ, ଏବ – ହିଁ | ନିଶ୍ଚୟ, ପ୍ରାୟତଃ – ପ୍ରାୟ, ପ୍ରତିଶତମ୍ – ଶତକଡ଼ା, ପ୍ରବାହୀଦ୍ – ପ୍ରବାହହେତୁ, ଭୂମିଂ – ମାଟିକୁ, ନାମ – ଅର୍ଥାତ୍, ଚ – ଏବଂ, ଧାନ୍ୟ – ଧାନ, ମୁଗ୍ଧ – ମୁଗ, ମାଷ – ବିରି, କୁଳ୍ମଷ – କୋଳଥ, ଭୂଚଣକ – ବାଦାମ, ରୌଦ୍ରତାପସ୍ୟ – ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପର, ସିଧଃ ସନ୍ – ଓଦାହୋଇ, ଆଳୁକ – ଆଳୁ, ବାର୍ଭାକ – ବାଇଗଣ, ଲସୁନ – ରସୁଣ, ହରିତ – ବନ୍ଧାକୋବି, ମୂଳକ – ମୂଳା, ରକ୍ତବାର୍ଭାକ – ବିଲାତି, ଶାକ – ଶାଗ, ରମଣୀୟଂ – ସୁନ୍ଦର, ସ୍ଵୟଂ – ନିଜେ, ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ଯାଣି ବିକ୍ରିଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ, ବିପଣୀମ୍ – ବଜାରକୁ, ରୁଚିକରୀ – ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ, ଏତଦ୍ଵୈ କୃଷକାୟ – ଏହି କୃଷକକୁ, ନମଃ – ପ୍ରଣାମ, ଜୟତୁ – ଜୟହେତୁ ।

ଅନୁବାଦ
ଏହା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ । ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳକ୍ଷେତର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଦେଶକୁ ମଣ୍ଡନ କରେ । ଏହି ଶ୍ୟାମଳତାର ମୂଳ ହିଁ କୃଷକର ପରିଶ୍ରମ । ପ୍ରାୟ ଶହେରେ ଅଶି ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ କୃଷି ଦ୍ଵାରା ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ବହୁତ ନଈ ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ନଦୀପ୍ରବାହରୁ ଏହାର ଭୂମି ଉର୍ବର । କୃଷକ ହଳରେ ଭୂମି ଚାଷ କରେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଭୂମି ଉତ୍ପାଦନ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ହଳ ଅର୍ଥ ଲଙ୍ଗଳ । ଏହି କୃଷିକ୍ଷେତରୁ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି, କୋଳଥ, ବାଦାମ ପ୍ରଭୃତି ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଧାନ ଏହି ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ପାଦନ। ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟାରୁ ଏହି ପ୍ରଦେଶରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଅନ୍ତି । କୃଷକ ଖରା ସହନ କରେ । ଇଏ ଶ୍ରାବଣର ବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ଓଦା ହୋଇ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଶୀତଦିନେ ଆଳୁ, ବାଇଗଣ, ପିଆଜ, ରସୁଣ, ବନ୍ଧାକୋବି, ମୂଳା, ବିଲାତି, ଶାଗ ପ୍ରଭୃତିଦ୍ଵାରା କ୍ଷେତ ରମଣୀୟ ହୋଇଥାଏ । କୃଷକ ନିଜେ କଷ୍ଟ କରେ । ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ବଜାରକୁ ଆଣେ । ଏହି ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମ ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ଏଣୁ ଏହି କୃଷକକୁ ପ୍ରଣାମ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ

मण्डयति, उर्वरा, कुल्माष:, सिक्त:, वार्ताकम्, विपणीम्, पणयै:

कर्तृपदानि :
जना:, नद्या, शस्यानि, कृषक:, धान्यम्।

क्रियापदानि :
मण्डयति, जीवन्ति, प्रवहन्ति, कर्षति, संपादयति।

शब्दार्थ:

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 4 କୃଷକଃ 55

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

1. एकपदेन उत्तरं लिखत ।
ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ । (ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।)

(क) मण्डूककुले का आयोजिता?
ମଣ୍ଡୁକକୁଳେ କା ଆୟୋଜିତା ?
उत्तर :
ପ୍ରତିଯୋଗିତା

(ख) मण्डूकाः कस्य आरोहणं कृतवन्तः ?
ମଣ୍ଡକା କସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୃତବନ୍ତଃ ?
उत्तर :
ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ

(ग) का आरब्धा ? बा चा०था ?
उत्तर :
ପ୍ରତିଯୋଗିତା

(घ) मण्डूकमाता कम् उक्तवती?
ମଣ୍ଡୁକମାତା କମ୍ ଉଦ୍ଭବତୀ ?
उत्तर :
ସ୍ବକନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

(ङ) वयं केषां वचनं शृणुयाम ?
ବରଂ କେବାଂ ବଚନଂ ଶୁଣୁୟାମ ?
उत्तर :
ଗୁରୁଜନାନାଂ

(गुरुजनानां, प्रतियोगिता, स्वकनिष्ठपुत्रम् , प्रतियोगिता, स्तम्भस्य)
(ଗୁରୁଜନାନଂ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ସ୍ବକନିଷ୍ଠପୁତ୍ରମ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ)

2. बन्धनी मध्यस्थ यथार्थपदैः शून्यस्थानानि पूरयत ।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ଯସୁ ଯଥାର୍ଥପଦୌ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନାନି ପୂରୟତ।)
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ଯରେ ଥ‌ିବା ଠିକ୍ ପଦଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)

(क) मण्डूका: ____ आरोहणं कृतवन्त: ।
ମଣ୍ଡୁକା – ସ୍ତମ୍ଭସ୍ଯ
उत्तर :
ଅତ୍ଯୁତଃ

(ख) स्तम्भः _____ आसीत् ।
ସ୍ତମଃ _____ ଆସୀତ୍ବ ।
उत्तर :
ଅତ୍ଯୁଜଃ

(ग) पुत्र ! त्वं स्तम्भस्य _____ कुर्या: ।
ପୁତ୍ର । ବଂ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ____ କୁର୍ଯ୍ୟାଃ
उत्तर :
ଆରୋହଣଂ

(घ) आरोहणसमये कस्यापि वचनं न____।
ଆରୋହଣସମୟେ କନ୍ୟାପି ବଚନଂ ନ ____।
उत्तर :
ଶୁଣୁ

(ङ) अये ! ____ त्वम् ?
ଅୟେ ! ________ ତ୍ୱମ୍ ?

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

(अत्युच्चः, आरोहणं, पते :, शृणुया:, स्तम्भस्य)
(ଅଚ୍ୟୁଜଃ, ଆରୋହଣ, ପତଃ, ଶୁଣୁୟା, ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ)

3. मातृभाषया अनुवादं कुरुत:
(ମାତୃଭାଷୟ ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।) (ମାତୃଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କର ।)

(क) सः शिशुः स्तम्भस्य मध्यभागं प्राप्तवान् ।
ସ୍ୱ ଶିଶୁ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ମଧ୍ୟଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ – ସେହି ଶିଶୁ ସ୍ତମ୍ଭର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଁଞ୍ଚିଲା ।

(ख) तव प्रयास: व्यर्थः।
ତବ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ ।
ଅନୁବାଦ – ତୁମର ଚେଷ୍ଟା ବୃଥା।

(ग) आरोहणसमये कस्यापि वचनं न शृणुया: ?
ଆରୋହଣସମୟେ କନ୍ୟାପି ବଚନଂ ନ ଶୃଣ୍ମୟୀ ।
ଅନୁବାଦ – ଚଢ଼ିବା ସମୟରେ କାହାରି କଥା ଶୁଣିବା ଅନୁଚିତ ।

(घ) कथं त्वं स्तम्भस्य आरोहणे समर्थ: अभवः ?
କରଂ ପୁଂ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣେ ସମର୍ଥ ଅଭବ ?
ଅନୁବାଦ – କିପରି ତୁମେ ଏହି ଖମ୍ବ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲ ?

(ङ) वयं गुरुजनानां वचनं शृणुयाम ।
ବୟଂ ଗୁରୁଜନାନାଂ ବଚନଂ ଶୁଶୁୟାମ ।
ଅନୁବାଦ – ଆମ୍ଭେମାନେ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣିବା।

4. विषयानुसारं स्तम्भमेलनं कुरुत ।
ବିଷୟାନୁସାରଂ ସ୍ତମ୍ଭମେଳନଂ କୁରୁତ ।
(ବିଷୟ ଅନୁସାରେ ସ୍ତମ୍ଭ ଯୋଗକର ।)

‘क’ स्तम्भ: ‘ख’ स्तम्भ:
स्तम्भस्य दृढम्
आरोहणं व्यर्थः
मण्डूका: शिखरम्
प्रयास: चिन्तियन्ति
मनोबलं कृतवन्त:

उत्तर :
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 2

5. रेखाङ्क्रितपदानां संशोघनं कुरुत।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)
ରେଖାଙ୍କିତ ପଦଗୁଡ଼ିକର ସଂଶୋଧନ କର ।

(क) एक: प्रतियोगिता आयोजिता ।
ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତା ।
उत्तर :
ଏକା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତା ।

(ख) कतिपयाः मण्डूकाः चिन्तयति स्म ।
କତିପୟ ମଣ୍ଡୁକା ଚିନ୍ତୟତି ସ୍ମ ।
उत्तर :
କତିପୟ ମଣ୍ଡୁକା ଚିନ୍ତୟନ୍ତ ସୁ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

(ग) विफला: मण्ड़कः नैराश्यं प्राप्तवन्तः ।
ବିଫଳା ମଣ୍ଡକଃ ନୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବୟଃ ।
उत्तर :
ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକୀ ନୈରାଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବୟଃ ।

(घ) शिशुः अवदन् ।
ଶିଶୁ ଅବଦନ ।
उत्तर :
ଶିଶୁ ଅବଦତ୍ ।

(ङ) मने एकाग्रतां धारयेम ।
ମନେ ଏକାଗ୍ରତା ଧାରୟେମ |
उत्तर :
ମନସି ଏକାଗ୍ରତାଂ ଧାରୟେମ |

6. वाक्यानि रचयत । (ବାକ୍ୟାନି ରଚୟତ।)
ବାକ୍ୟ ରଚନା କର ।
मण्डूकाः, शृणुयाः, दृढम्, उक्तवती, आसीत्
उत्तर :

  • मण्डूका: (ମଣ୍ଡୁକା) – ମଶୂନଃ ଶବ୍ଦ କୁର୍ବନ୍ତି ।
  • शृणुया: (ଶୁଣୁ) – କନ୍ୟାପି ବଚନଂ ନ ଶୁଣୁ ।
  • दृढम् (ଦୃଢ଼ମ୍) – ତସ୍ୟ ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ମ୍ ।
  • उक्तवती (ଭକ୍ତବତୀ) – ମାତା ପୁତ୍ରୀମ୍ ଉକ୍ତବତୀ।
  • आसीत् (ଆସୀତ) – ଡଃ ସାଧୁ ଆସୀତ୍ ।

7. शब्दं रचयत । (ଶବ୍ଦ ରଚୟତ ।) ଶବ୍ଦ ରଚନା କର ।
यथा वा न् प्राप्त प्राप्तवान्
ଯଥା – ବା ନ୍ ପ୍ରାପ୍ତ – ପ୍ରାପ୍ତିବାନ୍
उत्तर :
(क) ता ग नि नि ଡା ଗାଁ ନି ନି = ନିର୍ଗତାନି
(ख) ना ज गु नां रु ନା ଜ ଗୁ ନଂ ରୁ = ଗୁରୁଜନାନାମ
(ग) का: दर्श ଡାଃ ଦ ର୍ଶ = ଦର୍ଶକା
(घ) आ ह ण रो म् ଆ ହ ଣ ରୋମ୍ = ଆରୋହଣମ୍
(ङ) स ता: म्मि लि ସ ତା ମିଳି = ସମ୍ମିଳିତା

8. सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।) ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।
(क) सर्वादी
उत्तर :
ସର୍ବାଦୌ – ସର୍ବ + ଆଦୌ

(ख) प्राप्नुयात्
उत्तर :
ପ୍ରାପ୍ରୁୟାତ୍ – ପ୍ର + ଆୟୁୟାତ୍

(ग) सम्मिलिता:
उत्तर :
ସମ୍ମିଳିତା – ସମ୍ + ମିଳିତ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

(घ) इत्यादिभि:
उत्तर :
ଇତ୍ୟାଦିଭିଂ – ଇତି + ଆଦିଭି

(ङ) अत्युच्च:
उत्तर :
ଅତ୍ଯୁନଃ – ଅତି + ଉଚ୍ଚ

त्त्व कृते करणीयम्
(ତୁମ ପାଇଁ କାମ)

1. उच्चै: पठत लिखत ।
(ଭଜଃ ପଠତ ଲିଖତ । ବଡ଼ ପାଟିରେ ପଢ଼ ଓ ଲେଖ ।)
विधिलिङ-लकार: ବିଧୁଲିଙ୍କ୍ – ଲକାରଃ (ଉଚିତ / ସମ୍ଭାବନା)
BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 3
ଉଦାହରଣମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 4

द्विवचनम्

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 5
ଦ୍ବିବଚନମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 6

बहुवचनम्

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 7

ବହୁ ବଚନମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 8

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Objective

एकपदेन उत्तरं लिखत।
(ଏକପଦେନ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖତ।)

प्रश्न 1.
कदाचित् मण्डककले का आयोजिता ?
କଦାଚିତ୍ର ମଣ୍ଡୁକକୁଳେ କା ଆୟୋଜିତା ?
उत्तर :
ପ୍ରତିଯୋଗିତା

प्रश्न 2.
मण्डूका: कुत्र भागं ग्रहीतुम् आगतवन्त: ?
ମଣ୍ଡୁକ କୃତ୍ର ଭାଗ୍ୟ ଗ୍ରହୀତୁମ ଆଗତବନ୍ତଃ ?
उत्तर :
ପ୍ରତିଯୋଗିତାୟାଂ

प्रश्न 3.
प्रतियोगिता द्रष्टुं के तत्र सम्मिलिता ?
ପ୍ରତିଯୋଗିତାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟ୍,କେ ତତ୍ର ସମ୍ମିଳିତା ?
उत्तर :
ମଣ୍ଡକା

प्रश्न 4.
मण्डूका: कै: शब्दै: उत्साहं बर्द्धयन्ति स्म ?
ମଣ୍ଡୁକା କୈ ଶରଃ ଉତ୍ସାହଂ ବର୍ଷୟତି ସ୍ବ ?
उत्तर :
ଅରେ । ଅହୋ! ହୋ !

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

प्रश्न 5.
कः अत्युच्च: चिक्कण: च आसीत् ?
କଃ ଅଚ୍ୟୁତଃ ଚିକ୍କଶଃ ଚ ଆସୀତ୍ବ ?
उत्तर :
ସ୍ତମ୍ଭ

प्रश्न 6.
य: नूनम् अग्रे गच्छेत् सः कुत्र पतेत् ?
ଯଃ ନୂନମ୍ ଅଗ୍ରେ ଗଛେତ୍ ଡଃ କୁତ୍ର ପତେତ୍ର ?
उत्तर :
ଅଧଃ

प्रश्न 7.
यः सर्वादौ शिखरं प्राप्नुयात् सः किं भवेत् ?
ଯଃ ସର୍ବାଦୌ ଶିଖରଂ ପ୍ରାପ୍ରୁୟାତ୍ ସ କିଂ ଭବତ୍ ?
उत्तर :
ବିଜୟୀ

बन्धनीमध्यात् शून्यस्थानं पूरयत।
(ବନ୍ଧନୀମଧ୍ୟାତ୍ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନଂ ପୂରୟତ।)

1. विद्यालयेषु छात्रा: ______। (पठेत्, पठेताम्, पठेयुः)
ବିଦ୍ୟାଳୟେଷୁ ଛାତ୍ରା _______। (ପଠେତ୍ର, ପଠେତାମ୍, ପଠେୟୁ)
उत्तर :
ପଠେୟୁ

2. प्रधानमन्त्री दिल्यां _________। (तिष्ठेत्, क्रीड़ेताम्, क्रीड़युः)
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦିଲ୍ୟା _________। (ତିଵେତ, କ୍ରୀଡ଼େତାମ୍, କ୍ରୀଡ଼ୟୁ)
उत्तर :
ତିକ୍ଷେତ୍

3. त्वं रन्थनं _______। (कुर्या:, कुर्यातम् कुर्यात)
ବଂ ରନ୍ଧନଂ _______। (କୁର୍ଯ୍ୟା, କୁର୍ଯ୍ୟାତମ୍, କୁର୍ଯ୍ୟାତ)
उत्तर :
କୁର୍ଯ୍ୟା

4. लोकयाने सम्मर्द _______। (भवेत्, भवेताम्, भवेयुः)
ଲୋକୟାନେ ସମ୍ମ _______। (ଭଵେତ୍, ଭବେତାମ୍, ଭବେୟୁ)
उत्तर :
ଭବେତ୍

5. विफला: मण्डूका: ______ प्राप्तवन्तः। (नैराश्य:, नैराश्यं, नैराश्य:)
ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକା ______ ପ୍ରାପ୍ତବୟଃ । (ନୈରାଶ୍ୟ, ନୈରାଶ୍ୟ, ନୈରାଶ୍ୟ)
उत्तर :
ନୈରାଶ୍ୟ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

6. उत्साहरहितं वचनं श्रुत्वा ______ पतितवन्तः। (अध, अधा, अधः)
ଉତ୍ସାହରହିତଂ ବଚନଂ ଶୁକ୍ଳା _______ ପତିତବହିଃ । (ଅଧ, ଅଧା, ଅଧଃ)
उत्तर :
ଅଧଃ

7. मण्डूका: ______ आगतवन्तः। (अग्रे, अग्र:, अग्र)
ପଶଦ୍ୱାଃ _______ ଆଗତବନ୍ତଃ । (ଅଗ୍ରେ, ଅଗ୍ର, ଅଗ୍ର)
उत्तर :
ଅଗ୍ରେ

8. को वा स्तम्भस्य आरोहणं ______ (कुर्यात्, कुर्याताम्, कुर्युः)
କୋ ବା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ _______। (କୁର୍ପାତ, କୁର୍ଯାତାମ, କୁନୁଃ)
उत्तर :
କୁର୍ପାତ

9. ______ सफल: भवे :। (नूनं, नुनं, सर्वदा)
_______ ସଫଳ ଭାବେ । (ନୂନଂ, ନୁନଂ, ସର୍ବଦା)
उत्तर :
ନୂନଂ

10. त्वं ______ आरोहणं कुर्याः। (स्तम्भम्, स्तम्भस्य)
ତଂ _____ ଆରୋହଣଂ କୁର୍ଯ୍ୟା । (ସ୍ତମ୍ଭମ୍‌, ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ)
उत्तर :
ସ୍ତମ୍ଭସ୍ଯ

11. विफला: मण्डूका: ______ प्राप्तवन्तः। (नैराश्यम्, नैराश्य:)
ବିଫଳା ମଣ୍ଡକା ______ ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତଃ । (ନୈରାଶ୍ୟମ୍, ନୈରାଶ୍ୟ)
उत्तर :
ନୈରାଶ୍ୟମ୍

12. स: नूनम् _____ पतेत् । (अध:, अर्द्धम्)
ସଃ ନୂନମ୍ _____ ପତେତ୍ । (ଅଧଃ, ଅର୍ଥମ୍)
ଜ –
ଅଧଃ

13. ते पुनरपि _____ कुर्वन्ति । (आरोहणेन, आरोहणम्)
ତେ ପୁନରପି ______ କୁର୍ବନ୍ତି । (ଆରୋହଣେନ, ଆରୋହଣମ୍)
उत्तर :
ଆରୋହଣମ୍

14. भवतः प्रयास: ______ । (व्यर्थ:, व्यर्थम्)
ଭବତଃ ପ୍ରୟାତଃ _____। (ବ୍ୟର୍ଥୀ, ବ୍ୟର୍ଥମ୍)
उत्तर :
ବ୍ୟର୍ଥୀ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

15. स्तम्भः ______ आसीत् । (अत्युच्च:, अत्युच्चम्)
ସ୍ତମଃ ______ ଆସୀତ୍ । (ଅତ୍ଯୁନଃ, ଅତ୍ଯୁଚ୍ଚ)
उत्तर :
ଅତ୍ଯୁନଃ

उत्तरचयनं कुरुत ।
(ଉତ୍ତରଚୟନଂ କୁରୁତ।)

प्रश्न 1.
कदाचित् मण्डूककुले का आयोजिता?
କଦାଚିତ୍ର ମଣ୍ଡୁକକୁଳେ କା ଆୟୋଜିତା ?
(A) କାଚିତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା
(B) ସ୍ପର୍ଧା
(C) ଯାତ୍ରା
(D) ରୂପକମ୍
उत्तर :
କାଚିତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା

प्रश्न 2.
मण्डूकाः कुत्र भागं ग्रहीतुम् आगतवन्तः ?
ମଣ୍ଡୁକା କୁତ୍ର ଭାଗ୍ୟ ଗ୍ରହୀତୁମ୍ ଆଗତବନ୍ତଃ ?
(A) ପ୍ରତିଯୋଗିତାୟାମ୍
(C) ଯାତ୍ରାୟାମ
(B) କାଚିତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା
(D) ରୂପକେ
उत्तर :
ପ୍ରତିଯୋଗିତାୟାମ୍

प्रश्न 3.
प्रतियोगितां द्रष्टं के तत्र सम्मिलिता:?
ପ୍ରତିଯୋଗିତାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁ କେ ତତ୍ର ସମ୍ମିଳିତା ?
(A) କାକା
(B) ମାର୍କାରା
(C) ବହବ ମଣ୍ଡୁକା
(D) କୁକ୍କୁରା
उत्तर :
ବହବ ମଣ୍ଡୁକା

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

प्रश्न 4.
क: अत्युच्च: चिक्कण: च आसीत् ?
କଃ ଅଚ୍ୟୁତଃ ଚିକ୍କଶଃ ଚ ଆସୀତ୍ ?
(A) ବୃକ୍ଷ
(B) ପ୍ରାସାଦଃ
(C) ସାଗରଃ
(D) ସ୍ତୟଃ
उत्तर :
ସ୍ତମଃ

प्रश्न 5.
के नैराश्यं प्राप्तवन्तः ?
କେ ନୈରାଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତଃ ?
(A) ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକା
(B) ଭାଗଗ୍ରହିତାରଃ
(C) କାକା
(D) କୁକୁରା
उत्तर :
ବିଫଳା

प्रश्न 6.
मण्डूकाः कस्य आरोहणं कृतवन्त: ?
ମଣ୍ଡୁକା କସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୃତବତଃ ?
(A) ଗୃହସ୍ଯ
(B) ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ
(C) ପ୍ରାସାଦସ୍ୟ
(D) ବୃକ୍ଷସ୍ୟ
उत्तर :
ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ

प्रश्न 7.
विफला: मण्डूका: किं प्राप्तवन्त: ?
ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକା କିଂ ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତଃ ?
(A) ଦୁଃଖମ୍
(B) ଆନନ୍ଦମ୍
(C) ନୈରାଶ୍ୟମ୍
(D) ସୁଖମ୍
उत्तर :
ନୈରାଶ୍ୟମ୍

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

प्रश्न 8.
कस्याः वचनेन पुत्रः स्तम्भस्य आरोहणाय अग्रे अगच्छत् ?
କନ୍ୟା ବଚନେନ ପୁନଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣାୟ ଅଗ୍ର ଅଗଚ୍ଛତ୍ବ ?
(A) ମାତୁଃ
(C) ଭ୍ରାତଃ
(B) ପିତୁଃ
(D) ମିତବ୍ଯ
उत्तर :
ମାତୁଃ

प्रश्न 9.
अप्ले एव काले स: शिशु : स्तम्भस्य किं प्राप्तवान् ?
ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ଏବଂ କାଳେ ଡଃ ଶିଶୁ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ କିଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ?
(A) ଅଧୋଭାଗମ୍
(B) ଉପରିଭାଗମ୍
(C) ତଳଭାଗମ
(D) ମଧ୍ୟଭାଗମ୍
उत्तर :
ମଧ୍ୟଭାଗମ୍

प्रश्न 10.
आरोहणकाले किं भवेयम् ?
ଆରୋହଣକାଳେ କିଂ ଭବେୟମ୍ ?
(A) ଦୂଷ୍ଣୀମ୍
(B) ବଧୂରଃ
(C) ମୂକ
(D) ଅନ୍ଧ
उत्तर :
ବଧୂରଃ

रेखांकित पदानां संशोधनं कुरुत ।
(ରେଖାଙ୍କିତପଦାନାଂ ସଂଶୋଧନଂ କୁରୁତ।)

1. अरे : पतेत् त्वम् ।
ଅରେ ! ପତେତ୍ର ତୁମ୍ ।
उत्तर :
ଥରେ । ପସ୍ତେ ତୁମ୍ ।

2. कस्यापि वचनः न शृणुयात्।
କନ୍ୟାପି ବଚନଃ ନ ଶୁଣୁୟାତ୍ ।
उत्तर :
କନ୍ୟାପି ବଚନଂ ନ ଶୁଣୁଯାତ୍ର

3. स्तम्भः अत्युच्च चिक्कणः च आसन् ।
ସ୍ତମ୍ଭ ଅତ୍ୟୁତଃ ଚିକ୍କଣ ଚ ଆସନ୍।
उत्तर :
ସ୍ତମ୍ଭ ଅତ୍ୟୁତଃ ଚିକ୍କଣ୍ଠ ଆସୀତ୍।

4. मण्डूका: स्तम्भस्य आहरोणं कृतवान् ।
ମଣ୍ଡକା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣ କୃତବାନ୍ ।
उत्तर :
ମଣ୍ଡୁକା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୃତବରଃ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

5. भवतः प्रयास: व्यर्थ्य । ଭବତଃ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ ।
उत्तर :
ଭବତଃ ପ୍ରୟାତଃ ବ୍ୟର୍ଥ ।

6. अहं मने लक्ष्यं निघाय अग्रे आरूढवान् ।
ଅହଂ ମନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିଧାୟ ଅଗ୍ରେ ଆରୂଢ଼ବାନ୍ ।
उत्तर :
ଅହଂ ମନସି ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିଧାୟ ଅଗ୍ରେ ଆରୂଢ଼ବାନ୍ ।

7. शिशु : मध्यभागं प्राप्तवन्तः ।
ଶିଶୁ ମଧ୍ୟଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତଃ ।
उत्तर :
ଶିଶୁ ମଧ୍ୟଭାଗଂ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।

8. स: विजयी भवे: ।
ଡଃ ବିଜୟୀ ଭବେତ୍ ।
उत्तर :
ଡଃ ବିଜୟୀ ଭବେତ୍ ।

9. मणड़काः अग्रे आगतवान् ।
ମଣ୍ଡୁକା ଅଗ୍ରେ ଆଗତବାନ୍ ।
उत्तर :
ଆଗତବନ୍ତଃ

10. मण्ड़कः तत्र सम्मिलिता:।
ମଣ୍ଡୁକ ତତ୍ର ସମ୍ମିଳିତଃ ।
उत्तर :
ମଣ୍ଡୁକୀ

11. स: नूनं अधः पतेत ।
ଡଃ ନୂନଂ ଅଧଃ ପକ୍ଷେତ ।
उत्तर :
ପତେତ୍ର

12. प्रतियोगिता आरब्ध: ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମଃ ।
उत्तर :
ଆରକ୍ତା

13. मातुः वचनेन पुत्र: आगच्छन् ।
ମାତୃ ବଚନେନ ପୁନଃ ଆଗଚ୍ଛନ୍ ।
उत्तर :
ଆଗଛତ୍ର

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

14. किमर्थ्यम् एतत् साहस: करोषि।
କିମର୍ଥମ୍ ଏତତ୍ ସାହସ୍ତ କରୋଷି ।
उत्तर :
ସାହସମ୍

सन्धिविच्छेदं कुरुत। (ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦଂ କୁରୁତ।)

  1. सर्वादौ (ସର୍ବାଦୌ) = ସର୍ବ + ଆଦୌ
  2. अत्युच्च: (ଅତ୍ଯୁଚ୍ଚ) = ଅତି + ଉଚ୍ଚ
  3. परन्तु (ପରନ୍ତୁ) = ପରମ୍ + ତୁ
  4. कोऽपि (କୋଽପି) = ଡଃ + ଅପି

सन्धिं कुरुत । (ସନ୍ଧି କୁରୁତ।)

  1. कस्य + अपि = कस्यापि କସ୍ୟ + ଅପି = କନ୍ୟାପି
  2. किम् + अर्थम् = किमर्थम् କିମ୍ + ଅର୍ଥମ୍ = କିମର୍ଥମ୍
  3. पुन: + अपि = पुनरपि छू ପୁନଃ + ଅପି = ପୁନରପି
  4. पादम् + अपि = पादमपि ପାଦମ୍ + ଅପି = ପାଦମପି

क्रियापदं निर्वाचयत। (କ୍ରିୟାପଦଂ ନିର୍ବାଚୟତ।)
आगतवन्त:, मण्डूका:, कृतवन्त:, प्रतियोगिता, वर्धयन्तिस्म, स्तम्भ:, आसीत्, पतितवन्तः, त्वम्, सफलः।
ଆଗତବନ୍ତଃ, ମଣ୍ଡୁକା, କୃତବନ୍ତଃ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ବର୍ଧୟରି ସ୍କ, ସ୍ତମଃ, ଆସୀତ, ପତିତବହିଃ, ତ୍ଵମ୍, ସଫଳ ।
उत्तर :
ଆଗତବନ୍ତଃ, କୃତବନ୍ତଃ, ବର୍ଧୟନ୍ତ ସ୍ମ, ଆସୀତ, ପତିତବହିଃ ।

कर्तृपदं चिनुत । (କର୍ତ୍ତୃପଦଂ ଚିନୁତ।)
अभवन्, प्रापुयाम, सर्वे, वयम्, शृणुयाम, त्वम्, पुत्र:, शृणुया:, भवे:, शिशुः।
ଅଭବନ, ପ୍ରାପ୍ୟୟାମ, ସର୍ବେ, ବୟମ୍, ଶୃଣ୍ମୟାମ, ତୁମ୍, ଶୁଣୁୟାଁ, ଭବେ, ଶିଶୁ ।
उत्तर :
ସର୍ବେ, ବୟମ୍, ତ୍ୱମ୍, ପୁତ୍ର, ଶିଶୁ।

शब्दानां मातृभाषया अर्थान् लिखत। (ଶବ୍ଦାନାଂ ମାତଭାଷୟ ଅର୍ଥାନ୍ ଲିଖତ ।)

  1. द्रष्टुम् (ଦ୍ରଷ୍ଣୁମ୍) – ଦେଖିବାକୁ
  2. सम्मिलिता (ସମ୍ମିଳିତା) – ଏକାଠିହେଲେ
  3. कतिपया: (କତିପୟା) – କେତେକ
  4. यत्नम् (ଯତ୍ନମ୍) – ଚେଷ୍ଟା
  5. विस्मिता: (ବିସ୍ମିତା) – ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ
  6. निरन्तरम् (ନିରନ୍ତରମ୍) – ଅନବରତ
  7. मनसि (ମନସି) – ମନରେ

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

Subjective

ନିଜଭାଷୟ ପ୍ରାୟଶଃ ଦଶତିଃ ବାକ୍ୟ ଉତ୍ତରଂ ଲିଖିତ:

प्रश्न 1.
मण्ड़क: केन प्रकारेण लक्ष्यप्राप्तिं कृतवान् ?
ମଣ୍ଡୁକଃ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାଣ୍ଡିଂ କୃତବାନ୍ ?
उत्तर :
ଥରେ ବେଙ୍ଗକୁଳରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହେଲା । ସ୍ଥିର ହେଲା ଯେ ସ୍ତମ୍ଭର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପ୍ରଥମେ ପହଁଞ୍ଚିବ ସେ ବିଜୟୀ ହେବ। ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦେଖିବାପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶକ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ଜମିଲା । ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନେ ସ୍ତମ୍ଭ ଚଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଦର୍ଶକ ବେଙ୍ଗ କରତାଳି ଦେଇ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।

କେତେକ ଚିନ୍ତାକଲେ ସ୍ତମ୍ଭ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚିକ୍କଣ ଅଛି ଯିଏ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ତଳେ ପଡ଼ିବ । ତଥାପି କେତେଜଣ ପ୍ରଯତ୍ନ କଲେ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନିରୁତ୍ସାହିତ ବଚନେ ଶୁଣି ତଳେ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଯାହାର ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ ସେ ପୁନଃ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କଲେ । କିନ୍ତୁ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ସ୍ତମ୍ଭ ଆରୋହଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ବିଫଳ ବେଙ୍ଗମାନେ ନିରାଶ ହେଲେ ।

ଏହି ସମୟରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ରବେଙ୍ଗ ନିଜ ମାଆର ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ ବଚନ ଶୁଣି ସ୍ତମ୍ଭ ଚଢ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା। ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭର ମଧ୍ୟଭାଗ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା । ଏସବୁ ଦେଖୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଛୋଟବେଙ୍ଗକୁ ଏଣୁତେଣୁ କଥା କହି ଭୟଭୀତ କରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ କାହାର ବଚନକୁ ଖାତିର ନ କରି ନିରନ୍ତର ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପହଁଞ୍ଚିଲା ।

ଏସବୁ ଦେଖୁ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇଗଲେ। ସମସ୍ତେ ନାନା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଶିଶୁ ବେଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ କହିଲା ଯେ ଯଦି ଆମ୍ଭେମାନେ ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା, ମନରେ ଏକାଗ୍ରଭାବ ପୋଷଣ କରିବା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ତାହାହେଲେ ସଫଳତାର ସ୍ଵାଦ ନିଶ୍ଚୟ ଖଞ୍ଝାପାରିବା। ଏହି ପରି ଭାବେ ଶିଶୁବେଙ୍ଗଟି ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିଲା ।

मातृभाषयाअनुवादं कुरुत ।
(ମାତୃଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ ।)

1. कदाचित् मण्डूककुले काचित् प्रतियोगिता आयोजिता ।
କଦାଚିତ୍ ମଣ୍ଡୁକକୁଳେ କାଚିତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତା । ଅନୁବାଦ: କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ ବେଙ୍ଗବଂଶରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହେଲା ।

2. यः स्तम्भस्य शिखरं सर्वादी प्राप्नुयात् सः विजयी भवेत् इति सर्वे मण्डूकाः स्थिरीकृतवन्तः ।
ଯଃ ସ୍ତମସ୍ୟା ଶିଖରଂ ସର୍ବାଦୌ ପ୍ରାପ୍ରୁୟାତ୍ ଡଃ ବିଜୟୀ ଭବେତ୍ ଇତି ସର୍ବେ ମୟୂକା ସ୍ଥିରୀକୃତବରଃ ।
ଅନୁବାଦ: ଯିଏ ଖମ୍ବର ଶିଖରଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ପହଁଞ୍ଚିବ ସେ ବିଜୟୀ ହେବ ବୋଲି ସମସ୍ତ ବେଙ୍ଗ ସ୍ଥିରକଲେ ।

3. प्रतियोगितायां भागं नेतुं बहवो मण्डूकाः अग्रे आगतवन्तः ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାୟାଂ ଭାଗ୍ୟ ନେତୁ ବହବୋ ମଣ୍ଡୁକା ଅଗ୍ରେ ଆଗତବନଃ ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେବାକୁ ବହୁତ ବେଙ୍ଗ ଆଗକୁ ଆସିଲେ।

4. प्रतियोगिता द्रष्टुम् अपि असंख्या: मण्डूकाः तत्र सम्मिलिताः ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ ଅପି ଅସଂଖ୍ୟା ମକା ତତ୍ର ସମ୍ମିଳିତାଃ ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବେଙ୍ଗ ସେଠାରେ ମିଳିତ ହେଲେ ।

5. प्रतियोगिता आरब्धा ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରଚ୍ଛା ।
ଅନୁବାଦ: ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

6. मण्डूका: स्तम्भस्य आरोहणं कृतवन्त: ।
ମଣ୍ଡକା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣ କୃତବତଃ ।
ଅନୁବାଦ: ବେଙ୍ଗମାନେ ଖମ୍ବଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।

7. दर्शका: मणडूका: करताड़नेन अरे! अहो ! हो ! इत्यादिभि: शब्दै : प्रतियोगिनाम् उत्माहं बर्घयन्ति स्म।
ଦର୍ଶକା ମଣ୍ଡୁକା କରତାଡ଼ନେନ ଅରେ ! ଅହୋ ! ହୋ ! ଇତ୍ୟାଦିଭି ଶଦ୍ଦି ପ୍ରତିଯୋଗିନାମ୍ ଉତ୍ସାହଂ ବର୍ଧୟନ୍ତ ସୁ ।
ଅନୁବାଦ: ଦର୍ଶକ ବେଙ୍ଗମାନେ କରତାଳିଦେଇ ଆରେ! ଅହୋ! ହୋ ! ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଯୋଗିମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଇଲେ ।

8. स्तम्भ: अत्युच्च: चिक्कण: चआसीत् ।
ସ୍ତମ୍ଭ ଅତ୍ୟତଃ ଚିକ୍କଣ ଚୂ ଆସୀତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଖମ୍ବ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚିକ୍କଣ ଥିଲା ।

9. कतिपयाः मण्डूकाः चिन्तयन्ति कः वा स्तम्भस्य आरोहणं कुर्यात् ?
କତିପୟା ମକା ଚିନ୍ତୟତି କଃ ବା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୁର୍ଯ୍ୟାତ୍ ?
ଅନୁବାଦ: କେତେକ ବେଙ୍ଗ ଭାବିଲେ – କିଏ ବା ଖମ୍ବ ଆରୋହଣ କରିପାରିବ ?

10. यः अग्रे गच्छेत् ।
ଯଃ ଅଗ୍ରେ ଗଚ୍ଛେତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଯିଏ ଆଗରେ ଯିବ ।

11. स: नूनम् अधः पतेत् ।
ଡଃ ନୂନମ୍ ଅଧଃ ପଚେତ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ।

12. तथापि कितिपया: मण्डूका: यत्नं कृतवन्तः, परन्तु अन्येषां मण्डूकानाम् उत्साहरहितं वचनं श्रुत्वा अघ: पतितवन्तः ।
ତଥାପି କତିପୟ ମଣ୍ଡୁଳା ଆରୋହଣାୟ ଯବଂ କୃତବତଃ, ପରନ୍ତୁ ଅନ୍ୟଷା ମକାନାମ୍ ଉତ୍ସାହରହିତଂ ବଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ବା ଅଧଃ ପତିତବନ୍ତୀ ।
ଅନୁବାଦ: ତଥାପି କେତେକ ବେଙ୍ଗ ଚଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରହିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ।

13. येषां मनोबलं दृढम् अस्ति ते पुनरपि आरोहणं कुर्वन्ति ।
ଯେଷା ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ମ୍ ଅସ୍ଥି ତେ ପୁନରପି ଆରୋହଣ କୁଛି ।
ଅନୁବାଦ: ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ ଅଛି ସେମାନେ ପୁଣି ମଧ୍ଯ ଚଢ଼ିଲେ ।

14. तथापि कोऽपि मण्डूकः स्तम्भस्य पादमपि न आरूढवान् ।
ତଥାପି କୋଽପି ମଣ୍ଡୁକଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ପାଦମପି ନ ଆରୂଢ଼ବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ତଥାପି କୌଣସି ବେଙ୍ଗ ଖମ୍ବର ଗୋଟିଏ ପାଦମଧ୍ଯ ଚଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

15. विफला: मण्डूका: नैराश्यं प्राप्तवन्त: ।
ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକା ନୈରାଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତୀ ।
ଅନୁବାଦ: ବିଫଳ ଛେଙ୍ଗମାନେ ନୈରାଶ୍ୟ ଲାଭ କଲେ ।

16. एका मण्डूकमाता स्वलघुपुत्रम् उक्तवती, ‘पुत्र’! त्वं स्तम्भस्य आरोहेणं कुर्याः।
ଏକା ମଣ୍ଡୁକମାତା ସ୍ଵଲଘୁପୁତ୍ରମ୍ ଉଦ୍ଭବତୀ, ‘ପୁତ୍ର’ ! ବଂ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୁର୍ଯ୍ୟା।
ଅନୁବାଦ: ଗୋଟିଏ ବେଙ୍ଗର ମାଆ ନିଜର ଛୋଟପୁଅକୁ କହିଲା – ‘ ‘ ପୁଅରେ ! ତୁ ଖମ୍ବ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ।

17. वधिरत्वं प्रदर्शये:।
ବଧୂରଣଂ ପ୍ରଦର୍ଶୟଃ ।
ଅନୁବାଦ: କାନ ବନ୍ଦକରିଦେବା ଉଚିତ ।

18. नूनं सफल: भवे: ।
ନୂନଂ ସଫଳ ଭାବେ ।
ଅନୁବାଦ: ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳ ହେବୁ।

19. मातु: वचनेन पुत्र: स्तम्भस्य आरोहणाय अग्रे आगच्छत्।
ମାତୁଃ ବଚନେନ ପୁନଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣାୟ ଅଗ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍।
ଅନୁବାଦ: ମାଆ କଥାରେ ପୁଅ ଖମ୍ବ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲା।

20. अल्पेन एव कालेन सः शिशुः स्तम्भस्य मध्यभागं प्राप्तवान्।
ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ଏବଂ କାଳେନ ଡଃ ଶିଶୁ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ମଧ୍ୟଭାଗ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଅଳ୍ପସମୟ ଭିତରେ ସେହି ପିଲାଟି ଖମ୍ବ ମଝିଭାଗକୁ ଚାଲିଗଲା ।

21. तस्य आरोहाणं दृष्ट्वा अन्ये विस्मिता: अवदन् – ‘अये’! पते : त्वम्।
ତସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ ଦୃଷ୍ଟା ଅନ୍ୟ ବିସ୍ତିତା ଅବଦନ – ‘ଅୟେ’ ! ପତଃ ତୁମ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ତାହାର ଚଢ଼ା ଦେଖୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ – ଆରେ ତୁ ପଡ଼ିଯାଇପାରୁ।

22. भो : ! किमर्थम् एतत् साहसं करोषि ?
ଭୋ ! କିମର୍ଥମ୍ ଏତତ୍ ସାହସଂ କରୋଷି ?
ଅନୁବାଦ: ହେ କାହିଁକି ଏମିତି ସାହସ କରୁଛୁ ?

23. भवतः प्रयास: व्यर्थः।
ଭବତଃ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ ।
ଅନୁବାଦ: ତୋର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ବୃଥା ହେବ ।

24. तथापि सः शिशुः मण्डूकः निरन्तरम् अग्रे अगच्छत्।
ତଥାପି ଡଃ ଶିଶୁ ମଣ୍ଡୁକଃ ନିରନ୍ତରମ୍ ଅଗ୍ରେ ଅଗଚ୍ଛତ୍।
ଅନୁବାଦ: ତଥାପି ସେହି ବାଳକ ବେଙ୍ଗ ଅନବରତ ଆଗକୁ ଗଲା।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

25. अन्तत : गत्वा सः स्तम्भस्य अग्रभागम् अपि प्राप्तवान् ।
ଅନ୍ତତଃ ଗଡା଼ ଡଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଅଗ୍ରଭାଗମ୍ ଅପି ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଶେଷରେ ସେ ସ୍ତମ୍ଭର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପହଁଞ୍ଚିଲା ।

26. एतद् दृष्ट्वा सर्वे विस्मिता: अभवन् ।
ଏତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟା ସର୍ବେ ବିସ୍ମିତଃ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଅଭବନ୍ ।
ଅନୁବାଦ: ଏହା ଦେଖୁ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ବିତ ହୋଇଗଲେ

संस्कृतभाषया अनुवादं कुरुत।
(ସଂସ୍କୃତଭାଷୟା ଅନୁବାଦଂ କୁରୁତ୍।)

1. ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କର ଆରୋହଣ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେଉଥିଲା।
उत्तर :
ମଶୂକାନାମ୍ ଆରୋହଣପ୍ରତିଯୋଗିତା ଭବତି ସ୍ଵ।

2. ସେଥ‌ିରେ ବହୁତ ବେଙ୍ଗମାନେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
उत्तर :
ତତୁଃ ବହବ ମଣ୍ଡୁକା ଭାଗମ ଅନୟନ।

3. ଦର୍ଶକ ବେଙ୍ଗମାନେ ତାଳି ମାରିଥିଲେ।
उत्तर :
ଦର୍ଶକଃ ମଣ୍ଡୁକା କରତାଳମ୍ ଅକୁର୍ବନ୍।

4. ସ୍ତମ୍ଭଟି ଉଚ୍ଚ ଓ ଚିକ୍କଣ ଥିଲା ।
उत्तर :
ସ୍ତତଃ ଅତ୍ୟୁତଃ ଚିକ୍କଶଃ ଚ୍ ଆସୀତ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

5. କେହିହେଲେ ସ୍ତମ୍ଭ ଆରୋହଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ।
उत्तर :
କୋଽପି ସ୍ତମ୍ଭାରୋହଣଂ ନ ଅକରୋତ୍।

6. ବିଫଳ ବେଙ୍ଗମାନେ ନିରାଶ ହେଲେ।
उत्तर :
ବିଫଳା’ ମଣ୍ଡୁକା ନୈରାଶ୍ୟମ୍ ଅଭବନ।

7. ଆତ୍ମବିଶ୍ବାସ ହିଁ ବିଜୟ ଦିଏ ।
उत्तर :
ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସ୍ତ୍ର ଏବ ବିଜୟଂ ଦଦାତି ।

प्रथम अनुच्छेदः (ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

कदाचित् मण्डूककुले एका प्रतियोगिता आयोजिता।य: स्तम्भस्य शिखरं सर्वादौ प्राप्नुयात् स: विजयी भवेत् इति सर्वे मण्डूकाः स्थिरीकृतवन्तः।

प्रतियोगितायां भागं नेतुं बहवो मण्डूकाः अग्रे आगतवन्तः। प्रतियोगितां द्रष्टुम् अपि असंख्या: मण्डूका: तत्र सम्मिलिताः। प्रतियोगिता आरब्धा। मण्डूकाः स्तम्भस्य आरोहणं कृतवन्तः। दर्शका: मण्डूका: करतताडनेन ‘अरे’! ‘अहो’! ‘हो’! इत्यादिभि: शब्दे: प्रतियोगिनाम् उत्साहं बर्धयन्ति स्म। स्तम्भ: अत्युच्च: चिक्कण: च आसीत्। कतिपया: मण्डूका: चिन्तयन्ति स्म ‘क:वा स्तम्भस्य आरोहणं कुर्यात् ? य: अग्रे गच्छेत् सः नूनम् अधः पतेत्।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ 1

କଦାଚିତ୍ ମଣ୍ଡୁକକୁଳେ ଏକା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତା । ଯଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଶିଖରଂ ସର୍ବାଦୌ ପ୍ରାୟୁୟାତ୍ ଡଃ ବିଜୟୀ ଭବେତ୍ ଇତି ସର୍ବେ ମୟୂକା ସ୍ଥିରୀକୃତବତଃ ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାୟାଂ ଭାଗଂ ନେତୁଃ ବହବୋ ମଣ୍ଡୁକା ଅଗ୍ରେ ଆଗତବନ୍ତ ୫ । ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ ଅପି ଅସଂଖ୍ୟ ମଣ୍ଡୁକା ତତ୍ର ସମ୍ମିଳିତା । ପ୍ରତିଯୋଗିତାଂ ଆରକ୍ତା । ମଣ୍ଡୁକା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୃତବନ୍ତ । ଦର୍ଶକଃ ମଣ୍ଡୁକ କରତାଡିନେନ ଅରେ ! ଅହୋ ! ‘ହୋ’ ! ଇତ୍ୟାଦିଭିଂ ଶରଃ ପ୍ରତିଯୋଗିନାମ୍ ଉତ୍ସାହଂ ବର୍ଧୟନ୍ତ ସ୍ମ । ସ୍ତତଃ ଅତୁଃହଃ ଚିକ୍କଶଃ ଚ ଆସୀତ୍ । କତିପୟା ମଣ୍ଡୁକା ଚିନ୍ତୟନ୍ତ କଃ ବା ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୁର୍ଯ୍ୟାତ୍ ? ସ୍ତତଃ ଚିକ୍କଣ ଅସ୍ଥି । ଯଃ ଅଗ୍ରେ ଗଚ୍ଛେତ୍ । ଡଃ ନୂନମ୍ ଅଧଃ ପତେତ୍ ।

ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ

  • କଶ୍ଚିତ୍ – କଃ + ଚିତ୍
  • ସର୍ବାଦୌ – ସର୍ବ + ଆଦୌ
  • ପ୍ରାପ୍ଲ ୟାତ୍ – ପ୍ର + ଆପ୍ ୟାତ୍, ବହବୋ
  • ମଣ୍ଡୁକା – ବହନଃ + ମଣ୍ଡୁକା
  • ସମ୍ମିଳିତା – ସମ୍ + ମିଳିତା
  • ଇତ୍ୟାଦିଭିଂ – ଇତି + ଆଦିଭି
  • ଅତ୍ଯୁଟ୍ଟ – ଅତି + ଉଚ୍ଚ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କଦାଚିତ୍ – କୌଣସି ଏକଦିନ
  • କଶ୍ଚିତ୍ – କେହିଜଣେ
  • ଶିଖରଂ – ଶୀର୍ଷ
  • ପ୍ରାପ୍ୟୁ ୟାତ୍ – ପହଁଞ୍ଚିବ
  • ଦ୍ରଷ୍ଟୁମ୍ – ଦେଖୁବାକୁ
  • ଆରକ୍ତା – ଆରମ୍ଭ ହେଲା
  • କରତାଡ଼ନେନ – କରତାଳିରେ
  • ଅତ୍ଯୁଚ୍ଚ – ବହୁ ଉଚ୍ଚ
  • କତିପୟା – କେତେକ, କଃ
  • କୋ ବା – କିଏ ବା
  • ଚୂନମ୍ – ନିଶ୍ଚୟ
  • ଅଧଃ – ତଳେ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

ଅନୁବାଦ

କୌଣସି ଏକ ସମୟରେ ବେଙ୍ଗବଂଶରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜିତ ହେଲା । ଯିଏ ଖମ୍ବର ଶିଖର ଦେଶରେ ପ୍ରଥମେ ପହଁଞ୍ଚିବ ସେ ବିଜୟୀ ହେବ ବୋଲି ସମସ୍ତ ବେଙ୍ଗ ସ୍ଥିରକଲେ ।
ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେବାକୁ ବହୁତ ବେଙ୍ଗ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବେଙ୍ଗ ସେଠାରେ ମିଳିତ ହେଲେ । ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବେଙ୍ଗମାନେ ଖମ୍ବ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ । ଦର୍ଶକ ବେଙ୍ଗମାନେ କରତାଳିଦେଇ ଆରେ ! ଅହୋ ! ହୋ ! ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଇଲେ। ଖମ୍ବ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚିକ୍କଣ ଥିଲା । କେତେକ ବେଙ୍ଗ ଭାବିଲେ – କିଏ ବା :
ଖମ୍ବ ଆରୋହଣ କରିପାରିବ । ଖମ୍ବ ଚିକ୍କଣ ଅଛି । ଯିଏ ଆଗରେ ଯିବ। ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ।

द्वितीय अनुच्छेदः (ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

तथापि कतिपयाः मण्डूका: आरोहणाय यत्नं कृतवन्तः, परन्तु अन्येषां मण्डूकानाम् उत्साहरहितं वचनं श्रुत्वा अधः पतितवन्तः। येषां मनोबलं दुढम् अस्ति ते पुनरपि आरोहणं कुर्वन्ति । तथापि कोऽपि मण्डूकः स्तम्भस्य पादमपि न आरूढवान् । विफला: मण्डूकाः नैराश्यं प्राप्तवन्तः ।

ତଥାପି କତିପୟା ମଣ୍ଡୁକା ଆରୋହଣାୟ ଯତ୍ନ କୃତିବନ୍ତଃ, ପରନ୍ତୁ ଅନ୍ୟଷା ମଣ୍ଡୁକାନାଂ ଉତ୍ସାହରହିତଂ ବଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ବା ଅଧଃ ପତିତବନ୍ତ ୫ । ଯେଷା ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ମ୍ ଅସ୍ଥି ତେ ପୁନରପି ଆରୋହଣଂ କୁର୍ବନ୍ତି । ତଥାପି କୋଽପି ମଣ୍ଡୁକଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ପାଦମପି ନ ଆରୂଢ଼ବାନ୍ । ବିଫଳା ମଣ୍ଡୁକା ନୈରାଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିବନ୍ତ ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • ତଥାପି – ତଥା + ଅପି
  • ପରନ୍ତୁ – ପରଂ + ତୁ
  • ମନୋବଳମ୍ – ମନଃ + ବଳମ୍ବ
  • ପୁନରପି – ପୁନଃ + ଅପି
  • କୋଽପି – କଃ + ଅପି
  • ପାଦମପି – ପାଦମ୍ + ଅପି
  • ପ୍ରାପ୍ତବନ୍ତ ୫ – ପ୍ର + ଆପ୍ତବନ୍ତଃ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • କତିପୟା – କେତେକ ବେଙ୍ଗ
  • ଯତଂ – ଚେଷ୍ଟା
  • ପରନ୍ତୁ – କିନ୍ତୁ
  • ଶୁଦ୍ଧା – ଶୁଣି
  • ପୁନରପି – ପୁଣି ମଧ୍ୟ
  • ଆରୂଢ଼ବାନ୍ – ଆରୋହଣ କଲେ ।

ଅନୁବାଦ

ତଥାପି କେତେକ ବେଙ୍ଗ ଚଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରହିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ । ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମନୋବଳ ଦୃଢ଼ ଅଛି ସେମାନେ ପୁଣି ମଧ୍ଯ ଚଢ଼ିଲେ । ତଥାପି କୌଣସି ବେଙ୍ଗ ଖମ୍ବର ପାଦମଧ୍ଯ ଚଢ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ । ବିଫଳ ବେଙ୍ଗମାନେ ନୈରାଶ୍ୟ ଲାଭ କଲେ।

तृतीय अनुच्छेदः (ତୃତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

एका मण्डूकमाता स्वकनिष्ठपुत्रम् उक्तवती – ‘पुत्र! त्वं स्तम्भस्य आरोहणं कुर्याः। आरोहणसमये कस्यापि वचनं न शृणुयाः। बधिरत्वं प्रदर्शये:। नूनं सफलः भवेः। मातुः वचनेन पुत्रः स्तम्भस्य अरोहरणाय अग्रे आगच्छत्। अल्पेन एव कालेन सः शिशुः स्तम्भस्य मध्यभागं प्राप्तवान्। तस्य आरोहणं दृष्ट्वा अन्ये विस्मिता: अवदन् ‘अये! पतेः त्वम्। भो: ! किमर्थम् एतत् साहसं करोषि? तव प्रयासः व्यर्थ:’ तथापि सः शिशुः मण्डूकः निरन्तरम् अर्गे आगच्छत्। अन्ततः गत्वा सः स्तम्भस्य अग्रभागम् अपि प्राप्तवान्।

ଏକା ମଣ୍ଡୁକମାତ। ସ୍ଵକନିଷ୍ଠପୁତ୍ରମ୍ ଭକ୍ତବତୀ, ‘ପୁତ୍ର’ ! ବଂ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣଂ କୁର୍ଯ୍ୟା । ଆରୋହଣସମୟେ କନ୍ୟାପି ବଚନଂ ନ ଶୃଣୁୟା । ବଧୂରତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶୟେ । ନୂନଂ ସଫଳ ଭାବେ । ମାତୁଃ ବଚନେନ ପୁନଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣାୟ ଅଗ୍ର ଆଗଚ୍ଛତ୍ । ଅନ ଏବ କାଳେନ ଡଃ ଶିଶୁ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ମଧ୍ୟଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ । ତଥ୍ୟ ଆରୋହଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ରା ଅନ୍ୟ ବିସ୍ମିତଃ ଅବଦନ୍ – ‘ଅୟେ ! ପତଃ ତ୍ୱମ୍ । ଭୋ ! କିମର୍ଥମ୍ ଏତତ୍ ସାହସଂ କରୋଷି ? ତବ ପ୍ରୟାସ ବ୍ୟର୍ଥ । ତଥାପି ଡଃ ଶିଶୁ ମଣ୍ଡୁକ ନିରନ୍ତରମ୍ ଅଗ୍ରେ ଅଗଚ୍ଛତ୍ । ଅନ୍ତ ତଃ ଗଡା଼ ଡଃ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଅଗ୍ରଭାଗମ୍ ଅପି ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

  • କନ୍ୟାପି = କସ୍ୟ + ଅପି
  • ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ = ପ୍ର + ଆପ୍ତବାନ୍
  • କିମର୍ଥମ୍ = କିମ୍ + ଅର୍ଥମ୍ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଉକ୍ତବତୀ – କହିଲା
  • କସ୍ୟାପି – କାହାରିହେଲେ
  • ବଧୂତଂ – କାନବନ୍ଦ
  • ନୂନଂ – ନିଶ୍ଚୟ
  • ପ୍ରାପ୍ତବାନ୍ – ପହଁଞ୍ଚିଲା
  • ପ୍ରୟାସ – ଚେଷ୍ଟା
  • ନିରନ୍ତରଂ – ଅନବରତ
  • ଅପି – ମଧ୍ୟ
  • ଗତ୍ମା – ଯାଇ

ଅନୁବାଦ

ଗୋଟିଏ ବେଙ୍ଗର ମାଆ ନିଜର ଛୋଟପୁଅକୁ କହିଲା – ‘ପୁଅରେ ! ତୁ ଖମ୍ବ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଚଢ଼ିବାବେଳେ କାହାରିକଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାନବନ୍ଦ କରିଦେବା ଉଚିତ। ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳ ହେବୁ । ମାଆର କଥାରେ ପୁଅ ଖମ୍ବ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲା। ଅଳ୍ପସମୟ ହିତରେ ସେହି ପିଲାଟି ଖମ୍ବ ମଝିଭାଗକୁ ଚାଲିଗଲା । ତାହାର ଚଢ଼ା ଦେଖୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ – ଆରେ ତୁ ପଡ଼ିଯାଇପାରୁ। ହେ ! ତୁ କାହିଁକି ଏମିତି ସାହସ କରୁଛୁ ? ତୋର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ବୃଥା ହେବ। ତଥାପି ସେହି ବାଳକ ବେଙ୍ଗ ଅନବରତ। ଆଗକୁ ଗଲା। ଶେଷରେ ସେ ସ୍ତମ୍ଭର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପହଁଞ୍ଚିଲା।

चतुर्थ अनुच्छेदः (ଚତୁର୍ଥ ଅନୁଚ୍ଛେଦଃ)

एतद् दृष्ट्वा सर्वे विस्मिताः अभवन्। ते अपृच्छन् कथं त्वं स्तम्भस्य आरोहणे समर्थ: अभवः ? सः धीरम् अवदत् यदि वयं गुरुजनानां वचनं शृणुयाम मनसि एकाग्रतां धारयेम आत्मविश्वासं च दृढं कुर्याम तर्हि सफलताम् अवश्यं प्राप्नुयाम।

ଏତଦ୍ ଦୁଷ୍ଟା ସର୍ବେ ବିସ୍ମିତ ଅଭବନ୍ । ତେ ଅପୃଚ୍ଛନ୍ – କର୍ଡିଂ ବଂ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ୟ ଆରୋହଣେ ସମର୍ଥୀ ଅଭବ ? ଡଃ ଧୀରମ୍ ଅବଦତ୍ ଯଦି ବୟଂ ଗୁରୁଜନାନାଂ ବଚନଂ ଶୃଣୁୟାମ, ମନସି .ଏକାଗ୍ରତାଂ ଧାରୟେମ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସଂ ଚ ଦୃଢ କୁର୍ଯାମ ତହିଁ ସଫଳତାମ୍ ଅବଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ରୁୟାମ ।

ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ

ପ୍ରାପ୍ରୁୟାମ = ପ୍ର + ଆସୁୟାମ ।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

  • ଏତତ୍ – ଏହା,
  • ଦୃଷ୍ଟା – ଦେଖୁ,
  • ଅପୂଚ୍ଛନ୍ – ପଚାରିଲେ, କଥ୍ୟ କିପରି
  • ଶୃଣୁୟାମ – ଶୁଣିବା,
  • ମନସି – ମନରେ, ଧାରୟେଉ ଧାରଣ କରିବା,
  • ତହିଁ – ତାହାହେଲେ ।

BSE Odisha 8th Class Sanskrit Solutions Chapter 12 ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତିଃ

ଅନୁବାଦ

ଏହା ଦେଖୁ ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ ପଚାରିଲେ – ତୁମେ କିପରି ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ଚଢ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିଲ ? ସେ ଧୀରେ କହିଲା – ଯଦି ଆମେ ଗୁରୁଜନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା, ମନରେ ଏକାଗ୍ରତା ରଖୁବା ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ଵାସକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା, ତେବେ ସଫଳତା ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବା।

मण्डूका:, दर्शका:, करताड़नेन, चिक्कण, अथ:, नैराश्यम्, निरस्तरम्, आरोढुम्
ମଣ୍ଡକା, ଦର୍ଶକା, କରତାଡ଼ନେ, ଚିକ୍କଣ, ଅଧଃ, ନୈରାଶ୍ୟମ୍, ନିରନ୍ତର, ଆରୋଜୁମ୍

कर्तृपदानि :

मण्डूका:, दर्शका:, मण्डूकमाता, पुत्र:, शिशु:, अन्ये, सवे, ते
(ମଣ୍ଡୁକା, ଦର୍ଶକା, ମଣ୍ଡୁକମାତା, ପୁନଃ, ଶିଶୁ, ଅନ୍ୟ, ସର୍ବେ, ତେ)

क्रियापदानि :

भवेत्, वर्द्धयन्ति, आसीत्, पतेत्, कुर्वन्ति, आगच्छत, कुर्याम्
(ଭବେତ, ବର୍ଷୟନ୍ତ, ଆସୀତ, ପତେତ, କୁର୍ବନ୍ତ, ଆଗଛତ, କୁର୍ଯାମ୍)

शब्दार्थ:

  • शिखरम् – अग्रम्
    ଶିଖରମ୍ – ଅଗ୍ରମ୍ ( ଅଗ୍ରଭାଗକୁ)
  • पादम् – मूलभागम्
    ପାଦମ୍ – ମୂଳଭାଗମ୍ (ମୂଳଭାଗ) / ଏକଚତୁର୍ଥାଂଶ
  • प्रयास: – उद्यम:, परिश्रम:
    ପ୍ରୟାସ – ଚେଷ୍ଟା, ପରିଶ୍ରମ
  • चकिता: – विस्मता:
    ଚକିତା – ବିସ୍ମିତଃ – ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ବିତ