Prasanna

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium ତୃଣମୂଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାଗ ୩: ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 12 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ତୁମେ ସ୍କୁଲଯିବା ବାଟରେ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନେ ଦେଖୁଲ ଯେ ଏକ ପାଣି ପାଇପ୍ ଲିକ୍ ହେଉଛି, ଲିକ୍ ଯୋଗୁଁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପାଣି ନଷ୍ଟ ହେଉଛି । ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନେ କ’ଣ କରିବ ?
Answer:
ପାଣି ଲିକ୍ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଖି ଆମ୍ଭେମାନେ ନିମ୍ନଲିଖତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବୁ ।

1. ଆମ୍ଭେମାନେ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ବୟସ୍କ ଲୋକ, ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କିମ୍ବା ସ୍କୁଲର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇବୁ । `
2. ହେଲପ୍ ଲାଇନ୍ ନମ୍ବରରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବୁ ।
3. ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦରାମାନଙ୍କୁ ଲିକ୍‌ଣିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବୁ ।
4. ହ୍ଵାଟସ୍ଵପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଲିକ୍ ହେଉଥୁବା ପାଇପୁର ଫଟୋ ଉଠାଇ ସେୟାର କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବୁ ।
5. ପାଇପ୍‌ର ଲିକ୍ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ଥାନକୁ ବନ୍ଦ କରିବାପାଇଁ ଯଥାସାଧ୍ଯ ଉଦ୍ୟମ କରିବୁ ।

Question 2.
ତୁମ ଶ୍ରେଣୀକୁ ତୁମ ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର । ସେମାନଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ଦାୟିତ୍ଵ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର । ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବାପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଯାହାଦ୍ଵାରା ବୈଠକ ଫଳପ୍ରଦ ହେବ ।
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ କାଉନ୍ସିଲର୍ ମିସେସ୍ ରାଖୀ ସିହ୍ନାଙ୍କୁ ସ୍କୁଲ ତରଫରୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଆସି ତାଙ୍କର ଅଭିଜ୍ଞତା, ଭୂମିକା, କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନର ପରିକଳ୍ପନା ସମ୍ପର୍କରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ । ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଯାହା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
(i) ଦୟାକରି ଆପଣ ନିଜର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।
(ii) ଆପଣଙ୍କର ପୌର ପରିଷଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂମିକା କ’ଣ ?
(ii) ଆପଣ ଆପଣଙ୍କରର ମୁଖ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଦାୟିତ୍ଵଗୁଡ଼ିକୁ କହିବେ କି ?
(iv) ଆପଣଙ୍କ ଭୂମିକାର କେଉଁ ବିଭାଗକୁ ଆପଣ ଭଲ ଭାବରେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ?
(v) ଆପଣ କର୍ଭବ୍ୟ କଲାବେଳେ କେଉଁସବୁ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ?
(vi) ଆପଣ ଆପଣଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ୱାର୍ଡ଼କୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ କ’ଣ ଯୋଜନାମାନ କରିଛନ୍ତି ?
(vii) ଏକ ଭାଗିଦାରୀ ସରକାରରେ ଆପଣ ସ୍ଥାନୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ କିପରି ବିନିଯୋଗ କରନ୍ତି ?
(vii) ଦୟାକରି କହିବେ କି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପୌରପାଳିକାର କାର୍ଯ୍ୟରେ କିପରି ଯୋଗଦାନ କରାଇପାରିବେ ?
(ix) ରାସ୍ତାରେ ଫୋପଡ଼ା ହେଉଥ‌ିବା ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାକୁ କିପରି ବନ୍ଦ କରିହେବ ?
(x) ରାଜନୀତିରେ ଆପଣଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା କ’ଣ ?
(xi) ସ୍ଵଚ୍ଛ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେବାପାଇଁ ଆପଣ ପିଲାମାନଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବେ ?

Question 3.
ତୁମ ପରିବାର ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ମୁଁ ମୋର ଦାଦା ଏବଂ ଜଣେ ପଡ଼ୋଣୀ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ବିଷୟରେ ପଚାରି ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ।

1. ନିୟମିତ ପିଇବାପାଣିର ଯୋଗାଣ ।
2. ସବୁଜ ପାର୍କ ଏବଂ ଚାଲିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସୁପରିଚାଳନା ।
3. ନିୟମିତ ଭାବରେ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାର ନିଷ୍କାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ।
4. ରାସ୍ତା ଏବଂ ଲୋକଚଲା ପଥ ସଫାସୁତୁରା ରଖୁବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ।
5. ସହର ଭିତରେ ଗୋରୁଗାଈଙ୍କ ଅବାଧ ପ୍ରବେଶକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ।
6. ସହରରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟମାନ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରାଇବା ।
7. କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଇଲେଟ୍ରିକ୍ ପୋଲ ଏବଂ ଇଲେଟ୍ରିକ ଝୁଲନ୍ତା ତାରକୁ ଠିକ୍ କରାଇବା ।
8. ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳକୁଦ ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ।
9. ସହରରେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ଶିବିର ଆୟୋଜନ କରାଇବା ।

Question 4.
ଏକ ଉତ୍ତମ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଏକ ଉତ୍ତମ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା!

1. ନାଗରିକମାନଙ୍କ ସର୍ବବିଧ ଉନ୍ନତି ନିମିତ୍ତ ତତ୍ପର ।
2. ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ମନୋଭାବ ।
3. ଏକ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ପତ୍ର ଯେଉଁଥିରେ କର୍ଭବ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ଲିଖୁତଥାଏ ।
4. ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବହୁଳ ଉପଯୋଗ ।
5. ଜନସାଧାରଣ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣାଣି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ।
6. ସାଧାରଣ ଲୋକ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାରେ ଏକ ଅଂଶ ହେବାପାଇଁ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ ।

Question 5.
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ପଞ୍ଚାୟତି ର। ଜ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ କିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟ ପରି ଲକ୍ଷି ତ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ସରଳ ଥିଲାବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିବିଧ ଥାଏ ।

(ii) ପଞ୍ଚାୟତରାଜରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯଥା ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଥ‌ିବାବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳ ସରକାରରେ ମାତ୍ର ଏକ ସ୍ତରୀୟ ବା ଦ୍ଵିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଥାଏ ।

(iii) ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ସରକାରଙ୍କରର ସମ୍ବଳ ସହରାଞ୍ଚଳ ସରକାର ତୁଳନାରେ ସୀମିତ ହୋଇଥାଏ !

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସରକାର ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ସହରାଞ୍ଚଳର ଆକାର ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ୩ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌର ପରିଷଦ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ।

ମହାନଗର ନିଗମ : ଯେଉଁ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧୁକ ଥାଏ, ସେହି ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ମ୍ୟୁନିସ୍‌ପାଲ କର୍ପୋରେସନ ବା ମହାନଗର ନିଗମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ପୌର ପରିଷଦ : ଯେଉଁ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ ସେହି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ପୌର ପରିଷଦ ବା ନଗରପାଳିକା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ : ଯେଉଁ ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଥାଏ, ସେହି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ : ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କର ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଯନ୍ ନେବା, ଶ୍ମଶାନ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଓ ଏହାର ପରିଚାଳନା ତଥା ନିଷ୍କାସନ, ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ସଠିକ୍ ଯାଞ୍ଚ, ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଜରିମାନା ଆଦାୟ, ଜଳଯୋଗାଣ, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଆଦାୟ ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 2.
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି ?
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସରକାରଙ୍କର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ସହରବାସୀଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ତଥା ଜଳଯୋଗାଣ, ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ନିଷ୍କାସନ, ପାର୍କର ପରିଚାଳନା, ଶ୍ମଶାନ ସ୍ଥଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାମୂହିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗରେ କରିଥା’ନ୍ତି । ତେଣୁ ଏକ ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମିଳିଅଛି । ସୁତରାଂ ମହାନଗର ନିଗମ, ନଗରପାଳିକା କିମ୍ବା ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ଫଳରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ସକ୍ରିୟତା ଦେଖାଦେଇଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ବୋଝ ହାଲ୍‌କା ହେବାସହ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ ହୋଇଛି ।

Question 3.
ଏକ ମହାନଗର ନିଗମ କିପରି ନଗରପାଳିକା ଏବଂ ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟେ ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ମହାନଗର ନିଗମ ଗୋଟିଏ ନଗରପାଳିକା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟେ ।

1. ମହାନଗର ନିଗମରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ସବୁବେଳେ ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏକ ନଗରପାଳିକାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦଶଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଥିଲାବେଳେ ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦରେ ତାହା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଥାଏ ।
2. ମହାନଗର ନିଗମରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମସ୍ୟା ଥାଏ ।
3. ନଗରପାଳିକାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏକଲକ୍ଷରୁ ଦଶଲକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ ସାଧାରଣତଃ ଏଥୁରେ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସରଳ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ କମ୍ ଥାଏ ।
4. ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦରେ ମଧ୍ଯ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଥିବାରୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍ଥା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଜିନିଷ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇପାରିଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ କମ୍ ଥାଏ ।
5. ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଦିଲ୍ଲୀ, କୋଲକତା, ଚେନ୍ନାଇ, ପୁନା, କୋଚିଂ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ମହାନଗର ନିଗମ ରହିଅଛି ଏଠାରେ ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଅଧ‌ିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅଛନ୍ତି ।

Question 4.
ନଗରଗୁଡ଼ିକରେ କାହିଁକି ମହାନଗର ନିଗମ ରହିଛି ?
Answer:
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଚେନ୍ନାଇ, ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ କୋଲକତା ଇତ୍ୟାଦିରେ ମହାନଗର ନିଗମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ଜନବହୁଳ ନଗରଗୁଡ଼ିକରେ ମହାନଗର ନିଗମର ଆବଶ୍ୟକତା ନିମ୍ନୋକ୍ତ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ ।
(i) ବିବିଧ ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାର ସଠିକ୍ ସମାଧାନ ପାଇଁ ମହାନଗର ନିଗମ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ଏହିଭଳି ନଗରଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସିଧାସଳଖ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାକୁ ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ଯଥା ସହରର ଭିଭିଭୂମିର ଯନ୍ ନେବା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟିକରିବା, ଜଳ ଯୋଗାଣ, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଓ ଏହାର ପରିଚାଳନା, ନିଷ୍କାସନ, ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଜୋରିମାନା ଆଦାୟ ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ସଠିକ୍ ଯାଞ୍ଚ ଇତ୍ୟାଦି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

(iv) ମହାନଗର ନିଗମ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ର ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯାହା ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନକୁ ଦୃଢ଼ୀଭୂତ କରିଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
କୋଲକତା, ଚେନ୍ନାଇ କିମ୍ବା ମୁମ୍ବାଇ ଭଳି ନଗରଗୁଡ଼ିକ ଗାଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିବିଧ କାହିଁକି ?
Answer:
(i) କୋଲକତା, ଚେନ୍ନାଇ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ ଭଳି ନଗର ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିବିଧ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ଜାତିର ଲୋକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ।

(ii) ଏହି ନଗରମାନଙ୍କରେ ବହୁଳ ଚାକିରିର ସୁଯୋଗ, ଉତ୍ତମ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସାଧାରଣ ଜନତାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ ।

(iii) ନଗରମାନଙ୍କରେ ବସ୍, ଟ୍ରେନ୍ ଓ ମେଟ୍ରୋସେବା ଯାତାୟାତ ଓ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ସହାୟତା କରିଥାଏ ।

(iv) ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଏକତ୍ର ରୁହନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି, ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ବେଶଭୂଷା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଭିନ୍ନତା ରହିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଜଟିଳତା ଓ ବିବିଧତା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଜଟିଳତା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ନଥାଏ ।

Question 2.
ତୁମ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହଯୋଗ ନେଇ ତୁମ ପରିଚିତ ସହରରେ ରହୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ତୁମେ କେତେଜଣଙ୍କୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଲ ? ତୁମେ ତାଲିକାରେ ଆଉ କ’ଣ ଦେଖୁଛ ?
Answer:
ଆମ ସହପାଠୀଙ୍କର ସହଯୋଗ ନେଇ କଥାହେଲେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସହରରେ ଚିତ୍ର ଅଲଗା ଆସିବ, କିନ୍ତୁ ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ଆମ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ କଥା ବିଚାରକୁ ନେଇ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।

ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକଲେ ଅନେକ ବିବିଧତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଭାରତବର୍ଷର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଲୋକ ବିଶେଷକରି ତାମିଲନାଡୁ, କେରଳ, ରାଜସ୍ଥାନ, ସିକିମ୍, ମଣିପୁର, ତ୍ରିପୁରା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ପଞ୍ଜାବ, ବିହାର, ଓଡ଼ିଶା, ଜାମୁକାଶ୍ମୀର ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ବିଦେଶ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଯଥା – ନେପାଳ, ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ, ଚେନ୍ନାଇ, ବ୍ରିଟେନ୍, ଫ୍ରାନ୍ସର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ଯ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

ଏହାଦ୍ଵାରା ଦିଲ୍ଲୀ ଏକ ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ, ବିଶ୍ଵ ସଂସ୍କୃତି ଥିବା ସହର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଛି । ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ, ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାଭାଷୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିର ଲୋକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାସ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହା ଦିଲ୍ଲୀ ନଗରକୁ ସାଂସ୍କୃତିକ କେନ୍ଦ୍ର କରିଥାଏ ।

Question 3.
ଚିତ୍ର ୧୨.୨ରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସମାନତା ଏବଂ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?

Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା –

1. ଉଭୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସରକାର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଢାଞ୍ଚାରେ ଗଢ଼ାଯାଇଛି ।
2. ଉଭୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି ।
3. ଉଭୟ ସଂସ୍ଥାର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
4. ଉଭୟଙ୍କ ସରକାରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ :
(i) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ସରଳ ଥିଲାବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳର ପରିବେଶ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯଥା ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଥ‌ିବାବେଳେ ସହରାଞ୍ଚଳ ସରକାରରେ ମାତ୍ର ଏକ ସ୍ତରୀୟ ବା ଦ୍ଵିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଥାଏ ।

(iii) ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ସରକାରଙ୍କରର ସମ୍ବଳ ସହରାଞ୍ଚଳ ସରକାର ତୁଳନାରେ ସୀମିତ ଥାଏ ।

Question 4.
ତୁମେ ଆଉ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ କହିପାଁରବ କି ? ଯାହାକୁ ସହରର ନାଗରିକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଉନ୍ନତି କରିପାରିବେ ?
Answer:
ସହରର ଦାୟିତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକମାନେ ସହର ବା ନଗରର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖୂତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟମାନ କରିପାରିବେ ।

1. ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ ।
2. ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇବାପାଇଁ ସରକାରୀ ଗମନାଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ।
3. ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ବ୍ୟବହାର ନକରି ତା’ପରିବର୍ତ୍ତେ କପଡ଼ା ଏବଂ ଝୋଟରେ ନିର୍ମିତ ବ୍ୟାଗ୍ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
4. ସହରରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇପାରିବେ ।
5. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍ ଜଳାଇବାପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତି ବା ସୋଲାର୍ ଏନାର୍ଜିର ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
6. ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜଳକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର ନିମନ୍ତେ ବା ରିସାଇକେଲିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗଛରେ ପାଣି ଦେବା, ବାସନ ମାଜିବା, ଗାଡ଼ି ଧୋଇବା ଏପରିକି ଲୁଗା ସଫେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଇପାରିବେ ।

Question 5.
ତୁମେ ରାଜ୍ୟରୁ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟରୁ କିଛି ସହର ଚୟନ କର । ଏଥୁରେ ତୁମେ ରହୁଥ‌ିବା ସହର କିମ୍ବା ତୁମ ଗାଁ ନିକଟସ୍ଥ ସହର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ତୁମେ କିପରି ଜାଣିବ ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ, ପୌରପାଳିକା ଓ ପୌର ନିଗମ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀର ଶାସନକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଅଛି । ସେହି ସହରଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଏବଂ ସେଠାରେ ପ୍ରଚଳିତ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନର ପ୍ରକାର ଭେଦକୁ ନେଇ ଏକ ଟେବୁଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟଭାବେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶକୁ ନେଇ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ, ପୌରପାଳିକା ଏବଂ ପୌର ନିଗମ ଥିବା ସହରକୁ ଚୟନ କରିବା ।
ପ୍ରଥମେ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିଚାରକୁ ନେବା ।
ରାଜ୍ୟ – ୧ : ଓଡ଼ିଶା,
ସହର – କେଉଁ ପ୍ରକାର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର
କଟକ : ପୌର ନିଗମ
ପୁରୀ : ପୌର ପାଳିକା
କୋଣାର୍କ : ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ

ରାଜ୍ୟ – ୨ : ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
ଗୁଣ୍ଠୁର : ପୌର ନିଗମ
ତାଦିପତ୍ରି : ପୌର ନିଗମ
ଗୋଲାପ୍ରୋଲୁ : ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ

Question 6.
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମପାଇଁ ବା ଅର୍ଥ କିପରି ଯୋଗାଡ଼ କରିଥାନ୍ତି ? ସୂଚନା : ଚିତ୍ର ୧୨.୪ରେ ଇନ୍ଦୋର ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍‌ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ କାର୍ଯ୍ୟର ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ସେବା ଦେୟପ୍ରାପ୍ତ କି ?
Answer:
(i) ସହରର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ପାଣ୍ଠି ବା ଅର୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରୁ ଯୋଗାଡ଼ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ସମ୍ପତ୍ତି କର, ଜଳକର, ଆବର୍ଜନା ବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ଦେୟ, ବ୍ୟବସାୟ, ବୀମା ଦେୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଅନୁଦାନ ।

(ii) ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ, ସେମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଭାବରେ ଯୋଗାଉଥ‌ିବା କିଛି ସେବାର ଦେୟ ଅର୍ଥ ଭାବରେ ପାଇଥା’ନ୍ତି, ଯଥା- ପାଣି ଟ୍ୟାଙ୍କର ଦେୟ, ଅଡ଼ିଟୋରିୟମ ଭଡ଼ା, ସେଫଟିକ୍ ଟାଙ୍କି ସଫା କରିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ସବୁଥୁରେ ପୌର ନିଗମ କିମ୍ବା ପୌର ପାଳିକା କିମ୍ବା ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ ସେମାନଙ୍କର ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଡ଼ କରିଥାନ୍ତି ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ କ୍ରମାଗତ ୭ ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହର ଭାବେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସଫଳତାରେ ଇନ୍ଦୋର ନାଗରିକଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ହୋଇଥିବ ?
Answer:
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଇନ୍ଦୋରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ କ୍ରମାଗତ ୭ ବର୍ଷ ଧରି ସବୁଠାରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହରଭାବେ ପୁରସ୍କୃତ କରିବା ପଛରେ ଇନ୍ଦେରାର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ବାସ୍ତବରେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ । ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ସରକାର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ସୁଖଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଓ ଜନମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ତାହା ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇନଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ ଇନ୍ଦୋର ସହର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସମର୍ଥକ ଏବଂ ସହଯୋଗ ସହରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଅଛି ।
(i) ଇନ୍ଦୋରର ବାସିନ୍ଦା ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ତା’ର ନିଷ୍କାସନ ନିୟମକୁ କଠୋର ଭାବରେ ପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ଅଳିଆକୁ ଇତସ୍ତତ ଭାବେ ଫୋପାଡ଼ିଥାନ୍ତି । ଆବର୍ଜନା ଗଦା କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ଅଳିଆ ଗଦା କରିଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ସେମାନେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ର ସର୍ବନିମ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନବାହନ ବଦଳରେ ସରକାରୀ ଗମନାଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସହରର ପ୍ରଦୂଷଣକୁ କମାଇଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ଦାୟିତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗରିକମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସହରର ମଙ୍ଗଳପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେମାନେ ବୁଲିବୁଲି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥା’ନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଧାରଣା କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶ ଚଳାଇବାରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା । ଏହା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ, ସହରାଞ୍ଚଳ, ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ଦେଶର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମାନିବା ଉଚିତ୍ ।

Question 2.
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର କ୍ଷମତା ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣର ଏକ ଅଂଶ ବୋଲି ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର କ୍ଷମତା ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେଥ‌ିପାଇଁ କ୍ଷମତାର ବିଭାଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ୱାର୍ଡ଼ କମିଟିର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ୱାର୍ଡ଼ କମିଟିଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରିଥା’ନ୍ତି ଯଥା- ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ଶିବିର, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ବ୍ୟବହାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଯାନ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରଖୁବା ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇପ୍ ଲିକ୍ ଏବଂ ଅପରୋଧ ହୋଇଥିବା ଡ୍ରେନ୍, କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ରାସ୍ତା ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ୟା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଜରିଆରେ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 4.
ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ଵ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:

1. ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା, ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ ।
2. ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
3. ଏହା ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ମଜ୍‌ବୁତ କରିଥାଏ ।

Question 5.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କର ଦାୟିତ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା କୁହାଯାଏ । ଏହା ସହରବାସୀଙ୍କ ସ୍ଵାର୍ଥପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –
(୧) ମୁଖ୍ୟତଃ ସହରର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ନିର୍ମାଣ ଓ ତା’ର ପରିଚାଳନା
(୨) ଶ୍ମଶାନ ସ୍ଥଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ
(୩) ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଏହାର ପରିଚାଳନା ଓ ନିଷ୍କାସନ
(୪) ନିୟମିତ ଜଳ ଯୋଗାଣ
(୫) ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା
(୬) ସମ୍ପତ୍ତି କର ଆଦାୟ
(୭) ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଜୋରିମାନା ଆଦାୟ
(୮) ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ସଠିକ୍ ଯାଞ୍ଚ ।

Question 6.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ନିର୍ବାହରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମର୍ଥନର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
(i) ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଦାୟିତ୍ଵ ପାଳନରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମର୍ଥନ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।

(ii) ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶ ପାଇଁ ସହରର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଆହ୍ଵାନଯୋଗ୍ୟ । ସେମାନେ ନିଜ ଘରର ଅଳିଆକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ପକାଇବା, ଠିକ୍ ସମୟରେ ନିଜ ଘରର କର ଦେବା, ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାକୁ ରାସ୍ତାଘାଟରେ ଗଦା କରିବାକୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା, ସହରର ସମସ୍ୟାକୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରକୁ ନେବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିହାତି କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଜଳର ବ୍ୟବହାରକୁ ଉଚିତ୍ ଉପାୟରେ କରି ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା, ନିଦ ପାଳିତ ପଶୁର ସଠିକ୍ ଯନ୍ ନେବା ପ୍ରଭୃତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ / ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ସହରାଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ମହାନଗର ନିଗମ, ପୌର ପରିଷଦ ବା ନଗର ପାଳିକା ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ।

Question 2.
ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ଵାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏକକ ହେଉଛି ୱାର୍ଡ଼ ।

Question 3.
ୱାର୍ଡ଼ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଏକ ନଗର ବା ସହରରେ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ କ୍ରିୟାଶୀଳ କରିବାପାଇଁ ସମଗ୍ର ସହରକୁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହାକୁ ୱାର୍ଡ଼ କୁହାଯାଏ ।

Question 4.
ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନର ଦୁଇଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଲେଖ ।
Answer:
ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ନାଗରିକଙ୍କ ସଶକ୍ତିକରଣ କରିବା ଯାହାଫଳରେ ସେମାନେ ଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟଭାବେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଜଣେ ଦାୟିତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନ ନାଗରିକ ହୋଇପାରିବେ ।

Question 5.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ କରିଥାଏ, ଯଥା- ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଯନ୍ ନେବା, ଶ୍ମସାନ ଏହାର ପରିଚାଳନା ଓ ନିଷ୍କାସନ, ଜଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ସଠିକ୍ ଯାଞ୍ଚ, ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଜରିମନା ଆଦାୟ ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 6.
ଦଶଲକ୍ଷ ଏବଂ ତାଠାରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଜନସଂଖ୍ୟାଥୁବା ସହରର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମହାନଗର ନିଗମ

Question 7.
ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହରର ନାମ ଲେଖ ଏବଂ ଏହା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଛି ?
Answer:
ଇନ୍ଦୋର, (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ)

Question 8.
ବମ୍ବେ ମହାନଗର ନିଗମ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୮୬୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 9.
ଚେନ୍ନାଇ ମହାନଗର ନିଗମ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୬୮୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୯

Question 10.
ଇନ୍ଦୋର ମହାନଗର ନିଗମର ଅନନ୍ୟତାର ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ କାରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ଇନ୍ଦୋର ସହରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିର୍ମଳ ରଖିବାରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଇନ୍ଦୋର ମହାନଗର ନିଗମର ଅନନ୍ୟତାର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ କାରଣ ଅଟେ ।

Question 11.
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକପାଇଁ କିପରି ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଢ଼ କରନ୍ତି ?
Answer:
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରୁ ଅର୍ଥ ବା ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଡ଼ କରିଥାନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ସମ୍ପତ୍ତି କର, ଜଳ କର ଏବଂ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନ ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ନିଗମ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୮୬୫
(ଖ) ୧୯୬୫
(ଗ) ୧୮୬୬
(ଘ) ୧୯୫୧
Answer:
(କ) ୧୮୬୫

Question 2.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର କେଉଁଟି ?
(କ) ମହାନଗର ନିଗମ
(ଖ) ଏନ୍.ଏ.ସି.
(ଗ) ପୌର ପରିଷଦ
(ଘ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
Answer:
(କ) ମହାନଗର ନିଗମ

Question 3.
ଭାଗିଦାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ କେଉଁମାନେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ?
(କ) ମହିଳାମାନେ
(ଖ) ତାମିଲ୍‌ନାଡୁ
(ଗ) ବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ

Question 4.
ଭାରତରେ ସର୍ବପୁରାତନ ମହାନଗର ନିଗମ କିଏ ?
(କ) ଦିଲ୍ଲୀ ମହାନଗର ନିଗମ
(ଖ) କଲିକତା ମହାନଗର ନିଗମ
(ଗ) ବମ୍ବେ ମହାନଗର ନିଗମ
(ଘ) ଚେନ୍ନାଇ ମହାନଗର ନିଗମ
Answer:
(ଘ) ଚେନ୍ନାଇ ମହାନଗର ନିଗମ

Question 5.
ଚେନ୍ନାଇ ମହାନଗର ନିଗମ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) କେରଳ
(ଖ) ପିଲାମାନେ
(ଗ) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ
(ଘ) ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
Answer:
(ଖ) ପିଲାମାନେ

Question 6.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ମହାନଗର ନିଗମ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ପରିଚିତ ?
(କ) କୋଲକତା
(ଖ) ଚେନ୍ନାଇ
(ଗ) ଦିଲ୍ଲୀ
(ଘ) ବମ୍ବେ
Answer:
(ଘ) ବମ୍ବେ

Question 7.
ଏକ ମହାନଗର ନିଗମ ହେବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା କେତେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(କ) ଏକଲକ୍ଷରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ମଧ୍ଯରେ
(ଖ) ଦଶ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ
(ଗ) ଏକଲକ୍ଷରୁ କମ୍
(ଘ) ଏହା ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
Answer:
(ଖ) ଦଶ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ

Question 8.
କୋଲକତା, ନଏଡ଼ା, ମୁମ୍ବାଇ ଆଦି ନଗରଗୁଡ଼ିକରେ କାହିଁକି ମହାନଗର ନିଗମ ଅଛି ?
(କ) ବିଦେଶୀମାନେ ଏଠାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି
(ଖ) ଏଗୁଡ଼ିକ ମେଟ୍ରୋ ନଗର
(ଗ) ଏଗୁଡ଼ିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ
(ଘ) ଏଗୁଡ଼ିକର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି
Answer:
(ଗ) ଏଗୁଡ଼ିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ

Question 9.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ ?
(କ) ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର କୃଷିକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା
(ଖ) ସହରାଞ୍ଚଳକୁ ପରିଚାଳନା ଓ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା
(ଗ) ସହରାଞ୍ଚଳରୁ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା
(ଘ) ନିର୍ବାଚନ କରାଇବା
Answer:
(ଖ) ସହରାଞ୍ଚଳକୁ ପରିଚାଳନା ଓ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା

Question 10.
ଭାରତର କେଉଁ ସହରକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସର୍ବେକ୍ଷଣଦ୍ଵାରା ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହରଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ହାଇଦ୍ରାବାଦ
(ଖ) ଇନ୍ଦୋର
(ଗ) ବାଙ୍ଗାଲୋର
(ଘ) ଗୁଜୁରାଟ
Answer:
(ଖ) ଇନ୍ଦୋର

Question 11.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ପାଇଁ ରାଜସ୍ଵର ଉତ୍ସ କ’ଣ ?
(କ) ସମ୍ପଭି କର
(ଖ) ସ୍ଥାନୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ସେବା କର
(ଗ) ଜଳ କର
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ

Question 12.
କେଉଁ ସହରର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ତାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ପୌର ପରିଷଦ
(ଗ) ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ
(ଖ) ମହାନଗର ନିଗମ
(ଘ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
Answer:
(କ) ପୌର ପରିଷଦ

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ନଗରକୁ _____________ ଶାସନ କରେ ।
Answer:
ମହାନଗର ନିଗମ

Question 2.
___________ ପଦ୍ଧତିଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ସହଯୋଗିତାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ ।
Answer:
ୱାର୍ଡ଼ କମିଟି

Question 3.
____________ ମହାନଗର ନିଗମ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସର୍ବପୁରାତନ ମହାନଗର ନିଗମ ଅଟେ ।
Answer:
ମାଡ୍ରାସ୍

Question 4.
ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାରରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତର ___________ |
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର

Question 5.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତି ___________ ବର୍ଷରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଏ ।
Answer:
୫

Question 6.
ଏକଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ସହରରେ __________ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
Answer:
ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ

Question 7.
ମହାନଗର ନିଗମର ମୁଖ୍ୟ ___________ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
ମେୟର

Question 8.
ଓଡ଼ିଶାରେ _____________ ଟି ମହାନଗର ନିଗମ ଅଛି ।
Answer:
୫

Question 9.
ପୌରପାଳିକାର ସଭ୍ୟଙ୍କୁ __________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
କାଉନ୍ସିଲର

ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଦର୍ଶାଅ ।

Question 1.
ବମ୍ବେ ମହାନଗର ନିଗମର ନୂତନ ନାମ ମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ନିଗମ ଅଟେ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 2.
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅଧୀନରେ କାମ କରେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 3.
ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ସଂସ୍ଥା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 4.
ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଏକଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 5.
ମହାନଗର ନିଗମରେ ଏକଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 6.
ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶାସନକୁ ସହାୟତା କରେ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Answer:7.
ମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ନିଗମ ଭାରତର ସର୍ବପୁରାତନ ମହାନଗରନିଗମ ଅଟେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 8.
ସହରାଞ୍ଚଳ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରର ରାଜସ୍ଵର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଙ୍କଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥ‌ିବା ଟିକସ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଲୋକ	ନଗର ପାଳିକା
ଏକଲକ୍ଷରୁ ଦଶଲକ୍ଷ ମଧ୍ଯରେ ଜନସଂଖ୍ୟା	ମହାନଗର ନିଗମ
ଏକଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଲୋକସଂଖ୍ୟା	ଇନ୍ଦୋର
ସବୁଠାରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହର	ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଦଶଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଲୋକ	ମହାନଗର ନିଗମ
ଏକଲକ୍ଷରୁ ଦଶଲକ୍ଷ ମଧ୍ଯରେ ଜନସଂଖ୍ୟା	ନଗର ପାଳିକା
ଏକଲକ୍ଷରୁ କମ୍ ଲୋକସଂଖ୍ୟା	ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ
ସବୁଠାରୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ସହର	ଇନ୍ଦୋର

Students can use Class 7 Math Solution Odia Medium and Class 7 Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium ତିନୋଟି ପରସ୍ପର ଛେଦୀ ସରଳ ରେଖାର କଥା to check their answers after solving exercises.

7th Class Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 7 Maths Chapter 7 Odia Medium

Question 1.
ଯେତେବେଳେ ତିନୋଟି ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ଏକ ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ହେବେ ସେତେବେଳେ କ’ଣ ହେବ ?
Solution:
ଯେତେବେଳେ ତିନୋଟି ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ଏକ ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ହେବେ ସେତେବେଳେ ଏକ ସରଳରେଖା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ।

7.1 ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ :

Page No. (149 to 151)

ଯେଉଁ ତ୍ରିଭୁଜର ତିନୋଟି ବାହୁ ଓ ତିନୋଟି କୋଣ ପରସ୍ପର ସମାନ, ତାହାକୁ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ

Question 1.
ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ. ମି. ।
Solution:
• ସୋପାନ – 1 : ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥ‌ିବା ଭଳି A ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି, AB = 4 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃହତ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର । ‘B’ ବିନ୍ଦୁଟି ଏହି ଚାପ ଉପରିସ୍ଥ ଯେକୌଣସି ବିନ୍ଦୁ ହୋଇପାରିବ । (ଚିତ୍ର-1)

• ସୋପାନ – 2 : ‘B’ କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 4 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ବୃହତଚାପ ଅଙ୍କନ କର । ଚାପଦ୍ଵୟର ଛେଦବିନ୍ଦୁଟିକୁ ‘C’ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଉ । (ଚିତ୍ର-2)

• ସୋପାନ – 3 : AC ଓ BCର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ହେବ । AC ଓ BC କୁ ଯୋଗ କଲାପରେ ଆମେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ABC ପାଇବା । (ଚିତ୍ର-3)

7.2 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଦତ୍ତ ଥିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

Page No. (151 to 163)

Question 1.
ତ୍ରିଭୁଜଟିଏ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି., 5 ସେ.ମି. ଏବଂ 6 ସେ.ମି. ।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ :
ପ୍ରଥମ ସୋପାନ :
6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର \(\overline{\mathrm{AC}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନ :
A କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ କରି 4 ସେ.ମି. (AB) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ।

ତୃତୀୟ ସୋପାନ :
C କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି 5 ସେ.ମି. BC ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍କା ହୋଇଥିବା ଚାପକୁ ଛେଦ କରିବ । ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ B ଦିଅ ।

ଚତୁର୍ଥ ସୋପାନ :
\(\overline{\mathrm{AB}}\) ଓ \(\overline{\mathrm{BC}}\) ଅଙ୍କନ କର ।
∴ ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ।

ସୋପାନ – 1 : ଯେକୌଣସି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ଭୂମିରୂପେ ନିଅ । ମନେକରୁ AB = 4 ସେ.ମି. ।
ସୋପାନ – 2 : A କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃହତ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ।
ସୋପାନ – 3 : ପୁନଶ୍ଚ ‘B’ କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 6 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରିକି ଏହା ପୂର୍ବ ଚାପକୁ ଛେଦ କରିବ ।
ସୋପାନ – 4 : ଦୁଇଟି ଚାପର ଛେଦବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ତୃତୀୟ ବିନ୍ଦୁ ‘C’ । AC ଓ BC କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ABC ପାଇବା

ଅଙ୍କନ କର :

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (ସେ.ମି.) ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ।
(a) 4, 4, 6
(b) 3, 4, 5
(c) 1, 5, 5
(d) 4, 6, 8
(e) 3.5, 3.5, 3.5
Solution:
(a) ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି., 4 ସେ.ମି., ଓ 6 ସେ.ମି.
(i) ପ୍ରଥମ ସୋପାନ : 6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର \(\overline{\mathrm{AC}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର ।

(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନ : A ଓ C କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ କରି 4 ସେ.ମି. AB ଓ BC ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(iii) ତୃତୀୟ ସୋପାନ ; B ଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିନ୍ଦୁରୁ A ଓ C କୁ ଯୋଗକଲେ ABC ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।

(b) ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 3 ସେ.ମି., 4 ସେ.ମି., ଓ 5 ସେ.ମି.
(i) ପ୍ରଥମ ସୋପାନ : 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର \(\overline{\mathrm{AC}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର ।

(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନ : A କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ କରି 3 ସେ.ମି. (AB) ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(iii) ତୃତୀୟ ସୋପାନ : C କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି 4 ସେ.ମି. BC ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍କା ହୋଇଥିବା ଚାପକୁ ଛେଦ କରିବ । ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ B ଦିଅ ।
(iv) ଚତୁର୍ଥ ସୋପାନ : \(\overline{\mathrm{AB}}\) ଓ \(\overline{\mathrm{BC}}\) ଅଙ୍କନ କର ।
∴ ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ।

ଏହି ସୋପାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରି ପିଲାମାନେ (c), (d) ଓ (e) ଅଙ୍କନ ନିଜେ କରିବେ ।
ଯେଉଁ ତ୍ରିଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ତାହାକୁ ‘ସମବାହୁ’ ତ୍ରିଭୁଜ କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁ ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ, ତାହାକୁ ‘ସମଦ୍ଵିବାହୁ’ ତ୍ରିଭୁଜ କୁହାଯାଏ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତର ଉପରିସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ।

Solution:
(i) ‘O’ କୁ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ନେଇ ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।

(ii) ବୃତ୍ତ ଉପରେ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ A ଓ B ନି ଆଯାଉ ।
(iii) OA, AB ଓ BO କୁ ଯୋଗ କର ।

(iv) Δ AOB ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମଢ଼ିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ।

Question 2.
ସମ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତ ଉପରିସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ନେଇ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଏବଂ ସମଜ୍ଜିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।

Solution:
ସମଦ୍ଵିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :
(i) ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ, ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ C ନି ଆଯାଉ ।

(ii) AB, CB ଓ BA କୁ ଯୋଗକର ।

(ii) Δ ABC ଗୋଟିଏ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମଙ୍ଗିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ।

ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

(i) ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ପାଇବାକୁ ହେଲେ ଦୁଇଟି ବୃତ୍ତ ଛେଦବିନ୍ଦୁକୁ P ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଉ ।
(ii) AP, PB ଓ BA କୁ ଯୋଗ କର ।

(iii) Δ APB ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ।

ସମଦିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

(i) AB, BC ଓ CA କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ ।

(ii) Δ ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମଦ୍ଵିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ।

Question 3.
3 ସେ.ମି., 4 ସେ.ମି., 8 ସେ.ମି. ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ?
Solution:
ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇବାହୁର ସମଷ୍ଟି ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଠାରୁ ବୃହତ୍ତର । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । (3 + 4 = 7, ଯାହା 8 ଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତର) ତେଣୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 4.
2 ସେ.ମି., 3 ସେ.ମି., 6 ସେ.ମି. ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ?
Solution:
ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଠାରୁ ବୃହତ୍ତର । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । (2 + 3 = 5, ଯାହା 6 ଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତର) ତେଣୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 5.
ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 10 ସେ.ମି., 15 ସେ.ମି. ଏବଂ 30 ସେ.ମି. ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କରିବା ସମ୍ଭବପର କି ନୁହେଁ ପରୀକ୍ଷା କର ।
Solution:
ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 10 ସେ.ମି., 15 ସେ.ମି. ଓ 30 ସେ.ମି.
ଏଠାରେ 10 + 15 < 30
ଏଠାରେ ତ୍ରିଭୁଜର ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତ୍ତର ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 6.
କୌଣସି ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କରାଯାଇପାରିବ କି, ଯାହାର ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 3 ସେ.ମି., 4 ସେ.ମି. ଏବଂ 5 ସେ.ମି. ? ଏହା ତୁମେ ଅଙ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖ ।
Solution:
ଏଥରେ ତ୍ରିଭୁଜର ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତର । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ । ଏଠାରେ 3² + 4² = 5² ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କଲେ ଏହା ଏକ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ହେବ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଆମେ ଅଙ୍କନ କରି ଜାଣିପାରିଲୁ ଯେ, 3 ସେ.ମି., 4 ସେ.ମି., 8 ସେ.ମି. ଏବଂ 2 ସେ.ମି., 3 ସେ.ମି., 6 ସେ.ମି.ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏହି ବିଷୟ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ନକରି ତୁମେ ଜାଣିପାରିଛ କି ?
Solution:
ଯଦି ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବଡ଼, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।
ଏଠାରେ 3 + 4 = 7 । 8 ଠାରୁ 7 ବଡ଼ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 2.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ନୁହେଁ, କହିପାରିବ କି ?
(a) 10 କି.ମି., 10 କି.ମି. ଏବଂ 25 କି.ମି.
(b) 5 ମି.ମି., 10 ମି.ମି. ଏବଂ 20 ମି.ମି.
(c) 12 ସେ.ମି., 20 ସେ.ମି. ଏବଂ 40 ସେ.ମି.
ତୁମେ ଅନୁଭବ କରିପାରୁଥିବେ ଯେ, ରଫ୍ ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ସଳଖ ରାସ୍ତା ଓ ବୁଲାଣି ରାସ୍ତା ଓ ବୁଲାଣି ରାସ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଯୋଗଫଳ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବା । ଏହିପରି ଭାବରେ ଆମକୁ ତିନୋଟି ପ୍ରକାରର ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ହେବ ।
Solution:
(a) 10 କି.ମି., 10 କି.ମି. ଏବଂ 25 କି.ମି. । ଏଠାରେ 10 + 10 < 25
ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ସାନ ହୋଇଥୁବାରୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

(b) 5 ମି.ମି., 10 ମି.ମି. ଏବଂ 20 ମି.ମି. । ଏଠାରେ 5 + 10 < 20
ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ସାନ ହୋଇଥିବାରୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

(c) 12 ସେ.ମି., 20 ସେ.ମି. ଏବଂ 40 ସେ.ମି.। ଏଠାରେ 12 + 20 < 40
ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁ ଠାରୁ ସାନ ହୋଇଥୁବାରୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 3.
ପୂର୍ବରୁ ଆଲୋଚିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୈର୍ଘ୍ୟମାନଙ୍କର ସେଟ୍‌କୁ ନେଇ ଅତିକମ୍ରେ ଦୁଇଥର ତୁଳନା କଲେ ଜାଣିପାରିବା ଯେ ସଳଖ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟିର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଯୋଗଫଳଠାରୁ କମ୍ । (ଯଦି ନୁହେଁ, ପୁନର୍ବାର ଯାଞ୍ଚ କର) ଉଦାହରଣ : 10 ସେ.ମି., 15 ସେ.ମି. ଏବଂ 30 ସେ.ମି.
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ତୁଳନା ହୋଇପାରିବ : 10 < 15 + 30, 15 < 10 + 30
କିନ୍ତୁ ଏହା ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯେହେତୁ : 30 > 10 + 15

(a) ଏହା କ’ଣ ସବୁବେଳେ ସମ୍ଭବ ? ବାହୁମାନଙ୍କର ଯେକୌଣସି ଦୈର୍ଘ୍ୟପାଇଁ ଅତିକମ୍‌ରେ ଦୁଇଟି ତୁଳନା ସର୍ବଦା ସମ୍ଭବ କି, ଯେଉଁଠାରେ ସଳଖ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟିର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ କମ୍ ହେବ ?
Solution:
ନା, ସବୁବେଳେ ତିନୋଟି ଦୈର୍ଘ୍ୟପାଇଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
ତିନୋଟି ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5 ସେ.ମି., 6 ସେ.ମି. ଏବଂ 8 ସେ.ମି. ନେଲେ
5 + 6 > 8, 6 + 8 > 5 ଓ 5 + 8 > 6

(b) ପୁଣିଥରେ, ଦିଆଯାଇଥିବା ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ ସାନ ହେବ, ଏହା ବିନା ହିସାବରେ କହିହେବ କି ? (ସୂଚନା : ସଳଖ ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ଉକ୍ରମରେ ବିଚାରକୁ ନେବା ।)
Solution:
ହଁ, ଏହା ବିନା ହିସାବରେ କହିବା ସମ୍ଭବ ହେବ । ଯଦି ଆମେ ତିନୋଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବକ୍ରମରେ ସଜାବ, ଏହା ସହଜ ହୋଇଯିବ ।
(i) ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଯଥା – a < b < c (କ୍ଷୁଦ୍ରତରରୁ ବୃହତ୍ତର) ଭାବରେ ସଜାଯାଉ ।
(ii) ତା’ପରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ, ସବୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ବାହୁ ଅନ୍ୟ (a + b) ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ ସାନ ।
(iii) ଯଦି c < a + b ହୁଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅସମାନତା ଧର୍ମ ଆପେଆପେ ସର୍ତ୍ତ ପୂରଣ କରିବ ।
(iv) ଯଦି c ≥ a + b, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜଟି ଗଠନ ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ।

(c) ଦିଆଯାଇଥବା ତ୍ରିଭୁଜର ତିନୋଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ନୁହେଁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମେ କ’ଣ ତୁଳନା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ? Solution:
ଯଦି ତିନୋଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଦତ୍ତ ଥିଲେ ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତା ଧର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରିବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ ସାନ ହେବ । ଏଥିପାଇଁ a, b ଓ c ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବା :
(1) a + b > c
(2) a + c > b ଏବଂ (3) b + c > a

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ ସାନ, ତାହା ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତା ଧର୍ମକୁ ସୂଚାଏ ।

ଉଦାହରଣ : ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସେଟ୍ 3, 4, 5 ତ୍ରିଭୁଜ ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଏ ।
କିନ୍ତୁ 10, 15, 30 ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଏ ନାହିଁ ।
ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ, ବାହୁତ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଯଥା- 10, 15, 30 ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏଗୁଡ଼ିକର ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 4.
4 ସେ.ମି., 5 ସେ.ମି. ଏବଂ 8 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ବାହୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବପର କି ?
Solution:
ବାହୁତ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି., 5 ସେ.ମି. ଏବଂ 8 ସେ.ମି. ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଇଅଛି । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।
8 < 4 + 5 = 9

ବୃତ୍ତର ଅଙ୍କନ କଳ୍ପନା କରିବା :
• ଆମେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ବାହୁ AB (8 ସେ.ମି.)କୁ ଭୂମି ରୂପେ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ ଆରମ୍ଭ କରିବା । ଏହାପରେ ଆମେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ 4 ସେ.ମି., 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ବୃହତ୍ ଚାପ ଅଙ୍କନ କରିବା । ଆମେ ଚାପ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତଟିଏ ଅଙ୍କନ କରିବା । ‘A’କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ନେଇ 4 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କର ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରିବା ।

• ବର୍ତ୍ତମାନ ‘B’ କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରିବା ।

Question 1.
ଯେଉଁ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ରଟି ମିଳିବ ତାହାର ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଚିତ୍ରଟିଏ (ରଫ ଚିତ୍ର) ଅଙ୍କନ କରିପାରିବ କି ?
Solution:
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ଚିତ୍ରରେ AX = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ AB = 8 ସେ.ମି. ତେଣୁ BX = ? ଏହି ଦୈର୍ଘ୍ୟଟିରେ ଆମେ କ’ଣ ଚିତ୍ରଟି ଅନୁମାନ କରିପାରିବା ? ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବିନ୍ଦୁ X, A ଏବଂ B ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଅଛନ୍ତି ।
AB = AX + BX ⇒ BX = AB – AX = (8 – 4) ସେ.ମି. = 4 ସେ.ମି. ।

• ଯେହେତୁ BX = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ ‘B’କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 5 ସେ.ମି. ଅଟେ । ତେଣୁ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯେ ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଦୈର୍ଘ୍ୟସେଟ୍‌ରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବ । ତୁମର ଉତ୍ତରକୁ ବର୍ଣନା କର । ମନେରଖ ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେଟ୍‌ରେ ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମାପର ଏକକ ସମାନ ।
(a) 2, 2, 5
(b) 3, 4, 6
(c) 2, 4, 8
(d) 5, 5, 8
(e) 10, 20, 25
(f) 10, 20, 35
(g) 24, 26, 28
Solution:
(a) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 2, 2, 5,
∴ 2 + 2 = 4 < 5 ( ଦୁଇ ବାହୁର ସମଷ୍ଟି ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତ୍ତର) ତେଣୁ 2, 2, 5 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

(b) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 3, 4, 6,
∴ 3 + 4 = 7 > 6, 3 + 6 = 9 > 4, 4 + 6 = 10 > 3
ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ।
ତେଣୁ 3, 4, 6 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ ।

(c) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 2, 4, 8
∴ 2 + 4 = 6 < 8 ତେଣୁ 2, 4, 8 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

(d) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 5, 5, 8
∴ 5 + 5 = 10 > 8, 5 + 8 = 13 > 5, 5 + 8 = 13 > 5
ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ।
ତେଣୁ 5, 5, 8 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ ।

(e) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 10, 20, 25
∴ 10 + 20 = 30 > 25, 10 + 25 = 35 > 20, 20 + 25 = 45 > 10
ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ।
ତେଣୁ 10, 20, 25 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ ।

(f) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 10, 20, 35
∴ 10 + 20 = 30 < 35 ତେଣୁ 10, 20, 35 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

(g) ଏଠାରେ ବାହୁତ୍ରୟ 24, 26, 28
∴ 24 + 26 = 50 > 28, 24 + 28 = 52 > 26, 26 + 28 = 54 > 24
ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ।
ତେଣୁ 24, 26, 28 ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହୋଇପାରିବେ ।
ଯେତେବେଳେ ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଏ (ଦୈର୍ଘ୍ୟମାନଙ୍କର ସେଟ୍‌ଟିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟିଠାରୁ ସାନ) ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁ ହୋଇପାରିବେ ।

Question 2.
ଆମେ କିପରି ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ଯେ, ଯେଉଁ ଦୈର୍ଘ୍ୟମାନଙ୍କର ସେଟ୍ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସୂଚାଏ ସେତେବେଳେ ହିଁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ?
Solution:
ହଁ, ତିନୋଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସେଟ୍ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତା ଧର୍ମକୁ ସୂଚାଏ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସମ୍ଭବପର ହେବ ।

Question 3.
ଦୁଇଟି ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କର ।
Solution:

Question 4.
ଉପରୋକ୍ତ ତିନୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ପାଇଁ ସହାୟକ ହେବ ?
Solution:
ଯେତେବେଳେ ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଅନ୍ତର୍ଦେଶରେ ଛେଦ କରିବେ (ପରିସ୍ଥିତି 3) ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।

Question 5.
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମେ ବଡ଼ ବାହୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାନ ବାହୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥିର କରିବା ।
Solution:
ପରିସ୍ଥିତି – 1 : ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି ।
ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଦ୍ଵୟର ସମଷ୍ଟି = AB
କିମ୍ବା, କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି = ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ।

ପରିସ୍ଥିତି – 2 : ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଅନ୍ତର୍ଦେଶରେ ଛେଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଏଠାରେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧଦ୍ଵୟର ସମଷ୍ଟି < AB
କିମ୍ବା କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି < ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ।

ପରିସ୍ଥିତି – 3 : ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଅନ୍ତର୍ଦେଶରେ ଛେଦ କରନ୍ତି । AB ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧର କିଛି ଅଂଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ବ୍ୟାସାର୍ଷଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି > AB
କିମ୍ବା, କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି > ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ।

Question 6.
ଆମେ କ’ଣ ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣକୁ ତ୍ରିଭୁଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବା କି ? (ଯେତେବେଳେ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତା ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ।)
Solution:
ଯେତେବେଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସିଦ୍ଧ କରେ, ସେତେବେଳେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଠାରୁ ବୃହତ୍ତମର ହେବ । ଅର୍ଥାତ୍‌ ଏହା ପରିସ୍ଥିତି 3 କୁ ସୂଚାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଅନ୍ତର୍ଦେଶରେ ଛେଦ କରନ୍ତି । ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବ ଅଟେ।

Question 7.
କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବୃତ୍ତଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅସମାନତା ସିଦ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ । ଏହି ପ୍ରକାରର 3ଟି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଯେଉଁଠାରେ ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ
(a) ପରସ୍ପରକୁ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ
(b) ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବେ ନାହିଁ ।
Solution:
(a) ଯେତେବେଳେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି = ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେବ ।
ଉଦାହରଣ : (3, 4, 7); (5, 5, 10); (6, 8, 14)

(b) ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବେ ନାହିଁ : ଯେତେବେଳେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି < ବୃହତ୍ତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେବ । ଉଦାହରଣ : (2, 3, 7); (4, 6, 11); (5, 7, 15)

Question 8.
ତ୍ରିଭୁଜଟିଏ ସମ୍ଭବପର ହେବାପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
ଦିଆଯାଇଥିବା ତିନୋଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ଯଦି ବୃହତ୍ତର ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜଟି ସମ୍ଭବପର ହେବ ।
• ସିଦ୍ଧାନ୍ତ : ଯଦି କୌଣସି ଏକ ସେଟ୍‌ର ତିନୋଟି ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତା ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜଟି ସମ୍ଭବପର ହେବ ଏବଂ ସେହି ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେବ । ଯଦି ଏହି ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତ୍ରିଭୁଜର ଅସମାନତାକୁ ସିଦ୍ଧ ନକରେ, ତେବେ ତାହା ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁ ହେବେ ନାହିଁ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୈର୍ଘ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେଟ୍‌ରେ ତ୍ରିଭୂଜ ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? ପରୀକ୍ଷା କର ।
(a) 1, 100, 100
(b) 3, 6, 9
(e) 1, 1, 5
(d) 5, 10, 12 ଆମେ ଜାଣିଛୁ ଯେ, ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ହେଲେ, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ । (a) ଏଠାରେ 1, 100, 100 1 + 100 = 101 > 100, 1 + 100 = 101 > 100, 100 + 100 = 200 > 1
ଯେହେତୁ ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତର, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।

(b) ଏଠାରେ 3, 6, 9
3 + 6 = 9 = 9, 6 + 9 = 15 > 3, 3 + 9 = 12 > 6
3 + 6 = 9 ଠାରୁ 9 ବଡ଼ ନୁହେଁ, ସମାନ ।
∴ ତ୍ରିଭୁଜ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

(c) ଏଠାରେ 1, 1, 5
1 + 1 = 2 < 5
∴ ତ୍ରିଭୁଜ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

(d) ଏଠାରେ 5, 10, 12 5 + 10 = 15 > 12, 5 + 12 = 17 > 10, 10 + 12 = 22 > 5
ଯେହେତୁ ଦୁଇ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତର, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।

Question 2.
50, 50, 50 କୁ ନେଇ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? ସାଧାରଣତଃ, ଯେକୌଣସି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Solution:
ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜର ସମସ୍ତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ।
ଏଠାରେ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ 50, 50, 50
50 + 50 = 100 > 50
ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।

Question 3.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ମୂଲ୍ୟ ସହ ତୃତୀୟ ବାହୁର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅତି କମ୍‌ରେ 5ଟି ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର, ଯେପରିକି ଏହା ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେବ । (ଦଶମିକ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ଯ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇପାରେ)
(a) 1, 100
(b) 5, 5
(c) 3, 7
Solution:
(a) ଆମେ ଜାଣିଛେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ବେଳେ ତୃତୀୟ ବାହୁଟି ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ଠାରୁ ସାନ ହେବା ଦରକାର । ତୃତୀୟ ବାହୁଟି ଦୁଇଟି ବାହୁର ବିୟୋଗଫଳଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ହେବା ଦରକାର ।
ତେଣୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଟି = 99.1, 99.2, 99.3, 99.4, 99.5, 99.6, ….. 100.9

(b) ତୃତୀୟ ବାହୁଟି 0 (5 – 5) ଠାରୁ ବଡ଼ ଓ 10 (5 + 5) ଠାରୁ ସାନ ହେବା ଦରକାର ।
ତେଣୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଟି = 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

(c) ତୃତୀୟ ବାହୁଟି 4 (7 – 3) ଠାରୁ ବଡ଼ ଓ 10 (3 + 7) ଠାରୁ ସାନ ହେବା ଦରକାର । ତେଣୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ତୃତୀୟ ବାହୁଟି = 5, 6, 7, 8, 9

7.3 ତ୍ରିଭୁଜର କେତେକ ବାହୁ ଓ କୋଣ ଦତ୍ତ ଥିଲେ, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

Page No. (163 to 169)

ଦୁଇଟି ବାହୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୋଣ :
ଦୁଇଟି ବାହୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୋଣକୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ।
(i) କମ୍ପାସ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(ii) ଏହି ବାହୁର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵ ବିନ୍ଦୁରେ 60 କୋଣ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(iii) ସେହି ବିନ୍ଦୁରୁ ଅନ୍ୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଚାପ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(iv) ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।

Question 1.
ତ୍ରିଭୁଜ ABC ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର AB = 5 ସେ.ମି., AC = 4 ସେ.ମି., ∠A = 45°



Solution:
ଦିଆଯାଇଥିବା ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ AB କୁ ତ୍ରିଭୁଜର ଭୂମିରୂପେ ନିଅ ।

ସୋପାନ – 1 : କମ୍ପାସ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
ସୋପାନ – 2 : ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟରରେ ∠A ଠାରେ 45 କୋଣ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
ସୋପାନ – 3 : A ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି 4ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ଚାପ କାଟି ଏହାର ନାମ C ଦିଆଯାଉ
ସୋପାନ – 4 : BC କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ABC ମିଳିବ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ମାପକୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯେଉଁଠାରେ କୋଣଟି ବାହୁଦ୍ୱୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଟେ ।
(a) 3 ସେ.ମି., 75°, 7 ସେ.ମି.
(b) 6 ସେ.ମି., 25°, 3 ସେ.ମି.
(c) 3 ସେ.ମି., 120°, 8 ସେ.ମି.
Solution:
(a) 3 ସେ.ମି., 75°, 7 ସେ.ମି.

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 3 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠A = 75° ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ କୋଣର ଅନ୍ୟ ବାହୁଟିକୁ ଅଙ୍କନ ପାଇଁ B ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 7 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା C ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।
(iii) ଅନ୍ୟ ବାହୁ AB କୁ ଛାଡ଼ି ୯ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରି AC = 7 ସେ.ମି. ହେବ ।
(iv) BC କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।

(b) 6 ସେ.ମି., 25°, 3 ସେ.ମି.

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(ii) ∠A = 250 ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ କୋଣର ଅନ୍ୟ ବାହୁଟିକୁ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ଅନ୍ୟ ବାହୁ AB କୁ ଛାଡ଼ି C ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରି AC = 3 ସେ.ମି. ହେବ ।
(iv) BC କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।

(c) 3 ସେ.ମି., 120°, 8 ସେ.ମି.

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 8 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠A = 120° ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ କୋଣର ଅନ୍ୟ ବାହୁଟିକୁ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ଅନ୍ୟ ବାହୁ AB କୁ ଛାଡ଼ି C ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରି AC = 3 ସେ.ମି. ହେବ ।
(iv) BC କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।

Question 2.
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ବାହୁମାନଙ୍କର ଯେକୌଣସି ଦୈର୍ଘ୍ୟପାଇଁ ତ୍ରିଭୂଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ସେହିପରି କିଛି ମାପ ଅଛି କି ଯାହା ଦୁଇବାହୁ ଏବଂ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ କୋଣକୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ? ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମୟରେ ତୁମେ ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲ ତାହାକୁ ଆଧାରିତ କରି ଦର୍ଶାଅ ।
Solution:
ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୋଣର ପରିମାଣ 0° ବା 180° ଥ‌ିବ, ସେହି ସମୟରେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ।

ଦୁଇଟି କୋଣ ଓ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାହୁ :

ଏଠାରେ ଦୁଇଟି କୋଣ ଓ ଗୋଟିଏ ବାହୁର ମାପ ଦିଆଯାଇଛି । ସେହି ବାହୁଟିକୁ ଆମ କୋଣଦ୍ଵୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାହୁ କହିଥାଉ । ଯଥା –

Question 3.
ABC ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର AB = 5 ସେ.ମି., ∠A = 45°, ∠B = 80°

Solution:
ସୋପାନ – 1 : ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
ସୋପାନ – 2 : ∠A = 45° ଓ ∠B = 80° ପରିମାଣ ନେଇ A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
ସୋପାନ – 3 : ଦୁଇଟି ରେଖାଖଣ୍ଡର ଛେଦବିନ୍ଦୁଟି ତୃତୀୟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ C ହେବ ।
ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମାପକୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ।
(a) 75°, 5 ସେ.ମି., 75°
(b) 25°, 3 ସେ.ମି., 60°
(c) 125°, 6 ସେ.ମି., 30°
Solution:
(a) 75°, 5 ସେ.ମି., 75°

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(ii) ∠A = 75° ଓ ∠B = 75° ପରିମାଣ ନେଇ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(iii) ଦୁଇଟି ରେଖାଖଣ୍ଡର ଛେଦବିନ୍ଦୁଟି ତୃତୀୟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ C ନିଅ ।
ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ ।

(b) 25° 3 ସେ.ମି., 60°

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 3 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠A = 25° ଓ ∠B = 60° ପରିମାଣ ନେଇ କୋଣ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ଦୁଇଟି ରେଖାଖଣ୍ଡର ଛେଦବିନ୍ଦୁଟି ତୃତୀୟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ C ହେବ । ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ ।

(c) 125°, 6 ସେ.ମି., 30°

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ AB = 6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠A = 125° ଓ ∠B = 30° ପରିମାଣ ନେଇ କୋଣ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ଦୁଇଟି ରେଖାଖଣ୍ଡର ଛେଦବିଦୁଟି ତୃତୀୟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ C ହେବ ।
ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ ।

ତ୍ରିଭୁଜଗୁଡ଼ିକର ଅଙ୍କନ ସବୁବେଳେ ସମ୍ଭବ କି ? :

Question 1.
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୁଇଟି କୋଣ ଓ ସଲଗ୍ନ ବାହୁ ନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ? ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Solution:
ଯଦି ତ୍ରିଭୁଜର ଦୁଇକୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° କିମ୍ବା 180° ରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ । କାରଣ ଦୁଇଟି ରେଖା ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବେ ନାହିଁ ।

Question 2.
ଏମିତି କିଛି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଯାହାକି ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ ଓ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାହୁନେଇ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବପର ହେବ ନାହିଁ ।
Solution:
ଉଦାହରଣ :
(a) ଯଦି ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 90° ଲେଖାଏଁ ହେବ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବପର ହେବ ନାହିଁ ।
(b) ଯଦି ଗୋଟିଏ କୋଣର ପରିମାଣ 100° ଓ ଅନ୍ୟ କୋଣଟିର ପରିମାଣ 90° ହେବ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ
ସମ୍ଭବପର ହେବ ନାହିଁ ।
ଆମେ ସେହି ପ୍ରକାରର ପରିସ୍ଥିତିକୁ କଳ୍ପନା କରିବା । ଭୂମିଟିଏ ଅଙ୍କନ କଲାପରେ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵ ଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ଭାବରେ ଅଙ୍କନ କରିବା ଯେପରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବେ ନାହିଁ । ସେହିପରି କେତେକ ଉଦାହରଣ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା ।

ଯଦି କୋଣଦ୍ଵୟ 90° ରୁ ଅଧିକ କିମ୍ବା 90° ସହ ସମାନ ହୁଏ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୂମି ଉପରିସ୍ଥ ବାହୁର କୌଣସି ଏକ କୋଣ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ ହେଉ । ମନେକର 40 । ଅନ୍ୟ କୋଣଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ କେତେ ହେବା ଦରକାର ଯାହାଦ୍ଵାରା ବାହୁଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିବେ ନାହିଁ ।

ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, B ଠାରୁ ରେଖାଟି ଯଥେଷ୍ଟ ଡାହାଣପଟକୁ ଅଙ୍କନ ହେଲେ, AC ରେଖା ଛେଦ କରିବ ନାହିଁ ।

ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଯେଉଁରେଖା ସର୍ବନିମ୍ନ କୋଣ B ଠାରେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ତାହା ‘?’ ର ସମାନ୍ତରାଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ମନେକର ସେହି ସମାନ୍ତରାଳ ରେଖାଟି ‘m’ ।

Question 3.
∠B ର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ କୁହାଯାଇପାରିବ କି ?
Solution:
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ଦୁଇଟି ସରଳରେଖାକୁ ଗୋଟିଏ ଛେଦକ ଛେଦକଲେ ଛେଦକର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଅନ୍ତସ୍ଥ କୌଣଦ୍ଵୟର ସମଷ୍ଟି 180° । ତେଣୁ ∠B = 140° ।

Question 4.
∠Bର କେଉଁ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । AB ରେଖାଖଣ୍ଡ ଏଠାରେ କୌଣସି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ କି ?
Solution:
ଉପରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନାରୁ ଆମେ ଜାଣିପାରିଲୁ ଯେ, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ପାଇଁ AB କୌଣସି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ । ଆମେ କହିପାରିବା ଯେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ ∠B ପରିମାଣ 140 ସହ ସମାନ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୁତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର, ଯାହା ପାଇଁ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ (i) ସମ୍ଭବ, (ii) ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତିକମ୍‌ରେ ଦୁଇଟି କୋଣ ନିଶ୍ଚୟ କର ।
(a) 30°
(b) 70°
(c) 54°
(d) 144°
Solution:
ସମ୍ଭବ ହେବ : 60° : 30° + 60° = 90° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
80° : 80° + 30° = 110° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180 ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ : 160° : 30° + 160° = 190°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180ରୁ ଅଧ୍ବକ, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ)
150° : 30° + 150° = 180°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।)

(b) ସମ୍ଭବ ହେବ : 50° : 50° + 70° = 120° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
80° : 80° + 70° = 150° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180 ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ : 120° : 120° + 70° = 190°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180ରୁ ଅଧ୍ବକ, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ)
110° : 110° + 70° = 180°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।)

(c) ସମ୍ଭବ ହେବ : 60° : 54° + 60° = 114° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୌଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
80° : 54° + 80° = 134° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ : 130° : 130° + 54° = 184°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180ରୁ ଅଧ୍ବକ, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ) 126° : 126° + 54° = 180°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।)

(d) ସମ୍ଭବ ହେବ : 30° : 144° + 30° = 174° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
20° : 144° + 20° = 164° (ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ କରିଲେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।)
ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ : 50° : 144° + 50° = 194°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180°ରୁ ଅଧ‌ିକ, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନୁହେଁ)
40°: 40° + 144° = 184°
(ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180°, ତୃତୀୟ କୋଣ ଯୋଗ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।)

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଯୋଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ନୁହେଁ ?
(a) 35°, 150°
(b) 70°, 30°
(c) 90°, 85°
(d) 50°, 150°
Solution:
(a) ଦୁଇଟି କୋଣକୁ ଯୋଗ କଲେ = 35° + 150° = 185°
ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 180° ରୁ ଅଧୁକ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

(b) ଦୁଇଟି କୋଣକୁ ଯୋଗ କଲେ = 70° + 30° = 100°
ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 180° ରୁ କମ୍, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ।

(c) ଦୁଇଟି କୋଣକୁ ଯୋଗ କଲେ = 90° + 85° = 175°
ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 180 ରୁ କମ୍, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ, ସମ୍ଭବ ।

(d) ଦୁଇଟି କୋଣକୁ ଯୋଗ କଲେ = 50° + 150° = 200°
ଯେହେତୁ ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 180° ରୁ ଅଧୂକ, ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

ଯେତେବେଳେ ` ପ୍ରଦତ୍ତ କୋଣଦ୍ଵୟର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍ ସେତେବେଳେ ଏହି କୋଣଗୁଡ଼ିକ ସହ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ । ଯଦି ଯୋଗଫଳ 180° ସହ ସମାନ କିମ୍ବା ବଡ଼ ହୁଏ ସେତେବେଳେ ଏହି କୋଣଗୁଡ଼ିକ ସହ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ନଥାଏ ।

Question 3.
ଦୁଇଟି କୋଣ ନେବା ଯଥା- 60° ଏବଂ 70°, ଯାହାର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍ । ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାହୁ 5 ସେ.ମି. ହେଉ । ତୃତୀୟ କୋଣର ମାପ କେତେ ହୋଇପାରିବ ? ଯଦି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ତେବେ ତୃତୀୟ କୋଣର ମାପ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବ କି ? ମନେକର ବାହୁଟି 7 ସେ.ମି. ହୁଏ, ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:

ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯଦି ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍ ହେବ, ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି କୋଣ 60° ଓ 70°
ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି = 60° + 70° = 130°
∴ ତୃତୀୟ କୋଣ = 180° – 130° = 50°
ଯଦି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ତେବେ ତୃତୀୟ କୋଣର ମାପରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ ।
ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

Question 4.
ସାଧାରଣତଃ ଯଦି ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ ସ୍ଥିର ତେବେ ତୃତୀୟ କୋଣର ପରିମାଣ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାହୁର ମାପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ କି ? ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୋଣ ଦୁଇଟି ଏବଂ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସହ ଚେଷ୍ଟା କର ।
Solution:
ମାପଗୁଡ଼ିକରୁ ଜାଣିପାରିବା ଯେ ତୃତୀୟ କୋଣ ପାଇଁ ବାହୁର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ (କିମ୍ବା ଅତି ନଗଣ୍ୟ) ।

Question 5.
ABC ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ∠B = 50° ଏବଂ ∠C = 70° । ଆସ ଦେଖୁବା କିପରି କୌଣସି ଅଙ୍କନ ନକରି ଆମେ ∠A ର ମାପକୁ ଲେଖିବା ?
Solution:

∠A + ∠B + ∠C = 180° ⇒∠A + 50° + 70° = 180°
⇒∠A + 120° = 180° ⇒∠A = 180° – 120° = 60°
ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାର ଧାରଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି କୋଣର ସମଷ୍ଟି 180° ରୁ କମ୍ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉପଯୋଗୀ ଥିଲା । ତୃତୀୟ କୋଣ ∠BACର ପରିମାଣ ଖୋଜି ବାହାର କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ସହାୟକ ହେବ ।

ମନେକର ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର XY ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି ।

Question 6.
ଆମେ ଏଠାରେ ∠XAB ଏବଂ ∠YAC ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଦେଖିପାରୁଛୁ । ସେମାନଙ୍କର ପରିମାଣ କେତେ ?
Solution:
ଯେହେତୁ, XY ସରଳରେଖା BC ସହ ସମାନ୍ତର, ∠XAB = ∠B ଏବଂ ∠YAC = ∠C ।
କାରଣ ସେମାନେ AB ଓ AC ଛେଦକଦ୍ୱୟର ଏକାନ୍ତର କୋଣ ।
ତେଣୁ ∠XAB = 50° ଏବଂ ∠YAC = 70°
∠XAB, ∠YAC ଓ ∠BAC ଏକତ୍ର 180° କୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।
ଆମେ ଜାଣୁ, ∠XAB + ∠YAC + ∠BAC = 180°
⇒ 50° + 70° + ∠BAC = 180°
⇒ 120° + ∠BAC = 180°
⇒ ∠BAC = 180° – 120° = 60°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 60°, ∠B = 50° ଓ ∠C = 70°

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୁଇଟି କୋଣକୁ ନେଇ ତୃତୀୟ କୋଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ବ୍ୟବହାର କର)
(a) 36°, 72°
(b) 150°, 15°
(c) 90°, 30°
(d) 75°, 45°
Solution:
(a) ମନେକର ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର XY ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଏଠାରେ ∠XAB ଏବଂ ∠YAC ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଯେହେତୁ, XY ସରଳରେଖା BC
ସହ ସମାନ୍ତର, ∠XAB = ∠B ଏବଂ ∠YAC = ∠C । କାରଣ ସେମାନେ AB ଓ AC ଛେଦକଦ୍ୱୟର ଏକାନ୍ତର କୋଣ ।
ତେଣୁ ∠XAB = 36° ଏବଂ ∠YAC = 72°
ଆମେ ଜାଣୁ, ∠XAB + ∠YAC + ∠BAC = 180°
⇒ 36° + 72° + ∠BAC = 180°
⇒ 108° + ∠BAC = 180°
⇒ ∠BAC = 180° – 108° = 72°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 72°, ∠B = 36° ଓ ∠C = 72°

(b) ମନେକର ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର XY ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ∠XAB ଏବଂ ∠YAC ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଯେହେତୁ, XY ସରଳରେଖା BC ସହ ସମାନ୍ତର, ∠XAB = ∠B ଏବଂ ∠YAC = ∠C । କାରଣ ସେମାନେ AB ଓ AC ଛେଦକଦ୍ଵୟର ଏକାନ୍ତର କୋଣ ।
ତେଣୁ ∠XAB = 150°
ଏବଂ ∠YAC = 15°
ଆମେ ଜାଣୁ,
∠XAB + ∠YAC + ∠BAC = 180°
⇒ 150° + 15° + ∠BAC = 180°
⇒ 165° + ∠BAC = 180° ⇒ ∠BAC = 180° – 165° = 15°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 15°, ∠B = 150° ଓ ∠C = 15°

(c) ମନେକର ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର XY ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି । ଏଠାରେ ∠XAB ଏବଂ ∠YAC ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଯେହେତୁ, XY ସରଳରେଖା BC ସହ ସମାନ୍ତର,
∠XAB = ∠B ଏବଂ ∠YAC = ∠C I କାରଣ ସେମାନେ AB ଓ AC ଛେଦକଦ୍ୱୟର ଏକାନ୍ତର କୋଣ ।
ତେଣୁ ∠XAB = 90° ଏବଂ ∠YAC = 30°
ଆମେ ଜାଣୁ, ∠XAB + ∠YAC + ∠BAC = 180°
= 90° + 30° + ∠BAC = 180°
⇒ 120° + ∠BAC = 180°
⇒ ∠BAC = 180° – 120° = 60°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 60, ∠B = 90° ଓ ∠C = 30°

(d) ମନେକର ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର XY ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି ।
ଏଠାରେ ∠XAB ଏବଂ ∠YAC ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଯେହେତୁ, XY ସରଳରେଖା BC ସହ ସମାନ୍ତର, ∠XAB = ∠B ଏବଂ ∠YAC = ∠C । କାରଣ ସେମାନେ AB ଓ AC ଛେଦକଦ୍ଵୟର ଏକାନ୍ତର କୋଣ ।
ତେଣୁ ∠XAB = 75° ଏବଂ ∠YAC = 45°
ଆମେ ଜାଣୁ, ∠XAB + ∠YAC + ∠BAC = 1800
= 75° + 45 + ∠BAC = 180
⇒ 120 + ∠BAC = 180
⇒ BAC = 180 – 120 = 60
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 60°, ∠B = 75° ଓ ∠C = 45°

Question 2.
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣ 70° ଥାଇ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ କି ? ଯଦି ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 70° ଲେଖାଏଁ ହୁଏ, ତେବେ ତୃତୀୟ କୋଣର ପରିମାଣ କେତେ ? ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣ ସମାନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି କୋଣର ପରିମାଣ କେତେ ହେବ ?
Solution:

ନା, ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣ 70° ହେଲେ, 70° + 70° + 70° = 210° ଯାହା 180° ରୁ ବଡ଼ ।
ତେଣୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
ଯଦି ଦୁଇଟି କୋଣର ପରିମାଣ 70° ହୁଏ, ତେବେ ∠A = ∠B = 70°
ABC ତ୍ରିଭୁଜରେ ∠A + ∠B + ∠C = 180°
= 70° + 70° + ∠C = 180°
= 140° + ∠C = 180°
= ∠C = 180° – 140° = 40°
ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ସମାନ ହୁଏ ତେବେ A ABC ରେ ∠A = ∠B = ∠C
⇒ ∠A + ∠B + ∠C = 180°
⇒ ∠A + ∠A + ∠A = 180° ⇒ 3 × ∠A = 180° ⇒ ∠A = 60°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ 60

Question 3.
ଏଠାରେ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଛି ଯେଉଁଥ‌ିରେ ∠B = ∠C ଏବଂ ∠A = 50° ।
ତୁମେ ∠B ଏବଂ ∠Cର ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ କି ?

Solution:
ଦଉଅଛି ∠B = ∠C, ∠A = 50°
ଆମେ ଜାଣୁ ତ୍ରିଭୁଜର ତିନିକୋଣର ସମଷ୍ଟି = 180°
∴ ∠A + ∠B + ∠C = 180°
⇒ 50° + ∠B + ∠B = 180° ⇒ 50° + 2∠B = 180°
⇒ 2∠B = 180° – 50° = 130° ⇒ ∠B = 130° ÷ 2 = 65°
∴ ତ୍ରିଭୁଜର ∠A = 50°, ∠B = 65° ଓ ∠C = 65°

ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣ ପରିମାଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମ :
Question 1.
ପ୍ରମାଣ କର ଯେ, ତ୍ରିଭୁଜର ତିନିକୋଣର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି 180° ।

Solution:

ABC ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ନିଆଯାଉ । ‘A’ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ BC ସହ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଟିଏ ଅଙ୍କନ କର ।
ଆମକୁ ∠A + ∠B + ∠C ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ହେବ ।
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ∠B = ∠XAB, ∠C = ∠YAC
ତେଣୁ ∠A + ∠B + ∠C
= ∠A + ∠XAB + ∠YAC = 180°
ତେଣୁ ଆମେ ପ୍ରମାଣ କଲୁ ଯେ ଯେକୌଣସି ତ୍ରିଭୁଜର ତିନିକୋଣର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି 180° ।
ଏହା ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣ ପରିମାଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମ ଅଟେ ।

ଆରମ୍ଭରେ ତୃତୀୟ କୋଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କୋଣ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିଲା । ତ୍ରିଭୁଜର ଉପର ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟଦେଇ ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଥିବା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ଧାରଣା ଯୋଗୁଁ କୋଣ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିଲା । ଏହି ଚତୁର ଚିନ୍ତାଧାରା ଗଣିତ ଇତିହାସରେ “The Elements” ନାମକ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁସ୍ତକରୁ ମିଳିପାରିବ । ଏହି ପୁସ୍ତକ ଗ୍ରୀକ୍ ଗଣିତଜ୍ଞ “Euclid”ଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ ଅଟେ ।

କୋଣର ପରିମାଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମ ପରୀକ୍ଷାର ଆଉ ଏକ ସରଳ ଉପାୟ ରହିଅଛି । ଏକ କାଗଜରେ ତ୍ରିକୋଣୀୟ ଭାଙ୍ଗ ନେଇ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଉପାୟ
ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହି କାଗଜ ଭାଙ୍ଗଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଦେଖିପାରୁଛ କି ତ୍ରିଭୁଜର ତିନିକୋଣର ସମଷ୍ଟି 180 ° ।

ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ :

କୌଣସି ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ କୋଣକୁ ତ୍ରିଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ କୁହାଯାଏ । ଚିତ୍ରରେ ∠ACD ତ୍ରିଭୁଜର ଏକ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ ଅଟେ ।

Question 1.
∠ACD ନିଶ୍ଚୟ କର, ଯଦି ∠A = 50 ଏବଂ ∠B = 60° ।
Solution:
∠A + ∠B + ∠ACB = 180°
⇒ 50° + 60° + ∠ACB = 180° ⇒∠ACB = 180° – 110° = 70°
ତେଣୁ ∠ACD = 180° – 70° = 110°
(ଯେହେତୁ ∠ACB ଓ ∠ACD ପରସ୍ପର ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ କୋଣ ଅଟେ ।)

Question 2.
∠A ଓ ∠B ବିଭିନ୍ନ କୋଣର ମାପ ପାଇଁ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ବହିଃସ୍ଥ କୌଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣ ମଧ୍ଯରେ କ’ଣ ସମ୍ପର୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ କି ?
ସୂଚନା : କୋଣ ପରିମାଣ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମରୁ ∠A + ∠B + ∠ACB = 180°
ପୁନଶ୍ଚ ∠ACD + ∠ACB = 180° (ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ)
Solution:
∠A + ∠B + ∠ACB = 180°
⇒ 50° + 60° + ∠ACB = 180° ⇒∠ACB = 180° – 110° = 70°
ତେଣୁ ∠ACD = 180° – 70° = 110° ଅର୍ଥାତ୍ ∠ACD = ∠A + ∠B
(ଯେହେତୁ ∠ACB ଓ ∠ACD ପରସ୍ପର ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ କୋଣ ଅଟେ ।)
∴ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ ଏହାର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ କୋଣର ସମଷ୍ଟି ସଙ୍ଗେ ସମାନ ।

7.4 ତ୍ରିଭୁଜର ଉଚ୍ଚତା ସମ୍ପର୍କିତ ଅଙ୍କନ :

Page No. 170 

Question 1.
ABC ତ୍ରିଭୁଜ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଉ । ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ‘A’ ରୁ ବିପରୀତ ବାହୁ ‘BC’ ପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ ଲମ୍ବ ବା ଉଚ୍ଚତାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ମାପିପାରିବା ?

Solution:
ABC ତ୍ରିଭୁଜର ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁ ‘A’ ରୁ ବିପରୀତ ବାହୁ ‘BC’ ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ । ‘BC’ ବାହୁକୁ ବର୍ଜିତ କରି B ଦିଗରେ D ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଆଯାଉ । AD କୁ ମାପ କରି ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଉ ।

କାଗଜ ଭାଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଚ୍ଚତା :
ତ୍ରିଭୁଜାକୃତି ଖଣ୍ଡିଏ କାଗଜ ନିଅ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଭୂମି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଏହାକୁ ଏପରି ଭାବରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ ଯେପରିକି ଭାଙ୍ଗ ପଡ଼ିଥିବା ଦାଗଟି ଉପର ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରୁ ଭୂମି ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ହେବ ।

ତ୍ରିଭୁଜର ଉଚ୍ଚତା ଅଙ୍କନ :

କୌଣସି ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର । BC କୁ ଭୂମିରୂପେ ନେଇ A, B, C ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ନାମିତ କର । A ଠାରୁ BC ପ୍ରତି ଲମ୍ବ (ଉଚ୍ଚତା) ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ । ଏହା ହିଁ ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବ କି ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁ ଏକ ଉଚ୍ଚତା ହେବ ? ସମ୍ଭବ ହେବ, ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିଭୁଜର ଗୋଟିଏ କୋଣର ପରିମାଣ ସମକୋଣ ।

ଯେଉଁ ତ୍ରିଭୁଜର ଗୋଟିଏ କୋଣର ପରିମାଣ 90° (ସମକୋଣ), ସେହି ତ୍ରିଭୁଜକୁ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ କୁହାଯାଏ ।
A ଠାରୁ BC ପ୍ରତି ଲମ୍ବ (ଉଚ୍ଚତା) = AB

7.5 ତ୍ରିଭୁଜର ପ୍ରକାରଭେଦ :

Page No. (173 to 174)

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ABC ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର BC = 5 ସେ.ମି., AB = 6 ସେ.ମି., CA = 5 ସେ.ମି. ଏବଂ A ବିନ୍ଦୁଠାରୁ BC ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:

(i) BC = 5 ସେ.ମି.ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ରେଖା ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) କମ୍ପାସ ସାହାଯ୍ୟରେ B ବିନ୍ଦୁରୁ 6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) C ବିନ୍ଦୁରୁ 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ।
ଦୁଇଟି ଚାପ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ତାହାକୁ A ଦିଅ ।
AB ଓ AC କୁ ଯୋଗ କର ।
(iv) ABC ଗୋଟିଏ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ।
(v) ସେୟାର ସାହାଯ୍ୟରେ A ବିନ୍ଦୁରୁ 90° ମାପ କରି ତାହାକୁ D ନାମ ଦିଅ । AD କୁ ଯୋଗ କର । AD, BC ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ।

Question 2.
POR ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର QR = 4 ସେ.ମି., PQ = 7 ସେ.ମି, ∠Q = 140° । P ବିନ୍ଦୁଠାରୁ QR ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:

(i) ଗୋଟିଏ ବାହୁ QR = 4 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠Q = 140, ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ କୋଣର ଅନ୍ୟ ବାହୁଟିକୁ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ଅନ୍ୟ ବାହୁ QR କୁ ଛାଡ଼ି P ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରି PQ = 7 ସେ.ମି. ହେବ ।
(iv) PR କୁ ଯୋଗକଲେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ମିଳିବ ।
(v) ସେଟ୍‌ୟାର ସାହାଯ୍ୟରେ P ବିନ୍ଦୁରୁ 90° ମାପ କରି ତାହାକୁ S ନାମ ଦିଅ । PS କୁ ଯୋଗ କର । PS, QR ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ।

Question 3.
ABC ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ∠B = 90°, AC = 5 ସେ.ମି. । ଏହି ମାପନେଇ ଆଉ କେତୋଟି ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କରାଯାଇପାରିବ ?
(ସୂଚନା : ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଯେ, ଅନ୍ୟ ମାପଗୁଡ଼ିକ ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ହୋଇପାରେ । AC କୁ ଭୂମି ଭାବରେ ନିଆଯାଉ । ∠A ଓ ∠C କେଉଁ ପରିମାଣ ହୋଇପାରିବ ଯାହାଫଳରେ ଅନ୍ୟକୋଣଟି 90° ହେବ ?)
Solution:

ଯେହେତୁ AC = 5 ସେ.ମି. ଓ ∠B = 90
ମନେକର ∠A = 40°
∴ ∠A + ∠B + ∠C = 180°
⇒ 40° + 90° + ∠C = 180°
⇒ ∠C = 180° – 130° ⇒ ∠C = 50°
(i) AC = 5 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ରେଖା ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) A ବିନ୍ଦୁରୁ 40° କୋଣ ଅଙ୍କନ କର ଓ B ବିନ୍ଦୁରୁ 50° କୋଣ ଅଙ୍କନ କର । ଦୁଇଟି ରେଖା ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ମିଳିତ ହେଉଛନ୍ତି ତାହାକୁ B ନାମ ଦିଅ ।
(iii) ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ହେବ ।
(iv) A ର ମୂଲ୍ୟ ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନେଇପାରିବେ ଏବଂ ∠C ର ମୂଲ୍ୟ ପାଇପାରିବେ, ଯେପରି ଉଭୟ କୋଣର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା 90° ହେବ ।

Question 4.
ଅଙ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ଦେଖାଅ ଯେ, ଏପରି ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ସମ୍ଭବପର କି ? ଯାହାର
(i) ଗୋଟିଏ କୋଣ ସମକୋଣ
(ii) ଗୋଟିଏ ସ୍ଥୂଳକୋଣଏବଂ ଏକ ସମଦିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର
(i) ଗୋଟିଏ କୋଣ ସମକୋଣ
(ii) ଗୋଟିଏ ସ୍ଥୂଳକୋଣ ।
Solution:
(i) ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜର ତିନି କୋଣର ପରିମାଣ ସମାନ । ଯଦି ଏହାର ଗୋଟିଏ କୋଣ ସମକୋଣ ଅର୍ଥାତ୍ 90°, ତେବେ ଅନ୍ୟ କୋଣ ଦୁଇଟି 90° ଲେଖାଏଁ ହେବ ।
ଅର୍ଥାତ୍ କୋଣତ୍ରୟର ସମଷ୍ଟି 90° + 90° + 90° = 270° ଯାହା 180° ଠାରୁ ବଡ଼ । ଏହା ଅସମ୍ଭବ ।
(ii) ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜର ଗୋଟିଏ କୋଣ ସ୍ଥୂଳକୋଣ ଅର୍ଥାତ୍ 90° ରୁ ବେଶୀ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କୋଣ ମଧ୍ୟ 90° ରୁ ବେଶୀ ହେବ । ତେଣୁ ଏହା ଅସମ୍ଭବ ।

ସମକୋଣୀ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

(i) BC = 5 ସେ.ମି. ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ∠A + ∠B + ∠C = 180° ⇒ ∠A + ∠B + ∠A = 180°
⇒ 2∠A + 90° = 180° = 2∠A = 180° – 90° = 90°
∴ ∠A = 45°
(iii) B ବିନ୍ଦୁରେ 90° ଓ C ବିନ୍ଦୁରେ 45° ଅଙ୍କନ କର ।
(iv) ଦୁଇଟି ରେଖା ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ମିଳିତ ହେବେ ତାହାକୁ A ନାମ ଦିଅ ।
(v) ବର୍ତ୍ତମାନ ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ।

ସ୍ଥଳକୋଣୀ ସମଦ୍ଵିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ :

(i) BC = 6 ସେ.ମି. ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ମନେକର ∠B = 120°
(iii) ଯେହେତୁ ଏହା ସମଙ୍ଗିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ, ∠A = ∠C
⇒ ∠A + ∠B + ∠C = 180° ⇒ ∠A + 120 + ∠A = 180°
⇒ 2∠A + 120° = 180° ⇒ 2∠A = 180° – 120° = 60°
∴ ∠A = 30° = ∠C
(iv) B ବିନ୍ଦୁରୁ 120° ଓ ୯ ବିନ୍ଦୁରୁ 30° ଅଙ୍କନ କର । ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ମିଳିତ ହେବେ ତାହାର ନାମ A ଦିଅ ।
(v) ABC ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ତ୍ରିଭୁଜ ।

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 10 Life Processes in Plants Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 10 Life Processes in Plants Extra Questions

Class 7 Science Chapter 10 Extra Questions on Life Processes in Plants

Life Processes in Plants Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
For the synthesis of glucose, what are the raw materials required by a plant?
Answer:
For synthesis of glucose plants require carbon dioxide and water along with the presence of sunlight and chlorophyll in leaves.

Question 2.
How do plants store the energy captured from sunlight during photosynthesis, and how is this stored energy released during respiration?
Answer:
The energy captured from sunlight during photosynthesis is stored in the form of glucose by the plant. During respiration, this glucose is broken down in the presence of oxygen to release energy, which is then used for various life processes.

Question 3.
Sunlight, chlorophyll, carbon dioxide, water and minerals are raw materials essential for photosynthesis. Do you know where they are available? Fill in the blanks with the appropriate raw materials.

(i) Available in the plant: …………
Answer:

(ii) Available in the soil: …………
Answer:
Water and minerals

(iii) Available in the air: …………
Answer:
Carbon dioxide

(iv) Available during day: …………
Answer:
Sunlight

Question 4.
Which part/parts of a plant are involved in respiration?
Answer:
The process of respiration is performed by all living parts of a plant, as energy is required for various metabolic activities. Growing parts like floral buds, seeds of plants perform more respiration compared to other parts. Hence, all plant parts – green or non-green carry out respiration.

Question 5.
Study the given equation and answer the questions that follow.

(i) What does the equation depict?
Answer:
The equation depicts the process of photosynthesis.

(ii) Where does it occur?
Answer:
It occurs in the leaves.

(iii) What happens to the products?
Answer:
Glucose is broken down to release energy through respiration, while oxygen released is breathed in by other living organisms.

(iv) What are the requirements for this process?
Answer:
Water, chlorophyll, carbon dioxide, and sunlight.

Question 6.
During an experiment, Aman observed that lime water in a test tube connected to a flask containing germinating bean seeds turned milky. Explain his observation. Would the same result occur with boiled beans?
Answer:

• Germinating seeds were actively respiring and releasing carbon dioxide, which turned the lime water milky.
• No, if boiled beans are used, the lime water will not turn milky because boiled seeds are dead and do not respire (no carbon dioxide is released).

Question 7.
A goat eats away all the leaves of a small plant (balsam). However, in a few days, new leaves could be seen sprouting in the plant again. How did the plant survive without leaves?
Answer:
Plants store the food they produce by photosynthesis in the stems and roots. So, when the goat eats all the leaves, the plant fulfils its requirement by utilising the food stored in stems and roots.

Question 8.
Radhika wants to find out whether a purple plant can make its own food. She keeps a purple plant in sunlight for four days. Which other type of coloured plant should Radhika keep as part of her study to compare with the purple plant?

Answer:
Radhika should also keep a green plant as part of her study to compare with the purple plant. This comparison would make the experiment more reliable and accurate.

Question 9.
Potato and ginger are both underground parts that store food. Where is the food prepared in these plants?
Answer:
Food in potato and ginger plants is prepared in the leaves through photosynthesis and then transported via phloem to the underground parts for storage.

Question 10.
Shiv while changing ink for his pen, dropped the ink refill in a small flower vase kept on his study table. He noticed red colour in the stem of the flower kept in the vase after a few hours. What is the reason behind his observation?
Answer:
The red ink moved upwards through the stem due to the presence of xylem, which is responsible for the transport of water and minerals in plants. The xylem draws the coloured liquid (in this case, the ink mixed with water) from the vase up through the stem to the flower.

Question 11.
In our body, blood is the medium that transports nutrients from one place to another. What are the counterparts of blood, which transport nutrients in plants?
Answer:
Xylem and phloem are the tissues in plants for the transport of water and nutrients (food), respectively.

Life Processes in Plants Class 7 Short Question Answer

Question 1.
The following flowchart was given by Ashu’s teacher in homework. Help Ashu complete the flowchart.

Answer:
(i) Carbon dioxide
(ii) Present in (green) leaves
(iii) Oxygen

Question 2.
Renu wanted to perform an experiment to show her brother Sunil the raw materials required for photosynthesis. She took two similar green plants- one of them she placed under shade and the other under sunlight.

(i) Which plant will show a positive result for the iodine test?
Answer:
The plant kept under sunlight will give a positive result for the iodine test.

(ii) Why will the plant you selected give a positive result for the iodine test, and the other not?
Answer:
Under sunlight, the green plant will perform photosynthesis, resulting in the production of starch. The other plant kept under shade will be unable to perform photosynthesis and produce starch without sunlight.

(iii) Will there be any differences in the appearance of both the potted plants? State your reason.
Answer:
Yes, the plant kept in sunlight will be healthy, green, with more number of leaves. The plant kept under shade will be weak, have paleyellowish leaves and show poor growth.

Question 3.
Name the two structures involved in the transportation of substances in plants, and compare them based on the following features:

Answer:
The two structures involved in the transportation of substances in plants are xylem and phloem.

Feature	A: Xylem	B: Phloem
Material transported	Transports water and minerals	Transports food
Direction of transport	Upward (from roots to leaves)	Both upward and downward

Question 4.
Sunita saw the picture given alongside in an encyclopedia and wondered what it is. Study the given diagram and answer the following questions:

(i) Which structure is represented by the diagram?
(ii) Where can you find these structures in a plant?
(iii) What is the role of this structure?
Answer:
(i) The diagram represents stomata.
(ii) Stomata can be found on leaves, especially on the lower leaf surface.
(iii) Stomata facilitates exchange of gases during photosynthesis and respiration.

Question 5.
A student uprooted a rose plant from the soil. Most of the root tips, with root hair were left behind in the soil. She planted it in a pot with new soil and watered it regularly. Will the plant grow or die? Give reason for your answer.
Answer:
The following possibilities exist:

• Without the root hairs, the roots will not be able to absorb water and nutrients and the plant may die.
• The rose plant may grow new roots and the plant will live.
• The rose plant may not be able to survive in a different type of soil.

Question 6.
Observe the figures carefully and answer the following questions.

(i) In which jar, will the amount of carbon dioxide be the highest and why?
(ii) In which jar, will the amount of carbon dioxide be the lowest and why?
Answer:
(i) Jar (C) will have the highest amount of carbon dioxide because the mice inside the jar are continuously respiring, using up oxygen and releasing carbon dioxide. Since there is no plant inside the jar to absorb the carbon dioxide, its amount keeps increasing and becomes maximum.
(ii) Jar (A) will have the lowest amount of carbon dioxide because there are no mice inside the jar. The plant continuously uses carbon dioxide for photosynthesis, reducing its amount, while releasing oxygen.

Question 7.
Water transportation is said to form a oneway traffic, while the transport of food forms a two-way traffic in plants. Justify.
Answer:
Water transport is one-way because xylem carries water and minerals from the roots upwards to the leaves and other parts of the plant. In contrast, food transport is two-way because phloem carries food from the leaves, where it is produced, to all the parts that require it, such as the roots, developing flowers, or fruits, allowing movement in both upward and downward directions.

Question 8.
Mention the importance of respiration.
Answer:
Respiration involves the break down of glucose (food) and the release of energy; required for the growth and repair of various plant parts. Supporting growth and other life processes like preparing food, transportation, etc., require a lot of energy. Thus, respiration is essential for survival as it provides the energy required to carry out all such functions.

Question 9.
Two identical plants were kept under different conditions: [Scientific Temper and Critical Thinking Skill]
Plant A: Sunlight + water
Plant B: Sunlight + water + leaves coated with grease
After a few days, Plant B showed stunted growth.
(i) Which plant structure’s function do you think was affected?
(ii) Why did the greased plant show poor growth?
(iii) Mention any one life process that was impacted in Plant B.
Answer:
(i) The affected structure is stomata.
(ii) Grease blocked the stomata on the leaves, preventing the exchange of gases, thereby affecting food preparation and energy release.
(iii) Photosynthesis or respiration

Life Processes in Plants Class 7 Long Question Answer

Question 1.
Just as in human beings, the transport of water, minerals and food is also crucial for the growth and development of plants. Explain.
Answer:
Transport of water, minerals and food are essential for growth to take place. All activities utilise water and minerals. Synthesis of substances inside the body is a high energy consuming process. This energy is obtained by oxidation of food, i.e., glucose during respiration. This is why the transportation of food, water and minerals, all are essential for growth.

• Water and minerals are transported through xylem, and food is transported through phloem.
• Transport of water and minerals dissolved in it occurs only in one direction from the roots to upper plant parts; transport is unidirectional.
• Transport of food occurs from leaves to all growing parts of a plant; transport is bidirectional.

Question 2.
Plants have different mechanisms for synthesising, transporting, and utilising food to obtain energy. Discuss.
Answer:
Plants prepare food, distribute it, and use it to meet their energy needs through coordination between the following life processes:

• Synthesis of food: Plants prepare their own food by photosynthesis. Green leaves containing chlorophyll use sunlight, carbon dioxide, and water to make food in the form of glucose, which is stored as starch.
• Transport of food: The food prepared in the leaves is transported to all parts of the plant through the phloem. This process helps supply food to growing and storage parts like roots, stems, and fruits. Xylem transports water and minerals from the roots to the leaves, which are essential raw materials for photosynthesis. Thus, both xylem and phloem ensure that water, minerals, and food reach all parts of the plant for healthy growth.
• Utilisation of food: Plants use the transported food for obtaining energy through respiration. During respiration, food (glucose) is broken down using oxygen to release energy needed for growth, repair, and other life activities.

Question 3.
Discuss how photosynthesis and respiration are essential for the survival of various living organisms.
Answer:
For the survival of all living organisms, energy is required. Animals are incapable of capturing light energy. Hence, they depend upon plants for this energy. Plants capture light energy from the Sun during photosynthesis and convert it into chemical energy. This chemical energy is available in the form of glucose. During respiration, glucose is oxidised to liberate energy. This liberated energy is used for performing various metabolic activities. This is why both photosynthesis and respiration are essential for the survival of all living organisms.

Question 4.
Priya read that organisms breathe in oxygen and breathe out carbon dioxide, in a continuous manner. She wonders then there should have been less oxygen and more carbon dioxide in the atmosphere. Based on your understanding, help Priya clear her confusion. Also, compare the life processes involved.
Answer:
This balance is maintained by two life processes: photosynthesis and respiration. Green plants take in carbon dioxide from the atmosphere and release oxygen during photosynthesis, while plants, animals, and humans take in oxygen and release carbon dioxide during respiration. This natural cycle ensures that the gases in the atmosphere are continuously exchanged and maintained.

These two processes can be compared in the following manner:

Feature	Photosynthesis	Respiration
Purpose	Food (glucose) is prepared by plants.	Food is broken down to release energy.
Location	Occurs primarily in the leaves and other green parts of the plant.	Occurs in all parts of the plant.
Raw materials	Requires carbon dioxide and water, along with chlorophyll and the presence of sunlight.	Requires oxygen and glucose
Products	Produces glucose and oxygen.	Produces carbon dioxide, water, and energy.
Time	Occurs mainly during the daytime.	Occurs day and; night (does not require sunlight).
Importance	Helps plants produce food.	Provides energy for growth and life activities through the breakdown of the food produced.

Life Processes in Plants Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Ved believes that plants also give out something during the process of making their food. He puts up an experimental set-up, as shown in the figure given below to collect evidence for the release of a particular gas during photosynthesis. Based upon his observation, answer the following questions:

(i) Ved observed the formation of air bubbles. Explain his observation.
Answer:
The oxygen gas produced in this set-up caused bubbles to emerge and get accumulated in the inverted test tube.

(ii) What is the source of the gas released?
Answer:
The source of the oxygen gas released is photosynthesis performed by the aquatic plant in the experimental set-up.

(iii) How will the set-up behave if kept in a dark room?
Answer:
No air bubble formation will be observed in the set-up when kept in dark as no photosynthesis will occur in the absence of sunlight.

OR

(iii) Will the leaves of the aquatic plant form starch when kept in dark? How will Ved find out?
Answer:
No. Ved can confirm this with iodine test on a leaf plucked from the plant kept in the dark room. The leaf will not turn blue-black, indicating no starch formation.

Question 2.
Sara went on a vacation with her family for a few weeks and forgot to tell the caretaker to water the plant pots. When they returned, she noticed that the plants in their balcony appeared pale and unhealthy with wilted leaves, even though the plants were kept in sunlight. Sara wondered what may have caused this.

(i) Which life process in plants is mainly affected when water is not supplied?
Answer:
Photosynthesis

(ii) Name the structure through which water reaches the leaves.
Answer:
Xylem

(iii) Roots absorb minerals from the soil along with water. Can you tell why these minerals are important for the plant?
Answer:
Minerals are nutrients needed for healthy growth and proper functioning of the plant.

OR

(iii) Even though sunlight was available, why did the plants show poor growth?
Answer:
Plants showed poor growth even in the presence of sunlight because water is an essential raw material required for photosynthesis; food preparation cannot take place in its absence, thereby impacting the overall growth of the plant.

Life Processes in Plants Class 7 Picture Based Questions

Observe the given pictures and answer the questions that follow:

Question 1.
The given picture represents a microscopic view of a leaf peel with visible tiny pores on its surface.

(i) What are these tiny pores called?
Answer:
Stomata

(ii) Name the life process(es) for which these structures are essential.
Answer:
Photosynthesis and Respiration

(iii) Which atmospheric gases enter and exit the plant through them? Explain how the opening and closing of these pores help the plant survive.
Answer:
Carbon dioxide and oxygen. The opening and closing of these pores help the plant exchange gases with their surroundings and lose water for excretion, another important life process. They are thus essential for a plant’s survival.

OR

(iii) Predict what would happen if all these pores remained permanently closed.
Answer:
If all stomata remained permanently closed, the exchange of gases would stop. As a result, the plant would neither be able to make food nor respire, and would eventually die.

Question 2.
Sarla, a Class 7 science teacher, showed a diagram to explain plant transport systems to her students. Arrows in the image are indicating the direction of the movement of two different substances by two different pathways. Some arrows are labelled as ‘A’ and some are labelled as ‘B’.

(i) The grey-coloured type A arrows in the picture depict the movement of which substance?
Answer:
Grey arrows, labelled as A depict the movement of water and minerals.

(ii) The black-coloured type B arrows in the picture depict the movement of which substance?
Answer:
Black arrows, labelled as B depict the movement of food.

(iii) Give correct names of the structures denoted by arrows A and B respectively.
Answer:
A – Xylem
B – Phloem

OR

(iii) How does the movement of substances through these two pathways differ?
Answer:
Movement of water, through xylem, is unidirectional, while movement of food, through phloem, is bidirectional.

Life Processes in Plants Class 7 Activity Based Questions

Read the following activity and answer the questions that follow:

1. Sarita, a Grade 7 science teacher, kept a healthy potted plant inside a dark room for thirty-six hours. On the third day, she plucked a leaf from the plant and demonstrated the starch test to her students during their practical class. Although the leaf was still green, it did not turn blue-black when tested with iodine solution.

(i) Why did the leaf not turn blue-black in this case?
Answer:
The leaf did not turn blue-black because no photosynthesis occurred in the absence of sunlight, and all the stored starch was utilised. As a result, no starch was left or formed to react with iodine.

(ii) Name one condition necessary for food preparation that was missing.
Answer:
Sunlight

(iii) Even in the absence of food preparation, which life process must have continued in the plant? Explain your answer.
Answer:
Respiration, because it is independent of sunlight.

OR

(iii) How will a leaf from this potted plant, exposed to 24 hours of sunlight, behave if half of it is inserted in a bottle containing caustic soda and the other half is exposed to air, before performing the iodine test?
Answer:
The part of the leaf inside the bottle will not turn blue-black, as no food will be made in that part, in the absence of carbon dioxide (absorbed by caustic soda), while the part exposed to air will turn blue-black because photosynthesis can occur there.

Life Processes in Plants Extra Questions for Practice

Question 1.
As part of a revision test, Shubham was asked to identify the correct statement regarding life processes in plants from the options given below. Which option should he choose?
(a) During photosynthesis and respiration, exchange of water takes place.
(b) Glucose, synthesised during photosynthesis serves as an instant source of energy.
(c) Stomata help in capturing sunlight during photosynthesis.
(d) Phloem transports water and minerals from roots to all parts of the plant.
Answer:
(b) Glucose, synthesised during photosynthesis serves as an instant source of energy.

Question 2.
Growth in plants is indicated by:
(a) Increase in number of leaves and emergence of new branches
(b) Increase in length and thickness of its stem
(c) Increase in the number of flowers only
(d) Both (a) and (b)
Answer:
(d) Both (a) and (b)

Question 3.
Ashi was instructed by her teacher to select the plant part that participates in both photosynthesis and respiration. Which part should she choose from the ones listed below?
(a) Xylem
(b) Stomata
(c) Flower
(d) Seed
Answer:
(b) Xylem does not participate in the exchange of gases; flower is the reproductive organ of the plant; seed is a dormant structure that respires at a low rate but is not involved in photosynthesis as it lacks chlorophyll.

Question 4.
If the xylem of a plant stem is damaged, which process(es) will be most directly affected?
(a) Synthesis of food
(b) Transport of food to roots
(c) Storage of food in plant parts
(d) Both (a) and (b)
Answer:
If the xylem is damaged, water supply to leaves is reduced, directly affecting the synthesis of food (photosynthesis), not the transport of food to roots (done by phloem).

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5.
Assertion (A): Food reaches from developing buds to leaves through the phloem.
Reason (R): Phloem can transport food in different directions depending on the needs of the plant.
Answer:
Food reaches from leaves to all plant parts, such as buds, through phloem.

Question 6.
Assertion (A): During the day, plants usually show a net release of oxygen.
Reason (R): The rate of photosynthesis is higher than the rate of respiration in the presence of sunlight.
Answer:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.

Question 7.
Suman claims only water and sunlight are the raw materials used for photosynthesis. Is the claim made by her right?
Answer:
No, Suman is incorrect: the process of photosynthesis also requires carbon dioxide from air and chlorophyll pigment present in leaves, along with water and sunlight.

Question 8.
Mention the visible changes that occur in a plant when it is kept in dark for a long period of time.
Answer:
When a plant is kept in the dark for a long period of time, the leaves will gradually lose chlorophyll and become yellowish, and no new leaves will be formed. Overall growth of the plant will be stunted (no food production in absence of sunlight).

Question 9.
Why do non-green patches of leaves fail to provide a positive result for the iodine test? Also, state why broad leaves are more efficient in photosynthesis.
Answer:
The non-green leaf patches usually lack chlorophyll or may not have sufficient chlorophyll to prepare enough starch to be detected using the iodine test.
Broad leaves are more efficient in photosynthesis because they contain more chlorophyll and have a larger surface area to capture or absorb more sunlight.

Question 10.
Manoj, a farmer, observed that even when crops received enough sunlight, reduced rainfall during the growing season resulted in low crop yield compared to the previous year. He wondered what the reason could be. Do you think the internal processes of plants could have affected crop production under such conditions?
Answer:
Yes, the internal processes of plants like photosynthesis, respiration, and the transportation of water, minerals, and food are interdependent and together determine successful crop production. In the given situation:

• Reduced rainfall limited the water supply, which is an essential raw material needed for photosynthesis, so less food must have been prepared.
• Poor transport of water and food through xylem and phloem would have affected the supply of nutrients to all other parts of the plant.
• Respiration depends on the food prepared to release energy for growth and development.
  With less food prepared. respiration released less energy, resulting in poor growth, weaker plants, and thus, a poor crop yield.

Question 11.
Joseph Priestley was a remarkable scientist of the 18th century. Priestley conducted an experiment in which he placed a mouse and a burning candle inside a sealed bell jar, but the mouse died. However, when he placed a mint plant along with the mouse in the bell jar with a burning candle, the mouse survived and the candle continued to burn. Based on this observation answer the following questions:

(i) Which feature of plants did Priestley interpret from his observations?
Answer:
Priestley interpreted that plants restore to the air whatever breathing animals and the burning candle remove.

(ii) Why did the mouse die in the first case, in the absence of the mint plant?
Answer:
The oxygen gas, within the bell jar, got consumed by the burning candle (burning requires oxygen) and the respiring mouse. In the absence of oxygen, the mouse could not respire and therefore died.

(iii) Identify the process responsible for the survival of the mouse in the second case. What are the products of this process?
Answer:
The mouse survived due to the availability of oxygen released during photosynthesis, by the mint plant. During photosynthesis, plants consume carbon dioxide, produce glucose, and release oxygen gas.
OR
(iii) Name the other life process that is occurring inside the bell jar. Out of scenarios A and B , in which jar will be the amount of carbon dioxide high and low respectively. Give reason.
Answer:
The process is respiration.

• In scenario A, the mouse will breathe out carbon dioxide, thereby increasing its amount inside the bell jar.
• In scenario B, the carbon dioxide released by the respiring mouse is used up by the mint plant in performing photosynthesis, hence the carbon dioxide concentration will be low.

Question 12.
Explore the consequences of the disappearance of photosynthetic organisms on the Earth.
Answer:

The disappearance of photosynthetic organisms would make the Earth uninhabitable for most living beings.

• Plants produce oxygen through photosynthesis, which is essential for animals to breathe and respire. Without plants, the oxygen level in the atmosphere would drop, causing difficulty in breathing and suffocation.
• Photosynthesis utilises and maintains the balance of carbon dioxide in the atmosphere. Without this process, carbon dioxide levels would increase, trapping more heat, which may lead to global warming and climate change.
• Plant roots help to hold soil in place. Without plants, soil would be easily washed or blown away, leading to soil erosion.

Students can use Class 6 Math Solution Odia Medium and Class 6 Maths Chapter 8 Question Answer Odia Medium ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ to check their answers after solving exercises.

6th Class Maths Chapter 8 Question Answer Odia Medium

Class 6 Maths Chapter 8 Odia Medium

8.1 କଳାକୃତି (Artwork)

ଅଙ୍କନ କର: (Page No. 190-191)

Question 1.
ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଚିତ୍ରକୁ ତୁମେ କିପରି ଅଙ୍କନ କରିବ?

Solution:
ସୋପାନ–1
ପ୍ରଥମେ ଆମେ 4 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଧାର AB ଅଙ୍କନ କରିବା।

ସୋପାନ–2
ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି
A ଓ B ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ଦୁଇଟି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କରିବା।

ସୋପାନ–3
ଭୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି ଲମ୍ବ ଉପରେ ଯଥାକ୍ରମେ C ଓ D ବିନ୍ଦୁ ନିଆଯାଉ।
ଯେପରି BD = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ AD = 4 ସେ.ମି.।
C ଓ D କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ।

ସୋପାନ–4
ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି CD ରେଖା ଉପରେ M ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଆଯାଉ, ଯେପରି CM = MD = 2 ସେ.ମି.।
ଯେହେତୁ M ହେଉଛି CD ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ, M ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ CD ରେଖାପ୍ରତି ଏକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ।

ଏହି ଲମ୍ବ ଉପରେ P ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରି PM = 2 ସେ.ମି. ଦୂରତା
2 ସେ.ମି.ରୁ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ କିମ୍ବା 2 ସେ.ମି.ରୁ ଅଧୂକ ହୋଇପାରେ।
ସୋପାନ–5
PD ରେଖାକୁ ଯୋଡ଼। P ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ର PD ସହିତ ସମାନ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ D ରୁ C ବିନ୍ଦୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର।
P କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 1.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର। ବର୍ତ୍ତମାନ PM ରେଖାକୁ ବଢ଼ାଅ ଯେପରି ଚାପରେଖାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ।

ସୋପାନ–6
ବର୍ତ୍ତମାନ ଅତିରିକ୍ତ ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିତ୍ର-5ରେ ଲିଭାଇ ଦିଅ ଚିତ୍ର 6 ପରି ହେବ।

ସୋପାନ–7
ଚିତ୍ର-6 ହେଉଛି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଚିତ୍ର।

Question 2.
ତରଙ୍ଗାୟିତ ଢ଼େଉ, ଏହାକୁ ଅଙ୍କନ କର।
ଭିନ୍ନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମଧ୍ଯରେଖା ନିଅ। ଏହା ଉପରେ ତରଙ୍ଗ ଅଙ୍କନ କର।

Solution:
ସୋପାନ–1
ଏକ ମଧ୍ଯରେଖା AB ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି. ନିଆଯାଉ। (ଚିତ୍ର-1)

ସୋପାନ–2
ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି AB ରେଖାର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ୯ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି AC = 4 ସେ.ମି. ହେବ।
ସ୍କୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି AC ଓ CB ରେଖା ଉପରେ ଯଥାକ୍ରମେ D ଓ E ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି AD = 2 ସେ.ମି. ଏବଂ CE = 2 ସେ.ମି. ହେବ।
ଏବେ D ହେଉଛି AC ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଏବଂ E ହେଉଛି CB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ (ଚିତ୍ର-2)

ସୋପାନ–3
D କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି AB ମଧ୍ୟରେଖା ଉପରେ 2 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଅଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଆଙ୍କ।
ସେହିପରି E କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି AB ରେଖାତଳେ 2 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଅଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର (ଚିତ୍ର-3)।

ସୋପାନ–4
ଏବେ AB ରେଖାର ଉପର ଏବଂ ତଳ ଅର୍ଦ୍ଧବୃତ୍ତରେ ଭୂଲମ୍ବ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କନ କର (ଚିତ୍ର-4)।

ସୋପାନ–5
ଚିତ୍ର-4 ହେଉଛି ଦିଆଯାଇଥିବା ତରଙ୍ଗାୟିତ ଢେଉ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 191)

Question 1.
ଏହି ଅର୍ଥବୃତ୍ତ ପାଇବା ପାଇଁ କମ୍ପାସରେ କେତେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନିଆଯିବ? AX ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ହେବ?
Solution:
AX ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ଓ ଅର୍ଦ୍ଧବୃତ୍ତ ପାଇବାପାଇଁ କମ୍ପାସରେ 2 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନିଆଯିବ।

Question 2.
ଭିନ୍ନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମଧ୍ଯରେଖା ନିଅ। ଏହା ଉପରେ ତରଙ୍ଗ ଆଙ୍କିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର।
Solution:
ସୋପାନ–1
ଭିନ୍ନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମଧ୍ଯରେଖା (ମନେକର AB = 10 ସେ.ମି.) ନିଆଯାଉ।

ସୋପାନ–2
ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି AB ରେଖା ଉପରେ C ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି AC = 5 ସେ.ମି., ତେଣୁ C ହେଉଛି AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ।
ସ୍କୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି AC ରେଖା ଉପରେ D ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ CB ରେଖା ଉପରେ E ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି AD = 2.5 ସେ.ମି., ଏବଂ CE = 2.5 ସେ.ମି.।
ତେଣୁ D ହେଉଛି AC ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଏବଂ E ହେଉଛି CB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ।

ସୋପାନ–3
D କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି AB ମଧ୍ୟରେଖା ଉପରେ 2.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର।

ସେହିପରି E ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି AB ମଧ୍ୟରେଖା ତଳେ 2.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର।
ସୋପାନ–4
AB ରେଖାର ଉପର ଏବଂ ତଳ ଅର୍ଥବୃତ୍ତରେ ଭୂଲମ୍ବ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କନ କର।

ସୋପାନ–5
ଚିତ୍ର-4 ହେଉଛି ପ୍ରଦତ୍ତ ଭିନ୍ନ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ମଧ୍ଯରେଖା ଉପରେ ଅଙ୍କିତ ତରଙ୍ଗାୟିତ ଢେଉ।

Question 3.
ଚିତ୍ରଟିକୁ ପୁଣିଥରେ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର, ଯେଉଁଠାରେ ତରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଅଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା ଛୋଟ (ବ୍ୟକ୍ତି ଚିତ୍ରର ବେକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବ)। ସମାନ ଆକାରର ତରଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଆହ୍ବାନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ। ଏହା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।
Solution:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ନଂ ୨ର ସୋପାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁକରଣ କରି ଏହା ଅଙ୍କନ କରିବେ।

8.2 ବର୍ଗଚିତ୍ର ଓ ଆୟତଚିତ୍ର (Squares and Rectangles)

Page No. 193

Question 1.
ଏକ ଆୟତଚିତ୍ରର ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକର ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ମିଶ୍ରଣକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନାମକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ କି?
Solution:
ନା। ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ – ଏହା ABDC କିମ୍ବା ACBD ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

Question 2.
କେଉଁ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ଏବଂ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ?
Solution:
ଆୟତଚିତ୍ରର ନାମକରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକର ନାମକୁ ଲେଖାଯାଏ। ଏହା ଯେକୌଣସି ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ।

Question 3.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏହି ବର୍ଗଚିତ୍ରର ନାମ ନୁହେଁ?

1. PQSR
2. SPQR
3. RSPQ
4. QRSP
Solution:
1. PQSR

ଘୂର୍ଣ୍ଣୟମାନ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ଆୟତଚିତ୍ର: (Page No. 193)

ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଗାକୃତି କାଗଜ ନିଆଯାଇଛି, ଯାହାର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ ସମାନ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ 90°।

Question 1.
ଏହାର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ।

Question 2.
ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 194)

Question 1.
ଏକକ ବିନ୍ଦୁ ଗ୍ରୀକ୍ଟର କାଗଜରେ ଆୟତଚିତ୍ର ଏବଂ ଚାରୋଟି ବର୍ଗଚିତ୍ର (ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି) ଅଙ୍କନ କର। ଏହି ଚିତ୍ରକୁ ପୁଣି ଥରେ ଏଭଳି ଅଙ୍କନ କରାଯିବ, ଯେପରି ଆୟତଚିତ୍ରର ଚାରିପାଖରେ ଚାରୋଟି ବର୍ଗଚିତ୍ର ଉପଯୁକ୍ତ ଆନୁପାତିକ ବିନ୍ୟାସ ଅନୁଯାୟୀ ରହିବ। ଏହି ଅଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ? ତୁମର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର।
Solution:

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି କୌଣସି ବର୍ଗଚିତ୍ର ଥାଏ, ତାହା ଚିହ୍ନଟ କର। ଯଦି ଆବଶ୍ୟକ ମନେକରୁଛ, ତୁମେ ମାପିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ।

Solution:
ଦତ୍ତଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଅଛି। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁ 4 ଏକକ।

ଚିନ୍ତାକର:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ କୌଣସି ମାପ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର ନକରି ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି ନାହିଁ ଏବଂ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ 90° ହେବ କି ନାହିଁ ଜାଣିବା ସମ୍ଭବ କି? ଆମେ କ’ଣ କେବଳ ବିନ୍ଦୁ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖ୍ ଏହା କହିପାରିବା?
Solution:
ହଁ, ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ କୌଣସି ମାପ ଉପରକରଣ ବ୍ୟବହାର ନକରି ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ହେବ ଏବଂ କୋଣଗୁଡ଼ିକ 90° ବୋଲି ଜାଣିବା ସମ୍ଭବ ହେବ। ଏହା କେବଳ ଗ୍ରୀଡ଼ର ଶୀର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ଅବସ୍ଥିତିକୁ ତନଖ୍ କରିପାରିବା।

Question 3.
ବିନ୍ଦୁ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଅତିକମ୍‌ରେ 3ଟି ଘୂଷ୍ଠିତ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର। ଯେପରି ସେମାନଙ୍କର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ, ବିନ୍ଦୁଗ୍ରୀଡ଼ର ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରହୁଥ‌ିବ। ତୁମେ ଅଙ୍କନ କରିଥିବା ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ଆୟତଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ପରୀକ୍ଷା କର।
Solution:

8.3 ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ (Constructing Squares & Rectangles)

Page No. 195

Question 1.
6 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର।
Solution:
6 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର PQRS ଅଙ୍କନ କରାଯାଇଛି।

ଅଙ୍କନ କର: (Page No. 197)

Question 1.
ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ଏବଂ 6 ସେ.ମି.। ଅଙ୍କନ କରିସାରିବା ପରେ ପରୀକ୍ଷା କର ଯେ, ଏହା ଆୟତଚିତ୍ରର ଉଭୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛି କି ନାହିଁ?
Solution:
(i) ସ୍କେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି 6 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ ।
(ii) A ବିନ୍ଦୁଠାରୁ AB ପ୍ରତି ଏକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ (କମ୍ପାସ ବ୍ୟବହାର କରି) କର ଯେପରି AP ରେଖାଖଣ୍ଡର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ହେବ।
(iii) B ବିନ୍ଦୁଠାରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ପ୍ରତି ଏକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି \(\overline{\mathrm{BQ}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ହେବ।
P ଓ Q ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଗକଲେ ଆମେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର ପାଇବା।

ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରୁ ଆମେ ପାଇଲେ ଯେ,
1. AB = PQ = 6 ସେ.ମି.
ଏବଂ AP = BQ = 4 ସେ.ମି.।
2. ∠A = ∠B = ∠Q = ∠P = 90°
∴ ABQP ଚିତ୍ରଟି ଆୟତଚିତ୍ରର ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛି।

Question 2.
ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 2 ସେ.ମି. ଏବଂ 10 ସେ.ମି.। ପରୀକ୍ଷା କର ଯେ, ଏହା ଆୟତଚିତ୍ରର ଉଭୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛି କି ନାହିଁ।
Solution:
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରୁ ଆମେ ପାଇଲେ ଯେ,
1. AB = PQ = 10 ସେ.ମି.
ଏବଂ AP = BQ = 2 ସେ.ମି.।
2. ∠A = ∠B = ∠Q = ∠P = 90°

∴ ABQP ଚିତ୍ରଟି ଆୟତଚିତ୍ରର ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଛି।

Question 3.
4 ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବା ସମ୍ଭବ କି, ଯେଉଁଥ‌ିରେ
ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ 90° କିନ୍ତୁ
ବିପରୀତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ?
Solution:
ଉପରିସ୍ଥ ଚିତ୍ରରୁ ଆମେ ପାଇଲେ ଯେ,
1. AB ≠ BQ ≠ QP ≠ AP
2. ∠A = ∠B = 90°
କିନ୍ତୁ ∠Q ଓ ∠P କୋଣ 90° ନୁହେଁ।

∴ 4 ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ଯେଉଁଥରେ ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ 90° ଏବଂ ବିପରୀତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ।

8.4 ଆୟତଚିତ୍ରରେ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ବା ଅନୁସନ୍ଧାନ (An Exploration in Rectangles)

Page No. 199

Question 1.
ଯେତେବେଳେ X ଏବଂ Y କୁ ଯଥାକ୍ରମେ A ଏବଂ B ଠାରୁ ସମାନ ଦୂରତାରେ ରଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ XYର ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ?
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:

Solution:

ଅଙ୍କନ କର: (Page No. 201-203)

Question 1.
ଆୟତଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର: ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ବାହୁଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି. ଓ 4 ସେ.ମି.। ତୁମେ ଏହି ଆୟତଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଗଚିତ୍ର କିପରି ଅଙ୍କନ କରିବ, ଯେପରି ବର୍ଗଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆୟତଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସମାନ ହେବ?

Solution:
ଆୟତଚିତ୍ର ଓ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଏହାର କଣ୍ଠଦ୍ଵୟର ଛେଦବିନ୍ଦୁ।
ସୋପାନ–1: 8 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ AB ରେଖା ଅଙ୍କନ କରି ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି A ଓ B ଠାରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ।
A ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ AP = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ B ଲମ୍ବ ରେଖା ଉପରେ BQ = 4 ସେ.ମି. ଚାପ କାଟି P ଓ Q କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ।

ସୋପାନ–2: କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ AQ ଓ BP କୁ ଅଙ୍କନ କରି ଏହାର ଛେଦବିନ୍ଦୁକୁ ‘C’ ନିଆଯାଉ।
C ହେଉଛି ABQP ଆୟତଚିତ୍ରର ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ।

ସୋପାନ–3: AB ଉପରେ ଏକ ଲମ୍ବରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଯାହା C ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ AB ରେଖାକୁ R ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ PQ ରେଖାକୁ S ଠାରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ।

ସୋପାନ–4: AP = 4 ସେ.ମି.। ତେଣୁ ବର୍ଗଚିତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁ 4 ସେ.ମି. ହେବ।
ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି ଏପରି ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ A’ ଓ B’ ଚିହ୍ନିତ କର ଯେପରି A’R = 2 ସେ.ମି. ଏବଂ R’B = 2 ସେ.ମି.
A’B’ = A’R + RB’ = 2 ସେ.ମି. + 2 ସେ.ମି. = 4 ସେ.ମି.
ସେହିପରି P’ ଓ Q’ ଚିହ୍ନିତକର ଯେପରି P’S = 2 ସେ.ମି. ଏବଂ SQ’ = 2 ସେ.ମି.
P’Q’ = P’S + SQ’ = 2 ସେ.ମି. + 2 ସେ.ମି. = 4 ସେ.ମି.

ସୋପାନ–5: A’ ଓ P’ ଏବଂ B’ ଓ Q’ କୁ ଯୋଡ଼ାଯାଉ। RS ରେଖାଟିକୁ ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଉ।
A’B’Q’P’ ହେଉଛି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଯାହାର କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଆୟତଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ସମାନ।

Question 2.
ଝୁଲନ୍ତା / ପାହାଚ ବର୍ଗଚିତ୍ର:

Solution:
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଚିତ୍ରରେ ତିନୋଟି ଝୁଲନ୍ତା ବର୍ଗଚିତ୍ର ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗଚିତ୍ରର ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି.
ସୋପାନ–1: 4 ସେ.ମି.ର ଏକ ରେଖା ଅଙ୍କନ କରି ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ଦ୍ଵାରା A ଓ B ବିନ୍ଦୁଠାରେ ଲମ୍ବରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ।
A ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ AC = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ B ଲମ୍ବ ରେଖା ଉପରେ BD = 4 ସେ.ମି., DE = 4 ସେ.ମି. ନିଆଯାଉ।

ସୋପାନ–2: C ଓ D କୁ ଯୋଗକର। CD କୁ F ରେ ଏପରି ସଂଯୋଗ କର ଯେପରି DF = 4 ସେ.ମି. ହେବ।
ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି F ବିନ୍ଦୁରେ ଏକ ଲମ୍ବରେଖା ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ।
ଏହି ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ ଓ ଏବଂ H ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରି FG = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ GH = 4 ସେ.ମି. ହେବ।

ସୋପାନ–3: ଏବେ E ଓ G କୁ ଯୋଡ଼। EG କୁ I ରେ ଏପରି ସଂଯୋଗ କର ଯେପରି GI = 4 ସେ.ମି. ହେବ।
I ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ଏକ ଲମ୍ବରେଖା ଅଙ୍କନ କର, I ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ J ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର, ଯେପରି IJ = 4 ସେ.ମି. ହେବ।
ଏବେ H କୁ J ସହିତ ଯୋଡ଼। ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପାହାଚ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଟିଏ 4 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର।

Question 3.
ଛାୟାଙ୍କିତ ଚିତ୍ର: ଏହା ଅଙ୍କନ କର। ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ମାପ ସ୍ଥିର କର। ଲକ୍ଷ୍ୟ କର ଯେ ବଡ଼ 4 ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏବଂ ଛୋଟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବର୍ଗଚିତ୍ର।

Solution:
ସୋପାନ–1: AB ରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି., ଆମେ 2 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଛୋଟ ଛୋଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର କରିବାକୁ ହେବ।
A ଏବଂ B ବିନ୍ଦୁରେ ଲମ୍ବରେଖା ଅଙ୍କନ କର। ଏହି A ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ P ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରିକି AP = 8 ସେ.ମି.।
ସେହିପରି B ଲମ୍ବରେଖା ଉପରିସ୍ଥ Q ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରିକି BQ = 8 ସେ.ମି.।
ଏବେ ରୁଲର ସାହାଯ୍ୟରେ P ଓ Q କୁ ଯୋଡ଼। P ଓ Q ଉପରକୁ ଥିବା ବଳକା ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଲିଭାଇ ଦିଅ।

ସୋପାନ–2: AB, BQ, QP ଓ PA ରେଖା ଉପରେ ସ୍କେଲ ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରତି 2 ସେ.ମି. ଦୂରତାରେ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନଟ କର।
16 ଟି ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ପାଇବା ପାଇଁ ଭୂଲମ୍ବ ରେଖା ଓ ଭୂସମାନ୍ତର ରେଖା ଅଙ୍କନ କର।

ସୋପାନ–3: କୋଣ A ରୁ ଚାରୋଟି ବର୍ଗଚିତ୍ରର ଭିତର ପାର୍ଶ୍ଵ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ଲିଭାଇ ଦିଅ ଯାହାଦ୍ଵାରା A ର ଗୋଟିଏ କୋଣ ସହିତ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗଚିତ୍ର ପାଇବ।
ଅବଶିଷ୍ଟ 2 ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ 12 ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗଚିତ୍ରର ସମାନ୍ତର କର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ।

ସୋପାନ–4: 12 ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କର୍ପୂର ଉପର ଅଂଶରେ ଭୂସମାନ୍ତର ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କନ କର।
ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଚିତ୍ର ଯାହା 12 ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଗୋଟିଏ 4 ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

Question 4.
ଏକ ରନ୍ଧ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର:
ଲକ୍ଷ୍ୟକର ବୃତ୍ତାକୃତି ରନ୍ଧ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଏକ ଓ ଅଭିନ୍ନ।

ସୂଚନା: ଟିକେ ଚିନ୍ତାକର ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର କେଉଁଠି ରହିବ।
Solution:
ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

Question 5.
ବହୁ ରନ୍ଧ୍ରବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର:

Solution:
ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

Question 6.
ବର୍ଗଚିତ୍ରରେ ବକ୍ରରେଖା:
ଏହା ଏକ ୫ ସେ.ମି. ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗଚିତ୍ର।

ସୂଚନା: ଟିକେ ଚିନ୍ତାକର, କମ୍ପାସର କଣ୍ଟାମୂନକୁ କେଉଁଠାରେ ରଖୁଲେ ସମସ୍ତ 4ଟି ଚାପ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ବରୁ ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିପାରିବ। ଏହାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
Solution:
ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

8.5 ଆୟତଚିତ୍ର ଏବଂ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପରୀକ୍ଷା (Exploring Diagonals of Rectangles and Squares)

Page No. 204

Question 1.
g ଏବଂ h ର ପରିମାଣ ସମାନ କି? c ଓ d ର ପରିମାଣ ସମାନ କି?
Solution:
∠g ଏବଂ ∠h ର ପରିମାଣ ସମାନ ନୁହେଁ।
c ଓ d ର ପରିମାଣ ସମାନ ନୁହେଁ।
ଏଠାରେ ∠g = ∠c ଓ ∠h = ∠d

ଅଙ୍କନ କର: (Page No. 205)

Question 1.
ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥରେ ଯେକୌଣସି ଏକ କର୍ଷ ବିପରୀତ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ 60° ଏବଂ 30° ରେ ବିଭକ୍ତ କରୁଥିବ।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ଯେକୌଣସି ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର।
(ii) ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ A ବିନ୍ଦୁରେ 60° କୋଣ ଏବଂ 90° (= 60° + 30°) ଅଙ୍କନ କର। ସ୍କେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି \(\overline{\mathrm{AC}}\) ରେଖା ଟାଣ।
(iii) B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି ଏହା C ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ। \(\overline{\mathrm{BC}}\) କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ।
(iv) A ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଏବଂ X ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{BC}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର। ତାହାର ଛେଦବିନ୍ଦୁ D ନାମିତ କର। ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overline{\mathrm{AD}}\) ରେଖା ଓ \(\overline{\mathrm{DC}}\) ରେଖାକୁ ଯୋଗ କର।
(v) ABCD ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର ହେବ।

Page No. 208

Question 2.
ଗୋଟିଏ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ପୂର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି.।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖା ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5 ସେ.ମି. ସହିତ ସମାନ ହେବ।
(ii) ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର।
(iii) A କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 7 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବିନ୍ଦୁ B ଲମ୍ବରେଖାକୁ ଛେଦ କରିବାକୁ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର।
ସେହିପରି B କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 7 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା A ଲମ୍ବରେଖାକୁ ଛେଦ କରିବ। ଏହି ଛେଦବିନ୍ଦୁ ଯଥାକ୍ରମେ Q ଓ P ହେବ।
(iv) ଏହି P ଓ Q ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଲିଭାଇ ଦିଅ।
(v) ଏହି ଚିତ୍ରଟି ହେଉଛି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର, ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁ 5 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ପୂର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି.।
(vi) ABQP ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର।

ଅଙ୍କନ କର: (Page No. 211)

Question 1.
ଗୋଟିଏ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥରେ ଏକ କର୍ଷ ବିପରୀତ କୋଣକୁ 50 ଏବଂ 40 ରେ ଭାଗ କରୁଥୁବ।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ଯେକୌଣସି ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର।
(ii) ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ A ବିନ୍ଦୁରେ 50° କୋଣ ଏବଂ 90° (= 50° + 40°) ଅଙ୍କନ କର। ସ୍କେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି \(\overline{\mathrm{AE}}\) ରେଖା ଟାଣ।
(ii) B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି ଏହା E ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ। \(\overline{\mathrm{BE}}\) କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ।
(iv) A ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଏବଂ E ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{BE}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର। ତାହାର ଛେଦବିନ୍ଦୁ F ନାମିତ କର। ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overline{\mathrm{AF}}\) ରେଖା ଓ \(\overline{\mathrm{EF}}\) ରେଖାକୁ ଯୋଗ କର।
(v) ABEF ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର ହେବ।

Question 2.
ଗୋଟିଏ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥରେ ଏକ କର୍ଷ ବିପରୀତ କୋଣଗୁଡ଼ିକୁ 45° ଓ 45° ରେ ବିଭକ୍ତ କରୁଥୁବ। ଏହାର ବହୁଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କ’ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ?
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ଯେକୌଣସି ଦୈର୍ଘ୍ୟର ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର।
(ii) ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ସାହାଯ୍ୟରେ A ବିନ୍ଦୁରେ 45 କୋଣ ଏବଂ 90° (= 45° + 45°) ଅଙ୍କନ କର। ସ୍କେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି AE ରେଖା ଟାଣ।
(iii) B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି ଏହା E ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ। \(\overline{\mathrm{BE}}\) କୁ ଯୋଗ କରାଯାଉ।
(iv) A ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଏବଂ E ମଧ୍ୟଦେଇ \(\overline{\mathrm{BE}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର। ତାହାର ଛେଦବିନ୍ଦୁ F ନାମିତ କର। ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overline{\mathrm{AF}}\) ରେଖା ଓ \(\overline{\mathrm{EF}}\) ରେଖାକୁ ଯୋଗ କର।
(v) ABEF ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର ହେବ।

Question 3.
ଆୟତଚିତ୍ରଟି ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ପୂର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି.।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖା ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ସହିତ ସମାନ ହେବ।
(ii) ପ୍ରୋଟାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର।
(iii) A କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 8 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବିନ୍ଦୁ B ଲମ୍ବରେଖାକୁ ଛେଦ କରିବାକୁ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର।
ସେହିପରି B କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 8 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା A ଲମ୍ବରେଖାକୁ ଛେଦ କରିବ। ଏହି ଛେଦବିନ୍ଦୁ ଯଥାକ୍ରମେ Q ଓ P ହେବ।
(iv) ଏହି P ଓ Q ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ଲିଭାଇ ଦିଅ।
(v) ଏହି ଚିତ୍ରଟି ହେଉଛି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆୟତଚିତ୍ର, ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁ 4 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ପୂର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି.।

Question 4.
ଗୋଟିଏ ଆୟତଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 3 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ପୂର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି.।
Solution:
ପ୍ରଶ୍ନ ନମ୍ବର 3 ଅନୁସାରେ ପିଲାମାନେ ନିଜେ କରନ୍ତୁ।

8.6 ଦୁଇଟି ଦତ୍ତ ବିନ୍ଦୁରୁ ସମଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ବିନ୍ଦୁ ଅଙ୍କନ (Points Equidistant From Two Given Points)

Page No. 211

Question 4.
ଘରର ଚାରିପାଖର ସୀମା ଗଠନ କରୁଥିବା ରେଖାଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5 ସେ.ମି.। ଅଙ୍କନ କର।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ରେଖା \(\overline{\mathrm{DE}}\) = 5 ସେ.ମି. ଅଙ୍କନ କର।
(ii) D ଓ E ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{DE}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର। D ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ B ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଏବଂ E ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ C ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି \(\overline{\mathrm{BD}}\) = 5 ସେ.ମି. ଓ \(\overline{\mathrm{CE}}\) = 5 ସେ. ମି.।
(iii) 5 ସେ.ମି. − 1 ସେ.ମି. = 4 ସେ.ମି. ଏବଂ 4 ÷ 2 = 2 ସେ.ମି.।
ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି DE ରେଖା ଉପରେ P ଓ Q ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରି \(\overline{\mathrm{DP}}\) = 2 ସେ.ମି. ଏବଂ \(\overline{\mathrm{QE}}\) = 2 ସେ.ମି.। ଏବେ P ବିନ୍ଦୁ ଓ Q ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ରେଖା \(\overline{\mathrm{DE}}\) ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟେକ 2 ସେ.ମି. ବିଶିଷ୍ଟ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର।
(iv) R ଓ S ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟକୁ ଯୋଡ଼। B ଓ C କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 7 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧରେ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା A ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖା ଓ \(\overline{\mathrm{AC}}\) କୁ ଯୋଡ଼। A କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଏବଂ 5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ଚାପ ନେଇ A ରୁ B ଓ C କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଚାପ ଅଙ୍କନ କର।
(v) ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଘର, ଯାହାର ସମସ୍ତ ପାର୍ଶ୍ଵର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5 ସେ.ମି.।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 215)

Question 1.
ଏକ ବଡ଼ ଘର ଅଙ୍କନ କର, ଯେଉଁଥରେ ସମସ୍ତ ପାର୍ଶ୍ଵର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି.।
Solution:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:
(i) ସ୍କୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ରେଖା \(\overline{\mathrm{DE}}\) = 7 ସେ.ମି. ଅଙ୍କନ କର।
(ii) D ଓ E ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{DE}}\) ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର। D ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ B ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଏବଂ E ଲମ୍ବରେଖା ଉପରେ C ବିନ୍ଦୁ ନିଅ, ଯେପରି \(\overline{\mathrm{BD}}\) = 7 ସେ.ମି. ଓ \(\overline{\mathrm{CE}}\) = 7 ସେ.ମି.।
(iii) 7 ସେ.ମି. – 1 ସେ.ମି. = 6 ସେ.ମି. ଏବଂ 6 ÷ 2 = 3 ସେ.ମି.। ରୁଲର ବ୍ୟବହାର କରି DE ରେଖା ଉପରେ P ଓ Q ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରି \(\overline{\mathrm{DP}}\) = 3 ସେ.ମି. ଏବଂ \(\overline{\mathrm{QE}}\) = 3 ସେ.ମି.। ଏବେ P ବିନ୍ଦୁ ଓ Q ବିନ୍ଦୁ ଉପରେ ରେଖା \(\overline{\mathrm{DE}}\) ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟେକ 2 ସେ.ମି. ବିଶିଷ୍ଟ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର।
(iv) R ଓ S ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟକୁ ଯୋଡ଼। B ଓ C କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 7 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧରେ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା A ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overline{\mathrm{AB}}\) ରେଖା ଓ \(\overline{\mathrm{AC}}\) କୁ ଯୋଡ଼। A କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଏବଂ 7 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍କ ଚାପ ନେଇ A ରୁ B ଓ C କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଚାପ ଅଙ୍କନ କର।
(v) ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଘର, ଯାହାର ସମସ୍ତ ପାର୍ଶ୍ଵର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି.।

Question 2.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର 8.1 କଳାକୃତି ଭାଗର ‘ଲୋକର ଚିତ୍ର’ ‘ତରଙ୍ଗାୟୀତ ଢ଼େଉ’ ଏବଂ ‘ଆଖୁ’ରେ ଥ‌ିବା ଧାରଣାକୁ ନେଇ ଅଙ୍କନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର।
Solution:
ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

Question 3.
ଏପରି ଏକ 4 ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଆକୃତି ଅଛି, ଯାହାର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର ନୁହେଁ? ଯଦି ଏପରି ଏକ ଆକୃତି ଅଛି, ତେବେ ତୁମେ ଏହା ଅଙ୍କନ କରିପାରିବ କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ ଏହିପରି ଆକୃତି ଅଙ୍କନ କରିପାରିବା।

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium ତୃଣମୂଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାଗ ୨: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 11 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ନିଜକୁ ନିଜେ ପରୀକ୍ଷା କର୍ ଉପରୋକ୍ତ ଲେଖାକୁ ନ ଦେଖ୍, ତୁମେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ସ୍ତରର ନାମ କହିପାରିବ କି ? ତିନୋଟି ସ୍ତରର ପ୍ରତ୍ୟେକର ମୁଖ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ସ୍ତରର ନାମ ହେଲା

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ
2. ବ୍ଲକ୍ ସମିତି / ପଞ୍ଚାୟତ କମିଟି / ମଣ୍ଡଳ ପରିଷଦ – ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ
3. ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ – ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ

ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ରାସ୍ତାଘାଟ ନିର୍ମାଣ ଓ ମରାମ୍ତି
2. ଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ
3. ନଳକୂପ, କୂପ ଓ ପୋଖରୀ ଖନନ
4. ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥା
5. କୃଷି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ସରକାରଙ୍କ ଉନ୍ନୟନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବୈଠକରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ।
3. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକର ଆୟବ୍ୟୟ ଅଟକଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।

ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସର୍ବସାଧାରଣ ପାଠାଗାର ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଆର୍ଥିକ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
2. କୃଷି, ଶିଳ୍ପ, ପଶୁପାଳନ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ରଣ, ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ।

Question 2.
ଗାଁରେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ପଡ଼ିଥ‌ିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରପଞ୍ଚଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖ ।
Answer:
ପ୍ରାପ୍ତେଷୁ,

ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନରହରି ବେହେରା
ସରପଞ୍ଚ, ନାଗପୁର, ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ
ଜିଲ୍ଲା – ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା

ବିଷୟ – ଗାଁ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୃଷ୍ଟିଦୋବକୁ ଅନୁରୋଧ ମହାଶୟ,

ଉକ୍ତ ପତ୍ର ଲେଖୁ ଆପଣଙ୍କ ଗୋଚରାର୍ଥେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ କି ଆମ୍ଭ ଗ୍ରାମ ନାଗପୁରର ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ଓ ଜରି ଇତ୍ୟାଦି ପଡ଼ି ରହିଅଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଉଭୟ ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ପଶୁଙ୍କର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବିପଦ ରହିଅଛି । ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏହି ଆବର୍ଜନା ପଡ଼ି ରହିବାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦୁଷିତ ହେଉଅଛି । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଜରିଗୁଡ଼ିକ ନର୍ଦମାରେ ପଡ଼ି ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅବରୋଧ କରିବାସହ ମଶା ସଂଖ୍ୟା କଡ଼ାଉଛି ।

ଏଣୁ ବୀନିତ ଅନୁରୋଧ କରୁ କି ଆପଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ଏବଂ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ତାନାନ୍ତକରଣ କରାଗଲେ ରାସ୍ତାକଡ଼ ପ୍ରଦୁଷଣମୁକ୍ତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରିବେଶ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ହେବ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ କର୍ଟନ ବ୍ୟାଗ୍ ବ୍ୟବହାରପାଇଁ ସଚେତନତା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆଶା କରୁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ କରାଗଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଚିରୋପକୃତ ରହିବୁ ।
ଇତି ଆପଣଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ
ବିଶ୍ଵମ୍ବର ଦାସ
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରାମବାସୀ

Question 3.
ତୁମ ମତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବ୍ୟକ୍ତି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ?
Answer:

1. ମୋ ମତରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟହେବାକୁ ହେଲେ ସାଧୁ, କଠିନ ପରିଶ୍ରମୀ, ଭଲ ଶ୍ରୋତା, ସମସ୍ୟା ସମାଧାନକାରୀ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ନେତୃତ୍ଵ ନେବାର ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥ‌ିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
2. ତାକୁ ୨୧ ବର୍ଷରୁ ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିବ ଏବଂ ଭାରରେ ନାଗରିକ ହୋଇଥବ ।

Question 4.
ଧରିନିଅ ଯେ ତୁମେ ଏକ ଗାଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଛ । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ରାଜପଥ କଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସ୍କୁଲକୁ ଆସିବା ଓ ସ୍କୁଲକୁ ଫେରିବା ବେଳେ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି ? ଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜରେ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ? ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏଥ ନିମନ୍ତେ କ’ଣ କରିପାରିବେ ?
Answer:
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଜନିତ ସମସ୍ୟାକୁ ବିଭିନ୍ନ ବାଟରେ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରେ ।

1. ରାସ୍ତା ଉପରେ ବେଗ ପ୍ରତିରୋଧକ (ହମ୍‌ସ) ଏବଂ ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ।
2. ପିଲାମାନଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ସହାୟତା କରିବାପାଇଁ ଗାର୍ଡ଼ ନିଯୁକ୍ତି ହେବା ଦରକାର ।
3. ପିଲାମାନେ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ଟ୍ରାଫିକ୍‌କୁ ଦଶମିନିଟ୍ ରୋକାଯିବା ଦରକାର ।
4. ଭୂତଳ ସଡ଼କ କିମ୍ବା ଫୁଟ୍ ଓଭର ବ୍ରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
5. ଯେହେତୁ ଏହା ଏକ ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ପ୍ରସଙ୍ଗ ତେଣୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ସ୍କୁଲର ପ୍ରିନ୍ସପାଲଙ୍କ ସହିତ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଜଣାଇ ବିହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ ।
6. ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ସହାୟତା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
7. ଏହି ଘଟଣାକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୋଷ୍ଟର ମାରି ଚିଠି ଲେଖୁ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଆମ ଦେଶରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ସ୍ତାନୀୟ ସରକାର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ତିନୋଟି ସ୍ତରରେ ଶାସନ ସୁବିଧା କରାଯାଇଅଛି, ଯଥା- ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚରାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ । ଏହାକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସ୍ତରରେ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହି ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୋକପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକ’ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥ‌ିବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ଵ ମଧ୍ଯରେ କୃଷି, ବାସଗୃହ, ରାସ୍ତାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ଜଳ ସମ୍ପଦ ପରିଚାଳନା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

Question 3.
ଶାସନ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶାସନ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ହେଲା ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କଲାବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଓ ସାହାଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ପଞ୍ଚାୟତରାଜର ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦରେ ପ୍ରତିନିଧୃତ୍ଵ କରି ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ସହିତ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଉଥ‌ିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଜ୍‌ବୁତ୍ ହେବାସହ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସକ୍ରିୟ ହୋଇଅଛି ।

Question 4.
ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ ପଞ୍ଚାୟତ ଉପରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଆଜିର ଶିଶୁ କାଲି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଶିଶୁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଞ୍ଚାୟତରେ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(i) ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତଙ୍କ କଥା ସହିତ ଶିଶୁମାନଙ୍କରର ନିଜସ୍ଵ କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ।
(ii) ପ୍ରତି ଗ୍ରାମରେ ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପିଲାମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(iii) ଗ୍ରାମରେ ନିୟମିତ ଶିଶୁ ସଭା ଓ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପିଲାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ସହିତ, ଗ୍ରାମର ବୟସ୍କମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(iv) ପିଲାମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକରି ପଢ଼ା ଛାଡ଼ିଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ବାହାଘର ନ କରିବାପାଇଁ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ।

(v) ସେମାନେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରି ପୁରସ୍କାରମାନ ଜିତିଛନ୍ତି ।

(vi) ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍ ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପିଲାଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଅଧିକାରକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଛି ।

(vii) ପିଲାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପଞ୍ଚାୟତ ପକ୍ଷରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଚାରିପାଖରେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ପିଲାଙ୍କର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ରୋଷେଇ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

(viii) ସେହିପରି ରାଜସ୍ଥାନରେ ବେୟାରଫୁଟ କଲେଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶିଶୁସଂସଦ ରାଜସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଶକ୍ତ କରିଥିଲା । ଫଳସ୍ଵରୂପ ପିଲାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଚେତନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଦକ୍ଷିତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟଭାବରେ, ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏକ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗଠନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବାକି ଶ୍ରେଣୀର ପିଲାମାନେ ଭାବନ୍ତୁ ଯେ ସେମାନେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଅଟନ୍ତି । ଗ୍ରାମ ସଭାରେ କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହେବ ? ଏହା କେଉଁ ଆହ୍ଵାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ ? ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାଧାନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବ ?
Answer:
ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଚାରି ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲାଙ୍କୁ ନେଇ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗଠନ କରିବା ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରାମବାସୀ କରି ପ୍ରଦତ୍ତ ତିନୋଟି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ତେବେ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରାମସଭାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବା ଘଟଣା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଉ ।
(କ) ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଶେଷ କରି ବାଳିକାମାନଙ୍କର ପାଠ ଛାଡ଼ିବା ଘଟଣା ।
(ଖ) ଗ୍ରାମର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରୌଢ଼ଶିକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା
(ଗ) ଗ୍ରାମରେ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଏବଂ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାର ସଠିକ୍ ନିଷ୍କାସନ
(ଘ) ପଶୁମାନଙ୍କପାଇଁ ଗୋଚାରଣ ଭୂମିର କ୍ଷୟ
(ଙ) ମରୁଡ଼ି ଏବଂ ବନ୍ୟାର ମୁକାବିଲା

କାରଣ :
(କ) ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ କାରଣରୁ ଗ୍ରାମରେ ନାରୀଶିକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ ନ ମିଳିବା ।
(ଖ) ପ୍ରୌଢ଼ ଶିକ୍ଷାପାଇଁ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ଵିଧା ଏବଂ ପ୍ରେରଣାର ଅଭାବ ।
(ଗ) ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଲୋକଶକ୍ତିର ଅଭାବ
(ଘ) ଲୋକମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞତା
(ଙ) ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମର୍ଥନର ଅଭାବ

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମାଧାନ :
(କ) ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କର ସମ୍ବଳର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସଚେତନତା କରାଯିବା ।
(ଖ) ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାର ଉପକାର ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା ।
(ଗ) ଗ୍ରାମରେ ବୟସ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କର ନିୟମିତ ସଭା କରିବା ।
(ଘ) ଗ୍ରାମରେ ଯୁବ, ମହିଳା ଏବଂ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ତଦାରଖ କମିଟି ଗଠନ କରିବା ।
(ଙ) ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇଦେବା ।

Question 2.
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ସମାନତା ଏବଂ ପାର୍ଥକ୍ୟ ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ ?
Answer:
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା –
(କ) ଉଭୟ ସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନରେ ଲଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି ।
(ଖ) ଉଭୟ ସରକାର ଜନମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଉଭୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ, ପାନୀୟ ଜଳ ଇତ୍ୟାଦି ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଦେଇଥାନ୍ତି ।
(ଗ) ଉଭୟ ସରକାର ସମାଜର ଗରୀବ ଅବହେଳିତ ଲୋକଙ୍କପାଇଁ ଉତ୍ତମ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ :
(କ) କେନ୍ଦ୍ରସରକାର ସମଗ୍ର ଦେଶପାଇଁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳପାଇଁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ।
(ଖ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଅମାପ ସମ୍ବଳ ଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ ସରକାରଙ୍କର ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ଥାଏ ।
(ଗ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମଗ୍ର ଦେଶର ନିରାପତ୍ତା ଓ ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ କେବଳ ଅଧୀନସ୍ଥ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ ।

Question 3.
ଯଦି ତୁମକୁ କିଛି ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ? ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କରି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ତିଆରି କର । କିଛି ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର, ତୁମ ପ୍ରଶ୍ଵାବଳୀ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାର ଏବଂ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ –

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତରେ କେଉଁମାନେ ସଭ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
3. ଉନ୍ନତି ପ୍ରକ୍ରିୟାପାଇଁ ସମ୍ବଳ କିପରି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ ?
4. ପଞ୍ଚାୟତଦ୍ଵାରା ଅଦ୍ୟାବଧୂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପ ସବୁ କ’ଣ ?
5. ପ୍ରକଳ୍ପକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସମୟରେ କେଉଁ ସମସ୍ୟାକୁ ସାମ୍‌ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ?
6. ନାରୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ? ପଞ୍ଚାୟତର ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ଏବଂ ନୀତି କ’ଣ ଅଟେ ?
7. ପଞ୍ଚୟତ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ କିପରି ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
8. ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହିତ କିଏ ସଂଯୋଗ ରକ୍ଷାକରେ ?
9. ଆମ୍ଭେମାନେ କିପରି ପଞ୍ଚାୟତର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇପାରିବୁ ?

ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ, ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଟିକେ ଅଲଗା ଅଲଗା । କାରଣ ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଧୁକାର ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମାନ – ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗାଁ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ବିକାଶରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ କରିଥାଏ ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ସମାଜର ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସରକାର ଅଧ୍ବକ ଧ୍ୟାନଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସମାଜର ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସରକାର ଅଧିକ ଧ୍ୟାନଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାର କାରଣ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି । ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କର ସୀମିତ ସମ୍ବଳ, ନିରକ୍ଷରତା, କମ୍ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସମାନ ସୂଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଥ‌ିବାରୁ ସେମାନେ ଜୀବନରେ ଉନ୍ନତି କରିପାରୁ ନାହାଁନ୍ତି । ସରକାର ଏସବୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଦେବା ସହିତ ସମାନ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଦରକାର । ସେମାନଙ୍କର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୂଳ ସରକାର ଯୋଗାଇଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତକୁ ଆସିପାରିବେ ଏବଂ ସ୍ଵଭାବିକ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରିବେ ।

Question 2.
ଏହି ପୁରୁଣା ମାନଚିତ୍ର ଓ ନକ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପାଇଁ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବିଛ କି ? ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଅତୀତ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ପୁରୁଣା ମାନଚିତ୍ର କିମ୍ବା ନକ୍‌ସାରୁ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ଯେ କିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସମୟ କ୍ରମେ ବଦଳିଯାଉଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ଏବଂ ଲେଖକମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନାନ୍ତକରଣକୁ ମୃଭିକା, ନଦୀ, ଜନସଂଖ୍ୟାର ଆକାର ଏବଂ ଘନତ୍ଵ ସହ ତୁଳନା କରିବାରେ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ କୌଣସି ଏକ ଜମିର ମାଲିକାନା ସ୍ୱତ୍ତ୍ଵକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଉପୁଜିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ପୁରୁଣା ନକ୍‌ କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ବିବାଦର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର ଗ୍ରାମ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଂକ୍ଷୀପ୍ତ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର ଗ୍ରାମଟି ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

1. ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ କୃଷକ ଅଟନ୍ତି ।
2. ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋରୁଗୋଈ ଏବଂ ଛେଳିପାଳନ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର କିଛି ସମ୍ପର୍କୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସହରକୁ ଚାକିରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

Question 2.
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତର ଉଦ୍ୟମକୁ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତର କିଛି ଉଦ୍ୟମ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

1. ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କିଛି ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମରୁ ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ବାଲ୍ୟବିବାହ ଇତ୍ୟାଦି ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
2. ସେମାନେ ପାଠ ଛାଡ଼ିଥିବା ବହୁ ପିଲାଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ।
3. ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଲ୍ୟବିବାହ ନ କରିବାପାଇଁ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ପୁନଶ୍ଚ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ।

Question 3.
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ କିପରି ସହାୟତା କରିଥିଲା ?
Answer:

1. ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଚାରିପଟେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିରାପତ୍ତା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
2. ଏହି ପଞ୍ଚାୟତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଗାଇ ଦେବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ
   ରୋଷେଇଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ।

Question 4.
ରାଜସ୍ଥାନର ‘ବେୟାର ଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ଶିଶୁ ସଂସଦ’ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ବଙ୍କର ରାୟଙ୍କଦ୍ଵାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ‘ବେୟାର୍ ଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶିଶୁ ସଂସଦ ରାଜସ୍ଥାନର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତ କରିଥିଲା ।

(ii) ଏହି ସଂସଦ ୮ ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନାଇଟ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଓ ସଂସଦ ଭଳି ନିର୍ବାରବ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରି ପାରିଥିଲା ।

Question 5.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ?
Answer:
(i) ବଳବନ୍ତରାୟ ମେହେଟ୍ଟା କମିଟି ସୁପାରିଶ ଅନୁସାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଜରିଆରେ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଗଠନ କରାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି ।

(ii) ଆମ ଦେଶରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ଗଠନ କିପରି ହୁଏ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଦଶହଜାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବା ପାଖାପାଖୁ ଏକାଧିକ ଗ୍ରାମକୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ୱାର୍ଡ଼ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ୱାର୍ଡମାନଙ୍କରେ ବାସ କରୁଥିବା ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନେ ଭୋଟ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ୱାର୍ଡ଼ରୁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ (ୱାର୍ଡମେମ୍ବର) ଜଣେ ପ୍ରତିନିଧ୍ବ ବାଛନ୍ତି ।

(iii) ପଞ୍ଚାୟତର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟାଧ୍ଵ ଭୋଟରେ ସରପଞ୍ଚ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

(iv) ସମସ୍ତ ୱାର୍ଡମେମ୍ବର ଓ ସରପଞ୍ଚକୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତରେ ସଭାବସେ ଓ ସେହି ସଭାରେ ୱାର୍ଡ଼ମ୍ବେରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ନାଏବ ସରପଞ୍ଚଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରାଯାଏ ।

(v) ସରପଞ୍ଚ, ନାଏବ ସରପଞ୍ଚ ଓ ୱାର୍ଡ଼ମେମ୍ବରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗଠିତ ହୁଏ ।

Question 7.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥାଦ୍ଵାରା ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ପଞ୍ଚାୟତସମିତି ପାଇଁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ସମିତି ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
2. ଏହି ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଜନ, ଆଦିବାସୀ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟାମାନେ ଆନୁପାତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହିଥା’ନ୍ତି ।
3. ଏହି ସଭ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବା ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 8.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ?
Answer:

1. ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜୋନ୍‌ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ।
2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୋନ୍‌ରୁ ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା ଜରିଆରେ ଜଣେ ଜଣେ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
3. ଏହି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସଭ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଆଉ ଜଣଙ୍କୁ ଉପାଧ୍ଯକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।
4. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ପରି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦକୁ ଆଦିବାସୀ, ହରିଜନ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
5. ଏହିସବୁ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଗଠିତ ହୁଏ ।

Question 9.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କି କି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ?
Answer:

1. ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଗ୍ରମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
3. ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସର୍ବସାଧାରଣ ପାଠାଗାର ଓ ଜନମଙ୍ଗଳ ସଂସ୍ଥାକୁ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ମଞ୍ଜୁର କରନ୍ତି ।
4. କୃଷି, ଶିଳ୍ପ, ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ, ପଶୁପାଳନ, ସମବାୟ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଵରଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ଯୋଜନା, ପ୍ରାଥମିକ, ମାଧ୍ୟମିକ ଓ ପ୍ରୌଢ଼ଶିକ୍ଷାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି ।

Question 10.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର । ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତକୁ ଆସୁଥିବା ଅର୍ଥର ମାଧ୍ୟମ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଓ ମରାମତି, ଜଳଯୋଗାଣ ଓ ନିଷ୍କାସନ, ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗୃହନିର୍ମାଣ ଇତ୍ୟାଦି ।
2. ସ୍ଥାନୀୟ କର ଆଦାୟ ।
3. ସରକାରୀ ଯୋଜନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ଗ୍ରାମରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଅର୍ଥ ଉତ୍ସ :

1. ଗୃହ, ବନାରରୁ କର ସଂଗ୍ରହ, ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ଯୋଜନାରୁ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଆଣିବା ।
2. ଗୋଷ୍ଠୀ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଦାନ ସଂଗ୍ରହ ।

Question 11.
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମ ବା ସହରଗୁଡ଼ିକର ଲୋକମାନେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧ୍ବ ବାଛି ଏକ ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ତିଆରି କରିଥା’ନ୍ତି ।
2. ଏହି ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜକୁ ନିଜେ ଶାସନ କରିବାକୁ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କୁହାଯାଏ ।

Question 12.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ? ସେ କିପରି ନିର୍ବଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସରପଞ୍ଚ ।
2. ସେ ପଞ୍ଚାୟତର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଭୋଟରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।

Question 13.
ଗ୍ରାମ ସଭା କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ? ଏହି ସଭାରେ କିଏ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରନ୍ତି ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ସାବାଳକ ଭୋଟର, ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସମସ୍ତ ୱାର୍ଡ଼ ସଭ୍ୟ ଓ ସରପଞ୍ଚଙ୍କୁ ନେଇ ଗ୍ରାମସଭା ଗଠିତ ହୁଏ ।
2. ସରପଞ୍ଚ ଏହି ସଭାରେ ଅଧ୍ଯକ୍ଷତା କରନ୍ତି ।

Question 14.
ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ? ଏହାର ମୂଖ୍ୟ କିଏ ?
Answer:

1. ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କୁହାଯାଏ ।
2. ସଭାପତି ବା ଅଧ୍ଯକ୍ଷ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

Question 15.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନଟି କ’ଣ ? ଏହି ବିଭାଗରେ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇବାପାଇଁ ସରକାର କାହାକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନ ହେଉଛି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ।
2. ଏହି ବିଭାଗରେ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇବାପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରତି ବ୍ଲକ୍‌ରେ ଜଣେ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ (ବି.ଡ଼ି.ଓ.)ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କରିଥାନ୍ତି ।

Question 16.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ? ସେ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବା ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି ।
2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ନିର୍ବାଚିତ ସମିତି ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 17.
ସମିତି ସଭ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ପଞ୍ଚରାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
Answer:

1. ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ପଞ୍ଚରାୟତସମିତି ପାଇଁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ସମିତି ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଜନ, ଆଦିବାସୀ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟାମାନେ ଆନୁପାତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହିଥାନ୍ତି ।
2. ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ / ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଗ୍ରାମର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଗ୍ରାମର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାୟତ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଗ୍ରାମ ପରିଷଦ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମ ପରିଷଦ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ କିଏ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି ।

Question 4.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ?
Answer:
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୫ ବର୍ଷ ।

Question 5.
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ?
Answer:
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍‌ରେ ଅଛି ।

Question 6.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କ’ଣ ?
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ।

Question 7.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତର କିଏ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତର ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ।

Question 8.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ଅଟନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ସରପଞ୍ଚ ଅଟନ୍ତି ।

Question 9.
ସରପଞ୍ଚ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ସରପଞ୍ଚ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଖାନଖଣ୍ଡଭି ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଖାନଖଣ୍ଡଭି ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା ଥିଲେ ।

Question 11.
କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅହମ୍ମଦନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାରମ୍ବାର ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ‘ଆନ୍ନା ହଜାରେ’ଙ୍କ ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆପଣେଇଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅହମ୍ମଦନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାରମ୍ବାର ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ‘ଆନ୍ନା ହଜାରେ’ଙ୍କ ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆପଣେଇଥିଲେ ?

Question 12.
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦ୍‌ବା କେଉଁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦ୍‌ବା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜୟପୁର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅଧୀନରେ ଥିବା ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଥୁଲେ ।

ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ହେଉଛି
(କ) ୪ ବର୍ଷ
(ଖ) ୫ ବର୍ଷ
(ଗ) ୬ ବର୍ଷ
(ଘ) ୭ ବର୍ଷ
Answer:
(ଖ) ୫ ବର୍ଷ

Question 2.
ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର __________ ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
(କ) ବେଗୁନିପାଲ
(ଖ) ତରଙ୍ଗଫାଲ
(ଗ) ଖାନଖଣ୍ଡ ଭି
(ଘ) ଶିମିଳିପାଳ
Answer:
(ଖ) ତରଙ୍ଗଫାଲ

Question 3.
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆରତୀ ଦେବୀ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ?
(କ) ଅଶୋକଚକ୍ର
(ଖ) ପଦ୍ମଭୂଷଣ
(ଗ) ପଦ୍ମଶ୍ରୀ
(ଘ) ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ନେତୃତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର
Answer:
(ଖ) ପଦ୍ମଭୂଷଣ

Question 4.
୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗାଟ୍
(ଖ) ରଶ୍ମି ଗାଟର
(ଗ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦବା
(ଘ) ଆରତୀ ଦେବୀ
Answer:
(ଗ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦବା

Question 5.
__________ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀ ପୋପଟରାଓ ପାୱାରଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
(କ) १०१०
(ଖ) ୨୦୨୧
(ଗ) ୨୦୨୫
(ଘ) ୧୯୮୦
Answer:
(କ) १०१०

Question 6.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସରପଞ୍ଚ
(ଖ) ବିଡ଼ିଓ
(ଗ) ମନ୍ତ୍ରୀ
(ଘ) ପଟରୀ
Answer:
(କ) ସରପଞ୍ଚ

Question 7.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେତେ ମାସରେ ଥରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବୈଠକ କରିଥାଏ ?
(କ) ଦୁଇ ମାସରେ ଥରେ
(ଖ) ତିନି ମାସରେ ଥରେ
(ଗ) ଚାରି ମାସରେ ଥରେ
(ଘ) ପାଞ୍ଚ ମାସରେ ଥରେ
Answer:
(କ) ଦୁଇ ମାସରେ ଥରେ

Question 8.
ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ସ୍ଵାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
(ଖ) ପଲ୍ଲୀସଭା
(ଗ) ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ
(ଘ) ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି
Answer:
(କ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 9.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
(କ) ୫୪୬୮
(ଖ) ୬୭୯୮
(ଗ) ୮୯୭୬
(ଘ) ୯୮୭୬
Answer:
(ଖ) ୬୭୯୮

Question 10.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଅଛି ?
(କ) ୨୮
(ଖ) ୩୦
(ଗ) ୩୮
(ଘ) ୪୨
Answer:
(ଖ) ୩୦

Question 11.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
(କ) ୨୫୮
(ଖ) ୩୧୨
(ଗ) ୩୧୪
(ଘ) ୩୨୪
Answer:
(ଗ) ୩୧୪

Question 12.
କେଉଁ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଫଳରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଅଛି ?
(କ) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା
(ଗ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
(ଖ) ପୌର ପରିଷଦ
(ଘ) ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ
Answer:
(କ) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା

Question 13.
ଶତକଡ଼ା କେତେ ଭାଗ ସିଟ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଭୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରରେ ରଖାଯାଇଛି ?
(କ) ୩୩%
(ଖ) ୨୫%
(ଗ) ୫୦%
(ଘ) ୬୦%
Answer:
(କ) ୩୩%

Question 14.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ଭୁଲ୍ ବାକ୍ୟକୁ ସୂଚାଅ ।
(କ) ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର
(ଖ) ଏହାର ସଭ୍ୟମାନେ ଗ୍ରାମର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଗ) ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧୂକରୁ ଅଧୂକ ମହିଳା ସରପଞ୍ଚ ହେଉଛନ୍ତି ।
(ଘ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି, ଯେକି ଜଣେ ବିଧାୟକ ।
Answer:
(ଘ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି, ଯେକି ଜଣେ ବିଧାୟକ ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଆମ ଦେଶ ଶାସନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଠାରେ ଅଛି ।
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ

Question 2.
‘ବେୟାରଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ଶିଶୁ ସଂସଦ’ ___________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ବଙ୍କର ରାୟ

Question 3.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ____________ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 4.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ___________ ବର୍ଷ |
Answer:
୫

Question 5.
ବ୍ଲକ୍‌ର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିବାପାଇଁ ସରକାର __________ ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ବି.ଡ଼ି.ଓ

Question 6.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ __________ ବର୍ଷ ଅଟେ |
Answer:
୫

Question 7.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଟିଏ __________ ରହି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ପଞ୍ଚୟତ ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 8.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ମଧ୍ଯରେ ______________ ଏକ ସଂଯୋଗ ସଦୃଶ ।
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି

Question 9.
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ _____________ ସରକାରକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ

Question 10.
ଓଡ଼ିଶାରେ _______________ ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ, ___________ ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ___________ ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି ।
Answer:
୩୦, ୩୧୪, ୬୭୯୮

Question 11.
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା _____________ |
Answer:
କୌଟଲ୍ୟ

Question 12.
କୌଟଲ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ____________ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ଚାଣକ୍ୟ

Question 13.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ____________ କୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣିଥାଏ, ଯେଉଁଥରେ ସେମାନେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ___________ ନିଅନ୍ତି ।
Answer:
ଶାସନ, ନିଷ୍ପଭି

Question 14.
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର ___________ ହେଲାପରେ ଆନ୍ନା ହଜାରେଙ୍କ ମଡେଲରେ ‘ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ’, ଜଳଛାୟା ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣର ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ହିରେ ହଜାର ଗ୍ରାମକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଗ୍ରାମରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ସରପଞ୍ଚ

Question 15.
ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର ତରଙ୍ଗପାଲ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟେ ।
Answer:
ଗ୍ରାମସେବା

ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଦର୍ଶାଅ ।

Question 1.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 2.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଥାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 3.
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 4.
ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 5.
୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆରତୀ ଦେବୀ ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ନେତୃତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 6.
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଜମି ରେକର୍ଡ଼ର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ଵ ପତରୀ ନାମକ ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥାଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 7.
ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେ ଥିଲେ ଜଣେ କିନ୍ନର ଯେକି ୨୦୧୭ରେ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 8.
୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶ୍ରୀ ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାରଙ୍କୁ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର	ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର
ପଞ୍ଚାୟତ	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା	ରୁକ୍ମଣି ଗଦ୍‌
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର	ହିମାଳୟ
ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର	ହିମାଳୟ
ପଞ୍ଚାୟତ	ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର
ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ	ରୁକ୍ମଣି ଗଦ୍‌

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ	ବଙ୍କର ରାୟ
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ	ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର
ଶିଶୁ ସଂସଦ	ଓଡ଼ିଶା
କୌଟିଲ୍ଯ	ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍
୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି	୫ ବର୍ଷ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ	୫ ବର୍ଷ
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ	ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍
ଶିଶୁ ସଂସଦ	ବଙ୍କର ରାୟ
କୌଟିଲ୍ଯ	ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର
୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି	ଓଡ଼ିଶା

Students can use Class 6 Math Solution Odia Medium and Class 6 Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭଗ୍ନାଂଶ to check their answers after solving exercises.

6th Class Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 6 Maths Chapter 7 Odia Medium

Page No. 150

Question 1.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ରୁଟିର ଅଧା ପାଇବେ।

Question 2.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗ ହେଉଛି \(\frac {1}{4}\) (ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ରୁଟି।

Question 3.
\(\frac {1}{2}\) ରୁଟି ଓ \(\frac {1}{4}\) ରୁଟି ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ବଡ଼?
Solution:
ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {1}{2}\) (ଅଧା) ରୁଟି ପାଆନ୍ତି । ଆଉ ଯେତେବେଳେ ସେହି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {1}{4}\) (ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ରୁଟି ପାଆନ୍ତି । ଯେହେତୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଥରରେ ସେହି ସମାନ ରୁଟିକୁ ଅଧୂକ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗକରି ଦିଆଗଲା, ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଭାଗରେ ପଡୁଥୁବା ରୁଟିର ଅଂଶ କମିଯିବ। ତେଣୁ ରୁଟିର \(\frac {1}{2}\) ସେହି ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଠାରୁ ଅଧିକ।
∴ \(\frac {1}{2}\) > \(\frac {1}{4}\)

7.1 ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ସମାନ ବଣ୍ଟନ / ଭାଗ (Fractional Units & Equal Shares)

Page No. 151

Question 1.
କେଉଁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି ବଡ଼ \(\frac {1}{5}\) ନା \(\frac {1}{9}\)?
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 5 ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ତେବେ ଜଣଙ୍କ ଭାଗରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୁଟିର \(\frac {1}{5}\) ଅଂଶ ମିଳିବ। ସେହିପରି ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 9 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୁଟିର \(\frac {1}{9}\) ଅଂଶ ପଡ଼ିବ।
∴ \(\frac {1}{5}\) > \(\frac {1}{9}\) ଅର୍ଥାତ୍‌, \(\frac {1}{5}\) ଓ, \(\frac {1}{9}\) ଠାରୁ ବଡ଼।
ସେହିପରି \(\frac {1}{100}\), \(\frac {1}{200}\) ଠାରୁ ବଡ଼।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 152-153)

ଖାଲି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ।

Question 1.
ତିନୋଟି ପିଜୁଳିର ଓଜନ 1 କି.ଗ୍ରା.। ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଜୁଳି ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ଆକାରର ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଜୁଳିର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ________ କି.ଗ୍ରା. ହେବ।
Solution:
\(\frac {1}{3}\)

Question 2.
ଜଣେ ପାଇକାରୀ ବ୍ୟବସାୟୀ 1 କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଚାଉଳକୁ 4 ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିକି ରଖିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ୟାକେଟ୍‌ର ଓଜନ ________ କି.ଗ୍ରା.।
Solution:
\(\frac {1}{4}\)

Question 3.
ଚାରି ଜଣ ସାଙ୍ଗ 3 ଗ୍ଲାସ୍ ଆଖୁ ରସ କିଣିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସମାନ ଭାଗକରି ବାଣ୍ଟି ପିଇଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଙ୍ଗ ________ ଗ୍ଲାସ ଆଖୁ ରସ ପିଇଲେ।
Solution:
\(\frac {3}{4}\)

Question 4.
ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{2}\) କି.ଗ୍ରା.। ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{4}\) କି.ଗ୍ରା.। ଉଭୟ ମାଛକୁ
ଏକାଠି ଓଜନ କଲେ ________ କି.ଗ୍ରା. ହେବ।
Solution:
ବଡ଼ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{2}\) କି.ଗ୍ରା.। ଛୋଟ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{4}\) କି.ଗ୍ରା.।
ଦୁଇଟି ମାଛର ଓଜନ = \(\frac{1}{2}+\frac{1}{4}=\frac{2+1}{4}\) କି.ଗ୍ରା. = \(\frac {3}{4}\) କି.ଗ୍ରା.।

Question 5.
ଭଗ୍ନାଂଶ ଓ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ତୁମ ଘର, ସହର ବା ରାଜ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର ହେଉଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜ ଓ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର। ବିଭିନ୍ନ ଭଗ୍ନାଂଶ ଓ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ (ଯେପରି – ଏକ ଓ ଅଧା, ତିନି ଚଉଠ, ଏକ ଓ ଚଉଠ, ଅଧା, ଚଉଠ, ଦୁଇ ଓ ଅଧା ଇତ୍ୟାଦି) କେଉଁ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେ ମା’, ବାପା ମାଆ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ସହପାଠୀକୁ ପଚାର। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏଠାରେ ଲେଖ।
Solution:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ।

Question 6.
ଏକ ଭଗ୍ନାଂଶ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାର ଅନୁସାରେ କ୍ରମରେ ନିମ୍ନ ଖାଲି କୋଠରିରେ ଲେଖ।
ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଦେଢ଼ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଅଧା, ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଅଢ଼େଇ ଇତ୍ୟାଦି।
ଏକ ଓ ଅଧା, ତିନୋଟି ଚଉଠ, ଏକ ଓ ଚଉଠ, ଅଧା, ଚଉଠି, ଦୁଇ ଓ ଅଧା।

Solution:

7.2 ପୂର୍ବର ଅଂଶ ଭାବରେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Fractional Units as Parts of a Whole)

Page No. 154

Question 1.
ଗୋଟିଏ ପୁରା ବାଦାମ ଖଜାକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଛଅ ସମାନ ଭାଗ କରିବାଦ୍ୱାରା ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର \(\frac {1}{6}\) ଅଂଶ ବିଶିଷ୍ଟ ବାଦାମ ଖଜା ପାଇବା। ସେଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଆକାର କି? ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରରେ ବାଦାମ ଖଜାର ଖଣ୍ଡଟିକୁ କିପରି ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ?
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 155)

Question 1.
ନିମ୍ନଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ପୁରା ବାଦାମ ଖଜାର କିଛି ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ ପୁରା ଖଜାର କେତେ ଅଂଶ ହେବ? (ପ୍ରଶ୍ନସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

7.3 ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମାପିବା (Measuring using Fractional Units)

Page No. 156

Question 1.
ବର୍ତ୍ତମାନ କାଗଜପଟିଟିକୁ ଦୁଇ ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ। ତା’ଦ୍ଵାରା କାଗଜ ପଟିଟି ଯେଉଁ 2 ଟି ନୂତନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ଯଦି କାଗଜ ପଟିର ଲମ୍ବ 1 ଏକକ ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ଲମ୍ବ
କେତେ ଲମ୍ବ ହେବ?
Solution:

Question 2.
ଆଉ ଥରେ ସେହିଭଳି ଜାରି ରଖ। ଖାଲି ଘର ପୂରଣ କର। (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 158)

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ସାରଣୀକୁ ଦେଖ୍ ଆଉ ଦୁଇ ସୋପାନ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଅ।
Solution:

Question 2.
\(\frac {1}{4}\) କୁ ନେଇ ତୁମେ ସେହିଭଳି ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବା \(\frac {1}{4}\) ପାଇଁ ଏକ ସାଦୃଶ୍ୟ ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା। ଏଠାରେ ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ (ପୂର୍ଣ୍ଣ) ରୁଟିକୁ ସୂଚାଉଛି।

Question 3.
ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟି ନେଇ \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶକୁ ଦେଖାଅ। ତୁମେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି \(\frac {1}{6}\) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରି \(\frac {1}{6}\) ଗଠନ କରିପାରିବା।
ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶ

ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{6}\) ଅଂଶ

Question 4.
ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ତିଆରି କର ଏବଂ ଉପରେ ଦେଖାଯାଇଥ‌ିବା ଭଳି ମିଶାଣ ଭକ୍ତି ଲେଖ।
(କ) ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଣ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶର 5 ଗୁଣ।
(ଖ) ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଷ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶର 9 ଗୁଣ।
Solution:

Question 5.
ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଠିକ୍ ଚିତ୍ର ସହ ଗାର ଟାଣି ଯୋଡ଼।

Solution:

7.4 ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ (Marking Fraction Lengths on the Number Line)

ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ନୀଳରେଖାଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ହେବ କୋଠରିରେ ଲେଖ। (Page No. 159)

Question 1.
ଏଠାରେ ଭଗ୍ନ ଅଂଶଟି ଗୋଟିଏ ଏକକର ସମାନ ତିନି ସମାନ ଭାଗରୁ ଗୋଟିଏ ଭାଗକୁ ସୂଚାଉଛି। କଳା ରେଖାର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ହେବ? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

∴ କଳାରଙ୍ଗ ରେଖାର ଅଂଶଟି = \(\frac{1}{3}+\frac{1}{3}=\frac{2}{3}\)

Question 2.
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଏକକକୁ 5 ଟି ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଗ କରାଯାଇଛି। ନୀଳ ରେଖାଗୁଡ଼ିକର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଉପଯୁକ୍ତ କୋଠରିରେ ଲେଖ। (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

∴ \(\frac {1}{5}\) ଦୁଇଥର = \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{2}{5}\)
\(\frac {1}{5}\) ଚାରିଥର = \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}+\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{4}{5}\)

Question 3.
ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ଏକକକୁ ୫ଟି ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଗ କରାଯିବ। ଏହି ଚିତ୍ରଟିକୁ ତୁମ ଖାତାରେ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ।
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 160)

Question 1.
ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ଅଙ୍କନ କର। ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରେ \(\frac{1}{10}, \frac{3}{10}\) ଓ \(\frac {4}{5}\) ଦୈର୍ଘ୍ୟର ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର।
Solution:

Question 2.
ନିଜ ପସନ୍ଦର ଆଉ 5 ଟି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଦର୍ଶାଅ।
Solution:

Question 3.
‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ଯରେ କେତୋଟି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଅଛି? ତୁମର ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଲେଖ।
Solution:
‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଅଛି।
ଉଦାହରଣ: \(\frac{3}{5}, \frac{4}{5}, \frac{7}{10}, \frac{1}{2}\) ଇତ୍ୟାଦି।

Question 4.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନୀଳଗାର ଓ କଳାଗାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ? ‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଦୂରତାକୁ ଏକ ଏକକ ରୂପେ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ସମାନ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେଉଛି \(\frac {1}{2}\)। ତେଣୁ ନୀଳଗାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ \(\frac {1}{2}\) ଏକକ। କଳାଗାରର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟିକୁ କୋଠରି ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ।

Solution:

କଳାଗାରର ଲମ୍ବ ହେଉଛି = \(\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=\frac{3}{2}\)

Question 5.
କଳାଗାରଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ କୋଠରି ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ।

Solution:

7.5 ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Mixed Fractions)

Page No. 161

Question 1.
ଏହି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରେ କେତୋଟି ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ରହିଛି?
Solution:
\(\frac{3}{2}=\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=1+\frac{1}{2}, \frac{5}{2}=\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=2+\frac{1}{2}\)
ଆମେ ଜାଣୁ = \(\frac{1}{3}+\frac{1}{3}+\frac{1}{3}=\frac{3}{3}\) = 1, ଯଦି ଆଉ ଗୋଟିଏ \(\frac {1}{3}\) ଯୋଗ କରାଯିବ, ସଂଖ୍ୟାଟି 1 ରୁ ଅଧିକ ହେବ।
\(1+\frac{1}{3}=\frac{3}{3}+\frac{1}{3}=\frac{4}{3}\)।
ତେଣୁ \(\frac {4}{3}\) > 1

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 162)

Question 1.
\(\frac {7}{2}\) ରେ କେତୋଟି ଏକକ ଅଛି?
Solution:

Question 2.
\(\frac {4}{3}\) ଓ \(\frac {7}{3}\) ରେ କେତୋଟି ଲେଖାଏଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି?
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 162)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକକୁ ସ୍ଥିର କର।
(a) \(\frac {8}{3}\)
(b) \(\frac {11}{5}\)
(c) \(\frac {9}{4}\)
ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ,

ଏହି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଆମେ 2 ପୂର୍ବ 2 ବିଭକ୍ତ 3 ଭାବେ ପଢ଼ୁ। ଏହାକୁ 2\(\frac {2}{3}\) ରୂପେ ଲେଖୁ।
Solution:
(a) \(\frac{8}{3}=\frac{3}{3}+\frac{3}{3}+\frac{2}{3}=1+1+\frac{2}{3}=2 \frac{2}{3}\)
∴ \(\frac {8}{3}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

(b) \(\frac{11}{5}=\frac{5}{5}+\frac{5}{5}+\frac{1}{5}=1+1+\frac{1}{5}=2 \frac{1}{5}\)
∴ \(\frac {11}{5}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

(c) \(\frac{9}{4}=\frac{4}{4}+\frac{4}{4}+\frac{1}{4}=1+1+\frac{1}{4}=2 \frac{1}{4}\)
∴ \(\frac {9}{4}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

Question 2.
1 ଠାରୁ ବଡ଼ ସବୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆମେ ଏହିପରି ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା କି?
(ଗୋଟିଏ ମିଶ୍ର ସଂଖ୍ୟା ବା ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା ଓ ଗୋଟିଏ। ଠାରୁ ସାନ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ରହିଥାଏ।)
Solution:
ହଁ, ଠିକ୍।

Question 3.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କର। (\(\frac {9}{2}\) ଯେପରି = 4\(\frac {1}{2}\))
(a) \(\frac {9}{2}\)
(b) \(\frac {9}{5}\)
(c) \(\frac {21}{19}\)
(d) \(\frac {47}{9}\)
(e) \(\frac {12}{11}\)
(f) \(\frac {19}{6}\)
Solution:

ସମାଧାନ କର: (Page No. 163)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମିଶ୍ର ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କର।
(କ) 3\(\frac {1}{4}\)
(ଖ) 7\(\frac {2}{3}\)
(ର) 9\(\frac {4}{9}\)
(ପ୍ର) 3\(\frac {1}{6}\)
(ତ) 2\(\frac {3}{11}\)
(ର) 3\(\frac {9}{10}\)
Solution:

7.6 ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Equivalent Fractions)

ଦିଆଯାଇଥବା ଚିତ୍ରିତ ଅଂଶକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକର ଓ ଉତ୍ତର ଦିଅ। (Page No. 164)

Question 1.
\(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {2}{4}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ, \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {2}{4}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।

Question 2.
\(\frac {2}{4}\) ଓ \(\frac {4}{8}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ, \(\frac {2}{4}\) ଓ \(\frac {4}{8}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।
∴ ଆମେ କହିପାରିବା = \(\frac{1}{2}=\frac{2}{4}=\frac{4}{8}\)

Page No. 164

Question 1.
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା କାନ୍ଥକୁ ଦେଖୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ।

1. \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
2. \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ସମ ଭଗ୍ନାଂଶ କି? କାହିଁକି?
3. କେତେ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{2}\) ହେବ?
4. କେତେ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{3}\) ହେବ?
Solution:
1. \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\frac {1}{2}\)
∴ \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।

2. \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\frac {1}{3}\)
∴ \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ସମ ଭଗ୍ନାଂଶ।

3. ସମୁଦାୟ ଖଣ୍ଡ = \(\frac{\frac{1}{2}}{\frac{1}{6}}=\frac{1}{2} \times \frac{6}{1}=\frac{6}{2}=3\)
∴ ତିନି ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{2}\) ହେବ।

4. ସମୁଦାୟ ଖଣ୍ଡ = \(\frac{\frac{1}{3}}{\frac{1}{6}}=\frac{1}{3} \times \frac{6}{1}=\frac{6}{3}=2\)
∴ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{3}\) ହେବ।

Page No. 165

Question 1.
ଆମେ \(\frac {1}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାର କାନ୍ଥ ତିଆରି କର।
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 165)

Question 1.
\(\frac{3}{6}, \frac{4}{8}, \frac{5}{10}\) ସମଦ୍ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କି? କାହିଁକି?
Solution:
\(\frac{3}{6}=\frac{3 \div 3}{6 \div 3}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 3 ଓ 6 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 3)
\(\frac{4}{8}=\frac{4 \div 4}{8 \div 4}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 4 ଓ 8 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 4)
\(\frac{5}{10}=\frac{5 \div 5}{10 \div 5}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 5 ଓ 10 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 4)

Question 2.
\(\frac {2}{6}\) ର ଦୁଇଟି ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ।
Solution:
\(\frac{2}{6}=\frac{2 \times 2}{6 \times 2}, \frac{2 \times 3}{6 \times 3}, \frac{2 \times 4}{6 \times 4}=\frac{4}{12}, \frac{6}{18}, \frac{8}{24}\)
∴ \(\frac {2}{6}\) ର ଦୁଇଟି ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ, \(\frac{4}{12}, \frac{6}{18}, \frac{8}{24}\)

Question 3.
(ଏହିପରି ଯେତେଗୁଡ଼ିଏ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁ ପାରିବ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ।)
Solution:

ସମାନ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବାଦ୍ଵାରା ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝିବା: (Page No. 165)

Question 1.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଚାରି ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ମୋଟ ରୁଟିର କେତେ ଅଂଶ ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଗୋଟିଏ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶ ପାଇବେ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 166)

Question 1.
ତିନୋଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। ଏହି ବାଣ୍ଡବା କାମକୁ ଦର୍ଶାଅ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ ତା’କୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କର। ଏହି ଘଟଣାକୁ ହରଣ ଉକ୍ତି, ଯୋଗ ଉକ୍ତି ଓ ଗୁଣନ ଉକ୍ତିରେ ଲେଖ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ପାଇଥିବା ରୁଟିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଲେଖୁଲେ ________ ହେବ।
ହରଣ ଭକ୍ତି:
ମିଶାଣ ଉକ୍ତି:
ଗୁଣନ ଉକ୍ତି:
ତୁମେ ତିଆରି କରୁଥିବା ଚିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତରକୁ ତୁମ ସହପାଠୀମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କର।
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ପାଇଥିବା ରୁଟିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଲେଖିଲେ \(\frac {3}{4}\) ହେବ।
ହରଣ ଉକ୍ତି: 3ଟି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
3 ÷ 4 = \(\frac {3}{4}\)
ମିଶାଣ ଭକ୍ତ: \(\frac{3}{4}+\frac{3}{4}+\frac{3}{4}+\frac{3}{4}=\frac{12}{4}\) = 3, ଗୁଣନ ଭକ୍ତ: 4 × \(\frac {3}{4}\) = 3

Question 2.
ଦୁଇଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଗଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ପାଇବେ ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଅ। ଏହାର ଅନୁରୂପ ହରଣ ଉକ୍ତି, ଯୋଗ ଉକ୍ତିକୁ ଲେଖ।
Solution:
ହରଣ ଭକ୍ତି: 2ଟି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଡାଗଲା।
2 ÷ 4 or \(\frac{2}{4}=\frac{1}{2}\)
ମିଶାଣ ଭକ୍ତି: \(\frac{2}{4}+\frac{2}{4}+\frac{2}{4}+\frac{2}{4}=\frac{8}{4}\) = 2
ଗୁଣନ ଉକ୍ତି: 4 × \(\frac {2}{4}\) = 2

Question 3.
ଅନିଲ ଏକ ଦଳରେ ଥୁଲା ଯେଉଁଥରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲା ଥିଲେ। ସେହି ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। ଅନିଲ୍ କେତେ କେକ୍ ପାଇଲା?
Solution:
ଅନିଲ୍ ଯେଉଁ ଦଳରେ ଥୁଲା ସେଠାରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କେକ୍ 5 ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯିବ ଏବଂ ଅନିଲ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେକ୍‌ର ଗୋଟିଏ ଭାଗ ପାଇବ
⇒ \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{2}{5}\)

Page No. 166

Question 1.
ଏବେ, ଯଦି ମୋ ଦଳରେ 10 ଜଣ ପିଲା ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଅନିଲ ଯେତିକି ପାଇଥିଲା, ସେହି ପରିମାଣର କେକ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ହେବ, ତେବେ ମୋତେ କେତୋଟି କେକ୍ ଦରକାର ପଡ଼ିବ?
ଯଦି ଏହିପରି 2ଟି ଦଳ ନିଆଯିବ ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ଯଦି 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଳରେ 4ଟି କେକ୍‌କୁ 10 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ?
Solution:

ତେଣୁ \(\frac{2}{5}=\frac{4}{10}\)। ତେଣୁ ଉଭୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ସମାନ ଭାଗ ପାଇବେ।

Page No. 167

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ରୁଟିର ଭାଗ କେତେ?
ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ଦୁଇଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ତିନୋଟି ରୁଟିକୁ ଛଅଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ମଣ୍ଡାଗଲା।
Solution:
ଏଠାରେ ଆମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗ ସମାନ? ତେଣୁ ଆମେ କହିପାରିବା \(\frac{1}{2}=\frac{2}{4}=\frac{3}{6}\)

Page No. 168

Question 1.
\(\frac {1}{2}\) ର ଆଉ କେତେଗୁଡ଼ିକ ସମ-ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିମ୍ନ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ।

Solution:

\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 4}{2 \times 4}=\frac{4}{8}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 5}{2 \times 5}=\frac{5}{10}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 6}{2 \times 6}=\frac{6}{12}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 7}{2 \times 7}=\frac{7}{14}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 8}{2 \times 8}=\frac{8}{16}\)

Question 2.
ସେହିପରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକରେ ରୁଟିକୁ ବାଣ୍ଟିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗରେ କେତେ ପଡ଼ିବ? ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମାନ କି? କାହିଁକି? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:
ହଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ହେବ।

∴ \(\frac {4}{6}\) ର ସରଳ / ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ହେଉଛି \(\frac{2}{3}, \frac{6}{9}\) ର ସରଳ / ଲଘିଷ୍ଟ ରୂପ \(\frac {2}{3}\) ଅଟେ।
\(\frac{4 \div 2}{6 \div 2}=\frac{2}{3}, \frac{6 \div 3}{9 \div 3}=\frac{2}{3}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 168-169)

Question 1.
ଖାଲି ଘର ପୂରଣ କର।
(କ) ଚାରି ଜଣ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ଗ୍ଲାସ୍ ଜୁସ୍ (ଫଳରସ) ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରିବା, ଓ ________ ଗ୍ଲାସ୍ ଜୁସ୍‌କୁ ଆଠଜଣ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ସହ ସମାନ।
ତେଣୁ
Solution:
ଦଶ ଗ୍ଲାସ୍। ତେଣୁ \(\frac{5}{4}=\frac{10}{8}\)

(ଖ) 4 କି.ଗ୍ରା. ଆଳୁକୁ ତିନୋଟି ବ୍ୟାଗ୍‌ରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ରଖୁବା ଯାହା 12 କି.ଗ୍ରା. ଆଳୁକୁ ________ ଟି ବ୍ୟାଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ତାହା।
ତେଣୁ
Solution:
9 ଟି ବ୍ୟାଗରେ। ତେଣୁ \(\frac{4}{3}=\frac{12}{9}\)

(ଗ) 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 7ଟି ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗକଲେ ଯାହା ମିଳିବ ________ ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ________ ଟିକୁ ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିଲେ ସେତିକି ମିଳିବ।
ତେଣୁ
Solution:
10 ଜଣ ପିଲା। ତେଣୁ \(\frac{7}{5}=\frac{14}{10}\)

Page No. 169

Question 1.
ଉଦାହରଣ 1: ଯଦି ଗୋଟିଏ ବାଦାମ ଖଜାକୁ 2 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ବା 5ଟି ବାଦାମ ଖଜାକୁ ୫ ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା। କେଉଁ ଦଳର ପିଲାମାନେ ଅଧିକ ଖଜା ପାଇବେ?
Solution:
ଏବେ ଆମକୁ \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {5}{8}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେଉଁଟି ଅଧିକ?
ଆମେ ଜାଣୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\) ଏବଂ \(\frac{4}{8}<\frac{5}{8}\)।
ତେଣୁ ଯେଉଁଠି 5 ଟି ଖଜାକୁ 8 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ସେଠାରେ ପିଲାମାନେ ଅଧିକ ଖଜା ପାଇବେ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପିଲାମାନେ ଅଧ୍ବକ ଖଜା ପାଇବେ।

Question 2.
ଉଦାହରଣ 2: ଗୋଟିଏ ଖଜାକୁ 2 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା ଏବଂ 4ଟି ଖଜାକୁ 7 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। କେଉଁ ଦଳର ପିଲାମାନେ ଅଧ୍ବକ ଖଜା ପାଇବେ?
Solution:
\(\frac {1}{7}\) ଓ \(\frac {4}{7}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରିବାକୁ ହେବ।
\(\frac{1 \times 4}{2 \times 4}=\frac{4}{8}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\)
ଯେତେବେଳେ 4ଟି ଖଜାକୁ 7 ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {4}{7}\) ଖଜା ପାଇଲେ।
ଯେତେବେଳେ 4 ଟି ଖଜାକୁ 8 ଜଣ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {4}{8}\) ଖଜା ପାଇଲେ।
ତେଣୁ \(\frac{4}{7}>\frac{4}{8}\)
∴ \(\frac{4}{7}>\frac{1}{2}\) [ଯେହେତୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\)]

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 172)

Question 1.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଡ଼ି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ସମ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର, ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନ ରହିବ (ବା ହର ସମାନ ରହିବ)।
(କ) \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\)
(ଖ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\)
(ଗ) \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\)
(ଘ) \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\)
(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\)
(ଚ) \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\)
(ଛ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\)
(କ) \(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\)
Solution:
(କ) \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 2 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
2 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 10
\(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 10 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {7}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{7}{2}=\frac{7 \times 5}{2 \times 5}=\frac{35}{10}\)
\(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 2}{5 \times 2}=\frac{6}{10}\)
∴ \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {35}{10}\) ଓ \(\frac {6}{10}\)।

(ଖ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 3 ଓ 6
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
3 ଓ ରେ ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 6
\(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 6 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 2}{3 \times 2}=\frac{16}{6}\)
\(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 6 ଅଛି।
∴ \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {16}{6}\) ଓ \(\frac {5}{6}\)।

(ଗ) \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 4 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
4 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 20
\(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 20 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {3}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 5}{4 \times 5}=\frac{15}{20}\)
\(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 4 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 4}{5 \times 4}=\frac{12}{20}\)
∴ \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {15}{20}\) ଓ \(\frac {12}{20}\)।

(ଘ) \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 7 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
7 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 35
\(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 35 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {6}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{6}{7}=\frac{6 \times 5}{7 \times 5}=\frac{30}{35}\)
\(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{5}=\frac{8 \times 7}{5 \times 7}=\frac{56}{35}\)
∴ \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {30}{35}\) ଓ \(\frac {56}{35}\)।

(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 4 ଓ 2q
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
4 ଓ 2ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 4
\(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 4 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {9}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଅଛି।
\(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 2}{2 \times 2}=\frac{10}{4}\)
∴ \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {10}{4}\)।

(ଚ) \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 10 ଓ 9
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
10 ଓ 9 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 90
\(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 90 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {1}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 9 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ୍ତି କଲେ,
\(\frac{1}{10}=\frac{1 \times 9}{10 \times 9}=\frac{9}{90}\)
\(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 10 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{2}{9}=\frac{2 \times 10}{9 \times 10}=\frac{20}{90}\)
∴ \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, \(\frac {9}{90}\) ଓ \(\frac {20}{90}\)।

(ଛ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 3 ଓ 4
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
3 ଓ 4 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 12
\(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 12 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 4 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 4}{3 \times 4}=\frac{32}{12}\)
\(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{11}{4}=\frac{11 \times 3}{4 \times 3}=\frac{33}{12}\)
∴ \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {32}{12}\) ଓ \(\frac {33}{12}\)।

(କ) \(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 6 ଓ 9
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
6 ଓ 9ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 18
\(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 18 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {13}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{13}{6}=\frac{13 \times 3}{6 \times 3}=\frac{39}{18}\)
\(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{1}{9}=\frac{1 \times 2}{9 \times 2}=\frac{2}{18}\)
∴ \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {39}{18}\) ଓ \(\frac {2}{18}\)।

Page No. 172

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {16}{20}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପରେ ଅଛି କି?
Solution:
ନା, \(\frac {16}{20}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ଲବ ଓ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 16 ଓ 20।
ଏହାର ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ହେଉଛି 4।
ଆମେ ଜାଣୁ ଉଭୟ 16 (ଲବ) ଓ 20 (ହର), 4 ଦ୍ଵାରା ବିଭାଜ୍ୟ।
ତେଣୁ \(\frac{16 \div 4}{20 \div 4}=\frac{4}{5}\)
ବର୍ତ୍ତମାନ, 4 ଓ 5 ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ନାହିଁ।
ତେଣୁ \(\frac {16}{20}\) ର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ହେଉଛି \(\frac {4}{5}\)। ଅର୍ଥାତ୍‌ \(\frac {4}{5}\) ହେଉଛି \(\frac {16}{20}\) ର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ।
କାରଣ 4 ଓ 5 ମଧ୍ଯରେ 1 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ନାହିଁ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 173)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac {17}{51}\)
(ଖ) \(\frac {64}{144}\)
(ଗ) \(\frac {126}{147}\)
(ଘ) \(\frac {525}{112}\)
Solution:
(କ) ଏଠାରେ 51, 17 ଦ୍ଵାରା ବିଭାଜ୍ୟ। ତେଣୁ \(\frac {51}{17}\) = 3
∴ \(\frac{17}{51}=\frac{17}{17 \times 3}=\frac{1}{3}\) = ଲଘିଷ୍ଟ ରୂପ।

(ଖ) \(\frac {64}{144}\) ର ଉଭୟ ଲବ ଓ ହର 16 ର ଗୁଣିତକ।
∴ \(\frac{64}{144}=\frac{64 \div 16}{144 \div 16}=\frac{4}{9}\)

(ଗ) 126 ଓ 147 ର ଗ.ସା.ଗୁ = 7 × 3 = 21
∴ \(\frac{126}{147}=\frac{126 \div 7}{147 \div 7}=\frac{18 \div 3}{21 \div 3}=\frac{6}{7}\)

(ଘ) \(\frac {525}{112}\) ର ଉଭୟ ଲବ ଓ ହର 7ର ଗୁଣିତକ।
∴ \(\frac{525}{112}=\frac{525 \div 7}{112 \div 7}=\frac{75}{16}\)

7.7 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ତୁଳନା (Comparising Fractions)

Page No. 173

Question 1.
\(\frac {4}{5}\) ଓ \(\frac {7}{9}\) ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ବଡ଼?
Solution:
5 ଓ 9 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ ହେଉଛି 45। ତେଣୁ 45 କୁ ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସାଧାରଣ ହର ରୂପେ ପରିଣତ କରାଯିବ।
\(\frac{4}{5}=\frac{4 \times 9}{5 \times 9}=\frac{36}{45}, \frac{7}{9}=\frac{7 \times 5}{9 \times 5}=\frac{35}{45}\)
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, \(\frac{36}{45}>\frac{35}{45}\)।
ତେଣୁ \(\frac{4}{5}>\frac{7}{9}\)।

Page No. 174

Question 1.
\(\frac {7}{9}\) ଓ \(\frac {17}{21}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କର।
Solution:
63 ହେଉଛି 9 ଓ 21 ର ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ।
ଆମେ ଏହିପରି ଲେଖୁରିବା
\(\frac{7}{9}=\frac{7 \times 7}{9 \times 7}=\frac{49}{63}, \frac{17}{21}=\frac{17 \times 3}{21 \times 3}=\frac{51}{63}\)
ଏଥୁରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ \(\frac{49}{63}<\frac{51}{63}\)। ତେଣୁ \(\frac{7}{9}<\frac{17}{21}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 174)

Question 1.
ଦିଆଯାଇଥବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳନା କର ଓ ତୁମ ଉତ୍ତରର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର।
(କ) \(\frac{8}{3}, \frac{5}{2}\)
(ଖ) \(\frac{4}{9}, \frac{3}{7}\)
(ଗ) \(\frac{7}{10}, \frac{9}{14}\)
(ଘ) \(\frac{12}{5}, \frac{8}{5}\)
(ଙ) \(\frac{9}{4}, \frac{5}{2}\)
Solution:
(କ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 3 ଓ 2।
3 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 6
\(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 2}{3 \times 2}=\frac{16}{6}\) \(\frac {5}{2}\)
ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 3}{2 \times 3}=\frac{15}{6}\)
⇒ \(\frac{16}{6}>\frac{15}{6}\)
∴ \(\frac{8}{3}>\frac{5}{2}\)

(ଖ) \(\frac {4}{9}\) ଓ \(\frac {3}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 9 ଓ 7।
9 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 63
\(\frac {4}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{4}{9}=\frac{4 \times 7}{9 \times 7}=\frac{28}{63}\)
\(\frac {3}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 9 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{7}=\frac{3 \times 9}{7 \times 9}=\frac{27}{63}\)
⇒ \(\frac{28}{63}>\frac{27}{63}\)
∴ \(\frac{4}{9}>\frac{3}{7}\)

(ଗ) \(\frac {7}{10}\) ଓ \(\frac {9}{14}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 10 ଓ 14।
10 ଓ 14 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 70
\(\frac {7}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 7}{10 \times 7}=\frac{49}{70}\)
\(\frac {9}{14}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{9}{14}=\frac{9 \times 5}{14 \times 5}=\frac{45}{70}\)
⇒ \(\frac{49}{70}>\frac{45}{70}\)
∴ \(\frac{7}{10}>\frac{9}{14}\)

(ଘ) \(\frac {12}{5}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ହର ସମାନ ଥ‌ିବାରୁ \(\frac{12}{5}>\frac{8}{5}\)

(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଓ 2 ଏବଂ 4 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 4
\(\frac {9}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଅଛି।
\(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 2}{2 \times 2}=\frac{10}{4}\)
⇒ \(\frac{9}{4}<\frac{10}{4}\)
∴ \(\frac{9}{4}<\frac{5}{2}\)

Question 2.
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖ।
(କ) \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}, \frac{2}{5}\)
(ଖ) \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}, \frac{7}{12}\)
Solution:
(କ) \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}\) ଓ \(\frac {2}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 10, 15 ଓ 5।

∴ 10, 15 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 3 × 5 = 30
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 3}{10 \times 3}=\frac{21}{30}, \frac{11}{15}=\frac{11 \times 2}{15 \times 2}=\frac{22}{30}, \frac{2}{5}=\frac{2 \times 6}{5 \times 6}=\frac{12}{30}\)
⇒ \(\frac{12}{30}<\frac{21}{30}<\frac{22}{30}\)
∴ \(\frac{2}{5}<\frac{7}{10}<\frac{11}{15}\)
∴ \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}\) ଓ \(\frac {2}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{2}{5}, \frac{7}{10}\) ଓ \(\frac {11}{15}\) ହେବ।

(ଖ) \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 24, 6 ଓ 12।

∴ 24, 6 ଓ 12 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 3 × 2 = 24
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{19}{24}=\frac{19 \times 1}{24 \times 1}=\frac{19}{24}, \frac{5}{6}=\frac{5 \times 4}{6 \times 4}=\frac{20}{24}, \frac{7}{12}=\frac{7 \times 2}{12 \times 2}=\frac{14}{24}\)
⇒ \(\frac{14}{24}<\frac{19}{24}<\frac{20}{24}\)
∴ \(\frac{7}{12}<\frac{19}{24}<\frac{5}{6}\)
∴ \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{7}{12}, \frac{19}{24}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ହେବ।

Question 3.
ଦିଆଯାଇଥବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବଢ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖ।
(କ) \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}, \frac{17}{32}\)
(ଖ) \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}, \frac{5}{4}\)
Solution:
(କ) \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 16, 8, 4 ଓ 32।

∴ 16, 8, 4 ଓ 32 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 32
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{25}{16}=\frac{25 \times 2}{16 \times 2}=\frac{50}{32}, \frac{7}{8}=\frac{7 \times 4}{8 \times 4}=\frac{28}{32}\)
\(\frac{13}{4}=\frac{13 \times 4}{8 \times 4}=\frac{52}{32}, \frac{17}{32}=\frac{17 \times 1}{32 \times 1}=\frac{17}{32}\)
⇒ \(\frac{52}{32}>\frac{50}{32}>\frac{28}{32}>\frac{17}{32}\)
∴ \(\frac{13}{4}>\frac{25}{16}>\frac{7}{8}>\frac{17}{32}\)
∴ \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବଡ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{13}{4}, \frac{25}{16}, \frac{7}{8}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ହେବ।

(ଖ) \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}\) ଓ \(\frac {5}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 4, 5, 12 ଓ 4।

∴ 4, 5, 12 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 5 × 3 = 60
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{12}{5}=\frac{12 \times 12}{5 \times 12}=\frac{144}{60}\)
\(\frac{7}{12}=\frac{7 \times 5}{12 \times 5}=\frac{35}{60}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 15}{4 \times 15}=\frac{75}{60}\)
⇒ \(\frac{144}{60}>\frac{75}{60}>\frac{45}{60}>\frac{35}{60}\)
∴ \(\frac{12}{5}>\frac{5}{4}>\frac{3}{4}>\frac{7}{12}\)
∴ \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}\) ଓ \(\frac {5}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବଡ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{12}{5}, \frac{5}{4}, \frac{3}{4}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ହେବ।

7.8 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗ (Addition of Fractions)

Page No. 176

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {2}{5}\) ଓ \(\frac {1}{5}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
Solution:
ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନ, ଯାହା ଭଗ୍ନାଂଶ \(\frac {1}{5}\)। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଗଜପଟିକୁ ସମାନ ପାଞ୍ଚ ଭାଗ କରିବା।
\(\frac {2}{5}\) କୁ ଆମେ ଏହିଭଳି ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରିବା।


ଏବଂ \(\frac {1}{5}\) କୁ ଆମେ ଏହିପରି ଦେଖାଇପାରିବା।

Question 2.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {4}{7}\) ଓ \(\frac {6}{7}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
Solution:
ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆୟତାକୃତି କାଗଜପଟିରେ ଦର୍ଶାଇବା। ଏଠାରେ ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସମାନ ଏକକ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି, ଯାହା \(\frac {1}{7}\)। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଗଜପଟି 7 ସମାନ ଭାଗ ହୋଇଛି।

ଭିନ୍ନ ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ: (Page No. 177)

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {1}{4}\) ଓ \(\frac {1}{3}\) କୁ ଯୋଗ କର।
Solution:
ଭିନ୍ନ ହର ତଥା ଭିନ୍ନ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେଲେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ ରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ସାଧାରଣ ହର ରୂପେ 12 କୁ (3 × 4) ନେଇ ପାରିବା।

Page No. 178-179

Question 1.
ଉଦାହରଣ–1: \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {1}{5}\) ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚର୍ୟ କର।
Solution:
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ଦେଖୁବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 3}{5 \times 3}=\frac{3}{15}\)
ତେଣୁ \(\frac{2}{3}+\frac{1}{5}=\frac{10}{15}+\frac{3}{15}=\frac{13}{15}\)

Question 2.
ଉଦାହରଣ–2: \(\frac {1}{6}\) ଓ \(\frac {1}{3}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
Solution:
6 ଓ 3 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 6
\(\frac {1}{6}\) ର ହର 6, ତେଣୁ ଏହା ସେହପରି ରହିବ।
\(\frac{1}{3}=\frac{1 \times 2}{3 \times 2}=\frac{2}{6}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{6}+\frac{1}{3}=\frac{1}{6}+\frac{2}{6}=\frac{3}{6}\)
\(\frac {3}{6}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଲଘିଷ୍ଠ ଆକାରରେ ପରିଣତ କରିପାରିବା। ସେଥୁପାଇଁ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କରିବା (ଯେହେତୁ 3 ଓ 6 ରେ ଗରିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ (ଗ.ସା.ଗୁ). ହେଉଛି 3)
\(\frac{3}{6}=\frac{3 \div 3}{6 \div 3}=\frac{1}{2}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{6}+\frac{1}{3}=\frac{1}{2}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 179)

Question 1.
ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac{2}{7}+\frac{5}{7}+\frac{6}{7}\)
(ଖ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}\)
(ଗ) \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}\)
(ଘ) \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}\)
(ଙ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)
(ଚ) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}\)
(ଛ) \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}\)
(ଜ) \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}\)
(ଝ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}\)
(ଞ) \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}\)
(ଟ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)
(0) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}\)
(କ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}\)
Solution:
(କ) \(\frac{2}{7}+\frac{5}{7}+\frac{6}{7}=\frac{2+5+6}{7}=\frac{13}{7}=\frac{7+6}{7}=\frac{7}{7}+\frac{6}{7}==1+\frac{6}{7}=1 \frac{6}{7}\)

(ଖ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4 ଓ 3।
4 ଓ 3 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 4}{3 \times 4}=\frac{4}{12}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}=\frac{9}{12}+\frac{4}{12}=\frac{13}{12}=\frac{12+1}{12}=1+\frac{1}{12}=1 \frac{1}{12}\)

(ଗ) \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 6।
3 ଓ 6 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 6।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 2}{3 \times 2}=\frac{4}{6}, \frac{5}{6}=\frac{5 \times 1}{6 \times 1}=\frac{5}{6}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}=\frac{4}{6}+\frac{5}{6}=\frac{4+5}{6}=\frac{9}{6}=\frac{6+3}{6}=\frac{6}{6}+\frac{3}{6}=1+\frac{3}{6}=1+\frac{1}{2}=1 \frac{1}{2}\)

(ଘ) \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 7।
3 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 21।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 7}{3 \times 7}=\frac{14}{21}, \frac{2}{7}=\frac{2 \times 3}{7 \times 3}=\frac{6}{21}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}=\frac{14}{21}+\frac{6}{21}=\frac{20}{21}\)

(ଙ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4, 3 ଓ 5।
4, 3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 60।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 20}{3 \times 20}=\frac{20}{60}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 12}{5 \times 12}=\frac{12}{60}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}=\frac{45}{60}+\frac{20}{60}+\frac{12}{60}=\frac{77}{60}=\frac{60+17}{60}=1+\frac{17}{60}=1 \frac{17}{60}\)

(ଚ) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}, \frac{4}{5}=\frac{4 \times 3}{5 \times 3}=\frac{12}{15}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}=\frac{10}{15}+\frac{12}{15}=\frac{22}{15}=\frac{15}{15}+\frac{7}{15}=1+\frac{7}{15}=1 \frac{7}{15}\)

(ଛ) \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 3।
5 ଓ 3 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{4}{5}=\frac{4 \times 3}{5 \times 3}=\frac{12}{15}, \frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}\)
∴ \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}=\frac{12}{15}+\frac{10}{15}=\frac{22}{15}=\frac{15}{15}+\frac{7}{15}=1+\frac{7}{15}=1 \frac{7}{15}\)

(କ) \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 8।
5 ଓ 8 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 40।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 8}{5 \times 8}=\frac{24}{40}, \frac{5}{8}=\frac{5 \times 5}{8 \times 5}=\frac{25}{40}\)
∴ \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}=\frac{24}{40}+\frac{25}{40}=\frac{49}{40}=\frac{40+9}{40}=\frac{40}{40}+\frac{9}{40}=1+\frac{9}{40}=1 \frac{9}{40}\)

(ଝ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 2 ଓ 4।
2 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 4।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{9}{2}=\frac{9 \times 2}{2 \times 2}=\frac{18}{4}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 1}{4 \times 1}=\frac{5}{4}\)
∴ \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}=\frac{18}{4}+\frac{5}{4}=\frac{23}{4}=\frac{20+3}{4}=\frac{20}{4}+\frac{3}{4}=5+\frac{3}{4}=5 \frac{3}{4}\)

(ଞ) \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 7।
3 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 21।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 7}{3 \times 7}=\frac{56}{21}, \frac{2}{7}=\frac{2 \times 3}{7 \times 3}=\frac{6}{21}\)
∴ \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}=\frac{56}{21}+\frac{6}{21}=\frac{62}{21}=\frac{42+20}{21}=\frac{42}{21}+\frac{20}{21}=2+\frac{20}{21}=2 \frac{20}{21}\)

(ଟ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4, 3 ଓ 5।
4, 3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 60।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 20}{3 \times 20}=\frac{20}{60}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 12}{5 \times 12}=\frac{12}{60}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}=\frac{45}{60}+\frac{20}{60}+\frac{12}{60}=\frac{45+20+12}{60}\) = \(\frac{77}{60}=\frac{60+17}{60}=\frac{60}{60}+\frac{17}{60}=1+\frac{17}{60}=1 \frac{17}{60}\)

(O) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3, 5 ଓ 7।
3, 5 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 105।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 35}{3 \times 35}=\frac{70}{105}, \frac{4}{5}=\frac{4 \times 21}{5 \times 21}=\frac{84}{105}, \frac{3}{7}=\frac{3 \times 15}{7 \times 15}=\frac{45}{105}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}=\frac{70}{105}+\frac{84}{105}+\frac{45}{105}=\frac{70+84+45}{105}=\frac{199}{105}\) = \(\frac{105+94}{105}=\frac{105}{105}+\frac{94}{105}=1+\frac{94}{105}=1 \frac{94}{105}\)

(କ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}\)। ଦିଆଯାଇଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 2, 4 ଓ 6।
2, 4 ଓ 6 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{9}{2}=\frac{9 \times 6}{2 \times 6}=\frac{54}{12}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 3}{4 \times 3}=\frac{15}{12}, \frac{7}{6}=\frac{7 \times 2}{6 \times 2}=\frac{14}{12}\)
∴ \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}=\frac{54}{12}+\frac{15}{12}+\frac{14}{12}=\frac{54+15+14}{12}=\frac{83}{12}\) = \(\frac{72+11}{12}=\frac{72}{12}+\frac{11}{12}=6+\frac{11}{12}=6 \frac{11}{12}\)

Question 2.
ଅରବିନ୍ଦ \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର ହଳଦିଆ ଓ \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର ନୀଳ ରଙ୍ଗକୁ ମିଶାଇ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ। ତେବେ ଅରବିନ୍ଦ କେତେ ଲିଟର ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ?
Solution:
ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ = \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର। ନୀଳ ରଙ୍ଗ = \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର।
ସବୁଜ ରଙ୍ଗ = \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର + \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର = \(\left(\frac{2}{3}+\frac{3}{4}\right)\) ଲିଟର।
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନାଂଶରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. 12।
\(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 4}{3 \times 4}=\frac{8}{12}, \frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{3}{4}==\frac{8}{12}+\frac{9}{12}=\frac{17}{12}=\frac{12+5}{12}=\frac{12}{12}+\frac{5}{12}=1+\frac{5}{12}=1 \frac{5}{12}\) ଲିଟର।
∴ ଅରବିନ୍ଦ \(1 \frac{5}{12}\) ଲିଟର ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।

Question 3.
ଏକ ମିଟର ପରିସୀମା ବିଶିଷ୍ଟ ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖରେ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଗୀତା ଗୋଟିଏ ଫିତାରୁ \(\frac {2}{5}\) ମିଟର ଓ ଶ୍ୟାମ ସେହି ଫିତାରୁ \(\frac {3}{4}\) ମିଟର କିଣିଲେ। ଉଭୟ କିଣିଥିବା ଫିତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ? ଏତିକି ଫିତା ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପାଇଯିବ କି?
Solution:
ଗୀତା କିଣିଲେ = \(\frac {2}{5}\) ମିଟର। ଶ୍ୟାମ କିଣିଲେ = \(\frac {3}{4}\) ମିଟର।
ଉଭୟ ତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\left(\frac{2}{5}+\frac{3}{4}\right)\) ମିଟର।
ଦିଆଯାଇଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
5 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 20।
\(\frac{2}{5}=\frac{2 \times 4}{5 \times 4}=\frac{8}{20}, \frac{3}{4}=\frac{3 \times 5}{4 \times 5}=\frac{15}{20}\)
\(\frac{2}{5}+\frac{3}{4}==\frac{8}{20}+\frac{15}{20}=\frac{23}{20}=\frac{20+3}{20}=\frac{20}{20}+\frac{3}{20}=1+\frac{3}{20}=1 \frac{3}{20}\) ମିଟର।
∴ ଉଭୟ ଫିତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ \(1 \frac{3}{20}\) ମିଟର। ଟେବୁଲର ପରିସୀମା 1 ମିଟର।
∴ ଏତିକି ଫିତା ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପାଇଯିବ।

ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ବିୟୋଗ: (Page No. 180)

Question 1.
\(\frac {6}{7}\) ରୁ \(\frac {4}{7}\) କୁ ବିୟୋଗ କରିବା, ଅର୍ଥାତ୍ \(\frac{6}{7}-\frac{4}{7}\) = ?
Solution:
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆୟତାକୃତ କାଗଜ ପଟିର ବ୍ୟବହାର କରିବା। ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଭଗ୍ନାଂଶ ଏକକଗୁଡ଼ିକ ବା ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନନ୍ତ ଅର୍ଥାତ୍ \(\frac {1}{7}\)। ଆସି,ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରପରି ଆୟତାକୃତି କାଗଜ ପଟିରେ ଦର୍ଶାଇବା।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 181)

Question 1.
\(\frac{5}{8}-\frac{3}{8}\)
Solution:
\(\frac{5}{8}-\frac{3}{8}=\frac{5-3}{8}=\frac{2}{8}=\frac{1}{4}\)

Question 2.
\(\frac{7}{9}-\frac{5}{9}\)
Solution:
\(\frac{7}{9}-\frac{5}{9}=\frac{7-5}{9}=\frac{2}{9}\)

Question 3.
\(\frac{10}{27}-\frac{1}{27}\)
Solution:
\(\frac{10}{27}-\frac{1}{27}=\frac{10-1}{27}=\frac{9}{27}=\frac{1}{3}\)

ଭିନ୍ନହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ବିୟୋଗ: (Page No. 181)

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac{3}{4}-\frac{2}{3}\) କେତେ ହେବ?
Solution:
ଆମେ ଭିନ୍ନ ହର ଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା, ଯେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କର ହର ସମାନ ନଥ‌ିବ।
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}\)
ଠିକ୍ ସେହିପରି \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 4}{3 \times 4}=\frac{8}{12}\)
ତେଣୁ \(\frac{3}{4}-\frac{2}{3}=\frac{9}{12}-\frac{8}{12}=\frac{1}{12}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 182)

Question 1.
ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ବିୟୋଗ ଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac{8}{15}-\frac{3}{15}\)
(ଖ) \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}\)
(ଗ) \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}\)
(ଘ) \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}\)
Solution:
(କ) \(\frac{8}{15}-\frac{3}{15}=\frac{8-3}{15}=\frac{5}{15}=\frac{1}{3}\)

(ଖ) \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 15।
5 ଓ 15 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{5}=\frac{2 \times 3}{5 \times 3}=\frac{6}{15}, \frac{4}{15}=\frac{4 \times 1}{15 \times 1}=\frac{4}{15}\)
∴ \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}=\frac{6}{15}-\frac{4}{15}=\frac{6-4}{15}=\frac{2}{15}\)

(ଗ) \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}\)। ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 6 ଓ 9।
6 ଓ 9 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 18।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{5}{6}=\frac{5 \times 3}{6 \times 3}=\frac{15}{18}, \frac{4}{9}=\frac{4 \times 2}{9 \times 2}=\frac{8}{18}\)
∴ \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}=\frac{15}{18}-\frac{8}{18}=\frac{15-8}{18}=\frac{7}{18}\)

(ଘ) \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 2।
3 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 6।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 2}{3 \times 2}=\frac{4}{6}, \quad \frac{1}{2}=\frac{1 \times 3}{2 \times 3}=\frac{3}{6}\)
∴ \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}=\frac{4}{6}-\frac{3}{6}=\frac{4-3}{6}=\frac{1}{6}\)

Question 2.
ବିୟୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
(କ) \(\frac {10}{3}\) ରୁ \(\frac {13}{4}\)
(ଖ) \(\frac {23}{3}\) ରୁ \(\frac {18}{5}\)
(ଗ) \(\frac {45}{7}\) ରୁ \(\frac {29}{7}\)
Solution:
(କ) \(\frac {10}{3}\) ରୁ \(\frac {13}{4}\) = \(\frac{10}{3}-\frac{13}{4}\)
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 4।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{10}{3}=\frac{10 \times 4}{3 \times 4}=\frac{40}{12}, \frac{13}{4}=\frac{13 \times 3}{4 \times 3}=\frac{39}{12}\)
∴ \(\frac{10}{3}-\frac{13}{4}=\frac{40}{12}-\frac{39}{12}=\frac{40-39}{12}=\frac{1}{12}\)

(ଖ) \(\frac {23}{3}\) ରୁ \(\frac {18}{5}\) = \(\frac{23}{3}-\frac{18}{5}\)
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{23}{3}=\frac{23 \times 5}{3 \times 5}=\frac{115}{15}, \frac{18}{5}=\frac{18 \times 3}{5 \times 3}=\frac{54}{15}\)
∴ \(\frac{23}{3}-\frac{18}{5}=\frac{115}{15}-\frac{54}{15}=\frac{115-54}{15}=\frac{61}{15}=\frac{60}{15}+\frac{1}{15}=4+\frac{1}{15}=4 \frac{1}{15}\)

(ଗ) \(\frac {45}{7}\) ରୁ \(\frac {29}{7}\) = \(\frac{45}{7}-\frac{29}{7}\)
∴ \(\frac {45}{7}\) ଫ \(\frac {29}{7}\) = \(\frac{45-297}{7}=\frac{16}{7}=\frac{14+2}{7}=\frac{14}{7}+\frac{2}{7}=2+\frac{2}{7}=2 \frac{2}{7}\)

Question 3.
ନିମ୍ନ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କର।
(a) ଜୟାର ଘରଠାରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୂରତା \(\frac {7}{10}\) କି.ମି.। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଟୋରେ ଘରଠାରୁ \(\frac {1}{2}\) କି.ମି. ଯାଏ, ଅବଶିଷ୍ଟ ବାଟକୁ ଚାଲିଚାଲି ଯାଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ତେବେ ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କେତେ ବାଟ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ?
Solution:
ଜୟାର ଘରଠାରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୂରତା \(\frac {7}{10}\) କି.ମି.।
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଟୋରେ ଘରଠାରୁ \(\frac {1}{2}\) କି.ମି. ଯାଏ।
ଅବଶିଷ୍ଟ ବାଟକୁ ଚାଲିଚାଲି ଯାଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
ସେ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ = \(\left(\frac{7}{10}-\frac{1}{2}\right)\) କି.ମି.।
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 10 ଓ 2।
10 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 10।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 1}{10 \times 1}=\frac{7}{10}, \frac{1}{2}=\frac{1 \times 5}{2 \times 5}=\frac{5}{10}\)
∴ \(\left(\frac{7}{10}-\frac{1}{2}\right)\) କି.ମି. = \(\left(\frac{7}{10}-\frac{5}{10}\right)\) କି.ମି. = \(\frac{7-5}{10}\) କି.ମି. = \(\frac {2}{10}\) କି.ମି. = \(\frac {1}{5}\) କି.ମି.
∴ ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ \(\frac {1}{5}\) କି.ମି. ବାଟ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ।

(b) ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ଦୀପିକା ନମିତା \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ ସମୟ ନେଉଥ‌ିବା ବେଳେ ନମିତା \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍ ସମୟ ନିଏ। ତେବେ କିଏ କମ୍ ସମୟରେ ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିପାରେ ଏବଂ କେତେ କମ୍ ସମୟ ନିଏ?
Solution:
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ଦୀପିକା ସମୟ ନିଏ = \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍।
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ନମିତା ସମୟ ନିଏ = \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍।
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ କମ୍ ସମୟ ନିଏ = \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍।
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 4।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{10}{3}=\frac{10 \times 4}{3 \times 4}=\frac{40}{12}\) ମିନିଟ୍, \(\frac{13}{4}=\frac{13 \times 3}{4 \times 3}=\frac{39}{12}\) ମିନିଟ୍।
∴ \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac {40}{12}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac{40}{12}-\frac{39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac{40-39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac {1}{12}\) ମିନିଟ୍।
∴ ତେବେ ନମିତା ଦୀପକ ଠାରୁ କମ୍ ସମୟରେ ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିପାରେ ଏବଂ \(\frac {1}{12}\) ମିନିଟ୍ କମ୍ ସମୟ ନିଏ।

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium ତୃଣମୂଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାଗ ୧: ଶାସନବିଧି to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 10 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ନିଜକୁ ନିଜେ ପରୀକ୍ଷା କର– ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ର କହିଲେ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ ବୋଲି ବୁଝିଥାଉ । ଏହା ଏକ ପଦ୍ଧତି ଯେଉଁଥରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧ‌ିମାନଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶ ଚଳାଇଥାନ୍ତି । ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର –
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର :

1. ଏହି ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମତାମତ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାଏ ଏବଂ ନିଷ୍ପଭି ନେବାରେ ଗଣାଯାଏ ।
2. ଉଦାହରଣ – ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ବଣଭୋଜି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ସିଧାସଳଖ ମତାମତ ନେବା ।

ପ୍ରତିନିଧୁମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର :

1. ଏହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଲୋକମାନେ ଭୋଟ ମାଧ୍ୟମରେ ମତଦାନ କରି ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣାଇଥାନ୍ତି ।
2. ଉଦାହରଣ – ଭୋଟ ମାଧ୍ଯମରେ ବିଧାୟକ ଏବଂ ସାଂସଦକୁ ବାଛିବା ।

Question 2.
ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗକୁ ମନେପକାଅ । ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭୂମିକାମାନ କ’ଣ ?
Answer:
ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି । ଯଥା- ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ।
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା :

• ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ହେଉଛି ଏକ ଅଙ୍ଗ, ଯାହା ନୂତନ ନିୟମ ବା ଆଇନ ତିଆରି କରେ ।
• ବେଳେବେଳେ ଏହା ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନର ସଂଶୋଧନ, ଉନ୍ନତିକରଣ କିମ୍ବା ଅପସାରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ ।
• ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରୁଥିବା ଏକ ସଭାଦ୍ୱାରାରା କରାଯାଏ ।

କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା :

• ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥାଏ ।
• ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୌଣସି ସଂସ୍ଥା ଏଥୁରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ନ୍ୟାୟପାଳିକା :

• ନ୍ୟାୟପାଳିକା ହେଉଛି ଏକ ଅଦାଲତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ଆଇନ୍‌କୁ ତର୍ଜମା କରେ, ଏହାର ସୁରକ୍ଷା କରେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସଂସ୍ଥା ବିରୋଧରେ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରେ ।

ବେଳେବେଳେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ନେଇଥ‌ିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଠିକ୍ କି ନୁହେଁ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପାରିତ ଆଇନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ କି ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରି ସମ୍ବିଧାନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ ।

Question 3.
ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାରରର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଯଥା- ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଭାବେ ଯଥାକ୍ରମେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସମସ୍ୟା ସାମାଧାନ କରନ୍ତି । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବା ସମଗ୍ର ଦେଶର ସୁବିଧା ଅସୁବିଧା ବୁଝିବା କାମ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର । ଭାରତ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥ‌ିବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣ ଏପରିକି ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ୟା କଥା ବୁଝିବା ଅସମ୍ଭବ ବ୍ୟାପାର । ତେଣୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ଵାରା ଆମ ଦେଶରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ । ଫଳରେ ଲୋକମାନେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନର ମହତ୍ତ୍ଵ ବୁଝିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଅନ୍ତି ।

Question 4.
ପ୍ରକଳ୍ପ : ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କ କୋଭିଡ୍-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ମନେଥ‌ିବ । ସେହି ସମୟରେ କ’ଣସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ କେଉଁ ସ୍ତରର ସରକାର ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ ? ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମହାମାରୀ କୋଭିଡ଼-୧୯ ସମୟରେ ଦେଶରେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନମାନ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଘରେ ରହିବାପାଇଁ ପଡୁଥିଲା ।
(ii) ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ।
(iii) ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବସ୍, ରେଳ କିମ୍ବା ଅଟୋରେ ଯାତାୟାତ କରିବା ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
(iv) କୌଣସି ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ଜନସମାଗମ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନଥିଲା ।
(v) କେବଳ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଉଦା ଏବଂ ପରିବା ଦୋକାନମାନ ଖୋଲା ଥିଲା ।
(vi) ରୋଗୀଙ୍କୁ ସେବା କରିବାପାଇଁ ଡାକ୍ତର ନର୍ସମାନଙ୍କୁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
(vii) ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା ଏବଂ ସାନିଟାଇଜର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
(viii) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭ୍ୟାକ୍‌ସିନ୍ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।

ଉପରୋକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟମାନ କରିବାପାଇଁ ଆମ ଦେଶରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ଥିଲା । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ ।

(ix) ସେହିପରି ରାଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରରେ ମେୟର ତାଙ୍କ ଦଳ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଅନବରତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

(x) ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲା । ବ୍ଯବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ଵାରା କୋଭିଡ଼-୧୯ ପାଇଁ ନୂତନ ଆଇନମାନ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ଚାକିରି ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

(xi) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା – କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘରେ ରହିବାପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିଲା । ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନାମାନଙ୍କରେ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କୋଭିଡ୍ ନିୟମକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । ପୋଲିସ୍ ବାହିନୀ ୨୪ ଘଣ୍ଟା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଉତ୍ସବ ଏବଂ ଜନସମାଗମକୁ କାରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରମାନେ ଜନତାଙ୍କ ସେବାପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ପ୍ରହରୀ ଭାବରେ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଏବଂ କ୍ଵାରେନ୍‌ଇମ୍ ସେଣ୍ଟରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

ନ୍ୟାୟପାଳିକା – ଦେଶରେ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କର ନୀତିକୁ ତର୍ଜମା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଶାସନର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଶାସନ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାଦ୍ଵାରା ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣାବଳୀକୁ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ ।
2. ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜନହିତ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଆରକ୍ଷୀ ବାହିନୀ, ସାମରିକ, ବାହିନୀ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କଦ୍ଵାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇ ଥାଆନ୍ତି ।
3. ଏଥ‌ିପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମ ଏବଂ ଆଇନ ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
4. ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳନୀତି ହେଉଛି ଜନମଙ୍ଗଳପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ସନ୍ତୋଟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ତା ତିଆରି କରିବା ।

Question 2.
ଆମକୁ କାହିଁକି ସରକାର ଦରକାର ?
Answer:
ସରକାର ହେଉଛି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଯାହା ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, –
(i) ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା – ଦେଶ ବା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ସମାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟ ।

(ii) ଜନସେବା ଯୋଗାଇଦେବା – ସରକାରଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଜନସାଧାରଣତଙ୍କୁ ଜରୁରୀ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା, ଯଥା – ଡାକ୍ତରଖାନା, ଶିକ୍ଷା, ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ।

(iii) ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟରେ ଶସ୍ୟ, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଯନେବା ।

(iv) ପରିବେଶ ଜଙ୍ଗଲ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ।

(v) ଦେଶକୁ ବୈଦେଶିକ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା । ଏହିସବୁ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଆମକୁ ଏକ ସରକାର ଦରକାର ପଡ଼ିଥାଏ ।

Question 3.
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଏହା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଶାସକଙ୍କୁ ବାଛିଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦଟି ଦୁଇଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ଡେମୋସ୍ ଏବଂ କ୍ରାଟୋସରୁ ଆସିଅଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ ।

(iii) ଗଣତନ୍ତ୍ର ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଏବଂ କାହା ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରାଯାଉ ନାହିଁ ।

(iv) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ଉଚ୍ଚ ପଦପଦବୀପାଇଁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏପରିକି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦବୀ ଯେକୌଣସି ସ୍ତରର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଧ୍ୟଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରନ୍ତି ।

(v) ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଆଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ନିଜର ମତାମତ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବେ, ନିଜର ଧର୍ମ ବାଛିପାରିବେ ଇତ୍ୟାଦି ।

(vi) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଦେଇଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ସରକାରଙ୍କୁ ବାଛିପାରିବେ, ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ।

Question 4.
କ୍ଷମତା ପୃଥକୀକରଣର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ।
Answer:
(i) ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଯଥା— ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ପୃଥକ୍ କରାଯାଇଛି ।

(ii) ଏଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ସଂଯୋଗ ରଖୁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । କ୍ଷମତାର ପୃଥକୀକରଣର ନିୟମାନୁସାରେ ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ତଦାରଖ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥା’ନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଅଙ୍ଗ ଆଶାନୁରୂପ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଙ୍ଗ କ’ଣ କରୁଛି ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବ ଏବଂ
କଲେ ସରକାରଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ଅନ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ।

Question 5.
ନ୍ୟାୟପାଳିକା କିପରି ଦେଶରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଠନକୁ ଦୃଢ଼ କରିଛି ?
Answer:
(i) ଆମ ଦେଶରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି ।

(ii) ଏମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ଯେ ଅପରାଧୀ ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗିଛି ନା ନାହିଁ, ତଦନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆଇନ ଭଙ୍ଗକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ସମୟ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାଦ୍ଵାରା ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପଭିକୁ ମଧ୍ଯ ତର୍ଜମା କରନ୍ତି (iv) ଯେଉଁଠାରେ ଭୁଲ୍ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ଏବଂ ତାହା ନ୍ୟାୟାଳୟର ପରିସରକୁ ଆସିଲେ ସମ୍ମାଧାନର ବିଧ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତା’ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ।

(v) ସେହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ୱାରା ବେଳେବେଳେ ନିଆଯାଇଥ‌ିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯଦି ସମ୍ବିଧାନ ପରିସରଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଏ ତେବେ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ କରିବାପାଇଁ ନ୍ୟାୟାଳୟରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆସିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଦେଶର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 6.
ସରକାରଙ୍କର ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର । ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଅଛି ଯଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରର ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର – କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇଟି ହେଲା ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ।

(ii) ରାଜ୍ୟ ସରକାର – ଆମ ଦେଶର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଉନ୍ନତି କଳ୍ପେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କରିବାପାଇଁ ଯଥା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, କୃଷି ଆଉନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ଏକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟରେ ରହିଛି ।

(iii) ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଆମ ଦେଶରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ମ୍ୟୁନିସ୍ପାଲିଟି ରହିଅଛି । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର କୁହାଯାଏ ।

Question 7.
ଭାରତର କାହିଁକି ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ରହିଅଛି ? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
(i) ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪୦ କୋଟିରୁ ପ୍ରାୟ ୯୭ କୋଟି ଲୋକ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ପାଇଛନ୍ତି । ଏହିଭଳି ବହୁଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧୂଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦେଶର ଶାସନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଚଳାଇଥାନ୍ତି ।

(ii) ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଦେଶରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଜନୀତିକ ଏବଂ ଅନେକ ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ । ଦେଶର ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଲାଗି ରହିଛି । ଏହିସବୁ ସମସ୍ୟା ଓ ଘଟଣାବଳୀକୁ ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ସମଗ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ସଂସଦ ଗୃହକୁ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ଏହି ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଦଳବିଶେଷରେ ସରକାର ଗଠନ କରି ଦେଶ ଶାସନ କରିଥାନ୍ତି । ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଥ‌ିବା ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ବସି ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ସେଥୁରେ ସୁଧାର ଆଣିବାରେ ପ୍ରୟାସ କରିଥା’ନି । ସୁତରାଂ, ଭାରତ ଭଳି ଏକ ଜନବହୁଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।

Question 8.
ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:

1. ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଏହା ଏକ ସରକାର ଯାହା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଥଙ୍କଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଏକ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚବର୍ଷରେ ନିୟମିତ, ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଅବାଧ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥାଏ ।
3. ଦେଶରେ ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇନ । ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଲ୍ଲିଖତ ଧାରା ଅନୁସାରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହୁଏ । ଏହି ଆଇନରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ।
4. ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି ।
5. ଦେଶରେ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନିରପେକ୍ଷ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଛି ଯାହା ନ୍ୟାୟଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

Question 9.
କୌଣସି ଦେଶ ବିନା ଶାସନ ଏବଂ ସରକାରରେ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ ? ତୁମେ ଏଥରେ ସହମତ କି ?
Answer:
ହଁ ମୁଁ ଏଥ‌ିରେ ସହମତ ଯେ ବିନା ଶାସନ ଏବଂ ସରକାରରେ କୌଣସି ଦେଶ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ ।

1. ଜନମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାସନ ହେଉଛି ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଶାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଏକ ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।
2. ସରକାର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାକିରି ଓ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି ।
3. ସରକାର ଦେୟମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।
4. ଦେଶକୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବାହ୍ୟ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ ରଖୁ’ନ୍ତି ।

ସୁତରାଂ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ବିନା ଶାସନ ଓ ସରକାରରେ ଦେଶ ଚାଲିବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଚିତ୍ର ୧୦.୧ରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର– ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖୁଛ ?


Answer:
ଚିତ୍ର ୧୦.୧କୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ଏକ ସହରର ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ । କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ପରସ୍ପରର ବିପରୀତ ଅଟେ । ଚିତ୍ର-୧ରେ ଯାନଗୁଡ଼ିକର ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଯିବା ଆସିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲାବେଳେ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଟ୍ରାଫିକ୍‌ ନିୟମ କେହି ମାନୁନଥ‌ିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି । ଉଭୟ ଚିତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

	ପ୍ରଥମ ଚିତ୍	ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ର
(i) ଯାନ	କାର୍, ସାଇକେଲ୍ ଏବଂ ମଟରସାଇକେଲ୍ (କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ)	କାର୍, ସାଇକେଲ୍ ମଟରସାଇକେଲ୍ (ଅଧ୍ବକ ସଂଖ୍ୟକ)
(ii) ନିୟମ	ସଠିକ୍ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଛି	ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଉଲଂଘନ
(iii) ଗାଡ଼ି	ଉତ୍ତମ ଗାଡ଼ି ଚାଳନା ଅଭିଜ୍ଞତା ଚଳାଇବାରେ ଆରାମ	ଗାଡ଼ି ଚାଳନାରେ ଅଧ‌ିକ ଚାପ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନା

Question 2.
ନିୟମ ଉପରେ ହେଉଥୁବା ଆମର ଆଲୋଚନା ସହିତ ତୁମେ ଏହାକୁ କିପରି ସଂଯୋଗ କରିବ ।
Answer:
ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ । ସମୟକ୍ରମେ ଅଧିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଆଇନ ବଦଳାଯାଇପାରେ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଆମର ନିୟମ ରହିଛି । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ନିୟମ ପଳନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଯିବା ଆସିବା ନିରାପଦ ମନେ ହେଉଛି । ମାତ୍ର ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ନିୟମ ଉଲଂଘନ ହେଉଥିବାରୁ ଯିବା ଆସିବା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ।

Question 3.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସେଗୁଡ଼ିକ କିଏ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କୁଲରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଣଶିକ୍ଷକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମମାନ ରହିଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିରାପଦ, ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସାଧାରଣ ସ୍କୁଲ୍ ନିୟମ –

1. ଉପସ୍ଥାନ – ନିୟମିତ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆସିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।
2. ଶୃଙ୍ଖଳା – ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ହେବା ଜରୁରୀ ।
3. ୟୁନିଫର୍ମ – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ୟୁନିଫର୍ମ ପରିଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ତାଙ୍କର ଏକତ୍ଵର ପରିଚୟ ।

ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ବ୍ୟବହାର – ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାରଣ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ଯ ନିୟମ ରହିଛି । ଯଥା-

1. ମୋବାଇଲ୍, ଲାପ୍‌ଟପ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ନିଷିଦ୍ଧ ।
2. ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଥଟ୍ଟାମଜା ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା କରିବା ଅନୁଚିତ ।

ସ୍କୁଲର ପ୍ରଶାସନ ଯଥା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ସେକ୍ରେଟାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସ୍କୁଲର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ତୁମେ ଚିତ୍ର ୧୦.୨ରେ ଦଶଟି ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଜନସେବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ କି ?

Answer:
ଚିତ୍ର – ୧ : ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ
ଚିତ୍ର – ୨ : ରେଳ ଚଳାଚଳ
ଚିତ୍ର – ୩ : କର୍ତ୍ତବ୍ୟରତ ସାମରିକ ବାହିନୀ
ଚିତ୍ର – ୪ : ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା
ଚିତ୍ର – ୫ : ଅଗ୍ନିଶମ ବାହିନୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ
ଚିତ୍ର – ୬ : ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିରାପତ୍ତା
ଚିତ୍ର – ୭ : ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ (ନ୍ୟାୟିକ ସେବା)
ଚିତ୍ର – ୮ : ଶିକ୍ଷାଦାନ ସେବା
ଚିତ୍ର – ୯ : ଡାକସେବା
ଚିତ୍ର – ୧୦ : ବ୍ୟାଙ୍କ ସେବା

Question 5.
ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସରକାର କେଉଁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସରକାର ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେବାଦେବା ପାଇଁ ସିଧା ସଳଖ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ସେବାଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଏବଂ ବିନା ବାଧାରେ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ତୁମେ ତୁମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବ କି ? ଯେଉଁଠାରେ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମେ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗ ରହିଛି ଯାହାକୁ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା (କ) ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଏପରିକି ଦୁଗ୍‌ଧର ମାନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା, (ଖ) ପରିବେଶ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣରୁ ଜନତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁବା, (ଗ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଜଳଯୋଗାଣକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା, (ଘ) ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ସରକାରୀ ବସ୍‌ର ସୁବିଧା ଦେବା, (ଙ) ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଉପରେ ନଜର ଦେବା, ଶେଷରେ ପାର୍କ ଏବଂ ରାସ୍ତାର ମରାମତି କରିବା ।

Question 7.
ଉପରୋକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିନୋଟି ସରକାରୀ ଅଙ୍ଗ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେମାନେ କିପରି ଏଥରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବେ ?
Answer:
ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାନ୍ତି ।
(୧) ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ – ସାଇବର ଅପରାଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା ନୂତନ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ ।
(୨) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା – ଉକ୍ତ ଆଇନ ବଳରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ସାଇବର ପୋଲିସ୍ ମୁତୟନ କରି ଅପରାଧୀକୁ ଧରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଇଥାଏ ।
(୩) ନ୍ୟାୟପାଳିକା – ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଏହି ଅପରାଧ ଘଟଣାକୁ ତର୍ଜମା କରି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ କରିବା ସହିତ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିଥାଏ ।

Question 8.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷକତା ଅଭ୍ୟାସ ଭାବରେ, ତୁମେ କଳ୍ପନା କରିପାରିବ କି ଯଦି ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ସମାନ ଗୋଷ୍ଟୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥାନ୍ତା ତେବେ ଆମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଦେଖୁଥା’ନ୍ତେ ? ତୁମେ ଶୁଣିଥ‌ିବା ଏଭଳି କୌଣସି ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷଣ ଭାବରେ ଆମେ ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଯଥା- ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ହାତରେ ଟେକିଦେବା ଫଳରେ କ’ଣସବୁ ଘଟିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା ।

1. ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ଆଇନରେ ପକ୍ଷପାତିତା ଥିବାରୁ ଏହା କେବଳ ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପକାରରେ ଆସେ ।
2. ଉକ୍ତ ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀର ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନେ କରୁଥ‌ିବା ବେନିୟମକୁ କେହି ଅଟକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ।
3. ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏପରିକି ବିଚାରପତିମାନେ ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀର ହୋଇଥିବାରୁ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବା ସମ୍ଭବପର ହୋଇନଥାଏ ।

ଏହାର ଏକ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଦେଉଛି ଉତ୍ତର କୋରିଆର ନେତା ‘କିଙ୍ଗ ଜଙ୍ଗ୍ ଅନ୍’ । ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ସରକାରଙ୍କର ଏହି ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗର କ୍ଷମତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ରାରେ ରହିଛି ସେ ନିଜେ ଆଇନ ତିଆରି କରନ୍ତି ଓ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି ଓ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବିଚାରପତି ହୋଇ ବିଚାର କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଆଉନ ଭଙ୍ଗର ସମ୍ଭାବନା ଓ ଆଶଙ୍କା ଅନେକ । ତେଣୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବା କହିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ବା ନ୍ୟାୟପାଇବାର ଆଶା କିଛି ନଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ କେବଳ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ସାରଣୀକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର (ଚିତ୍ର ୧୦.୫) । ତୁମ ଜୀବନକୁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କର ।
Answer:
ଆମ ଜୀବନକୁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) ସୁରକ୍ଷା – ଆମ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଆମକୁ ନିରାପଦରେ ରହିବା ସହିତ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନଯାପନ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି ।

(ii) ଯୋଗାଯୋଗ – ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଦୂରଦର୍ଶନ, ଟେଲିଫୋନ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ଦୂରାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖୁବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ଘଟଣାମାନ ଜାଣିପାରୁଛୁ ।

(iii) ମୁଦ୍ରା ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ଛପାଯାଇଥିବା ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରି ବଜାରରୁ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇପାରିଥାଉ ।

(iv) ଶିକ୍ଷା – ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯାହାକୁ ସରକାର ପୁରଣ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥାଏ । ବିନା ଶିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେବାସହିତ ଦିଗହରା ହୋଇଯାଏ ।

(v) ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା – ଏକ ଶାନ୍ତ ସ୍ଵାଭାବିକ ଜୀବନଯାପନ କରିବାପାଇଁ ସମାଜରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରହିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସରକାର ପୋଲିସ ମାଧ୍ୟମରେ କରିଥାଏ ।

(vi) ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା – ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା ସରକାରଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ସେମାନେ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ଦୁଇ ତିନିଜଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଅନୁଭବ ବିଷୟରେ ପଚାର । ଏହା କେଉଁ ସ୍ତରରେ ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉଛି ?
Answer:
ମୁଁ ତିନିଜଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ବା ଅନୁଭବ ସମ୍ପର୍କରେ ପଚାରିଲି । ସେମାନଙ୍କ କଥା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା –
(i) ଜଗବନ୍ଧୁ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ମୋ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ କର ଦେଉଛି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ଚଳାଇବାପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ପାଇଛି ।

(ii) ଗାୟତ୍ରୀ ନାମକ ଏକ ବୟସ୍କ ମହିଳାଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ଏକ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ମୁଁ ସରକାରଙ୍କୁ କର ଦେଉଛି ।

(iii) ମୁଁ ରଘୁନାଥ ନାମକ ଜଣେ ବୟସ୍କ କୃଷକଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ମୋ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସାର ଓ ମଞ୍ଜିର ସହାୟତା ଯାଉଛି ଏବଂ କୃଷିକରି ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିବା ସହିତ ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ବିକ୍ରୟକରି ମୋ ପାଉଣା ପାଉଛି ଏବଂ ସେ ତା’ର ଶସ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକ ବୀମା କରିଛି ।

ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉଥ‌ିବାର ସେମାନେ କହିଲେ ।

1. ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଜଳ ଉପଲବ୍‌ଧର ସୁବିଧା ।
2. ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁବିଧାପ୍ରାୟ ହେବା ।
3. ଦେଶର ନିୟମ ମାନିବା ଏବଂ ନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ନିରାପତ୍ତାପାଇଁ ବୀମା କରିବା ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକ ସଭା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ? ଏହା କିପରି ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଜନସାଧାରଣ ମଙ୍ଗଳ ହିଁ କରିଥାଏ ?
Answer:
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ଏଥ‌ିପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଦେଶକୁ ଶାସନ କରିବାପାଇଁ ଏହା ଆଇନ ତିଆରି କରେ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାର କେତେଗୁଡ଼ିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା ।

1. ଏହା କୌଣସି ଆଇନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସଂସଦରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।
2. ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରୁଥ‌ିବା ନାଗରିକମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାକୁ ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଆସିଥା’ନ୍ତି । ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମଗ୍ର ଦେଶର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
3. ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତର୍ଜମା କରି ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ଭୂମିକା କ’ଣ ? ଏହାର ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ କିପରି ଲୋକଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ?
Answer:
ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିବା ଆଇନକୁ ସରକାର କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦୁଇଟି ଭୂମିକା ହେଲା –

1. ପୋଲିସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶରେ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ।
2. ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଗମନାଗମନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା ।

Question 3.
ନ୍ୟାୟପାଳିକା କିପରି ନାଗରିକର ଅଧୁକାର ସୁରକ୍ଷା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ? ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନ୍ୟାୟପାଳିଢ଼ା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ଆମ ଦେଶରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରକରି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ, ନିରପେକ୍ଷ, ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଆବଶ୍ୟକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । କାରଣ –

1. ଏହା ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା କ୍ଷମତାର ଅପପ୍ରୟୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ।
2. ଆଇନ ଆଗରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ବୋଲି ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ।
3. ଯଦି କୌଣସି ଆଇନ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ସମ୍ବିଧାନ ବିରୋଧୀ ହୋଇନଥାଏ ତେବେ, ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ତାକୁ ଅଣସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଏକ ଦଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ କିମ୍ବା ପଦ୍ଧତି ଯାହା, ଆଇନ ତିଆରି କରେ
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା
(ଖ) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା
(ଗ), ନ୍ୟାୟପାଳିକା
(ଘ) ପୋଲିସ୍
Answer:
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା

Question 2.
ଡଃ ଅବ୍‌ଦୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ସମୟରେ ଥିଲେ ?
(କ) ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୭
(ଖ) ୨୦୦୪ ରୁ ୨୦୦୯
(ଗ) ୨୦୦୯ ରୁ ୨୦୧୪
(ଘ) ୨୦୧୪ ରୁ ୨୦୧୯
Answer:
(କ) ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୭

Question 3.
କେଉଁ ସରକାର ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇଥାଏ ?
(କ) ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ
(ଖ) ରାଜ୍ୟସରକାର
(ଗ) ମ୍ୟୁନିସ୍‌ପାଲ ନିଗମ
(ଘ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର
Answer:
(ଘ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର

Question 4.
ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ?
(କ) ମୁମ୍ବାଇ
(ଖ) ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ
(ଗ) କଲିକତା
(ଘ) ଚେନ୍ନାଇ
Answer:
(ଖ) ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ

Question 5.
ସଂସଦର ସଭ୍ୟମାନେ କେଉଁ ଗୃହକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
(କ) କେବଳ ଲୋକସଭାକୁ
(ଖ) କେବଳ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ
(ଗ୍) ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ
(ଘ) ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭାକୁ
Answer:
(ଗ୍) ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ

Question 6.
___________ ଏବଂ________ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
(ଖ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
(ଗ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି
(ଘ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
Answer:
(ଖ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ

Question 7.
‘ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ’ର ନିମ୍ନୋକ୍ତ କାହାର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ (motto) ଅଟେ ?
(କ) ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
(ଖ) ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ବାହିନୀ
(ଗ) ଭାରତ ସରକାର
(ଘ) ରାଜ୍ୟ ସଚିବାଳୟ
Answer:
(ଗ) ଭାରତ ସରକାର

Question 8.
ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବାକ୍ୟଟି ସତ୍ୟ ଅଟେ ?
(କ) ଏଥିରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଶାସନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ ।
(ଖ) ଏଥିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ତରଫରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(ଗ) ଏଥରେ ଏକ ମୁଷ୍ଟିମେୟ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମତା
(ଘ) ଏଥରେ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥାଏ ।
Answer:
(ଖ) ଏଥିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ତରଫରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୀତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ _________ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥାଏ ।
Answer:
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା

Question 2.
ଯେକୌଣସି ସରକାର ଦୁଇଟି ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯଥା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତର ଏବଂ __________ |
Answer:
ଜାତୀୟ ସ୍ତର

Question 3.
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ହେଉଛି _____________ |
Answer:
ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ

Question 4.
___________ ବିଶ୍ଵର ସର୍ବବୃହତ୍ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅଟେ ।
Answer:
ଭାରତ

Question 5.
ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକକୁ __________ ବର୍ଷ ହୋଇଥ‌ିବା ଦରକାର ।
Answer:
୧୮

Question 6.
_____________ ଙ୍କୁ ମିଶାଇଲ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜି -ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

Question 7.
ଆମ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ___________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି

Question 8.
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ ହେଉଛି _______________ |
Answer:
ଯତୋଧର୍ମସ୍ତତୋ

Question 9.
________ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡୁର ରାମେଶ୍ଵରରେ ଏକ ସାଧାରଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥୁଲେ, ଯେକି ଭାରତର ଏଗାରତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

Question 10.
ମିଶାଇଲ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ _______________ ଭାରତର ଏଗାରତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

ଭୁଲ୍ ଠିକ୍ ଲେଖ ।

Question 1.
ଜନସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାମାନେ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ଯୋଗାଇଦେଇଥାନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ ଭୁଲ

Question 2.
ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବିଧାନସଭା ଅଛି ।
Answer:
ଭୁଲ ଭୁଲ

Question 3.
ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ହେଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୨୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 4.
ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 5.
ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମମାନ ଥରେ ପ୍ରଣୟନ ହେଲେ ତାହା ସବୁଦିନପାଇଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 6.
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ଦେଶ ଚଳାଇବାର ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ରହିଛି ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 7.
ଡଃ ଏପିଜେ ଅବ୍‌ଦୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଭାରତର ଏକାଦଶତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର	ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ
ରାଜ୍ୟ ସରକାର	ଜାତୀୟ ସ୍ତର
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର	ରାଜ୍ୟ ସ୍ତର
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ	ରାଜ୍ୟରେ ଆଇନପ୍ରଣୟନ କରେ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ	ଜାତୀୟ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ
ଲୋକସଭା	ନ୍ୟାୟପାଳିକା
ବିଧାନସଭା	କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର	ଜାତୀୟ ସ୍ତର
ରାଜ୍ୟ ସରକାର	ରାଜ୍ୟସ୍ତର
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର	ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ	ନ୍ୟାୟପାଳିକା
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ	କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା
ଲୋକସଭା	ଜାତୀୟ ଆଇନପ୍ରଣୟନ କରେ
ବିଧାନସଭା	ରାଜ୍ୟରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 9 Life Processes in Animals Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 9 Life Processes in Animals Extra Questions

Class 7 Science Chapter 9 Extra Questions on Life Processes in Animals

Life Processes in Animals Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Name the parts of the alimentary canal where
(i) water gets absorbed from undigested food.
(ii) digested food gets absorbed.
(iii) taste of the food is perceived.
(iv) bile juice is produced.
Answer:
(i) Large intestine
(ii) Small intestine
(iii) Tongue
(iv) Liver

Question 2.
If breathing is a part of respiration, then what is the difference between them? Give your answer in a tabular form.
Answer:

Breathing	Respiration
It is the process of inhaling and exhaling air.	It is the process of breaking down food to release energy in the presence of oxygen.
It is a physical process.	It is a chemical process.

Question 3.
As Ajay climbed higher up the mountain, he realised that his breathing had become faster and his chest was moving rapidly. This made him wonder how inhalation and exhalation occurs during breathing, and if the diaphragm plays any role during inhalation. Provide an answer for the same.
Answer:

• Inhalation is taking in oxygen-rich air, and exhalation is breathing out air rich in carbon dioxide.
• During inhalation, the diaphragm contracts and moves downwards.

Question 4.
During a class discussion, Prerna said that respiration and breathing are interdependent. To which, Manav countered that respiration and breathing are different processes and can occur independently of each other. Based on your understanding, whose claim is correct and why?
Answer:
Prerna’s claim is right. Breathing supplies oxygen needed for respiration, and respiration releases energy that helps in breathing. Thus, although they are different processes, respiration and breathing are interdependent.

Question 5.
After the doctor advised Harsh’s uncle to avoid eating food rich in fats due to a liver infection, Harsh asked his teacher the following questions:
(i) Why did the doctor recommend avoiding food rich in fats?
Answer:
The doctor told Harsh’s uncle to avoid eating food rich in fats because the liver helps with fat digestion. When the liver is affected, it cannot function properly, thereby affecting the digestion of fats.

(ii) What does the liver secrete that helps in the digestion of fats?
Answer:
Liver secretes bile which breaks down fats into small droplets making it easier to digest and also neutralises acid present in the food (coming from stomach) in the small intestine.

Question 6.
Following a football match in his school, Anish noticed that he was breathing heavily. His teacher explained that it is because his body requires more energy. What is this energy-releasing process called? Give its word equation.
Answer:
Glucose + Oxygen → Carbon dioxide + Water + Energy

Question 7.
While visiting a dairy farm, Preeti noticed that cows and buffalo swallow grass quickly without chewing much. Later, she saw them sitting calmly and chewing the same food again. Can you explain why ruminants show this type of feeding behaviour?
Answer:
Ruminants like cows and buffalo first swallow their food quickly and store it in a specialised structure called the rumen. Later, this partially digested food is brought back to the mouth and chewed again through a process called rumination. This helps them digest tough plant materials like grass properly.

Question 8.
Name the main components of the circulatory system. What is its primary function in the human body?
Answer:

• Circulatory system includes the heart, blood, and blood vessels.
• It helps in the transport of nutrients, oxygen, and other substances throughout the body.

Question 9.
As Aarav was eating bread, it felt soft and sweet after chewing. Curious, he asked his mother why this happened. She explained that it is due to a substance found in the mouth. What is this substance called, and what is its function in the mouth?
Answer:
Saliva is the watery fluid produced in the mouth. It contains a digestive juice that helps break down starch into sugar.

Question 10.
Give the pathway of air flow in the human respiratory system. How are lungs protected?
Answer:
Nostrils → Nasal passages → Windpipe → Bronchi → Smaller and finer branches of bronchi → Alveoli (balloon-like sacs)
– Lungs are protected by the rib cage.

Life Processes in Animals Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Write down the function of the following parts:
(i) Oesophagus
(ii) Anus
(iii) Liver
Answer:
(i) Oesophagus: It is a long, flexible tube that contracts and relaxes in a wave-like motion to push the food down into the stomach.
(ii) Anus: It is the opening at the end of the digestive tract that expels the solid waste (stool) out of the body.
(iii) Liver: It secretes bile, which helps in the breakdown of fats.

Question 2.
During a biology field trip, Ved came across the following animals:
(i) Tadpole
(ii) Snake
(iii) Fish
(iv) Lizard
(v) Earthworm
(vi) Goat
Can you help Ved name the respiratory organs of the given animals?
Answer:
(i) Gills
(ii) Lungs
(iii) Gills
(iv) Lungs
(v) Moist skin
(vi) Lungs

Question 3.
Apart from digestive and respiratory systems, what other systems are present in the human body? Write down their functions.
Answer:
The other two systems that work in coordination with digestive and respiratory systems are circulatory and excretory systems.

• Circulatory system: It helps in the transport of nutrients, oxygen, carbon dioxide, and other substances via blood.
• Excretory system: It removes waste products such as excess water and salts from the body.

Question 4.
During a science class, Mr. Joshi displayed an image of a balloon-shaped structure, essential in the process of respiration and asked the students to identify it and explain its function. What is the name of this structure, and what does it do?
Answer:
The balloon-like structures are called alveoli. These are small air sacs in the lungs where exchange of oxygen and carbon dioxide takes place. They have thin walls surrounded by fine tubes containing blood.

As blood flows through these fine tubes, it carries carbon dioxide from all parts of the body. which passes into the alveoli and is removed from the body when we breathe out. At the same time, oxygen from the air inside the alveoli enters the blood and is then carried to different parts of the body. These structures provide a larger surface area for the exchange of gases during respiration.

Question 5.
On an average, an adult human being at rest breathes 15-18 times per minute. The breathing rate, however, may differ under different conditions. Arrange the following activities given in the box in order of increasing breathing rates and give reason for your answer.
Sleeping, Cycling, Brisk walk, Watching T.V.
Answer:

• Order of increasing breathing rate: Sleeping < Watching TV < Brisk walk < Cycling
• Breathing rate increases with the energy demand of the body. While sleeping, the body’s energy requirement is lowest, so breathing is slowest. Watching TV requires slightly more energy, so breathing is comparatively faster. Brisk walking is a physical activity that requires more oxygen, increasing the breathing rate, and cycling is the most physically demanding among these activities, so the breathing rate is highest.

Question 6.
‘Different animals have different mechanism for the digestion of food’. Comment on this statement taking into consideration the digestion in ruminants and birds.
Answer:
The differences in the mechanism of digestion in ruminants and birds are listed below:

Feature	Ruminants (cows and buffalo)	Birds
Type of food	Plant material (grass)	Grains, seeds, insects, etc.
Chewing	Chew partially digested food	Do not chew; swallow food as a whole
Grinding food	Mouth (chewing); teeth present	Teeth absent, food is broken down in a chamber called the gizzard

Life Processes in Animals Class 7 Long Question Answer

Question 1.
Shweta was studying the human digestive system and learnt that the pancreas is a vital organ located in the abdomen. It produces a secretion ‘X’ that is released into the small intestine, which is crucial for breaking down the food we eat into simpler substances that can be absorbed by the body.
Based on this information, answer the following questions.
(i) Name the secretion X .
(ii) What is the nature of X ?
(iii) What are the functions of X ?
(iv) Can digestion occur properly without X? Give reason for your answer.
Answer:
(i) Pancreatic juice
(ii) Basic in nature
(iii)

• Neutralises acid present in the food.
• Helps in the breakdown of carbohydrates, proteins, and fats.

(iv) No, digestion cannot occur properly without pancreatic juice because it breaks down carbohydrates, proteins, and fats. Without it, these nutrients cannot be digested and absorbed efficiently by the body.

Question 2.
(i) How do fishes and earthworms breathe?
(ii) What are the different adaptations for respiration used by amphibians like frogs during their life cycle? How is it helpful for them?
Answer:
(i) Fishes have specialised structures called gills for breathing, which are richly supplied with blood vessels. The exchange of oxygen and carbon dioxide between the blood and the gases dissolved in surrounding water takes place across them. Whereas, earthworms use their moist skin for the exchange of gases from the environment.

(ii) Amphibians, like frogs, use different body parts for breathing during different stages of their life:

• Tadpoles breathe through gills, similar to fish.
• Adult frogs breathe using lungs when on land and through their moist skin when underwater.

These adaptations help them to survive both in water and on land.

Question 3.
(i) Rahul was learning about how humans breathe and wanted to know what respiration means and which parts of the body help us breathe.
How would you explain the human respiratory system to Rahul?
Answer:
The process of breaking down food to release energy is called respiration.
Main parts of the human respiratory system are:

• Nostrils
• Nasal passages
• Windpipe
• Lungs
• Alveoli
• Diaphragm

(ii) Give the word equation for respiration.
Answer:
Glucose + Oxygen → Carbon + Water + Energy dioxide

(iii) Write down the function(s) of:
(a) Nasal passages
(b) Alveoli
Answer:
(a) Nasal passages: It filters dust particles and moistens the air we breathe in.
(b) Alveoli: Alveoli are small balloon-like air sacs where the exchange of gases (oxygen and carbon dioxide) takes place.

Question 4.
One afternoon, while having lunch with her mother, Isha wondered how the food she eats is broken down inside the body. As she chewed her food, she started asking her mother a few questions about digestion. Based on their conversation, answer the following questions:
(i) Where does digestion begins in the body, and what is the role of saliva in digestion?
(ii) What does the stomach secrete to aid the process of digestion?
(iii) Define: (a) Mechanical digestion (b) Egestion
Answer:
(i) Digestion of food starts in the mouth. Saliva plays an important role in digestion by moistening the food, making it easier to chew and swallow. It contains a digestive juice that helps break down starch into sugar.
(ii) Stomach secretes digestive juice, acid, and mucus that aids in the process of digestion.
(iii)
(a) Mechanical digestion: The process of initial breakdown of food into fine pieces is called mechanical digestion. This process begins in the mouth as the teeth break down the food we eat into smaller pieces through crushing and chewing.
(b) Egestion: The process of removing undigested and unabsorbed food materials from the body in the form of stool, through the anus, is called egestion.

Life Processes in Animals Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Mohan was fascinated while watching his pet parrot, Peeku, eat grains quickly. He wondered how birds eat and digest food since they do not have teeth. Suddenly, he remembered his science class, where Mrs. Rita explained about a special structure, that helps birds in the process of digestion.

(i) Name the structure.
Answer:
Gizzard

(ii) Do ruminants also have this structure?
Answer:
No, ruminants such as cows and buffalo do not have a gizzard. Instead, they have a rumen, which helps in the digestion of food.

(iii) How does this structure help in the digestion of food?
Answer:
The gizzard has muscular walls and often contains small stones (grit) swallowed by the bird. The contraction and relaxation of the walls help to grind and crush the food into smaller pieces, making digestion easier.
OR
(iii) Is the process of digestion in birds different from that in humans? Give reason.
Answer:
Birds do not have teeth and they use a gizzard for grinding food, whereas humans chew food with their teeth before swallowing. This special structure called gizzard is absent in humans.

Question 2.
During the annual sports day at school, Rohan and Ravi participated in the 100 metre sprint.
After finishing the race, Rohan was gasping for breath. His face turned red, and his heart was beating rapidly. They counted their breaths per minute and observed that Rohan was breathing faster than Ravi. [Critical Thinking and Observation Skills]

(i) Why was Rohan breathing faster than Ravi after the race?
Answer:
Rohan might not be physically fit and healthy, or he might have run faster than Ravi, which required a higher oxygen supply to his muscles and resulted in faster breathing.

(ii) What are the end products formed during respiration in our body?
Answer:
Carbon dioxide, water, and energy.

(iii) What happens during respiration? Name the primary respiratory organ in humans.
Answer:

• During respiration, food in the form of glucose is broken down to release energy.
• Lungs are the primary respiratory organs in humans.

OR

(iii) Does blood play any role during the process of respiration?
Answer:
Yes, blood has a vital role in respiration. It functions as a transport medium for oxygen and carbon dioxide, facilitating gaseous exchange between the lungs and the body parts.

Life Processes in Animals Class 7 Picture Based Questions

Observe the given picture and answer the questions that follow:

1. (i) Where are these structures found?
Answer:
Inner lining of the small intestine

(ii) Mention a structural characteristic of these structures.
Answer:
These are finger-like projections surrounded by tiny blood vessels.

(iii) What are their functions?
Answer:
These finger-like projections increase the surface area for absorption and allow digested nutrients to pass into the blood, which is carried to different parts of the body to provide energy.
OR
(iii) Mention any two other roles of the location where these structures are found.
Answer:

• The small intestine receives bile from the liver to break down fats into tiny droplets.
• It also receives pancreatic juice to neutralise the acid in food.
• Its inner lining secretes digestive juices that further break down fats, proteins, and carbohydrates.

Life Processes in Animals Class 7 Activity Based Questions

Read the following activity and answer the questions that follow:

Question 1.
Objective: To demonstrate the mechanism of breathing using a simple lung model.
Materials required: A transparent plastic bottle, two small balloons, one large rubber sheet, Y-shaped hollow tube, rubber bands and tape

Procedure:

• Take a clean transparent plastic bottle and cut off its bottom.
• Attach two small balloons to the ends of a Y-shaped tube using rubber bands.
• Insert the tube into the mouth of the bottle and seal with tape to make it airtight.
• Stretch the rubber sheet tightly over the open bottom of the bottle.
• Pull the rubber sheet downward and then push it upward gently, while observing the balloons.

Observation: When the rubber sheet is pulled downwards, the balloons inside the bottle inflate.
When the rubber sheet is pushed upwards, the balloons deflate.
(i) Which process of breathing is represented when the balloons inflate?
(ii) What changes occur inside the bottle when the rubber sheet is pulled downwards?
(iii) What does the deflation of balloons indicate about the movement of air during exhalation?
Answer:
(i) Inhalation
(ii) The space inside the bottle increases, allowing air to enter into the balloons and they inflate.
(iii) Deflation of balloons indicates that air moves out of the lungs during exhalation due to reduced volume of the chest cavity.
OR
(iii) What should be kept the same in this activity for a fair demonstration? Mention ‘Yes’ or ‘No’ for each and give reason.

S. No.	Should this be kept the same?	Yes or No?	Reason
(a)	Size of the bottle
(b)	Number of balloons
(c)	Airtight sealing of the bottle

Answer:
(a) Yes; the bottle represents the chest cavity, changing its size affects the space for air.
(b) Yes; the balloons represent the lungs; changing their number is not possible, since humans have two lungs.
(c) Yes; air leakage will disturb air pressure and affect inflation and deflation of balloons.

Life Processes in Animals Extra Questions for Practice

Question 1.
As part of a revision test, Mohan was asked to identify ‘A’ and ‘B’ in the diagram given alongside. Which among the following options should he choose?

(a) A – Carbon dioxide, B – Oxygen
(b) A – Oxygen, B – Carbon dioxide
(c) A – Carbon dioxide, B – Hydrogen
(d) A – Hydrogen, B – Oxygen
Answer:
(a) During respiration carbon dioxide is removed from the body when we breathe out. At the same time, oxygen from the air inside the alveoli enters the blood and is then carried to different parts of the body.

Question 2.
While on a walk through the neighbourhood park, Ananya noticed some tadpoles swimming together in a pond. She wondered how these organisms breathe underwater. Which of the following structures help tadpoles in gaseous exchange?
(a) Gills
(b) Lungs
(c) Alveoli
(d) Moist skin
Answer:
(a) Gills

Question 3.
The image alongside shows a child who is blowing foggy air out of his mouth. Which terminology would be most appropriate for defining the act of blowing air out?

(a) Breathing
(b) Exhalation
(c) Inhalation
(d) Respiration
Answer:
(b) Exhalation

Question 4.
While helping his father plant sunflower seedlings, Mihir noticed an earthworm with moist skin, as given alongside. Curious, he asked his father why earthworms have such skin. What could be the most appropriate explanation Mihir’s father can give?

(a) It helps them escape from a predator’s grip.
(b) It helps them reflect sunlight during summer.
(c) It helps them absorb oxygen from the surroundings.
(d) It helps them absorb nutrients from the soil.
Answer:
(c) Earthworms breathe through their moist skin, which allows gaseous exchange.

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5
Assertion (A): Breathing is the process through which fresh air from outside enters the lungs and fills the alveoli.
Reason (R): Alveoli are balloon-like structures that help in increasing the surface area for exchange of gases.
Answer:
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.

Question 6.
Assertion (A): The large intestine absorbs water and some salts from the undigested food, thus making the waste semi-solid, and it is called stool.
Reason (R): The stool is stored in the upper part of the large intestine, called the rectum.
Answer:
(c) Stool is stored in the lower part of the large intestine, called the rectum.

Question 7.
While teaching her younger brother, Arna explained that the small intestine is in fact the longest part of the digestive system and plays a major role in digestion of food. Her brother, Arsh wondered what exactly it does to help the body obtain energy. What functions are performed by the small intestine?
Answer:

• The small intestine secretes digestive juice that further breaks down fats, proteins, and carbohydrates.
• It has multiple finger-like projections that help in the absorption of nutrients into the blood.

Question 8.
Do different organisms have different breathing organs? Explain.
Answer:
Yes, different organisms have different breathing organs, as this enables them to adapt better to their environment.
For example, most aquatic organisms like fish breathe through gills. On the other hand, terrestrial animals such as birds, elephants, cows, and humans breathe through their lungs.

Question 9.
Ms. Rekha gave her Class 7 students an assignment to make a poster on alveoli. The poster should highlight their function and specific characteristics. What points should the students include in their posters?
Answer:

• Function: Alveoli increase the surface area for efficient exchange of oxygen and carbon dioxide.
• Characteristics: Alveoli are tiny, balloon-like air sacs in the lungs where exchange of gases take place. They have thin walls and are surrounded by blood vessels. They allow oxygen to enter the blood and carbon dioxide to exit the body.

Question 10.
Observe the given figures and answer the following questions.
(i) Name the processes depicted by figures A and B.
Answer:
Figure A indicates the process of inhalation and figure B indicates the process of exhalation.

(ii) In the given figures indicate the direction of

(a) movement of air
(b) movement of diaphragm
(c) movement of ribs
Answer:

Question 11.
Sana, a Class 7 student, was very curious to learn about nutrients present in food. One day at school, her teacher conducted an experiment by adding a few drops of iodine solution to some boiled rice. To her surprise, the rice turned blue-black. Sana later repeated the experiment at her home, with slices of potato and chapati and saw similar results.

(i) What is starch?
Answer:
Starch is a type of complex carbohydrate present in our food.

(ii) Why did the food items show a blue-black colour when iodine was added?
Answer:
Rice, potatoes, and chapati turn blue-black when iodine solution is added to them because these food items contain starch.

(iii) In which part of the digestive system is starch first acted upon, and into which simpler substance is it converted?
Answer:
Digestion of starch begins in the mouth by the action of saliva which contains a digestive juice that helps break down starch into simple sugars.
OR
(iii) Can you think of any two food items that do not contain starch? How can you prove this using the iodine test?
Answer:
Examples of food items that do not have starch include lemon, cucumber, etc. These food items will not turn blue-black when tested with iodine solution.

Question 12.
During a school field trip to a science museum, Aisha saw a model of the human digestive system and was curious about how it works. She asked her teacher to explain the different parts involved in digestion and how they function. How would the teacher explain the different parts of the digestive system to Aisha?
Answer:
Digestion in humans is a step-by-step process that takes place in the alimentary canal. The main organs and their respective roles are:

• Mouth: Site where the food is chewed (mechanical digestion, aided by teeth), and mixed with saliva. Saliva contains digestive juice that begin the digestion of starch.
• Oesophagus: Pushes food to the stomach using muscular movements (contraction and relaxation in a wave-like motion).
• Stomach: Secretes acid and digestive juice that helps in the breakdown of protein, and the mucus secreted protects the stomach lining from the acid.
• Small Intestine: Receives digestive secretions from three sources – the inner lining of the small intestine itself, liver (bile) and pancreas (pancreatic juice) that aids in the complete digestion of food. The nutrients are absorbed into the blood through finger-like projections present on their inner walls.
• Large Intestine: Absorbs water and salts, and then forms solid waste (stool) from the undigested food that is temporarily stored in the rectum before expulsion.
• Anus: Removes undigested waste from the body through the process of egestion.

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium ପରିବାର ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 9 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ତୁମ ପରିବାର ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୁମେ କେଉଁ ନିୟମ ପାଳନ କର ? ସେଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ଆମେ ଆମ ପରିବାର ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀଅଞ୍ଚରେ ମଧ୍ଯରେ ସାଧାରଣତଃ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମ ପାଳନ କରୁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଛି ।
ପରିବାରରେ

1. ସମ୍ମାନଜନକ ଯୋଗାଯୋଗ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଆଦରପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କଦ୍ଵାରା ବୁଝାମଣା ଠିକ୍ ରହେ ।
2. କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ – ପରିବାରର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ । ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ।
3. ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା – ପରିବାରରେ ଏହି ନିୟମ ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀ କରିଥାଏ ଏବଂ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହିତ ନିଜ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ଯବାନ ଥାଏ ।
4. ସାଧୁତା ଏବଂ ସତ୍ୟବହିତା – ପରିବାରରେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ପିଲାର ସାଧୁତା ଯୋଗୁଁ ପିତାମାତା ତାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ସମର୍ଥନ ଦେବା ସହିତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।

ପଡ଼ୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉତ୍ତମ ପରିବାରରେ ସଦସ୍ୟମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଲାଭଳି ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହିପରି ସୁସମ୍ପର୍କ ରଖୁବା ଉଚିତ । ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିରେ କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚାଇବା, କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ନ କରିବା, ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ରହୁଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ମାନି ଆମେ ସମାଜର ଏକ ଦାୟିତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ହୋଇପାରିବା ।

Question 2.
ତୁମେ ଭାବୁଛ କି କିଛି ନିୟମ ପରିବାର କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କାହିଁକି ?
Answer:
ହଁ, ସମୟ ସମୟରେ କିଛି ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ପରିବାର କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

(i) ପରିବାରରେ ଭେଦଭାବ କାର୍ଯ୍ୟ – ବେଳେବେଳେ ପରିବାରର ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ପିଲାଟିଏ ଭାବିଥାଏ ଯେ ତା’ ସହିତ ଭେଦଭାବ କରାଯାଇଛି । ସେ ଭାବେ ଯେ କିଛି ସୁବିଧା ବଡ଼ଙ୍କୁ ଦିଆଗଲାବେଳେ ସେଥୁରୁ ତାକୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ତାର ମନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ବିରୋଧଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସେ ଭାବେ ଯେ ତା’ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରାଯାଇଛି ।

(ii) ବୁଝାମଣାର ଅଭାବ – ପରିବାରରେ ଯେଉଁ ନିୟମ ଥାଏ, ସେହି ନିୟମକୁ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝାଇଦେବା ଉଚିତ । ତା’ ନହେଲେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣାର ଅଭାବ ଦେଖାଦିଏ । ଯେହେତୁ କିଛି ସଦସ୍ୟ ନିୟମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିନଥା’ନ୍ତି ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିୟମ ଅନ୍ୟାୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଲଦି ଦିଆଯାଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଛୋଟ ପିଲାଯିଏ ଭାବେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଘରକୁ ଫେରିବାପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି ? କାହିଁକି ତାକୁ ବାହାରର କିଛି ସାଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବାପାଇଁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ଏହି କଥାକୁ ପିଲାଟି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିନଥିବାରୁ ତା’ ମନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ

(iii) ପକ୍ଷପାତିତା – ଯଦି ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଛି । ତେବେ ନିୟମଭଙ୍ଗ କରିବା କଥା ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆସିଥାଏ । ତେଣୁ ପରିବାରରେ ପିତାମାତାମାନେ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ
ପନ୍ଥା ଆପଣେଇବା ଦରକାର । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – (୧) ମୁକ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ, (୨) ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମର ପ୍ରୟୋଗ, (୩) କାର୍ଯ୍ୟ କଲାବେଳେ ବୟସ ଏବଂ ପରିପକ୍ଵତାକୁ ହିସାବକୁ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକତା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ପରିବାରର ଏକତା ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ । ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକତାଦ୍ଵାରା ସମାଜର ମଧ୍ଯ ମଙ୍ଗଳ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର କେତୋଟି କାରଣ ନିମ୍ନରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।

1. ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ ଏବଂ ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ, ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।
2. ସାମାଜିକକରଣ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସାମାଜିକକରଣ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକମାନେ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥା’ନ୍ତି ।
3. ପରିଚୟ ଏବଂ ଆତ୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା – ପରିବାରରେ ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ଏବଂ ଆତ୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି ।
4. ବାସ୍ତବିକ ସମର୍ଥନ – ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସହଯୋଗ ମିଳିଥାଏ ।
5. ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ – ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବିଶାଳ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅବଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
6. ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜୀବନର ପ୍ରତିକୂଳ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସହଯୋଗ କରିଥାଏ ।

Question 3.
ଗୋଷ୍ଠୀ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଏହାର ଭୂମିକା କ’ଣ ?
Answer:
ଗୋଷ୍ଠୀ କହିଲେ ଏକ ଦଳ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ର ବସବାସ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମୂହ ସ୍ଵାର୍ଥ ଥାଏ । ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହା ଏକ ଗ୍ରାମ, ସହର କିମ୍ବା ନଗର ହୋଇପାରେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଧର୍ମ, ଧର୍ମୀୟ ଦଳ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଦଳ, ଖେଳ ଦଳ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ମଧ୍ଯ ଗୋଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା :

1. ସମସ୍ୟା ସମାଧନ ଏବଂ ସହଯୋଗିତା – ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ସାମଜରେ ଥ‌ିବା ସାଧାରଣ ଆହ୍ଵାନଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳିତ ଭାବରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ଅପରାଧ ରୋକିବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିମିଶି କରିଥା’ନ୍ତି ।
2. ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ସଂରକ୍ଷଣ– ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ଜୀବନରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ନିଜର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଦମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ପରମ୍ପରାକୁ ପାଳନ କରିବା ସହ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ନିଜର ଦାୟା
3. ସମ୍ବଳ ଏବଂ ସେବା ବଣ୍ଟନ – ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜନମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି କରିଥା’ନ୍ତି । ସୁତରାଂ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସମାଜରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଦାୟିତ୍ଵର ସହ ତୁଲାଇଥାଏ ।
4.  ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଏବଂ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗ – ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ସମାଜର ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ହୋଇଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ତୁମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପରିବାର ଦେଖୁଛ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ପରିବାର ଓ ଏହାର ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଆମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ ସାଧାରଣତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଯୌଥ ପରିବାର, ଏକକ ପରିବାର ଏବଂ ଏକପିତା କିମ୍ବା ଏକ ମାତା ଓ ସନ୍ତାନ ଥ‌ି ପରିବାର ।

ଯୌଥ ପରିବାର – ଭାରତରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ଯୌଥ ପରିବାର । ଏହି ପରିବାରରେ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେମା’, ବଡ଼ବାପା, ବଡ଼ମା’, ଦାଦାଖୁଡ଼ି, ବାପା, ମା’, ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ ଏକତ୍ର ବାସ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏପରିକି ନାତି ନାତୁଣୀମାନେ ମଧ୍ଯ ରହିଥା’ନ୍ତି । ସେଥ‌ିରେ ତିନି ପିଢ଼ିର ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲପାଇବା ଥାଏ ।

ଏକକ ପରିବାର – ଏକକ ପରିବାରରେ ସାଧାରଣତଃ ପିତା ଓ ମାତା ଓ ସେମାନଙ୍କର ପିଲାମାନେ ରହିଥା’ନ୍ତି । ଆଜିକାଲି ଏଭଳି ପରିବାର ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।

ଏକ ପିତା କିମ୍ବା ଏକ ମାତା ଓ ସନ୍ତାନ ଥିବା ପରିବାର – ଏଭଳି ପରିବାରରେ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ନଥା’ନ୍ତି ବା ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସେଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ମାତା କିମ୍ବା ଜଣେ ପିତା ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କ ସହିତ ପାରିବାରିକ ଜୀବନଯାପନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏଭଳି ପରିବାର କ୍ଵଚିତ୍ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଏକ ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ଯାହାକୁ ସନ୍ତାନବିହୀନ ପରିବାର କୁହନ୍ତି । ଭବ, ପରିବାରରେ କେବଳ ସ୍ଵାମୀ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ଦମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ବିନା ସନ୍ତାନରେ ରହିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ତୁମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବାର ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ? ତୁମ ମତରେ ଏପରି କାହିଁକି ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆମ ସାହିପଡ଼ିଶାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକକ ପରିବାର ଦେଖାଯାଏ । ପୁରାତନ କାଳର ଯୌଥ ପରିବାର ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଫଳରେ ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ଏକକ ପରିବାର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସାଧାରଣତଃ ସହରୀକରଣ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜୀବନଶୈଳୀ । ପୁନଶ୍ଚ ଏକକ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଵାଧୀନତା, ସୁଖସୁବିଧା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା ଚାହିଁଥାନ୍ତି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଚାକିରି ଓ ଶିକ୍ଷା ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ଯିବା ଫଳରେ ଏକକ ପରିବାରମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।

Question 3.
ଏକ ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ସହପାଠୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ତୁଳନା କରି ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏକ ତୁଳନା କରି ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ଅଧ‌ିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକକ ପରିବାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉ ।

Question 4.
କିଛି ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସମେତ ତୁମେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ତୁମ ମାତୃଭାଷା କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନର ତାଲିକା କର ଏବଂ ଓଡ଼ିଆରେ ସମକକ୍ଷ ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି । ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।
Answer:
ନିମ୍ନରେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ କିଛି ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟ ତାଲିକା ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଇଛି ।

ନାମ	ଓଡ଼ିଆରେ ଶବ୍ଦ	ଓଡ଼ିଆରେ ବର୍ଣ୍ଣନା / ଶବ୍ଦ
ସବିତା	ଭଉଣୀ	ଇଂରାଜୀରେ କଜିନ୍ (Cousin) ଯେପରିକି ଓଡ଼ିଆରେ ମାମୁ ଝିଅ- ଭଉଣୀ, ଦାଦା-ଝିଅ ଭଉଣୀ, ପିଉସୀ ଝିଅ ଭଉଣୀ
ସମୀର	ଦାଦା	ବାପାଙ୍କର ସାନଭାଇ (ଦାଦା ବା କାକା)
ସୁମିତ୍ରା	ମାଆ	ବାପାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ଅଶୋକ	ବାପା	ଜେଜେଙ୍କର ପୁଅ
ସୋନି	ପିଉସୀ	ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ
ନିନି	ଦେଠେଇ, ବଡ଼ବୋଉ	ବାପାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ସୁରେଶ	ଦଦେଇ, ବଡ଼ବାପା	ବାପାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ
ସୁନୀଲ	ପିଉସା	ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ
ରୋହନ	ମାମୁ	ମା’ଙ୍କ ଭାଇ
ରୀତା	ମାଈଁ	ମା’ଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ଜ୍ଯୋତି	ମାଉସୀ	ମା’ଙ୍କ ଭଉଣୀ
ଅଙ୍କିତ	ମଉସା	ମା’ଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ
ମନୋଜ	ଅଜା	ମା’ଙ୍କ ବାପା
ସ୍ଥିତା	ଆଈ	ମା’ଙ୍କ ମା
ଅରୁଣ	ଜେଜେବାବା	ବାପାଙ୍କ ବାପା
ଅରୁଣା	ଜେଜେମା’	ବାପାଙ୍କ ମା’

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ଏବଂ ତୁମ ଉତ୍ତରକୁ କିଛି ସହପାଠୀଙ୍କ ଉତ୍ତର ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Question 5.
ବଜାରରୁ କ’ଣ କିଣାଯିବ, ସେ ବିଷୟରେ ତୁମ ପରିବାରର କିଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ଉଭୟ ପିତାମାତା ଏକତ୍ର ବଜାରରୁ କ’ଣ କିଣାଯିବ ସେ ବିଷୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ।

Question 6.
ତୁମ ଘରେ କିଏ ରୋଷେଇ କରନ୍ତି ?
Answer:
ମୋ ମା’ ଆମ ଘରେ ରୋଷେଇ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିବା କାଟିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 7.
ତୁମ ପରିବାରରେ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ ?
Answer:
ଆମ ପରିବାରରେ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଜେଜେବାପା ଅଟନ୍ତି ।

Question 8.
ତୁମ ଘରର ଚଟାଣ କିଏ ସଫା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରର ଚଟାଣ ବାପା କିମ୍ବା ବଡ଼ଭାଇ ସଫା କରେ ।

Question 9.
ତୁମ ଘରେ ବାସନକୁସନ କିଏ ଧୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ବାସନକୁସନ ମାଆ ଧୁଅନ୍ତି ।

Question 10.
ତୁମକୁ ଘରେ ପାଠପଢ଼ାରେ କିଏ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ପାଠପଢ଼ାରେ ମୋ ପିତାମାତା ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 11.
ସାତ ଜଣିଆ ଏହି ପରିବାରର ଏକ ସରଳ ପରିବାର ବୃକ୍ଷ ତିଆରି କର ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରନ୍ତୁ ।

Question 12.
ବର୍ଷାଙ୍କ ପିତାମାତା କାହିଁକି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷାକ କିଣିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରେମ, ସ୍ନେହ ଏବଂ ଯନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ପରିବାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ଅନ୍ୟ
ପାଇଁ ପୋଷାକ କିଣିଲେ କାରଣ ସେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଥାଏ । ତେଣୁ ବର୍ଷାଙ୍କ ପିତାମାତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଥିଲା ।
ବର୍ଷାଙ୍କର ଦାଦା, ଖୁଡ଼ୀ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ।

Question 13.
ଯଦି ତୁମେ ବର୍ଷାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଥାନ୍ତ ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ କରିଥା’ନ୍ତ ?
Answer:
ମୁଁ ଯଦି ବର୍ଷାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଥା’ନ୍ତି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଖୁସି ହୋଇଥାନ୍ତି ଯେ ମୋର ପିତାମାତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର କିଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ବସ୍ତ୍ରମାନ ପର୍ବ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।

Question 14.
ଓଡ଼ିଶାର ଯେକୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ପରିବାରର କାହାଣୀ ତିଆରି କର ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ କିଛି ପାରିବାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଳନ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଖିପାରିବା । ଲିଖନ ବା ଚିନ୍ତାଙ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ତୁମେ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀରେ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବିନିମୟ କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପିପିଲି ନିକସ୍ଥ ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବିଶ୍ଵମୋହନ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିବାର ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ବିଶ୍ଵମୋହନଙ୍କର ନାତି କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀର ଜଣେ ଛାତ୍ର । କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନଙ୍କ ପିତା ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ଜଣେ ସମବାୟ ସମିତିର କର୍ମଚାରୀ । ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ପୁଞ୍ଜି ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଜମା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଟଙ୍କା ପଇସାର ହିସାବ ଆଦି କାମ ସେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରୁଥିଲେ । ଜଣେ ସମ୍ଭୋଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନଙ୍କୁ ସେ ଅଞ୍ଚଳର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାଣିଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ ।

ଦିନକର ଘଟଣା । ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ବାବୁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ପହଞ୍ଚି ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ତହବିଲରୁ ଏକ ହଜାର ଟଙ୍କରା ଗାଏବ ହୋଇଯାଇଛି । ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜର ତାଙ୍କ ଉପରେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍‌କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ । ଏହିକଥା ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପିଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଉଥ‌ିବା କିଛି ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆଉ କିଛି ଲୋକ ନିନ୍ଦା ବି କଲେ । ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ କିନ୍ତୁ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ସେ ସଟ ଏବଂ ନୀତିନିଷ୍ଠ । ସେ ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଦଣ୍ଡକୁ ମଥାପାତି ସହିନେଲେ ।

କିଛିଦିନ ବିତିଗଲା । ଚାକିରିରୁ ବହିଷ୍କାର ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭିତରେ ତାଙ୍କ ସଂସାର ଚାଲିଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପରମଭକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସବୁଦିନ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ସହିତ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ବିଶ୍ଵମୋହନ ପୁତ୍ରର ସନ୍ତୋଟତା ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ନ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ନାତି କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନକୁ କହୁଥିଲେ, ଦେଖ ତୋର ପିତା, ଯେ କି ମୋର ପୁତ୍ର ଜଣେ ନୀତିନିଷ୍ଠ ଓ ସଛୋଟ ଲୋକ । ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନ୍ୟାୟ ଦେବେ ।

ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ରଥରେ ଦର୍ଶନ କରି ମନଦୁଃଖରେ ଘରକୁ ଫେରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜର ହଠାତ୍ ଆସି ତାଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘‘ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ବାବୁ, ତୁମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଘୋଷ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ତହବିଲ୍‌ରୁ ଗାଏବ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥ ଅଫିସ୍‌ର ପିଅନ ଚୋରି କରିଥିବା କଥା ମାନି ସାରିଛି ।’’ ଏ କଥା ଶୁଣିଲାପରେ ଆନନ୍ଦରେ କାନ୍ଦି ପକାଇଲେ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ । ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପଡ଼ୋଶୀ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ରୁଣ୍ଡହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବଧେଇ ଜଣାଇଲେ । ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା ।

କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନର ଛାତି ମଧ୍ୟ ଗର୍ବରେ ଫୁଲିଉଠିଲା । ଏହି କଥା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସଚ୍ଚୋଟତା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ପ୍ରତି ପରିବାରରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ସହଯୋଗ, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଅନୁକମ୍ପା ରହିଲେ ପରିବାର ସ୍ଵର୍ଗ ପରି ମନେହେବ ।

Question 15.
ଦୁଇ ତିନିଟି ପରିବାରକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ସମସ୍ତ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଏକ ଛୋଟ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କର । ତୁମେ ଲେଖୁଥିବା ନାଟକରେ କିଛି ଆହ୍ବାନ ମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ପରିବାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥ‌ିବା ସମସ୍ୟା ଓ ଏହାର ସମାଧାନ ଉପରେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥ‌ିବ ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 16.
ବର୍ଷା ଏବଂ ପଙ୍କଜଙ୍କ କାହାଣୀରେ ଆମେ ଯୌଥ ପରିବାରର ଉଦାହରଣ ଦେଖୁଲେ । ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କେଉଁ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କିଛି ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଏକକ ପରିବାର (ଅର୍ଥାତ୍ ବୟସ୍କ ପିଢ଼ି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସହକର୍ମୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ରହିବା) ପସନ୍ଦ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ଦୁଇପ୍ରକାର ପରିବାରର କିଛି ଭଲ ବା ଖରାପ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ବର୍ଷା ଏବଂ ପଙ୍କଜଙ୍କ କାହାଣୀରେ ଆମେ ଯୌଥ ପରିବାରର ଉଦାହରଣ ଦେଖୁଲେ କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଏକକ ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ବୟସ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବାରରୁ ଅଲଗା ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ତେବେ ଉଭୟ ଯୌଥ ଏବଂ ଏକକ ପରିବାରର କିଛି ଉପକାର ଏବଂ ଅପକାରକୁ ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା, ସେଥ‌ିପାଇଁ ନିମ୍ନରେ ଏକ ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି ।

ପରିବାର ପଦ୍ଧତି	ଉପକାର	ଅପକାର
ଯୌଥ ପରିବାର	ଦାୟିତ୍ଵ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଛିଡ଼ା ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।	ଗୋପନୀୟତା କମ୍ ଥାଏ, ଏବଂ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କଳହ ଅଧ‌ିକ ଥାଏ ।
ଏକକ ପରିବାର	ଅଧ୍ଵ ସ୍ଵାଧୀନତା ମିଳେ ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ହୋଇଥାଏ ।	ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ସମର୍ଥନ ମିଳି ନ ଥାଏ । ପରି ବ । ର ର ୟୁବ ସଦସ୍ୟମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ମୂଲ୍ୟ ବୁଝି ନଥା’ନ୍ତି ।

Question 17.
ତୁମେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହି କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରତି ଏହା କି ପ୍ରକାର ମନୋଭାବ ପ୍ରକାଶ କରେ ।
Answer:
ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହି କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଫଳରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମନରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରତି ଏକ ଦାୟିତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ରହୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନିଷ୍ପେଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁକମ୍ପା ଏବଂ ଦୟାଳୁଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ।

Question 18.
କମଲ ପରମାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପରେ କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ?
Answer:
କମଲ ପରମାର ଏକ ଛୋଟ ଅଟୋ ମରାମତି ଗ୍ୟାରେଜର ମାଲିକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଗରିବ ଅସହାୟ ପିଲାଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବାର ଯେଉଁ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ତାହା ବାସ୍ତବିକ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ । ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଅନୁକମ୍ପା ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଭାବନା ପିଲାମାନଙ୍କ ସମାଜର ଏହି ବଞ୍ଚତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ସମ୍ମାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଆଣିଦେଲା ।

Question 19.
ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ସେହି ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର । ସମାଜ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଝ କି ?
Answer:
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ସମାଜ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବିକାର କୌଣସି ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ ।

Question 20.
ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସମାଜ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସମାଜ ନିମ୍ନଲିଖତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(୧) ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ଦରକାର ।
(୨) ବିନା ମୂଲ୍ୟରେ ସ୍କୁଲ ୟୁନିଫର୍ମ, ପୁସ୍ତକ ଖାତା ଇତ୍ୟାଦି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଷ୍ଟେସନାରୀ ଜିନିଷ ଯୋଗାଇଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(୩) ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କପାଇଁ ରହିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଫଳରେ ସେମାନେ ବିନା ଦେୟରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିପାରିବେ ।

Question 21.
ତୁମ ପରିବାର ବାହାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ?
Answer:
ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଲୋକଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରିବାରର ବାହାରେ ଥ‌ିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ହେଲେ ଯଥା- ଶିକ୍ଷକ, ଡାକ୍ତର, ନର୍ସ, ଫର୍ମାଶିଷ୍ଟ, କୃଷକ, ପୋଲିସ୍, ନିରାପତ୍ତା କର୍ମଚାରୀ, ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବୀ କର୍ମଚାରୀ, ପୋଷ୍ଟମ୍ୟାନ୍, ଖାଦ୍ୟ ପାର୍ସଲ ଯୋଗାଣକାରୀ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରି ସିଆନ୍, ପାଇପ୍ ମିସ୍ତ୍ରୀ, ସଫେଇ ଇତ୍ୟାଦି ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ପଙ୍କଜଙ୍କ ବାପା କାହିଁକି ବିଶେଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପଙ୍କଜଙ୍କ ବାପା ବିଶେଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି କାରଣ ସେ କିଛି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କାଟ କରି ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ସେ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସାମନା କରିପାରିବେ ।

Question 2.
ଘର କାମରେ ବାପାଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବିଷୟରେ ତୁମର ମତ କ’ଣ ?
Answer:
ଘରକାମ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଦ୍ଵାରା ସବୁ କାମ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ଘର ଭିତର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଘର ବାହାରର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ପିତାମାତା ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସହଯୋଗ କରିଥା’ନ୍ତି । ବାପା କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଘର ବାହାରର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ସୁତରାଂ ଘର କାମରେ ବାପା ବିଶେଷ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 3.
ଜେଜେବାପା କେଉଁ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଜେଜେବାପା ଘରର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇଥିବାରୁ ଘରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୁରୁଖୁରୁରେ ହେବା ପାଇଁ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅଧ‌ିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥ‌ିବାରୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ବାପା ଓ ମାଆ ଉଭୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।

ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶ ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 2.
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏପରି କୌଣସି କ୍ଲବ୍ ଅଛି କି ଯାହାର ତୁମେ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ ? ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ?
Answer:
ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କ୍ଲବ, ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ କ୍ଲବ୍ ଏବଂ ସ୍କାଉଟ୍ ଏବଂ ଗାଇଡ଼୍ ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଲବ୍‌ରେ କିଛି କିଛି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି ଯାହାର ପରିଚାଳନା ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀମାନେ କରିଥା’ନ୍ତି । ମୁଁ ସ୍ପୋର୍ଟଡ୍ କ୍ଲବ୍‌ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ ।

Students can use Class 7 Math Solution Odia Medium and Class 7 Maths Chapter 6 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟା ଖେଳ to check their answers after solving exercises.

7th Class Maths Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 7 Maths Chapter 6 Odia Medium

6.1 ସଂଖ୍ୟା କହେ ଆମ ଜିନିଷ :

Page No. (130 to 131)

Question 1.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମେ କ’ଣ ଜାଣୁଛନ୍ତି ? ପିଲାମାନେ ଏକ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅବଲମ୍ବନ କରି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିବେ । ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସୂଚାଉଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?

Solution:
ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ତା’ର ସମ୍ମୁଖରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିଛନ୍ତି । ପିଲାମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ସଜାଇ ହୋଇ
ଛିଡ଼ା ହେବେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏହି ନୂଆ ସଜ୍ଜିକରଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା କହିବେ ?

Question 2.
ତୁମେ କହିପାରିବ କି ? ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି ? ନିରୀକ୍ଷଣ କର ଓ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।

Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କହୁଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଛାତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ‘0’ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଛାତ୍ରର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵର କୌଣସି ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା ନୁହେଁ । ‘1’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା । ‘2’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ର ତାଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵର 2ଟି ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା । ‘5’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ତାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା 5 ଜଣ ଏବଂ ସେହିପରି ‘6’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ତାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା 6 ଜଣ ଡେଙ୍ଗା ଛିଡା ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଏଠାରେ ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମର ନିୟମଟି ହେଉଛି : ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ତା’ର ସମ୍ମୁଖରେ ଛଡ଼ା ହୋଇଥୁବା ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କହିବେ । ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଏହି ସୂତ୍ରଟି ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରପାଇଁ ପ୍ରଜୁର୍ଯ୍ୟ କି ନାହିଁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।

Question 3.
ଏହି ସୂତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ନିମ୍ନସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିବେ ସେହି ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମଟି ଲେଖ ।

Solution:

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ବହିର ଶେଷରେ ସଂଖ୍ୟାକାଠିଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଥ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଡ଼ି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରିକି କ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ପଢ଼ିବା ।
(a) 0, 1, 1, 2, 4, 1, 5
(b) 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0
(c) 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6
(d) 0, 1, 0, 1, 0, 1,
(e) 0, 1, 1, 1, 1, 1, 1
(f) 0, 0, 0, 3, 3, 3, 3
Solution:
(a) ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 1, 2, 4, 1, 5
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(b) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(c) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(d) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 0, 1, 0, 1, 0
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(e) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 1, 1, 1, 1, 1
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(f) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 0, 0, 3, 3, 3, 3
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉକ୍ତି ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରି ଚିହ୍ନଟ କର ଯେ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ, କେବଳ ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଆଦୌ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ । ଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
(a) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ‘0’ (ଶୂନ) କୁହନ୍ତି ତେବେ ସେ ସେହି ଦଳରେ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି ।
(b) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ‘0’ (ଶୂନ) ।
(c) ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ‘0’ (ଶୂନ) ।
(d) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମରେ କିମ୍ବା ଶେଷରେ ଠିଆ ହୋଇ ନଥାନ୍ତି ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ମଝିରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ସେ ‘0’ (ଶୂନ) କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।
(e) ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ସଂଖ୍ୟା କହିବେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ କମ୍ ।
(f) ଆଠଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିବା ଦଳରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Solution:
(a) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିବେ ‘0’ ଓ ସେ ଗ୍ରୁପ୍‌ର ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି B କହିବେ ‘0’ ଓ ସେ ଗ୍ରୁପ୍‌ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ନୁହେଁ ।

(b) ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ । କାରଣ ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ହେଲେ ତେବେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥ‌ିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବଦା ‘0’ ହେବ ।

(c) ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ । ଯେହେତୁ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନଥା’ନ୍ତି ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବଦା ‘0’ ହେବ ।

(d) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୯ ମଝିରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ‘0’ କହିବେ ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୯ ମଝିରେ ଅଛନ୍ତି । ମାତ୍ର ‘0’ କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।

(e) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ F ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 5 କହିବେ ଓ F ମଧ୍ୟ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚତାରେ ଛୋଟ ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ C ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 1 ଓ C ମଧ୍ୟ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ନୁହେଁ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ।

(f) ନିମ୍ନସ୍ଥ ଦର୍ଶାଯାଇଥ‌ିବା ଚିତ୍ରରେ ଆଠଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥ‌ିବା ଦଳରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 7 ।

6.2 ଯୋଡ଼ ବେଯୋଡ଼ ବାଛ :

Page No. (132 to 136)

କିଶୋର ପାଖରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାକାର୍ଡ଼କୁ ନେଇ ସେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନଧନ୍ଦାକୁ ସମାଧାନ କରିବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି । ତା’ ପାଖରେ ଥ‌ିବା 5 ଟି ଖାଲି କୋଠରି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଠରିରେ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ରହିବ ଯେପରିକି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ । ଏହି ଧନ୍ଦାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ କୌଶଳଟିଏ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ କି ?

Question 1.
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ୫ଟି ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ର ଯୋଗପଳ 30 ହେବ ? ଏହା ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? ଏହି ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ 5ଟି କାର୍ଡ଼ ବାଛିବାର ଅନେକ ଉପାୟ ଅଛି । ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବନା ଯାଞ୍ଚ ନକରି ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ଅଛି କି ?
Solution:
ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା 5ଟି ବାକ୍ସ ମଧ୍ଯରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ସରେ ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ରହିବ ।
5ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ଏବଂ ଏହା 30 ସହ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ । କାରଣ 30 ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ନାହିଁ ।
ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।
ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 2.
ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ ଯୋଗଫଳ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ ? ଯୋଗଫଳକୁ ଯୋଡ଼ିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ କି ?
Solution:
ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ = ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ ଯୋଗଫଳ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ଯୋଗଫଳକୁ ଯୋଡ଼ିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଯୋଗଫଳ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ, ଅନ୍ଵେଷଣ କର ।
(a) ଚାରୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(b) ପାଞ୍ଚୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(c) ଛଅଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
Solution:
(a) ଚାରୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ।
= ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ।

(b) ପାଞ୍ଚୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ = (ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ) + ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(c) ଛଅଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 4.
ସୋମ ଓ ଓମ୍ ଦୁଇଭାଇ । ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି । ଆଜି ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଓମ୍‌ଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁହିଁଙ୍କର ବୟସ ମିଶି 112 ଅଟେ । ଏହା ସମ୍ଭବ କି ? କାହିଁକି ହେବ କିମ୍ବା କାହିଁକି ହେବ ନାହିଁ ?
Solution:
ଯେହେତୁ ଦୁଇଭାଇ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ବୟସ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ସେମାନଙ୍କର ବୟସ 51 ଓ 52 ହୋଇପାରିବ କି ?

51 + 52 = 103 । ଆଉ କିଛି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାର ଉଦାହରଣ ନିଅ, ଯାହାର ଯୋଗଫଳ 112 ହେବ ।
ଗଣନ ସଂଖ୍ୟା 1, 2, 3, 4, 5, ….. କ୍ରମରେ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ଥାଆନ୍ତି । ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।

ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ ? ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ ଆମେ ଯୋଡ଼ିରେ ସଜାଇ ଲେଖିପାରିବା ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

ଯେହେତୁ 112 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସୋମ୍ ଓ ଓମ୍‌ର ବୟସ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ବୟସର ସମଷ୍ଟି 112 ହେବ ନାହିଁ ।
ଆମେ ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଧର୍ମକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଯୋଡ଼, ବେଯୋଡ଼ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ଏବଂ ସେହିପରି ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଚିତ୍ରିତ ଉପସ୍ଥାପନାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ନିମ୍ନସ୍ଥ ଯୋଗକ୍ରିୟାରେ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ (ଯୋଡ଼, ବେଯୋଡ଼) ସ୍ଥିର କର ।
(a) ଦୁଇଟି ଯୁଗ ଓ ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
(ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ : ଯୁଗ୍ମ + ଯୁଗ୍ମ + ଅଯୁଗ୍ମ + ଅଯୁଗ୍ମ)
Solution:
ଦୁଇଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ।

(b) ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଓ ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ।
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା

(c) ପାଞ୍ଚୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ପାଞ୍ଚୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

(d) ଆଠଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ଆଠଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

Question 2.
ଆମେ ଜାଣୁ !
(a) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(b) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଠିକ୍ ସେହିପରି, ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ଲେଖ ।
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(e) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(f) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(g) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
Solution:
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(e) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ ସଂଖ୍ୟା ।
(f) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯଗ ସଂଖ୍ୟା ।
(g) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

ଗ୍ରୀକ୍ଟରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କ୍ଷେତ୍ର :

ଗୋଟିଏ 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ୨ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ଅଛି ଯାହା ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ । ପୁନଶ୍ଚ 3 × 4 ଗ୍ରୀଡ଼ରେ 12ଟି ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ଅଛି ଯାହା ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ।

Question 1.
ଏକ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥର ମାପ ଜଣା ଥିଲେ ହିସାବ ନକରି ସେଥୁରେ କେତୋଟି ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ହେବ କହିପାରିବ କି ?
Solution:

ଯଦି ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ m ସଂଖ୍ୟକ ଧାଡ଼ି ଓ n ସଂଖ୍ୟକ ସ୍ତମ୍ଭ ଥାଏ, ସେଥିରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର
କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା = m × n
ଉଦାହରଣ : ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ 3 ଧାଡ଼ି ଓ 4ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ।
ଛୋଟ ବର୍ଗକୋଠରି ସଂଖ୍ୟା = 3 × 4 = 12
ମନେକର ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଧାଡ଼ିସଂଖ୍ୟା = m
ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ସଂଖ୍ୟା = n ।
ଆମେ ପାଇବା m × n ସଂଖ୍ୟକ ଛୋଟ କୋଠରି ।
ଯଦି m ଓ n ଉଭୟ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
ଯଦି m ଓ n ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯଦି m ଓ n ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ପରିମାପ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରୀଡ଼ଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ବାହାର କର ।
(a) 27 × 13
(b) 42 × 78
(c) 135 × 654
Solution:
(a) ଦିଆଯାଇଥିବା ଗ୍ରୀଡ଼ = 27 × 13
ଏଠାରେ 27 ଓ 13 ଉଭୟ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

(b) ଦିଆଯାଇଥିବା ଗ୍ରୀଡ଼୍ = 42 × 78
ଏଠାରେ 42 ଓ 78 ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

(c) ଦିଆଯାଇଥୁବା ଗ୍ରୀଡ଼୍ = 135 × 654
ଏଠାରେ 135 ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଓ 654 ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

ପରିପ୍ରକାଶରେ ଯୋଡ଼-ବିଯୋଡ଼ :
ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 3n + 4 ବିଚାରକୁ ନିଅ । nର ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶର ମାନ ଯୋଡ଼ (ଯୁଗ୍ମ) ଓ ବିଯୋଡ଼ (ଅଯୁଗ୍ମ) ହେବ ।

n	3n + 4 ର ମୂଲ୍ୟ	ଯୁଗ୍ମ / ଅଯୁଗ୍ମ
3	13	ଅଯୁଗ୍ମ
8	28	ଯୁଗ୍ମ
10	34	ଯୁଗ୍ମ

Question 1.
ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବଦା ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ରହିପାରିବ ବା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ଉଦାହରଣ : (କ) 100b (ଖ) 48n – 2 । ଏହିପରି ଆଉ କିଛି ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।
Solution:
(କ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 100b
ଯେହେତୁ 100 ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ଧ, ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 100b ହେଉଛି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(ଯେକୌଣସି b ର ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ)

(ଖ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 48n – 2
ଯେହେତୁ 48 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 48n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 48n – 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(ଗ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 4n + 1
ଯେହେତୁ 4 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 4n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 4n + 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(ଘ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2n + 3
ଯେହେତୁ 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 2n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 2n + 3 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 2.
କିଛି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବଦା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
Solution:
ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 4n + 1
ଯେହେତୁ 4 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 4n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 4n + 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 3.
3n + 4 ପରି ଅନ୍ୟ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମାନ ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
Solution:
ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 5n + 8, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
5 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ଯଦି n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୁଏ, 5n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 5n + 8 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯଦି n ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୁଏ, 5n = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 5n + 8 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ, କାରଣ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 4.
k = 1, 2, 3, …… ପାଇଁ 6k + 2 ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ 8, 14, 20, ………….. ଯେଉଁଥରେ ଅନେକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।
Solution:
k = 1 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 1 + 2 = 8
k = 2 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 2 + 2 = 14
k = 3 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 3 + 2 = 20
k = 4 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 4 + 2 = 26
∴ k = 1, 2, 3, ……. ପାଇଁ 6k + 2 ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ 8, 14, 20, ………. ଯେଉଁଥରେ ଅନେକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।

Question 5.
ଏପରି କିଛି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖୁପାରିବା କି ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବା (ସୂଚନା : ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଏକ ଗୁଣନୀୟକ 2)
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ପରିପ୍ରକାଶ = 2n
n = 1 ପାଇଁ, 2n = 2 × 1= 2
n = 2 ପାଇଁ, 2n = 2 × 2 = 4
n = 3 ପାଇଁ, 2n = 2 × 3 = 6
n = 4 ପାଇଁ, 2n = 2 × 4 = 8
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
∴ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 2n ପାଇଁ, ଆମେ କେବଳ ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ପାଇପାରିବା 2, 4, 6, ….. ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 6.
ଏପରି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଅଛି କି ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବା । ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ 4 ର ଗୁଣିତକ ପରିପ୍ରକାଶର n ତମ ପଦଟି ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘n’କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସୂଚିତ ହୋଇଥାଏ ଯହିଁରେ n ଅନୁକ୍ରମର ପଦ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (ଯଥା- ପ୍ରଥମ, 23 ତମ (ତେଇଶିତମ), 100 ତମ (ଶହେତମ) ଏବଂ 17 ତମ (ସତରତମ)…. ଇତ୍ୟାଦି)
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2n – 1
ଯେହେତୁ 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 2n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 2n – 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 1 – 1 = 2 – 1 = 1
n = 2 ପାଇଁ, 2n – 1= 2 × 2 – 1 = 4 – 1 = 3
n = 3 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 3 – 1 = 6 – 1 = 5
n = 4 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 4 – 1 = 8 – 1 = 7
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
∴ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 2n – 1 ପାଇଁ, ଆମେ କେବଳ ଅଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ପାଇପାରିବା 1, 3, 5, 7…… ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 7.
2 ର ଗୁଣିତକ ପାଇଁ n ତମ ପଦଟି କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? କିମ୍ବା n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କ’ଣ ?
Solution:
ମନେକର ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 2n, ଯେଉଁଠାରେ n ଯେକୌଣସି ଏକ ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1, 2, 3, 4, ………… ପାଇଁ ଗାଣତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2, 4, 6, 8 ….. ହେବ, ଯାହାକି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସୂତ୍ର = 2n, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
∴ n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n
ମନେକର ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 2n – 1, ଯେଉଁଠାରେ n ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1, 2, 3, 4………….. ପାଇଁ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 1, 3, 5, 7 ………. ହେବ, ଯାହାକି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସୂତ୍ର = 2n – 1, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
∴ n ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ସଂଖ୍ୟା = 2n – 1

Question 8.
ଶହେ ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ?
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ n ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n – 1
∴ 100 ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2 × 100 – 1 = 200 – 1 = 199

Question 9.
ଶହେତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ?
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n
∴ 100 ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2 × 100 = 200

6.3 ଗ୍ରୀଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ଵେଷଣ :

Page No. (136 to 140)

ଏହି 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର । ଏକ ସାଧାରଣ ନିୟମକୁ ପାଥେୟ କରି ଏଥରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଲେଖାଯାଇଛି । 1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ପୁନଶ୍ଚ ଗ୍ରୀଡ଼ ବାହାରେ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଇଛି ।

Question 1.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ଗ୍ରୀଡ଼ଗୁଡ଼ିକର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Solution:

(i) ଆମେ ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ 13 + 14 + 18 = 45
ଓ 24 + 9 + 12 = 45
1 + 2 + 3 + …… + 8 + 9 = 45
1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ୍ସକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କରି ଲେଖିହେବ ।

(ii) ଆମେ ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ 24 + 15 + 16 = 45
ଓ 12 + 16 + 17 = 45
1 + 2 + 3 + …… + 8 + 9 =45
1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କରି ଲେଖୁହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Solution:

ଏହି ଗ୍ରୀଡ୍‌ରେ ସଂଖ୍ୟା 9 ଅଛି, ଯାହା ପୂରଣ ହୋଇଛି ।
ତେଣୁ ଆମେ 1, 2, 3 ……. 8 ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହେବ ।
ତୃତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭର ଯୋଗଫଳ = 26
ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା 9 ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର
ଯୋଗଫଳ 26 – 9 = 17 ହେବ ।
1, 2, 3, ……..8 ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ 17 ହେବ ନାହିଁ ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 9 ପରେ 8 ଓ 7 ଅଛି । 8 + 7 = 15 ହେବ ।
ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ 5 ଅଛି ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ 1 + 2 + 3 = 6 ହେବ ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଉପରିସ୍ଥ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଶୂନ୍ୟ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । କାରଣ କ’ଣ ?
Solution:
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସର୍ବନିମ୍ନ ରାଶି ; 1 + 2 + 3 = 6
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ରାଶି : 9 + 8 + 7 = 24
ତେଣୁ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 6 ଠାରୁ ସାନ ହେବ ନାହିଁ କିମ୍ବା 24 ଠାରୁ ବଡ଼ ହେବ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଦତ୍ତ ଗ୍ରୀଷ୍ମଲି ବୃତ୍ତସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ 5 ଏବଂ 26 ରହିଅଛି । ତେଣୁ ଏହି ଗ୍ରୀନ୍ଥର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 4.
ତିନୋଟି ଧାଡ଼ିର ସଂଖ୍ୟା ଏକତ୍ର ମିଶିଲେ ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭ ସଂଖ୍ୟାମାନ ଏକତ୍ର ମିଶିଲେ ଯୋଗଫଳ କାହିଁକି 45 ହେବ ?

Solution:
ଦତ୍ତ ଗ୍ରୀଡ୍ର ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗପଳ ସମାନ । ଏଠାରେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, 9ଟି ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 = 45

ଏକ ବର୍ଗ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣିକ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସମାନ ହେଲେ ତାହାକୁ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ କୁହାଯାଏ । ଧାଡ଼ି ବା ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ କୁହୁକ ସମଷ୍ଟି କୁହାଯାଏ ।

ମନଇଚ୍ଛା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗଟିର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର । କାରଣ, ଆମେ ଦେଖୁଲେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାରକରି (ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି) ଅନେକ ଉପାୟରେ ବର୍ଗଗୁଡ଼ଇକ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରକୃତରେ ଦେଖାଯାଇଛି 3, 62,880 ଉପାୟରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରୀଡ୍ରେ ଲେଖୁହେବ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଏଥୁମଧ୍ୟରୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପାୟ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ଏକ କୁହୁକବର୍ଗ କେତୋଟି କୌଶଳରେ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।

Question 1.
କୁହୁକ ରାଶି କେତେ ହୋଇପାରେ ? ଏହା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରିବ କି ?
Solution:
ଆମେ ଦେଖୁବା ଯେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଧାଡ଼ି ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ 45 ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ିର ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗପଳ 15 ହେବ । ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ । ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ କୁହୁକ ରାଶି 15 ହେବା ଜରୁରୀ ଅଟେ । ଏହା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 2.
କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ହେବ ?

Solution:
ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ଭାବନାକୁ ବିଚାର କରିବା । କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 9 ହୋଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ବର୍ଗ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିକରେ 8 ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ : କୌଣସିକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ 8 + 9 + ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଖ୍ୟା = 15 ହେବ କି ? କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଆମେ 8 କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରଖୁଲେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବ । ତେଣୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ 9 ରହିପାରିବ ନାହିଁ । କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା ‘1’ ହୋଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ 2 ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଠରିରେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ । ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ 2 + 1 + ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଖ୍ୟା = 15 । ଏହା ଅସମ୍ଭବ । କାରଣ, ଆମେ କେବଳ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ । ଆମେ l କୁ ଯେଉଁଠାରେ ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ତେଣୁ । ରହିପାରିବ ନାହିଁ ।

1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 5 ହେବା ଜରୁରୀ ।

କୁହୁକ ବର୍ଗର କେଉଁ କୋଠରିରେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା । ଏବଂ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 9 ଆସିବ । ଆମେ ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ଜାଣିଲୁ ଯେ । ଓ 9 ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ କୋଠରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ କୋଠରିରେ ରହିବେ ।

ଯଦି 1 କୁ ବାମପଟେ ଉପରିସ୍ଥ କୋଣ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଏ ତେବେ 1 କୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ତିନୋଟି ଉପାୟରେ ଯୋଗ କରି ଯୋଗଫଳ 15 ନିଶ୍ଚିତ ପାଇବା ।
ଆମେ ପାଇବା, 1 + 5 + 9 = 15
1 + 6 + 8 = 15 ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ଲେଖିପାରିବା ।

Question 3.
9 କୁ ଏକ କୌଣିକ ସ୍ଥିତିରେ ରଖାଯାଇପାରିବ କି ?
Solution:
ସଂଖ୍ୟା 1 ଏବଂ 9 କୌଣିକ ସ୍ଥିତିରେ ଆଦୌ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ସେ ଦୁହେଁ ମଝି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ରହିପାରିବେ ।

Question 4.
1 ଏବଂ 9 ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଇ ପାରିବ କି ? ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆମ କୁହୁକ ବର୍ଗର ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବ ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି । ଏହାକୁ ସମାପ୍ତ କର ।
Solution:

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କେତୋଟି ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ କୁହୁକ ବର୍ଗ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ ?
Solution:
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଆମେ 8ଟି କୁହୁକ ବର୍ଗ ତିଆରି କରିପାରିବା ।

Question 2.
2 ରୁ 10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର । ଏଥନିମନ୍ତେ କେଉଁ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ? ଏହାକୁ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଗଠନ କରିଥୁବା କୁହୁକ ବର୍ଗ ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Solution:
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଥା – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ସଂଖ୍ୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ରୀଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା ।

2 ରୁ 10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଥା – 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ସଂଖ୍ୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ରୀଡ଼୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା ।

Question 3.
ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ନିଅ, ଏବଂ
(a) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ 1 ବଢ଼ାଅ ।
(b) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କର ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫଳାଫଳ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ହେଉଛି କି ? ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୁହୁକ ରାଶି କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ କର ।
Solution:

ମନେକର 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 15 ହେବ ଏବଂ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର
ହେବ ।

(a) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ 1 ବଢ଼ାଇଲେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 18 ହେବ ଏବଂ ଗ୍ରୀଜ୍ଝଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ । ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମରେ 1 ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ ଗ୍ରୀକ୍ଚର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳରେ 3 ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି ।

(b) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କଲେ ଗ୍ରୀଡ୍‌ଟି ନିମ୍ନପ୍ରକାରର ହେବ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ । ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣ କଲେ କଲେ ଗ୍ରୀନ୍ସର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ମଧ୍ୟ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହେଉଛି ।

Question 4.
ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିହେବ ?
Solution:

ହଁ, ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିହେବ । ଯଥା-
(a) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବିୟୋଗ କଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିପାରିବା ।
(b) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିପାରିବା ।

Question 5.
କ୍ରମାଗତ ନଅଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି (ଯେପରିକି 2 ରୁ 10, 3 ରୁ 11, 9 ରୁ 17 …ଇତ୍ୟାଦି) ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Solution:


1 ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କଲେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 15
2 ରୁ 10 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କଲେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 18
3 ରୁ 11 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପାଇବାକୁ ହେଲେ । ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ 2 ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 21
9 ରୁ 17 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପାଇବାକୁ ହେଲେ
1 ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ୫ ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 39

3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର ସାଧାରଣ ରୂପ :

Question 1.
କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମେ ଗଢ଼ିଥିବା ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ନିଅ । ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାଟି ‘m’ ହୁଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ‘m’ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ପ୍ରତି କୋଠରିର ରାଶି m ଠାରୁ କେତେ ଅଧିକ କିମ୍ବା କେତେ କମ୍ ତାହା ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।

Solution:

ଆମେ ଜାଣିଛେ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାଟି m ହେଲେ, କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 3m ହେବ ।
ସୋପାନ – 1 ; କୁହୁକ ରାଶିମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 3m ହେବ ।
ସୋପାନ – 2 : 9 ଟି ସଂଖ୍ୟା : m – 4, m – 3, m – 2, m – 1, m, m + 1, m + 2, m + 3, m + 4
ସୋପାନ – 3 : m – 4 ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 9 ଟି ସଂଖ୍ୟାରେ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ଏହା ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ସୋପାନ – 4 : ଉପରୋକ୍ତ ଗ୍ରୀନ୍ସରେ 3ଟି ଧାଡ଼ି ଓ 3ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭର ଯୋଗଫଳ 3m ହେଉଛି । ଏହି ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ 9 ଟି ସଂଖ୍ୟା ନେଇଥିଲେ,
ଯଥା – m – 4, m – 3, m – 2, m – 1, m, m + 1, m + 2, m + 3 ଓ m + 4

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଏହି ସାଧାରଣ ରୂପକୁ ବ୍ୟବହାର କରି କେନ୍ଦ୍ରରେ 25 ରଖ୍ କୁହୁକ ବର୍ଗଟିଏ ଗଠନ କର ।

Solution:

ଯଦି ଗୋଟିଏ କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ, କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ମନେକର m = 25
m – 4 = 25 – 4 = 21, m – 3 = 25 – 3 = 22, m – 2 = 25 – 2 = 23,
m – 1 = 25 – 1 = 24
m + 1 = 25 + 1 = 26, m + 2 = 25 + 2 = 27, m + 3 = 25 + 3 = 28,
m + 4 = 25 + 4 = 29
∴ ଉପର କୁହୁକ ବର୍ଗଟିରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇଲେ ଆମେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା = 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29
∴ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 25 କୁ ନେଇ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ଆମେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ପାଇବା ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 75

Question 2.
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ କିମ୍ବା କୌଣୀୟ ସ୍ଥିତିର ପଦମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା କି ?
Solution:

ଯଦି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ, ତେବେ ସାଧାରଣତଃ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ିର ସମଷ୍ଟି = 3m
ଯେକୌଣସି ସ୍ତମ୍ଭର ସମଷ୍ଟି = 3m
ଯେକୌଣସି କଣ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 3m

Question 3.
ପ୍ରାପ୍ତ ଫଳାଫଳକୁ ଲେଖ ।
(a) ସାଧାରଣ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ 1 ଯୋଗ କରିବା ପରେ
(b) ସାଧାରଣ ରୂପର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କରିବା ପରେ
Solution:
ଯଦି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ,
ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(a) ସାଧାରଣ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ 1 ଯୋଗ କରିବା ପରେ, ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ବର୍ଗର ସମଷ୍ଟି 3m + 3 ହେବ ।

(b) ସାଧାରଣ ରୂପର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କରିବାପରେ,
ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ବର୍ଗର ସମଷ୍ଟି 6m ହେବ ।

Question 4.
କୁହୁକ ରାଶି 60 ହୋଇଥୁବା ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର ।
Solution:

60 କୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କଲେ, 60 ÷ 3 = 20
ଏହି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 20 ହେବ ।
କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ୨ଟି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି – 20 – 4, 20 – 3, 20 – 2, 20 – 1, 20, 20 + 1, 20 + 2, 20 + 3, 20 + 4 = 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24
ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ିର ସମଷ୍ଟି = 60
ଯେକୌଣସି ସ୍ତମ୍ଭର ସମଷ୍ଟି = 60
ଯେକୌଣସି କର୍ଣ୍ଣ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 60

Question 5.
କ୍ରମରେ ନଥ‌ିବା 9ଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ସମ୍ଭବ କି ?
Solution:

ମନେକର 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 15 ହେବ ଏବଂ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର
ହେବ ।

କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କଲେ ଗ୍ରୀଜ୍ଝଟି ନିମ୍ନପ୍ରକାରର ହେବ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ ।

ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣ କଲେ କଲେ ଗ୍ରୀନ୍ସର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ମଧ୍ୟ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହେଉଛି ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମଟି ବଦଳି ଯାଉଛି ।

∴ ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ କ୍ରମରେ ନଥ‌ିବା ୨ଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ସମ୍ଭବ ।

ସର୍ବପ୍ରଥମ 4 × 4 କୁହୁକ ବର୍ଗ :

ସର୍ବପ୍ରଥମ 4 × 4 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତର ଖଜୁରାହୋରେ ଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ଵନାଥ ଜୈନ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ଚଉତିଶା ଯନ୍ତ୍ର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହାର ଅର୍ଥ ଚଉତିରିଶ ବା 34 ।
Question 1.
ଏହାକୁ କାହିଁକି ଚଉତିଶା ଯନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଉଛି ?
Solution:
ଏହାର ପ୍ରତି ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକଲେ କୁହୁକ ରାଶିଟି 34 ହେବ । ଦଉଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣୀୟ ସ୍ଥିତିର ଚାରୋଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟ କିଛି ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି ଯାହାର ଯୋଗଫଳ 34 ହେବ ।

6.4 ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରିୟ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ :

Page No. (142 to 145)

ବୀରାହଙ୍କ-ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା :

Question 1.
କ୍ଷୁଦ୍ର ପଦଂଶ (1 ମାତ୍ରା), ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ (2 ମାତ୍ରା) ଥ‌ିବା ସଙ୍ଗୀତରେ କେତୋଟି 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଅଛି ? ଅର୍ଥାତ୍ କେତୋଟି କୌଶଳରେ ଜଣେ ସେହି ସଂଗୀତରେ ଏକ ପାଦରେ ଥକ୍କା କ୍ଷୁଦ୍ରାଶ ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶକୁ 8 ମାତ୍ରାରେ ପୂରଣ କରିବ ।
Solution:
ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିହେବ ।
ଉଦାହରଣ : ଷାଠିଏ ପଉଟି ଭୋଗରୁ ତୁମର, କାଢ଼ି ତ ନେଇନି ହରି
କୁହ ତେବେ କେଉଁ ଅପରାଧେ ମୋତେ, କଲ ଦାଣ୍ଡର ଭିକାରି ।
ଯଦି ଏହି ପଦରେ ଥ‌ିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ପଦଂଶ I ମାତ୍ରା ସମୟ ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ 2 ମାତ୍ରା ସମୟ ନେଉଥାଏ, ତେବେ ଏଥ‌ିରେ ୫ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ।
ଅର୍ଥାତ୍ କୁ କେତୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କେବଳ । କିମ୍ବା 2 ର ଯୋଗଫଳ ରୂପେ ଲେଖାଯାଇପାରିବ ।
8 = 2 + 2 + 2 + 2
8 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 2
8 = 2 + 2 + 1 + 1 + 2
8 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1
8 = 1 + 2 + 2 + 1 + 2 ………… ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 2.
1, 2, 3, 4 କୁ ଏହିପରି କେବଳ 1 କିମ୍ବା 2 ର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ କେତେ ପ୍ରକାରରେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ ?

	ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ	ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା
n = 1	1	1
n = 2	1 + 1, 2	2
n = 3	1 + 1 + 1, 1 + 2, 2 + 1	3
n = 4	1 + 1 + 1 + 1, 1 + 1 + 2, 1 + 2 + 1, 2 + 1 + 1, 2 + 2	5
n = 5	1 + 1 + 1 + 1 + 1, 1 + 1 + 1 + 2, 1 + 1 + 2 + 1, 1 + 2 + 1 + 1, 1 + 2 + 2, 2 + 1 + 1 + 1, 2 + 1 + 2	8

ଏଥୁରୁ ଜଣାଯାଏ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 8 ହେବ ।

ଏହି କୌଶଳରେ ଠିକ୍ ତାଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ‘1+’ କିମ୍ବା ‘2+’ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଯଦି ଏହା 1+ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ହେବ ଏବଂ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ 5ଟି ଉପାୟରେ ପୂର୍ବପରି ଲେଖୁପାରିବା । ଯଦି ଏହା 2+ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 3 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ 3ଟି ଉପାୟରେ ଲେଖୁପାରିବା ।

ତେଣୁ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 3 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସହ ସମାନ ହେବ । = 3 + 5 = 8

6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳୁ ଓ 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 8 + 5 = 13 ହେବ।

7 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 8 + 13 = 21 ହେବ।

8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 7 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 13 + 21 = 34 ହେବ ।

Question 3.
6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ତାଳକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଢଙ୍ଗରେ 1 ଓ 2 ର ଯୋଗଫଳ ରୂପେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଉପାୟରେ ଲେଖ । ତୁମେ ସମସ୍ତ 13ଟି ଉପାୟରେ ଲେଖୁପାରିଲ କି ?
Solution:
1. 6 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1
2. 6 = 1 + 1 + 1 + 1 + 2
3. 6 = 1 + 1 + 1 + 2 + 1
4. 6 = 1 + 1 + 2 + 1 + 1
5. 6 = 1 + 2 + 1 + 1 + 1
6. 6 = 2 + 1 + 1 + 1 + 1
7. 6 = 1 + 1 + 2 + 2
8. 6 = 1 + 2 + 1 + 2
9. 6 = 1 + 2 + 2 + 1
10. 6 = 2 + 1 + 1 + 2
11. 6 = 2 + 1 + 2 + 1
12. 6 = 2 + 2 + 1 + 1
13. 6 = 2 + 2 + 2
∴ ଆମେ ପାଇଲେ 13 ଗୋଟି ଉପାୟ ।

ସମୟ ଅବଧ‌ି ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଥିବା ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟର କୌଶଳ 700 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାବିତ୍ ବୀରାହଙ୍କ ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ତେଣୁ 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, …. ଅନୁକ୍ରମକୁ ବୀରାହଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମ ଓ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

ବୀରାହଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତ ସଂଗୀତ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ଏପରିକି ବୀରାହଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ ପିଙ୍ଗଳଙ୍କ (ପ୍ରାୟ 300 ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ଜନ୍ମ) ଗବେଷଣାଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ବୀରାହକଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୋପାଳ (ପ୍ରାୟ 1135 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ଏବଂ ହେମଚନ୍ଦ୍ର (ପ୍ରାୟ 1150 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର ଓ ଗବେଷଣା କରିଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।

ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ ଇଟାଲୀ ଦେଶର ଗାଣିତିକ ଫିବୋନାସିଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଫିବୋନାସି ପ୍ରାୟ 1200 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏଣୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ଫିବୋନାସି ପ୍ରଥମ, ଦ୍ଵିତୀୟ ବା ତୃତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି । ତେବେ କେତେକ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମକୁ ବୀରାହଙ୍କ-ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା କହନ୍ତି ।

Question 4.
କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଥ‌ିବା ପଦରେ 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ୫ମ ପଦଟିକୁ ନେଇପାରିବା ।
Solution:
1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55 ……… ଯେହେତୁ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ଅଷ୍ଟମ ପଦଟି 34 ଏଣୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଯୁକ୍ତ ପଦରେ 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 34 ହେବ ।

Question 5.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମର 55 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦର ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ହେବ ?
Solution:
ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ତା’ର ଠିକ୍ ପୂର୍ବବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟର ଯୋଗଫଳ ସହ ସମାନ ହେବ ।
ଏଣୁ 55 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟା = 55 + 34 = 89
∴ 55ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦର ସଂଖ୍ୟାଟି 89 ହେବ ।

Question 6.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନୋଟି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ।
1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, ,•___, __, . ___)
Solution:
ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 59, ………..
ଏହା ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମ ।
ମନେକର T_n ଯଦି n ସଂଖ୍ୟକ କ୍ରମକୁ ବୁଝାଏ, ଆମେ T₁₁, T₁₂, T₁₃ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ।
T₁₁ = T₉ + T₁₀ = 55 + 89 = 144
T₁₂ = T₁₀ + T₁₁ = 89 + 144 = 233
T₁₃ = T₁₁ + T₁₂ = 144 + 233 = 377
∴ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନୋଟି ସଂଖ୍ୟା 144, 233, 377 ହେବ ।

Question 7.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ 89 ର ପରବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ? (ପୂର୍ବବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱୟକୁ ଯୋଗ ନକରି) କହିପାରିବ କି ?
Solution:
ଏହି ଅନୁକ୍ରମେର 89 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 8.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ କରିବାର ଉପାୟ କ’ଣ ହୋଇପାରିବ ? ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଲେଖୁବାର ସଂରଚନା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? ଏହାକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମ ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, ………………….
ମନେକର ଯଦି T_n = n ତମ କ୍ରମକୁ ବୁଝାଏ, ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ
T_3n ଓ T_{3n – 1} ଅଯୁଗ ହେବ, ଯେତେବେଳେ n = 0, 1, 2, 3, ………… ।
T_3n+2 ଯୁଗ୍ମ ହେବ, ଯେତେବେଳେ n = 0, 1, 2, 3, ………. ।
ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଲେଖୁବାର ସଂରଚନା ହେଉଛି – O, E, O, O, E, O, O, E, O, O, E, …………..
ଆଜିକାଲି ବୀରାହଙ୍କ – ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା ସଂଗୀତ ବିଦ୍ୟାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚିତ୍ରକଳା, ଦୃଶ୍ଯକଳା, ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଗାଣିତିକ ଓ କଳାତ୍ମକ ତତ୍ତ୍ଵର ଆଧାର ହୋଇଅଛି ।

6.5 ଗୁପ୍ତ ସଂଖ୍ୟା :

Page No. (146 to 147)

Question 1.
ଏଠାରେ U ଓ T ର ମୂଲ୍ୟ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?

Solution:


∴ ସଂଖ୍ୟାଟି = 5

Question 2.
T ର ମୂଲ୍ୟ 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରେ କି ?
Solution:
ନା, T ର ମୂଲ୍ୟ 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 3.

ଏଠାରେ K2 ଏକ ଦୁଇଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଯାହାର ଏକକ ଅଙ୍କଟି 2 ଏବଂ K ଦଶକ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ।
K2 ନିଜ ସହ ମିଶିବା ପରେ ଯୋଗଫଳ ଏକ ତିନିଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା HMM ହେଉଛି । M ଅକ୍ଷରଟି କେଉଁ ଅଙ୍କ ବଦଳରେ ଲେଖାଯାଇଛି ?
ଯୋଗଫଳର ଉଭୟ ଦଶକ ଓ ଏକକ ଅଙ୍କ ସମାନ ଅଛି । H କେଉଁ ଅଙ୍କ ବଦଳରେ ଲେଖାଯାଇଛି ? ଏହି ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରେ କି ?
Solution:
ମନେକର K = 7 ହେଲେ,
∴ M = 4 ଓ H = 1
H ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ K ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଙ୍କ 9 ଓ 9 + 9 = 18
∴ ତେଣୁ H ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 4.
ଉଦାହରଣ :

Solution:


ଏ ପ୍ରକାର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଗୁପ୍ତଲିଖନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ କୁହାଯାଏ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଏକ ବିଜୁଳି ବତୀ ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) ଅଛି । ଓମ୍ ଏହାର ସୁଇଟ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲା । ତାହା ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) କିମ୍ବା ଲିଭିବା ଅବସ୍ଥାରେ (OFF)ରେ ରହିବ ? କାରଣ କ’ଣ ?
Solution:
ଓମ୍ ସୁଇଚ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲା ।
ଆମେ ଜାଣିଛେ ସୁଇଚ୍କୁ 2 ଥର, 4 ଥର, 6 ଥର ଦବାଇଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳି ବତୀର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ ।
∴ ବିଜୁଳିବତୀ ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) ରହିବ ।
ସୁଇଟ୍‌କୁ 76 ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳିବତୀ (ON) ରହିବ ।
ସୁଇଟ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳିବତୀ (OFF) ରହିବ ।

Question 2.
କୁନି ପାଖରେ ଏକ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନ ମଣ୍ଡଳ ଥିଲା । ସେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ବହିଟିକୁ ଖୋଲିଲା, ସେଥୁରୁ କେତେକ ଫର୍ଦ୍ଦ କାଗଜ (କ୍ରମରେ ନୁହେଁ) ଖସି ପଡ଼ିଲା । ଗଣିବାରୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଲେଖାଥିବା 50 ଫର୍ଦ୍ଦ ଖସିପଡ଼ିଥିବାର ଜଣାଗଲା । ପୃଷ୍ଠାଙ୍କ ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 6000 ହେବ କି ? ହଁ ବା ନା କାରଣ ସହ ଦର୍ଶାଅ ।
Solution:
ଆମେ ଜାଣୁ ପୁସ୍ତକରେ ଯେକୌଣସି ପୃଷ୍ଠାର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱ କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ।
ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।
ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକର ପୃଷ୍ଠା ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ପୃଷ୍ଠା 1 ଓ 2 ର ଯୋଗଫଳ 3 ।
ଯେହେତୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଫର୍ଦ୍ଦ କାଗଜ ସଂଖ୍ୟା 50, ଯାହା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ତେବେ ଖସିପଡ଼ିଥିବା 50 ଫର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କାଗଜର ମୋଟ ପୃଷ୍ଠା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ ପୃଷ୍ଠାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 6000 ହୋଇ ପାରିବ ।

Question 3.
ଏଠାରେ 2 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼୍ ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଗୁପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ (e), ଅଯୁଗ୍ମ (0) ବୃତ୍ତରେ ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଯୁଗ୍ମ ପାଇଁ (even) ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ପାଇଁ ଓ (odd) ଲେଖାଯାଇଛି । 6 ଟି କୋଠରିରେ 3ଟି ଯୁଗ୍ମ ଓ 3ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏପରି ଲେଖ ଯେପରିକି ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ବୃତ୍ତରେ ଲେଖାଥିବା ସର୍ଭକୁ ପୂରଣ କରିବ ।

Solution:
ଆମେ 3ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା 3, 5, 7 ଓ 3ଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା 2, 4, 6 ଦ୍ଵାରା
2 × 3 ଗ୍ରୀଡ୍କୁ ପୂରଣ କଲେ ଆମେ ପାଇବା =
∴ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ବୃତ୍ତରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ସର୍ଭକୁ ‘ପୂରଣ କରିବ ।

Question 4.
ଏକ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର ଯେଉଁଥରେ କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 (ଶୂନ) ହେବ । କୋଠରିର ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା 0 (ଶୂନ) ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । (ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ଋଣାତ୍ମକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କର ।)
1 ଠାରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ନେଇ ଏକ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
କୁହୁକ ରାଶି ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି = 15
କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରତି
ସଂଖ୍ୟାରୁ ଆମେ 5 କୁ ବିୟୋଗ କଲେ 3 × 3
କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ହେବ-
∴ ଏହା 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 ଓ କୋଠରିର ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 0 ନୁହଁନ୍ତି ।

Question 5.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନେଇ ପୂରଣ କର ।
(a) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(b) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(d) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
Solution:
(a) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(b) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା

Question 6.
1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ?
Solution:
1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ = ( 1 + 2) + (3 + 4) + (5 + 6) + ……….. + (99 + 100)
ଏହି ମିଶାଣଫଳରେ 50 ଗୋଟି ବନ୍ଧନୀ ଅଛି, ପ୍ରତି ବନ୍ଧନୀରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି ।
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯେହେତୁ 50 ଟି ବନ୍ଧନୀ ଅଛି ଆଉ 50 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ 50ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 7.
ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମରେ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା 987 ଓ 1597 । ତେବେ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତୀ ଓ ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ।
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା 987 ଓ 1597 ।
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, ……… 987, 1597, ………….
ମନେକର T_n = 987
T_{n + 1} = 1597
T_{n + 2} = T_n + T_{n + 1} = 987 + 1597 = 2584
T_{n + 3} = T_{n + 1} + T_{n + 2} = 1597 + 2584 = 4181
∴ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା = 2584 ଓ 4181
ପୁଣି T_{n + 1} = T_{n – 1} + T_n ⇒ 1597 = T_{n – 1} + 987
∴ T_{n – 1} = 1596 – 987 = 610
T_n = T_{n – 2} + T_{n – 1} ⇒ 987 = T_{n – 2} + 610
∴ T_{n – 2} = 987 – 610 = 377
∴ ଅନୁକ୍ରମର ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା = 377 ଓ 610

Question 8.
ରମା ଆଠ ପାହାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାକୁ ଗଲା । ତା’ର ଚଢ଼ିବାର ନିୟମ ହେଲା, ସେ ଥରକରେ ଗୋଟିଏ ପାହାଚ ବା ଦୁଇଟି ପାହାଚ ଚଢ଼ିପାରିବ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ସେ 1, 2, 2, 1, 2 ଶୈଳୀରେ ଚଢ଼ିଲା । ତେବେ ସେ କେତୋଟି ଉପାୟରେ ସିଡ଼ିଟିକୁ ଚଢ଼ିପାରିବ ?
Solution:
ରମା ଆଠ ପାହାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାକୁ ଗଲା ।
ସେ ଥରକରେ ଗୋଟିଏ ପାହାଚ ବା ଦୁଇଟି ପାହାଚ ଚଢ଼ିପାରିବ ।
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ……………
ଏଠାରେ T₈ = T₆ + T₇ = 13 + 21 = 34
∴ ରମା ସେ 34ଟି ଉପାୟରେ ସିଡ଼ିଟିକୁ ଚଢ଼ିପାରିବ ।

Question 9.
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ କୁହ ? (ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ଲେଖ୍)
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ………………
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ (3n + 2) ତମ ପଦ ହେଉଛି ଯୁଗ୍ମ ଯେଉଁଠାରେ n = 0, 1, 2, 3, ………….
ମନେକର 3n + 2 = 20
3n = 20 – 2 = 18 ଓ n = 18 ÷ 3 = 6
20ତମ ପଦ = (3n + 2) ତମ ପଦ ଯେଉଁଠାରେ n = 6
∴ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦଟି ଯୁଗ୍ମ ।

Question 10.
ନିମ୍ନଲିଖୁତ ଗାଣିତିକ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ ହେବ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(a) m ର ଯେକୌଣସି ମାନ ପାଇଁ 4m – 1 ପରିପ୍ରକାଶର ମାନ ସର୍ବଦା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ମିଳିବ ।
(b) ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ 6j – 4 ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା ।
(c) ଉଭୟ 2p + 1 ଓ 2p – 1 ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚାଏ ।
(d) 2f + 3 ପରିପ୍ରକାଶଟି ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।
Solution:
(a) 4m ସବୁବେଳେ ଯୁଗ୍ମ । ∴ 4m – 1 ସବୁବେଳେ ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ।

(b) j = 1, 2, 3, 4, …………. ପାଇଁ 6j = 6, 12, 18, 24, ………….
6j – 4 = 2, 8, 14, 20….. ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଏହି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 6j – 4 ଉକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

(c) p = 1, 2, 3, 4, ………….. ପାଇଁ 2p + 1 = 3, 5, 7, 9, ………….
q = 1, 2, 3, 4, ………….. ପାଇଁ ପାଇଁ 2q – 1 = 1, 3, 5, 7, ………….
ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ 2p + 1 ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

(d) f = 1, 2, 3, 4, ….. ପାଇଁ 2f + 3 = 5, 7, 9, 11, ……………
ଏଗୁଡ଼ିକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

Question 11.
ଏହି ଗୁପ୍ତ ଲେଖ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ସମାଧାନ କର। im
Solution:
ଦତ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଲେଖଟି im ଆମେ U = 9, T = 1 ଓ A = 0 ନେଲେ, ଗୁପ୍ତଲେଖଟି im ହେବ ।
∴ ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ 91 + 10 = 101 ମିଳିବ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ।

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ବା ‘ଅନେକରେ ଏକ’ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 8 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଉପରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଆୟୋଜନ କର ।
Answer:
ବିଷୟ ଆରମ୍ଭରେ ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଛି । ଗୋଟିଏ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କର ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କର । ଉଭୟଙ୍କର ଉଦାହରଣରେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ତେବେ ଆମେ ପ୍ରଥମେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କର ଉଦାହରଣକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ।

‘ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଵୀକାର କର, ଯେପରି ମୁଁ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ କେବେ ବି ହରାଇବି ନାହିଁ”? – ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ।

ଏହି ଉକ୍ତିରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଭାବନାକୁ ସ୍ଵୀକାର କର ଯାହାଫଳରେ ମୁଁ ଅନେକ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଜଣକର ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ପାଇପାରିବି । ଏହାର ଅର୍ଥ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଥ‌ିବା ବିବିଧତା ଯେପରି ତା’ର ଏକତ୍ଵକୁ ବଜାୟ ରଖୁବ । ବାସ୍ତବରେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତବର୍ଷ ଅନେକ ଭାଷା, ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରାରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦର୍ଶାଇଲେ ବି ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ଅଦେଖା ଡୋରି ରହିଛି ଯାହା ସେସବୁକୁ ବାନ୍ଧି ରଖୁଛି । ଏହି ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବାପାଇଁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଉଦାହରଣଟି ହେଉଛି ଶ୍ରୀ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ସ୍ଵାଭାବିକ ରହି ଆସିଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତି, ଅନେକରେ ଏକ, ଏହା କରିବ ।””

ଅରବିନ୍ଦଙ୍କର । ‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ନୀତି ଯାହା ଭାରତ ଏହାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବା ଭାରତର ଅସ୍ତିତ୍ଵର ମୌଳିକ ଗତିପଥ ଏବଂ ଭାରତକୁ ତାହାର ସ୍ଵଭାବ ଓ ସ୍ଵଧର୍ମର ନିଶ୍ଚିତ ଭିଭିଭୂମିରେ ସ୍ଥାପନ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କର ଏହି ଉକ୍ତି ଭାରତର ନିଜସ୍ଵ ସ୍ଵଭାବ ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଯାହା ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିଛି । ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ମୌଳିକ ଅସ୍ତିତ୍ଵକୁ ସେ ଚରିତାର୍ଥ କରିଛି ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଅନେକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି । ଏହାହିଁ ଭାରତବର୍ଷକୁ ସ୍ଵଭାବ ଏବଂ ସ୍ଵଧର୍ମରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଏହି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଏହାର ଅନୁବାଦ ପଢ଼ । ତୁମେ କେଉଁଠାରେ ବିବିଧତାକୁ ଦେଖୁଛ ? ଆଉ କେଉଁଠି ଏକତା ? ଏହା ଉପରେ ଏକ ପୃଷ୍ଠା ଲେଖ ।
Answer:
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ‘ଜନଗଣ ମନ ଅଧିନାୟକ ଜୟ ହେ’ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଭାରତର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ଭାବନାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି । ଏହା ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କଦ୍ଵାରା ବେଙ୍ଗଲୀ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।

ସେହିପରି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଲିଖୁତ ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧୁ, ଗୁଜରାଟ, ମରାଠା, ଦ୍ରାବିଡ଼, ଉତ୍କଳ, ବଙ୍ଗ ଦର୍ଶାଇଦିଏ ଯେ କିପରି ଭାରତବର୍ଷରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଭାଷାଭାଷୀର ଲୋକ ଏକତ୍ର ବସବାସ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ଏକ ବିବିଧତାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଲେ ବି ତା’ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା, ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଆଦି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଭାରତ ମହାସାଗର ମଧ୍ଯ ଭୌଗୋଳିକ ବିବିଧତା ଦର୍ଶାଇଛି । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ଵେ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ମନ ଭିତରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଆଣିଦେଇଛି ଏକ ଜାତୀୟ ଏକତ୍ଵ । ଏହି ଭାବନା ବିଶେଷକରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଥ‌ିବା ଲେଖା, ‘ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜନଗଣ ମଙ୍ଗଳ ଦାୟକ ଜୟ ହେ’’, ଏହା ଭାରତର ବିଜୟର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମଗ୍ର ଜନତାର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିଛି ।

ଦେଶର ଏହି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାରତର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଙ୍କେତ ।

Question 3.
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରୁ କିଛି କାହାଣୀ ଚୟନ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା କିପରି ଆଜି ବି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ବହନ କରେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ଏହିପରି କୌଣସି ସମାନ କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଜାଣ କି ?
Answer:
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଗପଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି କାଳାତୀତ ଜ୍ଞାନ । ଏଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯାହାକି ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ।

(୧) ସିଂହ ଏବଂ ଶୃଗାଳ – ଏହି ଗପରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି । ଦୁର୍ବଳ ଶୃଗାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହକୁ ନିଜର ଚତୁରତା ବଳରେ ହରାଇ ଦେଇଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଏହା ସ୍ଵୀକାର୍ଯ୍ୟ ଯେ ଜଣେ ନିଜର କୌଶଳ ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବଳରେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ହାସଲ କରିପାରିବ ।

(୨) କୁଆ ଓ ମାଠିଆ : ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରେ ଲିଖ୍ ଅନ୍ୟତମ ଗଳ୍ପ ହେଉଛି ‘‘କୁଆ ଏବଂ ମାଠିଆ’ । ଏହି ଗଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ନିଜର ଅଧ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ବଳରେ ତୁମେ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବ । ଯେପରି ଏକ ତୃଷାର୍ଥ କୁଆ ସ୍ଵଳ୍ପ ପାଣି ଥିବା ମାଠିଆ ମଧ୍ୟକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଡ଼ି ପଥର ପକାଇ ପାଣିର ସ୍ତରକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ପିଇପାରିଲା, ସେହିଭଳି ଆମେ ଏହି ଶିକ୍ଷାକୁ ଆମ ଜୀବନର ନିଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରାମକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା ।

(୩) ନିର୍ବୋଧ ସିଂହ ଏବଂ ଚତୁର ଠେକୁଆ – ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରେ ଲିଖୁ ଏହି ଗଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ବଳରେ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାହତ କରିପାରିବ, ଯେପରି ନିଜର ଚତୁରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଠେକୁଆ ସିଂହକୁ ବୋକା ବନାଇପାରିଲା । ସେହିପରି ନିଜର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନର ଦକ୍ଷତା ବଳରେ ମନୁଷ୍ୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ସମୟରେ ନିଜକୁ ସଫଳ କରିପାରିବ । ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରର ଏହି ଗଳ୍ପମାନଙ୍କରୁ ଆମେ ସାର୍ବଜନୀନ ବିଜ୍ଞତା ଶିକ୍ଷା କରିଥାଉ ଯାହା ଜୀବନର ଆହ୍ଵାନକୁ ସାମନା କରିପାରିବ ।

Question 4.
ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରୁ କିଛି ଲୋକକାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ କର ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଥ‌ିବା ବାର୍ତ୍ତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ଲୋକକାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ଲେଖୁବେ । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବାପାଇଁ ଆମେ କିଛି ଲୋକକାହାଣୀ ନିମ୍ନରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛୁ ।

ଲୋଭୀ ତନ୍ତୀ : ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପୁରାତନ ଯୁଗର ବିଦର୍ଭ ଅଞ୍ଚଳର । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏକଦା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ତନ୍ତୀ ବସବାସ କରୁଥିଲା ଯେ କି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋଭୀ ପ୍ରକୃତିର ଥିଲା ।

ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲା । କାଳକ୍ରମେ ଲୋଭ ମୋହର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ସେ ସର୍ବଦା ଅଧ୍ବକ ଧନପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲା । ଦିନ ରୁ ଦିନ ସେ ଅଧିକ ଧନ ରୋଜଗାର କଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ଅଧିକ ଧନଲୋଭରେ ଅସୁଖୀ ରହିଲା । କାରଣ ଧନର ଲାଳସା ତା ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆଣିପାରିଲା ନାହିଁ । ଶେଷରେ ସେ ନିଜର ଲୋଭ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧନକୁ ହରାଇଲା । ଏହି ଗଳ୍ପରୁ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ ଲୋଭ କିପରି ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତିରେ ପକାଇଦିଏ ଏବଂ ଏଥୁରୁ ମଧ୍ଯ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ କିପରି ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ? ସାଧୁ ଉପାୟରେ ରୋଜଗାର କରି ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ହେଉଛି ଏକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନ ।

ସାବିତ୍ରୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ : ଏହି ଲୋକକାହାଣୀ ସାତରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଜନପ୍ରିୟ ଲୋକକଥା । ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ସାବିତ୍ରୀ କିଭଳି ନିଜର ପତି ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । ମୃତ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ନେବାପାଇଁ ଯମରାଜ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯମରାଜଙ୍କ ପଛରେ ସେ ଧାଇଁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରେମ ଏବଂ ସାହସ ବଳରେ ସେ ଯମରାଜାଙ୍କଠାରୁ ନିଜର ସ୍ଵାମୀଙ୍କର ଜୀବନ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିଛନ୍ତି ।

ଏହି କାହାଣୀ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ବାସ୍ତବ ପ୍ରେମ ଓ ଉକ୍ତି ବଳରେ ତୁମେ ଯେକୌଣସି ଅସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଧ୍ଯ କରିପାରିବ ।

Question 5.
ଏମିତି କିଛି ପୁରାତନ କାହାଣୀ ଅଛି କି ଯାହାକୁ ତୁମେ କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖୁଛ ? ଏହା ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି, ଏକ ଚିତ୍ରକଳା, ଏକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହୋଇପାରେ ……….. ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କଳାକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତି ଆଙ୍କିବାପାଇଁ କିଛି ପୁରାତନ କାହାଣୀ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରୁ ପାଇଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସିଂହ ଏବଂ ମୂଷା ।

କଳାକୃତି – କଳାକୃତି ହେଉଛି ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ବା ମୂର୍ତ୍ତି । ଆମ ଦେଶ ଭାରତବର୍ଷରେ ଅଧିକାଂଶ କଳାକୃତି ଦେଶର ପ୍ରଥା ଏବଂ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଥାଏ । ରାମାୟଣର ଅଧିକାଂଶ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଚିତ୍ର, କଳା ଏବଂ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ, ନୃତ୍ୟନାଟିକା, ଥୁଟର ଏବଂ ସିନେମାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

ବିହାରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଧୁବାଣୀ ଚିତ୍ରକଳା, ରାମାୟଣର ଗଳ୍ପକୁ ଚିତ୍ରକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ସେହିପରି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଜନ୍ତା ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫାରେ ରାମ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଏହିଭଳି ଅଗଣିତ ଗଳ୍ପ କଳା ଆକାରରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁସାରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 6.
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ନିମ୍ନଲିଖତ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।

‘‘ସବୁଠି ମୁଁ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପାଇଲି ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା । … ଭାରତର ପୁରୁଣା ମହାକାବ୍ୟ, ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ଲୋକପ୍ରିୟ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନା, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ଏବଂ ସେଥ‌ିରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣା, କାହାଣୀ ଏବଂ ନୈତିକତା ଲୋକାମନରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦେଇଥିଲା । ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ହୃଦୟରୁ ଶତାଧିକ ଶବ୍ଦ ଜାଣିଥ‌ିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସେଗୁଡ଼ିକର ଉଦାହରଣରେ କିମ୍ବା କିଛି ପୁରୁଣଶ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଥିବା ନୀତିବାଣୀ ସହିତ କୌଣସି କାହାଣୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ।’’
Answer:
ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଉପରୋକ୍ତ ବକ୍ତବ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତିଷ୍ଠି ରହିଛି ଯାହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି ।

ସେ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଭଳି କାବ୍ୟର ଜନପ୍ରିୟତା ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମନରେ ରହିଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ମହାକାବ୍ୟ ଓ ପୁରାଣର ଅନୁବାଦ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ହେବାଦ୍ଵାରା ଏହା ଜନମାନସରେ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି । ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ କଥାକଥାକେ ଏହାର ନୀତିବାଣୀର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କର ଭାରତ ଭ୍ରମଣ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏହି ଅନୁଭୁତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଅଟେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା’ର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ନୀତି ଭାରତରେ ଏକ ସ୍ଵାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଅନେକରେ ଏକ ଭାବନା ସମଗ୍ର ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିରଖୁଛି । ଆମ ଦେଶରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବିଧତା ଅଛି । ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା, ଭାଷା, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତୀୟମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏକତାର ଭାବନାରେ ସମଗ୍ର ଭାରତବାସୀ ବାନ୍ଧିହୋଇ ରହିଛନ୍ତି । ଏକ ଉଦାହରଣଦ୍ଵାରା ଆମେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିପାରିବା । ଆମେ ଏକ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଭାଷା ଶୁଣିଥାଉ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥାଉ । ଅନେକ ଧର୍ମର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥା’ନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ଭାବନା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚନାରେ ଏହି ଭାବନା ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବାର ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ ।

୧.୪ ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ବିବିଧତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ, ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଭାରତୀୟ ନୃତତ୍ତ୍ଵ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ନାମକ ଏକ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗଠନ ଦେଶର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ୪୬୩୫ଟି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନେଇ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଗବେଷଣାର ନାମ ଥଲା, “ People of India Project’ । ଏଥୁରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ, ଏସବୁ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକମାନେ ୨୫ଟି ଲିପି ଏବଂ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ଏତେ ଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ଵେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ବିବିଧତାର କେଉଁ ଦିଗ ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ?
Answer:
ଭାରତର ବିବିଧତାରେ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନିମ୍ନରେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

1. ଭାଷା – ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ଏବଂ ୨୫ଟି ଲିପି ରହିଥିଲାବେଳେ କେବଳ ୨୨ଟି ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ସ୍ଵୀକୃତି ମିଳିଛି ।
2. ଧର୍ମ – ଭାରତର ନିଜସ୍ଵ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଧର୍ମ ଥିଲାବେଳେ ବାହାରୁ ଆସିଥିବା କିଛି ଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଆପଣେଇ ନେଇଛି । ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଶିଖୁଧର୍ମ ଏଠାରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲାବେଳେ ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଇତ୍ୟାଦି ବିଦେଶରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲା ।
3. ପର୍ବପର୍ବାଣି – ପର୍ବପର୍ବାଣି ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ । ଆମ ଦେଶରେ ଦୀପାବଳୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ, ଇସ୍୍, ପୋଙ୍ଗଲ, ବୈଶାଖୀ ଇତ୍ୟାଦି ପର୍ବପର୍ବାଣି ମହାସମାରୋହରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
4. ଖାଦ୍ୟ – ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଉତ୍ତର ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଗହମ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଧାନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପିଠାପଣା ଖାଦ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।
5. ଭୂମିରୂପ – ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ ପ୍ରକାରର; ଯଥା- ସମତଳଭୂମି, ମାଳଭୂମି ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟ ରହିଅଛି ।

ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାର କିଛି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ବିବିଧତା ଭିତରେ ଥିବା ଏକତାକୁ ଆମେ କିପରି ବାହାର କରିପାରିବା ?
Answer:
ଭାରତରେ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁମେୟ କରାଯାଇପାରେ । ୧.୪ ବିଲିୟନ୍ ଜନସାଧାରଣ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ, ଭାଷାର ଲୋକ ହେଲେ ବି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵଭାବ ଲୁଚି ରହିଥାଏ । ଏହା ଆମେ ଅନେକ ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳ, ଯୁଦ୍ଧ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ତୁଳନାତ୍ମକ ସ୍ତରରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏକ ସୌହାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ବାତାବରଣ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

ପୋଷାକ – ପୋଷାକପତ୍ର ପରିଧାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଶାଢ଼ି, କୁର୍ତା, ପାଇଜାମା, ଧୋତି ଏବଂ ଲୁଙ୍ଗି ସାଧାରଣ ସ୍ତରର ବ୍ୟବହୃତ ପୋଷାକ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଅନେକ କିଛି ଆଧୁନିକ ପୋଷାକ ନୂତନ ପିଢ଼ି ପିନ୍ଧିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏସବୁ ଭାରତୀୟ ପୋଷାକର ଭାବନା ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ଭିତରେ ଥାଏ ।

Question 4.
ଭୌଗୋଳିକ ତାରତମ୍ୟ କିପରି ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାକୁ ଦାନ କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବିବିଧତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଦେଶର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, ଯଥା- ସମତଳଭୂମି, ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ, ମାଳଭୂମି, ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ।

ମରୁଭୂମି, ଦ୍ଵୀପାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା । ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଗରମ ପୋଷାକ ମଜବୁତ୍ ଘରେ ବାସ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ବାର୍ଲି ଏବଂ ଦୁଗ୍‌ଧରୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରସ୍ତତ କେହାଇଥାଏ ।

ଗଙ୍ଗାନଦୀର ଅବବାହିକାର ସମତଳଭୂମିରେ ଜମି ଉର୍ବର ଥିବାରୁ କୃଷି ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେଠାରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଧାନ ଏବଂ ଗହମ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ଜନସାଧାରଣ ସମୁଦ୍ର ମାଛ ଏବଂ ନଡ଼ିଆରେ ତିଆରି ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ହାଲ୍‌କା ଓଜନର ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆର୍ଦ୍ର ଥାଏ ।

ରାଜସ୍ଥାନର ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ସେଠାକାର ପରିବେଶ ସହିତ ନିଜକୁ ଖାପ ଖୁଆଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ବାଜରା, ରୁଟି ଏବଂ ଲହୁଣୀଯୁକ୍ତ ଦୁଗ୍‌ଧ ପ୍ରାୟ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଳାଭାବର ସାମ୍‌ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ମରୁଭୂମିର ମରୂଦାନ ସେମାନଙ୍କପାଇଁ ଏକ ସାନ୍ତନା ।

ଏ ପ୍ରକାର ଭୌଗୋଳିକ ତାରତମ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧ ବିବିଧତାକୁ ତା’ର ସଂସ୍କୃତି, ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥାଏ ।

Question 5.
‘‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।’’ ଏହି ବାକ୍ୟଟିର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର । କିନ୍ତୁ ଏହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥାଏ, ଯାହା ଭିତରେ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ଭରି ରହିଥାଏ ।

ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର – ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଜାଦାୟକ ଗଳ୍ପ ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଆମକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ସମ୍ପର୍କରେ ଶିଖାଇଥାଏ । ଏହି ଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ଭାରତର ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଭାରତବାସୀ ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି ।

ସବୁଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଦୁଇଟି ମହାକାବ୍ୟ, ରାମାୟଣ ଏବଂ ମହାଭାରତ । ରାମାୟଣ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ କାବ୍ୟ ଯାହା, ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଜୀବନଯାତ୍ରାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜକୁମାର ଭାବରେ ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଘଟଣାଚକ୍ରରେ ବନବାସୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି । ଏହି କାହାଣୀ ଭାରତରେ ପ୍ରତିଟି ପରିବାରରେ ପାଠ କରାଯାଏ । ଯାହାକି ଏକ ଏକତ୍ଵ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।

ଯେଉଁଥରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୌରବ ବଂଶକୁ ବିନାଶ ଶିଖାଇଥାଏ ଏବଂ ଭୁଲ୍ ସେହିପରି ମହାଭାରତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ଏକ ମହାନ୍ କାବ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏବଂ କରିଛନ୍ତି । ଏହି କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଘରେ ଘରେ ସୁପରିଚିତ ।

ଏହି ଗଳ୍ପ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ଆମକୁ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନଯାପନ କରିବା ଏବଂ ଠିକ୍‌ର ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ କରିବା ଦିଗରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।

Question 6.
ଭାରତରେ ପାଳିତ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରା କିପରି ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତବର୍ଷ ଏଭଳି ଏକ ଦେଶ ଯାହାର ସଂସ୍କୃତି ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗୌରବମୟ । ବର୍ଷସାରା ଏ ଦେଶରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ-ପର୍ବାଣି । କେତେକ ପର୍ବ ଆଞ୍ଚଳିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କେତେକ ପର୍ବ ମଧ୍ଯ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପାଳିତ ହେଉଥ‌ିବା ପର୍ବ ହେଉଛି ଦୀପାବଳୀ ଏବଂ ଦଶହରା । ଦୀପାବଳୀକୁ ଆମେ ଆଲୋକର ପର୍ବଭାବରେ ପାଳନ କରିଥାଉ । ଏହିଦିନ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାକ୍ଷସ ରାବଣର ନିଧନ କରି ମାତା ସୀତାଙ୍କ ସହ ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ସେହିପରି ଦଶହରା ପର୍ବରେ ଦଶଦିନ ଧରି ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହିଦିନ ମା’ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧକରି ସ୍ଵର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହି ପର୍ବ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟମାନେ ପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ଯାହା ଭିତରେ ଏକତ୍ଵ ଭାବନା ଭରି ରହିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତବାସୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରି ଖୁସି ମନାଉଥା’ନ୍ତି । ଘରେ ଘରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ପିଠାପଣା ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରସ୍ତତକରି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରିଥା’ନ୍ତି ଯାହାକି ଏକ ଜାତୀୟ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏହି ପର୍ବପର୍ବାଣିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଅତି କମ୍‌ରେ ୫ଜଣ ସହପାଠୀଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି କରିବା ଉଚିତ । ନିମ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କର ବୁଝିବାପାଇଁ ଏକ ନମୁନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

• ସାଙ୍ଗଙ୍କ ନାମ – ଅଶୋକ ସେନଗୁପ୍ତା, କିଞ୍ଜଲ ସିଂ, ଶ୍ରୁତି ପାଶୱାନ, ମେଧା ନାଇଡୁ, ଦୀପ୍ତି ରାଓ ।
• ସାଙ୍ଗଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – କୋଲକତା, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ (ପଞ୍ଜାବ), ସେରଗଡ଼ (ବିହାର), ଶିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ଅହମଦାବାଦ (ଗୁଜରାଟ)
• ପିତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – ମେଦିନିପୁର (କୋଲକତା), ହରିଆନା (ପଞ୍ଜାବ) ସୁଜନପୁର (ବିହାର), ସିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ଅହମ୍ମଦାବାଦ (ଗୁଜରାଟ)
• ମାତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – ଦୁର୍ଗାପୁର (କୋଲକତା), ହରିଆନା (ପଞ୍ଜାବ), ସୁଜନପୁର (ବିହାର), ସିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ପୋରବନ୍ଦର (ଗୁଜରାଟ)

Question 2.
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିଚିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିବିଧତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଫଳାଫଳ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

ଶ୍ରେଣୀ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ନାମ	ମାତୃଭାଷା	ସେମାନେ ଜାଣିଥିବା ଭାଷା
ବିବେକ ପାଶୱାନ	ଗଡ଼ୱାଲୀ	ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ
ସ୍ୱାତୀ ଶୁଭଦ୍ରିକା	ଓଡ଼ିଆ	ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ, ବଙ୍ଗଳା
ମୀରା ପୈଥାରନ	ହିନ୍ଦୀ	ଇଂରାଜୀ, ଓଡ଼ିଆ, ତେଲୁଗୁ
ଟୁଲୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ	ହିନ୍ଦୀ	ମାଲୟାଲାମ୍, ଇଂରାଜୀ
ରାନୀ ରାଓ	ତେଲୁଗୁ	ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ

Question 3.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମ ଘରେ ବ୍ୟବ ହୃ ତ ଉପାଦାନ (ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ, ମସଲା ଇତ୍ୟାଦି)ର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।

Answer:
ପ୍ରଧାନ ଶସ୍ୟ – ଧାନ, ଗହମ, ମାଣ୍ଡିଆ, ବାଜରା, ଯଅ ।
ଡାଲି – ହ ର ଡ଼ ଡାଲି, ବୁଟଡାଲି, ଚଣା ଡାଲି, ମସୁର ଡାଲି, ରାଜମା ।
ମସଲା – ହଳଦୀ, ଅଦା, ର ସୁଣ, ଜି ର । , ଧନି ଆ, ସୋରି ଷ , ଲ ଙ୍କା ଗୁ ଣ୍ଡ ପାଉଡ଼ର, ଗୋଲ ମରିଚ, ଗରମ ମସଲା, ଡାଲଚିନି, ଅଳେଇଚ, ଗୁଜୁରାତି, ଲବଙ୍ଗ ।
ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ – ଲୁଣ, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ତେଲ, ଘିଅ, ପନିପରିବା ।

Question 4.
ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପନିପରିବା ନିଅ ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ତୁମେ କେତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ ତାହା ଚିନ୍ତା କର ।
Answer:
ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗକୁ ନିଆଯାଉ ଏବଂ ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯଥା- (୧) ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗ ଭଜା, (୨) ପନୀର ପାଳଙ୍ଗ, (୩) ପାଳଙ୍ଗ ସୁପ୍, (୪) ପାଳଙ୍ଗ ପରମ, (୫) ପାଳଙ୍ଗ ଡାଲି, (୬) ଆଳୁ ପାଳଙ୍ଗ, (୭) ପାଳଙ୍ଗ ପକୋଡ଼ା, (୮) ସମସ୍ତ ପରିବାରେ ପାଳଙ୍ଗ ମିଶାଇ ତରକାରି ।

Question 5.
ଶାଢ଼ିର ଉଦାହରଣ କିପରି ଉଭୟ ଏକତା ଏବଂ ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ଉଦାହରଣ ସହ (୧୦୦- ୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ) ଲେଖ ।
Answer:
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ଶାଢ଼ି ଉଭୟ ଦେଶର ଏକତା ଓ ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି । ଏହା ଏକ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ, କାରଣ ସମଗ୍ର ଦେଶର ନାରୀମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟର ତଥା ଯେଉଁ ଭାଷାର ମହିଳା ହେଉନା କାହିଁକି ଜଣେ ନାରୀ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧି ନିଜର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜକୁ ଏକ ସୁସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପନ୍ନ ମହିଳା ରୂପେ ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଐତିହ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ଉପରୋକ୍ତ ଫଟୋଗୁଡ଼ିକରେ, ତୁମେ ଜାଣିପାରିବ କି ଅନ୍ୟ କେଉଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଶାଢ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ ?
Answer:
ଫଟୋଗୁଡ଼ିକରେ ଶାଢ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖେଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଯଦିଓ ନାରୀମାନେ ଶାଢ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ରରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ତଥାପି ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ । ଉପରୋକ୍ତ ୬ ଗୋଟି ଫଟୋରୁ ଆମେ ଶାଢ଼ିର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୟୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ।

1. ଫଟୋ− ୧ରେ ଥ‌ିବା ଶାଢ଼ିଟିକୁ ଗଛରେ ବନ୍ଧାଯାଇ ଏକ ଦୋଳି କରି ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଦୋଳିରେ ଏକ ଶିଶୁକୁ ତା’ର ମା ଶୁଆଇ ଦେଇ ତା’ ନିକଟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
2. ଫଟୋ– ୨ରେ ଶାଢ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା ମାଛ ଧରୁଛନ୍ତି ।
3. ଫଟୋ– ୩ରେ ଜଣେ ମହିଳା ଶାଢ଼ୀକୁ ଗୁଡ଼ାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଠେକା କରି ତା’ ଉପରେ ଜଳ ଭର୍ତ୍ତି ଗରା ରଖ୍ ବୋହି ନେଇଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଜଳ ବୋହିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜ ହେଉଛି ।
4. ଫଟୋ− ୪ରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶାଢ଼ୀର ପଣତରେ ଶସ୍ୟକୁ ବାନ୍ଧି ବୋହି କରି ଦେବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
5. ଫଟୋ– ୫ରେ ଜଣେ ମହିଳା ଶାଢ଼ୀକୁ ମୁଣ୍ଡରୁ ତଳକୁ ଟାଣି ମୁହଁକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ନିଜକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରୁ ଅଥବା ଧୂଳିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛି । ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଓଢ଼ଣାଟାଣି
6. ଅପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାମ୍‌ନାରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ନାରୀ ଏପରି କରି ବୟସ୍କ ଓ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
7. ଫଟୋ- ୬ରେ ଜଣେ ମହିଳା ପଡ଼ିଆରେ ଶାଢ଼ିକୁ ତଳେ ପକାଇ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶାଢ଼ିକୁ ତକିଆ କରି ଶୋଇ ପାଇଛନ୍ତି । ନିକଟରେ ଗାଈଟିଏ ଚରୁଛି ।

ଅତଏବ ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ଶାଢ଼ି କେବଳ ନାରୀଙ୍କ ପରିଧାନ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ତୁମେ ଶାଢ଼ିର ଅଧ୍ବକ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଜାଣିଛ କି ଚିନ୍ତା କରି କୁହ ।
Answer:
ହଁ, ଶାଢ଼ିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ ।

1. ଶାଢ଼ିକୁ ପର୍ଦା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
2. ଶାଢ଼ିକୁ ଗଣ୍ଠିଲି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
3. ଶାଢ଼ିକୁ ଥଣ୍ଡା ପାଗରେ ଶାଲ୍ କିମ୍ବା କମ୍ବଳ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରିହେବ ।

Question 8.
ଶାଢ଼ିର ଉଦାହରଣ ଭଳି ତୁମେ ଦେଖୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଶୈଳୀର ଲୁଗା ଓ ଧୋତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ତୁମେ କେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲା ?
Answer:
ଶାଢ଼ି ଭଳି ଧୋତିର ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର । ଏହା ସାଧାରଣ ସୂତା, ସିନ୍ଥେଟିକ୍ କି ସିଲ୍‌ ସୂତାରେ ବୁଣାଯାଇଥାଏ । ଭାରତବର୍ଷରେ ଏହାକୁ ଏକମାତ୍ର ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଭାରତବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଢଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ଯ ପୂଜାପାର୍ବଣ ରୀତିନୀତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧୋତି ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଗୋଟିଏ ଶାଢ଼ିକୁ ନାରୀମାନେ ନିଜର ଅପାଦମସ୍ତକରେ ଘୋଡ଼ାଇ ଥିଲାବେଳେ ପୁରୁଷମାନେ ଧୋତିକୁ କେବଳ ଅଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋଡ଼ାଇ ପିନ୍ଧିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ତା’ ଉପରେ ସେମାନେ ଏକ କୁର୍ତ୍ତା ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଧୋତି ଭଳି ଲୁଙ୍ଗିକୁ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାକୁ ଅଣ୍ଟାଠାରୁ ଅଳ୍ପ ତଳକୁ ଛୋଟ ଢଙ୍ଗରେ ଧୋତାର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥରେ ଅଣ୍ଟାର ଆଗପଟ ଏବଂ ପଛପଟରେ ପ୍ଲେଭଳି ସେମାନେ ବାନ୍ଧି ରଖୁ’ନ୍ତି । ଧୋତିକୁ ମଧ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି ତଥା ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହା ବିଶେଷତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧୋତିର ନାମକରଣ ମଧ୍ଯ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଆମ ଦେଶର ଆସାମ ରାଜ୍ୟରେ ଧୋତିକୁ ମେଖଲା, କେରଳରେ ମୁଣ୍ଡୁ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଭେସ୍ତି ବୋଲି କହିଥା’ନ୍ତି ।

ସର୍ବଶେକ୍ଷରେ ଏହା କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଧୋତି ଆମ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ବାହାଘର ଆଦି ଧର୍ମୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଆମ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଧୋତି ପିନ୍ଧିବାର ପସନ୍ଦ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଥା, ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଏହା ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 9.
ତୁମର ପ୍ରିୟ ପର୍ବର ନାମ କ’ଣ ? ଏହା ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ ? ଏହା ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଜାଣ କି ?
Answer:
(i) ମୋର ପ୍ରିୟ ପର୍ବର ନାମ ଦୁର୍ଗାପୂଜା । ଏହିଦିନ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ । କୋଲକତା, ବିହାର, ଆସାମ, ଓଡ଼ିଶା, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୁଏ ।

(ii) ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ମଣ୍ଡପ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜାଯାଏ । ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ, ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଆଦି ଠାକୁରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣ୍ଡପରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ।

(iii) ଦଶହରା ପୂଜା ବା ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାଳୟାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାରୋହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପୂଜା ସରିଲାପରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ନାଚଗୀତର ବଡ଼ ଆସର ଜମେ । ଖେଚେଡ଼ି, ମିଠା, ସନ୍ଦେଶ, ରସଗୋଲା ଆଦି ‘ମା’ଙ୍କୁ ପୂଜାରେ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ ।

(iv) ଦଶହରା ପୂଜା ଦଶଦିନଯାଏଁ ପାଳିତ ହୁଏ । ପୂଜାର ଶେଷଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ଦଶଦିନ ଧରି ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପୂଜା ହେବାପରେ ଶେଷରେ ମା’ଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ପୋଖରୀରେ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ । ଏହିଦିନ ବହୁତ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହୋଇଥାଏ ।

(v) ଦଶହରା ପର୍ବ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କୋଣରେ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ତଥା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏହି ପୂଜା ନନରାତ୍ରି ନାମରେ, କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଦଶହରା, ଗୁଜରାଟରେ ନବରାତ୍ରି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନବରାତ୍ରି ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ କୁଲୁ ଦଶହରା ନାମରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 10.
ଅକ୍ଟୋବର–ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଭାରତରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥ‌ିବା ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ନାମର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଅକ୍ଟୋବର–ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଭାରତରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ନିମ୍ନରେ ସେହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ନାମ ସହିତ ସେହି ପର୍ବର ଆଞ୍ଚଳିକ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

(୧) ଦୀପାବଳୀ – (ଦିୱାଲୀ)
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଦିଲୀ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ – ଦୀପାବଳୀ
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର) – ଦିଲୀ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା
ପୂର୍ବ ଭାରତ (ବେଙ୍ଗଲ)- କାଳୀପୂଜା, ଶ୍ୟାମାପୂଜା

(୨) ଦଶହରା (ବିଜୟା ଦଶମୀ)
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଦଶହରା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ (କର୍ଣ୍ଣାଟକ) – ଦଶହରା
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାରାଷ୍ଟ୍ର – ଦଶହରା
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ତେଲେଙ୍ଗାନା – ବିଜୟା ଦଶମୀ

(୩) ଭାଇ ଦୁଜ
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଭାଇ ଦୁଜ୍ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର – ଭାଇ ବୀଜ୍ ଗୁଜରାଟ – ଭାଇ ବୀଜ୍

(୪) ଛଠ୍ ପୂଜା –
ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ – ଛଠ୍ପୂଜା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ – ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର

ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ବୈଷମ୍ୟ ରହିଛି । ପ୍ରତିଟି ପର୍ବ ତା’ର ନିଜସ୍ଵ ପ୍ରଥା, ତୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ପ୍ରତିଟି ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆନନ୍ଦ, ଉକ୍ତି ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ଭାବନାଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ଡୋରୀରେ ବାନ୍ଧି ରଖୁଥାଏ, ଯାହାର ପ୍ରକୃତ ଭାବ ହେଉଛି ଅନେକରେ ଏକ ବା ଏକତ୍ଵ ।

Question 11.
ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ଆଲୋଚନାରେ, ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ୮.୬ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।

Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିତ୍ର ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଯାହା ରାମାୟଣର ଏକ ଘଟଣାକୁ ଦର୍ଶାଇଛି । ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଏକ ରଥରେ ହରଣ କରି ନେଇଯାଉଛି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଐଶ୍ଵରୀୟ ଶାଗୁଣା ପକ୍ଷୀ ଜଟାୟୁର ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେକି ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାପାଇଁ ରାବଣ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି । ଅଧୂକନ୍ତୁ ସେ ଘଟଣାଚକ୍ରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହେଉଛି ଏବଂ ତା’ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।

ଏହି ଦୃଶ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ଵ ରାମାୟଣ କାହାଣୀର ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମୟ । ରାକ୍ଷସ ରାବଣଦ୍ଵାରା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ହରଣ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । ସର୍ବଶେଷରେ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ ପ୍ରଭୁ ରାମ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଉପରେ ବିଜୟପ୍ରାପ୍ତ କରି ପାପର ବିନାଶ ଘଟାଇବା ସହ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ସର୍ବଶେଷରେ ଦେବୀ ସୀତା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ସ୍ଵାମୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦିଅର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତ ତା’ର ବିବିଧତା ପାଇଁ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
Answer:
ଭାରତ ତା’ର ବିବିଧତା ପାଇଁ ଧର୍ମ, ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି, ଖାଦ୍ୟ ବେଶପୋଷାକ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଛି ।

Question 2.
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ଅନେକ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ଉଭୟ ଆମିଷ ଓ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଭାରତୀୟମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ସେମାନେ ଘିଅ, ଦହି ଓ ଲହୁଣୀ ନେଇଥା’ନ୍ତି । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ନିରାମିଷ ଓ ଆମିଷ ଭୋଜନ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ମସଲାଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସର୍ବୋପରି ଭାରତୀୟମାନେ ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟକୁ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ କିପରି ତାରତମ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଧାନ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ । ଗହମରୁ ରୋଟି, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଗହମ ଉତ୍ତର ଚପାତି ଏବଂ ପରଟା ଆଦି ବିଭିନ୍ନ

Question 4.
ଭାରତରେ କିପରି ଜଳବାୟୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବେଶପୋଷାକରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଦେଇଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତରେ ଜଳବାୟୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସାଧାରଣ ସୂତା ଏବଂ ହାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ସେହିପରି ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ଉଲ୍, ସିଲ୍‌କରୁ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 5.
ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ଭାରତ ଏକ ଉପମହାଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣିପାଗ ଓ ଭୂମିରୂପ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଫସଲ ଚାଷ କରି ଅମଳ କରାଯାଇଥାଏ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ଭାରତର କିଛି ବିବିଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିବିଧତା ଭାଷା, ଧର୍ମ ଏବଂ ତା’ର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଭାଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ପ୍ରାୟ ୨୨ଟି ସ୍ଵୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଭାଷା ଥିଲାବେଳେ ୧୬୦୦ କଥିତ ଭାଷା ରହିଛି ।

ସେହିପରି ଧର୍ମ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ଭାରତରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ, ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମ, ଶିଙ୍ଖଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମ ।

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭାରତର ଉତ୍ତରରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ରହିଥିଲାବେଳେ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ରହିଛି । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ମରୁଭୂମି ରହିଛି । ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସବୁଜିମା ଭରି ରହିଥିଲାବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି ।

Question 7.
ଭାରତକୁ କାହିଁକି ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଭାରତକୁ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହି ଦେଶରେ ବର୍ଷସାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଦୀପାବଳୀ, ହୋଲି, ଦଶହରା, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ପୋଙ୍ଗଲ, ଓନମ୍, ବିହୁ, ଗଣେଶ, ଚତୁର୍ଥୀ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ, ଇଦ୍ ଆଦି କେତେକ ପ୍ରଧାନ ପର୍ବ ଦେଶର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୋଣରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
ରାମାୟଣର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ରାମାୟଣ ଏକ ମହାକାବ୍ୟ । ଏହା ବାଲ୍ମିକୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କାବ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣକୁ ବଧ କରି ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଅଯୋଧ୍ୟା ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ ।
2. ଏହି କାବ୍ୟ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଦାୟ ସୂଚାଇଥାଏ ।
3. ଏହା ଆମକୁ କର୍ଭବ୍ୟ, ସମ୍ମାନ, ତ୍ୟାଗ ଇତ୍ୟାଦି ନୈତିକତା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ, ଯାହାକି ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳପିଣ୍ଡ ଅଟେ ।

Question 9.
ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଧାନ– ଏହା ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ବିଶେଷ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
ଗହମ— ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ଉତ୍ତର ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
ମାଣ୍ଡିଆ – ଏହା ବାଜରା, ଯଅ, ରାଗୀ, ଇତ୍ୟାଦି ଅଟେ । ରାଜସ୍ଥାନ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଏହା ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ ।
ଡାଲି – ମୁଗ, ହରଡ଼, ଚଣା, ମସୁର ଇତ୍ୟାଦି ଡାଲି ଜାତୀୟ ଫସଲ ଅଟେ । ଏହାକୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଲୋକ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଭାରତ ଏକ ଅନେକ ___________ ର ଦେଶ ।
Answer:
ବିବିଧତା

Question 2.
ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ______________ କୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଏକତ୍ଵ

Question 3.
ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ହେଉଛି _____________ |
Answer:
ଶାଢ଼ି

Question 4.
ଆଲୋକର ପର୍ବ ଭାବରେ ସାରା ଭାରତରେ ___________ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
a
ଦୀପାବଳୀ

Question 5.
____________ ପର୍ବ କେରଳରେ ଫସଲ ଅମଳ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଓନମ୍

Question 6.
ଭାରତବର୍ଷର ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଦୁଇଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ମହାକାବ୍ୟ

Question 7.
ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭାରତର ________________ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ଉତ୍ତର

Question 8.
କେରଳରେ ପାଳିତ ହେଉଥ‌ିବା ପର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ___________ ପର୍ବ ପ୍ରଧାନ ଅଟେ ।
Answer:
ଓନମ୍

Question 9.
ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପରେ ___________ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଥ‌ିବା କପଡ଼ା ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା ଯେ କିଛି ୟୁରୋପୀୟ ପୋଷାକର ବିକ୍ରି ଦ୍ରୁତଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ।
Answer:
ଛିଟଲୁଗା ।

ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୁ କେଉଁଟି ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଦାନ କରିଛି ?
(କ) ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା କହୁଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଖ) ବିଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଗ) ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଉଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ଠିକ୍
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ଠିକ୍

Question 2.
ମିରଗାନ୍ ଶାଢ଼ି କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ପାରମ୍ପରିକ ଶାଢ଼ି ଅଟେ ?
(କ) ରଘୁରାଜପୁର
(ଖ) କୋଟପାଡ଼
(ଗ) ସମ୍ବଲପୁର
(ଘ) ବ୍ରହ୍ମପୁର
Answer:
(ଖ) କୋଟପାଡ଼

Question 3.
ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ କପା ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଶ ___________ |
(କ) ପାକିସ୍ତାନ
(ଖ) ଭାରତ
(ଗ) ଆମେରିକା
(ଘ) ଜାପାନ
Answer:
(ଖ) ଭାରତ

Question 4.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି _____________ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
(କ) ଜାନୁୟାରୀ ୬
(ଖ) ଜାନୁୟାରୀ ୧୪
(ଗ) ଜାନୁୟାରୀ ୨୯
(ଘ) ଫେବୃୟାରୀ ୪
Answer:
(ଖ) ଜାନୁୟାରୀ ୧୪

Question 5.
କେ. ଏସ୍. ସିଂହ କିଏ ?
(କ) ନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଖ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ଐତିହାସିକ
(ଘ) ପ୍ରଶାସକ
Answer:
(କ) ନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍

Question 6.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି ଭାରତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
(କ) କୋଟପାଡ଼
(ଖ) ସାଲେପୁର
(ଗ) ରଘୁରାଜପୁର
(ଘ) ବ୍ରହ୍ମପୁର
Answer:
(ଗ) ରଘୁରାଜପୁର

Question 7.
ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ କପା ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଦେଶ ___________ ଥିଲା ।
(କ) ଆମେରିକା
(ଖ) ଜାପାନ
(ଗ) ଭାରତ
(ଘ) ଇଂଲଣ୍ଡ
Answer:
(ଗ) ଭାରତ

Question 8.
ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତର କେଉଁ ଜିନିଷର ଆମଦାନୀ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପଭି ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ସିଲ୍‌ ଲୁଗା
(ଖ) ସୁନା ଅଳଙ୍କାର
(ଗ) ଛିଟ ଲୁଗା
(ଘ) ମାଳି
Answer:
(ଗ) ଛିଟ ଲୁଗା

Question 9.
ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ମାଂସ
(ଖ) ଚାଉଳ
(ଗ) ମଇଦା
(ଘ) ଆଖୁ
Answer:
(ଖ) ଚାଉଳ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ଶସ୍ୟ ଅମଳ ପର୍ବ, ଯାହା ଭାରତର କିଛି ଭାଗରେ ପାଳିତ ହୁଏ ?
(କ) ହୋଲି
(ଖ) ଦଶହରା
(ଗ) ପୋଙ୍ଗଲ
(ଘ) ଇଦ୍-ଉଲ୍-ଫିତର୍
Answer:
(ଗ) ପୋଙ୍ଗଲ

ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଠିକ୍ କର ।

Question 1.
ଖାଦ୍ୟପେୟର ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ଭିନ୍ନତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଖାଦ୍ୟପେୟର ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ଏକତ୍ଵକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।

Question 2.
ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ କହିଲେ ସାଲୱାର ସୁଟ୍‌କୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ କହିଲେ ଶାଢ଼ିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

Question 3.
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଆଲୋକର ପର୍ବ କହିଲେ ଗଣେଶ ପୂଜାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଆଲୋକର ପର୍ବ କହିଲେ ଦୀପାବଳୀକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

Question 4.
ରଘୁରାଜପୁର ସମ୍ବଲପୁର ଶାଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ରଘୁରାଜପୁର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ିପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

Question 5.
‘ପିପୁଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ’ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୫୨୫ଟି ଭାଷା ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ‘ପିପୁଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ’ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଷ୍ଟ୍ରୋପୋଲଜିକାଲ୍ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ	ମସଲା
ଜିରା	ରଘୁରାଜପୁର
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି	ୟୁରୋପ
କେରଳ	ବ୍ରହ୍ମପୁର
ଜାନୁୟାରୀ ୧୪	ମହାକାବ୍ୟ
ଛିଟଲୁଗା	ଓନମ୍
ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ	ପିପୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ
ରାମାୟଣ	ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଷ୍ଟ୍ରୋପୋଲଜିକାଲ୍ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ	ପିପୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ
ଜିରା	ମସଲା
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି	ରଘୁରାଜପୁର
କେରଳ	ଓନମ୍
ଜାନୁୟାରୀ ୧୪	ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି
ଛିଟଲୁଗା	ୟୁରୋପ
ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ	ବ୍ରହ୍ମପୁର
ରାମାୟଣ	ମହାକାବ୍ୟ