BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

୧ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶା ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା । ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଲେଶ୍ୱର, କଟକ ଓ ପୁରୀ ଇଂରେଜ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇ ରହିଥିଲା ।
  • ଏହାଛଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ପରୋକ୍ଷ ଶାସନାଧୀନ ଥିଲା ।
  • ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ୧୭୫୯ ମସିହାରେ ଇଂରେଜମାନେ ଅତ୍‌କାର କରି ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସିରେ ମିଶାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ସେହିପରି ୧୮୪୯ ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପନୀତି ବଳରେ ସମ୍ବଲପୁର ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ଅଧୀନକୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମେଦିନିପୁର ବଙ୍ଗ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସିରେ ମିଶି ରହିଥିବାବେଳେ ସିଂହଭୂମି ଥିଲା ବିହାରର ଛୋଟନାଗପୁର ଅଧୀନରେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଖ) ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ଜନନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ତାଙ୍କର ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
  • ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ବିଲୋପ କରିଦେବାକୁ ଚକ୍ରାନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୪୯ ମସିହାରେ କଟକର ତତ୍କାଳୀନ କଲେକ୍ଟର ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
  • ଓଡ଼ିଆ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ନୁହେଁ ବୋଲି ବଙ୍ଗର ବିଶିଷ୍ଟ ଐତିହାସିକ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଲାଲ ମିତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
  • ମାତ୍ର ବିଖ୍ୟାତ ଭାଷାବିତ୍ ଜନ୍ ବିମ୍ସ, ଓଡ଼ିଶାର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଗୋଲ୍ଡସବରୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲେଖକ ବାସୁଦେବ ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ଏହି ମତକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନଥିଲେ ।
  • ଏହି ବିବାଦ ବିଭିନ୍ନ ସଭାସମିତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହେବା ସହିତ ବହୁ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା; ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ ‘ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’ ଓ ‘ସମ୍ବାଦବାହିକା’ ଆଦି ଖବରକାଗଜରେ ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିୟମିତ ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା ।

(ଗ) ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  1. ‘ଓଡ଼ିଆ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ନୁହେଁ’ – ଏହି ମତକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଥିବା ବିଦ୍ଵାନ୍‌ମାନେ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ବିଖ୍ୟାତ ଭାଷାବିତ୍ ଜନ ବିମ୍ସ, ଓଡ଼ିଶାର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଗୋଲ୍ସସବରୀ ଓ ବଙ୍ଗୀୟ ଲେଖକ ବାସୁଦେବ ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ମତକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥୁଲେ ।
  2. ଏହି ବିବାଦ ବିଭିନ୍ନ ସଭାସମିତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହେବା ସହ ବହୁ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ‘ଉତ୍କଳକରିଥିଲେ । ବିଖ୍ୟାତ ଭାଷାବିତ୍ ଜନ ବିମ୍ସ, ଓଡ଼ିଶାର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଗୋଲ୍ଡସବରୀ ଓ ବଙ୍ଗୀୟ ଲେଖକ ବାସୁଦେବ ଏହି ମତ ବିରୋଧରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
  3. ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ସଙ୍ଗଠନ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’, ‘ସମ୍ବାଦବାହିକା’ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଦର୍ପଣ’ ଆଦି ଖବର କାଗଜ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଥିଲେ ।
  4. ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିରୋଧୀ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ବ୍ୟାସକବି ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ଓ କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ ।
  5. ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରମୂଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଷିଣୀ’ ପତ୍ରିକାରେ ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀମାନଙ୍କରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଚ୍ଛେଦ କରି ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ପ୍ରଚଳନ ବିରୋଧରେ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସ୍ବଭାବ କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ନୀଳମଣିଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ସାଧୁବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଘ) ସମ୍ବଲପୁରର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଚ୍ଛେଦ ହେଲା ପରେ କ’ଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୮୯୫ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୫ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ସାର୍ ଆଣ୍ଡ୍ରାଫ୍ରେଜର ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀମାନଙ୍କରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଚ୍ଛେଦ କରି ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ।
  • ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରତ୍ନଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଷିଣୀ’ରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କର ଏହି ନୀତିକୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରତ୍ନଙ୍କୁ ସ୍ୱଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ସାଧୁବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ ।
  • ସମ୍ବଲପୁରରେ କୋର୍ଟ କଚେରୀମାନଙ୍କରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଧରଣୀଧର ମିଶ୍ର, ବ୍ରଜମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ମଦନମୋହନ ମିଶ୍ର ଓ ବଳଭଦ୍ର ସୂପକାର ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।
  • ସମ୍ବଲପୁରର ବହୁ ନେତୃସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ୧୯୦୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ସିମଳାଠାରେ ବଡ଼ଲାଟ୍ ଲର୍ଡ କର୍ଜନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ଏହି ମର୍ମରେ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ।
  • ସେମାନଙ୍କର ଦାବିକୁ ବିଚାର କରିବାପାଇଁ ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ଆଣ୍ଡ୍ରାଫେଜରଙ୍କୁ ପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

(ଙ) ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ବଡ଼ଲାଟ୍ ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ସିମଳାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି ପରିଚୟବିହୀନ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସମସ୍ୟାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ମିକ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ।
  • ମଧୁବାବୁ ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବାପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତ କରି ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ଏକତ୍ରୀକରଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ହୃଦ୍‌ବୋଧ କରିଥିଲେ ।
  • ଏହା ଫଳରେ ୧୯୦୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରୁ ପୁନର୍ବାର ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ରିସ୍‌ ସର୍କୁଲାର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
  • ଫଳରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୯ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶରୁ ସମ୍ବଲପୁର ସହିତ ପାଟଣା, କଳାହାଣ୍ଡି, ସୋନପୁର, ବାମଣ୍ଡା ଓ ରେଢ଼ାଖୋଲ ଏବଂ ଛୋଟନାଗପୁରରୁ ଗାଙ୍ଗପୁର ଓ ବଣାଇ ଆସି ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନରେ ମିଶିଲା । ଏହା ଥିଲା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦିଗରେ ପ୍ରଥମ ସଫଳ ପ୍ରୟାସ ।
  • ଲର୍ଡ କର୍ଜନ ୧୯୦୪ ଜାନୁୟାରୀ ୫ ତାରିଖରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଗଭର୍ଣ୍ଣରଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥ‌ିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମିଶାଇବାପାଇଁ ଏକ ପତ୍ର ଲେଖିଥିଲେ ।ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଥିଲା ସ୍ପଷ୍ଟ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଚ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧିବେଶନରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଏବଂ ଦଶମ ଅଧିବେଶନରେ ଜୟପୁରର ରାଜା ବିକ୍ରମଦେବ ବର୍ମା କ’ଣ କହିଥିଲେ ?
Answer:

  1. ୧୯୧୨ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୬ ଓ ୭ ତାରିଖରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ଵବେଶନରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନକୁ ମଧୁବାବୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
  2. ସେ କହିଥିଲେ ‘ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଏପରି କୌଣସି ଜାତି ନାହିଁ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି; ଯଦିଓ ସେମାନେ ନିଘୋଷ ।’’
  3. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧିବେଶନ ୧୯୧୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୬ ଓ ୨୭ ତାରିଖରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କଦ୍ବାରା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।
  4. ଏହି ଅଧୂବେଶନରେ ଜୟପୁର ରାଜା ବିକ୍ରମଦେବ ବର୍ମା କହିଥିଲେ, ‘ଯଦି ମୋର ଛିନ୍ନ ମସ୍ତକ ରାଞ୍ଚରେ ରଖାଯାଏ, ଦିଆଯାଏ; ମୋର ଦୁଇଗୋଡ଼କୁ ମାନ୍ଦ୍ରାଜର ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ରଖାଯାଏ ଓ ମୋ ଶରୀରର ଗଣ୍ଡିକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଫିଙ୍ଗି ତେବେ କ’ଣ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ? ଆମ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିରହିଛି । ତେଣୁ ଉତ୍କଳ ଜନନୀର ବିକ୍ଷିପ୍ତାଶଗୁଡ଼ିକର ଏକତ୍ରୀକରଣ ଦରକାର ।’’
  5. ଏହା ଥିଲା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଉଦ୍ୟୋକ୍ତା ଦୁଇ ମହାରଥୀଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ ।

(ଛ) ସିହ୍ନା ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍‌ପଣୀ ଲେଖ ।
Answer:

  • ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ର ପୁରୀ ଅଧ‌ିବେଶନରେ ବିହାର ପ୍ରତିନିଧ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା ଏବଂ କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ବିଧାୟକ ପରିଷଦରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦାବି ଉତ୍‌ଥାପନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା ।
  • ୧୯୨୦ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୨୦ ତାରିଖରେ ପରିଷଦରେ ସିହ୍ନା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶରେ ଥ‌ିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନରେ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଉ ।
  • ଏଥପାଇଁ ଏକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନିମିତ୍ତ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ଏକ ମିଳିତ କମିଟି ନିଯୁକ୍ତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
  • ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ସିହ୍ନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଭାରତ ସରକାର ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାରଙ୍କର ମତ ଚାହିଁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ରାଜିହୋଇ ନଥିଲେ ।
  • ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ଉପ-ପ୍ରଦେଶ ପାହ୍ୟା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ବିଫଳତା ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ତୀବ୍ରତର କରିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଜ) ଫିଲିପ୍ ଡପ୍ କମିଟି କେବେ, କାହିଁକି ଓ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ଫିଲିପ୍ ଡଫ୍ କମିଟି ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଗଞ୍ଜାମର ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶିବାକୁ ଦାବି କରି ଆସୁଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ସରକାରଙ୍କ ମନୋବୃତ୍ତିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ନଥିଲା ।
  • ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଦାବି ଫଳରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ୧୯୨୪ ମସିହା ଶେଷଭାଗରେ ଏହି ଦୁଇଜଣିଆ କମିଟି ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
  • ଗଞ୍ଜାମର ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶ୍ରଣ ଦାବିର ଯଥାର୍ଥତା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବାପାଇଁ ଗଠିତ ଏହି କମିଟିରେ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟସମୂହର ପଲଟିକାଲ ଏଜେଣ୍ଟ ସି.ଏଲ୍. ଫିଲିପ୍ ଓ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସିର ବେଲା ଜିଲ୍ଲାର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଏ.ସି. ଡଫ୍ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ଏହା ‘ଫିଲିପ୍ ଡଫ୍ କମିଟି’ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
  • ଏହି କମିଟି ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ଯୁକ୍ତିଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ସୁପାରିସ କରିଥିଲେ ।

(ଝ) ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଯାଇଥ‌ିବା ସମୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  1. ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ବାରା ମନୋନୀତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧରୂପେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
  2. ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ଓ ଏହା ବାହାରେ ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ।
  3. ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ସେ ‘ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ଦାବି ଓ ଯୁକ୍ତି’ ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତିକା ବୈଠକର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ବିତରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଇଂଲଣ୍ଡର ଭାରତ ସଚିବ ସାମୁଏଲ୍‌ ହୋର୍‌ଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଦାବି ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ ।
  4. ୧୯୩୧ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ ସେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଭାଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଯୌକ୍ତିକତା ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ।
  5. ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତିଙ୍କ ଅକାଟ୍ୟ ଯୁକ୍ତି ଓ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦାବିକୁ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଦୀର୍ଘଦିନର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଫଳପ୍ରସୂ ହୋଇପାରିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଞ) ଓ’ଡ଼ନେଲ୍ କମିଟି କାହିଁକି ଓ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆମାନେ କାହିଁକି ଏହାର ନିଷ୍ପଭିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲେ ?
Answer:

  • ୧୯୩୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଭାରତ ସରକାର ତିନି ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଟି ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
  • ଏହି କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ସାମୁଏଲ ଓ’ଡ଼ନେଲ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ବମ୍ବେର ଏଚ୍. ଏମ୍. ମେହେଟ୍ଟା ଓ ଆସାମର ଟି. ଆର୍. ଫୁକନ୍ ।
  • ଏହି କମିଟିରେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ, ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା ଓ ସି.ଭି.ଏସ୍. ନରସିଂହ ରାଜୁ ସହଯୋଗୀ ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ରହିଥିଲେ ।
  • ଏହି ସମୟରେ ତେଲୁଗୁମାନେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜରୁ ଓଡ଼ିଶାକୁ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଦୃଢ଼ ଦାବି କରୁଥିଲାବେଳେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ଓଡ଼ିଆମାନେ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ହିତୈଷିଣୀ ସମାଜ’ର ସଭ୍ୟମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିକୁ ମିଶାଇ ଦେବାପାଇଁ ଓ’ଡ଼ନେଲ୍ କମିଟି ଆଗରେ ଦୃଢ଼ ଦାବି ଜଣାଇଥିଲେ ।
  • ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆମାନେ ଓ’ଡ଼ନେଲ କମିଟିର ନିଷ୍ପଭିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନଥିଲେ, କାରଣ ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରୁ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ମଞ୍ଜୁଷା, ମେଦିନୀପୁର ଏବଂ ସିଂହଭୂମିକୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

୨। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଗଞ୍ଜାମ ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଯଥାକ୍ରମେ କେଉଁ ମସିହାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୭୫୯ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ୧୮୪୯ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଖ) ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗଞ୍ଜାମବାସୀ କିପରି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  1. ଗଞ୍ଜାମବାସୀ ‘ଗଞ୍ଜାମ ଉତ୍କଳ ହିତବାଦିନୀ ସଭା’ ସ୍ଥାପନ କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
  2. ସେମାନେ ଗଞ୍ଜାମକୁ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ଅଧୀନରୁ ଆଣି ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଗ) କିଏ ଏବଂ କେବେ ସମ୍ବଲପୁରର କୋର୍ଟ କଚେରୀରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଚ୍ଛେଦ କରି ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ସାର ଆଣ୍ଡ୍ରାଫ୍ରେଜର ସମ୍ବଲପୁରର କୋର୍ଟ କଚେରୀରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉଚ୍ଛେଦ କରି ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ।
  • ସେ ୧୮୯୫ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧୫ ତାରିଖରେ ଏହା କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରତ୍ନ କେଉଁ ପତ୍ରିକାରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଭାଷାନୀତିର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏଥ‌ିପାଇଁ କିଏ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ ?
Answer:

  • ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରତ୍ନ ‘ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଷିଣୀ’ ପତ୍ରିକାରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଭାଷାନୀତିର ସମାଲୋଚନା କରିଥଲେ ।
  • ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ବଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ ।

(ଙ) ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତରେ ଆସିବାଦ୍ୱାରା କି ଲାଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  1. ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତରେ ଆସିବାଦ୍ଵାରା ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ମୁଗ୍‌ଧ ହୋଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କ ଏକତ୍ରୀକରଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ହୃଦ୍‌ବୋଧ କରିଥିଲେ ।
  2. ଯାହାଫଳରେ ୧୯୦୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରୁ ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପୁନଃପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥୁଲା ।

(ଚ) ‘ରିସ୍‌ ସର୍କୁଲାର’ କେବେ ଓ କାହାଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ‘ରିସ୍‌ ସର୍କୁଲାର’ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଘରୋଇ ସଚିବ ହେନ୍‌ରୀ ରିସ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଛ) ସାଇମନ୍ କମିଶନ ଭାରତ ଗସ୍ତବେଳେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭ୍ୟମାନେ କେଉଁଠାରେ ଓ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ?
Answer:

  • ସାଇମନ୍ କମିଶନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତବେଳେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭ୍ୟମାନେ ପାଟନାଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ।
  • ଏହି ସଭ୍ୟମାନେ କମିଶନଙ୍କ ନିକଟରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

(ଜ) ଅଟ୍‌ ସବ୍ କମିଟିରେ ଓଡ଼ିଆ ସଦସ୍ୟ କେଉଁମାନେ ଥିଲେ ?
Answer:
ଅଟଲି ସବ୍‌କମିଟିରେ ଓଡ଼ିଆ ସଦସ୍ୟ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତି ଥିଲେ ।

(ଝ) ଅଟ୍‌ ସବ୍‌କମିଟି କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିସ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଅଟଲି ସବ୍‌କମିଟି ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ, ଅନୁଗୁଳ, ବଙ୍ଗର ମେଦିନୀପୁର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସିର ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶର ଖଡ଼ିଆଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ର କରି ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିସ କରିଥିଲା ।

(ଞ) କେବେ ଓ କେଉଁଠାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ କରାଚୀଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଅଧିବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ଦାବି ସମ୍ପର୍କରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ ।

(ଟ) ଓ’ଡ଼ନେଲ୍ କମିଟି ପ୍ରସ୍ତାବର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାପାଇଁ କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜରୁରୀ ଅଧୂବେଶନ ବସିଥିଲା ?
Answer:
ଓ’ଡ଼ନେଲ୍ କମିଟି ପ୍ରସ୍ତାବର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାପାଇଁ ୧୯୩୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜରୁରୀ ଅଧ୍ଶନ ବସିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(୦) ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ଵେତପତ୍ର କେବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ଥିଲା ?
Answer:

  1. ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ଵେତପତ୍ର ୧୯୩୩ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
  2. ଏଥରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୨୧,୫୪୫ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍ ଥିଲା ।

(ଡ) ଶ୍ଵେତପତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଓଡ଼ିଶାରୁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ଶ୍ଵେତପତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଜୟପୁର ଏବଂ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିକୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

(ଢ) ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୩୫ର କେଉଁ ଧାରାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ପୃଥକ୍ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଗଲା ଏବଂ କେବେ ‘ଭାରତ ଶାସନ (ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ୧୯୩୬’’ ଘୋଷିତ ହେଲା ?
Answer:
ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୩୫ର ୨୮୯ ଧାରାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ପୃଥକ୍ ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ସ୍ବୀକୃତି ଦିଆଗଲା ଏବଂ ୧୯୩୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ ତାରିଖରେ ‘ଭାରତ ଶାସନ (ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ୧୯୩୬’’ ଘୋଷିତ ହେଲା ।

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) ବଙ୍ଗ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ସହିତ କେଉଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶି ରହିଥିଲା ?
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମେଦିନିପୁର ବଙ୍ଗ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସି ସହିତ ମିଶି ରହିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଖ) ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସ୍ବାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ବିରୋଧୀ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଓଡ଼ିଶାର ଗଭଣ୍ଡିର ଗୋଲ୍ଡବରୀ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ବିରୋଧୀ ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।

(ଗ) ୧୮୮୮ ରେ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ବଙ୍ଗର ଗଭର୍ଣ୍ଣର କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
୧୮୮୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ବଙ୍ଗର ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ ସାର୍ ଏସ୍.ସି. ବେଲି ।

(ଘ) ସାର୍ ଆଣ୍ଡ୍ରାଫ୍ରେଜର କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ସାର୍ ଆଣ୍ଡ୍ରାଫ୍ରେଜର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟ କମିଶନର ଥିଲେ ।

(ଙ) ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କେବେଠାରୁ ପୁନଃପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୦୩ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରୁ ସମ୍ବଲପୁର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପୁନଃ ପ୍ରଚଳିତ ହେଇଥିଲା ।

(ଚ) ଲର୍ଡ଼ ଆମ୍ପ୍ଲ୍ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଲର୍ଡ଼ ଆମ୍‌ଥ୍ଲ୍ ମାନ୍ଦ୍ରାଜର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଛ) ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କେବେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଜ) ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ସିହ୍ନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବା ପରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କ’ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ସିହ୍ନାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିବା ପରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ଉପ-ପ୍ରଦେଶ ପାହ୍ୟା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ।

(ଝ) କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଧାୟକ ପରିଷଦର କେଉଁ ସଦସ୍ୟ ଅଟ୍‌ଲି ସବ୍‌କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ?
Answer:
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଧାୟକ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଡକ୍ଟର ସୁରୱାର୍ଦ୍ଦି ଅଟ୍‌ଲି ସବ୍-କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।

(ଞ) ଓ’ଡ଼ନେଲ କମିଟି କେବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଓ’ଡ଼ନେଲ କମିଟି ୧୯୩୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଟ) ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶାଇବାପାଇ ଓ ଡ଼ନେଲ କମଟ ନିକଟରେ ଦାବି କରିଥିଲେ ?
Answer:
ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ‘ଉତ୍କଳ ହିତୈଷିଣୀ ସମାଜ’ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ମିଶାଇବାପାଇ ଓ ଡ଼ନେଲ କମଟ ନିକଟରେ ଦାବି କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(୦) ତୃତୀୟ ଗୋଲ୍‌ବୁଲ୍ ବୈଠକ ପରେ କିଏ ପୃଥକ୍ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ତୃତୀୟ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକ ପରେ ଭାରତ ସଚିବ ସାମୁଏଲ୍ ହୋର୍ ଭାରତ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାନୁଯାୟୀ ଏକ ପୃଥକ୍ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

(ଡ) ମିଳିତ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ବର୍ଗମାଇଲକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ମିଳିତ ସଂସଦୀୟ କମିଟି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୩୨,୬୯୫ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍‌କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଢ) ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କେବେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ?
Answer:
୧୯୩୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧ ତାରିଖ ଦିନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

୪ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ ।

(କ) ସମ୍ବଲପୁରର କେତେକ ନେତୃସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି କେଉଁଠାରେ କର୍ଜନଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ମାରକପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ?
(i) କଲିକତା
(ii) ଦିଲ୍ଲୀ
(iii) ସିମଳା
(iv) କଟକ
Answer:
(iii) ସିମଳା

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଖ) କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନ ଥିଲା ?
(i) ବାମଣ୍ଡା
(ii) ସୋନପୁର
(iii) ବଣାଇ
(iv) ରେଢ଼ାଖୋଲ
Answer:
(iii) ବଣାଇ

(ଗ) ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ କେବେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଗଭର୍ଣ୍ଣରଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶ୍ରଣର ଯୌକ୍ତିକତା ବିଷୟରେ ଲେଖୁଥିଲେ ?
(i) ୧୯୦୩ ଡିସେମ୍ବର ୩
(ii) ୧୯୦୪ ଜାନୁୟାରୀ ୫
(iii) ୧୯୦୪ ଜୁନ୍ ୨୦
(iv) ୧୯୦୫ ଜୁଲାଇ ୧୯
Answer:
(ii) ୧୯୦୪ ଜାନୁୟାରୀ ୫

(ଘ) କାହା ନେତୃତ୍ୱରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ସାତଜଣିଆ କମିଟିଦ୍ଵାରା ମଣ୍ଟେଗୁ ଓ ଚେମ୍‌ସ୍‌ଫୋର୍ଡ଼ଙ୍କୁ ଦାବିପତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
(i) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି
(ii) ବିକ୍ରମଦେବ ଶର୍ମା
(iii) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
(iv) ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ
Answer:
(iii) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

(ଙ) କିଏ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ବିଧାନ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ?
(i) ବିଶ୍ବନାଥ କର
(ii) ଶଶିଭୂଷଣ ରଥ
(iii) ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ
(iv) ଭୁବନାନନ୍ଦ ଦାସ
Answer:
(ii) ଶଶିଭୂଷଣ ରଥ

(ଚ) ଫିଲିପ୍-ଡଫ୍ କମିଟି କେବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୯
(ii) ୧୯୨୧
(iii) ୧୯୨୪
(iv) ୧୯୨୮
Answer:
(ii) ୧୯୨୪

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 9 ୧୯୩୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

(ଛ) କେବେ ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଇଂଲଣ୍ଡରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ?
(i) ୧୯୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୨
(ii) ୧୯୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ୧୬
(iii) ୧୯୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯
(iv) ୧୯୩୩ ଜୁଲାଇ ୩
Answer:
(ii) ୧୯୩୧ ଜାନୁୟାରୀ ୧୬

(ଜ) କିଏ ଓ’ଡନେଲ କମିଟିର ସହଯୋଗୀ ସଦସ୍ୟ ନ ଥିଲେ ?
(i) ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା
(ii) ସି.ଭି.ଏସ୍. ନରସିଂହ ରାଜୁ
(iii) କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି
(iv) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
Answer:
(iv) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

୫ । ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ‘ତୁମପାଇଁ କାମ’’ଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 9 Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ

ଉପକ୍ରମଣିକା :
(i) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସରଳରେଖ୍ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଥାଏ । କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (Area) ଏକ ଧନାତ୍ମକ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯାହା କ୍ଷେତ୍ର (region) ସହ ଜଡ଼ିତ ।
(ii) ସରଳରୈଖ୍କ ଚିତ୍ର ଓ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଦେଶର ସଂଯୋଗରେ ସରଳରେଖକ କ୍ଷେତ୍ରର ସୃଷ୍ଟି ।

ତ୍ରିଭୁଜ ଏବଂ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା (Height of a Triangle and a Parallelogram):
(a) ତ୍ରିଭୁଜର ଉଚ୍ଚତା : ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ବାହୁକୁ ଭୂମିନେଇ ଏହାର ବିପରୀତ କୌଣିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ଭୂମିପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କଲେ, ଅଙ୍କିତ ଲମ୍ବର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ତ୍ରିଭୁଜର ଉଚ୍ଚତା କୁହାଯାଏ । ଲମ୍ବର ଦୈର୍ଘ୍ୟ, ଉଚ୍ଚତା ଅଟେ । ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ A ABCର ଉଚ୍ଚତାଶ୍ରୟ AD, BE ଓ CF 
(b) ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା : କୌଣସି ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଯେକୌଣସି ଅଙ୍କିତ ଲମ୍ବର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା କୁହାଯାଏ । ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ABCD ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଚ୍ଚତାଦ୍ବୟ AM ଏବଂ AN 
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ

ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା :
(i) ଦୁଇଟି ତ୍ରିଭୁଜ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଭୂମି ଏକ ସରଳରେଖା ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଏମାନଙ୍କର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ଅପର ସରଳରେଖା ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ ।
(ii) ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରମାନ ସମାନ୍ତର ସରଳରଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଗୋଟିଏ ସରଳରେଖା ଉପରେ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାହୁ ଏବଂ ଅପର ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ଉପରେ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1
(iii) ଚିତ୍ର (a) ରେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AG}}\) ଓ \(\overleftrightarrow{\mathrm{BR}}\) ଦୁଇଟି ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ମଧ୍ଯରେ Δ ABC ଓ Δ DEF ଦ୍ଵୟ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛି; କାରଣ ଏହାର ଭୂମି B͞C ଓ B͞F, \(\overleftrightarrow{\mathrm{BR}}\) ଉପରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ A ଓ D \(\overleftrightarrow{\mathrm{AG}}\) ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । AP ଓ DQ ଯଥାକ୍ରମେ D ABC ଓ DEFଦ୍ଵୟଉଚ୍ଚତା APDQ ଏକ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ର ହେତୁ AP = DQ | 
(iv) ଚିତ୍ର (b)ରେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AS}}\) ଓ \(\overleftrightarrow{\mathrm{BR}}\) ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ABCD ଓ PORS ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରଦ୍ଵୟ ଅବସ୍ଥିତ । AK ଓ SL ଯଥାକ୍ରମେ ABCD ଓ PORS ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରଦ୍ୱୟର ଉଚ୍ଚତା AKLS ଏକ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ର ହେତୁ AK = SLI
{ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ପରସ୍ପର ସମାନ ।}
(v) ଯଦି ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧ୍ୱକ ତ୍ରିଭୁଜ ବା ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ହୁଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଏକ ସରଳରେଖା ଉପରେ ଓ ତାହାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ବୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ ।
(vi) ABCD ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ A POR ଏକ ସରଳରେଖା B͞R ଉପରେ ଓ ତାହାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ
DK = PL ହେବେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AP}} \| \overleftrightarrow{\mathrm{BR}}\) ହେବ
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 2

ସର୍ବସମ ସରଳରେଖକ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ :
ଦୁଇଟି ସରଳରେଖକ କ୍ଷେତ୍ର ସର୍ବସମ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ, 
କିନ୍ତୁ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ହେଲେ, ସେମାନେ ସର୍ବସମ ହୋଇନପାରିଛି ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 4 କ୍ଷେତ୍ରଫଳ

ଉପପାଦ୍ୟ ଏବଂ ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ :
ଉପପାଦ୍ୟ 33 : ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ବୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 1 : ଏକା ଭୂମି ଭୁପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଏବଂ ଏକା ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ । 
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 2 : ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 3 : କୌଣସି ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ, ତାହାର ଭୂମିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚତାର ଗୁଣଫଳ ସଙ୍ଗେ ସମାନ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 4 : ସମାନ ସମାନ ଭୂମି ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ବୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 5 : ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜ ଓ ଗୋଟିଏ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତ୍ରିଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ହେବ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 34 : ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ତ୍ରିଭୁଜଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ । 
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 6 : ସମାନ ସମାନ ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅର୍ଥାତ୍ ସମାନ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ତ୍ରିଭୁଜଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 35 : ସମାନ କ୍ଷେତ୍ରଫଳବିଶିଷ୍ଟ ତ୍ରିଭୁଜମାନଙ୍କର ଭୂମି ସମାନ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଅନୁରୂପ ଉଚ୍ଚତା ସମାନ । 
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ 7 : ସମକ୍ଷେତ୍ରଫଳବିଶିଷ୍ଟ ତ୍ରିଭୁଜମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିମାନ ସମାନ ହେବ । 
ଉପପାଦ୍ୟ 36 : ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ତାହାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମାନ କ୍ଷେତ୍ରଫଳବିଶିଷ୍ଟ ତ୍ରିଭୁଜମାନ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ

କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କେତେକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ :

  • ତ୍ରିଭୁଜ ଓ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ, ସେମାନଙ୍କର ଭୂମି ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।
  • ଏହି କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର ଭୂମିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ, ଉଚ୍ଚତା ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ଏକା ବା ସମାନ ହେଲେ, ତୃତୀୟଟି ଏକା ବା ସମାନ ହେବେ ।
  • ଦୁଇଟି ତ୍ରିଭୁଜ ବା ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ଏବଂ ବିପରୀତ କ୍ରମେ, ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ହେଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଏକ ଭୂମିର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିଲେ ସେମାନେ ଏକା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ ।
  • ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜ ଓ ଗୋଟିଏ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଏକା ଭୂମି ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏକା ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ ତ୍ରିଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ହେବ ।
  • ଏକା (ବା ସମାନ) ଭୂମି ଏବଂ ଏକା (ବା ସମାନ) ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ସାମାନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର, ଆୟତକ୍ଷେତ୍ର, ରମ୍ବସ୍ ଓ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 9 Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ

ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଉଉଳ ଚତୁର୍ଭୁଜ (Quadrilateral and convex quadrilateral) :
(1) ଚତୁର୍ଭୁଜ : ମନେକର A, B, C, D ଏକ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚାରୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ତିନୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଅବସ୍ଥିତ ନୁହଁନ୍ତି । A͞B , B͞C , C͞D ଓ DA ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାନ୍ତବିନ୍ଦୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁ ନଥ୍ଲେ, ଏହି ଚାରି ଗୋଟି ରେଖାଖଣ୍ଡଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ସେଟ୍ AB ∪ BC ∪ CD ∪ DA କୁ ABCD ଚତୁର୍ଭୁକର କୁହାଯାଏ ।
(2) AB, BC, CD DA କୁ ABCD  ଚତୁର୍ଭୁକର ବାହୁ ∠BAD, ∠ABC, ∠CDA ଓ ∠BCD କୁ ଏହାର କୋଣ (Angle) କୁହାଯାଏ A, B, C, D କୁ ଚତୁର୍ଭୁର୍ଜର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ (Vertex) କୁହାଯାଏ ।
(3) ଚତୁର୍ଭୁଜର ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରାନ୍ତବିନ୍ଦୁ ଥାଏ ସେ ଦ୍ୱୟକୁ ସନ୍ନିହିତ (Adjacent) ବାହୁ ବା କୌଣସି ସାଧାରଣ ପ୍ରାନ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ନଥିବା ବାହୁଦ୍ୱୟକୁ ବିପରୀତ (Opposite) ବାହୁ କୁହାଯାଏ । ଚତୁର୍ଭୁଜର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୁଇଟି ପ୍ରାନ୍ତ ବିନ୍ଦୁକୁ କ୍ରମିକ ଶୀର୍ଷ ଓ କ୍ରମିକ ଶୀର୍ଷରେ ଥ‌ିବା କୋଣଦ୍ଵୟକୁ କ୍ରମିକ କୋଣ କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁ ନୁହଁନ୍ତି ସେ ଦ୍ଵୟକୁ ବିପରୀତ ଶୀର୍ଷ କୁହାଯାଏ । ବିପରୀତ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରେ ଥିବା କୋଣଦ୍ଵୟକୁ ବିପରୀତ କୋଣ କୁହାଯାଏ ।
AB ଓ BC ସନ୍ନିହିତ ବାହୁ ଏବଂ AB ଓ CD ବିପରୀତ ବାହୁ;
∠A, ∠B କ୍ରମିକ କୋଣ ଓ ∠A, ∠C ବିପରୀତ କୋଣ; A ଓ B କ୍ରମିକ ଶୀର୍ଷ ଏବଂ A ଓ C ବିପରୀତ ଶୀର୍ଷ ଅଟେ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ
(4) ଉତ୍ତଳ ଚତୁର୍ଭୁଜ : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁ ଏହାର ବିପରୀତ ବାହୁଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସରଳରେଖାକୁ ଛେଦ ନକରେ, ତା’ହେଲେ ଏହାକୁ ଏକ ଉତ୍ତଳ ଚତୁର୍ଭୁଜ (Convex Quadrilateral) କୁହାଯାଏ ।
(5) ABCD ଏକ ଉତ୍ତର ଚତୁର୍ଭୁଜ ହେଲେ A ଓ B ବିଦୁ୍ୟଦ୍ୱୟ \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{CD}}\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ବରେ, B ଓ C ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{DA}}\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ବରେ, C ଓ D ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{AB}}\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଏବଂ D ଓ A ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{BC}}\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

  • ଉତ୍କଳ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଉତ୍ତଳ ସେଟ୍ ନୁହେଁ ଏବଂ ଉତ୍ତଳ ଚତୁର୍ଭୁଜର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅନ୍ତର୍ଦେଶରେ ଛେଦକରନ୍ତି ।
  • ଉତ୍ତଳ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅନ୍ତର୍ଦେଶ ଏକ ଉତ୍ତଳ ସେଟ୍ ।

ବହୁଭୂଜ(polygon):
ମନେକର P1, P2, ….. Pn ଏକ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥିତ କେତେକ ବିନ୍ଦୁ (n ≥ 3) ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ତିନୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଏକରେଖୀୟ ନୁହନ୍ତି । P1P2, P2P3, ….. Pn-1Pn, PnP1 ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାନ୍ତବିନ୍ଦୁ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁନଥୁଲେ ଏହି n ସଂଖ୍ୟକ ରେଖାଖଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ସେଟ୍ P1P2, ∪ P2P3, ∪ ….. Pn-1Pn, ∪ PnP1 କୁ P1P2 ….. Pn ବହୁଭୁଜ କୁହାଯାଏ ।
P1P2, P2P3 ….. PnP1 ବହୁଭୁଜର ବାହୁ ଓ P1P2 ….. Pn ବହୁଭୁଜର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ଅଟନ୍ତି । 
{n ସଂଖ୍ୟକ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବହୁଭୁଜର n ସଂଖ୍ୟକ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣ ଥାଏ ।}

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ

ଉତ୍ତଳ ବହୁଭୁଜ (Convex Polygon) :
P1P2P3 ….. Pnବହୁଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ରେଖାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଯଦି ବହୁଭୁଜର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶୀର୍ଷ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ବହୁଭୁଜକୁ ଉତ୍ତଳ ବହୁଭୁଜ କୁହାଯାଏ ।

ସୁଷମ ବହୁଭୁଜ (Regular Polygon) :
ଯେଉଁ ବହୁଭୁଜର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ ସମାନ ସେପରି ବହୁଭୁଜକୁ ସୁଷମ ବହୁଭୁଜ କୁହାଯାଏ
ବହୁଭୁଜର ବାହୁ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ବହୁଭୁଜର ନାମକରଣ ନିର୍ଭର କରେ ।
{ବହୁଭୁଜ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧ‌ିକ ମୌଳିକ ହେଉଛି ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହାର ବାହୁ ସଂଖ୍ୟା 3 ।}

ବାହୁ ସଂଖ୍ୟା ବହୁଭୁଜର ନାମ
33 ତ୍ରିଭୁଜ (Triangle)
4 ଚତୁର୍ଭୁଜ (Quadrilateral)
5 ପେଣ୍ଟାଗନ୍ (Pentagon)
6 ଷଡ଼ଭୁଜ (Hexagon)

ସେହିପରି ବାହୁ ସଂଖ୍ୟା 7, 8, 9 ଏବଂ 10 ପାଇଁ ବହୁଭୁଜକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ସପ୍ତଭୁଜ (Heptagon), ଅଷ୍ଟଭୁଜ (Octagon), ନଅଭୁଜ (Nonagon) ଓ ଦଶଭୁଜ (Decagon) କୁହାଯାଏ ।

ବହୁଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି (Sum of the measures of the inter or angles of a polygon) :

(i) ତ୍ରିଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି  = 180° । ଚତୁର୍ଭୁଜଟି ଦୁଇଗୋଟି ତ୍ରିଭୁଜରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ।
ତେଣୁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି = 2 × 180° = (4 – 2) × 180°
ପଞ୍ଚଭୁଜଟି ତିନିଗୋଟି ତ୍ରିଭୁଜରେ ପରିଣତ ହୁଏ ତେଣୁ ଏହାର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି = 3 × 180° = (5 − 2) × 180°
(ii) ସେହିପରି ଷଡ଼ଭୁଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି = 4 × 180° = (6 – 2) × 180° 
(iii) n-ଭୁଜକୁ (n ≥ 3) (n – 2) ସଂଖ୍ୟକ ତ୍ରିଭୁଜରେ ପରିଣତ କରିହେବ ।
ତେଣୁ ଏହାର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣ ସମଷ୍ଟି = (n – 2) × 180° = (n – 2) × 2 ସମକୋଣ = (2n − 4) ସମକୋଣ
{n-ସଂଖ୍ୟକ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ (n ≥ 3) ବହୁଭୁଜର ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି (2n – 4) ସମକୋଣ}

ବହୁଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି (Sum of the measures of the exterior angles of a polygon):

(i) ପ୍ରତ୍ୟେକ n ଭୁଜ (n ≥ 3) ବିଶିଷ୍ଟ ବହୁଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ ସଂଖ୍ୟା n l ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୀର୍ଷରେ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ + ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ = 180° = 2 ସମକୋଣ ଗୋଟିଏ n ଭୁଜବିଶିଷ୍ଟ ବହୁଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି 
= n × 2 ସମକୋଣ୍ଡ – n ସଂଖ୍ୟକ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି
= n × 2 ସମକୋଣ – (2n – 4) ସମକୋଣ 4 ସମକୋଣ = 360°
{ପ୍ରତ୍ୟେକ ବହୁଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣ ସମଷ୍ଟି  360°}
(ii) ଯେଉଁ ବହୁଭୁଜର ସମସ୍ତ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପରସ୍ପର ସମାନ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମସ୍ତ କୋଣର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପର ସମାନ ତାହାକୁ ସମବହୁଭୁଜ ବା ସୁଷମ ବହୁଭୁଜ (Regular polygon) କୁହାଯାଏ ।
⇒ ଏଣୁ n ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ସୁଷମ ବହୁଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ = \(\frac{2n-4}{n}\) ସମକୋଣ
⇒ ଏବଂ n ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ସୁଷମ ବହୁଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ = \(\frac{360°}{n}\)
⇒ n ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ସୁଷମ ବହୁଭୁଜର ଏକ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ =\(\frac{2n-4}{n}\) ସମକୋଣ
⇒ ଏବଂ ଏକ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ = \(\frac{360°}{n}\)

ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ସାରଣୀରେ କେତେଗୋଟି ବହୁଭୁଜମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଓ ବହିଃସ୍ଥ କୌଣମାନଙ୍କ ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି ଓ ବହୁଭୁଜଟି ସୁଷମ ହୋଇଥିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣମାନଙ୍କ ପରିମାଣ ଦିଆଯାଇଛି ।

ବହୁଭୁଜ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କ ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି ବହିଃସ୍ଥ କୋଣମାନଙ୍କ ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି ବହୁଭୁଜ ସୁଷମ ହୋଇଥିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ
ତ୍ରିଭୁଜ 2 ସମକୋଣ 4 ସମକୋଣ 60°
ବହୁର୍ଭୁଜ 4 ସମକୋଣ 4 ସମକୋଣ 90°
ପେଣ୍ଟାଗନ୍ 6 ସମକୋଣ 4 ସମକୋଣ 108°
ଷଡ଼ଭୁଜ 8 ସମକୋଣ 4 ସମକୋଣ 120°

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ

କେତେକ ବିଶେଷ ଚତୁର୍ଭୁଜ :
ଚତୁର୍ଭୁଜର ବିପରୀତ ବାହୁଯୋଡ଼ା ମଧ୍ଯରେ ଥିବା ସମାନ୍ତରଣର ସର୍ଭ ଅନୁଯାୟୀ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ଯଥା-
(i) ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ ଓ (ii) ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ।
ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ (Trapezium) : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର କେବଳ ଏକ ଯୋଡ଼ା ବିପରୀତ ବାହୁ ସମାନ୍ତର ତାହାକୁ ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ କୁହାଯାଏ । ABCD ଚତୁର୍ଭୁଜର AD||BC ହେତୁ ABCD ଚତୁର୍ଭୁଜର ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍‌ର ଦୁଇ ସମାନ୍ତର ବାହୁ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତାକୁ ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍‌ର ଉଚ୍ଚତା ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍ । ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ AB ଓ DC ଦ୍ଵୟ ଅସମାନ୍ତର । (Height) କୁହାଯାଏ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 1

ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର (Parallelogram) : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବିପରୀତ
(i) ABCD ଚତୁ ଭୁଜର ବିପରୀତ ବାହୁ AB || CD ଏବଂ AD || BC । ଉକ୍ତ ଚତୁର୍ଭୁଜକୁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର କୁହାଯାଏ ।
(ii) ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରରେ ବିପରୀତ ବାହୁ AD ଓ BC ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତା AM ଏବଂ AB ଓ CD ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତା CN । ABCD ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର BC ଅଥବା AD ବାହୁକୁ ଭୂମି ନିଆଗଲେ AMକୁ ଉଚ୍ଚତାରୂପେ B ନିଆଯାଏ । ସେହିପରି AB ଅଥବା DC ଭୂମି ହେଲେ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର ଉଚ୍ଚତା CN ହୁଏ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 3
ଆୟତଚିତ୍ର (Rectangle) : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ସମକୋଣ ତାହା ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର । ଆୟତଚିତ୍ର ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାରର ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର, ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣ 90° । ABCD ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 4
ରମ୍ବସ୍ (Rhombus) : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ତାହା ଏକ ରମ୍ବସ୍ । ରମ୍ବସ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରକାରର ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର, ଯାହାର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ । ଦତ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ABCD ଏକ ରମ୍ବସ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 5
ବର୍ଗଚିତ୍ର (Square) : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ । ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣର ପରିମାଣ 90° ତାହା ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର । ଏଣୁ ବର୍ଗଚିତ୍ର ଏକ ସମକୋଣ ବିଶିଷ୍ଟ ରମ୍ବସ୍ ଅଟେ । ଚିତ୍ରରେ ABCD ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 6
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 7

କେତେକ ଉପପାଦ୍ୟ :
ଉପପାଦ୍ୟ 20 : ଗୋଟିଏ ଚତୁର୍ଭୁଜର ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ବାହୁ ସର୍ବସମ ଓ ସମାନ୍ତର ହେଲେ ଚତୁର୍ଭୁଜଟି ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ।
ଉପପାଦ୍ୟ 21 : ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର ବିପରୀତ ବାହୁମାନେ ସର୍ବସମ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 22 : ଗୋଟିଏ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବିପରୀତ ବାହୁମାନ ସର୍ବସମ ହେଲେ ଏହା ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର । 
ଉପପାଦ୍ୟ 23 : ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର ବିପରୀତ କୋଣମାନେ ସର୍ବସମ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 24 : ଗୋଟିଏ ଚତୁର୍ଭୁଜର ବିପରୀତ କୋଣମାନ ସର୍ବସମ ହେଲେ ଏହା ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ।
ଉପପାଦ୍ୟ 25 : ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି ।
ଉପପାଦ୍ୟ 26 : ଯେଉଁ ଚତୁର୍ଭୁଜର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡ କରନ୍ତି ତାହା ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର । 
ଉପପାଦ୍ୟ 27 : ଆୟତଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ସର୍ବସମ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 28 : ଯେଉଁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ସର୍ବସମ ତାହା ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ।
ଉପପାଦ୍ୟ 29 : ଗୋଟିଏ ରମ୍ବସର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ – 1 : ଏକ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ସର୍ବସମ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ହେଲେ ଏହା ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର । 
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ – 2 : ଗୋଟିଏ ବର୍ଗଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ।
ଅନୁସିଦ୍ଧାନ୍ତ – 3 : ଯେଉଁ ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ, ତାହା ଏକ ରମ୍ବସ୍ ।

ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ଏବଂ ତ୍ରିଭୁଜ (Parallel lines and Triangles) :
ଉପପାଦ୍ୟ 30 : ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜର ଏକ ବାହୁର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବାହୁ ସହ ସମାନ୍ତର ଭାବେ ଅଙ୍କିତ ସରଳରେଖା ତୃତୀୟ ବାହୁକୁ ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡ କରେ ।
ଉପପାଦ୍ୟ31 : ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇ ବାହୁର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଗ କରୁଥିବା ରେଖାଖଣ୍ଡ ତୃତୀୟ ବାହୁ ସହ ସମାନ୍ତର ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ-ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ

ଛେଦାଶ (Intercepts) :
(i) ଏକ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥିତ l ଓ m ଦୁଇଟି ସରଳରେଖା । ଯଦି ଏକ ଛେଦକ n, ସରଳରେଖା ଦ୍ୱୟକୁ P ଓ Q ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରେ, ତେବେ P͞Q କୁ ଛେଦକର ଏକ ଛେତାଂଶ ବା ଛେଦିତ ଅଂଶ କୁହାଯାଏ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 8
(ii) ଯଦି ଏକ ସମତଳରେ ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧିକ ସରଳରେଖା (ପରସ୍ପର ସମାନ୍ତର କିମ୍ବା ସମାନ୍ତର ନହୋଇବି ପାରନ୍ତି)କୁ ଗୋଟିଏ ଛେଦକ ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧ୍ଵକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରେ, ତେବେ ଛେଦକର ଛେଦିତାଂଶ (Intercepts) ମଧ୍ଯ ଥାଏ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Geometry Chapter 3 ଚତୁର୍ଭୁଜ 9
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ PQ ଏବଂ Q͞R ଛେଦିତାଂଶ (Intercepts) ଅଟନ୍ତି ।
(iii) ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଛେଦିତାଂଶ ବା ଛେଦଂଶର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ବା ଅସମାନ ହୋଇପାରନ୍ତି । 
(iv) ଛେଦକର ଛେକାଂଶ ମାନ, ଛେଦିତ ସରଳରେଖାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ଉପପାଦ୍ୟ 32 : ତିନି ବା ତତୋଽଧ୍ଵକ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାକୁ ଛେଦ କରୁଥିବା ଏକ ଛେଦକର ଛେଦିତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବସମ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ଛେଦକର ଛେଦିତ ଅନୁରୂପ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସର୍ବସମ ହେବ ।

BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b)

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b)

Question 1.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(i) 5x – 3x = 5x + (………..) = {(………..) + (………..)}x = (………..)
(ii) 3x- (-2x) = 3x + (………..) = {(………..) + (………..)} x = (………..)
(iii) -2x – 3x = -2x + (………..) = {(………..) + (………..)}x = (………..)
(iv) (2 + 3x) – (3 – 2x) = (2 + 3x) + (………..) = (2 – 3) + (3x + ………..) = (………..) + (………..)
(v) (x – 4) – (-3x + 2) = (x – 4) + (………..) = (x + 3x) + (………..) = (………..) + (………..)
ସମାଧାନ :
(i) 5x – 3x = 5x + (-3x) = {(5)+(-3)} x = (2x)

(ii) 3x – (-2x) = 3x + (2x) = {(3)+(2)}x = (5x)

(iii) -2x – 3x = -2x + (-3x) = {(-2) + (-3)} x = (-5x)

(iv) (2 + 3x) – (3 – 2x) = (2 + 3 x) + (2 x – 3)
= (2 – 3)+ {3 x + (2x)} = (-1) + (5x)

(v) (x – 4) – (-3x + 2) = (x – 4) + (3x-2)
= (x + 3x) + (-4 – 2) = (4x) + (-6)

BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b)

Question 2.
ବିୟୋଗ କର ।
(i) 12x ରୁ 9x
(ii) 5x ରୁ -3x
(iii) -2 x ରୁ 3x
(iv) -4x ରୁ -6x
(v) (x + 2) ରୁ (3x + 2)
(vi) 3 ରୁ x² + x + 1
(vii) 2x² – 2x – 2 ରୁ x² + 2x + 4
ସମାଧାନ :
(i) 12x – 9x + 12x + (-9x) = {12 + (-9)}x = 3x

(ii) 5x – (-3x) = 5x + 3x = (5+3)x = 8x

(iii) -2x – 3x = -2x + (-3x) = {-2 + (-3)}x = -5x

(iv) -4x – (-6x) = -4x + 6x = {-4 + 6}x = 2x

(v) (x + 2) – (3x + 2) = x + 2 – 3x – 2 = x – 3x + 2 – 2
= x + (-3x) + 2 +(-2)
= {1 + (-3)}x + {2 + (-2)} = -2x

(vi) 3 – (x² + x + 1) = 3 – x² – x – 1 = -x² – x + 3 – 1 = -x² – x + 2

(vii) (2x² – 2x – 2) – (x² + 2x + 4) = 2x² – 2x – 2 – x² – 2x – 4
= 2x² – x² – 2x – 2x – 2 – 4 = 2x² + (-x²) + (-2x) + (-2x) + (-2) + (-4)
= {2+(-1)} x²+{(-2)+(-2)} x+{(-2)+(-4)}
= x² + (-4x) + (-4) = x²- 4x – 4

BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b)

Question 3.
ବିୟୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(i) 2x² + 2 x ରୁ 2x²
(ii) 5x² + 3 x ରୁ x² + 3 x
(iii) 2x² – 2 x ରୁ x² + 2 x
(iv) 3x² + 3 x + 2 ରୁ x² + 3 x – 2
(v) 2x² – 5 x – 1 ରୁ x² + 5 x – 1
(vi) 4 + 3 x + 2x² + x³ ରୁ x³ + 2x² – 3 x – 4
(vii) 2x³ – 5 – 2x² – 10 x ରୁ x³ + 20 x – x² + 3
ସମାଧାନ :
(i) (2x² + 2x) – 2x² = 2x² + 2x + (-2x²) = 2x² + (-2x²) + 2 x = 2 x

(ii) (5x² + 3 x)-(x² + 3 x) = 5x² + 3 x + (-x²) + (-3 x)
= 5x² + (-x²) + 3 x + (-3 x) = 4x²

(iii) (2x²-2 x) – (x² + 2 x) = 2x² – 2 x – x² – 2 x = 2x² – x² – 2 x – 2 x = x² – 4 x

(iv) (3x² + 3 x + 2) – (x² + 3 x – 2) = 3x² + 3 x + 2 – x² – 3 x + 2
= 3x² – x² + 3 x – 3 x + 2 + 2 = 2x² + 4

(v) (2x² – 5 x – 1) – (x² + 5 x – 1) = 2x² – 5 x – 1 – x² – 5 x + 1
= 2x² – x² – 5 x – 5 x – 1 + 1 = x² – 10 x
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ :
BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b) - 1

(vi) (4 + 3 x + 2x² + x³) – (x³ + 2x² – 3 x – 4)
=4 + 3 x + 2x² + x³ – x³ – 2x² + 3 x + 4
= x³ – x³ + 2x² – 2x² + 3 x + 3 x + 4 + 4
=6 x + 8
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ :
BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b) - 2

(vii) (2x³ – 5 – 2x² – 10 x) – (x³ + 20 x – x² + 3)
= 2x² – 5 – 2x² – 10 x – x³ – 20 x + x² – 3
= 2x³ – x³ – 2x² + x² – 10 x – 20x – 5 – 3
= x³ – x² – 30 x – 8
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ :
BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(b) - 3

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

୧। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୭୫ଟି ଶବ୍ଦରେ ଦିଅ ।

(କ) ନୂଆ କଳକାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ପରେ ମଧ୍ଯ ଭାରତରେ ବେକାରୀ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା କାହିଁକି ?
Answer:
ଅଧୁକ ଶ୍ରମିକ ନିଯୁକ୍ତି :

  • ନୂତନ କଳକାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ହେବା ଫଳରେ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରମିକ ସେଥ‌ିରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ ।
  • ଭାରତରେ ୧୯୧୫ ମସିହାବେଳକୁ ୨୦୬ଟି ଲୁଗାକଳରେ ୨ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରମିକ, ୧୯୦୧ ବେଳକୁ ୩୬ଟି ଝୋଟକଳରେ ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଶ୍ରମିକ ଓ କୋଇଲା ଖଣିରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରମିକ କାମ କରୁଥିଲେ ।

ଶିଳ୍ପର ଅଧପତନ :
ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ କାରିଗରୀ ଶିଳ୍ପର ଅଧଃପତନ ଫଳରେ ଯେଉଁ ବ୍ୟାପକ ସଂଖ୍ୟାରେ କାରିଗର ବେକାର ହେଲେ ତା’ ତୁଳନାରେ ଅତି ଅଳ୍ପ ଲୋକଙ୍କୁ ନୂଆ ଶିଳ୍ପରେ ଶ୍ରମିକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ମିଳିଲା ।

ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ :
ନୂଆ ନୂଆ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଅନେକ ଲୋକ ଭୂମିହୀନ ଓ ବେକାର ହେବା ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ଯ ବେକାରୀ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ।

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଖ) ବଙ୍ଗରେ ଅଧିକାଂଶ ଝୋଟକଳ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା କାହିଁକି ?
Answer:
ଜଳବାୟୁ :
ବଙ୍ଗର ଜଳବାୟୁ ଝୋଟଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଝୋଟ ଚାଷ କରାଯାଉଥିଲା ।

ଅଞ୍ଚଳ :
ସେତେବେଳେ ବଙ୍ଗ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଓ ଉନ୍ନତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ।

ପରିବହନ :
ବଙ୍ଗର ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତ ଥିଲା ।

କଞ୍ଚାମାଲ :
ସହଜରେ କଞ୍ଚାମାଲ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରମିକ ଉପଲବ୍‌ଧ ଥ‌ିବାରୁ ବଙ୍ଗରେ ଝୋଟକଳମାନ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା ।

(ଗ) ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପତନୋନୁ ଖୀ ହେଲା କାହିଁକି ?
Answer:
ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ :

  • ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ କଳ ତିଆରି ଲୁଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ଭାରତକୁ ଆସିଲା ।
  • ଏସବୁ ସାମଗ୍ରୀ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ଅପେକ୍ଷା ଶସ୍ତାରେ କିଣିବାକୁ ମିଳିଲା

ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ବୃଦ୍ଧି :
ନିଜ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ମଧ୍ୟ ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀର ଆମଦାନି ଉପରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍କ ଛାଡ଼ କଲେ ।

ସ୍ଵଦେଶୀ ବସ୍ତୁକୁ ନାପସନ୍ଦ :

  • ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଭାବରେ ଲୋକେ ପାରିବାରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସ୍ଵଦେଶୀ ବସ୍ତୁକୁ ନାପସନ୍ଦ କଲେ ।
  • ଏସବୁ କାରଣରୁ ଭାରତରେ ପାରମ୍ପରିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପତନୋନୁ ଖୀ ହେଲା ।

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଘ) ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତରୁ କେଉଁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଧନ ଲୁଣ୍ଠନ କରି ନେଇଯାଉଥିଲେ ?
Answer:
ବେତନ ଆକାରରେ :

  • ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତରୁ ନିରନ୍ତର ଧନ ଶୋଷଣ କରି ଇଂଲଣ୍ଡର ଔପନିବେଶିକ ଉନ୍ନତି କଥା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ।
  • ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ଉଚ୍ଚ ବେତନ ବିଦେଶକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା ।

ଖଜଣା ଆକାରରେ :
ଖଜଣା ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ଧନ ଭାରତରୁ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା ।

ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦରେ :
ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଥିବା ବିଶାଳ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ବ୍ୟୟଭାର ଭାରତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।

କଞ୍ଚାମାଲ :
ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ ଶସ୍ତାରେ କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି ହେଲା ଓ ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ଅଧ୍ଵ ଲାଭରେ ଭାରତରେ ବିକ୍ରି ହେଲା ।

(ଙ) କେଉଁ ଆର୍ଥିକ କାରଣରୁ ଭାରତରେ ଜାତୀୟତା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥବ ବୋଲି ତୁମେ ଅନୁମାନ କରୁଛ ?
Answer:
ମାଲିକାନାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ :
ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ ଭାରତରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଅଧିକାଂଶ କଳକାରଖାନାର ମାଲିକାନା ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା ।

କମ୍ ମଜୁରି :
ଶ୍ରମିକକୁ କମ୍ ମଜୁରି ମିଳୁଥୁଲା ଓ ଅଧିକ କାମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତାଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲା ।

ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କୁ ଉପେକ୍ଷା କରିବା :
ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ କେତେକ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପପତି ରହିଲେ ସେମାନେ ଇଂରେଜ ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଉପେକ୍ଷିତ ହେଲେ । ତେଣୁ ସେମାନେ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସହଯୋଗ କଲେ ।

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଚ) ଇଂରେଜ ଶାସନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଇଂରେଜ ଶାସନ କାଳରେ ଅନେକ ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା; ଯଥା –
ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ : କୃଷି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ (a) ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ବା ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା, (b) ରୟତରୀ ବା ଅସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ, (c) ମାହାରୀ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକ ରାଜସ୍ଵ ଆଦାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରୟ :
ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ ଭାରତରୁ ଶସ୍ତାରେ କଞ୍ଚାମାଲ ଓ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ରପ୍ତାନି ଓ ଅଧ୍ୟା ଲାଭରେ ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଶିଳ୍ପଜାତ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ସ୍ଵଳ୍ପ ବେତନ :
ଭାରତରେ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପ ବେତନରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇ ଅଧ୍ଵ ଲାଭ ପାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ନୀଳ ଚାଷ :
ଭାରତରେ ଚା’, କଫି ଓ ନୀଳ ଚାଷ କରି ଅଧ୍ଵ ଲାଭବାନ୍ ହେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

(ଛ) ବଗିଚା ଉଦ୍ୟୋଗ ଭାରତରେ କେଉଁଭଳି ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ନୀଳ ଚାଷ :
ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ଭାରତରେ ବଗିଚା ଉଦ୍ୟୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଚା, କଫି ଓ ନୀଳ ଚାଷର ବଗିଚା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ଚା’ ଚାଷ :
ଚା’ ବଗିଚାମାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆସାମ ଓ ବଙ୍ଗର ଦାର୍ଜିଲିଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

କଫି ଚାଷ :
କଫି ବଗିଚା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏବଂ ନୀଳଚାଷ ବିହାର ବଙ୍ଗରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ମାଲିକାନା :
ଚା’, କଫି ଓ ନୀଳର ଇଉରୋପ ବଜାରରେ ଖୁବ୍ ଚାହିଦା ଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଉଦ୍ୟୋଗର ମାଲିକାନା ଇଉରୋପୀୟମାନେ ନିଜ ହାତରେ ରଖୁଥିଲେ ।

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଜ) ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପର ସ୍ଥିତି ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ବିଳାସ ସାମଗ୍ରୀ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନୀ :
ଇଂରେଜ ଶାସନର ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଭାରତର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା । ଭାରତୀୟ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଗହଣା, ଟସର ଲୁଗା, ପଶମ ବସ୍ତ୍ର ଆଦି ସୌଖ୍ନ ବିଳାସ ସାମଗ୍ରୀ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି ହେଉଥିଲା ।

କଳ ତିଆରି ଲୁଗା :
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ହେବା ଫଳରେ ଭାରତରେ କଳତିଆରି ଲୁଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ଶସ୍ତାରେ କିଣିବାକୁ ମିଳିଲା ।

ଶୁକ୍ଳ ଛାଡ଼ :
ନିଜ ଶିଳ୍ପର ବିକାଶପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିଦେଶ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନି ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଛାଡ଼ କଲେ । ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରଭାବରେ ଲୋକେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବସ୍ତୁକୁ ନାପସନ୍ଦ କଲେ ।

କୃଷି :
ଫଳରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପର ଅଧୋପତନ ହେଲା ଓ କାରିଗରମାନେ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କଲେ ।

ଦାରିଦ୍ର୍ୟ :
ଅନେକ କାରିଗର ଦିନ ମଜୁରିଆ ଭାବେ କାମ କଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବୃଦ୍ଧିପାଇଲା ।

୨। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଦିଅ ।

(କ) ବଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଝୋଟକଳ ସ୍ଥାପିତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:
ଜଳବାୟୁ :
ଝୋଟ ଚାଷ ପାଇଁ ବଙ୍ଗର ଜଳବାୟୁ ଅନୁକୂଳ ଥିଲା ।

କଞ୍ଚାମାଲର ସୁଲଭତା :
କଞ୍ଚାମାଲର ସୁଲଭତା, ଶସ୍ତା ଶ୍ରମିକ ଉପଲବ୍‌, ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ଥ‌ିବା ଯୋଗୁଁ ବଙ୍ଗରେ ଅଧ‌ିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଝୋଟକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଖ) ଆସାମ ଚା’ ବଗିଚାର କୁଲିର ଦୁରବସ୍ଥାର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
କମ୍ ପାଉଣା :

  • ଆସାମ ଚା’ ବଗିଚାର କୁଲିର ପାଉଣା ଖୁବ୍ କମ୍ ଥିଲା ।

ଶାରୀରିକ ଅତ୍ୟାଚାର :

  • କାମ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟକରି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶାରୀରିକ ଅତ୍ୟାଚାର ମଧ୍ୟ ହେଉଥିଲା ।
  • ଚା’ ବଗିଚାର ମାଲିକ ଇଉରୋପୀୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରୁନଥିଲେ ।

(ଗ) ଭାରତର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୀଳଚାଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତର ବିହାର ଓ ବଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୀଳଚାଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

(ଘ) ଶ୍ରମିକ ମନରେ ଜାତୀୟତା ଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:

  • କାରଖାନାର ଶ୍ରମିକକୁ କମ୍ ମଜୁରି ମିଳୁଥୁଲା ଓ ଅତ୍ମକ କାମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
  • ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଜାତୀୟତାଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ।

୩ । ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(କ) ବହୁଳ ପରିମାଣରେ _________ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ଭାରତକୁ ଆମଦାନି ହେଉଥିଲା ।
Answer:
ଶିଳ୍ପଜାତ ସାମଗ୍ରୀ

(ଖ) ଓଡ଼ିଶାରେ ______ ମସିହାରେ ଲୁଗାକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୬୬

BSE Odisha 8th Class History Solutions Chapter 4 ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ

(ଗ) ଭାରତରେ ମ୍ରଥମେ _______ ମସିହାରେ ଲୁଗାକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୫୩

(ଘ) ________ ଠାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଝୋଟକଳ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ବଙ୍ଗର ରିଶ୍ରା

୪ । ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦ ମିଳନ କର ।

ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ Chapter 4
Answer:

ବ୍ରିଟିଶ ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଓ ଭାରତରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ Chapter 4.1

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 9 Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

ଉପକ୍ରମଣିକା (Introduction) :

  1. ଏକ ସମତଳରେ ବା ଶୂନ୍ୟରେ ଏକ ବିନ୍ଦୁର ଚିହ୍ନଟିକରଣ ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି (Co-ordinate Geometry)ର ଉଦ୍ଭାବନ ପରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି ।
  2. ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମିଶରର ସର୍ବେକ୍ଷକ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ରୋମାନ୍ ସର୍ବେକ୍ଷକମାନେ ନଗର ଓ ଜମିର ଅବସ୍ଥିତି ସୂଚାଇବାକୁ ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ଆଜିକାଲିର ସ୍ଥାନଙ୍କ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିଲେ । ନଗରମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ରୋମାନ୍‌ମାନେ ସମକୋଣରେ ଛେଦ କରୁଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷ ନେଇଥିଲେ ।
  3. ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗ୍ରୀକ୍‌ମାନେ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରୁଥିଲେ ।
  4. ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ନିକୋଲ ଓରେସମେ (1360 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ପ୍ରଥମ କରି ଧନାତ୍ମକ ଭୁଜ ଓ କୋଟିର ଧାରଣା ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରକୃତପକ୍ଷେ ଏହି ସମୟରୁ ହିଁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
  5. ପ୍ରାୟ 2500 ବର୍ଷ ତଳର Euclidean Geometry ଏବେ ଗଣିତ ଶିକ୍ଷାରେ ଏକ ପ୍ରଧାନ ଅଙ୍ଗ ଭାବେ ପରିଗଣିତ
  6. Euclidean Geometry ଓ Algebra ସମ୍ପୂର୍ଣ ପୃଥକ୍ ବିଷୟ; ମାତ୍ର ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଫରାସୀ ଗଣିତଜ୍ଞ Rene Descartes (1596-1650)ଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଏକ ନୂତନ ଧାରଣାକୁ ଆଧାର କରି ସ୍ଥାନଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି ବା ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଜ୍ୟାମିତି (Analytical Geometry) ଜନ୍ମ ଲାଭ କଲା ଓ ଏଥ‌ିରେ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ବୀଜଗଣିତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଲାଭ କଲା ।
  7. ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି ଉପରେ Rene Descartesଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ 1637ରେ ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା । 
  8. ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତିର ମୁଖ୍ୟ ସୋପାନ ହେଲା, ସମତଳରେ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପରଛେଦୀ ସରଳରେଖା (ସଂଖ୍ୟାରେଖା) ନେଇ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁକୁ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର କ୍ରମିତ ଯୋଡ଼ି (Ordered pair)ରୂପେ ନେଇ ଚିହ୍ନିତ କରିବା ଏବଂ ସେହିପରି ଶୂନ୍ୟରେ ଥ‌ିବା କୌଣସି ବିନ୍ଦୁକୁ ଏକ ସଂଖ୍ଯାତ୍ରୟୀ (Ordered triad) ମାଧ୍ୟମରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ।

ସମତଳରେ ବିନ୍ଦୁ (Points on a Plane) :
(i) ସରଳରେଖା ଏକ ମାତ୍ରା (Que Dimension) ବିଶିଷ୍ଟ । ସୁତରାଂ ଏହା ଉପରିସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ । ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ଯେକୌଣସି ବିନ୍ଦୁକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାଟିକୁ ଉକ୍ତ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (Coordinate) କୁହାଯାଏ ।
(ii)
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି
(iii) ସମତଳ ଦୁଇ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଠ । ସମତଳ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ବିନ୍ଦୁ Pର ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ପରସ୍ପର ଲମ୍ବ ଭାବେ ଥବା ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାରେଖା \(\overleftrightarrow{X^{\prime} \mathrm{X}}\) ଓ \(\overleftrightarrow{Y^{\prime} \mathrm{Y}}\) ନିଆଯାଏ । \(\overleftrightarrow{X^{\prime} \mathrm{X}}\) କୁ x- ଅକ୍ଷ ଓ \(\overleftrightarrow{Y^{\prime} \mathrm{Y}}\) କୁ y – ଅକ୍ଷ କୁହାଯାଏ ।
(iv) ଅକ୍ଷଦ୍ବୟ ପରସ୍ପରକୁ ୦ ବିନ୍ଦୁରେ ସମକୋଣରେ ଛେଦ କରନ୍ତୁ । \(\overrightarrow{\mathrm{OX}}\) ଓ \(\overrightarrow{\mathrm{ox}^{\prime}}\) ଯଥାକ୍ରମେ x-ଅକ୍ଷର ଧନଦିଗ ଓ ଋଣ ଦିଗ ଏବଂ \(\overrightarrow{\mathrm{OY}}\) ଓ \(\overrightarrow{\mathrm{oy}^{\prime}}\) ଯଥାକ୍ରମେ y-ଅକ୍ଷର ଧନ ଦିଗ ଓ ଋଣ ଦିଗ ଅଟନ୍ତି। O ବିନ୍ଦୁଟିକୁ ମୂଳବିନ୍ଦୁ (origin) କୁହାଯାଏ ।
(v) ସାଧାରଣତଃ x-ଅକ୍ଷ ଆନୁଭୂମିକ (Horizontal) ଓ y-ଅକ୍ଷ ଉଲ୍ଲମ୍ବ (Vertical) ଭାବେ ଅଙ୍କନ କରାଯାଏ । 
(vi) x – ଓ y – ଅକ୍ଷକୁ ଆୟତୀୟ ଅକ୍ଷ (Rectangular axes) ଏବଂ ସମତଳସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କକୁ ଆୟତୀୟ ସ୍ଥାନାଙ୍କ (Rectangular co-ordinate) କୁହାଯାଏ; କାରଣ ଅକ୍ଷଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ସମକୋଣରେ ଛେଦ କରନ୍ତି । 
(vii) ମନେକର P ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଏକ ବିନ୍ଦୁ । P ବିନ୍ଦୁରୁ x – ଓ y- ଅକ୍ଷପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ ଲମ୍ବ x – ଓ y ଅକ୍ଷକୁ ଯଥାକ୍ରମେ M ଓ N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରନ୍ତୁ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି 1
(viii) M ଓ N ବିନ୍ଦୁର x – ଓ y – ଅକ୍ଷ ଉପରେ ସୂଚକ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ଵୟ ଯଥାକ୍ରମେ x ଓ y ହେଲେ P ବିନ୍ଦୁକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ଵୟକୁ କ୍ରମିତ ଯୋଡ଼ି (x, y) ଭାବେ ଲେଖାଯାଏ । (x, y) କ୍ରମିତ ଯୋଡ଼ିକୁ P ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (coordinates) କୁହାଯାଏ । x କୁ x- ସ୍ଥାନଙ୍କ ବା ଭୁଜ (abscissa) ଓ y କୁ y- ସ୍ଥାନଙ୍କ ବା କୋଟି (ordinate) କୁହାଯାଏ ।
(ix) P ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (x, y) କୁ ମଧ୍ଯ P(x, y) ରୂପେ ଲେଖାଯାଏ । ଚିତ୍ରରେ Pର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (3, 4), P’ ବିନ୍ଦୁଟିର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (-3, 2), P” ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (-3, -4) ଓ P”’ ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (2, -1) 
(x) x ଓ y – ଅକ୍ଷଦ୍ବୟ ଦ୍ୱାରା ସମତଳଟି ଚାରିଗୋଟି ପାଦ (Quadrant)ରେ ବିଭାଜିତ ହୁଏ । ଚାରିଗୋଟି ପାଦକୁ Q1, Q2, Q3, ଓ Q4 କୁହାଯାଏ ।

  • {ପ୍ରଥମ ପାଦ (Q1)ରେ x > 0, y > 0, ଦ୍ଵିତୀୟ ପାଦ (Q2)ରେ x < 0, y > 0
    ତୃତୀୟ ପାଦ (Q3)ରେ x < 0, y < 0, ଦ୍ଵିତୀୟ ପାଦ (Q4)ରେ x > 0, y < 0}
  • {Q1 = {(x, y) : x > 0, y > 0}, Q2 = {(x, y) : x < 0, y > 0 }
    Q3 = {(x, y) : x < 0, y < 0 } ଓ Q4 = {(x, y) : x > 0, y < 0}}

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି

ଅକ୍ଷଉପରିସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନଙ୍କ (Coordinate of points on axes):
(i) x- ଅକ୍ଷ ଉପରିସ୍ଥ ଯେକୌଣସି ବିନ୍ଦୁର y- ସ୍ଥାନଙ୍କ ଶୂନ ଏବଂ x ∈ R 
ଏପରି ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସେଟ୍ x-ଅକ୍ଷ ଅଟେ ।
∴ x ଅକ୍ଷ = {(x, y) | x ∈ R, y = 0} ଅଥବା x-ଅକ୍ଷ = {(x, 0); x ∈ R}
(ii) y-ଅକ୍ଷ ଉପରିସ୍ଥ ଯେକୌଣସି ବିନ୍ଦୁରେ x-ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଶୂନ ଏବଂ y ∈ R 
ଏପରି ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସେଟ୍ y- ଅକ୍ଷ ଅଟେ ।
∴ y ଅକ୍ଷ = {(x, y) | x = 0, y ∈ R} ଅଥବା y- ଅକ୍ଷ = {(0, y) | y ∈ R)}
(iii) ମୂଳବିଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (0, 0) (ଅକ୍ଷଦ୍ବୟର ଛେଦବିନ୍ଦୁ) ।
⇒ {Q1 ∪ Q2 ∪ Q3 ∪ Q4 ∪ {(x, 0) : x ∈ R} ∪ {(0, y) : y ∈ R} = R2 ଅଥବା R × R}

xy- ସମତଳ (xy – plane) :

  • ଯେଉଁ ସମତଳରେ x-ଅକ୍ଷ ଓ y-ଅକ୍ଷ ଅଙ୍କନ କରି ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ (x ଓ y) ସ୍ଥାନାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ, ସେହି ସମତଳକୁ xy-ସମତଳ କୁହାଯାଏ । xy-ସମତଳର ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ସେଟ୍‌ଟି R × R = R2 = {(x, y) | x, y ∈ R}, ଯେଉଁଠାରେ R × R କାର୍ଟେଜୀୟ ଗୁଣନ ସେଟ୍ । xy -ସମତଳଟିକୁ ମଧ୍ଯ କାର୍ଟେଜୀୟ ସମତଳ (Cartesian plane) ବା R2-ସମତଳ କୁହାଯାଏ ।
  • x- ଅକ୍ଷ ଓ y- ଅକ୍ଷ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ନିଆଯାଇଥିବା ହେତୁ ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନଙ୍କ (x, y) କୁ ମଧ୍ୟ ଆୟତୀୟ ସ୍ଥାନଙ୍କ (rectangular coordinates) କୁହାଯାଏ ।

ଅର୍ଥ ସମତଳ (Half plane) :
(i) x- ଅକ୍ଷ ଦ୍ଵାରା xy- ସମଚଳଟି ଦୁଇଟି ଅର୍ଥ ସମତଳ ଅର୍ଥାତ୍ Q1 ∪ Q2, (ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଅର୍ଥ ସମତଳ) ଏବଂ Q3 ∪ Q2 (ଅଧଃ ଅର୍ଥ ସମତଳ)ରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
⇒ x- ଅକ୍ଷ = {(x, 0) : x ∈ R}
⇒ y- ଅକ୍ଷ = {(0, y) : y ∈ R}
(ii) ସେହିପରି y – ଅକ୍ଷ, xy ସମତଳକୁ ଦୁଇଟି ଅର୍ଥ ସମତଳ ଯଥା : ଦକ୍ଷିଣ ଅର୍ଥ ସମତଳ = {(x, y) : x > 0, y ∈ R} ଅଥବା Q1 ∪ Q4, ଓ ବାମ ଅର୍ଷ ସମତଳ = {(x, y): x < 0,∈ R} ଅଥବା Q2 ∪ Q3 ରେ ବିଭାଜିତ କରିଥାଏ । 

ସରଳରେଖାର ସମୀକରଣ (Equation of a line):
(i) ax + by + c = 0 କୁ x ଓ y ରେ ଏକଘାତୀ ସମୀକରଣ କୁହାଯାଏ । ଏଠାରେ xର ସହଗ (coefficient) a, y ର ସହଗ b ଏବଂ c ଧ୍ରୁବକ ରାଶି (constant) ଅଟେ a, b ∈ R ଓ a ଓ b ≠ 0
(ii) ଚଳରାଶି x ଓ y ରୁ x କୁ ସ୍ବାଧୀନ ଚଳ ଓ yକୁ ସାପେକ୍ଷ ଚଳ ବା x ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଚଳ କୁହାଯାଏ । ଆମେ ଗ୍ରାଫ୍ ଅଙ୍କନ କରିବା ସମୟରେ ସିର୍ବଦା xକୁ ସ୍ବାଧୀନ ଚଳ ରାଶି ରୂପେ ବିଚାର କରିବା ।
(iii) ax + by + c = 0) ସମୀକରଣରେ ଥ‌ିବା ସହଗ ଓ ଧ୍ରୁବକ ରାଶି a, b ଓ  c ର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ନେଇ ଲେଖଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ xy-ସମତଳରେ ବିଭିନ୍ନ ସରଳରେଖା ମିଳିବ ।

  • a = 0 b ≠ 0 ହେଲେ ax + by +c = 0 ର ରୂପ y = k1 ଯେଉଁଠାରେ k1 = \(\left(-\frac{c}{b}\right)\)
  • b = 0 ଓ a ≠ 0 ହେଲେ ax + by +c = 0 ର ରୂପ x = k2 ଯେଉଁଠାରେ k2 = \(\left(-\frac{c}{a}\right)\)
  • a ≠ 0 ଓ b ≠ 0 ହେଲେ ax + by +c = 0 ର ରୂପ y = mx + c ଯେଉଁଠାରେ m = \(\left(-\frac{a}{b}\right)\) କାରଣ ax + by + c = 0 ⇒ y = \(\left(-\frac{a}{b}\right) x+\left(-\frac{c}{b}\right)\)

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି 2

ପରିସ୍ଥିତି:  
(i) y = k1 ସମୀକରଣ xy – ସମତଳରେ x ଅକ୍ଷସହ ସମାନ୍ତର ଏକ ସରଳରେଖାକୁ ସୂଚାଏ ।
(a) ଯଦି k1 = 0, ସରଳରେଖାଟି x ଅକ୍ଷ ହେବ ।
(b) ଯଦି k1 > 0 ହେଲେ ସରଳରେଖାଟି x ଅକ୍ଷର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ-ଅର୍ଥ ସମତଳରେ ରହିବ ।
(c) ଯଦି k1 < 0 ହେଲେ ସରଳରେଖାଟି x ଅକ୍ଷର ଅଧଃ-ଅର୍ଥ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିବ । 
y = k1 ଏହା ଏକ ଆନୁଭୂମିକ ସରଳରେଖା (Horizontal lines)
y = 0 ସମୀକରଣଟି x- ଅକ୍ଷକୁ ସୂଚାଏ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି 3

ପରିସ୍ଥିତି:
(ii) x = k2, ସମୀକରଣ xy – ସମତଳରେ y ଅକ୍ଷସହ ସମାନ୍ତର ଏକ
ସରଳରେଖାକୁ ସୂଚାଏ ।
(a) ଯଦି k2 = 0 ହୁଏ ତେବେ ସରଳରେଖାଟି y ଅକ୍ଷ ହେବ ।
(b) ଯଦି k2 > 0 ହୁଏ ତେବେ ସରଳରେଖାଟି y ଅକ୍ଷର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ବରେ ରହିବ ।
(c) ଯଦି k2 < 0 ହୁଏ ତେବେ ସରଳରେଖାଟି y ଅକ୍ଷର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ ।
x = k2 ଏହା ଏକ ଉଲ୍ଲମ୍ବ ସରଳରେଖା (Vertical lines) । 
x = 0 ସମୀକରଣଟି y ଅକ୍ଷକୁ ସୂଚାଏ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି 4

ପରିସ୍ଥିତି:
(iii) ଏଠାରେ xy – ସମତଳରେ ax + by + c = 0 ସମୀକରଣର ସମୀକରଣର ଲେଖଚିତ୍ରଟି ଏକ ତୀର୍ଯକ ସରଳରେଖା ହେବ ।
ଯାହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପଟି ହେଉଛି y = mx + c 
ଏଠାରେ ସରଳରେଖାର Lର ସ୍ଲୋପ୍ (slope) ଓ y ଛେକାଂଶ 
(y-intercept) ଯଥାକ୍ରମେ m ଓ c ।
L ମୂଳବିନ୍ଦୁ O (0,0) ଦେଇ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲେ ଏହାର 
ସମୀକରଣ y = mx + c, x = 0 ଓ y = 0 ଦ୍ଵାରା ସିଦ୍ଧ ହେବ ।
y = mx + c = c = 0
(y- ଅକ୍ଷକୁ ଛାଡ଼ି)ର ସମୀକରଣ y = mx ହେବ ।

{ଉଲ୍ଲମ୍ବ ସରଳରେଖାର ସ୍କୋପ୍ ନିରର୍ଥକ କାରଣ θ = 90° ହେଲେ ସ୍ଲୋପ୍ tan 8 ନିରର୍ଥକ ହେବ । L ସରଳରେଖାଟି ଆନୁଭୂମିକ ହୋଇଥିଲେ ଏହାର ଆନତି θ = 0° ଅର୍ଥାତ୍‌ କ୍ଲୋପ୍ tan θ = 0}

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି

ସରଳରେଖା Lର କ୍ଲୋପ ନିଷ୍କ୍ରିୟ :
ସମୀକରଣ y = mx + c ଦ୍ବାରା ଅଙ୍କିତ ସରଳରେଖା L ଉପରେ P1(x1, y1) ଓ P2(x2, y2) ଦୁଇଗୋଟି ବିନ୍ଦୁ BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 5 ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଜ୍ୟାମିତି 5
ହେଲେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{P}_1 \mathrm{P}_2}\) = L 
ଏଠାରେ y = mx + c ସମୀକରଣଟି (x1, y1) ଓ (x2, y2) କ୍ରମିତ ଯୋଡ଼ି ଦ୍ବାରା ସିଦ୍ଧ ହେବ ।
y1 = mx1 + c  …. (i)
ଏବଂ y2 = mx2 + c ….. (ii)
(i) ଓ (ii) ରୁ c କୁ ଅପସାରଣ କଲେ ପାଇବା : m (x1 – x2) = y1 – y2
⇒ m = \(\frac{y_1-y_2}{x_1-x_2}\) ଅଥବା m = \(\frac{y_2-y_1}{x_2-x_1}\) ଅଥବା
L ରେଖାର ସ୍ଲୋପ୍ = \(\frac{y-ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଦ୍ବୟର ଅନ୍ତର}{x-ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଦ୍ବୟର ଅନ୍ତର}\)

ଦୁଇ ଅଜ୍ଞାତ ରାଶିବିଶିଷ୍ଟ ଏକଘାତୀ ସମୀକରଣର ଲେଖଚିତ୍ର (Graph of the Linear equation in two variables):

  • ax + by + c = 0 ଓ y = mx + c ସମୀକରଣଗୁଡ଼ିକର ଲେଖଚିତ୍ର ସମତଳରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସରଳରେଖା । 
  • ଲେଖ କାଗଜରେ x- ଓ y- ଆୟତୀୟ ଅକ୍ଷ ଅଙ୍କନ କରି ଦତ୍ତ ସମୀକରଣର ସହାୟତାରେ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଗୋଟି ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (କ୍ରମିତ ଯୋଡ଼ି) ନିରୂପଣ କରାଯାଏ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଲେଖ କାଗଜରେ ବିନ୍ଦୁମାନ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ଏହି ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ସ୍କେଲ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଯୋଗକଲେ ଦତ୍ତ ସମୀକରଣଟିର ଲେଖଚିତ୍ର ଏକ ସରଳରେଖା ହୁଏ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b)

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b)

Question 1.
3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର । ବୃତ୍ତର ଯେକୌଣସି ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:
(i) O କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ 3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ବୃତ୍ତ ଉପରେ P ନାମକ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{OP}})\) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 1
(iv) \(\overline{\mathrm{OP}})\) ପ୍ରତି P ବିନ୍ଦୁରେ ଲମ୍ବ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର ।
(v) \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି P ବିନ୍ଦୁରେ ଅଙ୍କିତ ସ୍ପର୍ଶକ ଅଟେ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b)

Question 2.
3.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତରେ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁର ସାହାଯ୍ୟ ନ ନେଇ ବୃତ୍ତର କୌଣସି ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:
(i) 3.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ବୃତ୍ତ ଉପରେ Q ନାମକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(iii) Q ବିନ୍ଦୁରୁ \(\overline{\mathrm{QM}})\) , \(\overline{\mathrm{QN}})\) ଦୁଇଟି ଜ୍ୟା ଅଙ୍କନ କର । M, Nକୁ ଯୋଗକର ।
(iv) Q ବିନ୍ଦୁରୁ ∠QMN ର ସମ୍ୟକିମାଣ ବିଶିଷ୍ଟ ∠NOR ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 2
(v) \(\overleftrightarrow{\mathrm{PR}}\) ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ।

Question 3.
3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର । ଏହାର କେନ୍ଦ୍ର O ହେଉ । P ବୃତ୍ତର ଏକ ବହିଃସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁ । OP = 7 ସେ.ମି. । P ବିନ୍ଦୁରୁ ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି \(\overline{\mathrm{PA}})\), \(\overline{\mathrm{PB}})\) ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର । ସ୍ପର୍ଶକ ଖଣ୍ଡଦ୍ଵୟ ମାପି ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
(i) 3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ △ABC ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର O ଠାରୁ OP = 7 ସେ.ମି. ଅଙ୍କନ କରି ଏହାକୁ ସମ ଖଣ୍ଡ କରି M ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(iii) M କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ OM (= MP)କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା ଦତ୍ତ ବୃତ୍ତକୁ A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ । \( \overrightarrow{\mathrm{PA}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{PB}}\) ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 3
(iv) PA ଓ PB ସ୍ପର୍ଶକଦ୍ୱୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ।

Question 4.
AB ଅଙ୍କନ କର । ଯେପରିକି AB = 4 ସେ.ମି. | \(\overline{\mathrm{AB}})\) ବ୍ୟାସ ରୂପେ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର । À ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର । ଏହି ସ୍ପର୍ଶକଦ୍ବୟ କିପରି ସମ୍ପର୍କିତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 4 ସେ.ମି. ହେବ |
(ii) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ର ସମ ଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାର (\(\overline{\mathrm{AB}})\) ର) ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ O ନିରୂପଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 4
(iii) Oକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{OA}})\) ବା \(\overline{\mathrm{OB}})\) କୁ ଦ୍ୟାମନ୍ଦିରପ ନେଇ ଦଉ ଅଜନ କର |
(iv) \(\overline{\mathrm{OA}})\) ପ୍ରତି A ବିନ୍ଦୁରେ ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OB}})\) ପ୍ରତି B ବିନ୍ଦୁରେ ଯଥାକ୍ରମେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{MN}}\) ଏବଂ \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ସ୍ପର୍ଶକଦ୍ବୟ ଅଙ୍କନ କର । ଏଠାରେ ସ୍ପର୍ଶକଦ୍ବୟ ପରସ୍ପର ସମାନ୍ତର ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b)

Question 5.
4 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର O | \(\overline{\mathrm{OA}})\) ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OB}})\) ଦୁଇଟି ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ m∠AOB = 90° | \(\overleftrightarrow{\mathrm{AX}}\) ଓ \(\overleftrightarrow{\mathrm{BY}}\) ପରସ୍ପରକୁ । ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର । OAMB କି’ ପ୍ରକାର ଚତୁର୍ଭୁଜ ପରୀକ୍ଷା କରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
(a) \(\overline{\mathrm{AN}})\) ବ୍ୟାପ ବିଶିପୁ ଏକ ଦୁଇ ଅନ୍ତନ କର |
(b) \(\overline{\mathrm{AN}})\) ର ସମଦିଖଣ୍ଡକ ଲମ ଅନ୍ତନ କର ମଧ୍ୟବିଦୁ O ନିରୂପଣ କର ।
(c) O କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{OA}})\) ବା \(\overline{\mathrm{ON}})\) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ରୂପେ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 5
(d) \(\overline{\mathrm{OA}})\) ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OB}})\) ବୃତ୍ତର ଦୁଇଟି ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରିକି m∠AOB = 90° ।
(e) ବର୍ତ୍ତମାନ A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ ଯଥାକ୍ରମେ \( \overrightarrow{\mathrm{AX}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{BY}}\) ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଛେଦ ବିନ୍ଦୁ M ହେବ ।
(f) OAMB ଏକ ବର୍ଗଚିତ୍ର ହେବ ।

(ii) 2.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରି କେନ୍ଦ୍ରକୁ ‘O’ ନାମରେ ନାମିତ କର । OA ଓ OB ବ୍ୟାସାର୍ଶ ଦୁଇଟି ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି m∠AOB = 120° । A ଓ B ଠାରେ ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ଓ ଛେଦବିନ୍ଦୁକୁ P ନାମ ଦିଅ । OAPB ଚତୁର୍ଭୁଜର କଣ୍ଠ OP ଓ AB ଅଙ୍କନ କର । କର୍ଣ୍ଣଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।
Solution:
(a) 2.5 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର |
(b) OA ଏବଂ OB ବୃତ୍ତର ଦୁଇଟି ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରିକି m∠AOB = 120° ହେବ |
(C) ବର୍ତ୍ତମାନ A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର । ସ୍ପର୍ଶକଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପରକୁ P ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 6
(d) \(\overline{\mathrm{OP}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଅଙ୍କନ କର ।
(e) OAPB ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଯାହାର କଣ୍ଠଦ୍ଵୟ \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{OP}})\) ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ହେବେ ।

Question 6.
AB = 8 ସେ.ମି. ବିଶିଷ୍ଟ ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର । A ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ର ନେଇ 3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ଓ B ବିନ୍ଦୁରୁ ଭକ୍ତ ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କର ।
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି. ।
(ii) A ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଓ 3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ର ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାର (\(\overline{\mathrm{AB}})\) ର) ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ S ନିରୂପଣ କର ।
(iv) S କୁ କେହୁକରି ଓ \(\overline{\mathrm{SB}})\) ବା \(\overline{\mathrm{SA}})\) କୁ ବ୍ୟାପକରୂପେ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରତ ଅଙ୍କନ କର ।
(v) ବୃତ୍ତଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପରକୁ M ଓ N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 7
(vi) \( \overrightarrow{\mathrm{BM}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{BN}}\) ଅଙ୍କନ କର । \( \overrightarrow{\mathrm{BM}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{BN}}\) ବୃତ୍ତପ୍ରତି ନିଶ୍ଚେୟ ସ୍ପର୍ଶକ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(b)

Question 7.
6 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତଟିଏ ଅଙ୍କନ କର । ବୃତ୍ତର ବହିଃସ୍ଥ ‘P’ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯେପରିକି ବୃତ୍ତର ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁ ‘P’ ଠାରୁ ନିକଟତମ ତାହାର Pଠାରୁ ଦୂରତା 4.5 ସେ.ମି. । P ବିନ୍ଦୁରୁ ବୃତ୍ତ ପ୍ରତି ସ୍ପର୍ଶକଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କରି ତାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମାପି ଲେଖ ।
Solution:
(i) AB ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈଶ୍ୟ 6 ସେ.ମି. |
(ii) AB ର ସମଦ୍ବି ଖଣ୍ଡକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ମପଦିନ୍ଦୁ O ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(iii) ଠକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OA}})\) ବା \(\overline{\mathrm{OB}})\) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iv) \( \overrightarrow{\mathrm{AB}}\) ଉପରେ P ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରି A – B – P ଓ BP = 4.5 ସେ.ମି. ହେବ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 8
(v) \(\overline{\mathrm{OP}})\) ର ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହାର (\(\overline{\mathrm{OP}})\)ର ) ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ S ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(vi) Sକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଓ \(\overline{\mathrm{SO}})\) ବା \(\overline{\mathrm{SP}})\) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧରୂପେ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(vii) ବୃତ୍ତଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ M ଓ N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ।
(viii) \( \overrightarrow{\mathrm{PM}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{PN}}\) ସ୍ପର୍ଶକ ଅଙ୍କନ କରି ତାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମାପି ଲେଖ ।

Question 8.
3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର । ଏହାର ଏକ ବହିଃସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁ P ରୁ \(\overline{\mathrm{PA}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{PB}})\) ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ଶକଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରିକି m∠APB 60° ଦ୍ରେଦ|
Solution:
m∠APB = 60° ⇒ m∠AOB = 120°
(∵ m∠OAP = m∠OBP = 90°)
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 9
Solution:
(i) 3 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କରି ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରର ନାମ O ନିଅ ।
(ii) \(\overline{\mathrm{OA}})\) ଏକ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) OA ର O ବିନ୍ଦୁରେ ∠AOB ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି m∠AOB = 120° ।
(iv) \( \overrightarrow{\mathrm{OX}}\) ବୃତ୍ତକୁ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ତା’ର ନାମ B ଦିଅ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 10
(v) \(\overline{\mathrm{OA}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{OB}})\) ଉପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ∠OAQ ଓ ∠OBR ଅଙ୍କନ କର, ସେପରି m∠OAQ = m∠OBR = 90° |
(vi) \( \overrightarrow{\mathrm{AQ}}\) ଓ \( \overrightarrow{\mathrm{BR}}\) ର ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ P ଦିଅ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 8 ସମ୍ଭାବ୍ୟତା

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 8 ସମ୍ଭାବ୍ୟତା will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 9 Maths Notes Algebra Chapter 8 ସମ୍ଭାବ୍ୟତା

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

ପକ୍ରମଣିକା (Introduction):
(1) କୌଣସି ଏକ ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନାର ପରିମାପରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ବ (Probability Theory) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ହେଉଛି ଏକ ଜୁଆ ଖେଳ । ଏଥ‌ିରେ ଆମେ ବାଜି ଜିତିପାରୁ କିମ୍ବା ହାରିପାରୁ ।
(2) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ହେଉଛି ଏକ ଜୁଆ ଖେଳ । ଏଥରେ ଆମେ ବାଜି ଜିତିପାରୁ କିମ୍ବା ହାରିପାରୁ ।
(3) ବାଜି ଜିତିବାର ସମ୍ଭାବନା ସଂପର୍କିତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଫରାସୀ ଗଣିତଜ୍ଞ Blaise Pascal (1623 – 1662) ଓ Pierre de Formal (1601–1655) କରିଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇ ଗଣିତଜ୍ଞଙ୍କଦ୍ଵାରା ସମାଧାନର ସୂତ୍ରରୁହିଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ବ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ ।
(4) ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ବର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ, ଯାହା 1654 ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ରଚୟିତା ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନବିତ୍ Christiaan Huygens 
(5) ଯେଉଁ ଗଣିତଜ୍ଞସମୂହ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ଵକୁ ଆଧୁନିକ ଗଣିତର ରୂପ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ A. N. Kalmogorov, A. A. Markov ଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।
(6) ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ଜୀବବିଜ୍ଞାନ, ଅର୍ଥନୀତି, ଯୋଜନା ପ୍ରକରଣ, ପାଣିପାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ, ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗ ଆଦିରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ତତ୍ତ୍ଵର ବହୁଳ ପ୍ରୟୋଗ ଅଛି ।

ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ଧାରଣା :
(i) ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ଧାରଣା ପରୀକ୍ଷଣ (Experiments) ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ (Observations) ଉପରେ ଆଧାରିତ । 
(ii) ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ଏବଂ ସେଥୁରୁ ଉଦ୍ଭବ ଫଳାଫଳର ପ୍ରକୃତ ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଇ ସମ୍ଭାବ୍ୟତାକୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମାପ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ Empirical probability କୁହାଯାଏ ।
(iii) ମୁଦ୍ରା ଟସ୍ (Tossing a coin) ଓ ଲୁଡୁ ଗୋଟି ଗଡ଼ାଇବା (Throwing of dice) ଡ଼ାଇସ୍ ଫୋପାଡିବା ଆମେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରଣା ପାଇପାରିବା ।
(iv) ମୁଦ୍ରାଟିକୁ ଟସ୍କେଲେ Head (H) କିମ୍ବା Tail (T) ଏହାର ଯେକୌଣସି ପାର୍ଶ୍ବ ଉପରକୁ ଆସି ପଡ଼ିବ । ଟସ୍ ପୂର୍ବରୁ ଆମେ କହିପାରିବା କି ? ପଡ଼ିଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ଵଟି Head ହେବ କି Tail ହେବ ? କାରଣ ଏହି ଫଳାଫଳ କୌଣସି ନିୟମର ଅଧୀନ ନୁହେଁ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 8 ସମ୍ଭାବ୍ୟତା

ମନେରଖ :
{ମୁଦ୍ରା ଟସ୍‌ରେ ମୁଦ୍ରାଟି ସର୍ବଦା ଅପ୍ରବଣ ଓ ସମତୁଲ୍ୟ । ଏହି ବିଶେଷଣ ଦ୍ଵୟକୁ ବ୍ୟବହାର ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ମୁଦ୍ରାଟିକୁ ଅପ୍ରବଣ ଓ ସମତୁଲ୍ୟ ବୋଲି ଧରିନେବା ।}

ଘଟଣା (Event) : ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷଣରେ ଉପୁଜୁଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟକ ଫଳାଫଳମାନଙ୍କୁ ବିଚାର କରିବାଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ଉପୁଜିଥାଏ । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ ମୁଦ୍ରା ଟସ୍‌ରେ ଫଳାଫଳସ୍ଵୟ H କିମ୍ବା T, ଯାହା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ଅଟେ ।

ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣ, ମୁଦ୍ରାଟସ୍ (Tossing a coin) :
(1) ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାକୁ ଦଶଥର ଟସ୍ କରିବା । ଆମେ ଜାଣିଛେ ଥରେ ଟସ୍ କଲେ H କିମ୍ବା T ପଡ଼ିବ । 
(2) ଦଶଥର ଟସ୍କେଲେ ପଡୁଥିବା H ଏବଂ Tକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ।
(3) ଟସ୍‌ଦ୍ବାରା ପଡ଼ିଥ‌ିବା ସମୁଦାୟ H ପାର୍ଶ୍ଵ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ମୁଦ୍ରାର ଟସ୍ ସଂଖ୍ୟାର ଅନୁପାତକୁ P(H) କୁହାଯାଏ ।

  • ଅର୍ଥାତ୍ P(H) = \(\frac{ସମୁଦାୟ H ସଂଖ୍ୟା}{ମୁଦ୍ରା ଟସ୍ ସଂଖ୍ୟା}\) [P(H) = \(\frac{1}{2}\)]
    ସେହିପରି ସମୁଦାୟ T ପାର୍ଶ୍ଵ ସଂଖ୍ୟା ଓ ଟସ୍ ସଂଖ୍ୟାର ଅନୁପାତକୁ P(T) କୁହାଯାଏ
  • ଅର୍ଥାତ୍ P(T) = \(\frac{ସମୁଦାୟ T ସଂଖ୍ୟା}{ମୁଦ୍ରା ଟସ୍ ସଂଖ୍ୟା}\) [P(T) = \(\frac{1}{2}\)]
    Hର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଓ Tର ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ସମଷ୍ଟି = P(H) + T(H) = 1

ଦ୍ଵିତୀୟ ପରୀକ୍ଷଣ :
(i) ଗୋଟିଏ ଲୁଡୁଗୋଟିକୁ 15 ଥର ଗଡ଼ାଇବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର 1, 2, 3,4, 5 ଓ 6 ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିର ଉପର ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ ।
(ii) 0 < P(E) < 1 ଅର୍ଥାତ୍ ଯେକୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା 0 ଓ 1 ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଏକ ସଂଖ୍ୟା; ଯାହା ସମାନ ।
(iii) ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷଣରେ ଫଳାଫଳଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି ସର୍ବଦା 1 ସହ ସମାନ ।
(iv) ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାରମ୍ବାରତା ସହିତ ଲୁଡୁଗୋଟିର ଅନୁପାତକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା P(1), P(2) ….. P(6) କୁହାଯିବ ।
(v) ସେହିପରି ଆମେ n ଥର ଲୁଡୁଗୋଟି ଗଡ଼ାଇ ଏହାର ଫଳାଫଳ 1, 2, 3, 4, 5 ଓ 6 ର ବାରମ୍ବାରତା ସ୍ଥିର କରିବା ।
(vi) ମନେକର ଆମେ ଲୁଡୁଗୋଟି n ଥର ଗଡ଼ାଇ 4 ର ବାରମ୍ବାରତା m ପାଇଲୁ । ଏଠାରେ P(4) = \(\frac{m}{n}\)

  • ସୁତରାଂ E ଏକ ଘଟଣା ହେଲେ ଏହାରା ସମ୍ଭାବ୍ୟତା P(E) = \(\frac{m}{n}\)
  • (ଏଠାରେ m = ଫଳର ବାରମ୍ବାରତା, n = ସମୁଦାୟ ଗୋଟି ଗଡ଼ିବାର ସଂଖ୍ୟା ।)

ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ :
(i) ପରୀକ୍ଷଣରେ ଯଦି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟେ । ତେବେ ଉକ୍ତ ଫଳର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା 1 ସହ ସମାନ ହେବ ।
(ii) ପରୀକ୍ଷଣରେ ଯଦି କୌଣସି ଫଳ କେବେ ହିଁ ଉପୁଝି ନଥାଏ । ତେବେ ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଶୂନ ।
ତେଣୁ 0 ≤ P(E) ≤ 1

ସେଟ୍ ତତ୍ତ୍ବ ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ଧାରଣା :

{ସେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତାର ସଂଜ୍ଞା ଓ ଧାରଣା ଗଣିତଜ୍ଞ Kalmogorov ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ}

(i) ମନେକର ଏକ ଅପ୍ରବଣ ମୁଦ୍ରାକୁ ଟସ୍ କରାଗଲା । ଫଳ H ଓ T ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପଡ଼ିବ । ସମସ୍ତ ଫଳାଫଳମାନଙ୍କର ସେଟ୍ S ହେଲେ, S = {H, T} ହେବ ।
(ii) ଏଠାରେ Sକୁ ସାମ୍ପଲ୍ ସେସ୍ (Sample space) କୁହାଯାଏ । ସେହିଭଳି ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାକୁ ଦୁଇଥର ଟସ୍ କଲେ ପରୀକ୍ଷଣର ସାମ୍ପଲ ସ୍ପେସ୍ S = {HH, HT, TH, TT} ହେବ ।
(iii) ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଲୁଡୁ ଗୋଟିକୁ ଭୂମିରେ ଗଡ଼ାଇଲେ ଫଳାଫଳ 1, 2, 3, 4, 5, 6 ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ହେବ । ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଫଳାଫଳମାନଙ୍କ ସେଟ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ସାମ୍ପଲ୍ ସ୍ପେସ୍ S = {1, 2, 3, 4, 5, 6} ।

ମନେରଖ :

{ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାକୁ 2 ଥର ଟସ୍ କରିବା ଓ ଦୁଇଟି ମୁଦ୍ରାକୁ ଏକସଙ୍ଗେ ଥରେ ଟସ୍ କରିବା ଏହି ଦୁଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାମ୍ପଲ ସ୍ପେସ୍ ସମାନ}

ଘଟଣା (Event):
(i) ଏକ ପରୀକ୍ଷଣରେ ସାମ୍ପଲ୍ ସ୍ପେସ୍ S ହେଲେ ଏହାର ଯେକୌଣସି ଉପସେଟ୍ (subset) E ଏକ ଘଟଣା । ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଘଟଣା E ⊂ S
(ii) ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାକୁ ଥରେ ଟସ୍ କଲେ ଘଟଣା E : ଶୂନ୍ୟସେଟ୍ Φ, {H}, {T}, (H, T}ରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ । E = Φ
(iii) E = Φ କୁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ E ମୁଦ୍ରାଟି ଥରେ ଟସ୍ ହେତୁ ଫଳ H ଓ Tରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ ।
(iv) E = S କୁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ, E : : ମୁଦ୍ରାଟି ଥରେ ଟସ୍ ହେତୁ ଫଳ H କିମ୍ବା T ।
(v) E = {H} ର ଅର୍ଥ ମୁଦ୍ରାଟି ଥରେ ଟସ୍ ହେତୁ ଫଳ H ଏବଂ E = {T}ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମୁଦ୍ରାଟି ଥରେ ଟସ୍ ହେତୁ ଫଳ T

BSE Odisha 9th Class Maths Notes Algebra Chapter 8 ସମ୍ଭାବ୍ୟତା

ସଂଜ୍ଞା : ଏକ ପରୀକ୍ଷଣରେ ସାମ୍ପଲ ସ୍ପେସ୍ S ହେଲେ Sର ଯେକୌଣସି ଉପସେଟ୍ E ଏକ ଘଟଣା ଓ E ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବ୍ୟତା
⇒ P(E) = \(\frac{E ର ଉପାଦାନ ସଂଖ୍ୟା}{S ର ଉପାଦାନ ସଂଖ୍ୟା}\) = \(\frac{|E|}{|S|}\)
ମନେକର ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରା ଟସ୍ ପରୀକ୍ଷଣରେ |S| = 2 ⇒ S = {H, T}
⇒ E = {H} ହେଲେ, |E| = 1 ଓ P(E) = \(\frac{|E|}{|S|}\) = \(\frac{1}{2}\)
⇒ E = {T} ହେଲେ, |E| = 1 ଓ P(E) = \(\frac{1}{2}\)
⇒ E = Φ ହେଲେ, |E| = 0 ଓ P(Φ) = \(\frac{0}{2}\) = 0, E = S ହେଲେ |S| = 2 ଓ P(S) = \(\frac{2}{2}\) = 1

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a)

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a)

Question 1.
△ABC ରେ BC = 6 ସେ.ମି., m∠A = 45°, ତ୍ରକୁକର ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) BC = 6 ସେ.ମି. ଏବଂ m∠OBC = m∠OCB = 90° – 45° = 45° ନେଇ AOBC ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) ଠିକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ OB (କିମ୍ବା OC)କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ବୃତ୍ତ ଉପରିସ୍ଥ A ଯେକୌଣସି ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରିକି BC ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵ ରେ O ଏବଂ A ବିନ୍ଦୁ ମାନ ଅବସ୍ଥାନ କରିବେ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 1

Question 2.
△ABC ରେ AC = 7 ସେ.ମି., m∠B = 60°, ତ୍ରକୁକର ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) AC = 7 ସେ.ମି. ଏବଂ m∠OAC = m∠OCA = 90° – 60° = 30° ନେଇ △OAC ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) O କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OA}})\) (କିମ୍ବା \(\overline{\mathrm{OC}})\)) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ବୃତ୍ତ ଉପରିସ୍ଥ B ଏପରି ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରିକି \(\overline{\mathrm{AC}})\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ O ଏବଂ B ଅବସ୍ଥାନ କରିବ । △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 2

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a)

Question 3.
△ABC ରେ AB = 6.5 ସେ.ମି., m∠C= 90°, ତ୍ରକୁକର ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) AB ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 6-5 ସେ.ମି. ।
(ii) AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ O ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(iii) Oକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OA}})\) ବା \(\overline{\mathrm{OB}})\) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ବନେଇ ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iv) ବୃତ୍ତ ଉପରିସ୍ଥ ଯେକୌଣସି ଏକ ବିନ୍ଦୁ C ନେଇ △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 3

Question 4.
△ABC ରେ m∠A = 120°, BC = 4.5 ସେ.ମି. | ତ୍ରକୁକର ପରିବର ଅନନ କର |
(i) BC= 4.5 ସେ.ମି. ଏବଂ ∠OBC = ∠OCB = 120° – 90° = 30° ନେଇ △OBC ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) O କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ OB (କିମ୍ବା OC)କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ପରିବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) ବୃତ୍ତ ଉପରିସ୍ଥ A ଏପରି ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯେପରିକି BC ର ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ବରେ O ଏବଂ A ବିନ୍ଦୁମାନ ଅବସ୍ଥାନ କରିବେ ।
(iv) △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 4

Question 5.
△ABC ରେ BC = 7 ସେ.ମି., m∠A = 60, AX ମଧ୍ୟମା = 4.5 68. ., ସେ.ମି., ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) BC ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. ।
(ii) B ବିନ୍ଦୁରେ 90° – m∠A = 30° ପରିମାଣ ବିଶିଷ୍ଟ ∠OBC ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{BC}})\) ର ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହାର \(\overrightarrow{\mathrm{BO}}\) କୁ O ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ |
(iv) O କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଏବଂ OB ପରିମିତ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(v) ‘X’ କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି XA ( = 4.5 ସେ.ମି.)ପରିମିତ ବ୍ୟାସାର୍ଥବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ବୃତ୍ତକୁ A ଓ A’ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(vi) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ଅଙ୍କନ କରି △ABC ବା A’BC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 5

Question 6.
△ABC ରେ ∠B ସମକୋଣ । AC = 7 ସେ.ମି., B ବିନ୍ଦୁରୁ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ପ୍ରତିଲମ୍ବ । \(\overline{\mathrm{BD}})\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 3 ସେ.ମି. । ତ୍ରିଭୁଜଟି ଅଙ୍କନ କର । ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ବରେ B ବିନ୍ଦୁର କେତେ ଗୋଟି ଅବସ୍ଥିତି ପାଇଲ ?
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{AC}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. |
(ii) AC ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ O ଚିହ୍ନଟ କର । O କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OA}})\) ବା \(\overline{\mathrm{OC}})\) କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଷ ନେଇ ଅର୍ଥବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) A ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ପ୍ରତି \(\overline{\mathrm{AM}})\) କତ୍ମ ଅଙ୍କନ କରି, AM = BD = 3 ସେ.ମି. ଅଂଶ ଛେଦନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 6
(iv) M ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଏକ ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର ତାହା ଅର୍ଥବୃତ୍ତକୁ B ଏବଂ B’ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରିବ ।
(v) \(\overline{\mathrm{BA}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{BC}})\) ଅଙ୍କନ କରି △ABC ଏବଂ B’A ଓ B’C ଅଙ୍କନ କରି △AB’C ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କର ।
(ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ର ଏକ ପାର୍ଶ୍ଵରେ B ବିନ୍ଦୁର ଦୁଇଗୋଟି ଅବସ୍ଥିତି ପାଇବ ।)

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a)

Question 7.
△ABC ରେ BC = 8 ସେ.ମି., m∠A = 45°, AD ଭଲତା 3 ସେ.ମି. ହେଲେ ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) BC = 8 ସେ.ମି. ଏବଂ m∠OBC = m∠OCB =90° – 45° = 45° ନେଇ △OBC ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) Oକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ \(\overline{\mathrm{OB}})\) (କିମ୍ବା \(\overline{\mathrm{OC}})\)୯କୁ) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) B ବିନ୍ଦୁରେ 90° ପରିମାଣ ବିଶିଷ୍ଟ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରି, BM = AD = 3 ସେ.ମି. ଅଂଶ ଛେଦନ କର |
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 7
(iv) M ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{BC}})\) ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଏକ ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଯାହା ବୃତ୍ତକୁ A ଓ A’ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(v) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ଅଙ୍କନ କରି △ABC ଏବଂ \(\mathrm{A}^{\prime} \mathrm{B}\) ଓ \mathrm{A}^{\prime} \mathrm{C} ଅଙ୍କନ କରି △A’BC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।

Question 8.
△ABC ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର m∠B = 60°, AC = 6.5 ସେ.ମି. ଏବଂ \(\overline{\mathrm{AX}})\) ମଧ୍ଯମାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 5 ସେ.ମି. |
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{AC}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 6.5 ସେ.ମି. ।
(ii) \(\overline{\mathrm{AC}})\) ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ D ଚିହ୍ନଟ କର ।
(iii) D ବିନ୍ଦୁରେ m∠YDC = 30° ଅଙ୍କନ କର ।
\(\overline{\mathrm{DC}})\) ର ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର ଓ ତାହା \(\overrightarrow{\mathrm{DY}}\) କୁ O ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(iv) O କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{OD}})\) ପରିମିତ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 8
(v) Aକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{AX}})\) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ପରିବୃତ୍ତକୁ X ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(vi) \(\overrightarrow{\mathrm{CX}}\) ରେଖା ଉପରେ B ଏପରି ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯୋଗକରି BX = CX ଏବଂ C – X – B ହେବ ।
(vii) B, A କୁ ଯୋଗକରି △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।

Question 9.
△ABC m∠A = 60°, BC = 7 ସେ.ମି., \(\overline{\mathrm{BE}})\) ⊥ \(\overline{\mathrm{AC}})\), BE = 6.3 ସେ.ମି. ଛେଦନ ଅନନ କର |
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{BC}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. |
(ii) \(\overline{\mathrm{BC}})\) କୁ ଭୂମି ଏବଂ ଶୀର୍ଷକୋଣର ପରିମାଣ 60° ନେଇ ପରିବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{BC}})\) କୁ ବ୍ୟାସ ନେଇ ଏକ ଅଦ୍ଧବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 9
(iv) Bକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{BE}})\) ପରିମିତ ବ୍ୟାସାର୍କ୍ (6-3 ସେ.ମି.) ବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ଅର୍ଥବୃତ୍ତକୁ E ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(v) \(\overrightarrow{\mathrm{CE}}\), ଅଙ୍କନ ପରିବୃତ୍ତ A ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(vi) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଅଙ୍କନ କରି △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 ଅଙ୍କନ Ex 6(a)

Question 10.
△ABC ର m∠A =150°, BC = 5 ସେ.ମି., AD ଉଳତା = 3 ସେ.ମି. ତ୍ରକୁକର ପରିବର ଅନନ କର |
Solution:
(i) BC = 5 ସେ.ମି., m∠OBC = 150°- 90° = 60° ନେଇ △OBC ଅଙ୍କନ କର ।
(ii) Oକୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ (\(\overline{\mathrm{OB}})\) କିମ୍ବା \(\overline{\mathrm{OC}})\))କୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 10
(iii) B ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{BC}})\) ପତି \(\overline{\mathrm{BX}})\) ବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ସେଥୁରୁ BM = AD = 3 ସେ.ମି. ଅଂଶ ଛେଦନ କର ।
(iv) M ବିନ୍ଦୁରେ \(\overline{\mathrm{BC}})\) ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଏକ ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଯାହା ବୃତ୍ତକୁ À ଓ A’ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(v) AB, AC ଅଙ୍କନ କରି △ABC ଏବଂ \(\mathrm{A}^{\prime} \mathrm{B}\) ଓ \(\mathrm{A}^{\prime} \mathrm{C}\) ଅଙ୍କନ କରି △A’BC ସମ୍ପୂର୍ଣ କର ।

Question 11.
△ABC ନର m∠A = 60°, b : c = 2 : 3, BC = 7 ସେ.ମି. | ତ୍ରକୁକର ଅନନ କର |
Solution:
(i) \(\overline{\mathrm{BC}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. |
(ii) \(\overline{\mathrm{BC}})\) କୁ ଭୂମି ଏବଂ ∠Aର ପରିମାଣ 60° ନେଇ ଏକ ପରିବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{BC}})\) କୁ 3 : 2 ଅନୁପାତରେ P ବିନ୍ଦୁରେ ଅନ୍ତର୍ବିଭକ୍ତ କର ।
(iv) \(\overline{\mathrm{BC}})\) ର ସମଦ୍ଵିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ବୃତ୍ତକୁ S ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 11
(v) \(\overrightarrow{\mathrm{SP}}\) ଅଙ୍କିତ ପରିବୃତ୍ତକୁ A ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(vi) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{AC}})\) ଅଙ୍କନ କରି △ABC ସମ୍ପୂର୍ଣ କର ।

Question 12.
ABCD ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର AB = 5.5 ସେ.ମି., କଣ୍ଠ \(\overline{\mathrm{BD}})\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 8 ସେ.ମି. ଓ m∠DAC = 60° |
(i) \(\overline{\mathrm{DC}})\) ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 5-5 ସେ.ମି. ।
(ii) \(\overline{\mathrm{DC}})\) କୁ ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ କରି M ବିନ୍ଦୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(iii) \(\overline{\mathrm{MC}})\) କୁ ଭୂମି ଏବଂ 30° ଭୂମି ସଂଲଗ୍ନ କୋଣର ପରିମାଣ ନେଇ ଏକ ପରିବୃତ୍ତ ଅଙ୍କନ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Geometry Chapter 6 IMG 12
(iv) D କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି DR (4 ସେ.ମି. ) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଚାପ ଅଙ୍କିତ ପରିବୃତ୍ତକୁ R ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
(v) \(\overrightarrow{\mathrm{CR}}\) ଉପରିସ୍ଥ A ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଯେପରିକି CR = AR ହେବ । \(\overline{\mathrm{AD}})\) ଅଙ୍କନ କର ।
(vi) ବର୍ତ୍ତମାନ A ଏବଂ C କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଯଥାକ୍ରମେ \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଏବଂ \(\overline{\mathrm{AD}})\) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଦୁଇଟି ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ B ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ।
(vii) \(\overline{\mathrm{AB}})\) ଓ \(\overline{\mathrm{BC}})\) ଅଙ୍କନ କରି ABCD ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ କର ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

୧। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଟିପ୍‌ପଣୀ ଲେଖ ।
Answer:

  • ୧୮୮୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ ତାରିଖରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଦ୍ୟମରେ କଟକଠାରେ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଏହା ଥିଲା ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ରାଜନୀତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହାର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ ଚୌଧୁରୀ କାଶୀନାଥ ଦାସ ଓ ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ ।
  • ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟର ଶାସନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଓ ଜନକଲ୍ୟାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।
  • ୧୮୮୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ କୋଲକତାଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧିବେଶନରେ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ତରଫରୁ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ, ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷ ଓ କାଳିପଦ ବାନାର୍ଜୀ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ବାସ୍ତବରେ ଉତ୍କଳ ସଭାର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିସର ଅତି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ । ଶେଷରେ ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ର ଗଠନ ପରେ ଉତ୍କଳ ସଭାର ବିଲୋପ ଘଟିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଖ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ କିପରି ଜନ୍ମଲାଭ କଲା ?
Answer:

  • ୧୮୮୬ ମସିହାରେ କୋଲକତାରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଧ୍ଶନ ଓ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ‘ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସଭା’ରେ ଯୋଗଦେଇ ମଧୁବାବୁ ଏକ ବୃହତ୍ତର ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥିଲେ ।
  • ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ଅବେଶନରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ, ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଜା ଓ କନିକାର ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ବିଚାରଧାରାକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ ।
  • ଏହି କଳ୍ପନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବାପାଇଁ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ମଧୁସୂଦନ କଟକଠାରେ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ ଏକ ସଭା ଆହ୍ବାନ କଲେ ।
  • ଏହି ସଭାରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ତଥା ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ସମୂହର ଏକତ୍ରୀକରଣ ଦିଗରେ ଉଦ୍ୟମ କରିବାପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରାଯିବାପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ।
  • ଏହି ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମ ରଖାଗଲା ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ । ଏହି ସଭାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧୁବେଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

(ଗ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନରେ କେଉଁ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  1. ଏକ ବୃହତ୍ତର ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।
  2. ମଧୁବାବୁଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଓ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଭଞ୍ଜଦେଓ ଏବଂ ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଜା ।
  3. ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ଅବେଶନରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ, ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଜା ଓ କନିକାର ରାଜା ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ବିଚାରଧାରାକୁ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ ।
  4. ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନରେ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷଭାବେ କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ରହିବାପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।
  5. ଏହିପରି ଭାବେ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଗଠନରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଘ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନରେ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଓ କେଉଁ ବର୍ଗର ସାଧାରଣ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧୁସୂଦନ କ’ଣ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:

  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧୂବେଶନ ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ଓ ୩୧ ତାରିଖରେ କଟକରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା
  • ଏହି ଅଧ୍ଵବେଶନରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାର ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ତଥା ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ତିରିଶ ଜଣ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜା ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଖଲ୍ଲିକୋଟ, କନିକା, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର, ଆଠଗଡ଼ ଓ ତାଳଚେରର ରାଜା ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅନେକ ଜମିଦାର, ଆଇନଜୀବୀ, ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଛାତ୍ରମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ମହାସିନ୍ଧୁରେ ନିଜର ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ମିଶାଇ ଦେବାପାଇଁ ସବୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ
    ଦାସ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଉତ୍କଳୀୟ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଏ ନାହିଁ । ଓଡ଼ିଶା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଭୂମି ଓ କର୍ମଭୂମି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍କଳୀୟ । ତେଣୁ ଭାଷାଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ବିଦ୍ବେଷ ଭାବ ଭୁଲି ଉତ୍କଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉତ୍କଳବାସୀ ଏକଜୁଟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(ଙ) ମଧୁସୂଦନ କାହିଁକି ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ପୁନଃସଙ୍ଗଠିତ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଆହ୍ବାନକ୍ରମେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚଳାଇବାପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲା । ସେତେବେଳେ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପ୍ରଭୃତି ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନେତାମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ୱାରା ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ ।
  • ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାର ଚକ୍ରଧରପୁରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧିବେଶନ କଂଗ୍ରେସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଆଦର୍ଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନେଲା ।
  • ଏହାଫଳରେ ସମ୍ମିଳନୀ ଏକ ପ୍ରକାର କଂଗ୍ରେସ ସହିତ ମିଶିଗଲା ଓ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସତ୍ତା ଲୋପ ପାଇଲା । ମଧୁବାବୁ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ତ୍ୟାଗକଲେ ।
  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର କଂଗ୍ରେସ ସହିତ ମିଶ୍ରଣକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ପୁନର୍ବାର ସଙ୍ଗଠିତ କରାଗଲା ।
  • ପୁନଃସଙ୍ଗଠିତ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ନୂତନ ଅଧ୍ଵବେଶନ କଟକଠାରେ ବସିଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ତା’ର ଦାବିପତ୍ର ଦାଖଲ କରିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

୨ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କାହା ପ୍ରେରଣାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  1. ୧୯୦୩ ମସିହା ଆରମ୍ଭରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଚିଲିକା ହ୍ରଦକୂଳ ନିକଟସ୍ଥ ରମ୍ଭାଠାରେ ‘ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତି’ ନାମରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  2. ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଜା ହରିହର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେବଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଖ) ମଧୁବାବୁ କ’ଣ ପାଇଁ ଏକ ବୃହତ୍ ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କଲେ ?
Answer:

  • ମଧୁବାବୁଙ୍କଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିସର ଅତି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।
  • ତେଣୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ସମୂହର ମିଶ୍ରଣ ଓ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଉତ୍କଳର ପ୍ରତିନିଧ୍ୱ କରୁଥିବା ଏକ ବୃହତ୍ତର ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ମଧୁବାବୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ।

(ଗ) ୧୯୦୩ରେ କେଉଁଠାରେ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର ଏକ ସଭା ଆହୂତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଠାରେ କ’ଣ ନିଷ୍ପରି ନିଆଯାଇଥୁଲା ?
Answer:

  • ୧୯୦୩ ମସିହାରେ କଟକଠାରେ ‘ଉତ୍କଳ ସଭା’ର ଏକ ସଭା ଆହୂତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଏହି ସଭାରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶା ତଥା ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ସମୂହର ଏକତ୍ରୀକରଣ ଦିଗରେ ଉଦ୍ୟମ କରିବାପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରାଯିବାପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଘ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅବେଶନ ପାଇଁ କେଉଁମାନେ ସଭାପତି ଓ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:

  1. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ଶନ ପାଇଁ ସଭାପତି ଭାବେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ସ୍ବନାମଧନ୍ୟ ରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।
  2. ସେହିପରି ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।

(ଙ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନ କେବେ ଏବଂକେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନ ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ଓ ୩୧ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ କଟକଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଚ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ, କନିକା ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଜାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ରାଜାମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:

  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ, କନିକା ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଜାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଢେଙ୍କାନାଳର ରାଜା ସୁରପ୍ରତାପ ମହେନ୍ଦ୍ର ବାହାଦୂର, କେନ୍ଦୁଝରର ରାଜା ଧନୁର୍ଜୟ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ, ଆଠଗଡ଼ର ରାଜା ବିଶ୍ଵନାଥ ବେବର୍ଷା ଏବଂ ତାଳଚେରର ରାଜା କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ର ହରିଚନ୍ଦନ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାର ତିରିଶ ଜଣ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜା ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

(ଛ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ କେଉଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କ’ଣ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  1. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧୂବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟର ଉନ୍ନତି ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।
  2. ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ରିସ୍‌ଲେ ସର୍କୁଲାରକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଜ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ‌ିବେଶନ କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧୁସୂଦନ ସରକାରଙ୍କ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧିବେଶନ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଏହି ଅଧ୍ଵବେଶନରେ ମଧୁସୂଦନ ସରକାରଙ୍କ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।

(ଝ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧ‌ିବେଶନ କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧିବେଶନ ୧୯୧୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୬ ଓ ୨୭ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଏହି ଅଧୁବେଶନ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଞ) ୧୯୨୫ରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧିବେଶନ କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କାହା ଅଧ୍ଯକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  1. ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧୂବେଶନ କଟକଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
  2. ଏହି ଅଧ୍ଶନ କଳ୍ପତରୁ ଦାସଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) କାହା ନେତୃତ୍ଵରେ ‘ବଙ୍ଗ ଜାତୀୟ ସଭା’ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସାର୍ ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ‘ବଙ୍ଗ ଜାତୀୟ ସଭା’ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଖ) ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଗଞ୍ଜାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କୁ ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକ ଶାସନାଧୀନରେ ରଖୁବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।

(ଗ) ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଦେ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ?
Answer:
ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଦେ ବାଲେଶ୍ଵରର ଅଞ୍ଚଳର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ।

(ଘ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧିବେଶନ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧିବେଶନ ୧୯୧୨ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୬ ଓ ୭ ତାରିଖରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଡ) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧିବେଶନରେ କିଏ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧିବେଶନରେ ଜୟପୁରର ରାଜା ବିକ୍ରମଦେବ ବର୍ମା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ।

(ଚ) ୧୯୨୦ରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧ୍ଵଂଶନ କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧିବେଶନ ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାର ଚକ୍ରଧରପୁରଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଛ) କେବେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ପୁନର୍ବାର ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୨୪ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ପୁନର୍ବାର ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଜ) ମଧୁସୂଦନ କେବେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ୧୯୩୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

(ଝ) କେଉଁଦିନ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଶେଷ ବୈଠକ ବସିଥିଲା ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଶେଷ ବୈଠକ ୧୯୩୫ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୧୧ ତାରିଖରେ କଟକଠାରେ ବସିଥିଲା ।

(ଞ) ଓଡ଼ିଶା କେବେଠାରୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ହେଲା ?
Answer:
୧୯୩୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରୁ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଭାବେ ଗଠିତ ହେଲା ।

୪ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ ।

(କ) କେଉଁଟି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ରାଜନୀତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ?
(i) ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିଢି
(ii) ଉତ୍କଳ ସଭା
(iii) ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସଭା
(iv) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ
Answer:
(ii) ଉତ୍କଳ ସଭା

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

(ଖ) କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ହରିଚନ୍ଦନ କେଉଁ ଗଡ଼ଜାତର ରାଜା ଥିଲେ ?
(i) ଢେଙ୍କ।ନାଳ
(ii) ଢାଳଚେର
(iii) ଆଠଗଡ଼
(iv) କେନ୍ଦୁଝର
Answer:
(ii) ତାଳଚେର

(ଗ) ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନରେ କିଏ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ?
(i) ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ
(ii) ଧନୁର୍ଜୟ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ
(iii) ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ
(iv) ହରିହର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ
Answer:
(iii) ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ

(ଘ) ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ର ପ୍ରଥମ ଅବେଶନ କେଉଁ ଭାଷାରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ଇଂରାଜୀ
(ii) ଓଡ଼ିଆ
(iv) ହିନ୍ଦୀ
(iii) ବଙ୍ଗଳା
Answer:
(ii) ଓଡ଼ିଆ

(ଙ) ‘ଉତ୍କଳୀ ସମ୍ମିଳନୀ’ ତରଫରୁ ମଣ୍ଟେଗୁ ଓ ଚେମ୍‌ସ୍‌ଫୋର୍ଡ଼ଙ୍କୁ କେବେ ଦାବିପତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୨
(ii) ୧୯୧୪
(iii) ୧୯୧୭
(iv) ୧୯୧୮
Answer:
(iii) ୧୯୧୭

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 8 ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଗଠନ

୫ । ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ‘‘ତୁମପାଇଁ କାମ’’ଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନମାନଙ୍କରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛ ।

(i) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?
(a) √4 ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
(b) √2 ଓ √3 ମଧ୍ୟରେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ
(c) √8 ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
(d) π ∈ Q
ସମାଧାନ:
8 ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
√8 = 2√2 ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଉତ୍ତରଟି ଠିକ୍ ।

(ii) ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ନୁହେଁ ?
(a) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଯଥାକ୍ରମେ ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p + q ଅପରିମେୟ
(b) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p + q ଅପରିମେୟ
(c) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ପରିମେୟ ହେଲେ p + q ପରିମେୟ
(d) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ପରିମେୟ ହେଲେ p – q ପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଯଥାକ୍ରମେ ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p + q ଅପରିମେୟ
ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯୋଗ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ ନାହିଁ ।

(iii) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?
(a) p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ pq ପରିମେୟ
(b) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ pq ଅପରିମେୟ
(c) p ପରିମେୟ ଓ ରୁ ଅପରିମେୟ ହେଲେ pq ପରିମେୟ
(d) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ p/q ଅପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ pq ପରିମେୟ
ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ ।

(iv) ରାଡ଼ିକାଲ (କରଣୀ) ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କଲେ 2? ରାଶିଟି କାହା ସହ ସମାନ ?
(a) √2
(b) \(\sqrt[3]{2}\)
(c) √8
(d) ଏଥରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
ସମାଧାନ:
√2
\(2^{\frac{1}{2}}\) = √2

(v) ଡ଼ିକାଲ ଚିହ୍ନ ଅପସାରଣ କଲେ -3 ରାଶିର ସରଳୀକୃତ ମାନ କେଉଁଟି ?
(a) \(\frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}\)
(b) \(\frac{1}{2 x^{-15}}\)
(c) \(\frac{x^{15}}{2}\)
(d) ଏଥରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
ସମାଧାନ:
\(\frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}\)
\(\frac{1}{2 \sqrt[5]{x^{-3}}}=\frac{1}{2 x^{-\frac{3}{3}}}=\frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}\)

(vi) \(9^{-1 \frac{1}{2}}\) ରାଶିଟି କେଉଁ ରାଶି ସହ ସମାନ ?
(a) \(\frac{1}{3}\)
(b) \(3 \frac{1}{3}\)
(c) \(\frac{1}{9}\)
(d) \(\frac{1}{27}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{1}{27}\)
\(9^{-\frac{1}{2}}=\left(3^2\right)^{\frac{-3}{2}}=3^{-3}=\frac{1}{3^3}=\frac{1}{27}\)

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

(vii) \(\left(\sqrt{2}^{\sqrt{2}^{\sqrt{2}}}\right)\) ର ମୁଲ୍ୟ ଲାହା ସହ ସମାନ ?
(a) √2
(b) \(\frac{1}{2}\)
(c) \(\frac{1}{\sqrt{2}}\)
(d) 2
ସମାଧାନ:
2
\(\sqrt{2}^{\sqrt{2}^{\sqrt{2}}}=\sqrt{2}^{\left(2^{\frac{1}{2}}\right)^{\frac{1}{2}}}=\sqrt{2}^{2^{\frac{1}{2}+\frac{1}{2}}}=(\sqrt{2})^2\) = 2

(viii) କେଉଁବି ଠିଳ୍?
(a) \(\sqrt[4]{4}>\sqrt[3]{3}\)
(b) \(\sqrt[3]{4}>\sqrt[4]{3}\)
(c) \(\sqrt[3]{4}=\sqrt[4]{3}\)
(d) \(\sqrt[4]{4}=\sqrt[3]{3}\)
ସମାଧାନ:
\(\sqrt[3]{4}>\sqrt[4]{3}\)
\((\sqrt[3]{4})^{12}=4^{\frac{12}{3}}=4^4=256,(\sqrt[4]{3})^{12}=3^{\frac{12}{4}}=3^3\) = 27

(ix) Q ସମସ୍ତ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଓ ତୁ ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ Q – Q’ = ?
(a) N
(b) Z
(c) R
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
ସମାଧାନ:
R
Q ସମସ୍ତ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, Q’ ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ Q ∪ Q’ = R

(x) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ x ର ମୂଲ୍ୟ କେଉଁଟି ହେଲେ (√5 + √2) x ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ?
(a) √5 + √2
(b) √5 – √2
(c) √5
(d) √2
ସମାଧାନ:
√5 – √2
(√5 + √2) x ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ x = √5 – √2
ଲାରଣ : (√5 + √2) (√5 – √2) = √5 – √2 = 3

(xi) x + (1 – √2 ) ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଥ୍ଲେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୂଲ୍ୟରୁ xର ମୂଲ୍ୟଟି ବାଛ ।
(a) 1 – √2
(b) √2 – 1
(c) -1 – √2
(d) 2√2
ସମାଧାନ:
√2 – 1
x + (1 – √2) ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ, x = √2 – 1
ଲାରଣ : √2 – 1 + 1 – √2 = 0 ∈ Q

(xii) \(\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}}\) ସଂଖ୍ୟାଟି ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସହ ସମାନ ନୁହେଁ ?
(a) \(\frac{4}{\sqrt{6}}\)
(b) \(\frac{\sqrt{6}}{3}\)
(c) \(\frac{2}{\sqrt{6}}\)
(d) \(\frac{\sqrt{12}}{\sqrt{18}}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{4}{\sqrt{6}}\)
\(\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}} \neq \frac{4}{\sqrt{6}}\), (ଲାରଣ : \(\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}} \times \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2}}=\frac{2}{\sqrt{6}}\))

(xiii) 3√2 ଓ 7√8 ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?
(a) 12√2
(b) 10√2
(c) 10√8
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
ସମାଧାନ:
ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
3√2 + 7√8 = 3√2 + 14√2 = 17√2

Question 2.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।

(i) 0 ∈ R
ସମାଧାନ:
T

(ii) √16 ∈ Q
ସମାଧାନ:
T

(iii) √5 ∈ R
ସମାଧାନ:
T

(iv) -0 = 0
ସମାଧାନ:
T

(v) -π ∈ Q
ସମାଧାନ:
F

(vi) 2π ∈ Q’
ସମାଧାନ:
T

(vii) 2 + √2 ∈ Q
ସମାଧାନ:
F

(viii) Q ⊂ R
ସମାଧାନ:
T

(ix) π ∈ Q’
ସମାଧାନ:
T

(x) Q ∪ Q’ = R
ସମାଧାନ:
T

(xi) Q ⊂ Q’
ସମାଧାନ:
F

(xii) R – Q = Q’
ସମାଧାନ:
T

(xiii) √2 ଓ √3 ମଧ୍ୟରେ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବିଦ୍ୟାମନ ।
ସମାଧାନ:
F

(xiv) 0.01001000100001.. ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
ସମାଧାନ:
 (F) କାରଣ : ଏହି ଅସରନ୍ତି ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟାଟି ପୌନଃପୁନିକ ନୁହେଁ ।

(xv) x ∈ R ହେଲେ \(\mathrm{x} \cdot \frac{1}{\mathrm{x}}\) = 1
ସମାଧାନ:
(F) (xv) (F) କାରଣ : x = 0 ହେଲେ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

(xvi) ଦୁଇଗୋଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।
ସମାଧାନ:
(T) ଦୁଇଗୋଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ, ତେଣୁ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।

(xvii) ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।
ସମାଧାନ:
 (F) (ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।)

(xviii) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।
ସମାଧାନ:
(F) (ଏହା ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଜନନୀ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।)

(xix) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ଅପରିମେୟ ।
ସମାଧାନ:
(F) (ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।)

(xx) π ସହ ଯେକୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗ କଲେ ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।
ସମାଧାନ:
F

Question 3.
ନିମ୍ନଲିଖ ରାଶିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପରିମେୟ ଓ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଅପରିମେୟ ଲେଖ ।

(i) 3
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(ii) \(\frac{1}{2}\)
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(iii) -10
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(iv) √81
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(v) \(\frac{22}{7}\)
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(vi) π
ସମାଧାନ:
ଅପରିମେୟ ରାଣି

(vii) \(\frac{\sqrt{3}}{2}\)
ସମାଧାନ:
ଅପରିମେୟ ରାଣି

(viii) \(\frac{1}{\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
ଅପରିମେୟ ରାଣି

(ix) 0 7
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(x) \(0 . \overline{7}\)
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ରାଣି

(xi) √0.7
ସମାଧାନ:
ଅପରିମେୟ ରାଣି

(xii) 0.07007000700007….
ସମାଧାନ:
ଅପରିମେୟ ରାଣି

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 4.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର :

(i) 2ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ _______ ।
ସମାଧାନ:
\(\frac{1}{2}\)

(ii) √2 ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ _____ ।
ସମାଧାନ:
\(\frac{1}{\sqrt{2}}\)

(iii) √2 ର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ _____ ।
ସମାଧାନ:
-√2

(iv) πର \(\frac{22}{7}\) ଏଳ ମାନ ଅଟେ ।
ସମାଧାନ:
ଆସନୄ

(v) 4 – √3 ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ _____ ।
ସମାଧାନ:
√3 – 4

(vi) _____ ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଓ ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀର ସମଷ୍ଟି ଶୂନ ଅଟେ ।
ସମାଧାନ:
1 ଳିମୂ‍। -1

(vii) _____ px = py ହେଲ x = y ହେବ କେବଳ ଯଦି
ସମାଧାନ:
p ≠ 0

(viii) Q ∪ Q’ = _____ ।
ସମାଧାନ:
R

(ix) -π ର ପରମ ମାନ _____ ।
ସମାଧାନ:
π

(x) x = 0 ହେଲେ | x | ର ମାନ _____ ।
ସମାଧାନ:
0

Question 5.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ପଦ ସହ (ଅର୍ଥ ଭିଭିକ) ମଳାଇ ରଖ ।

‘କ’ ‘ଖ’
(i) 0 (i) ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(ii)  1 (ii)  ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
(iii) √2 (iii) ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
(iv) 5 (iv) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(v) 6 (v) ଆସନ୍ନମାନ \(\frac{22}{7}\)
(vi)  \(0 . \overline{7}\) (vi)  ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(vii) x ଓ -x (vii) ଯୋଗାତ୍ମକ ଅଭେଦ
(viii) 2 ଓ \(\frac{1}{2}\) (viii) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା \(\frac{p}{q}\)
(ix) π (ix)  ଗୁଣନାତ୍ମକ ଅଭେଦ

ସମାଧାନ:

‘କ’ ‘ଖ’
(i) 0 (vii) ଯୋଗାତ୍ମକ ଅଭେଦ
(ii)  1 (ix)  ଗୁଣନାତ୍ମକ ଅଭେଦ
(iii) √2 (iii) ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
(iv) 5 (ii)  ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
(v) 6 (iv) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(vi)  \(0 . \overline{7}\) (viii) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା \(\frac{p}{q}\)
(vii) x ଓ -x (vi)  ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(viii) 2 ଓ \(\frac{1}{2}\) (i) ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(ix) π (v) ଆସନ୍ନମାନ \(\frac{22}{7}\)

Question 6.
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

(i) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x + y ପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x + y ପରିମେୟ
ମନେକର x = 2 + √3 ଏବଂ y = 2 – √3
x + y = 2+ √3 + 2 – √3
x + y = 4 (ପରିମେୟ)

(ii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ x + y ଅପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x + y ଅପରିମେୟ
ମନେକର x = √3 + 1 y = √3 + 1
x + y = √3 + 1 + √3 – 1 = 2√3 ଅପରିମେୟ

(iii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x – Y ପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x – Y ପରିମେୟ
ମନେକର x = √3 + 4 ଏବଂ y = √3 – 4
x – y = (√3 + 4) − (√3 – 4)
= √3 + 4 – √3 + 4 = 8 (ପରିମେୟ)

(iv) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xy ପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xy ପରିମେୟ
ମନେକର x = √3 + 1, y = √3 – 1
⇒ xy = (√3 + 1)(√3 − 1) = (√3)2 – (1)2 = 3 – 1 = 2 (ପରିମେୟ)

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

(v) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ xy ଅପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xy ଅପରିମେୟ
ମନେକର x = √2, y = √3
xy = √2 × √3 = √6 (ଅପରିମେୟ)

(vi)  x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର \(\frac{x}{y}\) ପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର \(\frac{x}{y}\) ପରିମେୟ
ମନେକର x = 2√3, y = 3√3
⇒ \(\frac{x}{y}=\frac{2 \sqrt{3}}{3 \sqrt{3}}=\frac{2}{3}\) (ପରିମେୟ)

(vii) x ଓ y ଅପରିମେୟ\(\frac{x}{y}\) ଅପରିମେୟ
ସମାଧାନ:
x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ \(\frac{x}{y}\) ଅପରିମେୟ
ମନେକର x = √6 ଓ y = √3
⇒ x = \(\frac{\sqrt{6}}{\sqrt{3}}\) = √2 (ଅପରିମେୟ)

Question 7.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(i) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?
ସମାଧାନ:
0 = -0 ଏବଂ 0 ∈ R । ତେଣୁ ଉତ୍ତର 0 ଅଟେ ।

(ii) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?
ସମାଧାନ:
1 = \(\frac{1}{1}\) ଏବଂ – 1 = \(\frac{1}{-1}\) ତେଣୁ ଉତ୍ତର I ଏବଂ – 1 ଏଠାରେ {1, – 1} e R । ତେଣୁ ଉତ୍ତର 1 କିମ୍ବା (-1) ।

(iii) a x 0 = b x 0 ହେଲେ ସର୍ବଦା a = b ହେବ କି ? କାରଣ ସହ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
ସମାଧାନ:
a × 0 = b × 0 ଏହା ସର୍ବଦା a = b ହେବ ନାହିଁ । (କାରଣ 15 × 0 = 28 × 0 ∴ 15 ≠ 28)

(iv) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।
ସମାଧାନ:
ମନେଳର x = (√3 + 1), y = (√3 – 1)
ସଂଖ୍ୟ‍।ଦୁୟର ଗୁଣଫଳ xy = (√3 + 1) (√3 − 1) = (√3)2 − 12 = 3 − 1 = 2 (ପରିମେୟ )
ସଂଖ୍ୟ‍।ଦୁୟର ଯୋଗଫଳ x + y = √3 + 1 + √3 − 1 = √3 + √3 = 2√3 (ଅପରିମେୟ)

(v) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଗୁଣନଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।
ସମାଧାନ:
ମନେଳର x = 2 – √3, y = √3
x + y = 2 – √3 + √3 = 2 (ପରିମେୟ )
xy = ( 2 – √3) √3 = 2√3 – 3 (ଅପରିମେୟ)‍।

(vi) ଏକ ପରିମେୟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟ ଦଶମିକ ଓ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ଥାଏ ?
ସମାଧାନ:
ପରିମେୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ସସୀମ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା ଓ ପୌନଃପୁନିକ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା । ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ଅସୀମ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ଅଣପୌନଃପୁନିକ ଅଟେ ।

Question 8.
ନିମ୍ନଲିଖ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ସ୍ଥିର କର ‍।

(i) √18 ଓ √72
ସମାଧାନ:
√18 + √72 = \(\sqrt{9 \times 2}+\sqrt{36 \times 2}\) = 3√ + 6√2 = (3+6) √2=9√2

(ii) 3√2 ଓ 7√2
ସମାଧାନ:
3√2 + 7√2 = (3 + 7) √2 = 10√2

(iii) √5 ଓ -√5
ସମାଧାନ:
√5 + (-√5) = √5 – √5 = 0

(iv) √75, √108 ଓ √147
ସମାଧାନ:
√75 + √108 + √147 = \(\sqrt{25 \times 3}+\sqrt{36 \times 3}+\sqrt{49 \times 3}\)
= 5√3 + 6√3 + 7√3 = (5 + 6 + 7) √3 = 18√3

Question 9.
ନିମ୍ନଲିଖ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଗୁଣଫଳ ସ୍ଥିର କର ।

(i) √5 ଓ √2
ସମାଧାନ:
√5 × √2 = \(\sqrt{5 \times 2}\) = √10

(ii) √20 ଓ √5
ସମାଧାନ:
√20 × √5 = \(\sqrt{20 \times 5}\) = √100 = 10

(iii) (3 + √2) ଓ (3 – √2)
ସମାଧାନ:
(3 + √2)(3 – √2) = 32 − (√2)2 = 9 – 2 = 7

(iv) √12, √45 ଓ √15
ସମାଧାନ:
√12 × √45 × √15 = \(\sqrt{12 \times 45 \times 15}=\sqrt{2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 3 \times 5 \times 3 \times 5}\)
= 2 × 3 × 3 × 5 = 90

Question 10.
ନିମ୍ନଲିଖତ ରାଶିମାନଙ୍କୁ x ସହ ଗୁଣନ କଲେ ଯଦି ଗୁଣଫଳ 1 (ଏକ) ତେବେ x ର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ଯେପରିକି xର ହର ଏକ ପୂର୍ବ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

(i) √3
ସମାଧାନ:
√3 × x = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{\sqrt{3}}=\frac{\sqrt{3}}{\sqrt{3} \times \sqrt{3}}=\frac{\sqrt{3}}{3}\)

(ii) 3√2
ସମାଧାନ:
3√2 × x = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{3 \sqrt{2}}=\frac{\sqrt{2}}{3 \sqrt{2} \times \sqrt{2}}=\frac{\sqrt{2}}{6}\)

(iii) 2 + √3
ସମାଧାନ:
(2 + √3) × x = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{2+\sqrt{3}}\)
⇒ x = \(\frac{2-\sqrt{3}}{(2+\sqrt{3})(2-\sqrt{3})}=\frac{2-\sqrt{3}}{(2)^2-(\sqrt{3})^2}=\frac{2-\sqrt{3}}{4-3}\) = 2 – √3
∴ xର ଗୁଲ୍ୟ = 2 – √3

(iv) √5 – 1
ସମାଧାନ:
(√5 – 1) × x = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{\sqrt{5}-1}\)
⇒ x = \(\frac{\sqrt{5}+1}{(\sqrt{5}-1)(\sqrt{5}+1)}=\frac{\sqrt{5}+1}{(\sqrt{5})^2-(1)^2}=\frac{\sqrt{5}+1}{5-1}=\frac{\sqrt{5}+1}{4}\)

(v) √3 + √2
ସମାଧାନ:
(√3 + √2) × x = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{\sqrt{3}+\sqrt{2}}\)
⇒ x = \(\frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{(\sqrt{3}+\sqrt{2})(\sqrt{3}-\sqrt{2})}=\frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{(\sqrt{3})^2-(\sqrt{2})^2}=\frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{3-2}\) = √3 – √2
∴ xର ଗୁଲ୍ୟ = √3 – √2
ବି.ଦ୍ର. : – : ପ୍ରତ୍ୟେକର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀକୁ ପରିମେୟ ହର ବିଶିଷ୍ଟ ରାଶିରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି ।

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 11.
0.303003000300003….. ଦଶମିକ ରାଶିଟି ପରିମେୟ କି ଅପରିମେୟ କାରଣ ସହ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:
0.303003000300003….. ରାଶିଟି ଅପରିମେୟ ଅଟେ ।
କାରଣ – ଉକ୍ତ ଦଶମିକ ଭଗ୍ନାଂଶ ଅସୀମ ଓ ଅଣପୌନଃପୁନିକ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ।

Question 12.
P ଓ Q ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ି ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ PQ ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
P ଓ Qଚ ଘାନାଢ ଯଥାକୁମେ a ଓ b ହେଲେ PQ = |a – b|

(i) 8 ଓ 15
ସମାଧାନ:
PQ = |8 – 15| = |-7| = 7

(ii) -4 ଓ 3.2
ସମାଧାନ:
PQ = |- 4 – 3.2| = |-7.2| = 7.2

(iii) -3.7 ଓ -6.1
ସମାଧାନ:
PQ =|-3.7 – (-6.1)| = |-3.7 + 6.1| = |2.4| = 2.4

(iv) π ଓ -3π
ସମାଧାନ:
PQ = |π – (-3π)| = |π + 3π| = |4π| = 4π

Question 13.
ନିମ୍ନଲିଖ ରାଶିମାନଙ୍କୁ ପରିମେୟ ହର ବିଶିଷ୍ଟ ରାଶିରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

(i) \(\frac{2}{3(\sqrt{3}+2)}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

(ii) \(\frac{2}{1+\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{2}{1+\sqrt{2}}=\frac{2(\sqrt{2}-1)}{(\sqrt{2}+1)(\sqrt{2}-1)}=\frac{2(\sqrt{2}-1)}{(\sqrt{2})^2-(1)^2}=\frac{2(\sqrt{2}-1)}{2-1}\) = 2(√2 – 1)

(iii) \(\frac{2}{\sqrt{2}+3}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{2}{\sqrt{2}+3}=\frac{2}{3+\sqrt{2}}=\frac{2(3-\sqrt{2})}{(3+\sqrt{2})(3-\sqrt{2})}=\frac{2(3-\sqrt{2})}{(3)^2-(\sqrt{2})^2}=\frac{2(3-\sqrt{2})}{9-2}=\frac{2(3-\sqrt{2})}{7}\)

(iv) \(\frac{1}{1+\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{1}{1+\sqrt{2}}=\frac{1}{\sqrt{2}+1}=\frac{1(\sqrt{2}-1)}{(\sqrt{2}+1)(\sqrt{2}-1)}=\frac{(\sqrt{2}-1)}{(\sqrt{2})^2-(1)^2}=\frac{(\sqrt{2}-1)}{2-1}\) = √2 – 1

(v) \(\frac{5}{3-\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{5}{3-\sqrt{2}}=\frac{5(3+\sqrt{2})}{(3-\sqrt{2})(3+\sqrt{2})}=\frac{5(3+\sqrt{2})}{(3)^2-(\sqrt{2})^2}=\frac{5(3+\sqrt{2})}{9-2}=\frac{5(3+\sqrt{2})}{7}\)

(vi) \(\frac{1+\sqrt{2}}{\sqrt{3}+\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 1

(vii) \(\frac{\sqrt{2}-1}{\sqrt{5}-\sqrt{2}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 2

(viii) \(\frac{1}{1+\sqrt{2}+\sqrt{3}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 3

(ix) \(\frac{\sqrt{2}+\sqrt{3}}{\sqrt{2}+\sqrt{3}+\sqrt{5}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 4

Question 14.
ସରଳ ଜର :

(i) \(\frac{\sqrt{5}+\sqrt{3}}{\sqrt{5}-\sqrt{3}}+\frac{\sqrt{5}-\sqrt{3}}{\sqrt{5}+\sqrt{3}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 5

(ii) \(\frac{\sqrt{7}-\sqrt{5}}{\sqrt{7}+\sqrt{5}}+\frac{\sqrt{7}+\sqrt{5}}{\sqrt{7}-\sqrt{5}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 6

Question 15.
a ଓ b ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ ନିମ୍ନଲିଖତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କ ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

(i) \(\frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}+1}\) = a + b√3
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 7

(ii) \(\frac{4+\sqrt{5}}{4-\sqrt{5}}\) = a + b√5
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 8

(iii) \(\frac{\sqrt{3}+\sqrt{2}}{\sqrt{3}-\sqrt{8}}\) = a + b√6
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 9

Question 16.
ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଅଙ୍କନ କରି କମ୍ପାସ୍ ଓ ସ୍କେଲ୍‌ର ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନଲିଖତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଚିହ୍ନଟ କର ।

(i) \(\frac{3}{5}\)
ସମାଧାନ:
ଏଠାରେ \(\frac{3}{5}\) < 1 ଏବଂ \(\frac{3}{5}\) > 0, ଅର୍ଥାତ୍ 0 < \(\frac{3}{5}\) < 1।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 10
OP = PQ ହେବ ।
∴ \(\frac{3}{5}\) ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି ଠ ର ଡାହାଣକୁ ଏବଂ P ବିନ୍ଦୁର ବାମକୁ ରହିବ । ଅର୍ଥାତ୍ ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ, OP ରେଖାଖଣ୍ଡ ଉପରେ
0 ଏବଂ 1 ର ମଧ୍ୟବର୍ତୀ ଅଂଶକୁ ସମାନ ପାଞ୍ଚଭାଗ କରି S ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର, ଯାହା \(\frac{3}{5}\) ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

(ii) 1 \(\frac{1}{3}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 11
ଏଠାରେ 1 \(\frac{1}{3}\) < 2 ଅର୍ଥାତ୍ 0 < \(\frac{4}{3}\) < 2
∴ \(\frac{4}{3}\) ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି O ର ଡାହାଣକୁ \(\overline{\mathrm{PQ}}\) ରେଖାଖଣ୍ଡ ଉପରେ ରହିବ । PQ ର ମଧ୍ୟବର୍ତୀ ଅଂଶକୁ ସମାନ ତିନିଭାଗ କରି S ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଯାହା \(\frac{4}{3}\) ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

(iii) √2 – 1
ସମାଧାନ:
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯେ 1 < 2 < 4
⇒ 1 < √2 < 2 ⇒ 1 – 1 < √2 – 1 < 2 – 1 ⇒ 0 <, 2 – 1 < 1
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 12
√2 – 1କୁ ସୂଚାଉଥୁବା ବିନ୍ଦୁଟି ସଂଖ୍ୟାରେଖାର 0 ଓ 1 ଦ୍ଵୟକୁ ସୂଚାଉଥବା ବିଦୁ୍ୟଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ଅର୍ଥାତ୍ ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି\(\overline{\mathrm{OQ}}\) ଉପରିସ୍ଥ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।
Δ AOP ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ PO = AO = 1 ଏକକ
∴ AP = \(\sqrt{\mathrm{PO}^2+\mathrm{OA}^2}\) =√2 ଏକକ।
Pକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଓ AP ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ । ଏଠାରେ M ବିନ୍ଦୁଟି √2 – 1 ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ।

(iv) √2 + 1
ସମାଧାନ:
ଆମେ ଜାଣିଛେ, 1 < 2 < 4
∴ 1 < √2 < 2 ⇒ 1 + 1 < √2 + 1 < 2 + 1 ⇒ 2 < √2 + 1 < 3
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 13
∴ √2 + 1 କୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଟି ସଂଖ୍ୟାରେଖାର 2 ଓ 3 ଦ୍ୱୟକୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ । ଅର୍ଥାତ୍ ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି \(\overline{\mathrm{QR}}\) ଉପରିସ୍ଥ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।
Δ APQ ସମକୋଣୀ A ରେ PQ = AQ = 1 ଏକକ
∴ AP = \(\sqrt{\mathrm{PQ}^2+\mathrm{AQ}^2}\) = √2 ଏକକ
P କେନ୍ଦ୍ର ଓ AP ବ୍ୟାସାର୍ଷ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁ ।
ଏଠାରେ M ବିନ୍ଦୁଟି √2 + 1 ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

(v) 2 + √3
ସମାଧାନ:
1 < 3 < 4 ⇒ 1 < √3 < 2
⇒ 2 + 1 < 2 + √3 < 2 + 2 ⇒ 3 < 2 + √3 < 4
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 14
∴ 2 + √3 କୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଟି  3 ଓ 4 ଦ୍ୱୟକୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ । 
AQR ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ QR = AR = 1 ଏକକ
∴ AQ = \(\sqrt{\mathrm{QR}^2+\mathrm{AR}^2}\) = √2 ଏକକ AQ = BR = √2 ଏକକ
BQR ସମକୋଣୀ A ରେ QR = 1 ଏକକ, RB = √2 ଏକକ
∴ BQ = \(\sqrt{\mathrm{QR}^2+\mathrm{BR}^2}\) = \(\sqrt{1^2+(\sqrt{2})^2}=\sqrt{1+2}\) = √3 ଏକକ
Qକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଓ BQ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
M ବିନ୍ଦୁଟି 2 + √3 ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ।

(vi) √5
ସମାଧାନ:
ଆମେ ଜାଣିଛେ, 4 < 5 < 9 ⇒ √4 < √5 < √9 ⇒ 2 < √5 < 3
∴ √5 କୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଟି 2 ଓ 3 ଦ୍ଵୟକୁ ସୂଚାଉଥବା ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 15
OAM ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ OQ = 2 ଏକକ, AQ = 1 ଏକକ
OA = \(\sqrt{\mathrm{OQ}^2+\mathrm{AQ}^2}=\sqrt{2^2+1^2}=\sqrt{4+1}\) = √5 ଏକକ
ଠକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଓ OA ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ M ନାମରେ ଛେଦକରୁ ।
M ବିନ୍ଦୁଟି √5 ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

(vii) √3 – 1
ସମାଧାନ:
ଆମେ ଜାଣିଛେ, 1 < 3 < 4 ⇒ 1 < √3 < 2
⇒ 1 – 1 < √3 – 1 < 2 − 1 ⇒ 0 < √3 − 1 < 1
(√3 – 1) ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି ) ଓ 1 କୁ ସୂଚାଉଥବା ବିଦୁ୍ୟଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 16
ଏଠାରେ OP = PQ = 1 ଏକକ, OQ = \(\sqrt{1^2+1^2}\) = √2 ଏକକ
ପୁନଶ୍ଚ OQ = ON = 2 ଏକକ ଓ NR = 1 ଏକକ 
∴ OR = \(\sqrt{(\sqrt{2})^2+(1)^2}=\sqrt{2+1}\) = √3 ଏକକ । OR = OM = √3 ଏକକ, SM = 1 ଏକକ ।
∴ OS = OM – SM = (√3 – 1) ଏକକ ।
(√3 – 1)ର ସୂଚକ ବିନ୍ଦୁଟି OP ଉପରିସ୍ଥ ଏବଂ S ଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ ।

Question 17.
ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ନିମ୍ନ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି କେଉଁଟି ବୃହତ୍ତର ସ୍ଥିର କର ।

(i)  -√3 ଓ -√2
ସମାଧାନ:
 -√3 ଓ −√2 ର ମାନ – 2 ଓ – 1 ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ବି.ଦ୍ର. – ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରେ ବାମପାର୍ଶ୍ବ ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵର ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତର ।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 17
AOP ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ OP = PA = 1 ଏକକ
AO = \(\sqrt{\mathrm{OP}^2+\mathrm{AP}^2}=\sqrt{(1)^2+(1)^2}\) = √2
ଠକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି \(\overline{\mathrm{AP}}\) ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁ ।
M ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ √2 ହେବ ।
BOP ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ OM = PB = √2 ଏକକ ।
BO = \(\sqrt{\mathrm{BP}^2+\mathrm{PO}^2}=\sqrt{(\sqrt{2})^2+1^2}=\sqrt{2+1}\) =√3
ଠକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି OB ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ ।
N ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ √3 ହେବ ।
ଯେହେତୁ M ବିନ୍ଦୁଟି Nର ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ \(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{OR}}\) ଉପରିସ୍ଥ – √2> -√3 ।

(ii) \(\frac{3}{4}\) \(\frac{2}{3}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}, \frac{2}{3}=\frac{2 \times 4}{3 \times 4}=\frac{8}{12}\)
(ଏହି ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ସଂଖ୍ୟାରେଖାର 0 ଓ 1 ଦ୍ଵୟକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ବିଦୁ୍ୟଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ।)
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 18
ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରିସ୍ଥ OM = \(\frac{9}{12}=\frac{3}{4}\), ON = \(\frac{8}{12}=\frac{2}{3}\)
ଯେହେତୁ M ବିନ୍ଦୁଟି Nର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ତେଣୁ OM > ON ⇒ \(\frac{3}{4}\) > \(\frac{2}{3}\)

(iii) √2 ଓ 1 \(\frac{1}{2}\)
ସମାଧାନ:
√2 ଓ 1 ଏହି ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ସଂଖ୍ୟାରେଖାର 1 ଓ 2 ଦ୍ଵୟକୁ ସୂଚାଉଥିବା ବିଦୁ୍ୟଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 19
ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରିସ୍ଥ OP = AP = 1 ଏକକ
APO ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜରେ AO
= \(\sqrt{\mathrm{OP}^2+\mathrm{AP}^2}=\sqrt{1^2+1^2}\) = √2 ଏକକ ।
ଠକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି OA ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ପରିମିତ ଚାପ ସଂଖ୍ୟାରେଖାକୁ
N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରୁ । ON = √2 ଏକକ ।
PR କୁ ସମର୍ଦ୍ଦିଖଣ୍ଡ କରାଯାଉ ଏବଂ PR ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ M ହେବ ।
OM = 1 \(\frac{1}{2}\) ଏକକ । ଯେହେତୁ M ବିନ୍ଦୁଟି Nର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
∴ OM > ON ⇒ 1 \(\frac{1}{2}\) > √2

(iv) 1.7 ଓ √3
ସମାଧାନ:
1.7 ଓ √3 ଏହି ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ସଂଖ୍ୟାରେଖାର 1 ଓ 2 ମଧ୍ଯରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 20
ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରିସ୍ଥ OP = PA = 1 ଏକକ ।
AOP ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜର କଣ୍ଠ OA
= \(\sqrt{\mathrm{OP}^2+\mathrm{PA}^2}=\sqrt{1^2+1^2}\) = √2 ଏକକ ।
ପୁନଶ୍ଚ PB = OA = √2 ଏକକ ଏବଂ OP = 1 ଏକକ ।
OB = OP2 + PB2 = 12 + (√2)2 = √3 ଏକକ ।
OB ପରିମିତ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଚାପନେଇ ଅଙ୍କନ କଲେ ତାହା
\(\stackrel{\leftrightarrow}{\mathrm{OR}}\) କୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ । OM = √3 ଏକକ ।
PR କୁ ଦଶଟି ସମାନ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତକଲେ PN = 1.7 ଏକକ ହେବ ।
M ବିନ୍ଦୁ Nର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥିତ। ⇒ PM > PN ⇒ √3 > 1.7

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 18.
ସରଳ କର :
\(\left|\frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{\sqrt{3}+\sqrt{2}}-\frac{\sqrt{3}+\sqrt{2}}{\sqrt{3}-\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+1}-\frac{1}{\sqrt{2}-1}\right|\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 21

Question 19.
ଉଦାହରଣ ନେଇ ସତ୍ୟତା ପରୀକ୍ଷା କର । (ଯେଉଁଠାରେ x ଓ y ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା) ।

(i) |x + y| ≤ |x| +|y|
ସମାଧାନ:
ମନେକର : x = \(\frac{2}{3}\) ଓ y = –\(\frac{1}{2}\)
ବାମ ପଷ : |x + y| = |\(\frac{2}{3}\) – \(\frac{1}{2}\)| = | \(\frac{4-3}{6}\)| = \(\frac{1}{6}\)
ଦଷିଣ ପଷ : |x| + |y| = \(\frac{2}{3}+-\frac{1}{2}=\frac{2}{3}+\frac{1}{2}=\frac{4+3}{6}=\frac{7}{6}\)
ଏଠାରେ lx + y| < lxl + lyl   …..(i)
ସେହିପରି ମନେକବ x = \(\frac{2}{3}\) ଓ y = \(\frac{1}{5}\)
ବାମପଷ : |x + y| = \(|\frac{2}{3}+\frac{1}{5}|=|\frac{10+3}{15}|=|\frac{13}{15} |\mid=\frac{13}{15}\)
ଦଷିଣ ପଷ : |x| + |y| = \(|\frac{2}{3}+\frac{1}{5}|=\frac{2}{3}+\frac{1}{5}=\frac{10+3}{15}=\frac{13}{15}\)
ଏଠାରେ lx + y| = lxl + lyl   …..(ii)
(i) ଓ (ii) ରୁ ପାଲବା |x + y| ≤ |x| + |y|
ବି.ଦ୍ର. ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାର ଯେକୌଣସି ମାନନେଇ ପରୀକ୍ଷାକରି ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇପାରିବ ।

(ii) |x – y| ≥ |x| – |y|
ସମାଧାନ:
ମନେକର : x = \(\frac{2}{3}\) ଓ y = –\(\frac{1}{2}\)
ବାମ ପଷ : |x – y| = \(\left|\frac{2}{3}-\left(-\frac{1}{2}\right)\right|=\left|\frac{2}{3}+\frac{1}{2}\right|=\left|\frac{4+3}{6}\right|=\frac{7}{6}\)
ଦଷିଣ ପଷ : |x| – |y| = \(||\frac{2}{3}|-|-\frac{1}{2}|=|\frac{2}{3}-\frac{1}{2}|=|\frac{4-3}{6}|=\frac{1}{6}\)
∴ ଏଠାରେ lx – y| > lxl + lyl   …..(i)
ସେହିପରି ମନେକବ x = \(\frac{2}{3}\) ଓ y = \(\frac{1}{5}\)
ବାମପଷ : |x – y| = \(|\frac{2}{3}-\frac{1}{5}|=|\frac{10-3}{15}|=\frac{7}{15}\)
ଦଷିଣ ପଷ : ||x| – |y|| =\(| |\frac{2}{3}|-|\frac{1}{5}|| \mid=|\frac{2}{3}-\frac{1}{5}|=|\frac{10-3}{15}|=|\frac{7}{15}|=\frac{7}{15}\)
∴ lx – y| = lxl – lyl   …..(ii)
(i) ଓ (ii) ରୁ ପାଲବା |x – y| ≥ |x| – |y|

Question 20.
ସରଳ କର :

(i) \(\left((\sqrt[n]{a})^{\sqrt{n}}\right)^{\sqrt{n}}\) a > 0, n ∈ N
ସମାଧାନ:
= \((\sqrt[n]{a})^n=\left(a^{\frac{1}{n}}\right)^n=a^{n \times \frac{1}{n}}\) = a1 = a

(ii) \(\left(\sqrt[3]{3^3}\right)^{\sqrt[3]{3}}\)
ସମାଧାନ:
= \(\left\{(\sqrt[3]{3})^{\sqrt[3]{3}}\right\}^{3^{\frac{2}{3}}}=\left\{(\sqrt[3]{3})^{3^{\frac{1}{3}}}\right\}^{3^{\frac{2}{3}}}=\left(3^{\frac{1}{3}}\right)^{3^{\frac{1+2}{3}}}=\left(3^{\frac{1}{3}}\right)^{3^{\frac{1}{3}+\frac{2}{3}}}=\left(3^{\frac{1}{3}}\right)^{3^3}=3^{\frac{13}{3} \times 3}\) = 31 = 3

(iii) \(27^{1 \frac{1}{3}} \times \sqrt{\frac{1}{9}} \div 81^{\frac{1}{4}}\)
ସମାଧାନ:
= \(27^{\frac{4}{3}} \times \frac{1}{3} \div\left(3^4\right)^{\frac{1}{4}}\)
= \(\left(3^3\right)^{\frac{4}{3}} \times \frac{1}{3} \div 3^{4 \times \frac{1}{4}}=3^{3 \times \frac{4}{3}}\) × 3-1 ÷ 3 = 34 × 3-1 ÷ 3 = 34-1-1 = 32 = 9

Question 21.
ଗୁଣଫଳ ନିଶୁଯୁ କର ।

(i) \(\left(a^{\frac{1}{2}}+b^{\frac{1}{2}}\right)\left(a^{\frac{1}{2}}-b^{\frac{1}{2}}\right)\) (a > 0, b > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 22

(ii) \(\left(1-a^{\frac{1}{4}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{4}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{2}}\right)\) (a > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 23

(iii) \(\left(1+a^{\frac{1}{2}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{4}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{8}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{16}}\right)\left(1+a^{\frac{1}{32}}\right)\left(1-a^{\frac{1}{32}}\right)\) (a > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 24

(iv) \((\sqrt[3]{x}+\sqrt[3]{y})\left(\sqrt[3]{x^2}-\sqrt[3]{x y}+\sqrt[3]{y^2}\right)\) (x > 0, y > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 25

(v) \(\left(x^{-1}+x^{-\frac{1}{2}} \cdot y^{-\frac{1}{2}}+y^{-1}\right)\left(x^{-1}-x^{-\frac{1}{2}} \cdot y^{-\frac{1}{2}}+y^{-1}\right)\) (x > 0, y > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 26

Question 22.
ସରଳ କର :

(i) \(\sqrt[3]{\mathbf{x}^{\frac{1}{2}} y^{\frac{2}{3}} z^{\frac{1}{3}}}+(x y z)^{\frac{1}{3}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 27

(ii) \(\sqrt[3]{\mathbf{x}^2 \mathbf{y}^4 z^{-1}}+\sqrt{\mathbf{x}^{-\frac{2}{3}} \mathbf{y}^2 z^{-\frac{1}{3}}}\) (x > 0, y > 0, z > 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 28

Question 23.
{x, y, z, a, b, c} ⊂ R ଓ x > 0, y > 0, z > 0 ହେଲେ ପ୍ରମାଣ କର ଯେ

(i) \(\sqrt{\mathbf{x}^{-1} y} \times \sqrt{\mathbf{y}^{-1} z} \times \sqrt{\mathbf{z}^{-1} \mathbf{x}}\) = 1
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 29

(ii) \(\left(\begin{array}{l}
x^a \\
x^b
\end{array}\right)^{\frac{1}{a b}} \times\left(\frac{x^b}{x^c}\right)^{\frac{1}{b c}} \times\left(\frac{x^c}{x^a}\right)^{\frac{1}{c a}}\) = 1 (a ≠ 0, b ≠ 0, c ≠ 0)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 30

(iii) \(\left(x^{\frac{1}{a-b}}\right)^{b-c} \times\left(x^{\frac{1}{b-c}}\right)^{c-a} \times\left(x^{\frac{1}{c-a}}\right)^{\mathrm{a}-\mathrm{b}}\) = 1 [a, b ଓ c [ର ମୂଲ୍ୟ ଅସମାନ]
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 31

Question 24.
(i) a = \(2^3-2^{-\frac{1}{3}}\) ହେଲେ ପ୍ରମାଣ କର ଯେ, 2a3 + 6a = 3
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 32

(ii) a = \(x^3-x^{-\frac{1}{3}}\) ହେଲେ ପ୍ରମାଣ କର ଯେ, a3 + 3a = x – \(\frac{1}{x}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 33

Question 25.
xର ମୂଲ୍ୟ ନିବୂପଶ କର‍ ।

(i) 3x+1 = 9
ସମାଧାନ:
3x+1 = 9
⇒ 3x+1 = 32
⇒ x + 1 = 2
⇒ x = 2 – 1
⇒ x = 1

(ii) 22x+1 = 8
ସମାଧାନ:
22x+1 = 8
⇒ 22x+1  = 23
⇒ 2x + 1 = 3
⇒ 2x = 3 – 1
⇒ 2x = 2
⇒ x = \(\frac{2}{2}\) = 1

(iii) (√2)2x-1 = 1
ସମାଧାନ:
(√2)2x-1 = 1
⇒ \(2^{\frac{2 x-1}{2}}\) = 20
⇒ \(\frac{2 x-1}{2}\) = 0
⇒ 2x – 1 = 0
⇒ 2x = 1
⇒ x = \(\frac{1}{2}\)

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 26.
ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାର ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଲୋଚିତ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଅଭେଦଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।

(i) a(a – b) = a2 – ab
ସମାଧାନ:
a(a – b) = a.a – ab (ବଶ୍ନ ନିୟମ)
= a2 – ab (ସଂଞା)
∴ a(a – b) = a2 – ab (ପ୍ରମାଶିଢ)

(ii) (a ± b)2 = a2 ± 2ab + b2
ସମାଧାନ:
(a + b)2 = (a + b). (a + b) (ସଂଞା)
= a(a + b) +b(a + b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a.a + a.b + b.a + b.b (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a2 + ab + ba+ b (ସଂଞା)
= a2 + ab + ab+ b2 (କ୍ମମବିନିମୟୀ ନିୟମ)
= a2 + 2ab + b2(ସଂଞା)
(a – b)2 = (a – b). (a – b) (ସଂଞା)
= a(a – b) +b(a – b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a.a – a.b – b.a + b.b (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a2 – ab – ba + b (ସଂଞା)
= a2 – ab – ab + b2 (କ୍ମମବିନିମୟୀ ନିୟମ)
= a2 – 2ab + b2(ସଂଞା)

(iii) (a + b) (a – b) = a2 – b2
ସମାଧାନ:
(a + b) (a – b) = a(a – b) + b(a – b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a.a – a.b + b.a – b.b (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a2 – ab + ba – b2(ସଂଞା)
= a2 – ab + ab – b2 (କ୍ମମବିନିମୟୀ ନିୟମ)
= a2 – b2
∴ (a + b) (a – b) = a2 – b2

(iv) (a ± b)3 = a3 ± 3a2b + 3ab2 ± b3
ସମାଧାନ:
(a + b)3 = (a + b) (a + b) (a + b) (ସଂଞା)
= {a(a + b) +(a + b)} (a + b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= (a.a + a.b + b.a + b.b) (a + b) (ସଂଞା)
= (a2 + ab + ba + b2) (a + b) (ସଂଞା)
= (a2 + ab + ab + b2) (a + b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= (a2 + 2ab + b2) (a + b) (ସଂଞା)
= a(a2 + 2ab + b2) + b(a2 + 2ab + b2) (ବଶ୍ନନ)
= a.a2 + a.2ab + a.b2 + b.a2 + b.2ab + b.b2 (ବଶ୍ନନ)
= a3 + 2a2b + 2ab2 + b3 + 2ab2 + b3 (ସଂଞା)
= a3 + 2a2b + ab2 + ba2 + 2ab2 + b3 (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a3 + 3a2b + 3ab2 + b3
∴ (a + b)3 = (a + b) (a + b) (a + b)
(a – b)3 = (a – b) (a – b) (a – b) (ସଂଞା)
= {a(a – b) +(a – b)} (a – b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= (a.a – a.b – b.a + b.b) (a – b) (ସଂଞା)
= (a2 – ab – ba + b2) (a – b) (ସଂଞା)
= (a2 – ab – ab + b2) (a – b) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= (a2 – 2ab + b2) (a – b) (ସଂଞା)
= a(a2 – 2ab + b2) – b(a2 – 2ab + b2) (ବଶ୍ନନ)
= a.a2 – a.2ab + a.b2 – b.a2 + b.2ab – b.b2 (ବଶ୍ନନ)
= a3 – 2a2b + 2ab2 – b3 + 2ab2 – b3 (ସଂଞା)
= a3 – 2a2b + ab2 – ba2 + 2ab2 – b3 (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a3 – 3a2b + 3ab2 – b3 (ସଂଞା)
∴ (a – b)3 = (a – b) (a – b) (a – b)

(v) (a + b) (a2 – ab + b2) = a3 + b3
ସମାଧାନ:
(a + b) (a2 – ab + b2) = a(a2 – ab + b2) + b(a2 – ab + b2) (ବଶ୍ନନ)
= a.a2 – a.ab + a.b2 + b.a2 – b.ab + b.b2 (ବଶ୍ନନ)
= a3 – a2b + a.b2 + b.a2 – ab2 + b3 (ସଂଞା)
= a3 – a2b + a.b2 + a2b – ab2 + b3 (କ୍ମମବିନିମୟୀ)
= a3 + b3

(vi) (a – b) (a2 + ab + b2) = a3 – b3
ସମାଧାନ:
(a – b) (a2 + ab + b2) = a(a2 + ab + b2) – b( (a2 + ab + b2) (ବଶ୍ନନ ନିୟମ)
= a.a2 + a.ab + a.b2 – b.a2 – b.ab – b.b2 (ବଶ୍ନନ)
= a3 + a2b + a.b2 – b.a2 – ab2 – b3 (ସଂଞା)
= a3 + a2b + a.b2 – a2b – ab2 – b3 (କ୍ମମବିନିମୟୀ)
= a3 – b3

Question 27.
x ∈ R, x ≠ 0, a, b, c ∈ R ହେଲେ ପ୍ରମାଶି କର ଯେ \(\frac{1}{1+x^{b-a}+x^{c-a}}+\frac{1}{1+x^{c-b}+x^{a-b}}+\frac{1}{1+x^{a-c}+x^{b-c}}\) = 1
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 34

Question 28.
ନିମ୍ନଲିଖତ କ୍ଷେତ୍ରରେ x ର ମାନ ନିରୂପଣ କର :

(i) |x – 3| = 7
ସମାଧାନ:
|x – 3| = 7
ଯତି x – 3 ≥ 0 ⇒ |x – 3| = x – 3
∴ x – 3 = 7 ⇒ x = 3 + 7 = 10
ଯତି x – 3 ≤ 0 ⇒ |x – 3| = -(x – 3)
∴ -(x – 3) = 7 ⇒ -x + 3 = 7 ⇒ x = -7 + 3 ⇒ x = -4
∴ ନଣ୍ତେୟ ସମାଧାନ = {-4, 10}

(ii) |x + 1| = 11
ସମାଧାନ:
|x + 1| = 11 ଯତି x + 1 ≥ 0 ⇒ |x + 1| = x + 11
∴ x + 1 = 11 ⇒ x = 11 – 1 = 10
ଯତି x + 1 ≤ 0 ⇒ |x + 1| = -(x + 1)
∴ -(x + 1) = 11 ⇒ -x – 1 = 11 ⇒ -x = 11 + 1 = 12
⇒ x = -12
∴ ନଣ୍ତେୟ ସମାଧାନ = {10, -12}

(iii) |2x – 1| = 3
ସମାଧାନ:
|2x – 1| = 3 ଯତି 2x – 1 ≥ 0 ⇒ |2x – 1| = 2x – 1
∴ 2x – 1 = 3 ⇒ 2x = 3 + 1 = 4 ⇒ x = \(\frac{4}{2}\) = 2
ଯତି 2x – 1 ≤ 0 ⇒ |2x – 1| = -(2x – 1)
∴ -(2x – 1) = 3 ⇒ -2x + 1 = 3 ⇒ -2x = 3 – 1 = 2
⇒ x = \(\frac{2}{-2}\) = -1
∴ ନଣ୍ତେୟ ସମାଧାନ = {2, -1}

(iv) |3x + 4| = 5
ସମାଧାନ:
|3x + 4| = 5 ଯତି 3x + 4 ≥ 0 ⇒ |3x + 4| = 3x + 4
∴ 3x + 4 = 5 ⇒ 3x = 5 – 4 = 1 ⇒ x = \(\frac{1}{3}\)
ଯତି 3x + 4 ≤ 0 ⇒ |3x + 4| = -(3x + 4)
∴ -(3x + 4) = 5 ⇒ -3x – 4 = 5
⇒ -3x = 5 + 4 = 9 ⇒ x = \(\frac{9}{-3}\) = -3
∴ ନଣ୍ତେୟ ସମାଧାନ = {\(\frac{1}{3}\), -3}

BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

Question 29.
ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ରାଶିମାନଙ୍କୁ ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କର ।

(i) \(\frac{3}{3+\sqrt{5}}\)
ସମାଧାନ:
\(\frac{3}{3+\sqrt{5}}=\frac{3(3-\sqrt{5})}{(3+\sqrt{5})(3-\sqrt{5})}=\frac{9-3 \sqrt{5}}{3^2-(\sqrt{5})^2}=\frac{9-3 \sqrt{5}}{9-5}=\frac{9-3 \sqrt{5}}{4}=\frac{9}{4}-\frac{3 \sqrt{5}}{4}\)

(ii) \(\frac{\sqrt{2}}{1+\sqrt{8}}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 35

(iii) \(\frac{\sqrt{3}-1}{\sqrt{3}+1}\)
ସମାଧାନ:
BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Algebra Chapter 2 ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) 36

Question 30.
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଅସମୀକରଣମାନଙ୍କୁ ସମାଧାନ କର ।

(i) |x| = \(\frac{1}{2}\)
ସମାଧାନ:
|x| < \(\frac{1}{2}\) ⇒ –\(\frac{1}{2}\) < x < \(\frac{1}{2}\) (ସୂଢ୍ର ଅନୁସାରେ)
(a) ଯତି x ≥ 0 ହୁଏ ତେବେ |x| = x ∴ x < \(\frac{1}{2}\)
(b) ଯତି x < 0 ହୁଏ ତେବେ |x| = -x ∴ -x < \(\frac{1}{2}\) ⇒ x > –\(\frac{1}{2}\)
a ଓ bରୂ –\(\frac{1}{2}\) < x < \(\frac{1}{2}\)

(ii) |x| > 1
ସମାଧାନ:
|x| > 1
⇒ x < -1 କିମୃ‍। x > 1 (ସୂଢ୍ର ଅନୁସାରେ)
(a) ଯତି x ≥ 0 ହୁଏ ତେବେ |x| = x ∴ x > 1
(b) ଯତି x < 0 ହୁଏ ତେବେ |x| = -x ∴ -x > 1 ⇒ x < -1
a ଓ bରୂ ପାକବା x > 1 କିମୃ‍। x < -1

(iii) |3x| ≤ 5
ସମାଧାନ:
|3x| ≤ 5 ⇒ -5 ≤ 3x ≤ 5
⇒ \(\frac{-5}{3}\) ≤ \(\frac{3x}{3}\) ≤ \(\frac{5}{3}\) ⇒ \(\frac{-5}{3}\) ≤ a ≤ \(\frac{5}{3}\)

(iv) |2x| ≥ 3
ସମାଧାନ:
|2x| ≥ 3 ⇒ -3 ≥ 2x ≥ 3
⇒ 2x ≤ -3 କିମୃ‍। 2x ≥ 3 ⇒ \(\frac{2x}{2}\) ≤ -3 କିମୃ‍। 2x ≥ 3
⇒ x ≤ -3 ⇒ \(\frac{2x}{2}\) ≥ \(\frac{3}{2}\) ⇒ x ≥ \(\frac{3}{2}\) ∴ x ≤ -3 କିମୃ‍। x ≥ \(\frac{3}{2}\)

(v) |3x – 1| ≤ 7
ସମାଧାନ:
|3x – 1| ≤ 7 ⇒ -7 ≤ 3x – 1 ≤ 7
⇒ -7 + 1 ≤ 3x – 1 + 1 ≤ 7 + 1 ⇒ -6 ≤ 3x ≤ 8
⇒ \(\frac{-6}{3}\) ≤ \(\frac{3x}{3}\) ≤ \(\frac{8}{3}\) ⇒ -2 ≤ x ≤ \(\frac{8}{3}\)

(vi) |7x + 3| ≥ 5
ସମାଧାନ:
|7x + 3| ≥ 5
ସୂଢ୍ର ଅନୁସାରେ -5 ≥ 7x + 3 ≥ 5
⇒ 7x + 3 ≤ -5 କିମୃ‍। 7x + 3 ≥ 5
⇒ 7x + 3 – 3 ≤ -5 -3 ⇒ 7x + 3 – 3 ≥ 5 – 3
⇒ 7x ≤ -8 ⇒ 7x ≥ 2
⇒ \(\frac{7x}{7}\) ≤ \(\frac{-8}{7}\) ⇒ \(\frac{7x}{7}\) ≥ \(\frac{2}{7}\)
⇒ x ≤ \(\frac{-8}{7}\) ⇒ x ≥ \(\frac{2}{7}\)
∴ x ≤ \(\frac{-8}{7}\) କିମୃ‍। x ≥ \(\frac{2}{7}\)