Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 8 Measurement of Time and Motion Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 8 Measurement of Time and Motion Extra Questions

Class 7 Science Chapter 8 Extra Questions on Measurement of Time and Motion

Measurement of Time and Motion Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Why were natural events like sunrise-sunset, seasons and Moon phases not enough for time measurement once people started travelling and working by strict schedules?
Answer:
Natural events like sunrise-sunset, seasons and Moon phases were not enough because they give only coarse time periods (day, month, season) and cannot measure small, exact intervals within a day. As travel and daily work began to follow fixed schedules, people needed devices that could mark shorter, more regular time intervals.

Question 2.
In an old monastery, monks used a candle clock and a sand clock (hourglass) during prayers inside the prayer hall, which was often exposed to winds. After a month, they found that the sand clock gave more consistent time than the candle clock. Why might the sand clock work more reliably than the candle clock in this situation?
Answer:
Wind affects the burning rate of a candle, making time measurement irregular, whereas sand flow in a sand clock is less affected by wind and remains more uniform.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Question 3.
Two groups are asked to make a model of an ancient water clock. One team says the “flowingout” type is more accurate, while the other team says the “sinking-bowl” type is better in accuracy. Which group is correct and why?
Answer:
The group supporting the sinking-bowl type is correct because each sinking represents a fixed time interval, while the flowing-out type becomes inaccurate as the water flow rate changes.

Question 4.
A simple pendulum completes 25 oscillations in one minute. Find its time period. If the length of the pendulum is doubled, what will happen to the time period?
Answer:
Time taken for 25 oscillations =1 minute = 60s
Time period = T= \(\frac{60}{25}\) = 2.4s
So, the time period is 2.4 s.
If the length of the pendulum is doubled, the time period increases (a longer pendulum takes more time for one oscillation).

Question 5.
How will you decide between two objects, which one is slow and which one is fast?
(i) If both travel equal distances in different times.
(ii) If both travel different distances in equal time.
Answer:
(i) The object taking less time is faster.
(ii) The object covering more distance is faster.

Question 6.
Answer the following questions.
(i) Amit and Jatin have to cover different distances to reach their tuition classes, but they take the same time to reach the classes. What can you say about their speed?
(ii) If Amit covers a certain distance in one hour and Jatin covers the same distance in two hours, who travels at a higher speed?
Answer:
(i) The one who covers the greater distance in the same time has the higher speed.
(ii) Amit travels at a higher speed because he covers the same distance in less time.

Question 7.
Three students start running from the starting point at the same time. The picture shows the position of the students on the path after a minute. Which student ran the fastest? Explain in your answer.
Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8.1
Answer:
Student 3 ran the fastest. The student farthest from the starting point ran the fastest because he covered the maximum distance in the same time.

Question 8.
A spaceship travels 36,000 km in one hour. Express its speed in km/s.
Answer:
Given, distance =36,000 km
Time =1 hour =60 × 60=3600 s
Speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{36000}{3600}\) = 10 km/s

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Question 9.
A cyclist covers 30 km in 2 hours. Find his speed. If he doubles the speed, how much time will he take to cover the same 30 km distance?
Answer:
Given: Distance (d)=30 km and time (t)=2 hours
Speed (S)= \(\frac{d}{t}=\frac{30 \mathrm{~km}}{2 \mathrm{~h}}\)=15 km/h
New speed, S’=2 × 15=30 km/ h
Time taken, t’=\( \frac{30 \mathrm{~km}}{30 \mathrm{~km} / \mathrm{h}}\) = 1h
So, if the cyclist doubles his speed, he will take 1 hour to cover the same distance.

Question 10.
A student calculates that a car travelled 50 km in 1 hour with an average speed of 50 km/h. In his notebook, he writes: “Time taken: 1 hrs, average speed =50 kmps.” Is this presentation correct? If not, write it properly.
Answer:
No, it is not correct. The correct SI symbols are h for hour and km/h for speed. Also, kmps is incorrect; it should be km/h (or m/s if needed).
Correct presentation: Time taken =1h; Average speed =50 km/ h.
Therefore, the speed of the spaceship is 10 km/s.

Measurement of Time and Motion Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Rishi visits a museum where he sees a sundial, a Ghatika-yantra, a candle clock and a digital quartz clock.
(i) How does a sundial help in measuring time? Why does it not work at night?
Answer:
A sundial shows time by the position of the shadow formed by the Sun. As the Sun appears to move across the sky, the shadow changes its position on the dial and indicates time. It does not work at night because the Sun is not present, so no shadow is formed.

(ii) What is a candle clock and how does it measure time?
Answer:
A candle clock is a marked candle used to measure time. As the candle burns, its length decreases steadily. The amount of candle burnt (or the mark reached) indicates how much time has passed.

Question 2.
An hourglass or sand clock is a device where sand flows from one bulb to another at a uniform rate. Meena flipped a 3 -minute hourglass five times, and each time she observed that the sand took nearly the same time to empty.

(i) Why does the sand take almost the same time each time?
Answer:
Because the sand flows through the narrow opening at nearly a constant rate each time, so it empties in almost the same duration.

(ii) What is the main limitation of using an hourglass?
Answer:
It measures only a fixed time interval (e.g., 3 minutes). To measure longer durations, it must be turned over again and again.

(iii) Name one modern device that can measure a time interval more accurately than an hourglass.
Answer:
A digital quartz clock (or a stopwatch).

Question 3.
Answer the following questions.

(i) Why are quartz clocks more accurate than pendulum clocks?
Answer:
Quartz clocks use the vibrations of a quartz crystal to keep time. These vibrations are extremely regular and are not affected by external factors like temperature, air, or slight movements. Meanwhile, the oscillation of a pendulum can get affected by these factors. Therefore, quartz clocks are more accurate than pendulum clocks.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(ii) Which is the most accurate clock known today?
Answer:
The atomic clock is the most accurate clock known today. It measures time based on the vibrations of atoms (like caesium or rubidium).

Question 4.
The distance between Reema’s and Seema’s house is 12 km. Reema has to reach Seema’s place by 5:30 p.m. She started from her home at 4:30 p.m. on her scooter and covered 8 km in 30 minutes. On the way, she stopped at a shop for 10 minutes and then continued her journey. She finally reached Seema’s house exactly at 5:30 p.m.

(i) With what speed did she cover the second part of the journey?
Answer:
Second part distance =12-8=4 km
(i) Time taken for the second part = Total time – Time for first part – Time stopped at shop
=60-30-10=20 minutes = \(\frac{20}{60}h \)=\(\frac{1}{3}h\)
Speed for second part = \(\frac{4 \mathrm{~km}}{1 / 3 \mathrm{~h}}\)
= 4×3=12km/h

(ii) Calculate her average speed for the entire trip (including stoppage).
Answer:
Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)
Average speed = \(\frac{12 \mathrm{~km}}{1 \mathrm{~h}}=12 \mathrm{~km} / \mathrm{h}\)

Question 5.
Two toy cars, A and B, move along the same straight track.
(i) Car A travels 180 m in 30 s. Find its speed in m/s.
Answer:
For car A,
Speed =\(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{180}{30}\)=6 m/s .

(ii) Car B travels 0.5 km in 50 s. Find its speed in m/s.
Answer:
For car B , distance =0.5 km=500 m and time =50 s
Speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{500}{50}\)=10 m/s

(iii) If both cars continue to move with their respective speeds, which car will be ahead after 2 minutes, and by how much distance?
Answer:
Time =2 minutes =120 seconds
Distance covered by car A in 120 s
=(6m)× (120s)=720 m
Distance covered by car B in 120 s
=(10m/s) × (120s)=1200 m
Difference in distance: 1200-720=480 m
Hence, car B will be ahead by 480 m after 2 minutes.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Question 6.
(i) Meera jogs around a 400 m track. She completes 5 laps in 10 minutes. What is her average speed in m/s?
Answer:
One lap is 400 m, so 5 laps correspond to a total distance of 5 × 400=2000 m. The time taken is 10 minutes, which is 10 × 60 = 600 seconds. Hence, her average speed is
Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{2000}{600}\) m/s
= \(\frac{10}{3}\) ≈ 3.3m/s

(ii) At this jogging speed, how much time (in minutes) will she take to cover a distance of 3 km?
Answer:
To cover 3 km, i.e., 3000 m, at the same speed, we can use
Time = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\)=\(\frac{3000}{10/3}\)
= 3000 × \(\frac{3}{10}\) =900s.
900 seconds is equal to \(\frac{900}{60}\)=15 minutes.
So, she will take 15 minutes to cover 3 km at this jogging speed.

Question 7.
The timetable of a train is shown below.

Station Arrival Departure
New Delhi …………. 06:45 am
Meerut 08:03 am 08:05 am
Muzaffarnagar 08:45 am 08:47 am
Saharanpur 09:50 am 09:55 am
Roorkee 10:30 am ………..

(i) What is the total travel time of the train?
(ii) If the distance between New Delhi and Muzaffarnagar is about 120 km, then calculate the average speed of the train between them.
Answer:
(i) Total travel time of the train

  • The train starts from New Delhi at 06:45 AM.
  • It arrives at Roorkee at 10:30 AM. Time difference =3 hours 45 minutes

(ii) Average speed between New Delhi and Muzaffarnagar

  • Distance =120km
  • Departure from New Delhi = 06:45 AM
  • Arrival at Muzaffarnagar = 08:45 AM So, travel time =08: 45-06: 45=2 hours. Now,

Average speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{120}{2}\)=60 km/h

Question 8.
Two cyclists, A and B, start together from the same point on a straight road and ride in the same direction. Their distances from the starting point are noted every 5 minutes and recorded in the table:

Time from start (min) 0 5 10 15 20
Distance of A (km) 0 1 2 3 4
Distance of B (km) 0 0.8 1.7 2.7 3.6

(i) Which cyclist is in uniform motion and which cyclist is in non-uniform motion? Give a reason for your answer.
Answer:
Cyclist A is in uniform motion because A covers equal distances ( 1 km ) in equal time intervals of 5 minutes. Cyclist B is in non-uniform motion

(ii) Calculate the average speed of each cyclist for the 20 minutes and state who is faster for the whole trip.
Answer:
In 20 minutes, which is \(\frac{20}{60}\)=\(\frac{1}{3}\) hour, cyclist A covers 4 km.
Average speed of A = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{4}{1/3}\) km/h = 12 km/h
Cyclist B covers 3.6 km in the same time.
Average speed of B=\(\frac{3.6}{1/3}\) km/h=10.8 km/h
Therefore, cyclist A is faster overall because A’s average speed (12 km/h) is greater than B’s average speed (10.8 km/h).

Measurement of Time and Motion Class 7 Long Question Answer

Question 1.
On a school ground, a teacher marks a straight track of 100 m. Three students, Riya, Kabir and Meena, run from the start line to the finish line. Their times are measured with a stopwatch. Recorded times are as follows Riya: 10 s, Kabir: 12 s, Meena: 15 s.

(i) Calculate the average speed of each runner.
Answer:
Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8.2

(ii) Who has the greatest average speed?
Answer:
Riya has the greatest average speed.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(iii) If Meena starts fast, slows down in the middle and then speeds up near the end, is her motion uniform or non-uniform?
Answer:
If Meena starts fast, then runs slowly in the middle and speeds up again near the end, her speed does not remain the same throughout the run and she does not cover equal distances in equal intervals of time. Therefore, Meena’s motion is non-uniform.

(iv) Suppose the stopwatch started a little late only for Kabir. How would this error affect the calculated speed for Kabir?
Answer:
If the stopwatch starts a little late for Kabir, the time recorded for him will be less than the actual time he took. Since speed =\(\frac{\text { distance }}{\text { time }}\), using a smaller time makes the calculated speed greater than his true speed, so Kabir’s speed will appear higher than it really is.

Question 2.
The following given table shows the distance travelled by an object at different times:

Time (s) 0 10 20 30 40 50 60 70
Distance (m) 0 12 25 39 55 68 82 105

(i) Is the motion of the object uniform or nonuniform? Give a reason using the data in the table.
Answer:
The motion is non-uniform. In each 10 s interval the distances covered are different (12 m, 13 m, 14 m, 16 m, 13 m, 14 m, 23 m), so the object does not cover equal distances in equal intervals of time.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(ii) Calculate the average speed of the object for the entire journey.
Answer:
In 70 s the total distance covered is 105 m Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{105}{70}\)=1.5m/s

(iii) Find the speed between 20 s and 50 s.
Answer:
Between 20 s and 50 s, the distance changes from 25 m to 68 m.
Distance covered =68m – 25m=43m, time taken =30s.
Average speed between 20 s and 50 s= \(\frac{43}{30}\) m/s ≈ 1.43 m/s.

(iv) In which interval, 10-20 s, 30-40 s, or 60-70 s, does the object have the maximum speed?
Answer:
From 10 s to 20 s: Distance =25-12=13m
→ Speed = \(\frac{13}{10}\) = 1.3m/s
From 30 s to 40 s: Distance = 55 – 39 = 16m
→ Speed =\(\frac{16}{10}\)=1.6 m /s
From 60 s to 70 s: Distance =105-82=23m
→ Speed =\(\frac{23}{10}\)=2.3 m/s
Therefore, the greatest speed is 2.3 m/s, which occurs in the interval from 60 s to 70 s.

Measurement of Time and Motion Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Long ago, in the late 1500s, Galileo Galilei was sitting inside a church in Pisa. As he watched a big chandelier swinging gently, he noticed that no matter how wide or small the swing was, it seemed to take the same time to complete. This observation of a pendulum’s motion gave him the idea that pendulums could be used to measure time. Years later, in the 1600s, the Dutch scientist Christiaan Huygens turned Galileo’s idea into reality. He designed the first pendulum clock in 1656, which was far more accurate than earlier methods of time measurement.

(i) On what factor does the time period of a simple pendulum at a place depend?
Answer:
The time period of a simple pendulum at a place depends on the length of the pendulum. A longer pendulum takes more time to complete one oscillation than a shorter pendulum.

(ii) Which clocks later replaced pendulum clocks?
Answer:
Quartz clocks replaced pendulum clocks because they are more accurate and compact.

(iii) Name two methods used to measure time before the invention of the pendulum clock.
Answer:

  • Sundials: Measured time using the shadow of the Sun.
  • Water clocks: Measured time by the flow of water from one container to another.

OR

(iii) Why were pendulum clocks more accurate than earlier clocks?
Answer:
Pendulum has a regular, predictable motion and each oscillation takes nearly the same time, so equal time intervals could be measured more reliably than with earlier methods.

Question 2.
On a cool winter morning, Rehan boarded an express train from Lucknow to Kanpur, two cities 72 km apart. The train left Lucknow exactly at 7:00 AM.

  • Within the city limits, the train moved at 36 km/h for the first 18 km. Then it travelled with a speed of 72 km/h for the next 36 km.
  • Due to a signal, it had to halt for 6 minutes.
  • Finally, it covered the remaining 18 km at 36 km /h.

(i) How much time did the train take to cover the first 18 km?
Answer:
Time taken for the first 18 km :
Time =\(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\)=\(\frac{18}{36}\)=\(\frac{1}{2}\) h=30 minutes

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(ii) What will be the arrival time at Kanpur?
Answer:
Time for first 18 km at 36 km/h=30 minutes
Time for next 36 km at 72 km/h:
Time =\(\frac{36}{72}\)=30 minutes
Halt at signal =6 minutes

Time for last 18 km at 36 km/h:
Time =\(\frac{18}{36}\) h= \(\frac{1}{2}\) h=30 minutes
Total journey time is given as: 30+30+30+ 6=96 minutes =1h 36 minutes
The train starts at 7:00 AM, so the arrival time is approximately 8:36 AM.

OR

(ii) Calculate the average speed of the train for the whole journey.
Answer:
Total distance =72 km
Total time =96 minutes
96 min =\(\frac{96}{60}\) h=1.6 h
Average speed =\(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{72}{1.6}\)
=45 km/h

(iii) Suppose the train did not have to stop at the signal and completed the same 72 km journey without the 6-minute halt. What would be its average speed then?
Answer:
If there is no 6 -minute halt, the total time becomes
96 min -6 min =90 min = \(\frac{90}{60}\) h=1.5 h
New average speed =\(\frac{72}{1.5}\) km/h=48 km/h

Measurement of Time and Motion Class 7 Picture Based Questions

Observe the given pictures and answer the questions that follow:

Question 1.
Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8.3
(i) Which of the given devices use a periodic and oscillatory motion as the basis of time measurement?
Answer:
The device that uses periodic and oscillatory motion is E (Pendulum clock).

(ii) Identify the time-measuring devices labelled A , B, C, D, E, and F.
Answer:
A – Sundial, B – Water-flowing-out-type water clock, C – Floating-bowl-type water clock, D – Hourglass, E – Pendulum clock, F – Quartz clock

OR

(ii) Classify the devices shown (A, B, C, D, E, F) into ancient and modern time-measuring devices.
Answer:
Ancient devices: A (Sundial), B (Water-flowing-out-type water clock),
C (Floating-bowl-type water clock), D (Hourglass)
Modern devices: E (Pendulum clock), F (Quartz wall clock)

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(iii) A student says, “Among the devices shown, B and C both use water to measure time, but they do not work in exactly the same way.” Which of the following best explains this statement?
(a) In B, water flows out; in C, a floating bowl slowly sinks as water enters.
(b) In B, water evaporates; in C, water freezes.
(c) In B, water flows between bulbs; in C, sand flows between bulbs.
(d) In B, the water level stays fixed; in C, the water level never changes.
Answer:
(a) In B, water flows out at a steady rate from a container, whereas in C, a floating bowl gradually sinks as water enters it through a small hole.

Measurement of Time and Motion Class 7 Activity Based Questions

1. Objective: To determine whether the time period of a simple pendulum depends on its length and/or on the mass of its bob.
Materials required: A stand with a clamp, a strong thread, small metal bobs of different masses (or different coins wrapped carefully), a stopwatch, a ruler or a measuring tape, and a protractor (optional).

Procedure:

  • Tie one metal bob to one end of the thread and fix the other end to the stand.
  • Measure the length of the pendulum. Set the length to about 80 cm.
  • Pull the bob gently to one side and release it.
  • Start the stopwatch when the bob passes its central position. Measure the time taken for 10 complete oscillations.
  • Repeat two more times for the same length and same bob and note all three readings.
  • Now change the length of the pendulum to about 60 cm (same bob). Again, find the time for 10 oscillations, repeating three times.
  • Next, keep the length fixed (for example, again 80 cm), but replace the bob with another bob of a different mass. Measure the time for 10 oscillations three times.
  • Compare your readings for different lengths and different masses

(i) What is meant by the time period of a simple pendulum?
Answer:
The time period of a simple pendulum is the time taken by its bob to complete one full oscillation, i.e., one complete to-and-fro motion about the mean position.

(ii) For a simple pendulum of length 80 cm, the time taken for 10 complete oscillations is 18 s. Calculate the time period of this pendulum.
Answer:
Time period =\(\frac{Total time}{Number of oscillations}\) \(\frac{18 \mathrm{~s}}{10}\)= 1.8 s

(iii) When we change the bob to one of a different mass but keep the length of the pendulum the same, what do we observe about the time taken for 10 oscillations?
Answer:
On changing the bob to a different mass while keeping the length the same, the time taken for 10 oscillations remains nearly unchanged. This shows that, for a given length at a place, the time period does not depend on the mass of the bob.

OR

(iii) From your observations with the 80 cm and 60 cm pendulums, state how the time period of a simple pendulum depends on its length.
Answer:
The pendulum of greater length (80 cm) takes more time for the same number of oscillations than the pendulum of shorter length (60 cm). Hence, the time period increases with increase in length of the pendulum.

Measurement of Time and Motion Extra Questions for Practice

Question 1.
Two pendulums of equal length are set into motion at the same place. One bob is heavier. Their time periods will be
(a) larger for the heavier bob.
(b) smaller for the heavier bob.
(c) the same for both.
(d) unpredictable.
Answer:
(c) The time period of a simple pendulum at a given place depends on its length, not on the mass of the bob.

Question 2.
A cyclist moves with a speed of 18km/h for 40s. The distance covered is
(a) 100 m
(b) 200 m
(c) 150 m
(d) 250 m
Answer:
(b) First, convert the speed into m/s because time is given in seconds. 18km/h=18 ×\(\left(\frac{1000 \mathrm{~m}}{3600 \mathrm{~s}}\right)\) =18 × \((\frac{1000 \mathrm{~m}}{3600 \mathrm{~s}})\)=5m/s
Now,
Distance = Speed × Time.
Distance =5m/ s × 40s=200 m
So, the cyclist covers 200 m in 40 s.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Question 3.
A car travels equal distances in equal intervals of time. Which statements are correct?
(i) The speed of the car is constant.
(ii) The car shows uniform motion.
(iii) The car shows non-uniform motion.
(iv) Distance covered by the car is given by speed x time.
(a) (i) and (ii) only
(b) (i), (ii), and (iv)
(c) (ii) and (iii) only
(d) (i), (iii), and (iv)
Answer:
(b) (i), (ii), and (iv)

Question 4.
Two cyclists start at the same time from the same point and travel in the same direction. Which statements are correct?
(i) The cyclist covering more distance in the same time is faster.
(ii) Speed depends only on time.
(iii) Speed depends on both distance and time.
(iv) Both cyclists must have the same speed.
(a) (i) and (iii) only
(b) (ii) and (iv) only
(c) (i), (ii), and (iii)
(d) (i), (iii), and (iv)
Answer:
(a) (i) and (iii) only

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5.
Assertion (A): In uniform linear motion, the object moves with constant speed.
Reason (R): In uniform linear motion, an object covers equal distances in equal intervals of time.
Answer:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.

Question 6.
Assertion (A): A candle clock cannot be used accurately on a windy day.
Reason (R): Wind affects the steady burning of the candle.
Answer:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.

Question 7.
Define one oscillation of a pendulum.
Answer:
One oscillation of a pendulum is one complete to-and-fro motion of the bob from one extreme position to the other extreme position and back to the first extreme position.

Question 8.
A speedometer shows 40km/h for a moment. Does that mean the vehicle travelled 40 km ?
Answer:
No. A speedometer shows the speed of the vehicle at that particular instant. A reading of 40 km/h means the vehicle is moving at a speed that can cover 40 km in one hour if it continues at the same speed.

Question 9.
What are the two types of water clocks used in earlier times? Explain the basic difference.
Answer:
The two types are:

  • Flowing-out type water clock: In this type, water was allowed to flow out of a container through a small hole. The level of water falling inside the container was used to measure time.
  • Sinking-bowl type water clock: In this type, a small bowl with a tiny hole was placed on the surface of water. Water slowly entered the bowl, and after a fixed time interval, the bowl filled and sank. Each sinking represented a fixed interval of time, making this type more reliable.

Thus, the basic difference is that the flowing-out type measures time by the changing water level, while the sinking-bowl type measures time by the sinking of the bowl after a fixed duration.

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

Question 10.
A friend says, “If two objects travel for the same amount of time, they must have the same speed.” Correct this statement with an example-based explanation.
Answer:
The statement is incorrect because speed depends on both distance and time. For example, in 10 s, one object may travel 20m (speed =2m /s), and another may travel 50 m( speed =5 m/s). Even though the time is the same, the speeds are different.

Question 11.
A student notes the motion of a cyclist. In the first 10 minutes, the cyclist covers 2 km. In the next 10 minutes, he covers 3 km.

(i) Is the speed of the cyclist the same in both intervals?
Answer:
No, the speed is different in the two intervals, as in the equal duration of 10 minutes, the cyclist covers different distances, 2 km in the first 10 minutes and 3 km in the next. 10 minutes.

(ii) What type of motion does the cyclist show?
Answer:
The cyclist shows non-uniform motion as he covers unequal distances in equal intervals of time.

(iii) Which two quantities are needed to calculate speed?
Answer:
Speed is calculated using distance and time.
OR
(iii) If the cyclist covers more distance in less time, how does his speed change?
Answer:
Speed is distance covered divided by time taken to cover it. If the cyclist covers more distance in less time, his speed increases.

Question 12.
A student wants to find the time period of a simple pendulum using a stopwatch.

(i) Describe the correct method to measure the time period of a pendulum.
Answer:
Displace the bob slightly from its mean position and release it gently. Start the stopwatch when the bob is at an extreme position, count a fixed number of complete oscillations (such as 20), and stop the stopwatch when the bob completes that number of oscillations. Divide the total time by the number of oscillations to get the time period.

(ii) The student records the time for 20 complete oscillations as 36 s. Calculate the time period of the pendulum.
Answer:
Time period = \(\frac{\text { Total time for oscillations }}{\text { Number of oscillations }}\)
= \(\frac{36 \mathrm{~s}}{20}\)=1.8s

Measurement of Time and Motion Class 7 Extra Questions and Answers Science Chapter 8

(iii) The student repeats the experiment in two different ways:
(a) by using a bob of the same size but different mass, keeping the length unchanged
(b) by using the same bob but increasing the length of the thread.
State what change (if any) the student will observe in the time period in each case.
Answer:
(a) On changing the bob to another of the same size but different mass, the time period will remain the same because the time period does not depend on the mass of the bob.
(b) On increasing the length of the thread, the time period will increase because the time period depends on the length of the pendulum.

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 7 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଯଦି ତୁମେ ନଚିକେତା ହୋଇଥାନ୍ତ, ତେବେ ତୁମେ ଯମଙ୍କୁ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥା’ନ୍ତ ? ସେଗୁଡ଼ିକୁ ୧୦୦–୧୫୦ ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।
Answer:
ମୁଁ ନଚିକେତା ହୋଇଥିଲେ ଯମ ସହ ମୋର ଭେଟ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନମାନ ପଚାରିଥା’ନ୍ତି ।
(୧) ଜଣେ ଲୋକର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତା’ର କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
(୨) ଆତ୍ମା କ’ଣ ?
(୩) ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆତ୍ମାର କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
(୪) ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶରୀରର ଅନ୍ତ ସହ ଆତ୍ମାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ କି, ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା କୁଆଡ଼େ ଯାଏ ?
(୫) ଆତ୍ମା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ କି ?

Question 2.
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଅ ।
Answer:
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସେ ବେଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିଲେ ।

ସେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ, ଅଜ୍ଞତା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖର ଉତ୍ସ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟି କାରଣକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ସେ ଆର୍ଯ୍ୟ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଅହିଂସା ନୀତିକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ସହିତ ନିଷ୍ଠାପର ଭାବେ ଆନ୍ତରିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ତଥା ସଂଯମତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ।

Question 3.
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉକ୍ତି ‘ଜଳଦ୍ଵାରା ଜଣେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନ ଥାଏ, ଯଦିଓ ଅନେକ ଲୋକ ଏଠାରେ (ପବିତ୍ର ନଦୀରେ) ସ୍ନାନ କରିପାରନ୍ତି’, ଏହାର ଅର୍ଥକୁ ସମସ୍ତେ ବୁଝିପାରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଉପରୋକ୍ତ ଉକ୍ତି ବାସ୍ତବରେ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଅନେକ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପବିତ୍ର ନଦୀରେ (ଗଙ୍ଗାଭଳି ନଦୀରେ) ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାରେନା । ଏହା ନିର୍ଭର କରେ ନିଜର ଆସାର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପବିତ୍ରତା ଉପରେ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଅହିଂସା ମାର୍ଗରେ ଯାଇ ନିଜର ଅନ୍ତରର ଶୁଦ୍ଧତା ବଜାୟ ରଖେ ଏବଂ ମନକୁ ଜୟ କରେ ତେବେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟତା ଭାବ, ଆଚରଣ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ । ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ବଳରେ ନିଜର ମନକୁ ଜୟ କରିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ।

Question 4.
ଜୈନଧର୍ମର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଅ ।
Answer:
ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ଶେଷ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀ ପଞ୍ଚବ୍ରତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୀବନକୁ ନୀତିମୟ କରିବାପାଇଁ ମହାବୀର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ, ଅପରିଗ୍ରହ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଥୁଲା ପଞ୍ଚବ୍ରତର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି । ଏଥସହିତ ସେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିରନ୍ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ସତ୍‌ଜ୍ଞାନ, ସତ୍ ଆଚରଣ ଓ ସତ୍ ବିଶ୍ଵାସର ସମାହାର । ଏହି ତ୍ରିରକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ଆତ୍ମା ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରି ଚରମ ଶାନ୍ତି ପାଇଥାଏ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

ମହାବୀର ପିତୁଳା ପୂଜା, ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଏପରିକି ନିର୍ବାଣପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କଠୋର ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

Question 5.
ଆନ୍ଧ୍ର ବେଟେଲ୍‌ଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଚାର କର ଏବଂ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଆଡ୍ରେ ବେଟେଲ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ । ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତବର୍ଷରେ ହଜାର ହଜାର ଜାତି ଓ ଜନଜାତି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ସେମାନଙ୍କର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ଵାସଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଧର୍ମ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । ସେହିଭଳି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ଧର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଶେଷରେ ସେ କହିଛନ୍ତି । ଯେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଏକ ଧର୍ମ ଭାବରେ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଏବଂ ଜନଜାତିଙ୍କର ବିଶ୍ଵାସ, ପ୍ରଥା ଏବଂ ପରମ୍ପରାର କ୍ରମ ବିକାଶରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି, ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଜୀବନର ପଥ ଭାବରେ ବାଛି ନେଇଛନ୍ତି ।

Question 6.
ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ସେମାନେ ଯେଉଁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ତାହାର ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ନିମ୍ନରେ ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ସେମାନେ ଯେଉଁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ବିଷୟରେ ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

(i) ଭଗବାନ୍ ରାମ – ଭଗବାନ୍ ରାମଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷ ଭାବରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣକୁ ବଧ କରି ନିଜର ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଥିଲେ, ସେହି ଦିନକୁ ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ଭାବରେ ଭାରତବର୍ଷରେ ତଥା ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(ii) ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ତିଥିରେ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସେ ବିଦ୍ୟାଦାତା ଅଟନ୍ତି ।

(iii) ଭଗବାନ୍ ଶିବ – ଭଗବାନ୍ ଶିବଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନକୁ ଶିବରାତ୍ରି ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(iv) ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା – ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ମହିଷାସୁର ଭଳି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧକରି ସେ ଦେବତା ଓ ମାନବମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକବର୍ଷ ଦଶହରାରେ ମା’ଙ୍କର ପୂଜା ଆରାଧନା କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ବିଜୟା ଦଶମୀ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଭାରତବର୍ଷରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(v) ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ – ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଜନ୍ମତିଥ୍ୟରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(vi) ମା’ଲକ୍ଷ୍ମୀ – ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧନ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ବିଶେଷତଃ ଦୀପାବଳୀ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଘରମାନଙ୍କରେ ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଗୁରୁବାର ଦିନ ମା’ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ ।

(vii) ଭଗବାନ୍ ହନୁମାନ୍ – ଭଗବାନ୍ ହନୁମାନଙ୍କୁ ବଜ୍ରଙ୍ଗବାଲୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ମହାବୀର ଜୟନ୍ତୀ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଳିତ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଓ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଲେଖୁପାରିବେ ।)

Question 7.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ, ତୁମ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟର ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନୋଟି ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କର । ସେମାନଙ୍କର କିଛି ପରମ୍ପରା ଏବଂ ବିଶ୍ବାସ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କର ।
Answer:
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଗଣ୍ଡ, ଭିଲି, ସାନ୍ତାଳ, ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନିଜ୍ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବେ । ଯଦିଓ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାରତରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣ କେବଳ ଜାଣିବାପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଗଣ୍ଡ, ସାନ୍ତାଳ, ମୁଣ୍ଡାମାନେ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀ ସରଳ ଓ ନିରାଡ଼ମ୍ବର । ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ କଳାକୁ ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜ ଘରର କାନ୍ଥ, ଚଟାଣ ଏବଂ ପୋଷାକରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ନିଜକୁ ମଧ୍ଯ ତଦନୁଯାୟୀ ବେଶଭୂଷା କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଡାଲଖାଇ ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷ ଜଣାଶୁଣା । ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜରେ ରହୁଥ‌ିବା ଆଦିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ମୂଳବାସିନ୍ଦା ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୁଅନ୍ତି । (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ତଥ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିପାରିବେ ।)

ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଲେଖ ।
Question (i).
ବେଦିକ ମନ୍ତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (ii)
ବେଦ ହେଉଛି ଭାରତର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥ ।
Answer:
ଠିକ୍

Question (iii).
ବୈଦିକ ବକ୍ତବ୍ୟ ‘ଏବଂ ସଦ୍ ବିପ୍ରା ବହୁଧା ବଦନ୍ତି’ ମହାଜାଗତିକ ଶକ୍ତିର ଏକତା ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଠିକ୍

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question (iv).
ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ବେଦଠାରୁ ପୁରାତନ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (v).
ଜୈନ ଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଏକ ଶାଖା ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (vi).
ଉଭୟ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ କ୍ଷତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

Question (vii).
ଆଦିବାଦୀମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ ପରମ୍ପରା ଆତ୍ମା ଏବଂ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ :
Question 1.
ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କ ସହ ଏକ ଛୋଟ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କର, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ନଚିକେତା ଯମଙ୍କୁ ଘେନି ଜୀବନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବେ ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ କରିବେ

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବେଦଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା କ’ଣ ?
Answer:
ବେଦ ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତରେ ଲିଖ୍ତ ପବିତ୍ର ଧର୍ମୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଯାହାକି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୫୦୦ ରୁ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୦୦ ମଧ୍ଯରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ପୁସ୍ତକ । ବେଦ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଅଟେ, ଯଥା- ଋଗ୍‌ଵେଦ, ସାମବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଅଥର୍ବ ବେଦ । ଋଗ୍‌ବେଦ ସମସ୍ତ ଭଜନକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ଯଜୁର୍ବେଦ ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି, ପରମ୍ପରା ଓ କର୍ମକାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି, ସାମବେଦ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଭଜନ ଇତ୍ୟାଦି ଯାହକି ଧର୍ମୀୟ ରୀତିନୀତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଅଥର୍ବ ବେଦ ସମସ୍ତ ରୋଗବ୍ୟାଧ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଭୟକୁ ନାଶ କରିବାପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରକାର ମହୌଷଧ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି ।

ବେଦଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ମାନବକୁ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରି ଏକ ବାସ୍ତବିକ ଅର୍ଥବୋଧକ ଏବଂ ସୁଖୀ ଧର୍ମୀୟ ଜୀବନଯାପନ କରିବାପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା । ଏହାଦ୍ଵାରା ଭୌତିକ ଜୀବନର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ହୋଇପାରିବ ।

Question 2.
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ପ୍ରଥମ ସହସ୍ରାବ୍ଦରେ (BCE) ଭାରତରେ କେଉଁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା ? ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ ନୀତି କ’ଣ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ପ୍ରଥମ ସହସ୍ରାବ୍ଦରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏସବୁ ବେଦରୁ ବାହାରିଥିଲା ।

  1. ଯୋଗ – ଏହା ମାନବକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ସହିତ ଉତ୍ତମ ଚେତନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ।
  2. ବେଦାନ୍ତ – ଉପନିଷଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଉପନିଷଦର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପୁସ୍ତକ ଅଛି ଯାହା ବୈଦିକ ରୀତିନୀତିକୁ ଲିଷ୍କୃତ ଆକାରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ସହ ମାନବର କର୍ମ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଏହା ମାନବ ଜୀବନର ନୀତି, ନୈତିକତା ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ଏହାର ଐଶ୍ଵରିକ ସଭା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥିତି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରାଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ର ହୋଇ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ।

ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଚାର୍ବକ ଇତ୍ୟାଦି ଅଛନ୍ତି । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ମୂଳନୀତି ହେଉଛି ଅହିଂସା । ଏହା ବେଦକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଛି କିନ୍ତୁ ମାନବର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ସିଦ୍ଧି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଭଳି ଜୈନଧର୍ମ ମଧ୍ଯ ତା’ର ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଅହିଂସାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଜୈନ ତ୍ରିରନ୍ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମାନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି ।

ଚାର୍ଜକଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ମୃତ୍ୟୁପରେ କିଛି ଜୀବନ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ସମୟକ୍ରମେ ଜନପ୍ରିୟତା ହ୍ରାସ ଘଟିବାରୁ ତାହା ଲୋକଲୋଚନରୁ ଅପସରି ଯାଇଛି ।

Question 3.
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲୋକ ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଅବଦାନ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲୋକ ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ଭାରତବର୍ଷରେ ବହୁ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବସବାସ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନିଜକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ସାମିଲ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଏସବୁ ଜିନିଷରେ ପବିତ୍ରତା ଥିବାର ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଦୀ, ପର୍ବତ, ବୃକ୍ଷ, ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏପରିକି ପଥର ମଧ୍ଯ ପବିତ୍ର ଧର୍ମୀୟ ଭାବନାର ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି । ଏ ସମସ୍ତ ଭିତରେ ସେମାନେ ଜୀବନ, ଚେତନା ଏବଂ ଐଶ୍ଵରିକ ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଏହିଭଳି ଭାବନା ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ରହିଅଛି । ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଦେବୀ ଓ ଦେବତା ଆଜି ସର୍ବଗଣ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏକ ଆଦିବାସୀ ଦେବତା ରୂପେ ଗିରିକନ୍ଦରରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ । କେତେକ ଆଦିବାସୀ ମଧ୍ଯ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣ, ମହାଭାରତ ଏବଂ ରାମାୟଣକୁ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି । ଏହିସବୁ ଆଦିବାସୀ ଭାବନା ଲୋକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।

Question 4.
ଲୋକ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ଵାସରେ ସମାନତାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଅଛି ?
Answer:
ଲୋକ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ଵାସର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଅଛି । ଏହି ତିନୋଟିରେ ପ୍ରକୃତି; ଯଥା- ପର୍ବତ, ବୃକ୍ଷ, ନଦୀ, ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏପରିକି ପଥରକୁ ପବିତ୍ରଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଅଛି ।

ଆଦିବାସୀମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ଅନେକ ଦେବଦେବୀ ପ୍ରକୃତିର ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଟନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ତାମିଲନାଡୁର ନୀଳଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥ‌ିବା ତୋଡ଼ା ଆଦିବାସୀମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଦେବଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ରହୁଛନ୍ତି । ଏହି ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଥୁବାରୁ ସେମାନେ କେବେହେଲେ ଶିଖର ଆଡ଼କୁ ଆଙ୍ଗୁଠି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନଥାନ୍ତି ।

ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଭଳି ଅନେକ ଆଦିବାସୀଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ଵେ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ଐଶ୍ଵରିକ ସତ୍ତା ରହିଛି । ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଡୋନିପୋଲୋଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି । କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଳିତ ଭାବରେ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଭାବରେ ଏଥ‌ିରେ ଅଛନ୍ତି ।

ସେହିପରି ମଧ୍ଯ ଭାରତରେ ଖଣ୍ଡାବା ଦେବତାଙ୍କର ମଧ୍ଯ ଏକାପରି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରହିଛି । ପୂର୍ବ ଭାରତର ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀ ସିଂବଙ୍ଗାଙ୍କୁ ନିଜର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ।

Question 5.
ଆଦିବାସୀ ଶବ୍ଦର ଅନେକ ସଂଜ୍ଞା ଅଛି । ଏହି ଉକ୍ତିକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍‌ମାନେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏମାନେ ହେଲେ ଏକ ପାରିବାରିକ ଦଳ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରକାର ସଂସ୍କୃତି, ଏକ ପ୍ରକାର ଭାଷା ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏକପ୍ରକାର ହୋଇଛି । ସେମାନେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଏକ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ରଖ୍ ନଥା’ନ୍ତି ।

ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ‘ଜନ’ କୁହାଯାଉଥିଲା ଯାହା ଏକ ଦଳକୁ ବୁଝାଏ । ସେମାନଙ୍କର ବସତି ସ୍ଥାନ ଥିଲା ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀରେ ଟ୍ରାଇବାଲ୍ କମ୍ୟୁନିଟିଜ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ଜନଜାତି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲା ।

୨୦୧୧ ମସିହା ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନାରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସାତଶହ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଆଦିବାସୀ ବା ଜନଜାତି ଅଛନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଦଶକୋଟି ଚାଳିଶ ଲକ୍ଷ । ପୂର୍ବରୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‌ମାନେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଆଦିମ ଅଧ୍ୟାବାସୀ କିମ୍ବା ନିକୃଷ୍ଟ ମାନବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପ୍ରକାରର ପକ୍ଷପାତିତା ମତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି । ଅଧୁନା ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚକୋଟିର ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରାଯାଇଛି ।

Question 6.
ମହାବୀରଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ଶେଷ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ । ସେ ପାର୍ଶ୍ଵନାଥଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ନୀତି ଏଥୁସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଫଳତଃ ମହାବୀରଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀ ‘ପଞ୍ଚବ୍ରତ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୀବନକୁ ନୀତିମୟ କରିବାପାଇଁ ମହାବୀର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ, ଅପରିଗ୍ରହ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ପାଞ୍ଚବ୍ରତର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି ।

ମହାବୀର ତ୍ରିରନ୍ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ସତ୍‌ଜ୍ଞାନ, ସତ୍ ଆଚରଣ ଓ ସତ୍ ବିଶ୍ଵାସର ସମାହାର ସେ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା, ବେଦ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିବା ସହିତ କଠୋର ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ସନ୍ୟାସବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

Question 7.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଧର୍ମବାଣୀ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପୃଥ‌ିବୀ ନାନାପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । କାମନା ହେଉଛି ସବୁ ଦୁଃଖର କାରଣ । ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର କାମନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜୟକରି ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରିପାରେ ।

ନିର୍ବାଣ ଲାଭ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ମଧ୍ଯମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ହେବ । ଏହାଛଡ଼ା ଅହିଂସା ନୀତି ଅନୁସରଣ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧପୂତ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ବେଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିଲେ । ନିରର୍ଥକ ବିଧ‌ିବିଧାନର ନିନ୍ଦା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପବିତ୍ର ଜୀବନ ଓ ସଂଯମତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଯେଉଁ ସମାଜରେ ଲୋକମାନେ ନିଜର ନେତା ଚୟନ କରନ୍ତି ତା’ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ତୁମେ ଜାଣ କି ? ତୁମ ମତରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ କିପରି ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ ? ଯଦି ସେମାନେ ଚୟନ କରିନଥୁବା ନେତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହୁଛନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? (ସଙ୍କେତ: ‘ଶାସନ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର’ ବିଷୟବସ୍ତୁରେ ତୁମେ ଯାହା ଶିଖୁଛ ତାହା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କର ।) ନିଜର ଚିନ୍ତାଧାରା ୧୦୦–୧୫୦ ଶବ୍ଦର ଏକ ପୃଷ୍ଠାରେ ୧୦୦ରୁ ୧୫୦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଇତିହାସକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଥାଉ ଯେଉଁଠି ଜନସାଧାରଣ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧ୍ ବାଛିଥା’ନ୍ତି । ଏଭଳି ପ୍ରଥା ଭାରତୀୟ ବୈଦିକ ପରମ୍ପରାରେ ସଭା ଓ ସମିତି ଭଳି ଜନସଭାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରୀକ୍ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ ବାସ୍ତବିକ ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ କାରଣ ସେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିନିଧୁକୁ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି, ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିପାରିବେ ତେଣୁ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ଵର ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ନଥାଏ । ଅପରପକ୍ଷେ ସେମାନେ ଜନତାଙ୍କ ନିକଟରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିବା ସହିତ ସୁପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଜନମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସମର୍ଥନ ସହଯୋଗ ତଥା ସଚେତନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୂମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ତର୍ଜମା, ସମୀକ୍ଷା କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ସୁଶାସନ ଦାବି କରିପାରିବେ, ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରତିନିଧୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିନଥା’ନ୍ତି ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧୂମାନଙ୍କର ଦୟା ଏବଂ ଅନୁକମ୍ପାରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରୀ ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି, ଯାହାସବୁ ଭାରତରେ ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ଶାସନ ଥିଲାବେଳେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ଯଦିଓ କିଛି ରାଜା ଉତ୍ତମ ମାନବୀୟ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦରର ପ୍ରଶାସନ ଦେବା ସହିତ ପ୍ରଜାହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question 2.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର (୭.୫)ରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ କିପରି ଚିତ୍ରିତ କରିଯାଇଛି ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଉପରୋକ୍ତ ପଥର ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ବୁଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ଵରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ପଥର ଚିତ୍ର ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି । ମହାତ୍ମା ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ବାଣୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାନବମାନେ ଅହିଂସା ଆଚରଣ ସହ ନିଜର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିଷ୍ପାବାନ ହେବା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।

Question 3.
ତୁମେ ଭାରତର କିଛି ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦେଶର ନାମ କହିପାରିବ କି ଯେଉଁଠାରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଆଜିବି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଅଟେ ? ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ଵ ମାନଚିତ୍ରରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
Answer:
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଆଜି ଭାରତର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମରୂପେ ତିଷ୍ଠି ରହିଅଛି । ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମିନୋରାମ୍, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ସିକିମ୍, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଲଦାଖ୍ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ) । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଚାରୋଟି ଦେଶରେ ଦେଶୀୟ ଧର୍ମ ଭାବରେ ବା ସରକାରୀ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଭୁଟାନ୍, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମିଆଁମାର, କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଓ ଲାଓସ୍ ଭଳି ଦେଶରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ଅନେକ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ସହିତ ଏହି ଧର୍ମର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ମଧ୍ୟ ବଜାୟ ରଖୁଛନ୍ତି, ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଚୀନ୍, ଜାପାନ୍, ହଂକଂ ଏବଂ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ।

Question 4.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ (ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର) ନିରୀକ୍ଷଣ କର । ଏଥୁରେ କ’ଣ ବିଶେଷତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି ? ଏହା କେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରୁଛି ?
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଅଟେ । ଏଥ‌ିରେ ଗୋଟିଏ ସିଂହ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରୁ ପାଣି ପିଉଥ‌ିବାର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି । ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି ଯେ ଉଭୟ ପଶୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜଣେ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଆଉ ଜଣେ ଖାଦକ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କିପରି ଏକତ୍ର ରହୁଛନ୍ତି । ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ବି ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ସତ୍କାର ସହିତ ଅନୁକମ୍ପା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଧର୍ମୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପଶୁ ହେଲେ ବି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ଵଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜୈନ ଧର୍ମର ଅହିଂସା ଆଚରଣକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଦାନ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଦାନ ବାସ୍ତବିକ ଅତୁଳନୀୟ । ପ୍ରଥମତଃ କହିବାକୁ ଗଲେ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଐତିହ୍ୟ ବହନ କରିଛି । ସେମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ସରଳ ବିଶ୍ଵାସ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଇତ୍ୟାଦି ଭରି ରହିଛି । ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ବଞ୍ଚିବା ସେମାନେ ପୃଥ‌ିବୀବାସୀଙ୍କୁ ଶିଖାଇଛନ୍ତି । ଆମ ଦେଶର ବିଶେଷକରି ଓଡ଼ିଶାର ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଏହି ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାରୁ ଅଥବା ସଂସ୍କୃତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି ।

Question 2.
ଉପନିଷଦ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ଏବଂ ଏହାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ଉପନିଷଦ କହିଲେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ତାଙ୍କଠାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଆଧାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥାଏ । ପ୍ରଥମଟି ହେଲା ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ହେଲା- ଆସନ । ବ୍ରହ୍ମ କହିଲେ ଏହା ଶେଷ ସତ୍ୟ ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତର ଅବସ୍ଥିତିର ଉତ୍ସକୁ ବୁଝାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଅସୀମ, ନିରାକାର ଏବଂ ଅବୋଧ । ସେହିପରି ଆସନ ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵାରା ମୋକ୍ଷ ହୋଇ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।

Question 3.
ବୈଦିକ ସମାଜ କିପରି ସଂଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଶାସିତ ହେଉଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିବୈଦିକ ସମାଜ ବିଭିନ୍ନ ‘ଜନ’ରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଋଗ୍‌ବେଦରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଜନକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଭାରତ, କୁରୁ, ପୁରୁଷ କୁରୁ ଇତ୍ୟାଦି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶରେ ବିଶେଷକରି ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଜନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭବତଃ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ରାଜାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଥୁଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା । ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାପାଇଁ ସଭା, ସମିତି ନାମକ ଦୁଇଟି ସଦନ ଥିଲା । ସଭା କେତେକ ବରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ସଭା ଗଢ଼ା ହୋଇଥିଲାବେଳେ ସମିତିରେ ସମୁଦାୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜନସାଧାରଣ ସାମିଲ ହେଉଥିଲେ ।

Question 4.
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କାହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଋଷି ଏବଂ ଋଷିକାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ସଙ୍ଗୀତ ଆକାରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଦେବଦେବୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ସରସ୍ଵତୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ । ଏହି ଦେବଦେବୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଷା ଦେବତା, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଆଁର ଦେବତା କୁହାଯାଉଥିଲା । ପୁନଶ୍ଚ ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ସମସ୍ତ ଦେବଦେବୀ ଏକ ଏବଂ ଅଭିନ୍ନ । ସୁତରାଂ ପୂଜାବିଧ୍ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତତିଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଥିଲା ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ପ୍ରାଗ୍ ବୈଦିକ ସମାଜର ମୂଳ ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ବିଦ୍ୟାଳୟ
(ଖ) ପରିବାର
(ଗ) ମନ୍ଦିର
(ଘ) ବଜାର
Answer:
(ଖ) ପରିବାର

Question 2.
ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳ ଉପାଦାନ କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ଗୀତା
(ଖ) ଭାଗବତ
(ଗ) ପୁରାଣ
(ଘ) ବେଦ
Answer:
(ଘ) ବେଦ

Question 3.
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଭାଷାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ଋଷି ଏବଂ ଋଷିବାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ହିନ୍ଦୀ
(ଖ) ସଂସ୍କୃତ
(ଗ) ଓଡ଼ିଆ
(ଘ) ଇଂରାଜୀ
Answer:
(ଖ) ସଂସ୍କୃତ

Question 4.
ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ବେଦର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଋଗ୍‌ଵେଦ
(ଖ) ସାମ୍ବବେଦ
(ଗ) ଯଜୁର୍ବେଦ
(ଘ) ଅଥର୍ବ ବେଦ
Answer:
(କ) ଋଗ୍‌ଵେଦ

Question 5.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ କେଉଁ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ?
(କ) ଜୈନଧର୍ମ
(ଖ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ
(ଗ) ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ
(ଘ) ଶିଙ୍ଖଧର୍ମ
Answer:
(ଖ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ

Question 6.
କେଉଁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମେ ମଠ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ
(ଖ) ଜୈନଧର୍ମ
(ଗ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ
(ଘ) ଶିଖଧର୍ମ
Answer:
(ଗ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question 7.
ନିମ୍ନୋକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଲୁମ୍ବିନୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବର୍ଷମାନ
(ଖ) ନଚିକେତା
(ଗ) ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
(ଘ) କେହି ନୁହେଁ
Answer:
(ଗ) ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ

Question 8.
କେଉଁ ନଦୀ କୂଳରେ ମହାବୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଧ୍ୟାମ୍ବିକ ଜ୍ଞାନଲାଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ରଜ୍ଜୁପାଳିକା
(ଖ) ଋଷିକୁଲ୍ୟା
(ଗ) ଗଙ୍ଗା
(ଘ) ଗୋଦାବରୀ
Answer:
(କ) ରଜ୍ଜୁପାଳିକା

Question 9.
ବୁଦ୍ଧଦେବ କେଉଁ ଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବର
(ଖ) ପିପ୍ପଳ
(ଗ) ଆମ୍ବ
(ଘ) ପଣସ
Answer:
(ଖ) ପିପ୍ପଳ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ମହାବୀର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଖ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଘ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ
Answer:
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ

Question 11.
କେଉଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଲୋକାୟତ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଚାର୍ବାକ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଖ) ଜୈନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଗ) ଶିଖ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଘ) ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
Answer:
(କ) ଚାର୍ବାକ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ

Question 12.
ବୋଧଗୟା ଆଜି କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଓଡ଼ିଶା
(ଖ) ବିହାର
(ଗ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଘ) ପଞ୍ଜାବ
Answer:
(ଖ) ବିହାର

Question 13.
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ସାହସୀ ଆଦିବାସୀ ନେତା ଥିଲେ ?
(କ) କେଉଁଝର
(ଖ) ସୁନ୍ଦରଗଡ଼
(ଗ) ମୟୂରଭଞ୍ଜ
(ଘ) ବଲାଙ୍ଗୀର
Answer:
(ଖ) ସୁନ୍ଦରଗଡ଼

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ବହୁତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ___________ ଉତ୍‌ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ବେଦ

Question 2.
ଶ୍ଵେତକେତୁଙ୍କର ଗଳ୍ପ __________ ଉପନିଷଦରେ ପଢ଼ିବାକୁ ମିଳେ ।
Answer:
ଛାନ୍ଦୋଗ୍ୟ

Question 3.
______ ବାସ୍ତବରେ ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ଦେବତା ଥିଲେ ।
Answer:
ଜଗନ୍ନାଥ

Question 4.
ମୁଣ୍ଡା ଓ ସାନ୍ତାଳ ଅଧିବାସୀମାନେ _____________ ଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
Answer:
ସିଗ୍‌ଙ୍ଗା

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question 5.
___________ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଆନ୍ଦ୍ର ବେଟେଲ୍

Question 6.
ବୈଦିକ ଧାରଣା ଉପରେ ରଚିତ ____________ ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ କର୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
Answer:
ଉପନିଷଦ

Question 7.
ଜୈନ ଶବ୍ଦ ______________ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ।
Answer:
ଜିନ୍

Question 8.
କଳିଙ୍ଗର ସମ୍ରାଟ _______________ ଥିଲେ ଜୈନଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ।
Answer:
ଖାରବେଳ

Question 9.
ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟସ୍ଥ ଉଦୟଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ଖୋଦିତ _________ ଶିଳାଲେଖରୁ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:
ହାତୀଗୁମ୍ଫା

Question 10.
ଜୈନମାନେ _________ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରାକୃତ

Question 11.
ବର୍ତମାନ ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ___________ ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଥିଲେ ।
Answer:
୨୪

Question 12.
ଡଙ୍ଗରିଆମାନେ _______________ ପର୍ବତକୁ ଦେବତା ବା ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।
Answer:
ନିୟମଗିରି

Question 13.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାରେ ___________ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଟୁସୁ

Question 14.
_________ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମହିଳାମାନେ ଟୁସୁ ପର୍ବକୁ ପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
କୁଡୁମି

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ବେଦ ଶବ୍ଦଟି କେଉଁ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ?
Answer:
ବିଦ୍

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question 2.
ଜିନ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ବିଜେତା

Question 3.
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ସାହସୀ ଯୁବକ ଥିଲେ ?
Answer:
କେଉଁଝର

Question 4.
ଧରଣୀଧର ଜଣେ ବିପ୍ଳବୀ ଭାବରେ କାହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବ୍ରିଟିଶ୍

Question 5.
ମକର ପର୍ବ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁମାନଙ୍କର ପର୍ବ ଅଟେ ?
Answer:
ଆଦିବାସୀ

Question 6.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାରେ କେଉଁ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ?
Answer:
ଟୁସୁ

Question 7.
ଜୈନଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମହାବୀରଙ୍କର ବାଲ୍ୟନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ବର୍ଦ୍ଧମାନ

Question 8.
ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାବୀର କେବେ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୪୦ରେ ବୈଶାଳୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କୁନ୍ଦଗ୍ରାମରେ

Question 9.
ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ?
Answer:
ମହାବୀର

Question 10.
ଡ଼ୋନିପୋଲୋ କିଏ ?
Answer:
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଜନଜାତିଙ୍କ ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏକ ମିଳିତ ରୂପ

Question 11.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଜୈନ

Question 12.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଜନଜାତି ଅଛନ୍ତି ?
Answer:
୬୪

Question 13.
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଭୁବନେଶ୍ଵର

Question 14.
ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଧର୍ମର ଗୁରୁତ୍ଵ ବହନ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଜୈନ

Question 15.
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କିଏ ଉଦୟଗିରି ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଣ୍ଠୁ ଷ୍ଟଲିଂ

ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଠିକ୍ କର ।

Question 1.
ବେଦ ୨ ପ୍ରକାରର ଅଟେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ବେଦ ଚାରିପ୍ରକାରର ଅଟେ ।

Question 2.
ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ମହାଭାରତରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଉପନିଷଦରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 3.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ବରଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଅଶ୍ଵତ୍‌ଥ ଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

Question 4.
ମହାବୀର ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ବୁଦ୍ଧଦେବ ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ

Question 5.
ରୋହିଣେୟ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ରୋହିଣେୟ ଜଣେ ଚୋର ଥିଲା ।

Question 6.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 7.
ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ଜୈନଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିଲେ ।

Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର

Question 8.
ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଯାଜପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳାଅ ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଦ ଶ୍ଵେତକେତୁ
ଜୈନଧର୍ମ ବୃହଦାରଣ୍ୟକ ଉପନିଷଦ
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଖାରବେଳ
ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ ବିହାର
ଗାର୍ଗୀ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
ବୋଧଗୟା ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଦ ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ
ଜୈନଧର୍ମ ଖାରବେଳ
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ ଶ୍ଵେତକେତୁ
ଗାର୍ଗୀ ବୃହଦାରଣ୍ୟକ ଉପନିଷଦ
ବୋଧଗୟା ବିହାର

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 6 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିବା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ନାମ କାହିଁକି ଅଛି ? ଏହାର ମହତ୍ତ୍ଵ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିବା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାର ପ୍ରଥମ ନାମ ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତା ରଖାଯାଇଛି କାରଣ ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ମାନେ ସିନ୍ଧୁନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରି ହରପ୍‌ପାଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ମାନବ ସଭ୍ୟତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଅଛି ।

ସିନ୍ଧୁ ଓ ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବାରୁ ପନ୍‌ତ୍ତ୍ୱ – ବିତ୍‌ମାନେ ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାକୁ ‘ସିନ୍ଧୁ’, ‘ହରପ୍‌ପା’, ‘ଇଣ୍ଡସ୍-ସରସ୍ଵତୀ’ ବା ‘ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ଵତୀ’ ସଭ୍ୟତା ନାମରେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ।

ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବପୁରାତନ ସଭ୍ୟତା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

Question 2.
ସିନ୍ଧୁ ସରସ୍ଵତୀ ସଭ୍ୟତାର କିଛି ସଫଳତା ଉପଲବ୍ଧିର ସୂଚନା ଦେଇ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ (୧୫୦ରୁ ୨୦୦ ଶବ୍ଦ) ଲେଖ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସରସ୍ଵତୀ ସଭ୍ୟତା ମାନବ ଜାତି ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା । ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ମାନେ ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାର ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକୁ ଇତିହାସରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ରଖୁଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଥମତଃ, ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ସହରୀ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଏହାର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ଏକପ୍ରକାର ଶୈଳୀରେ ରହିବା ଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପଦ୍ଧତି, ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ସହିତ ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ ।

ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ହରପ୍‌ପାର ଅସ୍ଵାସୀମାନେ ଧାତୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଥ‌ିବାରୁ ସେମାନେ ଅନେକ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାରମାନ ନିର୍ମାଣ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

ତୃତୀୟତଃ, ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାରେ ଲୋକମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ମଧ୍ଯ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ମିଳିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସିଲ୍ ଓ ମୋହରରୁ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇଛି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ସୁଦୂର ମିଶର, ମେସୋପଟାମିଆ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରୁଥିଲେ ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ବବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚକୋଟିର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାଦ୍ଵାରା ସୁନ୍ଦର ମାଟିପାତ୍ର ଏବଂ ମାଳି ତିଆରି କରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚମତଃ ହରପ୍‌ପାବାସୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍‌ଟରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ ।

Question 3.
କଳ୍ପନା କର ତୁମକୁ ହରପ୍ପା ସହରରୁ କାଲିବଙ୍ଗନକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ତୁମର ବିଭିନ୍ନ ବିକଳ୍ପ କ’ଣ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିକଳ୍ପ କେତେ ସମୟ ନେଇପାରେ ତାହାର ଏକ ମୋଟାମୋଟି ଆକଳନ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସହରରୁ କାଲିବଙ୍ଗନକୁ ପୁରାତନ କାଳରେ ଯାତ୍ରା କରିବାପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ସ୍ଥଳପଥ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଯାତ୍ରାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସିନ୍ଧୁନଦୀରେ ଜଳଯାତ୍ରା କରିବା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ଜଳପଥରେ ଯାତ୍ରା ସୁଗମ ଏବଂ ବିପଦଶୂନ୍ୟ । ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥଳପଥରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ୨୫୦-୨୮୦ ମାଇଲ୍ ଯାତ୍ରାକୁ ଘୋଡ଼ା, ବଳଦଗାଡ଼ି ଏବଂ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ଥିଲା । କାରଣ ଯାତ୍ରାପଥ ସୁଗମ ନଥ‌ିବା ସହିତ ପାଗ ମଧ୍ଯ ସମୟେ ସମୟେ ସହଯୋଗ କରୁନଥିଲା ।

Question 4.
ଆଜିର ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଷେଇ ଘରକୁ ଜଣେ ହରପ୍ପାନ୍ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳାଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଛି ବୋଲି ତୁମେ କଳ୍ପନା କର । କେଉଁ ୪ଟି ବା ୫ଟି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଜିନିଷ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଦେଖୁବେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆଜିର ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଷେଇ ଘରକୁ ଯଦି ଏକ ହରପ୍‌ପାନ୍ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳାକୁ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଖୁ ଆଚମ୍ବିତ ହେବେ । ପ୍ରଥମତଃ, ସେମାନେ ଆମ ରୋଷେଇ ଘରେ ଥ‌ିବା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଯଥା ଫ୍ରିଜ୍ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋଓଭନ୍ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଚୁଲାକୁ ଦେଖୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଖାଦ୍ୟ ଯଥା ଦୁଗ୍‌ଧ ପ୍ୟାକେଟ୍ ଏବଂ କଳରୁ ବାହାରୁଥ‌ିବା ପାଣି ଦେଖ୍ ଆଚମ୍ବିତ ହେବେ । ତୃତୀୟତଃ, ସେମାନେ ଆଧୁନିକ ବାସନକୁସନ ଯଥା ଷ୍ଟିଲ ବାସନକୁସନ ଏବଂ ନନ୍‌ଷ୍ଟିକ୍ ବାସନ ଦେଖୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଟ କରିବେ ।

Question 5.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ୍ ଆମ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥ‌ିବା ଅଳଙ୍କାର | ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ |ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି ଆମେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀଓରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଳଙ୍କାର, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ କିଛି ବସ୍ତର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦେଖୁବାକୁ ପାଇଛୁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କଙ୍କଣ ଏବଂ ମାଳି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆମେ କରୁଥିବା ‘ନମସ୍ତେ’ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ସେମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦର୍ପଣ ଏବଂ ଖେଳନା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ସମାଜରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ସୁତରାଂ ଅଳଙ୍କାର, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ ବସ୍ତର ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ସଭ୍ୟତାର ଧାରା ଅବ୍ୟାହତ ରହିଛି ।

Question 6.
ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ ମାନସିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ?
Answer:
(କ) ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାର ସ୍ପଷ୍ଟଭାବରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଦାୟାଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ସମୟ ପାଇଁ ଏକ ଧାରାବାହିକ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।

(ଖ) ଉନ୍ନତ ଯୋଜନା ଏବଂ କାରିଗରୀ କୌଶଳ– ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏଭଳି ଏକ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ଯରେ ସେମାନଙ୍କ କାରିଗରୀ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଯୋଜନାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।

(ଗ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏଭଳି ଜଳଭଣ୍ଡାରର ନିର୍ମାଣ ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଜଳସଂରକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ସାମାଜିକ ସହଯୋଗ ଓ ଜ୍ଞାନ ହରପ୍‌ପାର ଅଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାମାଜିକ ସହଭାଗିତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରମାଣ ମାନବ ଜାତିକୁ ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।

(ଛ) ଅବାଧ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଜଳଯୋଗାଣ ଉକ୍ତ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରି ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକ ଅବାଧ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ସେମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର୍ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟିକରି ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବିଶୋଧୃତ ଜଳ ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ପାରଦର୍ଶିତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 7.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ କୂଅକୁ ଗଣନା କରାଯାଇଛି । ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହାର ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋଠାରେ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ କୁଅକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରାଯିବାର କାରଣକୁ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
(କ) ଉନ୍ନତ ସହର ଯୋଜନା – ୭୦୦ କୂଅର ନିର୍ମାଣଦ୍ଵାରା ସହରକୁ ଜଳପ୍ରବାହ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଖ) ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ – ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ଅଧିବାସୀମାନେ ୭୦୦ କୂଅର ନିର୍ମାଣ କରି ସହର ନିମନ୍ତେ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିଥିଲେ ।

(ଗ) ସୁସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଶାସନ – ୭୦୦ କୂଅର ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋବାସୀ ଏକ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ । ।

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 8.
ପ୍ରାୟତଃ କୁହାଯାଏ ଯେ ହରଗାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥୁଲା ଏହି ବିବୃତିର ମହତ୍ତ୍ବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ତୁମେ ଏଥ‌ିରେ ସହମତ କି ? ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭାରତର ଏକ ବିଶାଳ ସହରର ନାଗରିକଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର ଏକ ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥିବାର ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

(କ) ବିଶେଷ ସହର ଯୋଜନା ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକପ୍ରକାର ରହିବା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହିତ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ । ଏଥ‌ିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଏକ ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥିଲା ।

(ଖ) ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ଵ ଗୁଣ– ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଗୃହ, ରାସ୍ତା ପରିବେଶ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନେ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ଵ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଥିଲେ ।

(ଗ) ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ନିଷ୍କାସନ ପଦ୍ଧତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ।

ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହର ସହ ଏହାର ତୁଳନା :
ହରପ୍‌ପାର ସହର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହର ସହିତ ତୁଳନା କଲେ ଆମକୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆହ୍ଵାନ ମିଳିଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ସହରମାନଙ୍କରେ ଜଳଯୋଗାଣ, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଆହ୍ଵାନର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ – ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରର ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ଵବୋଧତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ହରପ୍‌ପା ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କଠାରୁ ନିମ୍ନ ଅଟନ୍ତି । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରମାନଙ୍କରେ ପରିବେଷ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଅବହେଳା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଐତିହାସିକ ମାନବ – ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହର ପରିଯୋଜନା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଏକ ଐତିହାସିକ ମାନକ ସୃଷ୍ଟି କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରର ଜନସାଧାରଣ ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ନେଇ ନିଜ ନିଜ ସହରର ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିବା ଉଚିତ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସଭ୍ୟତା କ’ଣ ?
Answer:
ସଭ୍ୟତା କହିଲେ ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ମାନବ ସମାଜର ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ବୁଝିଥାଉ । ଏକ ମାନବ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରି କୃଷି, ଗୋପାଳନ, ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ, କାରିଗରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି କରି କ୍ରମେ ବିକଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରି ସଂସ୍କୃତିସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ସହିତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନଯାପନ କରି ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ଘଟାଇଥା’ନ୍ତି ।
ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏକ ସଭ୍ୟତା ଅତି କମ୍‌ରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ ।

  • ପ୍ରଥମତଃ, ଏକ ଜଟିଳ ସମାଜ ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍ଥା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
  • ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ସହରୀକରଣ ଏବଂ ସହର ଯୋଜନା ଏବଂ ଏହାର ବିକାଶ, ଜଳଯୋଗାଣ ଏବଂ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
  • ତୃତୀୟତଃ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶିଳ୍ପର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ କଞ୍ଚାମାଲ୍ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
  • ଚତୁର୍ଥତଃ, ଉଭୟ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବାହ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ମାଧ୍ୟମରେ ସାମଗ୍ରୀର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
  • ପଞ୍ଚମତଃ, କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସାହିତ୍ୟ, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ ମାଧ୍ଯମରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶ ସାଧନ କରିବା ।
  • ଶେଷରେ ଏକ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ କୃଷି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ସହରକୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଯୋଗାଣ କରିଥାଏ ।

Question 2.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବା ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ବୃହତ୍ ସଫଳତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
(କ) ସହର ନିର୍ମାଣ : ଏହା ଏକ ସହର ସଭ୍ୟତା ଥିବାରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସହର ପରିକଳ୍ପନା ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଏକ ପ୍ରକାର ବାସଗୃହ ସହିତ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଖ) ଉନ୍ନତ କାରିଗରୀ କାର୍ଯ୍ୟ– ଏହି ସହରରେ ବାସଗୃହକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ଉଚ୍ଚ କୋଠା ଏବଂ ବିଶାଳ ଶସ୍ୟାଗାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ପୋଡ଼ା ଇଟାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକି ଉନ୍ନତ କାରିଗରୀ କୌଶଳର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ।

(ଗ) ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧାତୁକାର୍ଯ୍ୟ, ମାଟିପାତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସିଲ୍ ତିଆରି କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେମାନେ ଓଜନ ଓ ମାପର ପଦ୍ଧତି ଜାଣିଥିଲେ ।

(ଘ) ବାଣିଜ୍ୟ – ହରପ୍‌ପା ଅଧିବାସୀମାନେ ସୁଦୂର ମେସୋପଟାମିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏକ ବ୍ୟାପକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ । ଏହା ମିଳିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସରଞ୍ଜାମ ଓ ମାଳିରୁ ଜଣାଯାଏ ।

(ଙ) ଲିଖନ ପଦ୍ଧତି – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକ ଉନ୍ନତ ଲିଖନ ପଦ୍ଧତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା ଯେ ଉକ୍ତ ଲିଖନକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ାଯାଇ ପାରିନାହିଁ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ତାଲିକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପାଇଁ, ତୁମେ ଏପରି ସମାଜରେ ଥ‌ିବା ବୃତ୍ତି (occupation)ର କିମ୍ବା ପେଷା (profession)ର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 2.
ଏହି ସଭ୍ୟତାର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ମାନଚିତ୍ରରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି । ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷଣକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୃଷ୍ଠାର ଟେବୁଲ୍‌ରେ ଥ‌ିବା ଆଧୁନିକ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିବ କି ?
Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ-1
Answer:

ହରପ୍ପା ସହର ଆଧ୍ୟାମିକ ରାଜ୍ୟ / ଅଞ୍ଚଳ
ଧୋଲାସିରା ଗୁଜରାଟ
ହରପ୍ପା ପଞ୍ଜାବ
କାଳିବାଙ୍ଗନ ରାଜସ୍ଥାନ
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ସିନ୍ଧ
ରାକ୍ଷୀଗଡ଼ୀ ହରିୟାଣା

Question 3.
ଶେଷ ଦୁଇଟି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିତର୍କ କରାଯାଉ । ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଭାବୁଛ କି ? ମନେରଖ ଯେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ଅଧ‌ିକ ଜାଣିବାପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଇତିହାସର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ସ ନାହିଁ- କୌଣସି ଶିଳାଲେଖ ନାହିଁ, କୌଣସି ଲେଖା ନାହିଁ, କୌଣସି ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ବିବରଣୀ ନାହିଁ ।
Answer:
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କରିବେ ।

Question 4.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ, କୌଣସି ମାପକ ଟେପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ଲମ୍ବ, ଏକ ସ୍କୁଲ କରିଡ଼ର କିମ୍ବା ଖେଳ ପଡ଼ିଆ ମାପ କର । ଏହି ଲମ୍ବକୁ
ଧୋଲାବିରାର ବୃହତ୍ତମ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଲମ୍ବ ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ଶ୍ରେଣୀ ଶି କ୍ଷ କ ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 5.
କଳ୍ପନା କର ତୁମେ ଏକ ହରୱାନ୍‌ଙ୍କ ଘରେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ରୋଷେଇ କରୁଛ । ଉପରୋକ୍ତ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ତୁମେ କେଉଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ ?
Answer:
ହରପ୍ସରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଯଦି ଏକ ହରୱାନ୍‌ଙ୍କ ଘରେ ରୋଷେଇ କରେ ତେବେ ମୁଁ ମାଟି ପାତ୍ରରେ ମାଛ, ମାଂସ ଏବଂ ପନିପରିବା ରୋଷେଇ କରିବି ଏବଂ ତତ୍ସହିତ ଦୁଗ୍‌ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦହି ଆଦି ମଧ୍ୟ ଭୋଜନରେ ବ୍ୟବହାର କରିବି ।

Question 6.
ଏହି ତିନୋଟି ହରପ୍ପା ସିଲ୍‌କୁ କିଛି ଲେଖା ଚିହ୍ନ ସହ ଦେଖ‌ିଲେ, ତୁମ ମନକୁ କ’ଣ ଆସେ ? ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହିଁ କି ? ତୁମ କଳ୍ପନାକୁ ବିକଶିତ କର ।
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ହରପ୍‌ପା ସିଲ୍‌ରେ ତିନୋଟି ପଶୁଙ୍କର ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଯାହା ମନେହୁଏ, ଏହି ପଶୁମାନେ ହରପ୍ପାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଥିଲେ । କୁଜଥିବା ପଶୁଟି ଏକ ଷଣ୍ଢ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ହରପ୍ପାବାସୀ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ଉକ୍ତ ପଶୁକୁ ଶିବଙ୍କ ବାହନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସିଲ୍‌ରେ ଥୁବା ପଶୁ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ବ୍ୟାଘ୍ର ହରୱାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଥିଲେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ସିଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନିମୟର ମୂଲ୍ୟ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା ।

Question 7.
ଲୋଥାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପାତ୍ର ଅନୁସାରେ କାହାଣୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କର । ତୁମ ମତରେ ୪୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧୁକ ସମୟ ପାଇଁ ଏହା କିପରି ସ୍ମରଣୀୟ ଥିଲା ?
Answer:
ଲୋଥାଲ୍‌ରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପାତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ– ଲୋଥାଲ୍‌ରୁ ମିଳିଥିବା ମାଟିପାତ୍ରର ଚିତ୍ରରେ ଥିବା କାହାଣୀ ଦୀର୍ଘ ଚାରିହଜାର ବର୍ଷରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି । ଏକଦା ଏକ ଶୋଷିଲା କୁଆ ଜଳ ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଏକ ପାତ୍ର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ପାତ୍ରଟି ଗାଡ଼ୁଆ ଥିଲା ଏବଂ ପାଣି ଅଧିକ ତଳକୁ ଥୁଲା, ଯାହାଫଳରେ କୁଆର ଥଣ୍ଟ ଗଭୀର ମାଟିପାତ୍ର ଭିତରେ ଥିବା ଜଳ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିପାରି ନଥିଲା । କୁଆ ଟିକିଏ ବୁଦ୍ଧିଆ ଥଲା । ତେଣୁ ସେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପଥର ଥଣ୍ଟରେ ଆଣି ମାଟି ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପକାଇଲା । ଏହିପରି କରିବାଦ୍ଵାରା ଜଳର ସ୍ତର ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଉପରକୁ ଉଠିଲା ଏବଂ କାଉଟି ସହଜରେ ପାଣି ପିଇଲା । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏସପ୍ ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକରେ ଅଛି, ଯାହାକି ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଘଟିଥିଲା ।

Question 8.
‘ନୃତ୍ୟରତ’ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଚାର କର । ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ମନୋଭାବ ବିଷୟରେ ତୁମେ କ’ଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛ ? ଦେଖ ତାଙ୍କ ବାହୁବନ୍ଧ (ମୋଟା ଚୁଡ଼ି) କିପରି ପୂରା ହାତକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରୁଛି ଯାହା ଗୁଜରାଟ ଓ ରାଜସ୍ଥାନର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ବି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆଉ କେଉଁଠି ତୁମେ ଏହି ଉପାୟରେ ପିନ୍ଧିଥ‌ିବା ଚୁଡ଼ି ଦେଖିପାରିବ । ଏଥୁରୁ ଆମେ କେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ହରପ୍ପାରୁ ମିଳିଥିବା ନୃତ୍ୟରତା ମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଛି ଏକ ଯୁବାନାରୀ ଯାହାର କେଶ କୁଞ୍ଚିତ ଥିଲା ଏବଂ ହାତରେ ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଥିଲା ଏବଂ ସେ ଗୋଟିଏ ହାତକୁ ଅଣ୍ଟାରେ ଲଗାଇଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତକୁ ଆଣ୍ଠୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବାଇ ରଖୁଥୁଲା, ଯାହାର ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଉପରକୁ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏକ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ନୃତ୍ୟରତା ମହିଳାଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଥିଲା । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ହରପ୍ପା ଅଧ‌ିବାସୀଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଏକ ଅବସର ବିନୋଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା । ପିନ୍ଧିଥିବା ବାହୁବନ୍ଧନରୁ ଜଣାପଡ଼େ ହରପ୍ପାର ନାରୀମାନେ ଅଳଙ୍କାରପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ପିନ୍ଧିବା ସେମାନଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସବୁଠାରୁ ମୌଳିକ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ– ଅର୍ଥାତ୍ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ?
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୃଷି, ସହରୀକରଣ, ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ଏକ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଟେ ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅଧ୍ବବାସୀମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ହରପ୍ପାନ୍ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏହି ସଭ୍ୟତାଟି ପ୍ରଥମେ ହରୱାଠାରେ ଖନନ କରାଯାଇ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କୁ ହରୱାନ୍ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ହରପ୍ପା ଅଧିବାସୀମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ପଦାର୍ଥର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା– ମାଟି, ବ୍ରୋଞ୍ଜ, ତମ୍ବା, ଟେରାକୋଟା |

Question 3.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଯେକୌଣସି ଚାରୋଟି ସହରର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍ପା ସହରର ଚାରୋଟି ସହରର ନାମ ହେଲା, ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ, ଲେଥାଲ୍ କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍, ଧୋଲାବିରା ।

Question 4.
ହରିୟାଣାରେ ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରିୟାଣାରେ ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନର ନାମ ହେଲା ବରଣପୁରା ଭିରାନା, ଫାର୍ମାନ ଏବଂ ବନୱାଲୀ ।

Question 5.
ସଭ୍ୟତା କ’ଣ ?
Answer:
ସଭ୍ୟତା ହେଉଛି ମାନବ ସମାଜର ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯାହା ଏକ ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥାଏ । ଏଥ‌ିରେ ଏକ ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ ।

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 6.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା ଯାହା ସିନ୍ଧୁନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ତାହା ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୫୦୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

Question 7.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ‘ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଲା- ସହର ପରିକଳ୍ପନା, ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର ।

Question 8.
ପଞ୍ଜାବ ସମତଳଭୂମି କାହିଁକି ଉର୍ବର ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଏବଂ ତା’ର ଶାଖାନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥିତ ଥ‌ିବାରୁ ଏହା ପଟୁମାଟିଦ୍ଵାରା ଉର୍ବର ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥୁବା ବନ୍ଦର ସହରର ନାମ ଲେଖ ଏବଂ ଏହା କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥୁବା ବନ୍ଦର ସହରର ନାମ ହେଲା ଲୋଥାଲ୍ । ଏହା ଗୁଜରାଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 10.
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠାରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ ଋଗ୍‌ବେଦରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା ।

Question 11.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରେ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସହର ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ଓ ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ

Question 12.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ଙ୍କଦ୍ଵାରା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ପ୍ରତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ଙ୍କଦ୍ଵାରା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଦର୍ପଣ, ଟେରାକୋଟା ପାତ୍ର, ବିଶିଷ୍ଟ, ଖୋଦିତ ଖେଳପଟି ଏବଂ ଟେରାକୋଟା ହୁଇସିଲ୍ ।

Question 13.
ଅଧୁନା ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
Answer:
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ଭାରତରେ ଘଗର ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନରେ ହାକ୍ରା ନାମରେ ପରିଚିତ ।

Question 14.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ୟାମାନେ ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ କେଉଁ ନାମସବୁ ଦେଇଛନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରକୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ୟାମାନେ ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ ଅନେକ ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି ଯଥା- ସିନ୍ଧୁ, ଇନ୍ଦ୍ରସ୍–ସରସ୍ଵତୀ ସିନ୍ଧୁ, ସରସ୍ଵତୀ ଏବଂ ହରପ୍ପା I

Question 15.
ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର କେଉଁଠାରେ ଥିଲା ଓ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କୌଶଳ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ଗ୍ରେଟ୍ ବାଥ୍ ବା ମହାସ୍ନାନାଗାର ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୧୨ ମିଟର × ୭ ମିଟର ଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ସତର୍କତାର ସହ ରଖାଯାଇଥିବା ଇଟା ଉପରେ ଜଳ ନିରୋଧକ ପଦାର୍ଥ (ଯେପରିକି ପ୍ରାକୃତିକ ବିଟୁମେନ୍ ଏକପ୍ରକାର ରାଳ ଆଲକାତରା) ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 16.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ କ’ଣ ଖାଉଥିଲେ ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ଡାଲି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପନିପରିବା ବ୍ୟତୀତ ବାର୍ଲି, ଗହମ, ବାଜରାକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ।

Question 17.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥ‌ିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଭ୍ୟତାର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଭ୍ୟତା ନାମ ଥିଲା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବା ହରପ୍ପା ସତ୍ୟତା ।

Question 18.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ରପ୍ତାନି କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ରପ୍ତାନୀ କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା, ସୁନା, ଅଳଙ୍କାର, କାଠ, କପା ।

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 19.
ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ କାହିଁକି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସଭ୍ୟତା କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏହି ସଭ୍ୟତାରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଧାତୁର ବ୍ୟବହାର ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସଭ୍ୟତା କୁହାଯାଏ ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା କେବେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୧୮-୧୯
(ଖ) ୧୯୨୦-୨୧
(ଗ) ୧୯୨୩-୨୫
(ଘ) ୧୯୨୭-୩୨
Answer:
(ଖ) ୧୯୨୦-୨୧

Question 2.
ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର କେଉଁଠାରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ହରପ୍ପା
(ଖ) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଗ) କାଲିବାଙ୍ଗନ୍
(ଘ) ଲୋଥାଲ୍
Answer:
(ଖ) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ

Question 3.
ଲୋଥାଲ୍ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ସିନ୍
(ଖ) ଗୁଜରାଟ
(ଗ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଘ) ହରିୟାଣା
Answer:
(ଖ) ଗୁଜରାଟ

Question 4.
ହରୱାନ୍‌ମାନେ କ’ଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ପାତ୍ର ଏବଂ ମାପ ତରାଜୁ ତିଆରି କରୁଥିଲେ ?
(କ) ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ
(ଖ) ତମ୍ବା
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ
(ଘ) ଟିଣ
Answer:
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ

Question 5.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହାତୀଦାନ୍ତର ପାନିଆ କେଉଁଠାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି ?
(କ) ଲୋଥାଲ୍
(ଖ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଗ) ଓମାନ୍
(ଘ) ତେହେରାନ୍
Answer:
(ଗ) ଓମାନ୍

Question 6.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ପୋତାଶ୍ରୟ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଅଛି ?
(କ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଖ) ଧୋଲାବିରା
(ଗ) ଲୋଥାଲ୍
(ଘ) ଓମାନ୍
Answer:
(ଗ) ଲୋଥାଲ୍

Question 7.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଖନନ ସମୟରେ ମିଳିଥିବା ବହୁସଂଖ୍ୟକ ପଶୁ ଓ ମାଛ ଅସ୍ଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ମଧ୍ୟ ___________ ଥିଲେ ।
(କ) ମାଂସାହାରୀ
(ଖ) ସ୍ଵରୀ
(ଗ) ଶାକାହାରୀ
(ଘ) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(କ) ମାଂସାହାରୀ

Question 8.
ହରପ୍ପା ନାଗରିକଙ୍କର ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର କାର୍ନେଲିଆନର ମଣି କେଉଁଠାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଧୋଲାବିରା
(ଖ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଗ) ରାକ୍ଷୀଗଡ଼ୀ
(ଘ) ଗୁଜରାଟ
Answer:
(ଘ) ଗୁଜରାଟ

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 9.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ଶଙ୍ଖ ଖୋଳପାରେ କ’ଣ ତିଆରି କରୁଥିଲେ ?
(କ) ହାର
(ଖ) ଚୁଡ଼ି
(ଗ) ରୋଷେଇଘର ପାତ୍ର
(ଘ) କୃଷି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ
Answer:
(ଖ) ଚୁଡ଼ି

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସହରୀକରଣ ସଭ୍ୟତା ______________ କୁ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା

Question 2.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ _______________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ହରପିୟାନ୍ସ

Question 3.
ହରୱାନ୍‌ମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ଯ ଅଳଙ୍କାର ____________ ମଣି ଥିଲା ।
Answer:
କାର୍ନେଲିଆନ୍

Question 4.
ହରପ୍ପା ସହର ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନର ___________ ରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ପଞ୍ଜାବ

Question 5.
ଓମାନ୍ ଉପକୂଳରେ ମିଳିଥିବା ହରପ୍ପା ହାତୀଦାନ୍ତର ପାନିଆର ଲମ୍ବ __________ ଥିଲା ।
Answer:
୭ ସେଣ୍ଟିମିଟର

Question 6.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ସିଲ୍ ବା ମୋହରଗୁଡ଼ିକ ___________ ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍

Question 7.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ____________ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 8.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ____________ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରଥମେ ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ହରପ୍ପା

Question 9.
ପ୍ରଥମେ କପାଚାଷ _______________ ରେ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ୟୁରେସିଆ

Question 10.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋର ଲୋକମାନେ ____________ ରେ ନିର୍ମିତ ଶତାଧ୍ଵକ କୂଅରୁ ପାଣି ପିଉଥିଲେ ।
Answer:
ଇଟା ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ହରପ୍ପା ସହର ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବରେ

Question 2.
ହରପ୍ପା ଅଧ‌ିବାସୀଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ହରପିୟାନ୍ସ

Question 3.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବଧୂ କେତେ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୦୦ ରୁ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୯୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

Question 4.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ସହରକୁ ଘେରି ରହିଥ‌ିବା ଦୁର୍ଗରେ କେଉଁମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ

Question 5.
ଧୋଲାବିରା ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାରମାନ କେଉଁଥରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ?
Answer:
ପଥରରେ

Question 6.
ହରୱାନ୍‌ମାନେ ପ୍ରଥମେ କପାଚାଷ କେଉଁଠାରେ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ୟୁରେସିଆ

Question 7.
ହରପ୍‌ପିନ୍‌ମାନେ କୃଷିରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହଳର ଏକ ମାଟି ମଡେଲ କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଛି ?
Answer:
ହରିୟାଣାର ବନୱାଲି ଅଞ୍ଚଳରୁ

Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ

Question 8.
କାର୍ନେଲିଆନ୍ ମଣି ଦେଖୁବାକୁ କିପରି ଥିଲା ?
Answer:
ଏହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସ୍ଵଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପଥର

Question 9.
ସିନ୍ଧୁ ଅଧ୍ୟାବାସୀଙ୍କର ଆମଦାନୀ ଦ୍ରବ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ତମ୍ବା

Question 10.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ତମ୍ବାରେ କ’ଣ ମିଶାଇ ତାକୁ ବ୍ରୋଞ୍ଜରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଟିଣ

Question 11.
ଗୁଜରାଟର ଲୋଥାଠାରେ ମିଳିଥିବା ପୋତାଶ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ କେତେ ମିଟର ଥିଲା ?
Answer:
ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୨୧୭ ମିଟର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ୩୬ ମିଟର ଥିଲା

Question 12.
ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍ କ’ଣ ?
Answer:
ନରମ ଖଡ଼ି

Question 13.
ଆବିଷ୍କୃତ ହରପ୍ପା ସିଲ୍‌ରେ କେଉଁ ପ୍ରାଣୀର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ?
Answer:
ୟୁନିକର୍ମ ବା ଏକଶିଙ୍ଗ ଥିବା କାଳ୍ପନିକ ଘୋଡ଼ା

Question 14.
ଆବିଷ୍କୃତ ହରପ୍ପା ମୋହରରେ କେଉଁ ପଶୁର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ?
Answer:
ଶିଙ୍ଗଥିବା ବାଘ

Question 15.
ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ କେଉଁ ନଦୀକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 16.
କେଉଁଠାରୁ କାଂସ୍ୟ ନିର୍ମିତ ଏକ ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକାର ମୂର୍ତ୍ତି ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରେ

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ହଳର ଏକ ଛୋଟ ମାଟି ମଡେଲ (୧) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଖ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ (୨) ହରପ୍‌ପା
(ଗ) ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର (୩) ସୁସା
(ଘ) ବୃହତ୍ ସ୍ଵାନାଗାର (୪) ବନୱାଲି
(ଙ) କାର୍ନେଲିଆନ୍ ମଣି (୫) ଧୋଲାବିରା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ହଳର ଏକ ଛୋଟ ମାଟି ମଡେଲ (୪) ବନୱାଲି
(ଖ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ (୫) ଧୋଲାବିରା
(ଗ) ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର (୨) ହରପ୍‌ପା
(ଘ) ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର (୧) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଙ) ମଣି (୩) ସୁସା

Question 2.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) କପା (୧) ଖେଳନାପଟି
(ଖ) ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍ (୨) ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକା
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ (୩) ହୁଇସିଲ୍
(ଘ) ଟେରାକୋଟା (୪) ବସ୍ତ୍ର
(ଙ) ପଥର (୫) ସିଲ୍

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) କପା (୪) ବସ୍ତ୍ର
(ଖ) ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍ (୫) ସିଲ୍
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ (୨) ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକା
(ଘ) ଟେରାକୋଟା (୩) ହୁଇସିଲ୍
(ଙ) ପଥର (୧) ଖେଳନାପଟି

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 5 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ:

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଥିବା ଉଦ୍ଧୃତି (quotation) ଅର୍ଥ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ଉଦ୍ଧୃତି ସୂଚାଇଦିଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଯେଉଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତ୍ଵର ମୂଳଦୁଆ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ତାହା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷଧରି ଅଦ୍ୟାବଧୂ ଜୀବନର ମାର୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଭାରତର ବେଦ, ଉପନିଷଦ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଓ ଜୈନଧର୍ମର ନୀତିବାଣୀ ଏହାର ଆଧାର ହୋଇ ରହିଅଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମହାପୁରାଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଧ୍ୟାମ୍ବିକ ଚେତନାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥାଏ । ଏକ ବସ୍ତୁବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ମୂଲ୍ୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ପୁନଶ୍ଚ, ଆମ ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ, କଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ କରିଛି ।

Question 2.
ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଲେଖ ।
(କ) ଋକ୍‌ବେଦରେ ଭାରତର ସମଗ୍ର ଭୂଗୋଳ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ସମଗ୍ର ଉପମହାଦେଶର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
(ଗ) ଅଶୋକଙ୍କ ସମୟରେ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ରେ ଆଜିର ଭାରତ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କିଛି ଅଂଶ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର କିଛି ଅଂଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥୁଲା ।
(ଘ) ମହାଭାରତରେ କାଶ୍ମୀର, କଚ୍ଛ ଓ କେରଳ ସମେତ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳର ତାଲିକା ରହିଛି ।
(ଙ) ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ଶବ୍ଦଟି ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ଗ୍ରୀକ୍ ଶିଳାଲେଖରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ।
(ଚ) ପ୍ରାଚୀନ ପାରସୀ ଭାଷାରେ ହିନ୍ଦୁ ଶବ୍ଦ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ବୁଝାଏ ।
(ଛ) ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭାରତକୁ ଦେଇଥ‌ିବା ଏକ ନାମ ହେଉଛି ‘ଭାରତ’ ।
Answer:
(କ) ଭୁଲ୍
(ଖ) ଠିକ୍
(ଗ) ଭୁଲ୍
(ଘ) ଠିକ୍
(ଙ) ଭୁଲ୍
(ଚ) ଭୁଲ୍
(ଛ) ଭୁଲ୍ ।

Question 3.
ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତ ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ନାମ ରଖୁବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁ ନାମ ଚୟନ କରିଥା’ନ୍ତ ଏବଂ କାହିଁକି ? ତୁମ କଳ୍ପନାର ବ୍ୟବହାର କର ।
Answer:
ଯଦି ମୁଁ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ନାମ ରଖୁବାର ସୂଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଆମ ଦେଶର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ରଖୁଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଦେଶ ସମସ୍ତ ଗୌରବ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗନ୍ତାଘର ହୋଇଥିବାରୁ ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦେଶରୂପେ ଏପରି ଭାବନା ମୋ ଭିତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥା’ନ୍ତା ।

Question 4.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଲୋକମାନେ ଭାରତକୁ କାହିଁକି ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ? ଏତେ ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା କରିବାରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେରଣା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
(ସୂଚନା : ଅତି କମ୍‌ରେ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଅଭିପ୍ରେରଣା ହୋଇପାରେ)
Answer:

  1. ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଲୋକମାନେ ଭାରତକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସୁଥିଲେ ।
  2. ଭାରତ ଏକ ମୁନିଋଷିର ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ କେତେକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସୁଥିଲେ ।
  3. ଧର୍ମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯଥା ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣିବାପାଇଁ କେତେକ ଆସୁଥିଲେ ।
  4. ଧନରନ୍ ଲୁଣ୍ଠନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦେଶକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାପାଇଁ ଅନେକ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଇତିହାସର ଗତିରେ ଭାରତକୁ ତାର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ବହୁତ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝାଅ ।
Answer:
ଇତିହାସରେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତକୁ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ’ ବା ସାତୋଟି ନଦୀର ଅଞ୍ଚଳ କୁହାଯାଏ । ‘ସିନ୍ଧକ’ ଶବ୍ଦଟି ‘ସିନ୍ଧି’ରୁ ଆସିଛି ଯାହା ‘ସିନ୍ଧୁ’ ନଦୀକୁ ବୁଝାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ମହାଭାରତରେ ଭାରତକୁ ଦୁଇଟି ନାମରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯଥା ଭାରତବର୍ଷ ଏବଂ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ।

ଦ୍ଵିତୀୟତଃ ଭାରତକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ । ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଶିଳାଲିପିରେ ‘ଭାରତବର୍ଷ’କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ଯ ‘ଭାରତ’ ନାମଟିର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ‘ଭାରତମ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସବୁଠାରୁ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ କଥା ହେଲା ଯେ ଭାରତବର୍ଷର ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଭରତଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ରଖାଯାଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ଅନେକ ଭିନ୍ନ ନାମ ବୈଦେଶିକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦିଆଯାଇଛି । ସେମାନେ ଏସବୁ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦରୁ ଆଣିଛନ୍ତି । ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ପାରସ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ସାଇରସ୍ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶକୁ ଅଧ‌ିକାର କରିଥିଲେ ଯାହା ସେ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ସେମାନେ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ପାରସ୍ୟ ବା ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଥିବା ନଥିପତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତର ଅଭିଲେଖରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦ ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ସେହିପରି ଗ୍ରୀକ୍ରାମାନେ ପାର୍ସୀଭାଷାରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ହିନ୍ଦ୍ ବା Hindu ଶବ୍ଦରୁ hକୁ ନକହି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ‘ଇଣ୍ଡୋଇ’ ବା ‘ଇଣ୍ଡିକେ’ ରଖେ । ପୁନଶ୍ଚ, ଚୀନାମାନେ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ୟୁଣ୍ଟୁ ବା ୟୁନ୍ଦୁ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ’ ଶବ୍ଦ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଏକ ପାର୍ସୀ ଅଭିଲେଖରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଥିଲା । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ବା ଇଣ୍ଡିଆ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 3.
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ ଦେଶରେ ଭାରତକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ ଦେଶରୁ ଅନେକ ଧର୍ମଗୁରୁ ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭାରତକୁ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ । ଜୁଆନଜାଙ୍ଗ ବା ହୁଏନ୍‌ସାଙ୍ଗ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚୀନରୁ ଭାରତକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତ ବା ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ୧୭ ବର୍ଷ ରହି ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ ପରିଦର୍ଶନ ପୂର୍ବକ ବହୁତ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଚୀନର ଅନେକ ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସେମାନେ ଭାରତକୁ ‘ୟୁଣ୍ଟୁ’ ବା ‘ୟିନ୍ଦୁ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶବ୍ଦ ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ।

ଆଉ ଏକ ଚାଇନିଜ୍ ଶବ୍ଦ ଯାହା ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦରୁ ମଧ୍ଯ ଆସିଅଛି, ତାହା ହେଲା ‘ତିଆନ୍‌ଟୁ’ ଯାହାକୁ ଦିବ୍ୟଗୁରୁ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଏ । ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଦେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ୍‌ର ସମ୍ମାନ ଏହି ଶବ୍ଦରୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ।

Question 4.
କେଉଁ ପରିବ୍ରାଜକ ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଚୀନ୍‌ରୁ ଭାରତକୁ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ୍‌ରୁ ଭାରତକୁ ତିନିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ପରିବ୍ରାଜକ ବା ଧର୍ମଗୁରୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ଥିଲେ ଫାହିୟାନ, ହୁଏନ୍‌ସାଂ ଏବଂ ଇସିଂ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭାରତର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧସ୍ଥଳୀ ଭ୍ରମଣ କରି ବୁଦ୍ଧ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଉପରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ସ୍ଵଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କିଛି ବୌଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ଓ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ ।

ଫାହିୟାନ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସମୟରେ ଆସିଥିଲାବେଳେ ହୁଏନ୍‌ସାଂ ସମ୍ରାଟ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସମୟରେ ଆସିଥିଲେ ।

Question 5.
ଭାରତକୁ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ? ଏହି ସଂଜ୍ଞାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ ହେଉଛି ଭାରତର ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମପୁସ୍ତକ । ଏଥ‌ିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥ‌ିବା ମହାସାଗରର ଉତ୍ତରକୁ ଏବଂ ହିମାଳୟରର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅଛି- ତାହାକୁ ଭାରତ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପୁରାଣରେ ଥିବା ଶ୍ଳୋକରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ମହାନ ପୁରାତନ ରାଜା ଭରତଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କ ବଂଶଧର ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ । ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଉପମହାଦେଶର ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପୁରାଣ ଆଲୋକପାତ କରିଅଛି ।

ଆସ, ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ଚିତ୍ର ୫.୪ ମାନଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ଚିହ୍ନି ପାରିବ କି ? ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଶୁଣିଛ ସେଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ-1
Answer:
ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା କେତେକ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।
(୧) ପାଞ୍ଚାଳ,
(୨) କାଶୀ,
(୩)ଅଙ୍ଗ,
(୪) ବଙ୍ଗ,
(୫) କୋଶଳ,
(୬) ଚେଦି,
(୭) କଳିଙ୍ଗ,
(୮) ଚୋଳ,
(୯) ପାଣ୍ଡ୍ଯ,
(୧୦) ମତ୍ସ୍ୟ ।

Question 2.
ଚିତ୍ର ୫.୫ରେ ଥିବା ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ପୁନଃପ୍ରକାଶନରେ ତୁମେ ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ଶବ୍ଦ ବାହାର କରିପାରିବ କି ?
Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ-2
Answer:
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାର ଧାରା ୧ ରେ ଲେଖାଯାଇଛି, ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ଏକ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ସଙ୍ଘ ।

Question 3.
ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ଅନୁସାରେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଲେଖୁ ଏହି ସାରଣୀକୁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବ କି ? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ-3
Answer:

ପର୍ସିଆନ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ, ହିନ୍ଦୁ
ଗ୍ରୀକ ଇଣ୍ଡୋଇ, ଇଣ୍ଡିକେ
ଲାଟିନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
ଚାଇନିଜ ୟିଣ୍ଡୁ, ୟିନ୍ଦୁ
ଆରବୀ ଓ ପାର୍ସି ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ
ଇଂରାଜୀ ଇଣ୍ଡିଆ
ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଇଣ୍ଡ

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକର :

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଭୌତିକ ମାନଚିତ୍ର ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଉ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଯାହା ତୁମେ ତିଆରି କରିପାରିବ ।
Answer:
ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଅବଲୋକନ କଲେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳେ ଯେ ଏହାର ଚାରିପଟେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ରହିଅଛି । ଏହାର ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଅଛି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ହିମାଳୟ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ପାର୍ବତ୍ୟମାଳା ରହିଅଛି ।

Question 2.
ତୁମେ ହିମାଳୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛ କି ? ଭାରତର ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଠିକ୍ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ?
Answer:
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତମାଳା ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତରରେ ଭାରତବର୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ । ସୁତରାଂ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ଵ ସୁଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ହିମାଳୟଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵ ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଋଗ୍‌ବେଦ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତବର୍ଷର ସର୍ବପୁରାତନ ବେଦ ହେଉଛି ଋଗ୍‌ବେଦ ଯାହାକି ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷତଳେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।

Question 2.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧକ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧକ’ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହା ସାତୋଟି ନଦୀର ଭୂମି ଅଟେ ।

Question 3.
ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଯେକୌଣସି ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି କାଶ୍ମୀର, ବଙ୍ଗ ଏବଂ କଚ୍ଛ ।

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 4.
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ନାମ ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠି ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ?
Answer:
ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ନାମ ମହାଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ।

Question 5.
ମହାଭାରତରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ବା ନାମିତ କରିବାରେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ମହାଭାରତରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା ବା ନାମିତ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଯଥା— ‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଏବଂ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ।

Question 6.
‘ଭାରତବର୍ଷ’ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଭାରତବର୍ଷ କହିଲେ ଭାରତ ଦେଶକୁ ବୁଝାଏ ।

Question 7.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ କହିଲେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ଦେଶରେ ପ୍ରଚୁର ଜାମୁଗଛ ଥିବାରୁ ଏପରି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ।

Question 8.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ କେଉଁ ସମ୍ରାଟ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହାନ୍ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

Question 9.
ପାରସ୍ୟର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ଡାକୁଥିଲେ ?
Answer:
ପାରସ୍ୟର ଅଧିବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ସେମାନେ ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ ନ କରିପାରି ଏପରି କହୁଥିଲେ ।

Question 10.
ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍‌ମାନେ ଭାରତକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ଇଣ୍ଡିକେ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ ।

Question 11.
ଚୀନାମାନେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଚୀନମାନେ ଭାରତକୁ ୟିଣ୍ଟୁ ବା ୟିନ୍ଦୁ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

Question 12.
କେବେ ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ’ ଶବ୍ଦଟି ଭାରତକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ, ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ପାର୍ସି ଶିଳାଲେଖରେ ଭାରତକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 13.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।

Question 14.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ କେଉଁ ନାମରେ ଭାରତକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଅଛି ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଦେଶକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ବୋଲି ସୂଚିତ କରିଛି ।

Question 15.
ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
Answer:
ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତକୁ ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମେ ଭାରତର ସଂଜ୍ଞା କିପରି ନିରୂପଣ କରିବା ?
Answer:
ଭାରତ ଏକ ବୃହତ୍ ପ୍ରାଚୀନ ଦେଶ ଯାହାର ଗୌରବମୟ ଅତୀତ, ଉଚ୍ଚ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇତିହାସ ପ୍ରାୟ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ଯାହାକି ବୈଦିକ ଯୁଗ ଓ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ପୁରାତନ ନାମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣସବୁ ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତର ପୁରାତନ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା ଯଥା ଭାରତବର୍ଷ, ଜମ୍ବୁଦୀପ ଓ ଭାରତ ।

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 3.
‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଏବଂ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ଅଟେ ?
Answer:
‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭରତଙ୍କ ଭୂମି । ଭାରତର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସମ୍ରାଟ ଭରତଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦେଶର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ରଖାଯାଇଛି । ମହାଭାରତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଏହି ନାମ ପ୍ରଥମେ ସର୍ବପୁରାତନ ବେଦ ଋଗ୍‌ଵେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହି ଦେଶର ବଣ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପର୍ବତରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସୁତରାଂ ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କହିଲେ ଭାରତକୁ ହିଁ ବୁଝାଏ ।

Question 4.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କିପରି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ସାଧାରଣଭାବେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସୁତରାଂ ଏହି ଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଛି ।
ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ତାଙ୍କ ଅଭିଲେଖରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

Question 5.
କେଉଁ ପ୍ରଥମ ବୈଦେଶିକମାନେ ଭାରତ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ? ସେମାନେ ଭାରତର କେଉଁ ତିନୋଟି ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି ?
Answer:
ଭାରତ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ବୈଦେଶିକମାନେ ଥିଲେ ପାରସ୍ୟର ଅଧିବାସୀ । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୩୫ରେ ପାରସ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ସାଇରସ୍ ଭାରତକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଥ‌ିବା ସିନ୍ଧୁନଦୀର ଅବବାହିକା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ‘ହିନ୍ଦ୍’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଫଳରେ ଭାରତ ନାମକୁ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି ବିବେଚନା କଲେ । ପାରସିକମାନେ ଭାରତକୁ ଏହି ତିନୋଟି ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 6.
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଏହା କେଉଁ ଭାରତୀୟ ଶବ୍ଦରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି ? ଏହି ଶବ୍ଦ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଇଛି ?
Answer:
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟଗୁରୁ । ଏହା ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ହୋଇଅଛି । ଏହା ସୂଚନା ଦେଉଛି ଯେ ପୁରାତନ ଚୀନ୍ ଅଧ‌ିବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ ।

Question 7.
ହୁଏନ୍‌ସାଂ କିଏ ଥିଲେ ? ସେ କେବେ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
ଉଦ୍ଭ ହୁଏନ୍‌ସାଂ ଥିଲେ ଚୀନର ଜଣେ ବୌଦ୍ଧ ସନ୍ୟାସୀ । ସେ ଭାରତକୁ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ବହୁତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚୀନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
Question 1.
ଭାରତର ଅନ୍ୟନାମଟି ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ଭାରତ

Question 2.
ଭାରତ ସହ ପାକିସ୍ତାନ, ବାଲଂଲାଦେଶ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କେତେକ ଅଂଶ ମିଶି ____________ ନାମରେ ପରଚିତ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ

Question 3.
____________ ବେଦରେ ଭାରତକୁ ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ ବା ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଋକ୍‌ବେଦ

Question 4.
ଇଣ୍ଡସ ନଦୀ କହିଲେ _____________ ନଦୀକୁ ବୁଝାଏ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 5.
ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳଟି ଭାରତର __________ ଦିଗରେ ଅଛି ।
Answer:
ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ

Question 6.
___________ ପୁରାଣରେ ଭାରତର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ।
Answer:
ମହାଭାରତ

Question 7.
ଭାରତବର୍ଷର ନାମକରଣ ରାଜା ___________ ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
Answer:
ଭରତ

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 8.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ______________ ଦ୍ଵୀପ ।
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛର

Question 9.
ଭାରତର ଜଣେ ସମ୍ରାଟ ___________ ଙ୍କ ଏକ ଶିଳାଲିପିରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଅଶୋକ

Question 10.
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଭାରତର ନାମ ________________ ଲେଖାଯାଇଛି ।
Answer:
ଭାରତମ୍

Question 11.
ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ହିନ୍ଦ, ହିନ୍ଦୁ କି ହିନ୍ଦୁ ରୂପରେ _____________ ଭାଷାରେ ଲିଖୁ ଥ‌ିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
Answer:
ପାର୍ସୀ

Question 12.
ପ୍ରାଚୀନ ___________ ଲୋକ ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ଇଣ୍ଡିକୋ ନାମରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।
Answer:
ଗ୍ରୀକ୍

Question 13.
ଚାଇନିଜ ଶବ୍ଦ ତିଆଟୁର ଅର୍ଥ ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ଦିବ୍ୟଗୁରୁ

Question 14.
ଜୁଆନଜାଙ୍ଗ ଭାରତରେ ______________ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
Answer:
ହୁଏନ୍‌ସାଂ

Question 15.
_____________ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ପାର୍ସୀ ଶିଳାଲେଖରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ନାମ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୦୦

Question 16.
_______________ ଗଛ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ସହିତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ।
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛ

Question 17.
ଚୀନାମାନେ ଭାରତପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ନାମ _____________ ଅଟେ ।
Answer:
ଯିଣ୍ଟ ବା ୟିନ୍ଦୁ

Question 18.
‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ’ର ଅର୍ଥ _____________ ଅଟେ ।
Answer:
ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି

Question 19.
ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଥମେ ______________ ଅଭିଲେଖରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ପାର୍ସି

Question 20.
ଆରବ ସାଗର ଭାରତର _____________ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ପଶ୍ଚିମ

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
(କ) ଦିବ୍ଯମୂର୍ତ୍ତି
(ଖ) ଦିବ୍ୟଗୁରୁ
(ଗ) ଦିବ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ
(ଘ) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(ଖ) ଦିବ୍ୟଗୁରୁ

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 2.
ଚୀନ୍ ପରିବ୍ରାଜକ ଫାହିୟାନ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ?
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ-ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଖ) ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ
(ଗ) ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ
(ଘ) କନିଷ୍ଠ
Answer:
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ-ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 3.
କେଉଁ ବୈଦେଶିକମାନେ ଭାରତକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ‘ଇଣ୍ଡିକେ’ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ?
(କ) ଚୀନାମାନେ
(ଖ) ପାର୍ସୀମାନେ
(ଗ) ଜର୍ମାନମାନେ
(ଘ) ଗ୍ରୀକ୍ଳାମାନେ
Answer:
(ଘ) ଗ୍ରୀକ୍ଳାମାନେ

Question 4.
ସିନ୍ଧୁଶବ୍ଦକୁ ହିନ୍ଦ, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ରୂପେ କେଉଁ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ଗ୍ରୀକ୍
(ଖ) ଲାଟିନ
(ଗ) ପାର୍ସି
(ଘ) ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ
Answer:
(ଗ) ପାର୍ସି

Question 5.
କେଉଁ ଦେଶର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଭାରତକୁ ୟିଣ୍ଟୁ ବା ‘ୟିନ୍ଦୁ’ ବୋଲି ଲେଖାଯାଇଛି ?
(କ) ମିଶର
(ଖ) ଚୀନ
(ଗ) ମେସୋପଟାମିଆ
(ଘ) ଘାନା
Answer:
(ଖ) ଚୀନ

Question 6.
ଆମ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନର ହିନ୍ଦୀ ସଂସ୍କରଣରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କଥାଟି ଲେଖାଯାଇଛି ?
(କ) ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
(ଗ) ସିନ୍ଧୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ
(ଖ) ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ
(ଘ) ସିନ୍ଧୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
Answer:
(କ) ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ

Question 7.
ଭାରତର ନାମକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଭାରତ
(ଖ) ମହାନ୍ ଭାରତ
(ଗ) ଭାରତମ୍
(ଘ) ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ
Answer:
(ଗ) ଭାରତମ୍

Question 8.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ପୁରାଣରେ ଭାରତ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ
(ଗ) ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ
(ଘ) ରାମାୟଣ
Answer:
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ

Question 9.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ‘ଭାରତବର୍ଷ’ର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ?
(କ) ଭରତ ଦେଶ
(ଖ) ଅନେକ ବର୍ଷର ଭାରତ
(ଗ) ଭାରତ ରାଷ୍ଟ୍ର
(ଘ) ଭରତଙ୍କ ଦେଶ
Answer:
(ଘ) ଭରତଙ୍କ ଦେଶ

Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ଅଟେ ?
(କ) ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ଦ୍ଵୀପ
(ଗ) ଯବାନମାନଙ୍କ ଦ୍ଵୀପ
(ଖ) ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପ
(ଘ) ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଥିବା ଦ୍ଵୀପ
Answer:
(ଖ) ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପ

Question 11.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବେଦରେ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ’ ବା ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି ଭାରତ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ଋଗ୍‌ ବେଦ
(ଖ) ସାମ୍ବବେଦ
(ଗ) ଯଜୁର୍ବେଦ
(ଘ) ଅଥର୍ବ ବେଦ
Answer:
(କ) ଋଗ୍‌ ବେଦ

Question 12.
ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ଭାରତର କେଉଁ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ପୂର୍ବ
(ଖ) ପଶ୍ଚିମ
(ଗ) ଦକ୍ଷିଣ
(ଘ) ଉତ୍ତର
Answer:
(ଘ) ଉତ୍ତର

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ
ସପ୍ତସିନ୍ଧବ ଆଜିର ଆସାମ
ପ୍ରାଗ୍ତିଷ ଭାରତ
ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ପ୍ରାଗ୍ତିଷ
ମହାଭାରତ ହିମାଳୟ
ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ ଭାରତ
ସପ୍ତସିନ୍ଧବ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ
ପ୍ରାଗ୍ତିଷ ଆଜିର ଆସାମ
ମହାଭାରତ ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ
ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ । ହିମାଳୟ

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 4 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବରେ ତୁମ ପାଖରେ ଥିବା ଇତିହାସର ଉତ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମ ପରିବାର କିମ୍ବା ଯଦି ତୁମେ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଛ, ତେବେ ତୁମ ଗ୍ରାମର ଇତିହାସ ଲେଖ । ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ତୁମକୁ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ କୁହ ।
Answer:
(ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ । ଏଠାରେ ଆମେ ଏକ ନମୁନା ପ୍ରଦାନ କରୁଛୁ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।)

ଆମେ ସିଂହପୁର ନାମକ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଅଛୁ । ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଏହି ଗ୍ରାମର କେତେକ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲୁ । ଏହି ଗ୍ରାମର ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୭୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଅର୍ଥାତ୍‌ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ । ମୋର ଜେଜେଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗୁଲାବର ସିଂହ ଯେକି ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ମୁଁ ଏହି ଖବର ଆମ ପରିବାର କାହାଣୀରୁ ଜାଣିଲି । ତାଙ୍କର ଦୁଇପୁତ୍ର ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ମୋର ପିତା ଅମର ସିଂହ ଥିଲେ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯଦିଓ ଆମେ ବାହାରେ ବସବାସ କରୁଛ ତଥାପି ଗ୍ରାମ ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ଓ ଯିବା ଆସିବା ଅଛି । ମୋର ଜେଜେଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ ତାଙ୍କର ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 2.
ଆମେ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରିପାରିବା କି ?
Answer:
ହଁ ଐତିହାସିକମାନେ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା ହୋଇପାରିବେ କାରଣ ଉଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସତ୍ୟର ଅନୁସନ୍ଧାନ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଐତିହାସିକ :

(୧) ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୌଣ ତଥ୍ୟ ଯଥା ଚିଠିପତ୍ର, ଡାଇରୀ, ସରକାରୀ କାଗଜପତ୍ର ଓ. ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାଗଜପତ୍ର, ରାଜିନାମା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(୨) ଐତିହାସିକମାନେ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଉତ୍ସକୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତି, ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ପୁନଃ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ଘଟଣାକୁ ତା’ର ଐତିହାସିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ।

(୩) ଐତିହାସିକମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟର ସଙ୍ଗତ ବିବରଣୀ ତିଆରି କରନ୍ତି ଯାହାକି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଏକ ଗ୍ରହଣୀୟ କାରଣ ଦର୍ଶାଇଥା’ନ୍ତି ।

(୪) ଐତିହାସିକମାନେ କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ନିକଟରୁ ଦେଖୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି ।

(୫) ଐତିହାସିକମାନେ ଅତୀତର ଘଟଣାକୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନ ଦେଲାବେଳେ ରହିଯାଇଥିବା ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି ।

ଗୁପ୍ତଚର :
(୧) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରନ୍ତି, ଅପରାତ୍ମକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଯେ ଏହା କ’ଣ ପାଇଁ ଘଟିଲା ।

(୨) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଵସନୀୟତାକୁ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ୟତା ବାହାର କରିବାପାଇଁ ପାରିପାର୍ଶ୍ଵକ ପ୍ରମାଣକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି ।

(୩) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଏକ ଅପରାଧ୍ଵକ ଘଟଣାକୁ ପୁନଃ ତିଆରି କରି ତା’ର କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ କାହିଁକି ଅପରାଧୀ ଏହି ଅପରାଧ କଲା ତାର ଏକ ତର୍କୀୟ ଉପସଂହାର ବାହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଛୋଟ ଛୋଟ ଘଟଣାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(୪) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଏକ ଅପରାଧରେ ଘଟିଥିବା

(୫) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକୁ ଦୂରକରିବା ସହ ଛୋଟ ଛୋଟ ଘଟଣାକୁ ଏକାଠି କରି ଅପରାଧୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ତାରିଖ ସହିତ କିଛି ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ :
Question (i)
ଏହି ତାରିଖଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟରେଖାରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ରଖନ୍ତୁ । ୩୨୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୩୨. ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୧୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୯୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୦୯୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୨୦୨୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ
Answer:

ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ
୧୯୦୦ ୩୨୩ ୧୦୦ ୧୦୦ ୩୨୩ ୧୦୯୦ ୨୦୨୪
BCE/BC BCE BCE/BC AD/CE AD/CE AD/CE AD/CE

Question (ii).
ଯଦି ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ୩୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (CE) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତେ, ତେବେ ସେ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀର ବୋଲି ଗଣାଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ଏହା କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତେ । ସେ ଯଦି ୩୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧ ୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ବୁଦ୍ଧ
ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କଠାରୁ ୩୨୦ + ୫୬୦ – ୧ = ୮୮୦ – ୧ = ୮୭୯ ବର୍ଷ ବଡ଼ ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ ବୁଦ୍ଧଦେବ ଜନ୍ମ ହେବାର ୮୭୯ ବର୍ଷ ପରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି ।

Question (iii).
ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ୧୮୨୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀର ଥିଲେ ? ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ?
Answer:
ଝାନ୍‌ସୀର ରାଣୀ ୧୮୨୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଥିଲେ । ଭାରତ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ଲାଭକଲା । ଏହା ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କ ଜନ୍ମର ୧୯୪୭ – ୧୮୨୮ = ୧୧୯ ବର୍ଷ ପରେ ।
ତେବେ, ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନତା ହେବାର ୧୧୯ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମହୋଇଥିଲେ ।

Question (iv).
୧୨,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବକୁ ଏକ ତାରିଖରେ ପରିଣତ କର ।
Answer:
ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୨୫ ମସିହାକୁ ଧରି ୧୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ତାରିଖ ସ୍ଥିର କରିବା ।
୧୨୦୦୦ – ୨୦୨୫ = ୯୯୭୫ + ୧ = ୯୯୭୬ BCE, ଅର୍ଥାତ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୯୯୭୬

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

Question 4.
ନିକଟସ୍ଥ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯୋଜନା କର । ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ରହିଛି ସେ ବିଷୟରେ କିଛି ପୂର୍ବ ଗବେଷଣା ସହିତ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଭ୍ରମଣ ସମୟର ଅନୁଭୂତିକୁ ଖାତାରେ ଲେଖ । ପରିଦର୍ଶନ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବିଷୟରେ କ’ଣ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଆକର୍ଷଣୀୟ |ମଜାଦାର ଥିଲା ତାହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ଲେଖ ।
Answer:
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ବୁଝିବାପାଇଁ ଏକ ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ :
ପ୍ରସ୍ତୁତି (Preparation) : ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍‌ରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି ଯେ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଜିନିଷ ବା ଦ୍ରବ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ରଖାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଥା ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି, ମାଟିପାତ୍ର, ସିଲ୍ ଓ ଅଳଙ୍କାର ରଖାଯାଇଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ରାଜା ଓ ମହାରାଜାମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଖଡ୍‌ଗ, ମୁକୁଟ, ଢାଲ, ବର୍ଚ୍ଛା, ଜାମା ଇତ୍ୟାଦି ଅଛି ।

ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ (During the visit) : ମୁଁ ଆଉ ମୋର କିଛି ସାଙ୍ଗ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଭଲଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲୁ । ଏହା କେଉଁ ସମୟର ଓ କେଉଁଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି ତାହାସବୁ ଏକ ନୋଟ୍ ଖାତାରେ ମୁଁ ଲେଖୁଲି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଭୌମବଂଶ, ଗଙ୍ଗବଂଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କର କିଛି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କଲୁ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଜୈନଧର୍ମ ଓ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଲୁ । ଭାରତର ମଧ୍ୟଯୁଗର କିଛି କଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଲୁ ।

ବିବରଣୀ (Report) : ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ବହୁତ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଥିଲା । ସବୁଠାରୁ ମଜାଦାର ଥିଲା ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ରାଜା ଓ ମହାରାଜାଙ୍କ ଖଡ୍‌ଗ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମାଟିପାତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସିଲ୍, ଅଳଙ୍କାର, ବୌଦ୍ଧମୂର୍ତ୍ତି, ଚିତ୍ରକଳା ଥୁଲା ମନୋମୁଗ୍‌ଧକର । ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର କିଛି ଝଲକ ଆମ ଆଖୁ ଖୋସି ଦେଇଥିଲା ।

Question 5.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଜଣେ ପ୍ରତତ୍ତ୍ବବିତ୍ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଏହା ଜାଣିବା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ, ସେ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ କୁହ ।
Answer:
ଏହା ଶ୍ରେଣୀଗୃହର କାର୍ଯ୍ୟ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମେ ଐତିହାସିକ ସମୟକୁ କିପରି ମାପ କରୁ ?
Answer:
ଐତିହାସିକ ସମୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ମାପ କରାଯାଏ । ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣାମାନ ଯଥା ଜଣେ ରାଜାଙ୍କର ରାଜତ୍ଵ ଆରମ୍ଭର ଦିନକୁ ଏକ ନୂଆଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ମନେକରି ସେହିଦିନଠାରୁ ସମୟ ବା ତାରିଖକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ ବା ଅବ୍ଦ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଏ । ସେହିପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ବା ଦିନ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ସମୟର ଗଣନା କରାଯାଏ । ଭାରତୀୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଏବଂ ଗ୍ରେଗୋରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ସମୟକୁ ମାପକରାଯାଏ ।

ଗ୍ରେଗୋରିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ବର୍ଷଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରଠାରୁ ସମୟକୁ AD ବା CE (Common Era) କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବର ସମୟକୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ BCE କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ବା ଜାଣିବାପାଇଁ କିପରି ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ ବା ଉତ୍ସ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବାପାଇଁ ବା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଉପାଦାନ ଆମର ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଓ ପାରିପାର୍ଶ୍ବକ ଧାରଣା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ନିମ୍ନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପାଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାତ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

(୧) ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନ – ମୂଳ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ବା ଲିଖ୍ କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଭୌତିକ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ- ଅଭିଲେଖମାନ, ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ, ଚିଠିପତ୍ର, ଡାଇରୀ, ସରକାରୀ କାଗଜପତ୍ର, ଫଟୋଚିତ୍ର, ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଖବରକାଗଜ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଇତିହାସକୁ ଜାଣିବା ବା ଲେଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।

(୨) ଦ୍ଵିତୀୟ ବା ପରବର୍ତୀ ଉପାଦାନ – ଯେଉଁସବୁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ବିଶ୍ଳେଷଣ କିମ୍ବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଉପାଦାନ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ- ପୁସ୍ତକ, ଲେଖା, ଦଲିଲ୍ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଓ ସମୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଇତ୍ୟାଦିଦ୍ୱାରା ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।

(୩) ମୌଖ୍ୟକ ଇତିହାସ – ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଐତିହାସିକମାନଙ୍କର ରେକର୍ଡ଼ କରି ରଖାଯାଇଥ‌ିବା ସାକ୍ଷାତକାର କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର କଥ୍ତ ବିବରଣୀ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଇତିହାସର ଉପାଦାନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।

Question 3.
ଆଦିମ ମାନବମାନେ କିପରି ବସବାସ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବକୁ ମଧ୍ଯ ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ମାନବ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷରୁ ୧୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା । ନିମ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ।

(୧) ଯାଯାବର ଓ ଶିକାରୀ–ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଏମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ । ବାଟରେ ଗଲାବେଳେ ପଥରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ । ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରି କିମ୍ବା ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ପେଟ ପୋଷୁଥିଲେ । ମାଛ ଧରି ମଧ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ।

(୨) ବାସସ୍ଥାନ – ସେମାନେ ଗଛର ଡାଳ, ପଥର, ପଶୁଚମଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରି ଘର ନିର୍ମାଣ କରି ଅସ୍ଥାୟୀଭାବେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ।

(୩) ସରଞ୍ଜାମ – ସେମାନେ ପଥରରେ ବିଭିନ୍ନ ସରଞ୍ଜାମ ଯଥା- ମୁଣ୍ଡିଆ ଛୁରୀ, ହାତ କୁରାଢ଼ି ଏବଂ ରାଞ୍ଚିବା ସରଞ୍ଜାମ ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରି ପଶୁ ଶିକାର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

(୪) ପୋଷାକ ପରିଧାନ – ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପଶୁ ଚମଡ଼ା, ଲୋମ ଏବଂ ଗଛତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ । ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡା ପଥର ଓ ଅଗ୍ନିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

Question 4.
କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବିଷ୍କାର ପରେ ଆଦିମାନବଙ୍କ ଜୀବନରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନମାନ ଆସିଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ବଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରୁଥିଲା । ଦଳବଦ୍ଧଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଏ ସ୍ଥାନରୁ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା । ମୁଖ୍ୟତଃ ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଥିଲା ଶିକାରୀ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହକାରୀର ଜୀବନ । ପ୍ରକୃତିରେ ଗଚ୍ଛିତ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସେମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଖାଉଥିଲେ । ତା’ ସାଙ୍ଗକୁ ସେମାନେ ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରି ସେମାନଙ୍କ ମାଂସ ଆହରଣ କରୁଥିଲେ ଆଦିମ ମାନବ ବିଶେଷକରି ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଏହି ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲା ।

କାଳକ୍ରମେ ସେମାନେ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଶିଖୁଲେ । ଫଳ ଖାଇ ଫୋପାଡ଼ି ଦେଉଥ‌ିବା ମଞ୍ଜିରୁ ଗଛ ହେବାର ଦେଖିବାପରେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । କୃଷିର ଉନ୍ନତି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ବିରାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲା । ସେମାନେ ଯଯାବର ଜୀବନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରି ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ବିଶେଷକରି ସେମାନେ ନଦୀ, ଝରଣା ଇତ୍ୟାଦି ଜଳ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ଥାନକୁ ଉଚିତ ମନେକରି ସେଠାରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା ଭାବରେ ରହିଲେ । ଏକ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ହାଣି ମାଟିକୁ ସମତୁଲ କରି ମଞ୍ଜି ବୁଣି କୃଷି କଲେ । କାଳକ୍ରମେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫସଲ ଚାଷ କରିବା ସହିତ ଗୋପାଳନ କଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ଯଥା ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ମଇଁଷି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ପ୍ରାଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ଗୃହପାଳିତ କଲେ ।

ସେମାନେ ବାଉଁଶ, ନଡ଼ା, କାଠ, ମାଟିରେ କୁଡ଼ିଆଘର କରି ରହିଲେ ଏବଂ କାଳକ୍ରମେ ସେଥୁରେ ସେମାନେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଅଧୂକ ଘର ସହିତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଘର କଲେ । ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବାରୁ କ୍ରମେ ଗ୍ରାମ ସୃଷ୍ଟିହେଲା । ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁସଙ୍ଘଟିତ ହେବା ସହିତ ଅନେକ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜା, ବିଧ୍ଵ ରୀତିନୀତି ଗଢ଼ିଉଠିଲା । ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଅଧ‌ିକ ଗ୍ରାମ ସୃଷ୍ଟିହେବା ସହିତ ମାନବ ସମାଜ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ବିବାହ ଆଦି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହେଲା । କ୍ରମେ ବୈଦିକଯୁଗର ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ବୈଦିଗ୍ ରୀତିନୀତିର ଜୀବନ ମଣିଷକୁ ସୁସଭ୍ୟ କରି ଗଢ଼ିତୋଳିଲା । ଗ୍ରାମର ମୁଖୁଆମାନେ ଚୟନ ହୋଇ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଧନ ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଲା ।

Question 5.
ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ କିପରି ଇତିହାସ ଲିଖନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ଇତିହାସର ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- (୧) ମୌକ ଉପାଦାନ, (୨) ପ୍ରନ୍‌ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନ, (୩) ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ, (୪) କଳାକୃତି ଉପାଦାନ । ମୌକ ଉପାଦାନ ବିଭିନ୍ନ କାହାଣୀ ଓ ଲୋକକଥାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ଯାହା ମୌଖ୍ୟକ ଭାବରେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଶୁଣାକଥା ରୂପେ ସମାଜରେ ରହିଥାଏ । ପ୍ରନୃତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଅତୀତର ବସ୍ତୁ ରୂପରେ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷର ଅବଶିଷ୍ଟାଶ ଯଥା- ସୌଧ, ସ୍ତୁପ, ମାନବ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କଙ୍କାଳ, ଉଭିଦର ଜୀବାଶ୍ମ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ସରଞ୍ଜାମ, ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି । ସେହିପରି ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ବେଦ, ପୁରାଣ, ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, କାବ୍ୟ, ନାଟକ, ଇତିହାସ ପୁସ୍ତକ, କାହାଣୀ, ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବିବରଣୀ ଇତ୍ୟାଦି । କଳାକୃତି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଚିତ୍ରକଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।

ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଇତିହାସର ଲିଖ୍ ଉପାଦାନ । ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥକୁ ବାଦେଲେ, ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ପୁସ୍ତକ ବା ଲେଖା ରହିଛି, ତାହା ଇତିହାସ ରଚନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପାଦେୟ, ଯଥା- କୌଟିଲ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର । ଏହି ପୁସ୍ତକଟିରେ ମୌର୍ଯ୍ୟଯୁଗର ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ବୈଦେଶିକ ବିବରଣୀ ଯଥା ମେଘାସ୍ଥିନିସ୍‌ଙ୍କ ଇଣ୍ଡିକା ଯାହାକି ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ ଉପରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଫାହିୟାନ ଓ ହୁଏନ୍‌ସାଂଙ୍କ ବିବରଣୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଇତିହାସ ଲିଖନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଅଛି । ଧର୍ମପୁସ୍ତକ ରୂପେ ବେଦ, ପୁରାଣ, ଉପନିଷଦ, ତ୍ରିପିଟକ ଆଦି ଭାରତ ଇତିହାସ ପୁନଃଗଠନରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଅଛି । ସୁତରାଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ ଇତିହାସ ରଚନାରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ଵ ବହନ କରେ ।

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ କୌଣସି ବର୍ଷ ‘ଶୂନ୍ୟ ବର୍ଷ’ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଇନାହିଁ । ପରନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ଅବଧୂ ପରେ ପ୍ରଥମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଗଣନା ହୋଇଥାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨ରୁ ୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତିବର୍ଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଏକ ସମୟରେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ, ସେହି ଦୁଇଟି ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ୩ ବର୍ଷ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ତେଣୁ ଏକ ବିଫୋର କମନ୍ ଏରା (BCE) ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ତାରିଖ ଏବଂ କମନ୍ ଏରା (CE) ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରିବାକୁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରି ୧ ବିୟୋଗ କରିବ । ଉପରୋକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨ + ୨ – ୧ = ୩ ଉତ୍ତର ଅଟେ ।

Question 3.
ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ମନେକର ଯେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୨୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ବୁଦ୍ଧ ୫୬୦ + ୨୦୨୬ – ୧ = ୨,୫୮୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 4.
୧୯୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସମୟରେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ତୁମ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେମାଆ, ବାପାମାଆ, ଭାଇଭଉଣୀ ଏବଂ ତୁମ ଜନ୍ମତାରିଖ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ହେଉଥ‌ିବା ବର୍ଷ ଏବଂ ଶେଷ ହେଉଥ‌ିବା ବର୍ଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
Answer:
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରନ୍ତୁ ।

Question 5.
ତୁମେ ତୁମ ମା’ ଏବଂ ବାପାଙ୍କ ପାଖରୁ ତୁମ ପରିବାରର ଅତି କମରେ ତିନି ପିଢ଼ି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବ କି ? ତୁମ ବାପା ମାଆ, ଜେଜେ ବାପା, ଜେଜେମା, ଗୋସେଇଁ ଜେଜେବାପା ଏବଂ ଗୋସେଇଁ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ସହିତ ଏକ ପାରିବାରିକ ବଂଶ ବୃକ୍ଷ ତିଆରି କର । ସେମାନଙ୍କ ନାମ, ଜୀବିକା ପାଇଁ ସେମାନେ କ’ଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର ଏଥିସହ ତୁମେ କେଉଁ ସୂତ୍ରରୁ ଏହି ସୂଚନା ପାଇଲ ତାହା ଲେଖ ।
Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ-1
ତୁମ ପରିବାରର ଅତୀତ ବିଷୟରେ ତୁମେ କିପରି ବିବରଣୀ ପାଇଲ ? ତୁମେ ଫଟୋଗ୍ରାଫି, ଡାଏରୀ, ପରିଚୟପତ୍ର କିମ୍ବା ତୁମ ପିତାମାତା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଭଳି ଜିନିଷ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛ କି ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 6.
ନିମ୍ନରେ ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସର କିଛି ଚିତ୍ର ଅଛି । ବସ୍ତଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ କାହାକୁ ସୂଚାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ତୁମେ ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକରୁ ପାଇଥିବା କୌଣସି ଏକ ସୂଚନା ଛବି ପାଖରେ ଥ‌ିବା ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ଲେଖ ।
Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ-2

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ-3
Answer:
ଚିତ୍ର (୧) – ଏହା ଏକ ପୁରାତନ ମୁଦ୍ରାର ଚିତ୍ର । ଏଥରେ ସେତେବେଳର ଶାସକଙ୍କ ଫଟୋ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଛି । ମୁଦ୍ରାରେ ଖଚିତ ଧାତୁ ଅନୁସାରେ ସେ ସମୟର ସମାଜର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ଆକଳନ କରିହୁଏ । ମୁଦ୍ରାରେ ଥ‌ିବା ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଧର୍ମୀୟ ଧାରଣ ଉପରେ ତଥ୍ୟ ମିଳିଥାଏ । ମୁଦ୍ରାରେ ଥ‌ିବା ମୂର୍ତ୍ତି ସେ ରାଜ୍ୟ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ଯୁଗ ବା ସମୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଇତିହାସ ଲିଖନରେ ମୁଦ୍ରା ଏକ ଉତ୍ସ ବା ଉପାଦାନ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ଚିତ୍ର (୨) – ଏହା ଏକ ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ଵ କାନ୍ଥର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମୂର୍ତ୍ତି । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଧାତୁ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ସେଥୁରୁ ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜର ଧର୍ମଧାରଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣାପଡ଼େ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଏହା କେଉଁ ସମୟର ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ ।

ଚିତ୍ର (୩) – ଏହା ସାରନାଥଠାରେ ଥ‌ିବା ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ସିଂହ ସ୍ତମ୍ବ (Lion pillar) । ଏହା ମୌର୍ଯ୍ୟ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବିଶେଷ ଉଦାହରଣ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆମ ଦେଶର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ (National emblem) ଅଟେ ।

ଚିତ୍ର (୪) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।

ଚିତ୍ର (୫) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।

ଚିତ୍ର (୬) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।

Question 7.
Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ-4
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ (ଚିତ୍ର ୪.୪) ଏକ ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ ଆଦିମାନବର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦେଖ । କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ଚିହ୍ନିପାରୁଛ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଇଁ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା ଏକ ଆଦିମ ମାନବ ବା ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ମାନବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଓ ସେମାନେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଅଛି ।

(୧) ଶିକାରୀ ଓ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଜୀବନ (Hunting and Gathering life) – ଆଦିମାନବମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଜାଣିନଥିଲେ । ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିରେ ଗଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଇତ୍ୟାଦି ସଂଗ୍ରହକରି ଖାଉଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେମାନେ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଶିକାର କରି ମାଂସ ଖାଉଥିଲେ ।

(୨) ସରଞ୍ଜାମ ନିର୍ମାଣ (Tool making) – ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ଆଦିମାନବମାନେ ପଥରରେ ବିଭିନ୍ନ ସରଞ୍ଜାମ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ପଥରରେ ହାତ କୁରାଢ଼ି, ମୁଣ୍ଡିଆ ଛୁରୀ, ହାତୁଡ଼ି, ରାଞ୍ଚିବା ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ମୁନିଆ ତୀର ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରୁଥିଲେ । ଏହି ସରଞ୍ଜାମଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ଶିକାର କରିବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ପୁରାତନ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳମାନଙ୍କରୁ ମିଳୁଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପଥର ଗୁଣ୍ଡ, ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଗୁଣ୍ଡ ହାତ, ଫଳ ଭିତରୁ ବାହାର କରାଇଥୁବା ମଞ୍ଜି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ସେମାନେ ପଥରରୁ ସରଞ୍ଜାମ ତିଆରି କରି ତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

(୩) ଅଗ୍ନି ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ତା’ର ବ୍ୟବହାର (Fire making and usage) – ଆଦିମାନବଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ପଥରକୁ ପଥରରେ ଘଷି ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନି ତିଆରି କରିବା ଶିଖୁଲେ । ପରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଲେ । ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରି ପଶୁଶିକାର ପରେ ମାଂସକୁ ପୋଡ଼ି ଖାଉଥିଲେ । ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଆଁର ହୁଳା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କେତେକ ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (Rock shelter)ରେ ମଧ୍ଯ ଚୁଲି ମିଳିଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ଅର୍ଥାତ୍ ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ମାନବ ଅଗ୍ନିର ବ୍ୟବହାର ଜାଣିସାରିଥିଲା ।

(୪) କଳା ଏବଂ ସଂକେତ (Art & Symbolism) – ପଥର ଶିଳା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କରେ କାନ୍ଥରେ ପ୍ରାଗ୍ଐତିହାସିକ ଯୁଗର କଳା ଯଥା- ଚିତ୍ର ବା ପଥରକଟା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପଶୁ, ମଣିଷ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ବିଶ୍ଵାସର ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା ।

(୫) ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଏବଂ ରହିବାସ୍ଥାନ – ଆଦିମାନବମାନଙ୍କର ଗୁମ୍ଫାଜୀବନ ସହିତ ଆମେ ପନରିଚିତ । ସେମାନେ ପଥର ଗୁମ୍ଫାରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇପାରୁଥିଲା ।

(୬) ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ପରମ୍ପରା – ଆଦିମାନବମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳମାନଙ୍କରେ କରୁଥିଲେ । ଏକତ୍ର ଏକାଠି ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଭୋଜିଭାତ କରୁଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁପରେ ମଶାଣି ବା କବର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ।

(୭) ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆଦିମାନ ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତିକରଣ ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରେ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡ କରିବାର ସରଞ୍ଜାମ, ଚୁଲି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବଶେକ୍ଷାଂଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକର :

Question 1.
ତୁମେ କେବେ ତୁମ ଘର ଭିତରେ ବା ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ପୁରୁଣା ମୁଦ୍ରା, ବହି, ପୋଷାକ, ଅଳଙ୍କାର କିମ୍ବା ବାସକୁସନ ଦେଖୁଛ କି ? ଏଭଳି ପୁରୁଣା ଘର କିମ୍ବା କୋଠା ଭଳି ବସ୍ତୁରୁ ଆମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସୂଚନା ପାଇପାରିବା ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

ଜିଗୋ ପଜଲ୍ – ଜିରୋ ପଜଲ୍ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ତଥା ପ୍ରକାରର କାଠ ଅଥବା କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ର ଅଂଶ ଯାହାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

Question 2.
ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥ‌ିବା ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଓ ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଉଭୟ ଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂମିକାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଯଦିଓ ଚିତ୍ରରେ ସେମାନେ ସ୍ଵଭାବିକ ଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛନ୍ତି ତଥାପି ଏହା ପୂରାପୂରି ଠିକ୍ ନୁହେଁ ଓ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ଏକ ପଥରର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ, ମହିଳାମାନେ ପଥରକୁ ରଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା କିଛି ଚିତ୍ରକଳା କରିଥାଇପାରନ୍ତି । ଉଭୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ପୁରୁଷମାନେ କିଛି ରୋଷେଇ କରିଥାଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ପିଲାମାନଙ୍କର ଯନ୍ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଇପାରନ୍ତି । ଆମ ପାଖରେ କେବଳ ସେ ସମୟର ସୀମିତ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଏଭଳି ଭୂମିକା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକରି ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ଆଦିମ ମାନବମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କୃଷି ଓ ଗୋପାଳନର ଦୃଶ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ପରିବାରର ମହିଳା ସଦସ୍ୟା ରନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ଦୃଶ୍ୟପଟ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ନିକଟରେ ଏକ ଜଳାଶୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି । ଲୋକମାନେ କୃଷି ସରଞ୍ଜାମ ବ୍ୟବହାରକରି ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି ।

  • ମେଣ୍ଢାଗୁଡ଼ିକ ଚରୁଛନ୍ତି ଏବଂ କୁକୁରଟିଏ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି ।
  • ଏହା ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟୟମାନ ହେଉଛି ।
  • ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କାଠ କାଟୁଛନ୍ତି ବା ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରୁଛନ୍ତି ।
  • ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ମାଟି ଚୁଲିରେ ରୋଷେଇ କରୁଛନ୍ତି ।
  • ପିଲାମାନେ ଖେଳିବା ଦେଖାଯାଉଛି ।
  • ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଚାଳଘର ଦେଖାଯାଉଛି ।

ସୁତରାଂ ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗ ଅନେକ ବାଟ ଆଗକୁ ଆସିସାରିଛି । ମାନବ ନୂତନ
ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛି ।

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଇତିହାସରେ ସମୟକୁ କିପରି ମପାଯାଉଛି ?
Answer:
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ପୃଥ‌ିବୀସାରା ଗ୍ରେଗୋରିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଇତିହାସର ତାରିଖ, ମସିହା ଓ ଯୁଗର ମାପ ବା ହିସାବ କରାଯାଉଛି ।

Question 2.
ଶତାବ୍ଦୀ କ’ଣ ?
Answer:
ଶହେ (୧୦୦) ବର୍ଷର ସମୟ ଅବଧ‌ିକୁ ଶତାବ୍ଦୀ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ସହସ୍ରାବ୍ଦ କ’ଣ ବୁଝାଅ ?
Answer:
ଏକ ହଜାର (୧୦୦୦) ବର୍ଷର ସମୟ ଅବଧ‌ିକୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦ କୁହାଯାଏ ।

Question 4.
କିଏ ଫସିଲ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପାଲିଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ ଫସିଲ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ଯାହାକି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ।

Question 5.
ନୂତନତ୍ତ୍ଵବିତ୍‌ମାନେ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‌ମାନେ ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।

Question 6.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ବବିତ୍‌ମାନେ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍‌ମାନେ ପୁରାତନ କାଳର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସ୍ଥାନ, ସଂସ୍କୃତି, ସଭ୍ୟତା, ଭୂଖନନ, ଅଭିଲେଖ ପଠନ, ଇତ୍ୟାଦି ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।

Question 7.
ଆଦିମାନବମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ ରଖୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆଦିମାନବମାନେ ମୁଖ୍ୟତ ପଶୁଶିକାର ଓ ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ ରଖୁଥିଲେ । ଏହାର କାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆବଶ୍ୟକତା ।

Question 8.
ବରଫ ଯୁଗ କ’ଣ ଅଟେ ?
Answer:
ଅତୀତର ଏକ ସମୟ ଯେତେବେଳେ ପୃଥ‌ିବୀ ବରଫଦ୍ଵାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା, ତାହା ବରଫ ଯୁଗ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।

Question 9.
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଉନ୍ନତି କିପରି କରିଥିଲ ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ତା’ର ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଥିଲା । ଅନେକ ସରଞ୍ଜାମ ଯଥା ଉନ୍ନତ ମାନର ପଥରର କୁରାଢ଼ି, ବ୍ଲେଡ ଓ ମାଟିପାତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ।

Question 10.
ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାପାଇଁ କେଉଁ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅଭିଲେଖ, ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଶ୍ଳେଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

Question 11.
ଐତିହାସିକମାନେ କିପରି ବିରୋଧୋକ୍ତି ଉତ୍ସକୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଐତିହାସିକମାନେ ମିଳିଥିବା ବିପରୀତ ଉପାଦାନକୁ ତର୍ଜମା କରି ସେଗୁଡ଼ିକର ଯଥାର୍ଥତା ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 12.
ଭାରତରେ ଦିନପଞ୍ଜିକା ବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଦିନପଞ୍ଜିକାଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗ, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାପାର୍ବଣର ଗଣନା କରି ତାରିଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଗ୍ରେଗୋରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର କ’ଣ ?
Answer:
ଏହା ହେଉଛି ଆଜିକାଲି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର । ଏହାକୁ ପୋପ ତ୍ରୟୋଦଶ ଗ୍ରେଗୋରୀ (Gregory – XIII) ୧୫୮୨ରେ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନଠାରୁ ଏହି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ (ବା AD or CE)ର ଗଣନା ହୋଇଆସୁଛି । ସେହିପରି ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ଘଟଣା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବଭାବେ ଏହି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ଗଣନା କରାଯାଉଛି ଯାହାକୁ (BC or BCE) କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ତାରିଖର ତଫାତକୁ ଐତିହାସିକମାନେ କିପରି ଗଣନା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ସମୁଦାୟ ବର୍ଷ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ସମୁଦାୟ ବର୍ଷକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି ୧ ବିଯୁକ୍ତ କଲେ ଯାହା ବାହାରିବ ତାହା ହେଉଛି ଉଭୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତଫାତର ବର୍ଷ ।

Question 3.
ଇତିହାସର ଉପାଦାନ ବା ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଇତିହାସର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା (୧) ପ୍ରସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉତ୍ସ, (୨) ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ, (୩) ଅଭିଲେଖ- ଗାରୀୟ ଉପାଦାନ ।

Question 4.
ଆଧୁନିକ ମାନବ ଆନୁମାନିକ ପୃଥ‌ିବୀରେ କେତେ ବର୍ଷ ହେବ ଆବିର୍ଭାବ କଲାଣି ?
Answer:
ଏହା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଏ ଯେ ଆଧୁନିକ ମାନବ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦,୦୦୦ (ତିନି ଲକ୍ଷ) ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆବିର୍ଭାବ ଘଟିଥିଲା ।

Question 5.
ଆଦିମାନବ ସମାଜକୁ କୃଷିର ଉନ୍ନତି କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିମାନବ ପ୍ରଥମେ ଶିକାରୀ–ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଜୀବନଧାରଣ କରି ଏକ ଯାଯାବର ରୂପେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଶିଖୁବା ପରେ ଆଦିମାନବ ସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ସହିତ ଅନେକ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିଜକୁ ଆବଦ୍ଧ କଲା

Question 6.
ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ପରିସୀମା ସବୁ କ’ଣ ?
Answer:
ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର କିଛି ସୀମା ଥାଏ । ସମୟ ସମୟରେ ତଥ୍ୟ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଫଳରେ ଇତିହାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନଥାଏ ।

Question 7.
ଐତିହାସିକମାନେ ଇତିହାସ ଲିଖନରେ କାହିଁକି ବହୁପ୍ରକାରର ଉପାଦାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଇତିହାସ ଲିଖନ ଏକ କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ । ଅତୀତର ଯେକୌଣସି ରାଜବଂଶ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସି ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ସୌଧ ହେଉ ତା’ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବାପାଇଁ ଐତିହାସିକମାନେ ଏକାଧିକ ଉତ୍ସ ବା ଉପାଦାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥା’ନ୍ତି । ଯଦି ଅଧିକାଂଶ ଉପାଦାନ କୌଣସି ବିଷୟବସ୍ତ ଉପରେ ପାଖାପାଖୁ ଏକମତ ହୁଏ ତେବେ ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟତା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥାଏ । ଯଦି ମିଳିଥିବା ଉପାଦାନରେ ବିରୁଦ୍ଧତା ଆସେ ତେବେ କେଉଁଟି ଅଧ‌ିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ତାହା ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଏ । କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଉତ୍ସରୁ ମିଳିଥିବା ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ସର୍ବଦା ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ।

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
Question 1.
ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଜଳବାୟୁ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଥିଲା ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠ ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥିଲା । ତେବେ ସେହି ଯୁଗକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଥଣ୍ଡା ଯୁଗ
(ଖ) ବରଫ ଯୁଗ
(ଗ) ଉଭୟ ‘କ’ ଓ ‘ଖ’
(ଘ) ଏଥୁମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(ଖ) ବରଫ ଯୁଗ

Question 2.
ଇତିହାସରେ ସମୟକୁ କିପରି ଗଣନା କରାଯାଏ ?
(କ) ଦିନ ଗଣନା କରି
(ଖ) ବର୍ଷ ଗଣନା କରି
(ଗ) ଘଣ୍ଟା ଗଣନା କରି
(ଘ) ମିନିଟ୍ ଗଣନା କରି
Answer:
(ଖ) ବର୍ଷ ଗଣନା କରି

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

Question 3.
ସହସ୍ରାବ୍ଦ କ’ଣ ?
(କ) ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଘ) ୧ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ସମୟ
Answer:
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ

Question 4.
ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
(କ) ପୃଥ‌ିବୀର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
(ଖ) ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି
(ଗ) ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବାଶ୍ମ
(ଘ) ଖନନଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଭଗ୍ନାବଶେଷ
Answer:
(ଖ) ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି

Question 5.
ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ କ’ଣ ?
(କ) ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଘ) ନିୟୁତ ବର୍ଷ ସମୟ
Answer:
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ

Question 6.
ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଓ ମାନବ ଜୀବାଶ୍ମ କିଏ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି :
(କ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ପାଲି ଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ
(ଘ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
Answer:
(ଗ) ପାଲି ଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ

Question 7.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମାନବ ସଂପ୍ରଦାୟ ବଢ଼ିଗଲା ପରେ ଜନତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ତଦାରଖ କରିବାପାଇଁ କିଏ ଦାୟୀ ରହୁଥିଲେ ?
(କ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି
(ଖ) କେହି ନ ଥିଲେ
(ଗ) ମୁଖ୍ୟ
(ଘ) ସମସ୍ତ ସମାଜ
Answer:
(ଗ) ମୁଖ୍ୟ

Question 8.
ଆଧୁନିକ ମାନବକୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ଯରୁ କେଉଁଟି କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଅସ୍ତ୍ରୋପିଥେକସ୍ ମାନବ
(ଖ) ଜାଭା ମାନବ
(ଗ) ଏରେକ୍ଟସ୍ ମାନବ
(ଘ) ହୋମୋ ସାପିୟନସ୍
Answer:
(ଘ) ହୋମୋ ସାପିୟନସ୍

Question 9.
ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନକୁ କିଏ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି ?
(କ) ଐତିହାସିକମାନେ
(ଖ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍‌ମାନେ
(ଗ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଏବଂ ଅଭିଲେଖ ଅଧ୍ୟୟନକାରୀମାନେ
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ

Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ

Question 10.
କିଏ ପୃଥୁବୀର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯଥା ମାଟି, ପଥର, ପାହାଡ଼ ଓ ପର୍ବତ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଅଂଶକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।
(କ) ପ୍ରକୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ
(ଘ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
Answer:
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍

Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 3 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ତୁମ ଗ୍ରାମ, ସହର ଓ ମହାନଗରରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଭୂମିରୂପ ଦେଖୁଛ ? ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା କେଉଁ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ଆଖପାଖରେ ଦେଖୁଛ ?
Answer:
ମୁଁ ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଛି ଯେଉଁଠାରେ ଭୂମିରୂପ ସମତଳ ଅଟେ । ଆମର ଏହି ଭୂମି ଉପରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ । ପାଖରେ ଥ‌ିବା ନଦୀର ଜଳ ବଢ଼ି ସମୟରେ କ୍ଷେତକୁ ମାଡ଼ିଆସି ତାହାକୁ ପଟୁମାଟିଦ୍ଵାରା ଉର୍ବର କରିଥାଏ । ଆମ ଅଞ୍ଚଳର କୃଷକମାନେ ଉଭୟ ଖରିଫ୍ ଓ ରବି ଫସଲ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି । ଅନେକ ଚାଷୀ ମଧ୍ଯ ପନିପରିବା ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମ ଦେଶର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ମାଳଭୂମି ରହିଛି । ସେହିପରି ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ରହିଅଛି । ମରୁଭୂମିମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିରୂପ ଯାହା ଆମ ଦେଶରେ ଥର୍ ମରୁଭୂମି ଭାବେ ରହିଅଛି ।

Question 2.
ଆସ ଛୋଟନାଗପୁରରୁ ପ୍ରୟାଗରାଜ ଏବଂ ଆଲମୋଡ଼ାକୁ କରିଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଯାତ୍ରାକୁ ଆଉଥରେ ପଢ଼ିବା ଓ ଦେଖ‌ିବା । ବାଟରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ତିନୋଟି ଭୂମିରୂପକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଆମେ ଛୋଟନାଗପୁରରୁ ପ୍ରୟାଗରାଜ ଏବଂ ଆଲମୋଡ଼ାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ ସାଧାରଣତଃ ତିନୋଟି ଭୂମିରୂପ ଦେଖୁଥାଉ ।
(୧) ଛୋଟନାଗପୁର ଏକ ମାଳଭୂମି ଅଟେ । ଏହା ପଥୁରିଆ କିନ୍ତୁ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏଠାରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପାହାଡ଼ ସହିତ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଛି । ଏହା ଭାରତର ପୂର୍ବରେ ଅଛି ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ଛତିଶଗଡ଼, ଓଡ଼ିଶା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କିଛି କିଛି ଅଂଶ ଏହା ମଧ୍ଯରେ ଅଛି ।

(୨) ପ୍ରୟାଗରାଜ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଗଙ୍ଗାନଦୀ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛି ଯାହାର ମୃତ୍ତିକା କୃଷି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗୀ । ଏହା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ।

(୩) ଆଲମୋଡ଼ା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଏକ ସୁନ୍ଦରତମ ସ୍ଥାନ ଯାହାକି କୁମାୟୁନ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀରେ ଅଛି ।

Question 3.
ଭାରତର କେତେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ସହିତ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଭୂମିରୂପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ତାହାର ତାଲିକା କର ।
Answer:
ଭାରତର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିରୂପ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
(କ) ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଅମରନାଥ, ବୈଷୋଦେବୀ, ବଦ୍ରିନାଥ, ମାଉଣ୍ଟଆବୁ ଇତ୍ୟାଦି ।
(ଖ) ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ପ୍ରୟାଗରାଜ, ହରିଦ୍ଵାର, ଋଷିକେଶ, ମଥୁରା, ଅମୃତସର, ବାରାଣସୀ ।
(ଗ) ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଦେବଗଡ଼, ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଇତ୍ୟାଦି ।
(ଘ) ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ପୁରୀ, ରାମେଶ୍ଵରମ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 4.
ଭୁଲ୍ କି ଠିକ୍ କୁହ ।
(କ) ହିମାଳୟ ହେଉଛି ଗୋଲାକାର ଶୀର୍ଷ ଥ‌ିବା ଯୁବ ଭଙ୍ଗିଳ ପର୍ବତ ।
(ଖ) ଗୋଟିଏ ପଟୁ ମାଳଭୂମି ପ୍ରାୟ ଉଠିକରି ଥାଏ ।
(ଗ) ପର୍ବତ ଓ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଭୂମିରୂପ ଅଟେ ।
(ଘ) ଭାରତର ପର୍ବତ, ମାଳଭୂମି ଓ ନଦୀରେ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବାସ କରନ୍ତି ।
(ଙ) ଗଙ୍ଗାନଦୀ, ଯମୁନାର ଏକ ଉପନଦୀ ଅଟେ ।
(ଚ) ମରୁଭୂମିରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
(ଛ) ବରଫ ତରଳିବା ହେତୁ ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।
(ଜି) ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପଟୁମାଟିରୁ ଉର୍ବର ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
(ଝ) ସବୁ ମରୁଭୂମି ଗରମ ଓ ଉଷ୍ଣ ।
Answer:
(କ) ଭୁଲ୍,
(ଖ) ଭୁଲ୍,
(ଗ) ଠିକ୍,
(ଘ) ଭୁଲ୍,
(ଙ) ଭୁଲ୍,
(ଚ) ଠିକ୍,
(ଛ) ଠିକ୍,
(କ) ଠିକ୍,
(ଝ) ଭୁଲ୍ ।

Question 5.
ସାରଣୀର ବାମ ପଟରେ ଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଡାହାଣ ପଟର ଠିକ୍ ଶବ୍ଦ ସହିତ ମିଳାଅ ।
Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ-4
Answer:

ଏଭେରେଷ୍ଟ ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତାରୋହଣ
ଭେଳା ନଦୀ
ଓଟ ମରୁଭୂମି
ମାଳଭୂମି ପୃଥ‌ିବୀର ଛାତ
ଗାଙ୍ଗେୟ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଧାନକ୍ଷେତ
ଜଳପଥ ଗଙ୍ଗା
କିଲିମଞ୍ଜର ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ଆଫ୍ରିକା
ଯମୁନା ଉପନଦୀ

Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିରୂପଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନ ଓ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ କିପରି ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିରୂପଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି, ପର୍ବତ ବା ପର୍ବତମାଳା, ମାଳଭୂମି ଏବଂ ସମତଳଭୂମି ।
ପର୍ବତ – ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥ ଭୂମିରୂପଠାରୁ ହଠାତ୍ ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ଉଚ୍ଚଭୂମିଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ବତ କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକର ଆଧାର ଭୂମି ପ୍ରଶସ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ବଢ଼ିବା ସହ କ୍ରମଶଃ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶଙ୍କୁ ଆକାରର ହୋଇଥାଏ । କିଛି ପର୍ବତର ଶିଖର ଅଧୂକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥ‌ିବାରୁ ତାହା ସର୍ବଦା ବରଫାବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥ‌ିବା ପର୍ବତର ବରଫ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ତରଳି ଏହା ନଦୀରେ ମିଶିଥାଏ । ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚତା, ଅଳ୍ପ ଢାଲୁ ଏବଂ ଗୋଲାକାର ଶୀର୍ଷଭୂମିକୁ ପାହାଡ଼ କୁହାଯାଏ ।

ମାଳଭୂମି : ମାଳଭୂମି ହେଉଛି ଏକ ଭୂମିରୂପ ଯାହା ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଭୂମିରୁ ତୀଖ ଭାବରେ ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ । ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଦୁଇଟି ପୁରାତନ ମାଳଭୂମି ଅଛି ଯଥା, ତିବ୍ଦତୀୟ ମାଳଭୂମି ଯାହାକି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଡେକାନ୍ ମାଳଭୂମି ।

ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ : ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରୁ ୩୦୦ ମିଟର ବା କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥ‌ିବା ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ଭୂମିକୁ ସମତଳଭୂମି କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଚଟକା ଏବଂ ଅତି କମ୍ ଢାଲୁ ବିଶିଷ୍ଟ । ଏଗୁଡ଼ିକରେ କୌଣସି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ କିମ୍ବା ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
ଭୂପୃଷ୍ଠର ଯେକୌଣସି ଭୂମିରୂପ ମାନବ ଜୀବନ ଧାରଣ ଏବଂ

(୧) ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବନ – ଅଧିକାଂଶ ପାର୍ବତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିପାଇଁ ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବନ କଷ୍ଟକର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସୁଖଦାୟକ ଅଟେ । ଯଦିଓ ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଥାଏ ତଥାପି ସେମାନେ କୃଷି, ଗୋପାଳନ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନରୁ ଏମାନେ ଉତ୍ତମ ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି । ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ଉଦ୍ଭଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁରେ ପରିପୂର୍ଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହିମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅଧ‌ିବାସୀମାନେ ବଞ୍ଚିବା ସହ ନିଜର ସଂସ୍କୃତିକୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚାଇ ରଖୁଛନ୍ତି ।

(୨) ମାଳଭୂମି – ମାଳଭୂମିମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ଯ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହର ବିଭିନ୍ନ ପନ୍ଥା ରହିଛି । କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଭରା । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଆଫ୍ରିକୀୟ ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁନା ଓ ହୀରାଖଣି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସେହିପରି ଭାରତର ଛୋଟନାଗପୁର ମାଳଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଲୌହ ଓ କୋଇଲା ଖଣି ରହିଅଛି ।

ମାଳଭୂମିର ପରିବେଶ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅଟେ । ଅଧିକାଂଶ ମାଳଭୂମିରେ ପଥୁରିଆ ମାଟି ଥୁବାରୁ ତାହା କୃଷି ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇନଥାଏ । ତେଣୁ ଅଧିକାଂଶ ଅଧ୍ୟାବାସୀ ଖଣିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ମାଳଭୂମିଗୁଡ଼ିକରେ ଅଧ୍ବକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜଳପ୍ରପାତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ସମତଳଭୂମିରେ ଜୀବନ – ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଅବବାହିକାରେ, ଉର୍ବର ସମତଳ ଭୂମିରେ ମାନବ ସଭ୍ୟତାମାନ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ପୃଥିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ପୃଥ‌ିବୀର ଅଧିକାଂଶ ବଡ଼ ନଗରୀ ସମତଳଭୂମି ଉପରେ ନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି । ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିକାଂଶ ଅଧିବାସୀଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା ହେଉଛି କୃଷି । କୃଷି ସହିତ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ବିଶେଷକରି ନୌବାଣିଜ୍ୟ, ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳର ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ ଯେତିକି ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ ସେତିକି ଗୌରବମୟ । ଅନେକ ରୀତିନୀତି, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ନୃତ୍ୟଗୀତରେ ଏମାନେ ଜୀବନ ବିତାଇଥା’ନ୍ତି । ସୁତରାଂ ମୋଟାମୋଟି ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିରୂପରେ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ ହେଉ କିମ୍ବା ମାଳଭୂମି କିମ୍ବା ସମତଳ ଭୂମିରେ ମାନବ ତା’ର ଜୀବନ ଧାରଣ ଏବଂ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିପାରିଛି । ଏହା ସହିତ ଏକ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାରେ ସେ ହୋଇଛି ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ ।

Question 2.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିରୂପ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଜୀବନର ଆହ୍ବାନ ଏବଂ ସୁଯୋଗଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଭୂପୃଷ୍ଠର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିରୂପରେ ଜୀବନ ଅନେକ ଆହ୍ଵାନ ଏବଂ ସୁଯୋଗ ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ । ତା’ ଭିତରେ ମନୁଷ୍ୟ ଅନେକ ବାଧାବିଘ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନା କରିଥାଏ ।

ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବନଧାରଣ ଏକ ଆହ୍ୱାନ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା, ଏସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଯଥା, ତୁଷାରପାତ, ଭୂସ୍ଖଳନ, ବାଦଲଫଟା ବର୍ଷା ଏବଂ ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା ମାଡ଼ି ଆସିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଡ଼ାଖାବଡ଼ା, ତୀଖ, ଅଣଓସାରିଆ ରାସ୍ତା ହୋଇଥିବାରୁ ଜୀବନ ସର୍ବଦା ବିପଦସଙ୍କୁଳ ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ କଷ୍ଟରେ ସେମାନେ ସୋପାନ କୃଷି କରିଥା’ନ୍ତି ।

ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁଯୋଗ କ’ଣ ? : ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରକୃତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଭରି ରହିଛି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉଭିଦ, ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା, ଏବେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏଠାକୁ ଆସିଥା’ନ୍ତି । ଯାହାଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଏକ ଉତ୍ତମ ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି ।

ମାଳଭୂମିରେ ଜୀବନ – ମାଳଭୂମିରେ ମଧ୍ଯ ଜନଜୀବନ ଅନେକ ସମୟରେ ବିପଦସଙ୍କୁଳ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଥ‌ିବା ତୀଖ ପାହାଡ଼ର କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକି ଅନେକ ସମୟରେ କୃଷିକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ । ମାଳଭୂମିକୁ କାଟି ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କରିବାଦ୍ଵାରା ବିକାଶର ପଥ ଖୋଲିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ମୃତ୍ତିକାକ୍ଷୟର କାରଣ ହୋଇଥିଲା ।

ମାଳଭୂମିରେ ସୁଯୋଗ – ମାଳଭୂମି ସାଧାରଣତଃ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥରେ ଭରପୂର । ଏହାକୁ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଭଣ୍ଡାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖଣି ଖନନ ଏବଂ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଉତ୍ତୋଳନ ଇତ୍ୟାଦି ଏକ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଏଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ; କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ସହିତ ରୋଜଗାର ମିଳିଥାଏ ।

ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବନର ଆହ୍ବାନ ଓ ସୁଯୋଗ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ କୃଷି, ବାଣିଜ୍ୟ, ବ୍ୟବସାୟ, ଗୋପାଳନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ଆଣି ଦେଇଥାଏ । ତେଣୁ ପୃଥ‌ିବୀର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମୟରେ ବନ୍ୟା, ବଢ଼ି, ମରୁଡ଼ି ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ସାମ୍‌ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି, ପ୍ରଦୂଷଣ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ଯ ଜନଜୀବନକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥ‌ିବା କିଛି ଆହ୍ବାନ ଦର୍ଶାଉଛି । ଶ୍ରେଣୀରେ ଦଳଗତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ର ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଲେଖ । ଏପରି ଅନେକ ଆହ୍ବାନ ଅସୁବିଧା ସେତ୍ତ୍ୱେ ଲୋକମାନେ କାହିଁକି ଏବେ ବି ପାହାଡ଼ରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି ସେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କର ।
Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ-1

Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ-2
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିଭଳି ଭାବରେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ଏହିସବୁ ବିପଦକୁ ସାମ୍‌ନା କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଜୀବନଯାପନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାକାର ପରି ବେଶ ସହିତ ନି ଜକୁ ଖାପ ଖୁଆଇ ଚାଲି ଥା’ନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ହଠାତ୍ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ହୁଏ, ହିମ ସ୍ଖଳନ ହୁଏ, ବାଦଲଫଟା ବର୍ଷା, ଭୂସ୍ଖଳନ, ପ୍ରବଳ ତୁଷାର ପାତ ଏବଂ ଥଣ୍ଡା ଲାଗି ରହିଥାଏ । ବେଳେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଏ । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ବେ ଏଠାରେ ମାନବ ଜୀବନଧାର ଣ କରିଥାଏ ।

Question 2.
ଚିତ୍ର ୩.୮ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭୂମିରୂପଗୁଡ଼ିକର ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୋଡ଼କୁ ବ୍ୟବହାର କର । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ‘ତିବ୍ବତୀୟ ମାଳଭୂମି’, ‘ରକି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ’, ନୀଳନଦୀର ସମତଳ ଭାଗ’ ।
Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ-3
Answer:
(୧) ତିବ୍ଦତୀୟ ମାଳଭୂମି ପାଇଁ ଆମେ ଗାଢ଼ ଧୂସର ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
(୨) ପଥୁରିଆ ରକି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଫିକା ଧୂସର ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
(୩) ନୀଳନଦୀ, ଆମାଜନ ନଦୀ, ମସିସିପି ଏବଂ ଗଙ୍ଗାନଦୀର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଫିକା ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।

ଚିତ୍ର ୩.୯ରେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଏକ ଅଂଶକୁ ଉପଗ୍ରହଦ୍ଵାର ବହୁ ଉଚ୍ଚରୁ ଉତ୍ତୋଳ ନ କରାଯାଇଥ୍ ବା ଫଟୋଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।

Question 3.
ଗାଙ୍ଗେୟ ସମତଳ କେଉଁ ରଙ୍ଗର ?
Answer:
ଗାଙ୍ଗେୟ ସମତଳ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଅଟେ ।

Question 4.
ଧଳା ରଙ୍ଗ କ’ଣ ଦର୍ଶାଉଛି ?
Answer:
ଚିତ୍ରରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଶିଖରରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଧଳା ରଙ୍ଗ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ।

Question 5.
ଚିତ୍ରର ନିମ୍ନରେ ବାମପଟେ ଥିବା ଧୂସର ରଙ୍ଗ କ’ଣ ଦର୍ଶାଉଛି ?
Answer:
ଏହା ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ମାଳଭୂମିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି ।

Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ

Question 6.
ତୁମେ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ନଦୀ ଉତ୍ସ କିମ୍ବା ସଙ୍ଗମର ଉଦାହରଣ ଦେଇପାରିବ କି ଯାହାକୁ କୌଣସି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଗଙ୍ଗାନଦୀ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ରତମ ନଦୀ । ଏହି ନଦୀ ବାହାରିଥିବା ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀ କ୍ଲାସିୟରକୁ ପବିତ୍ର ମନେକରାଯାଏ । ଗଙ୍ଗାନଦୀକୁ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାମାତା ବୋଲି ହିନ୍ଦୁମାନେ ମାନି ତା’ କୂଳରେ ସ୍ନାନ କରି ସମସ୍ତ ପୂଜା କ୍ରିୟାକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରୟୋଗରାଜ ବା ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମ କୁହାଯାଏ । ଏଠି ଅନୁଷ୍ଠିତ କୁମ୍ଭମେଳା ବିଶ୍ଵପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତି ।

Question 7.
ନିକଟସ୍ଥ ନଦୀକୁ ଯାଅ ଏବଂ ସେଠାରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ହେଉ କି ସାଂସ୍କୃତିକ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ଲିପିବଦ୍ଧ କର ଏବଂ ତୁମ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।)

Question 8.
ଭାରତର କେତେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଭୂମିରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
Answer:
ଭାରତରେ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ରହିଛି । କେତେକ ପର୍ବତ ଉପରେ, କେତେକ ମାଳଭୂମିରେ ଏବଂ କେତେକ ସମତଳଭୂମି ଉପରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ସିମଳା, ମନାଲି, ଲେହ ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ରହିଅଛି । ସେହିପରି ଜୟସାଲମେର, ବିକାନୀର ଥର୍ ମରୁଭୂମିରେ ରହିଅଛି । ସେହିପରି ବନାରସ, ଋଷିକେଶ ଏବଂ ହରିଦ୍ଵାର ଗଙ୍ଗାନଦୀର ସମତଳଭୂମି ଉପରେ ରହିଅଛି ।

ମରୁଭୂମି – କମ୍ ଦୃଷ୍ଟିପାତ ସହିତ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖୁଲା ଅଞ୍ଚଳକୁ ମରୁଭୂମି କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକର ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ ମଧ୍ଯ ଅନନ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ଆଫ୍ରିକାର ସାହାରା ମରୁଭୂମି, ଭାରତର ଥର୍ ମରୁଭୂମି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରମ ଅଟେ । କିନ୍ତୁ ଏସିଆର ଗୋବି ମରୁଭୂମି ଥଣ୍ଡା ଅଟେ । କେତେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଆଣ୍ଟର୍କଟିକା ମହାଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ମରୁଭୂମି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ଵେ ଅଧିକାଂଶ ମରୁଭୂମିରେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ବସଦ. 2 କରନ୍ତି । ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୂମିରୂପକୁ ନିଜର ଘର କରିପାରିଛି ।

ଆସ ଜାଣିବା :

Question 1.
ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ– ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଦଳ ଗଠନ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଖପାଖକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାପାଇଁ ସୂଚନା ଦିଆଯିବ ଏବଂ ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କରି ଅନ୍ୟ ଦଳ ସହ ତୁଳନା କର । ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଭୂମିରୂପ ଦେଖୁଛ ? କିଛି କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବା ପାଖାପାଖୁ ୫୦ କିଲୋମିଟର ଭିତରେ ଏହା ବଦଳି ଯିବ କି ?
Answer:
ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଆମେ ଯେଉଁ ଭୂମିରୂପ ଦେଖୁଛୁ, ସେଥ‌ିରେ କିଛିଟା ଫରକ ରହିଛି, କେଉଁଠି ସମତଳ ଭୂମି ତ କେଉଁଠି ଢାଲୁ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ କେଉଁଠି ମାଳଭୂମିର ତୀଖ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଇତ୍ୟାଦି । କିନ୍ତୁ ଯେକୌଣସି ଭୂମିରୂପ ପ୍ରାୟ ୫୦ କିଲୋମିଟର ଭିତରେ ବଦଳି ନଥାଏ ।

Question 2.
ଦଳରେ, ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ କରିଥିବା ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ବାଟରେ ଦେଖୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଅନ୍ୟ ଦଳ ସହ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟଦେଇ ଯାତ୍ରା କରୁ ଆମେ ବାଟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଦେଖୁ; ଯଥା- ପର୍ବତ, ମାଳଭୂମି, ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ । ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ଯରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା କଲେ ଏସବୁ ଭୂମିରୂପ ଦେଖିବା ଏକ ପ୍ରକାର ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଭୂମିରୂପ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଏକ ଭୌତିକ ଅଂଶ ଅଟେ । ଭୂମିରୂପ ଗଠନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ନେଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ପରିବେଶ ଓ ଜୀବନ ସହିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ।

ଭୂମିରୂପକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯଥା- ପର୍ବତ, ମାଳଭୂମି ଏବଂ ସମତଳଭୂମି ।

ଭୂମିରୂପଗୁଡ଼ିକର ଜଳବାୟୁ ଭିନ୍ନ ଅଟେ ଏବଂ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଭିଦ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବାସ କରନ୍ତି ।

ମନୁଷ୍ୟ ସବୁପ୍ରକାର ଭୂମିରୂପ ସହ ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ପାରିଛି । କେବଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଅନୁଯାୟୀ କମ୍ ବେଶୀ ହୋଇଥାଏ ।

ଏହି ଶ୍ଳୋକର ଆଧାରରେ ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନର ଆଲୋଚନା କର ।

Question 1.
ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବ ମହାସାଗରର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ତୁମେ ଚିତ୍ର ୫.୨ରେ ଏହି ମହାସାଗର ଏବଂ ପର୍ବତର ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ କି ‘?
Answer:
ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବ ମହାସାଗର ସୂଚାଏ ଯେ ଭାରତରେ ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବ ସାଗର ଓ ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ରହିଅଛି । ସେହିପରି ପର୍ବତ ଦେବତା କହିଲେ ଆମ ଦେଶର ‘ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳାକୁ’’ ବୁଝାଏ ଯାହା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି ।

Question 2.
ଗଙ୍ଗା ସମ୍ପର୍କରେ କାହିଁକି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ? (ସୂଚନା : ଏହାର ଅନେକ କାରଣ ଥାଇପାରେ)
Answer:
ମହାକବି କାଳିଦାସ ତାଙ୍କ କୁମାରସମ୍ଭବଂ କାବ୍ୟରେ ଗଙ୍ଗାନଦୀକୁ ଭାରତର ପବିତ୍ର ଓ ପୁଣ୍ୟତୋୟା ନଦୀ ଭାବରେ ଅନେକ କାରଣପାଇଁ ବର୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ ଗଙ୍ଗାନଦୀ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଏବଂ ଐଶ୍ୱରୀକତାର ପ୍ରତୀକ ଯାହାକି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଦେବୀ ରୂପେ ବହିଆସିଛି ଓ କୁମାର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହାର ପବିତ୍ର ପାଣିକୁ ଆମେ ଅନେକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଇଥାଉ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭୂମିରୂପ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଭୂମିରୂପ ସାଧାରଣତଃ ତିନି (୩) ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ଯଥା- ପାର୍ବତ୍ୟଭୂମି, ମାଳଭୂମି ଓ ସମତଳ ଭୂମି ।

Class 6 Social Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ଜୀବନ

Question 2.
ଏପରି ଏକ ପର୍ବତର ନାମ ଲେଖ ଯାହା ଏକ ପର୍ବତମାଳାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ ।
Answer:
ଆଫ୍ରିକାର କିଲିମଞ୍ଜର ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ଯାହା ଏକ ଗୋଟିକିଆ ପର୍ବତ । ଏହା କୌଣସି ପର୍ବତମାଳାର ଅଂଶ ନୁହେଁ ।

Question 3.
ପାହାଡ଼ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ ।
Answer:
ପାହାଡ଼ କହିଲେ ସମତଳଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ବୁଝାଏ । କିନ୍ତୁ ପର୍ବତ ତୁଳନାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ବହୁତ କମ୍ ଅଟନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକର ଉପରିଭାଗ ଗୋଲାକାର ଥାଏ ଏବଂ ତଳୁ ଉପରକୁ ସୋପାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ କମ୍ ଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ କାର୍ଡ଼ମମ୍ ପାହାଡ଼, ଆନାମଲାଇ ପାହାଡ଼ ।

Question 4.
ମାଳଭୂମିଗୁଡ଼ିକ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କଠାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଭୂମିରୂପ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ଅଟନ୍ତି । କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ଯଦିଓ ଉଭୟ ମାଳଭୂମି ଓ ସମତଳଭୂମିର ପୃଷ୍ଠଭାଗ ଚଟକା ଏବଂ ଭୂସମାନ୍ତର ତଥାପି ମାଳଭୂମିଗୁଡ଼ିକର ଏକ ପାଖି ତୀଖ ଏବଂ ଉଚ୍ଚା ମାଳଭୂମିର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ପଥୁରିଆ ଅଟେ ।

Question 5.
ତୁଷାର କ’ଣ ?
Answer:
ଜଳର କଠିନ ଅବସ୍ଥାକୁ ତୁଷାର କୁହାଯାଏ । ଏହା ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବର୍ଷଣ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଥାଏ ତାହା ଏକ ଧବଳ ଚାଦର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ।

Question 6.
ତୁଷାର ବର୍ଷଣ ବା ବୃଷ୍ଟି କେଉଁ ଆକାରରେ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଅଧିକାଂଶ ତୁଷାର ବର୍ଷଣ ବର୍ଷା ଏବଂ ନୂଆପଥର ରୂପରେ ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ଭାରତରେ ତୁମେ କେଉଁ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହିସବୁ ତୁଷାର ବର୍ଷଣ ଦେଖୁଛ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତରେ ତୁଷାର ବୃଷ୍ଟି ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଯଥା ଲଦାଖ୍, କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ସିକିମ୍ ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ହୋଇଥାଏ ।

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 12 Earth, Moon, and the Sun Notes can make exam preparation more effective.

Earth, Moon, and the Sun Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 12 Notes

Rotation of the Earth

  • Rotation is the motion in which all parts of an object move in circles around an imaginary line (axis) that passes through it.
  • The Earth rotates (spins) on its own axis in space, which is an imaginary line passing through the geographic North Pole and the South Pole.
  • When viewed from above the North Pole, the Earth rotates in the anticlockwise direction, that is, from west to east.
  • The Earth completes one rotation in about 24 hours, file Sun appears to rise in the east and set in the west, and its position in the sky changes during the day.
  • This apparent motion of the Sun is due to the rotation of the Earth, not because the Sun moves around the Earth.
    Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 1
    Ancient Indian astronomer, Aryabhata, explained that the apparent westward motion of stars is due to Earth’s rotation and calculated the time for one rotation of the Earth to be about 23 hours 56 minutes 4.1 seconds, which is very close to the presently accepted value.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Day-Night Cycle

  • At any instant, sunlight falls only on half of the Earth, while the other half remains dark. The half of the Earth that faces the Sun has day, and the half that faces away from the Sun has night.
  • As the Earth rotates from west to east, any place on its surface moves into sunlight (sunrise), then to a position where the Sun is highest in the sky (noon), and then out of sunlight (sunset), giving rise to the day-night cycle.
  • In India, sunrise occurs first in the eastern parts and later in western parts because the Earth rotates from west to east.
    Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 2

Apparent Motion of Stars and Moon

  • The stars, like the Sun, also appear to move across the sky because of the Earth’s rotation.
  • The Earth’s axis points very close to the Pole Star (Dhruva Tara) in the Northern Hemisphere, so the Pole Star appears nearly stationary in the sky. Other stars appear to move in circular paths around the Pole Star.
  • In long-exposure photographs, the apparent motion of stars due to Earth’s rotation is recorded as arcs of circles called star trails.
  • The moon also appears to rise in the east and set in the west due to the Earth’s rotation from west to east.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Revolution of the Earth

  • Revolution is the motion of an object around another object.
  • The Earth revolves around the Sun in an almost circular path called an orbit. It takes about 365 days and 6 hours for one complete revolution.

Changing View of Night Sky from the Earth

As the Earth revolves around the Sun, the night side of the Earth faces different directions in space at different times of the year.

Different patterns of stars (constellations) are seen in the sky at a fixed time of night in different months.

Indigenous communities such as the Bhil and Pawara in western India used the appearance of certain star patterns in the sky as markers for the arrival of monsoon rains.
Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 3

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Seasons on the Earth

The Earth’s axis of rotation is tilted with respect to its orbit around the Sun. The Earth maintains this tilt in the same direction in space as it revolves around the Sun.

Seasons are caused by the tilt of the Earth’s axis and the spherical shape of the Earth, which lead to variations in the duration and intensity of sunlight received at different places during the year.

In June, the Northern Hemisphere is tilted towards the Sun, while the Southern Hemisphere is tilted away. The same amount of sunlight falls on a smaller area in the Northern Hemisphere as compared to the Southern Hemisphere due to the spherical shape of the Earth’s surface, so the sunlight is more intense in the Northern hemisphere.

The Northern Hemisphere also receives sunlight for more than 12 hours a day in June, so days are longer and nights shorter. Therefore, the Northern Hemisphere has summer in June, while the Southern Hemisphere has winter at the same time.
Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 4
Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

In December, the situation is reversed. The Northern Hemisphere is tilted away from the Sun, receives less intense sunlight and has shorter days, leading to winter, while the Southern Hemisphere experiences summer.

Near the Equator, the length of day and night is almost always about 12 hours each, and the intensity of sunlight changes very little over the year. Therefore, regions near the Equator, including some southern states oflndia, do not experience very prominent seasons. However, local geographical factors can influence the climate of these regions.

NOTE: Two incorrect explanations often given for seasons are:

  • The hemisphere tilted towards the Sun is closer to it.
  • The oval shape of the Earth’s orbit makes the distance from the Sun vary greatly.

In reality, the differences in the Earth’s distance from the Sun over the year are small and are not the cause of seasons, and the Earth is actually closest to the Sun in January.

Solstices, Equinoxes, and Regional Effects

  • In the Northern Hemisphere, the longest clay and shortest night occur around 21 June, called the summer solstice. The shortest day and longest night occur around 22 December, called the winter solstice.
  • Around 21 March and 23 September, day and night are nearly equal in length; these clays are called equinoxes (spring equinox and autumn equinox).
  • At the North Pole, the Sun rises around 21 March and remains above the horizon for about six months, then sets around 22 September, after which there is almost six months of darkness. The South Pole experiences the opposite pattern.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Eclipses

Solar Eclipse

A solar eclipse occurs when the Moon comes between the Sun and the Earth in such a way that it blocks sunlight from reaching a part of the Earth.

The apparent size of an object depends on its actual size and its distance from the observer. Although the Sun is much larger than the Moon, it is very far away, while the Moon is much closer to the Earth; therefore, the Sun and the Moon appear nearly the same size in the sky.

Because their apparent sizes are similar, the Moon can cover the entire disc of the Sun, causing a total solar eclipse.

During a solar eclipse, the shadow of the Moon falls on a small region of the Earth’s surface.

In the central dark part of this region, the Sun is completely covered, and people see a total solar eclipse. In the surrounding region, where only part of the Sun is covered by the Moon, people see a partial solar eclipse.
Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 5

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

As the Moon moves along its orbit and the Earth continues to rotate, the Moon’s shadow moves across the Earth’s surface; therefore, a total solar eclipse is visible at any one place only for a short time.

CAUTION: Even during a solar eclipse, sunlight is strong never look directly at the Sun, whether during an eclipse or like eclipse goggles or projection techniques should be used.

The planets Mercury and Venus revolve around the Sun between the Earth and the Sun but they do not cause eclipses. These planets, though larger than the Moon, are much farther from the Earth, so their apparent sizes are much smaller and they cannot block the Sun.

When Venus passes between the Sun and the Earth, it appears aS a tiny black dot moving across the Sun’s bright face; this rare event is called a Transit of Venus.

Lunar Eclipse

A lunar eclipse occurs when the Earth comes between the Sun and the Moon, so that sunlight cannot reach the Moon directly.

When the Moon passes completely into the Earth’s shadow, it is called a total lunar eclipse. When only a part of the Moon enters the Earth’s shadow and the rest remains sunlit, it is called a partial lunar eclipse.
Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12 5
During a total lunar eclipse, the bright disc of the Moon appears dark red in colour and remains so until the Moon moves out of the Earth’s shadow.

Unlike the Sun, the eclipsed full Moon can be safely watched with the naked eye, without any special protection.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Rotation of the Earth

  • Earth rotates on its axis from west to east.
  • This makes the Sun appear to move from east to west as observed from Earth.
  • One rotation takes about 24 hours, causing day and night.

Effect of the Tilt

  • The hemisphere tilted toward the Sun gets concentrated direct sunlight and longer days, causing summer.
  • The opposite hemisphere receives less direct sunlight and shorter days, causing winter.

Season in June
In June, the Northern Hemisphere is tilted toward the Sun.

  • Summer in the Northern Hemisphere.
  • Winter in the Southern Hemisphere
  • Summer Solstice: Longest day (21 June in the Northern Hemisphere)

Seasons in March and September

  • Equinoxes: Around 21 March (spring equinox) and 23 September (autumn equinox).
  • The Earth’s axis is not tilted toward or away from the Sun.
  • Both hemispheres receive equal amounts of sunlight, resulting in nearly equal day and night durations.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Season in December
In December, the Southern Hemisphere is tilted toward the Sun.

  • Winter in the Northern Hemisphere
  • Summer in the Southern Hemisphere.
  • Winter Solstice: Shortest day (22 December in the Northern Hemisphere).

Revolution of the Earth

The Earth revolves around the Sun in an orbit, completing one revolution in about 365 days and 6 hours.

Changing View of the Night Sky Annually
The stars visible in the night sky change throughout the year due to Earth’s revolution around the Sun.

Seasons

  • Seasons occur mainly because of the tilt of the Earth’s axis and the spherical shape of the Earth.
  • This tilt makes sunlight fall differently on different parts of Earth during the year.

Eclipses

  • Eclipses happen when the Sun, Moon and the Earth come in a straight line.
  • Eclipses can be total or partial, depending on the alignment of the Sun, Moon, and the Earth.

Earth, Moon, and the Sun Class 7 Notes Science Chapter 12

Solar Eclipse

A solar eclipse occurs when the Moon comes between the Sun and the Earth, blocking the sunlight from reaching the Earth.
CAUTION: Viewing a solar eclipse requires safety precautions to protect the eyes.

Lunar Eclipse
A lunar eclipse happens when the Earth comes between the Sun and the Moon and blocks sunlight from reaching the Moon. Viewing a Lunar eclipse is safe with the naked eye.

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 2 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
(କ) ମହାଦେଶ
(ଖ) ମହାସାଗର
(ଗ) ଦ୍ଵୀପ
Answer:
(କ) ମହାଦେଶ – ଏକ ନିରନ୍ତର ବିସ୍ତାରିତ ଭୂଖଣ୍ଡ (ବିଶାଳ ଭୂମି)କୁ ମହାଦେଶ କୁହାଯାଏ, ଯଥା- ଏସିଆ, ୟୁରୋପ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ।
(ଖ) ମହାସାଗର – ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ବିଶାଳ ଜଳରାଶିକୁ ମହାସାଗର କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ- ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର, ଭାରତ ମହାସାଗର, ଆଟ୍‌ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ।
(ଗ) ଦ୍ଵୀପ – ଯେଉଁ ସ୍ଥଳଦ ଗର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଜଳ ଘେରିକର ଥାଏ ତାକୁ ନୀପ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଆମ- ସୁଞ୍ଜ ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 2.
ଆସ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା – ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥ‌ିବା ମାନଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନ ଦେଖ୍, ଏକ କାଗଜରେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରଙ୍ଗ କର । ତା’ପରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶର ମାନଚିତ୍ର ସହିତ ତୁମ ଚିତ୍ରକୁ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 3.
ଆସ କରିବା – ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ପୃଥ‌ିବୀର ରେଖାଙ୍କିତ ମାନଚିତ୍ରରେ ମହାଦେଶ ଓ ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-2
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 4.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପୂରଣ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
(ISLAND, PACIFIC, ANTARCTICA, PLASTIC, AUSTRALIA, CONTINENT, OXYGEN, GREENLAND, EURASIA, T-SUNAMI)
Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-3

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-4
Answer:
Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-5

ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ତଳକୁ ଖସି ଯାଆନ୍ତୁ
୧। ସମୁଦ୍ରରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ । ୨। ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦ୍ଵୀପ
୩ । ଭୂଖଣ୍ଡର ଏକ ବିଶାଳ ବିସ୍ତୃତି ୪ । ସମୁଦ୍ରରୁ ଏକ ବିରାଟ ବିନାଶକାରୀ ତରଙ୍ଗ ବା ସୁନାମୀ ।
୬ । ଏକ ବିଶାଳ ମହାଦେଶ ଯାହାର ଭାରତ ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ । ୫ । ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ମହାଦେଶ
୮ । ସମୁଦ୍ର ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ । ୭। ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାର ।
୧୦ । ସବୁଠାରୁ ଥଣ୍ଡା ମହାଦେଶ ୯ । ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵାରା ଘେରି ରହିଥ‌ିବା ଏକ ଭୂଖଣ୍ଡ
(କିନ୍ତୁ ଏକ ମହାଦେଶ ନୁହେଁ)

 

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ କ’ଣ ? ସେଗୁଡ଼ିକ କିପରି ନାମିତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବଣ୍ଟନ କିପରି ହୋଇଛି ?
Answer:
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀକୁ ସାଧାରଣତଃ ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ଏହାର ଜଳଭାଗ ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-6 ଥିବାବେଳେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-7 ଅଛି ।

ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ବିଶାଳ ଜଳରାଶିକୁ ମହାସାଗର କୁହାଯାଏ । ଏହା ପାଞ୍ଚଟି ମହାସାଗର ଭାବେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାସ୍ତବରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି ।

ସେହିପରି ସମଗ୍ର ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ୭ଟି ମହାଦେଶରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା, ୟୁରୋପ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ।

ଏସିଆ ମହାଦେଶ – ଏସିଆ ମହାଦେଶ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମହାଦେଶ ଏବଂ ଏହା ଆୟତନରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ । ଏହା ୟୁରୋପଠାରୁ ଉରାଲ ପର୍ବତଦ୍ଵାରା ଅଲଗା ହୋଇଛି । ଉଭୟ ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପକୁ ଏକତ୍ର ରୂପରେ ୟୁରେସିଆ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମହାଦେଶକୁ ତିନୋଟି ମହାସାଗର ଘେରି ରହିଛି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର, ପୂର୍ବରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ରହିଅଛି ।

ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶ – ଏହି ମହାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଅକ୍ଷାଂଶ ଯାଇଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା କର୍କଟ କ୍ରାନ୍ତି, ବିଷୁବରେଖା ଏବଂ ମକରକ୍ରାନ୍ତି । ପ୍ରାମାଣିକ ମଧ୍ଯରେଖା (ପ୍ରାଇମ୍ ମେରିଡ଼ିଆନ୍) ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାଦେଶ ଦେଇଯାଇଅଛି । ଏସିଆ ମହାଦେଶ ଭଳି ଏହାର ମଧ୍ୟ ତିନିପାର୍ଶ୍ଵରେ ଜଳରାଶି ରହିଅଛି । ଏସିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାକୁ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ଅଲଗା କରିଅଛି ।

ଉତ୍ତର ଆମେରିକା – ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ତିନୋଟି ମହାସାଗର ଦ୍ଵାରା ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର, ପୂର୍ବରେ ଆଟ୍‌ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ରହିଅଛି । ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ପାନାମା ଇସ୍ତମାସ୍‌ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ତାକୁ ଅଲଗା କରି ରଖୁଛି ।

ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା : ଏହାର ମଧ୍ୟ ତିନିପଟେ ପ୍ରାୟ ମହାସାଗରମାନ ଘେରି ରହିଛି । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର, ପୂର୍ବରେ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର ରହିଅଛି ।

ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା : ଏହି ମହାଦେଶ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଛି । ଏହି ମହାଦେଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବରଫାବୃତ ରହୁଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ବରଫ ମହାଦେଶ ବା ଧବଳ ମହାଦେଶ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମହାଦେଶରେ ମନୁଷ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।

ୟୁରୋପ : ଏହି ମହାଦେଶ ଏସିଆ ମହାଦେଶ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ପଶ୍ଚିମରେ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର, ଉତ୍ତରରେ ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଭୂମଧ୍ଯସାଗର ରହିଅଛି ।

ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ : ଏହି ମହାଦେଶ ସବୁଠାରୁ ସାନ ମହାଦେଶ । ଏହା ଏକ ଦ୍ଵୀପ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ଚାରିପଟେ ସମୁଦ୍ର ରହିଅଛି ।

ପଞ୍ଚ ମହାସାଗର : ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏକ ବିଶାଳ ଜଳରାଶି ରହିଅଛି । ଏହାର ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇ ରହିଅଛି । ଏହି ଜଳରାଶିକୁ ପାଞ୍ଚଟି ମହାସାଗରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର, ଆଟ୍‌ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର, ଭାରତ ମହାସାଗର, ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର, ଉତ୍ତର ମହାସାଗର (ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର ।

ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର : ସମସ୍ତ ମହାସାଗର ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ । ଏହି ମହାସାଗର ପୃଥ‌ିବୀର ଶତକଡ଼ା ୩୦ ଭାଗ ସ୍ଥାନ ପୁରଣ କରିଛି । ଏହା ଆକୃତିରେ ବୃତ୍ତାକାର ଏବଂ ଗଭୀରତମ ମହାସାଗର । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ମାରିଆନା ଟ୍ରେଞ୍ଚ ଗଭୀରତମ ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ଏହି ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ପଶ୍ଚିମରେ ଏସିଆ ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମହାଦେଶ ରହିଥିଲାବେଳେ ପୂର୍ବରେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ମହାଦେଶ ରହିଛି ।

ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର : ଏହି ମହାସାଗର ପୃଥ‌ିବୀର ଦ୍ଵିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ମହାସାଗର ଅଟେ । ଏହା ଆକୃତିରେ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘S’’ ସଦୃଶ ଅଟେ । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ରହିଥ‌ିବାବେଳେ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ବରେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶ ଅଛି । ଏହି ମହାସାଗରରେ ଅନେକ ପ୍ରାକୃତିକ ପୋତାଶ୍ରୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ମହାସାଗର ସବୁବେଳେ ବ୍ୟସ୍ତଥାଏ ।

ଭାରତ ମହାସାଗର : ଭାରତ ମହାସାଗର ହେଉଛି ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ମହାସାଗର । ଏହା ଆମ ଦେଶ ଭାରତ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ମହାସାଗର ତ୍ରିଭୂଜାକାର ଅଟେ । କିନ୍ତୁ କେତେକ ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘M’’ ଆକୃତିର କହିଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଏସିଆ, ପଶ୍ଚିମରେ ଆଫ୍ରିକା, ପୂର୍ବରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର ରହିଛି । ଏହାର ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବସାଗର ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ରହିଛି ।

ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର : ଏହି ମହାସାଗର ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ମହାଦେଶକୁ ଘେରିକରି ରହିଅଛି । ଏହି ମହାସାଗର ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ମହାସାଗରର ଜଳରାଶିକୁ ଲାଗି ରହିଅଛି । ଏହାକୁ ଲୋକେ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ମହାସାଗର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥା’ନ୍ତି ।

ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର ବା ଉତ୍ତର ମହାସାଗର : ଏହି ମହାସାଗର ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ମହାସାଗର । ଏହା ଉତ୍ତର ମେରୁକୁ ଘେରି ରହିଅଛି । ଏହି ମହାସାଗର ବାସ୍ତବରେ ଆଟ୍‌ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗରର ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ବର୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହି ମହାସାଗରରୁ ଏକ ଅଣଓସାରିଆ ଜଳରାଶି ବେଜିଂ ଷ୍ଟେଟ୍ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରିଛି । ଏହା ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରେସିଆର ଉତ୍ତର ଉପକୂଳ ରୂପେ ରହିଅଛି ।

ଉପସଂହାର ଏହିଭଳି ଭାବରେ ସପ୍ତ ମହାଦେଶ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ମହାସାଗର ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ରହିଅଛି ।

Question 2.
ମହାସାଗର ଓ ମହାଦେଶ ମାନବ ଜୀବନ ସମେତ ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବଜଗତକୁ କେଉଁ ଉପାୟରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ?
Answer:
ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ ମାନବ ଜୀବନ ସହିତ ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବଜଗତକୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ସେମାନେ ପୃଥ‌ିବୀର ଜଳବାୟୁର ଆକୃତିକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସାମୁଦ୍ରିକ କରେଣ୍ଟଦ୍ଵାରା ଉତ୍ତାପକୁ ବିଷୁବରେଖା ପାଖରୁ ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏଥ‌ିରେ ଉତ୍ତାପ କ୍ରମେ ହ୍ରାସପାଇ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା କରିଥାଏ । ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ତାପର ଶତକଡ଼ା ୯୮ ଭାଗକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ସେମାନେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଷା କରାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସମୟ ଅନୁସାରେ ବର୍ଷା କୃଷିଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ ।

ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକ ଆମେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅମ୍ଳଜାନର ଅଧା ଅଂଶ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥା’ନ୍ତି । ମହାସାଗର ଆମକୁ ଅନେକ ସାମୁଦ୍ରିକ ଖାଦ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଯୋଗାଇଥା’ତ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ଲୋକ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଭାବରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆମେମାନେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟର ସୁଯୋଗ ପାଇଥାଉ ।

ସମୂଦ୍ର ଯେ କେବଳ ମାନବକୁ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ, ତା’ନୁହେଁ, ଅନେକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ସମୟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼, ଜୁଆର ଓ ସୁନାମି ଇତ୍ୟାଦି ଭୟଙ୍କର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟାଇଥାଏ ।

ମହାସାଗର ଭଳି ମହାଦେଶ ମଧ୍ଯ ପୃଥ‌ିବୀର ଜୀବଜଗତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ପୃଥ‌ିବୀର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ହେଲେ ବି ଏହା ସାତଟି ମହାଦେଶରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହାଦେଶରେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଦେଖାଯାଏ, ଯଥା- ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ, ମାଳଭୂମି ଏବଂ ସମତଳଭୂମି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମରୁଭୂମି ବି ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଏବଂ ତା’ ଉପରେ ଜନ୍ମିତ ଉଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । କୃଷି ଏବଂ ମାନବର ସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ସ୍ଥଳଭାଗ ଅନେକ ସହାୟକ ହୋଇଛି । ବିଭିନ୍ନ ମହାଦେଶରେ ଆଧୁନିକ ମାନବ ବର୍ତ୍ତମାନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଅନେକ ଅଗ୍ରଗତି କରି ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ ସହ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରାଳିତ ଯାନବାହନର ବ୍ୟବହାର କରୁଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିବେଶକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖୁ ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀକୁ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଜୀବଜଗତ ରହିବା ଉପଯୋଗୀ କରିବା ମାନବର ପରମ ଧର୍ମ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ବୃତ୍ତାକାର ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ? ଏହା ତୁମେ ଜାଣ କି ଦୁଇଟି ମେରୁକୁ ଯୋଗ କରୁଥିବା ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମାନଚିତ୍ରରେ ଥୁବା ବୃତ୍ତାକାର ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଅକ୍ଷାଂଶର ସମାନ୍ତରାଳ ବା ସମାକ୍ଷରେଖା କୁହାଯାଏ । ଦୁଇ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଯୋଗ କରୁଥିବା ରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଦ୍ରାଘିମା ବା ମଧ୍ଯରେଖା କୁହାଯାଏ ।

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

Question 2.
କେଉଁ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଅଧ୍ବକ ଜଳ ରହିଛି ?
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଅଧୂକ ଜଳ ରହିଛି ।

Question 3.
ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଜଳଭାଗ ଓ ସ୍ଥଳଭାଗର ଆନୁମାନିକ ଅନୁପାତ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ନିଜ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଆନୁମାନିକ ଶତକଡ଼ା ୪୦ ଭାଗ ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଶତକଡ଼ା ୬୦ ଭାଗ ଜଳ ରହିଛି, ସେହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଆନୁମାନିକ ଶତକଡ଼ା ୨୦ ଭାଗ ସ୍ଥଳ ଥିବାବେଳେ ଶତକଡ଼ା ୮୦ ଭାଗ ଜଳ ରହିଛି ।

Question 4.
ସବୁ ମହାସାଗର ପରସ୍ପର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ କି ? ହଁ ନା । ମାନଚିତ୍ର ଦେଖୁ ଏହାର କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର
Answer:
ହଁ, ସବୁ ମହାସାଗର ପରସ୍ପର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । କିଛି ମହାସାଗର ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗରଦ୍ଵାରା ସଂଯୁକ୍ତ । ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ବେଲିଂ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉଭୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଏବଂ ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗରକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରିଛି । ତଥାପି ଅନ୍ୟ କିଛି ମହାସାଗର ଏକ ଅଣଓସାରିଆ ସ୍ଥଳଦ୍ଵାରା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଏବଂ ଆଣ୍ଟର୍କଟିକାକୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରିଛି ।

ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ସମୁଦାୟ ଜଳଭାଗର ପ୍ରାୟ ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ମହାସାଗର ଓ ସାଗରରେ ରହିଛି । ଏହି ଜଳ ଲୁଣିଆ । ସୁତରାଂ ଏହା ମନୁଷ୍ୟ ତଥା ଜୀବଜଗତର ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ ।

ମଧୁର ଜଳ ପୃଥ‌ିବୀର ଜଳ ସମ୍ପଦର ବହୁତ କମ୍ ଅଂଶ ଅଟେ । ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ହିମବାହ (Glacier), ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ପ୍ରକାର ଜଳର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ । ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଓ ଭୂତଳ ଜଳ ମଧ୍ୟ ମଧୁର ଜଳର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

Question 5.
ମାନଚିତ୍ର ଦେଖୁ ପାଞ୍ଚଟି ମହାସାଗରକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ଏବଂ ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ସାରଣୀରେ, କେଉଁଟି କେଉଁ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରି ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-1
Answer:

ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ଆଟ୍‌ଲାଣ୍ଟିକ୍ ମହାସାଗର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ଭାରତ ମହାସାଗର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ଆର୍କଟିକ୍ ମହାସାଗର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ

Question 6.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ବର୍ଗର ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରି ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ମହାଦେଶର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ବର୍ଗର ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରିବାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ସର୍ବାଧ‌ିକ ୪୪ଟି ବର୍ଗ ରହିଛି ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମହାଦେଶରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ୯ଟି ବର୍ଗ ରହିଛି । ସୁତରାଂ ଏସିଆ ମହାଦେଶ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ମହାଦେଶ ସବୁଠାରୁ ସାନ ।

Question 7.
କେଉଁଟି ବଡ଼ ?
(କ) ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ନା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ?
(ଖ) ଆଫ୍ରିକା ନା ଉତ୍ତର ଆମେରିକା
(ଗ) ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ନା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ?
Answer:
ଉତ୍ତର ଆମେରିକାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ବଡ଼, (ଖ) ଉତ୍ତରର ଆମେରିକାଠାରୁ ଆଫ୍ରିକା ବଡ଼ (ଗ) ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆଠାରୁ ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ବଡ଼ ।

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

Question 8.
ୟୁରୋପ ଏବଂ ଏସିଆ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗ ଦେଇ ଚିତ୍ରକୁ ପୁନଶ୍ଚ ରଙ୍ଗ କର ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁରେସିଆ ନାମରେ ନାମିତ କର । ଏହାର ଆକାରକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ସହ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ୟୁରେସିଆ ୫୪ ବର୍ଗ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ୧୮ ବର୍ଗ । ସୁତରାଂ ୟୁରେସିଆ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାଠାରୁ ତିନିଗୁଣ ବଡ଼ ।

Question 9.
କ୍ଷୁଦ୍ରରୁ ବୃହତ୍ତମ କ୍ରମରେ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା କର ।
Answer:
ସାତଟି ମହାଦେଶକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରରୁ ବୃହତ୍ତମ କ୍ରମରେ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା । (୧) ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, (୨) ୟୁରୋପ, (୩) ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା, (୪) ଉତ୍ତର ଆମେରିକା, (୫) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, (୬) ଆଫ୍ରିକା, (୭) ଏସିଆ

ଏହି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ପୃଥ‌ିବୀରେ ଯଦି ଏତେ ପରିମାଣର ଜଳ ଅଛି, ‘ଜଳ ଅଭାବ’ ବା ଜଳ ସଙ୍କଟ ବିଷୟରେ ଏତେ ଚର୍ଚ୍ଚା କାହିଁକି ?
Answer:
(i) ବାସ୍ତବରେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଜଳ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ତ୍ଵେ ଜଳାଭାବ ଓ ଜଳ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି । ଏହାର କାରଣ କାହାକୁ ଅଛପା ନାହିଁ । ପ୍ରଥମତଃ, ପୃଥ‌ିବୀରେ ଥିବା ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଜଳ ମହାସାଗରରେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ବାସ୍ତବରେ ଲୁଣିଆ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀଜଗତ ଏବଂ ମାନବର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ।

(ii) ମଧୁର ଜଳ ମାତ୍ର ଶତକଡ଼ା ୩ ଭାଗ ରହିଛି । ସେଥୁରୁ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରୁ ଆମେ ୧.୨% ପାଇଥାଉ । ବାକି ଜଳ ବରଫବୃତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।

(iii) ମଧୁର ଜଳର ଅଭାବ ସାଧାରଣତଃ ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ କଳକାରଖାନାମାନଙ୍କରେ ଜଳର ବ୍ୟବହାର । ବର୍ତ୍ତମାନ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜଳର ଅଭାବ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳୁଛି ।

(iv) ଜଳ ଅଭାବର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ପ୍ରଦୂଷଣ । କଳକାରଖାନାମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁଭଳି ଭାବରେ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଉଛି ତାହା ବ୍ୟବହାର ନ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି । ସୁତରାଂ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜଳର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି ।

Question 2.
ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣର କେଉଁ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଜାଣିଛ ? ତୁମେ ତୁମ ଘରେ, ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏବଂ ଗାଁ କିମ୍ବା ସହରରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣର ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଖୁଛ କି ?
Answer:
(i) ଜଳ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଅମୂଲ୍ୟ ଦାନ ଏବଂ ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ । ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସୁଚାରୁ ବ୍ୟବହାର ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଜଳକଷ୍ଟରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ । ଆମକୁ ସାଧାରଣତଃ ଘରେ ଜଳର ବ୍ୟବହାର କଲାବେଳେ ଅନେକ ସାବଧାନତା ଆଚରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।

(ii) ବକେଟ୍ ଏବଂ ମଗ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ପାଣିର ବ୍ୟବହାର, ଲିକ୍ ହେଉଥ‌ିବା ପାଣିକୁ ବନ୍ଦ କରିବା, କଳକୁ ଖୋଲିଲାବେଳେ ଖୁବ୍ ଜୋର୍‌ରେ ନ ଖୋଲିବା ଏବଂ କଳକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ । ଦାନ୍ତ ଘଷିବା ଏବଂ ଗାଧେଇବାବେଳେ କଳକୁ ଖୋଲା ଛାଡ଼ି ନଦେବା, ବର୍ଷା ଦିନେ ଜଳକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା, ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଜଳକୁ ବାଡ଼ିବଗିଚାରେ ଥିବା ଗଛକୁ ଜଳ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପୁନଃ ବ୍ୟବହାର କରିବା । ପାଣି ଟାଙ୍କିରୁ ଜଳ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ବାହାରକୁ ନ ପଡ଼ିବା, ଗାଡ଼ି ମଟର ଧୋଇଲାବେଳେ ଅଧିକ ଜଳ ବ୍ୟବହାର ନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(iii) ସେହିପରି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପାଣିକଳକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସାରିବା ପରେ ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍ ବନ୍ଦ କରିଦେବା, ଲିକ୍ କରୁଥୁବା କଳକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ସଜାଡ଼ିବା, ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଣି ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଦଳ ଗଠନ କରିବା, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଜଳର ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ଶିଖାଇବା, ପାଇଖାନାରେ ବାରମ୍ବାର ଅନାବଶ୍ୟକଭାବେ ପାଣି ନ ଢାଳିବା, ସର୍ବଶେଷରେ ପାଣିର ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

(iv) ସେହିପରି ଗ୍ରାମ ଏବଂ ସହରମାନଙ୍କରେ ପାଣିର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉତିତ । ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳର ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ । ଜଳସେଚନ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସଠିକ୍ ପରିମାଣର ଜଳ ଯୋଗାଇବା ଦରକାର ।

(v) ପୋଖରୀ, କେନାଲ ଇତ୍ୟାଦି ଖନନ କରି ଜଳସଞ୍ଚୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା, ମଇଳା ଜଳକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଆପଣେଇବା ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ଆମେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ ଜଳର ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିପାରିବା ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଗ୍ଲୋବ୍‌ କିମ୍ବା ପୃଥ‌ିବୀର ମାନଚିତ୍ରରେ କେଉଁ ରଙ୍ଗ ଅଧୁକ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାର ଦେଖାଯାଏ ? ଏହା କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ?
Answer:
ଗ୍ଲୋବ୍ ବା ପୃଥ‌ିବୀର ମାନଚିତ୍ରରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ରଙ୍ଗ ହେଉଚି ନୀଳ (Blue) । ଏହା ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ଜଳରାଶିକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ।

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

Question 2.
ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ? ଏକ ବିଶାଳ ଓ କ୍ରମଶଃ ବଦ୍ଧିତ ଭୂମିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିକୁ ଭୂମିରୂପର ସ୍ଥଳଭାଗ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏକ କ୍ରମଶଃ ବଦ୍ଧିତ ଭୂମି ଯାହାକି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ତା’ର ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥାଏ ତାହାକୁ ମହାଦେଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ମହାସାଗରର ଜଳ କାହିଁକି ମାନବ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ?
Answer:
ମହାସାଗର ବା ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଲବଣଯୁକ୍ତ ବା ଲୁଣିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ମାନବ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ।

Question 4.
ସାମୁଦ୍ରିକ ବୃକ୍ଷଲତା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ତଫାତ ଲେଖ ।
Answer:
ସାମୁଦ୍ରିକ ବୃକ୍ଷଲତା କହିଲେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଓ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଗଛଲତା ଅଟେ । କିନ୍ତୁ ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରାଣୀ କହିଲେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ମା’ମନ୍ଦିନ ମାଛ, ତିମି ମାଛ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ରହସ୍ୟମୟ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ବୁଝାଏ ।

Question 5.
ଭାରତ ମହାସାଗରର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର ।
Answer:
ଭାରତ ମହାସାଗର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ ଦେଖାଯାଏ ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଏସିଆ, ପଶ୍ଚିମରେ ଆଫ୍ରିକା, ପୂର୍ବରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ମହାସାଗର ରହିଛି ।

Question 6.
ଭାରତ ମହାସାଗର ଦୁଇଟି ଅଂଶ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତ ମହାସାଗରର ଦୁଇଟି ଅଂଶ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବରେ ଥ‌ିବା ଅଂଶର ନାମ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଅଂଶର ନାମ ଆରବ ସାଗର ଅଟେ ।

Question 7.
ତୁମ ପୁସ୍ତକର ପୃଷ୍ଠା ୩୩ରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ ଏବଂ ଭାରତର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ଯାହାକି ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅଛି । ସେହିପରି ଲାକ୍ଷାଦ୍ଵୀପ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ଯାହାକି ଆରବ ସାଗରରେ ଅଛି ।

Question 8.
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାପାଇଁ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରାଯାଇଛି ଯାହାର ନାମ ହେଉଛି ‘ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ପ୍ରାଧ୍ଵକରଣ ବା ନ୍ୟାସିନାଲ ଡିଜାଷ୍ଟର ମ୍ୟାନଜମେଣ୍ଟ ଅଥରିଟି (NDMA)

Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ

Question 9.
ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଦ୍ଵୀପ କେଉଁଟି ? ଭାରତ ସହିତ ଏହାର ଆକାର ତୁଳନା କର ।
Answer:
ପୃଥିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଦ୍ଵୀପ ହେଉଛି ଗ୍ରୀନଲ୍ୟାଣ୍ଡ । ଏହାର ଆକାର ଭାରତର ୧୦ଟି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟର ସମଷ୍ଟି ସହିତ ସମାନ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପୃଥ‌ିବୀର ମାନଚିତ୍ରରେ ଧୂସର ବା ବ୍ରାଉନ ରଙ୍ଗର ଅଂଶମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହା କି ସୂଚନା ଦିଏ ?
Answer:

  1. ପୃଥ‌ିବୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଧୂସର ରଙ୍ଗ ହେଉଛି ଭୂମିରୂପ । ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ Class 6 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ମହାସାଗର ଏବଂ ମହାଦେଶ-7 ଅଟେ ।
  2. ଏଥରେ ପର୍ବତ, ମାଳଭୂମି ଓ ସମତଳଭୂମି ଅଛି ।
  3. ଏଥରେ ସାତଟି ମହାଦେଶ ଗଢ଼ିଉଠିଛି ।
  4. ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏସିଆ ମହାଦେଶ ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଅଟେ ।
  5. ଅନ୍ୟ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଆଫ୍ରିକା, ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା, ଉତ୍ତରର ଆମେରିକା, ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ଏବଂ ୟୁରୋପ ।
  6. ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ପାହାଡ଼, ପର୍ବତ ଓ ମାଳଭୂମି ରହିଅଛି ।
  7. ହିମାଳୟ, ଆଲକସ୍ ଓ ଆଣ୍ଡିଜ୍ ଭଳି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଅଛି ।

Question 2.
ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ମହାଦେଶ ସହିତ ଭାରତର କିଛି ସମ୍ପର୍କକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା ମହାଦେଶ ହେଉଛି ଏକ ଥଣ୍ଡାପ୍ରବଣ ଏବଂ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ ପରିବେଶ । ଏହି ମହାଦେଶରେ ଭାରତ ୧୯୮୧ ମସିହାରୁ ଏକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଅଛି ଯାହାର ନାମ ହେଉଛି Exploring Antarctica |

(ii) ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏଠାରେ ତା’ର ପ୍ରଥମ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା ଯାହାର ନାମ ‘ଦକ୍ଷିଣ ଗଙ୍ଗୋତ୍ରୀ’ ଅଟେ । ତାପରଠାରୁ ଭାରତ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଗବେଷଣାକେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ‘ମୈତ୍ରୀ ଏବଂ ଭାରତ’ ।

(iii) ଏବେସୁଦ୍ଧା ସେଠାରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦଳ କାମ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି କିପରି ସେମାନେ ସେଠାରେ ଜଳବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ସହିତ ପରିବେଶରେ ସୁଧାର ଆଣିପାରିବେ ।

Question 3.
ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ମହାସାଗର କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ?
Answer:

  1. ମହାସାଗର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତାପକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ପୃଥ‌ିବୀର ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତାପର ଶତକଡ଼ା ୯୮ ଭାଗ ଉତ୍ତାପ ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରି ଜଳବାୟୁର ତାପମାତ୍ରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  2. ତା’ପରେ ସେମାନେ ଉତ୍ତାପକୁ ପୁନଃ ପୃଥ‌ିବୀରେ ବଣ୍ଟନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହାକୁ ମହାସାଗର ତା’ର ମହାସାଗରୀୟ ପ୍ରବାହଦ୍ଵାରା କରିଥାଏ ।
  3. ମହାସାଗରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦% C୦, ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  4. ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ବଢ଼ାଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଷା ପଠାଇଥା’ନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁପ୍ରବାହ ସମୁଦ୍ରରୁ ହିଁ ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪ ମସିହା କାହିଁକି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ l
Answer:

  1. ୨୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୪ ମସିହା ଦିନ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଭାରତ ସମେତ ୧୩ଗୋଟି ଦେଶକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲକ୍ଷାଧ୍ଵ ଲୋକ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭାସିଯାଇ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।
  2. ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ହେବାଦ୍ଵାରା ଯେଉଁ ସୁନାମି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ସେଥ୍ରେ ପ୍ରାୟ ୨ଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ।
  3. ଭାରତରେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ସହ କେରଳ ଓ ତାମିଲନାଡୁ ଉପକୂଳ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହେବା ସହ ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।

Question 5.
ସୁନାମି କ’ଣ ପ୍ରାୟ ଘଟିଥାଏ କି ? ସୁନାମି ସମୟରେ ଆମ୍ଭେ କିପରି ଧନ ଓ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା କରିପାରିବା ?
Answer:
(i) ସୁନାମି କ୍ଵଚିତ୍ ଘଟିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ କିଛିବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ହୋଇଥାଏ । ସୁନାମିରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ପ୍ରାୟ କୂଳରୁ ୨୦ ରୁ ୨୫ କିଲୋମିଟର ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ମାଡ଼ିଆସିଥାଏ । ଫଳରେ ଅନେକ ଧନ ଓ ଜୀବନର କ୍ଷତି ଘଟିଥାଏ । ୨୦୦୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥ‌ିବା ସୁନାମି ଥିଲା ବିରଳ ।

(ii) ତେବେ ସୁନାମି ସମୁଦ୍ରକୂଳକୁ ମାଡ଼ି ଆସିବାର ପ୍ରାୟ କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିପାରି ହେବ । ବହୁତ ଦେଶ ଏବେ ସୁନାମି ସତର୍କ ଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କଲେଣି ।

(iii) ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ସୁନାମି ସତର୍କ ପାଇଁ ଭାରତ ସମେତ କିଛି ଦେଶ ସୁନାମି ସତର୍କ ପଦ୍ଧତି ଆପଣେଇବା ସହ ଧନ ଓ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି ।

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 11 Light: Shadows and Reflections Notes can make exam preparation more effective.

Light: Shadows and Reflections Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 11 Notes

Sources of Light

  • The Sun emits its own light and is the main source of natural light on Earth; stars, lightning, natural fire and some animals such as fireflies, also emit their own light.
    • Early humans used fire as the first artificial light source and later used fuels like animal fat, oil, wax and gas for lighting.
    • With the invention of electricity and different electric light sources, most everyday lighting needs are now met by electric lamps and bulbs.
  • Luminous objects: Objects that emit their own light are called luminous objects.
  • Non-luminous objects: Objects that do not emit their own light are called non-luminous objects; they are seen because they reflect light from luminous objects.
  • The Moon is a non-luminous object; it does not produce its own light but reflects sunlight falling on it.

LED lamps are modern light sources that use much less electrical power, give brighter light and last longer than traditional lamps. Using LED lamps helps reduce electricity bills and is better for the environment, so their use is being promoted nationwide.

Light from the Sun does not reach us instantly; it takes about 8 minutes 20 seconds to travel from the Sun to the Earth. If the Sun suddenly stopped emitting light, we would still see it shining for about 8 minutes 20 seconds because of this travel time.

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Light Travels in a Straight Line

  • Light travels in straight lines from a source to objects and then to our eyes. We can see a light source or an illuminated object only when there is a clear, straight path for light to reach our eyes.
  • If a series of small openings are arranged in a straight line, light can pass through all of them to form a bright spot on a screen; if any opening is shifted out of line, the light is blocked and the spot disappears.

Light through Transparent, Translucent, and Opaque Materials

Transparent materials Translucent materials Opaque materials
When a beam of light falls on a transparent material, it passes through almost unchanged. When a beam of light falls on a translucent material, only part of the light passes through it, so the beam appears faint or diffused. When a beam of light falls on an opaque material, light is blocked completely, and no light passes through.
Objects placed behind them can be seen clearly. Objects placed behind them look blurred or unclear. Objects placed behind them are not visible at all.

Shadow Formation

  • A shadow is formed when an object blocks light from reaching a surface.
  • Opaque objects form dark, well-defined shadows. Translucent objects form lighter, blurred shadows, while some transparent objects may form very faint sfu5£lows.
  • We need a source of light, an opaque object, and a screen (such as a wall or ground) to observe a shadow.
  • The size, shape and sharpness of a shadow depend on the position of the light source, the object and the screen.
  • Moving the object closer to the light source can make the shadow larger and fainter, while moving it closer to the screen can make the shadow smaller and sharper.
  • The colour of an object does not affect the colour of its shadow; shadows are always dark.
  • Shadows may not accurately show the shape of an object. Shadows usually match an object’s outline, but may appear stretched or distorted if the orientation of the object changes w.r.t the light source.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 1

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Reflection of Light

The bouncing back of light into the same medium when it strikes a surface is called reflection of light.

  • Reflection is most clearly seen on smooth, polished surfaces such as mirrors, glass, or calm water. Such surfaces reflect incoming light in a regular manner, forming clear images.
  • Rough surfaces scatter light in many directions and do not produce sharp images.
  • We are able to see objects only because of the reflection of light.
  • When light from a source, such as the Sun, a lamp, or a bulb, falls on an object. The object reflects the light in different directions. When the reflected light enters our eyes, we are able to see the object.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 2

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Images in a Plane Mirror

  • When you look into a plane mirror, you see your own reflection; similarly, we see reflections of other objects placed in front of the mirror.
  • The image formed by a plane mirror is erect (upright) and of the same size as the object.
  • The image formed by a plane mirror is virtual i.e., cannot be obtained on a screen.
  • The image formed by a plane mirror appears at the same distance behind the mirror as the object is in front of the mirror.
  • In the image formed by a plane mirror, your left appears as right and your right appears as left; this left-right reversal is called lateral inversion.
  • The word “AMBULANCE” is written as “ECNALUBMA” on the front of an ambulance so that it is read correctly in the rear view mirrors of the vehicles in front.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 3

Pinhole Camera

  • A pinhole camera is a device in which light rays from an object pass through a tiny hole (pinhole) and form an image on a screen.
  • The image formed by a pinhole camera is upside down, i.e., inverted. The image shows the colours of the objects, and its size depends on the distance between the object, pinhole, and screen.
  • The image formed by a pinhole camera is also laterally inverted.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 4

Some Optical Devices based on Reflection of Light

Periscope

  • A periscope is an optical instrument that uses mirrors to see objects over or around obstacles.
  • A periscope can be made by placing two plane mirrors, placed parallel to each other at 45° angle, inside a Z-shaped box or tube.
  • Reflection from the two mirrors enables us to see over or around obstacles, such as a wall or people standing in front.
  • Periscopes are used in submarines, tanks and bunkers so that people inside can see outside.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 5

Kaleidoscope

  • A kaleidoscope is an optical instrument that produces beautiful and ever-changing patterns by the reflection of light.
  • A kaleidoscope is made using three rectangular plane mirrors of equal size, arranged at 60° to each other to form a triangular prism shape, and placed inside a tube.
  • One end of the tube is covered with a transparent sheet, and small pieces of coloured bangles or beads are placed inside near this end.
    Light Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11 6
  • When you look through the other end, you see beautiful, symmetrical patterns formed by multiple reflections of the coloured pieces in the mirrors. When the kaleidoscope is turned or shaken the pieces move and you see a new pattern each time.
  • Multiple images formed due to reflections of reflections in three mirrors combine to form complex patterns.
  • Designers and artists often use kaleidoscopes to get ideas for new decorative patterns and designs.

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Luminous Objects: Objects that emit their own light.

Natural: Naturally occurring light sources.
For example, Sun, stars, lightning, fireflies etc.

Artificial: Man-made light sources.
For example, candles, oil lamps, tube light, LED etc.

Non-Luminous Objects

  • Objects that do not produce their own light.
  • These objects become visible when light from a luminous source falls on them and is reflected to our eyes.
  • For example, the Moon, trees, books, chairs, buildings, etc.

Interaction of Light with Different Materials

Transparent
Materials that let most light pass through, allowing us to see clearly.
Examples: Clean glass, clear water, air.

Translucent
Materials that let some light pass through but scatter it, giving a blurred view.
Examples: Frosted glass, butter paper, thin fabric.

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Opaque
Materials that do not allow light to pass through them.
Examples: Wood, stone, metals.

Formation of Shadow

  • When light falling on a screen is blocked by an object, a dark patch called a shadow is formed on the screen.
  • To observe a shadow, a source of light, an opaque object, and a screen are required.
  • The shape, size, and sharpness of a shadow depends upon the position of the object, light source, and screen.
  • Shadows may not always accurately reflect the shape of an object.

Reflection of Light

  • Reflection is the bouncing back of light from a surface.
  • Reflection of light allows us to see objects and mirror images.
  • Regular reflection occurs on smooth surfaces and gives clear images.
  • Diffused reflection occurs on rough surfaces and scatters light, producing no clear image.

Reflection of Light by a Plane Mirror

  • A plane mirror is a flat, smooth surface that reflects light to form an image of an object.
  • The images formed by plane mirrors are upright, virtual, laterally inverted, and of the same size its the object.
  • The image appears at the same distance behind the mirror as the object is in front of it.
  • Plane mirrors are commonly used in wall mirrors and dressing mirrors.

Light: Shadows and Reflections Class 7 Notes Science Chapter 11

Optical Devices

Pinhole Camera

  • A pinhole camera is a simple optical device that forms a laterally inverted, upside down image of an object on a screen using light passing through a tiny hole.
  • It works on the principle that light travels in a straight line.

Periscope

  • A periscope is an optical instrument that allows a person to see objects that are not in the direct line of sight, typically over obstacles or from a concealed position.
  • It is based on the principle of reflection of light.
  • It is commonly used in submarines and tanks.

Kaleidoscope

  • A kaleidoscope is an optical instrument that produces beautiful, ever-changing patterns by the reflection of light off multiple mirrors positioned at specific angles.
  • It works on the principle of reflections of reflections.
  • It is frequently used by artists and designers to generate ideas for new patterns.

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 10 Life Processes in Plants Notes can make exam preparation more effective.

Life Processes in Plants Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 10 Notes

Growth in Plants

  • Growth in plants involves parameters, such as the emergence of new leaves and branches, elongation and thickening of stems and roots, and an increase in height.
  • Water and sunlight are essential for healthy plant growth. Only plants that receive both water and sunlight grow healthy and strong. Lack of water or sunlight slows plant growth and may cause the plant to wilt (due to dehydration) or even die.

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Food Preparation

Plants are autotrophs, i.e., they prepare their own food using resources from their surroundings. Leaves are the primary site for food preparation in plants.
Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 1

Leaves and Chlorophyll

  • Leaves prepare food for the plant in the form of glucose, a simple carbohydrate.
  • The green colour of leaves is due to a special pigment called chlorophyll, which traps sunlight.
  • Leaves are usually broad and flat, which helps them receive maximum sunlight.
  • The food prepared is stored in the form of starch, a complex carbohydrate.
  • Presence of starch in leaves can be tested using iodine solution (blue-black colouration). Additionally, alcohol is used to decolourise or remove the chlorophyll pigments present in the leaf, which facilitates visualisation of the colour change during the iodine test.
  • Other plant parts that contain chlorophyll can also perform photosynthesis, such as young stems; in desert plants, the stems are adapted to carry out this process.
  • Leaves are not always green; they come in a variety of colours, like red, violet, and brown. Such plants also have chlorophyll and prepare food, but the green colour gets hidden as the proportion of other coloured pigments is greater.

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Role of Sunlight

  • Sunlight provides the energy required to prepare food.
  • Leaves kept in sunlight produce starch, while those kept in darkness do not (negative iodine test), confirming sunlight’s indispensable role in this process.
  • Photosynthesis stops at night; starch serves as the reserve food supply during night-time.

Role of Air

  • Carbon dioxide is obtained from the air.
  • In the absence of carbon dioxide, starch is not formed in leaves, even if a leaf is exposed to sunlight.
  • Oxygen is produced during photosynthesis.
  • This can be experimentally verified by observing the air bubbles released by a water plant placed under a funnel in a beaker of water (in sunlight).
  • Oxygen is essential for respiration in living beings.

Photosynthesis: A Brief Account

The entire food preparation event is termed photosynthesis, a life process unique to plants.
Steps of Photosynthesis:

  • Roots absorb water and minerals from the soil.
  • Water is transported to the leaves through xylem (section 10.3.1).
  • Leaves take in carbon dioxide from the air through stomata.
  • Chlorophyll in leaves captures sunlight.
  • Using sunlight, water, and carbon dioxide, food (glucose) is prepared in the leaves.
  • Glucose serves as an instant energy source and later is converted into starch and stored in the plant.
  • Oxygen is released into the air as a by-product.
    Word equation:
    Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 2

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Stomata

  • Leaves have tiny pores called stomata.
  • Stomata help in the exchange of gases during photosynthesis (depicted here) and respiration.
    Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 3

Transport in Plants

Transport of Water and Minerals

  • Roots absorb water and minerals from the soil.
  • Water and minerals move upward through xylem.
  • Xylem is present in roots, stems, and leaves, forming a continuous channel. Transport occurs only upwards, from roots to all aerial plant parts.
    Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 4

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Transport of Food

  • Food prepared in leaves is transported to all parts of the plant.
  • Transport of food occurs through phloem.
  • Food may be stored in roots, stems, fruits, or seeds.
  • Both upward and downward movement of nutrients take place in the phloem.
    Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 5

Respiration in Plants

  • Plants respire just like other living beings to obtain energy from the food they produce.
  • This can be experimentally verified by placing germinating seeds in a sealed flask connected to a test tube containing lime water, which turns milky. The other test tube shows no change, confirming that germinating seeds release carbon dioxide during respiration.
  • Respiration occurs in all parts of the plant, both day and night. During respiration, glucose is broken down (using oxygen), with the release of carbon dioxide, water, and energy.
    Word equation: Glucose + Oxygen → Carbon dioxide + Water + Energy

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Comparison between Photosynthesis and Respiration

Photosynthesis Respiration
Food (glucose) is prepared by plants. Food is broken down to release energy for growth and life activities.
Occurs primarily in the leaves and other green parts of the plant. Occurs in all parts of the plant.
Requires carbon dioxide and water, along with chlorophyll and the presence of sunlight. Requires oxygen and glucose.
Produces glucose and oxygen. Produces carbon dioxide, water, and energy.
Occurs mainly during the daytime. Occurs day and night (does not require sunlight).

Photosynthesis: The process by which plants prepare food in the presence of sunlight and chlorophyll.
Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10 2

Raw materials

  • Sunlight
  • Chlorophyll
  • Carbon dioxide
  • Water

Site of Photosynthesis

  • Leaves are the primary site of photosynthesis.
  • They contain a green pigment called chlorophyll, which captures sunlight.
  • Chlorophyll helps in food preparation in the form of carbohydrates (glucose).
  • As leaves prepare food, they are called the ‘food factories’ of plants.
  • Other parts of the plants which have chlorophyll (e.g., young stems) also perform photosynthesis.

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Products of Photosynthesis

  • Glucose: The primary product; it is later converted into starch for storage (reserve food).
  • Oxygen: A by-product that all living beings respire to stay alive.

Site of Gaseous Exchange

  • Gaseous exchange occurs through tiny pores present on the surface of leaves called stomata.
  • Carbon dioxide and oxygen are exchanged during photosynthesis and respiration.

Growth in Plants

  • Growth involves the formation of new leaves, branches, stem thickening, and increase in height.
  • Requires sunlight and water

Experimental Chemicals and their Uses Iodine solution

  • Tests for the presence of starch in leaves (indicates whether photosynthesis has occurred in a leaf).
  • Alcohol – Removes chlorophyll from the leaf to help visualise the colour change during the starch test.
  • Caustic soda (sodium hydroxide) – Absorbs carbon dioxide (proves that carbon dioxide is necessary for photosynthesis).
  • Lime water – Turns milky in the presence of carbon dioxide (confirms respiration in plants).

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Transportation

Transport of water and Minerals

  • Xylem transports water and minerals to leaves and other plant parts.
  • Transport occurs only upwards, from roots to all aerial plant parts through these thin tubular structures.
  • Water transported is used for various functions, like photosynthesis. Minerals are essential nutrients required for healthy growth of plants.

Transport of Food

  • Phloem is another set of thin, tubular structure that transports food in plants.
  • Transport occurs both upwards and downwards, from leaves to all plant parts.
  • Food transported is stored in parts like seeds and roots.

Respiration

  • Plants also respire like animals and human beings.
  • The process of break down of glucose in the presence of oxygen to release energy.
    Glucose + Oxygen → Carbon dioxide + Water + Energy

Raw Materials

  • Oxygen
  • Glucose

Life Processes in Plants Class 7 Notes Science Chapter 10

Site of Respiration

  • All plant parts, green or non-green, perform respiration.
  • Plants obtain the energy required for growth, development and performing other life processes through the breakdown of the food they produce.

Productof Respiration

  • Carbon dioxide
  • Water
  • Energy

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 1 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
୧୮ ୨.୫ ସେ.ମି. = ୫୦୦ କି.ମି. ଏହି ମାପକୁ ଆଧାର କରି ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଚିତ୍ର ୫.୨ରେ ଥ‌ିବା ମାନଚିତ୍ରର ପୃଷ୍ଠା ୭୮ ଅନୁସାରେ ନର୍ମଦା ନଦୀର ମୁହାଣରୁ ଗଙ୍ଗାନଦୀର ମୁହାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକୃତ ଦୂରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (ସୂଚନା : ତୁମ ମାପଟିକୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କର ।)
Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ମାନଚିତ୍ରର ମାପରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ନର୍ମଦା ନଦୀର ମୁହାଣଠାରୁ ଗଙ୍ଗାନଦୀର ମୁହାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତା ୧୦ ସେ.ମି. ଅଟେ ।
ସୁତରାଂ ଯଦି ୨.୫ ସେ.ମି. = ୫୦୦ କି.ମି.
ତେବେ ୧୦ ସେ.ମି. = 800 × 8 = ୨୦୦୦ କି.ମି.
ତେଣୁ ନର୍ମଦା ନଦୀର ମୁହାଣଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ମୁହାଣର ଦୂରତା ୨୦୦୦ କି.ମି. ଅଟେ ।

Question 2.
ଲଣ୍ଡନରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ବାଜିଥିବାବେଳେ ଭାରତର ଅପରାହ୍ଣ ସାଢ଼େ ୫ଟା କାହିଁକି ?
Answer:
ଲଣ୍ଡନରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ସମୟବେଳେ ଭାରତରେ ଅପରାହ୍ନ ୫.୩୦ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର କାରଣ
ଲଣ୍ଡନ ଗ୍ରୀନୱିଚ ମିନ୍ ଟାଇମ (GMT) ଅନୁସାରେ ୦° ଦ୍ରାଘିମା ଥିବାବେଳେ ଭାରତର ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ମେରିତିଆନ
82% E ଦ୍ରାଘିମା ଅଟେ ।
ତେଣୁ ୧° = ୪ ମିନିଟ୍
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-5
୩୩୦ ମିନିଟ୍ ÷ ୬୦ = ୫ ଘଣ୍ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍
ସୁତରାଂ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ଟାଇମ୍ ଲଣ୍ଡନ ସମୟଠାରୁ ଘ୫.୩୦ମିନିଟ ଆଗୁଆ । ତେଣୁ ଲଣ୍ଡନର ସମୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ସମୟରେ ଭାରତରେ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ସମୟ ୫ ଘଣ୍ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ ଆଗୁଆ ହେତୁ ସେତେବେଳେ ଭାରତରେ ଅପରାହ୍ନ ୫.୩୦ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ଆମେ ମାନଚିତ୍ରରେ କାହିଁକି ସଙ୍କେତ ଓ ରଙ୍ଗର ବ୍ୟବହାର କରୁ ?
Answer:
ସଙ୍କେତ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ମାନଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟେ । ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ମାନଚିତ୍ରର ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଅନେକ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ସହର, କୋଠାଘର, ମନ୍ଦିର, ରାସ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦେଖାଇଥାଉ ।

ସଙ୍କେତ ଏବଂ ରଙ୍ଗଦ୍ଵାରା ପାଠକ ସହଜରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ ବୁଝିପାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟକୁ ବୁଝାଇପାରେ ।
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ଵାରା ଏକ ପ୍ରକାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଓ ରଙ୍ଗ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
ତୁମ ଘର କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଆଠଟି ଦିଗରେ କ’ଣ ଅଛି ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ତୁମ ଘରକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଭାବି ଦେଖ ଯେ ଯେଉଁ ଆଠଟି ଦିଗ ଉପରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ତା’ର ପ୍ରତିଟି ଦିଗରେ କ’ଣ ଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-6
(୧) ଉତ୍ତର ପୋଖରୀ
(୨) ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ – ବିଦ୍ୟାଳୟ
(୩) ପୂର୍ବ ପଞ୍ଚାୟତ ଅଫିସ
(୪) ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ – କଲ୍ୟାଣ ମଣ୍ଡପ
(୫) ଦକ୍ଷିଣ ଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆ
(୬) ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ – ପାଣି ଟାଙ୍କି
(୭) ପଶ୍ଚିମ – ହାଟ
(୮) ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ – ମୁଣ୍ଡିଆ ପାହାଡ଼

(ଉପରୋକ୍ତ ଉତ୍ତରଟି ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି । ପିଲାମାନେ ନିଜ ଘର କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ କେଉଁ ଦିଗରେ କ’ଣ ଅଛି ଲେଖୁବେ ।)

Question 5.
ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ? ଏହାକୁ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ୧୦୦ ରୁ ୧୫୦ ଶବ୍ଦରେ ଏକ ଉତ୍ତର ଲେଖ ? ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ଉଭୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖା (ମେରିଡ଼ିଆନ) ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଭାବେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କେତେକ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବେ ।

ଦଳ ‘କ’, ‘ଖ’ ଓ ‘ଗ’ରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୨ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ପିଲା ରହିପାରନ୍ତି । ଦଳ ‘କ’ ଆମ ଦେଶ ଭାରତକୁ ଉଦାହରଣ ରୂପେ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲା, ମୂଳ ମଧ୍ୟଦିନ (ପ୍ରାଇମ୍ ମେରିଡ଼ିଆନ୍)ଠାରୁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଯେତେ ପୂର୍ବକୁ ରହିବ ସେହି ସ୍ଥାନର ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ୧°କୁ ୪ମିନିଟ୍ ହିସାବରେ ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଯିବ ଏବଂ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାଇମ୍ ମେରିଡିଆନ୍‌ଠାରୁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଯେତେ ପଶ୍ଚିମକୁ ରହିବ ତାହାର ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ୧° କୁ ୪ ମିନିଟ୍ ହିସାବରେ କମି କମି ଯିବ ।

ଅର୍ଥାତ୍ ମୂଳ ମଧ୍ୟଦିନ ପାଖରେ ଯଦି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ୧୨.୦୪ ହୋଇଥିବାବେଳେ ୧° ପଶ୍ଚିମକୁ ସମୟ ହୋଇଥବ ତେବେ ତା’ର ୧° ପୂର୍ବକୁ ସମୟ ୧୧.୫୬ ମିନିଟ୍ ହୋଇଥ‌ିବ ।

ଗୋଟିଏ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିକଏ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ସମୟକୁ ଦେଶର ପ୍ରମାଣ ସମୟ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଯେପରି Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-7 ପୂର୍ବ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖାର ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟକୁ ଭାରତର ପ୍ରମାଣ ସମୟ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଏହି ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖାର ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟକୁ ସାରା ଦେଶରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

ଏହି କାରଣରୁ ଅପରାହ୍ନ ଘ ୪.୦୦ ସମୟରେ ଭାରତର ପୂର୍ବରେ ଥିବା ଆସାମର ତିନିସୁକିଆଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ପଶ୍ଚିମରେ ଥ‌ିବା ପୋରବନ୍ଦରଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାକୁ ୨ ଘଣ୍ଟା ବାଜିଥାଏ ।

ଭାରତର ପୂର୍ବ ପ୍ରାନ୍ତ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨ ଘଣ୍ଟା ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥ‌ିବାବେଳେ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ଏକା ରହିଥାଏ ।

Question 6.
ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଅକ୍ଷାଂଶ ଯଥାକ୍ରମେ ୨୯° ଉତ୍ତର ଓ ୧୩° ଉତ୍ତର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ରାଘିମା ପ୍ରାୟ ୭୭° ପୂର୍ବ । ଦୁଇ ସହର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ କେତେ ରହିବ ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ବେଙ୍ଗାଲୁର ସହର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟକୁ ନେଇ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ । ଯେହେତୁ ଉଭୟ ସହର ଦ୍ରାଘିମାର ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅକ୍ଷାଂଶର କିଛି ଭୂମିକା ନଥାଏ, ଏହା କେବଳ ଦ୍ରାଘିମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।

Question 7.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଭକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟରୁ ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଚିହ୍ନଟ କରି ତୁମ ଉତ୍ତରକୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର ।
(କ) ସମସ୍ତ ସମାକ୍ଷରେଖାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ।
(ଖ) ଏକ ଦ୍ରାଘିମାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ, ବିଷୁବ ବୃତ୍ତର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଅଟେ ।
(ଗ) ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁର ଅକ୍ଷାଂଶ ୯୦° ଦକ୍ଷିଣ ଅଟେ ।
(ଘ) ଆସାମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରମାଣ ସମୟ (IST) ସମାନ ।
(ଙ) ସମସ୍ତ ମଣ୍ଡଳକୁ ଅଲଗା କରୁଥିବା ରେଖାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖା ।
(୦) ବିଷୁବରେଖା ଏକ ସମାକ୍ଷରେଖା ଅଟେ ।
Answer:
(କ) ଏହା ଭୁଲ୍ । ସମସ୍ତ ସମାକ୍ଷରେଖାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ । କାରଣ ଆମ ପୃଥ‌ିବୀ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଲାକାର ନ ହୋଇ ଉଭୟ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚେପ୍‌ଟା ହୋଇଅଛି । ସୁତରାଂ ସମାକ୍ଷରେଖା ବିଷୁବ ବୃତ୍ତଠାରେ ଦୀର୍ଘତମ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଉଭୟ ମେରୁଆଡ଼କୁ ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କମି କମି ଯାଏ ।

(ଖ) ହଁ, ଏହା ସତ୍ୟ । ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖା ମେରୁ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାରୁ ସମାନ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ରେଖା ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି ।

(ଗ) ହଁ, ଠିକ୍ । ଇକ୍ଟେଟର ବା ବିଷୁବ ବୃତ୍ତର ୦° ଠାରୁ ୯୦° ଉତ୍ତର ଏବଂ ୯୦° ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅକ୍ଷାଂଶ ରହିଛି ଯାହାକି ଉଭୟ ଉତ୍ତର ମେରୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଅଛି । ସୁତରାଂ ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁର ଅକ୍ଷାଂଶ ୯୦° ଦକ୍ଷିଣ ଅଟେ ।

(ଘ) ଏହା ଭୁଲ୍ । ଭାରତର ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ଟାଇମ୍ (IST) ବା ପ୍ରମାଣ ସମୟକୁ ୮୨ କରାଯାଇଛି । ଆସାମ କିନ୍ତୁ ୮୨ ଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ପୂର୍ବକୁ ଅଛି । ତେଣୁ ଆସାମର ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ଭାରତର ପ୍ରମାଣ ସମୟ ସମାନ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ଆସାମ ଭାରତର ପ୍ରମାଣ ସମୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଛି କାରଣ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏପରିକି ସମଗ୍ର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ପ୍ରମାଣ ସମୟ (IST) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଅଛି ।

(ଙ) ହଁ ଏହା ଠିକ୍ । ସମସ୍ତ ମଣ୍ଡଳଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ୧୫° ଦ୍ରାଘିମାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ୧ ଘଣ୍ଟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ । ଯେହେତୁ ବୃତ୍ତଟି ୩୬୦° ତେଣୁ ପୃଥ‌ିବୀ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂର୍ବକ କରିଥାଏ । ତେଣୁ ଦିନକୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଧରାଯାଏ । ସବୁ ସମୟ ମଣ୍ଡଳ ଏକାପରି ହୋଇଥିବା ହେତୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ ରେଖା ଉଭୟ ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମକୁ ୦°, ୧୫°, ୩୦°, ୪୫°, ୬୦°, ୫୫°……. ୧୮୦° ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥାଏ ।

(ଚ) ହଁ, ଏହା ଠିକ୍ । ବିଷୁବ ରେଖା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ସମାନ୍ତରାଳ ରେଖା ଯାହା ୦° ଅକ୍ଷାଂଶରେ ପୃଥ‌ିବୀର ମଧ୍ୟଦେଇ ଗତିକରି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ସମାନ ଦୁଇଭାଗରେ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ବିଭକ୍ତ କରିଅଛି । ସୁତାରଂ ବିଷୁବ ବୃତ୍ତ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମାକ୍ଷ ବୃତ୍ତ । ବିଷୁବ ବୃତ୍ତଠାରୁ ସମାନ୍ତରାଳ ଅକ୍ଷାଂଶଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଉଭୟ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣକୁ କମି କମି ଯାଇଥାଏ ।

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

Question 8.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟଅନୁସାରେ ଗ୍ରୀଡକୁ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପୂରଣ କର ।
(LATITUDE, POLE, GLOBE, ATLAS, LONGITUDE, EQUATOR, COORDINATES, GREENWICH, IST, MAP, IDL)
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-8

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-9
Answer:
୧. ATLAS
୨.LONGITUDE
୩. COORDINATES
୪. GLOBE
୫. EQUATOR
୬. GREENWICH
୭. IST
୮. MAP
୯. POLE
୧୦. LATTITUDE
୧୧. IDL
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-10

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ମାନଚିତ୍ର କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ଏବଂ ଆମେ ଏହାକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରୁ ? ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ସବୁ କ’ଣ ?
Answer:
ମାନଚିତ୍ର ହେଉଛି ପୃଥ‌ିବୀର କୌଣସି ସ୍ଥାନର ଚିତ୍ର ଯାହାକୁ ଆମେ ଚିତ୍ରିତ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥାଉ । ସେ ଚିତ୍ର ଯେକୌଣସି ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇଥାଇପାରେ । ଏପରିକି ଦେଶ, ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥ‌ିବୀର ମଧ୍ଯ ହୋଇପାରେ ।
ଗୋଟିଏ ମାନଚିତ୍ରରୁ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।
ବିଭିନ୍ନ ମାନଚିତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ସମନ୍ବିତ ପୁସ୍ତକକୁ ଭୂଚିତ୍ରାବଳୀ (ATLAS) କୁହାଯାଏ । ମାନଚିତ୍ର ସାଧାରଣତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର ଥାଏ, ଯଥା-
(୧) ଭୌତିକ ବା ପ୍ରାକୃତିକ ମାନଚିତ୍ର
(୨) ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ର
(୩) ତଥ୍ୟଭିଭିକ ମାନଚିତ୍ର ।

(୧) ଭୌତିକ ବା ପ୍ରାକୃତିକ ମାନଚିତ୍ର – ଏହି ମାନଚିତ୍ରରେ ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରାକୃତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯଥା ପର୍ବତ, ଜଙ୍ଗଲ, ମହାସାଗର ଏବଂ ନଦୀ ଓ ଝରଣା ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

(୨) ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ର – ଏହି ମାନଚିତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ, ସେମାନଙ୍କର ସୀମା ଓ ରାଜଧାନୀ, ବୃହତ୍ ସହର ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଆମ ଦେଶ ଭାରତର ମାନଚିତ୍ରରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଦେଶ ଓ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀମାନ ଦେଖ‌ିବାକୁ ପାଉ ।

(୩) ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ମାନଚିତ୍ର – ଏହି ମାନଚିତ୍ରରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ସୂଚନା ସହିତ ତଥ୍ୟଭିଭିକ ବା ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଶୀର୍ଷକ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ କୋଇଲା ଖଣି, ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଖଣିଜ ମାନଚିତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଅଟେ ।

ମାନଚିତ୍ରର ଉପାଦାନ – ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଚିତ୍ରର ତିନୋଟି ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ଯଥା ଦୂରତା, ଦିଗ ଓ ସଙ୍କେତ ।

ଦୂରତା – ମାନଚିତ୍ରରେ ପ୍ର୧୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର, ଭୂମିରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତା ଦେଖାଇଥାଏ । ଏହା ମାନଚିତ୍ର ନିମ୍ନ ବାମ କୋଣରେ ରୁଲରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ । ଯଦି ମାନଚିତ୍ରର ମାନ ୧ ସେ.ମି. = ୨ କି.ମି. ହୁଏ, ଏହାର ଅର୍ଥ ମାନଚିତ୍ରରେ ୧ ସେ.ମି. ଦୂରତା ଭୂମି ଉପରେ ୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ସହ ସମାନ ହୋଇଥାଏ । ସମଗ୍ର ଦେଶର ମାନଚିତ୍ର ଏକ କାଗଜ ଉପରେ ଅଙ୍କନ କଲାବେଳେ ଏହି ମାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦିଆଯାଏ ।

ଦୂରତା – ମାନଚିତ୍ରର ଉପର ଡାହାଣ କୋଣରେ ଦିଗସୂଚକ ରେଖା ଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ମାନଚିତ୍ରର ଉପରଭାଗ ଉତ୍ତରଦିଗ, ତଳ ଭାଗ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ, ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୂର୍ବ ଦିଗ ଓ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ସୂଚାଇଥାଏ ।

ସଙ୍କେତ – ବୃହତ୍ ସହର ବା ଦେଶ ଅଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ମାନଚିତ୍ରରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ ନଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୋଠା (ରେଳଷ୍ଟେସନ, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଡାକଘର), ରାସ୍ତା ଏବଂ ରେଳ ଲାଇନ ଏବଂ ନଦୀ ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲ ପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନ ପାଇଁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ମାନଚିତ୍ରକୁ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଅଧ୍ବକ ସହଜରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ମାନଚିତ୍ରର ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ (cartographer) ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (Survey of India), ଏକ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ଏହା ଭାରତର ମାନଚିତ୍ର (ଭାରତର କିଛି ଅଂଶ) ପାଇଁ ଏକ ସଙ୍କେତ ସେଟ୍ ସ୍ଥିର କରିଛି ।

Question 2.
ଯୋଡ଼ିସ୍ଥାନାଙ୍କ (coordinate) କ’ଣ ? ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମାର ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ପୃଥ‌ିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି କିପରି ନିରୂପଣ କରିପାରିବା ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାପାଇଁ ଯୋଡ଼ିସ୍ଥାନାଙ୍କକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ଯୋଡ଼ିସ୍ଥାନାଙ୍କ ହେଉଛି ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ପୃଥ‌ିବୀ ମାନଚିତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି ନିରୁପଣ କରିଥାଉ । ଆମ ଗ୍ଲୋବ୍ ଉପରେ ଏହି ଦୁଇଟି ରେଖା ଯଦିଓ କାଳ୍ପନିକ ଅଟେ ତଥାପି ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ ।

ଅକ୍ଷାଂଶଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସମାନ୍ତର ବୃତ୍ତ ଯାହାଦ୍ଵାରା ବିଷୁବରେଖାଠାରୁ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଦୂରତା ମାପ କରାଯାଇଥାଏ । ଅକ୍ଷାଂଶଦ୍ଵାରା ବିଷୁବରେଖାଠାରୁ କୌଣିକ ଦୂରତା ମାପ କରାଯାଏ । ଦ୍ରାଘିମାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଅର୍ଥବୃତ୍ତ ଯାହା ଉତ୍ତର ମେରୁ ସହ ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁକୁ ସଂଯୋଗ କରିଥାଏ । ଲଣ୍ଡନ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରୀନ୍ୱିଚ୍ ସହର ଦେଇ ଯାଇଥିବା ମୂଳ ମଧ୍ୟଦିନ ରେଖାଠାରୁ କେଉଁ ସ୍ଥାନ କେତେକ ପୂର୍ବ ବା ପଶ୍ଚିମକୁ ଅବସ୍ଥିତ ତାହା ଦ୍ରାଘିମାଦ୍ଵାରା ମପାଯାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ କୌଣିକ ଦୂରତା ।

ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମାଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଛେଦ ବିନ୍ଦୁର ଉଭୟ ଅକ୍ଷାଂଶ ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଓ ଦ୍ରାଘିମା ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଥାଏ । ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି ସ୍ଥାନାଙ୍କ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଯୋଡ଼ି ସ୍ଥାନାଙ୍କରୁ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାହା ଜାଣିହୁଏ ।

Question 3.
ଦ୍ରାଘିମା ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସମୟ କିପରି ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ?
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଓ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ଦ୍ରାଘିମା ସହ ସମ୍ପର୍କିତ । କାରଣ ଦ୍ରାଘିମା ସମୟ ଗଣନା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ପୃଥ‌ିବୀର ଗତିକୁ ନେଇ ସମୟ କଳନା କରାଯାଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ଏହାର ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରେ ୩୬୦° ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିଥାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ୧୫° ଅଥବା ପ୍ରତି ୪ ମିନିଟ୍‌ରେ ଏକ ଡିଗ୍ରୀ ଦ୍ରାଘିମା ଅତିକ୍ରମ କରେ ।

ପ୍ରତି ୧୫° କୁ ଗୋଟିଏ ସମୟମଣ୍ଡଳ ଭାବେ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ୨୪ଟି ସମୟମଣ୍ଡଳରେ ଭାଗ କରାଯାଇଛି ।

ମୂଳ ଦ୍ରାଘିମାଠାରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପ୍ରତି ୧୫° ବ୍ୟବଧାନରେ ୧୨ଟି ସମୟମଣ୍ଡଳ, ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମକୁ ୧୨ଟି ସମୟ ମଣ୍ଡଳ ରହିଛି ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।

ଗ୍ରୀନିଚ୍ ବା ମୂଳ ଦ୍ରାଘିମାର ପୂର୍ବକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ସମୟ ଆଗୁଆ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମକୁ ପଛୁଆ ହୋଇଥାଏ ।

ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ହେଉଛି ସ୍ଥାନଟି ଅବସ୍ଥିତ ଥ‌ିବା ମଧ୍ୟଦିନ ରେଖାର ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ହେଉଛି ଦେଶର ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଇ ଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟଦିନ ରେଖାର ସମୟ ଯାହାକୁ ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ପ୍ରମାଣ ସମୟ Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-11 ପୂ. ଦ୍ରାଘିମାର ସମୟ ଅଟେ, ଯାହାକି ଦେଶର ସର୍ବତ୍ର ଗ୍ରହଣୀୟ, ମାତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ସମୟରେ ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
୧୮୦° ଦ୍ରାଘିମା କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ପ କିମ୍ବା ପୂ’ ବ୍ୟବହାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ କାହିଁକି ? ଏହି ୧୮୦° ଦ୍ରାଘିମାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
ହଁ, ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, କାରଣ ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ପୂର୍ବରେ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରାଘିମାଗୁଡ଼ିକର ମୂଳ ଦ୍ରାଘିମା (୦°) ଅଟେ ।

ମୂଳ ଦ୍ରାଘିମାର ବିପରୀତ ଥିବା ୧୮୦° ଦ୍ରାଘିମାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ତାରିଖ ରେଖା (IDL) କୁହାଯାଏ ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ତାରିଖ ରେଖା (IDL) କୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ତାରିଖ ବଦଳିଯାଏ ।

ଯଦି ତୁମେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ତାରିଖ ରେଖାର (180°E) ପୂର୍ବକୁ ପୂର୍ବକୁ ଅତିକ୍ରମ କର ତେବେ ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ତାରିଖରେ ଯୋଗ କରିବ ।

ଯଦି ତୁମେ ପଶ୍ଚିମକୁ ଅତିକ୍ରମ କର ତେବେ ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବିଯୁକ୍ତ କରିବ ।

ତୁମେ ଲୋକମାନେ କହୁଥିବାର ଶୁଣିଥ‌ିବ ଯେ ସେ ଭାରତରୁ ଉଡ଼ାଜାହାଜରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି ସେହିଦିନ ଆମେରିକାରେ ପହଞ୍ଚିଗଲେ । ବାସ୍ତବରେ ତାହା ସେପରି ଜଣାପଡ଼େ କାହିଁକି ଭାରତ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ତାରିଖ ରେଖା (IDL)ର ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ ମାତ୍ର ଆମେରିକା ଭକ୍ତରେଖାର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ଚିତ୍ର ୧.୧ରେ ଥ‌ିବା ରେଖାଚିତ୍ର ବା ସ୍କେଚ୍‌ରେ–
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-1

Question (୧).
ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଚିହ୍ନିତ କର ।
Answer:
ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ଜାଣିବ ଯେ ଡାକ୍ତରଖାନା
ସହରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଛି ଯାହାଉପରେ ‘+’ ଚିହ୍ନ ଲଗାଯାଇଛି ।

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

Question (ଖ).
ନୀଳ ରଙ୍ଗ ଚିହ୍ନିତ ଅଞ୍ଚଳର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ନୀଳ ରଙ୍ଗ ଚିହ୍ନିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଜଳାଶୟ ଅଟେ, ଯଥା – ପୋଖରୀ, ଝରଣା ।

Question (ଗ).
କେଉଁଟି ରେଳଷ୍ଟେସନଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରରେ ରହିଛି ? (ବିଦ୍ୟାଳୟ, ନଗର ପଞ୍ଚାୟତ କିମ୍ବା ସର୍ବସାଧାରଣ ବଗିଚା) ।
Answer:
ସର୍ବସାଧାରଣ ବଗିଚା ।

Question 2.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷଣକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଦଳ ଗଠନ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଯାଉଥିବା କିଛି ରାସ୍ତା ଏବଂ ଆଖପାଖରୁ କିଛି ଘରର ଏକ ରେଖଚିତ୍ର ବା ସ୍କେଚ୍ ଆଙ୍କିବାକୁ ଦିଅ । ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ରେଖାଚିତ୍ର ବା ସ୍କର୍‌ ତୁଳନା କରି ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 3.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଖେଳପଡ଼ିଆର ଏକ ସରଳ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଆସ ଅନୁମାନ କରିବା ଯେ ଏହାର ଆକାର ଯଥା ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୪୦ ମିଟର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ୩୦ ମିଟର । ୧ ସେ.ମି. = ୧୦ ମିଟର ମାନ ବା ସ୍କେଲରେ ତୁମେ ରୁଲରଦ୍ଵାରା ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅଙ୍କନ କର ।
Answer:
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-2
୧ ସେ.ମି. = ୧୦ ମିଟର
ତେଣୁ ଖେଳପଡ଼ିଆର ଲମ୍ବ ୪୦ ମିଟର ଓ ଓସାର ୩୦ ମିଟରକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୪ ସେ.ମି. ଏବଂ ୩ ସେ.ମି. ଧରାଯାଇ ତା’ର ମାନଚିତ୍ର ଅଙ୍କାଯିବ ।

Question 4.
ଏହି ଅଙ୍କିତ ଆୟତଚିତ୍ରର କର୍ତ୍ତକୁ ମାପ କର । ତୁମେ କେତେ ସେଣ୍ଟିମିଟର ପାଇଲ ? ସ୍କେଲ ବ୍ୟବହାର କରି, ଖେଳପଡ଼ିଆର କର୍ଣ୍ଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟ, ମିଟରରେ ଗଣନା କର ।
Answer:
ଉକ୍ତ ଖେଳପଡ଼ିଆର ଚିତ୍ରର କର୍ଣ୍ଣକୁ ସ୍କେଲରେ ମାପ କଲେ ତାହା ୫ ସେ.ମି. ହେବ ।
ଯେହେତୁ ୧ ସେ.ମି. = ୧୦ ମିଟର ଧରାଯାଇଛି
ତେଣୁ ୫ ସେ.ମି. = ୧୦ × ୫ = ୫୦ ମିଟର
ଅତଏବ ଖେଳପଡ଼ିଆର କର୍ଣ୍ଣର ଲମ୍ବ ବାସ୍ତବରେ ୫୦ ମିଟର ଅଟେ ।

Question 5.
ପୁଣି ଥରେ ଛୋଟ ସହରର ରେଖାଚିତ୍ର ବା ସ୍କେଚ୍ ଉପରେ ବିଚାର କର । ନିମ୍ନ ତାଲିକାରେ ଠିକ୍ (✓) ଏବଂ ଭୁଲ୍ (✗) ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
୧। ଡାକ୍ତରଖାନାର ଉତ୍ତରରେ ବଜାର ରହିଛି ।
୨। ସଂଗ୍ରହାଳୟଟି ବ୍ୟାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
୩ । ରେଳଷ୍ଟେସନ ହସ୍ପିଟାଲର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ରହିଛି ।
୪। ଜଳାଶୟ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ବ୍ଲକଠାରୁ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
(କ) (✗)
(ଖ) (✓)
(ଗ) (✓)
(ଘ) (✗)

Question 6.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ମୂଳବିନ୍ଦୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ତୁମେ କହିପାରିବ କି ତୁମ ଘର କେଉଁ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ? ଶିକ୍ଷକ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଶିକ୍ଷକ ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ପିଲାମାନେ ନିଜ ଘରର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବେ ।- ମାନଚିତ୍ରର ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନ ହେଉଛି ସଙ୍କେତ ।

Question 7.
ତୁମ ଘର, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ସମେତ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ତୁମ ଗାଁର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ବା ରେଖାଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ମୁଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଅ ଏବଂ କିଛି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ଚିତ୍ର ୧.୨ ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା କିଛି ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କର ।
Answer:
ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ନେଇ ମାନଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବେ ।
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-3

Question 8.
ସମାନ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି, ଯଦି ତୁମେ କଳା ଦଳ ହୋଇ ଖେଳ ତେବେ ତୁମ ଗତିବିଧଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ିସ୍ଥାନାଙ୍କ (co-ordinate) ଅନୁସାରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଚେସ୍‌ରେ ‘କଳା ପକ୍ଷ’ ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଣୀ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ସୈନ୍ୟକୁ ମଧ୍ଯ ଦୁଇପାଦ ଆଗକୁ ନେଇପାରିବେ ସେହି ସୈନ୍ୟଟି ଘ୭ରୁ ଘକୁ ଯିବ ।

Question 9.
ଯଦି ତୁମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଥ‌ିବା ଗ୍ଲୋବ୍‌ କିମ୍ବା ଆଟଲାସ୍‌ରେ ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ଦ୍ରାଘିମା ଭଲ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ଅଛି, ତେବେ (୧) ମୁମ୍ବାଇ (୨) କୋଲକାତା (୩) ସିଙ୍ଗାପୁର (୪) ପ୍ୟାରିସ୍‌ର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା ପାଇଁ ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
Answer:
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ସହରମାନଙ୍କର ଆନୁମାନିକ ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ଦ୍ରାଘିମା
(କ) ମୁମ୍ବାଇ 19° N ଅକ୍ଷାଂଶ 72 E ଦ୍ରାଘିମା
(ଖ) କୋଲକତା 22° N ଅକ୍ଷାଂଶ 88° E ଦ୍ରାଘିମା
(ଗ) ସିଙ୍ଗାପୁର 1 N ଅକ୍ଷାଂଶ 103° E ଦ୍ରାଘିମା
(ଘ) ପ୍ୟାରିସ୍ 48° N ଅକ୍ଷାଂଶ 2 E ଦ୍ରାଘିମା
Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା-4

Question 10.
ଜଣେ ପୋର ବନ୍ଦର (ଗୁଜରାଟ) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତିନସୁକିଆ (ଆସାମ)ରେ ବସିଥିବା ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ ଅପରାହ୍ନରେ ଫୋନରେ କଥା ହେଉଛନ୍ତି । ତିନିସୁକିଆରେ ଥିବା ସାଙ୍ଗ କହୁଛି ଯେ ଆସାମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲାଣି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଛି । ପୋରବନ୍ଦରରେ ଥିବା ସାଙ୍ଗ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, “‘କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏବେବି ପୂରା ଦିନ ଅଛି ।’’ ଏହାର କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରି ନିରୂପଣ କର ଯେ ସେହି ଦୁଇଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ କେତେ ? (ସୂଚନା : ପୋର ବନ୍ଦର ଏବଂ ତିନସୁକିଆ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରାଘିମାରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ୩୦° ବୋଲି ବିଚାର କରି ଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ କର ।)
Answer:
ପୋର ବନ୍ଦର (ଗୁଜରାଟ) ଏବଂ ତିନସୁକିଆ (ଆସାମ) ମଧ୍ୟରେ ୩୦°ର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।
ତେଣୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟର ବ୍ୟବଧାନ ୧° = ୪ ମିନିଟ୍ ହିସାବରେ ଧରାଗଲେ
୧° = ୪ ମିନିଟ୍, ୩୦° = ୪ × ୩୦ = ୧୨୦ ମିନିଟ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ୨ ଘଣ୍ଟା
ଆମ ଦେଶ ଭାରତ ଗ୍ରୀନ୍ୱିଚ୍ ସମୟ ଅନୁସାରେ 82% E ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଟାଇମ୍ ରେଖାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଚାଲିବ । ସୁତରାଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ପୋରବନ୍ଦର ଏବଂ ତିନସୁକିଆ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଏବଂ ଅସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁବେଳେ ୨ ଘଣ୍ଟା ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିବ ।

ପୃଥ‌ିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନର ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ସମାନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏକ ଦେଶ ପାଇଁ ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସୁବିଧାଜନକ ହେବ ନାହିଁ । ସେଥ୍ପାଇଁ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟଦେଇ ଯାଉଥ‌ିବା ମଧ୍ୟଦିନ ରେଖା ଆଧାରରେ ଏକ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଗ୍ରୀନ୍ ୱିଚ୍ (Greenwich Mean Time ବା GMT)ର ସ୍ତାନୀୟ ସମୟଠାରୁ ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ (IST) ୫ ଘଣ୍ଟା ୩୦ ମିନିଟ୍ ଆଗୁଆ ।

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

Question 11.
ଗୁଜରାଟ ଏବଂ ଆସାମରେ ବସିଥିବା ଦୁଇ ବନ୍ଧୁଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଉଦାହରଣକୁ ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝାଅ ।
Answer:
ଦ୍ରାଘିମାକୁ ନେଇ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଯଦିଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟରେ ତାରତମ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ସମଗ୍ର ଦେଶ (ଭାରତ) ପାଇଁ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ଟାଇମ୍ ସବୁବେଳେ ସମାନ ଥାଏ । ଏହା ଭାରତର ମଧ୍ଵନ୍ଦିନ ରେଖା ଆଧାରରେ କରାଯାଇଛି ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ମାନଚିତ୍ର କ’ଣ ?
Answer:
ମାନଚିତ୍ର ହେଉଛି କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଚିତ୍ରିତ ଉପସ୍ଥାପନା ।

Question 2.
ଭୂଚିତ୍ରାବଳୀ କ’ଣ ?
Answer:
ଭୂଚିତ୍ରାବଳୀ (ATLAS) ହେଉଛି ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ମାନଚିତ୍ରର ଏକ ସମନ୍ଵିତ ପୁସ୍ତକ ।

Question 3.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଚିତ୍ରର କେତୋଟି ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଚିତ୍ରର ତିନୋଟି ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି – ଦୂରତା, ଦିଗ ଓ ସଙ୍କେତ ।

Question 4.
ଦୂରତାକୁ ମାନଚିତ୍ରରେ କିପରି ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଦୂରତାକୁ ମାନଚିତ୍ରରେ ସାଧାରଣ ମାନ (Scale) ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ ।

Question 5.
କାର୍ଡ଼ିନାଲ କ’ଣ ?
Answer:
ଯେକୌଣସି ମାନଚିତ୍ରରେ ଚାରିଗୋଟି ଦିଗ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଉତ୍ତର, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଡ଼ନାଲ ବା ଚତୁଃଦିଗ କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ମାନଚିତ୍ରରେ ସଙ୍କେତ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ମାନଚିତ୍ରରେ କମ୍ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୋଠା ଯଥା ରେଳଷ୍ଟେସନ, ଡାକଘର, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ନଦୀ, ବ୍ରିଜ, ରେଳଲାଇନ୍ ଇତ୍ୟାଦିର ସୂଚନାପାଇଁ କେତେକ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

Question 7.
ଭାରତର କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ରେଳଲାଇନ୍, ରେଳଷ୍ଟେସନ, ରାସ୍ତା, ନଦୀ, ପୋଲ, ମନ୍ଦିର, ଅଫିସ, ଡାକଘର ଇତ୍ୟାଦିର ସଙ୍କେତ ମାନଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ?
Answer:
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ।

Question 8.
ଅକ୍ଷାଂଶ କ’ଣ ?
Answer:
ଅକ୍ଷାଂଶ ଏକ କୌଣିକ ଦୂରତ୍ୱ । ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନ ପୃଥ‌ିବୀର କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ବିଷୁବ ସମତଳ ସହ, ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯେଉଁ କୋଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ତାହାକୁ ସେହି ସ୍ଥାନର ଅକ୍ଷାଂଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 9.
ସମଶୀତୋଷ୍ଣ ମଣ୍ଡଳ (Temperature zone) କ’ଣ ?
Answer:
ବିଷୁବରେଖାଠାରୁ ଉଭୟ ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ଉଷ୍ଣତା କମି କମି ଯାଏ । ତେଣୁ ବିଷୁବରେଖା ଓ ମେରୁ ମଧ୍ୟବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧ୍ଵ ଗରମ କିମ୍ବା ଅଧ‌ିକ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୋଇନଥାଏ । ତେଣୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସମଶୀତୋଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।

Question 10.
ଉଷ୍ଣମଣ୍ଡଳ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିଷୁବରେଖା ନିକଟରେ ଜଳବାୟୁ ସାଧାରଣତଃ ଗରମ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ଉଷ୍ଣମଣ୍ଡଳ (Torrid zone) କୁହାଯାଏ ।

Question 11.
ହିମମଣ୍ଡଳ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିଷୁବ ବୃତ୍ତଠାରୁ ମେରୁଆଡ଼କୁ ଗଲେ ଉଷ୍ଣତା କମି କମି ଯାଏ । ସୁତାରଂ ଉଭୟ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ହିମ ମଣ୍ଡଳ (Frigid zone) କୁହାଯାଏ । ଅକ୍ଷାଂଶ ବଢ଼ିଲେ ତାପମାତ୍ରା କମେ ।

Question 12.
ବିଷୁବରେଖା କ’ଣ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅର୍ଥାତ୍ ଉଭୟ ମେରୁଠାରୁ ସମାନ ଦୂରତାରେ ଯେଉଁ ରେଖା ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଦୁଇ ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥାଏ ତାକୁ ବିଷୁବରେଖା କୁହାଯାଏ ।

Class 6 Social Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରିବା

Question 13.
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ସବୁ ଦେଶର କ’ଣ ଗୋଟିଏ (ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ଟାଇମ୍) ପ୍ରମାଣ ସମୟ ଅଛି ?
(ଖ) ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ଦେଶର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏକାଧୁକ ସମୟ ମଣ୍ଡଳ (Time zone) ଅଛି ।
(ଗ) କାହିଁକି ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଅଧ‌ିକ ସମୟ ମଣ୍ଡଳ (Time zone) ଅଛି ?
Answer:
(ଳ) ନା, ସବୁ ଦେଶରେ ଗୋଟିଏ (ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ଼ ଟାଇମ୍) ପ୍ରମାଣ ସମୟ ନାହିଁ, କେତେକ ଦେଶରେ ଏକାଧିକ ପ୍ରମାଣ ସମୟ ଅଛି ।
(ଖ) ରଷିଆର ୧୧ଟି ସମୟମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଆମେରିକାର ୬ଟି ସମୟ ମଣ୍ଡଳ ଅଛି ।
(ଗ) ଏହି ଦେଶମାନଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ରାଘିମା ବିସ୍ତୃତି ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ଏଠାରେ ଅଧିକ ସମୟ ମଣ୍ଡଳ (Time zone) ଅଛି ।

Question 14.
କେବଳ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ଗ୍ରୀକ୍‌ ପ୍ରଥମ ମୂଳ ମଧ୍ୟଦିନ କି ?
(ଖ) ପୁରାତନ ଯୁଗରେ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ମଧ୍ୟନ୍ଦିନ (ମୈରଡ଼ିଆନ) କ’ଣ ଥିଲା ?
(ଗ) ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ନିଜସ୍ଵ ମଧ୍ୟରେଖା କେଉଁ ପୁରାତନ ସହର ଦେଇ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା ?
(ଘ) ସେହି ମଧ୍ୟରେଖା କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା ?
(ଙ) ୧୫୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସେହି ସହରର କେଉଁ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ବାସ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
(କ) ନା,
(ଖ) ମଧ୍ୟରେଖା,
(ଗ) ଉଜ୍ଜୟିନୀ,
(ଘ) ସେହି ମଧ୍ଯରେଖା ଭାରତର ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ୟାର ଗଣନାରେ ସହାୟକ ହେଉଥୁଲା,
(ଙ) ବରାହ ମିହିର ।