BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

୧। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ‘କ୍ରିପ୍‌ସ୍ ମିଶନ୍’ର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  • ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଉଇନ୍‌ଷ୍ଟନ୍‌ ଏସ୍. ଚର୍ଚ୍ଚିଲ୍ ୧୯୪୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ସାର୍‌ ଷ୍ଟାଫୋର୍ଡ଼ କ୍ରିପ୍‌ସ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ପ୍ରତିନିଧ‌ି ଦଳ ଭାରତକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ତାହା ‘କ୍ରିପ୍‌ସ୍ ମିଶନ୍’ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
  • ଏହି ମିଶନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲା ଯେ ଭାରତକୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ରୂପେ ସ୍ଵାୟର ଶାସନ ଅଧିକାର ଦିଆଯିବ ।
  • ଭାରତବାସୀ ନିଜ ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇବେ ।
  • କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପ୍ରଦେଶ ଯଦି ସେ ସମ୍ବିଧାନ ଗ୍ରହଣ ନ କରେ; ତେବେ ସେହି ପ୍ରଦେଶ ନିଜ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପୃଥକ୍ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ ।
  • ଭାରତକୁ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡ କରି ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦର ଦୃଢ଼ୀକରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିପାରି କ୍ରିପ୍‌ସ୍‌ ମିଶନ୍‌ର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସବୁ ଦଳ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଖ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ କିପରି ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୪୨ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୬ ତାରିଖରୁ ୧୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୱାର୍ଦ୍ଧାଠାରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କମିଟିର ବୈଠକ ବସିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ‘ଭାରତ ଛାଡ଼’ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।
  • ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୭ ତାରିଖ ଦିନ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ କଂଗ୍ରେସର ସାଧାରଣ ଅଧିବେଶନରେ ସଭାପତି ମୌଲାନା ଆବୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଆଜାଦ୍ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅହିଂସ ଉପାୟରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବାପାଇଁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ‘ଭାରତଛାଡ଼’ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କଲେ ଏବଂ ସର୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।
  • ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖ ଦିନ ବିପୁଳ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଦ୍ଦୀପନାରେ ‘ଭାରତ ଛାଡ଼’ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କଂଗ୍ରେସ ଅନୁମୋଦନ କଲା ।
  • ଏହି ଅବସରରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ ‘ସ୍ଵାଧୀନତା ଆମର ପ୍ରାପ୍ୟ’ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି ‘କର ବା ମର’ । ‘ଆମ ମାତୃଭୂମିକୁ ଆମେ ସ୍ବାଧୀନ କରିବା କିମ୍ବା ସେଥ‌ିପାଇଁ ମରିବା ।’’

(ଗ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

  • ଶ୍ରମିକ ଓ କୃଷକମାନେ ଭୂରାଜସ୍ଵ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିବେ ।
  • ଇଂରେଜ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ବିକ୍ରି କରାଯିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା କାଗଜ ନୋଟ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ ।
  • ରାସ୍ତାଘାଟ, ଯାନବାହନ, ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ଓ ରେଳ ବିଭାଗକୁ ଅଚଳ କରାଯିବ ।
  • ଥାନା, କୋର୍ଟ ଓ ଜେଲଖାନାକୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଆୟତ୍ତରେ ରଖାଯିବ ।
  • ସାଧାରଣ ଜନତା ଅହିଂସ ମାର୍ଗ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଘ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ଦମନ ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର କି କି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବାପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ବହୁ ଅମାନୁଷିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
  • ସରକାର ସଭା ଓ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ବେଆଇନ ଘୋଷଣା କଲେ ।
  • ଲାଠିପ୍ରହାର ଓ ଗୁଳିଚାଳନା ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣାରେ ପରିଣତ ହେଲା ।
  • ସରକାରଙ୍କର ନିଷ୍ଠୁର ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଅସଂଖ୍ୟ ବିପ୍ଳବୀ ଆହତ ଓ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ପାଖାପାଖୁ ଏକଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟକ କର୍ମୀ ଗିରଫ ହେଲେ ।
  • ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବାପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ସବୁ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଦମନ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ବ୍ରିଟିଶ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚର୍ଚ୍ଚିଲ୍ ହାଉସ୍ ଅଫ୍ କମନ୍ସରେ ଘୋଷଣା କଲେ ।

(ଡି) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାୟକଙ୍କ ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  • ବୈପାରୀଗୁଡ଼ା ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ତେନ୍ତୁଳିଗୁମ୍ମା ଗ୍ରାମର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।
  • ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ ସେ କଂଗ୍ରେସ ପତାକା ଓ ଲାଠି ଧରି ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମାତିଲି ଥାନା ଘେରାଉ କରିଥିଲେ ।
  • ସେଠାରେ ପୋଲିସ୍‌ର ଗୁଳିଚାଳନାରେ ୫ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।
  • ଜଣେ ଜଙ୍ଗଲରକ୍ଷୀକୁ ପିଟି ପିଟି ହତ୍ୟା କରିଥିବାର ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରେ ପୋଲିସ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ବ୍ରହ୍ମପୁର ଜେଲକୁ ପଠାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୩ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
  • ସେ ୧୯୪୨ ମସିହାର ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଫାଶୀ ପାଇଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ସହିଦ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକ ରୂପେ ପରିଚିତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

୨ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ବିନୋବା ଭାବେ କେବେ ଓ କେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ବିନୋବା ଭାବେ ୧୯୪୦ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୭ ତାରିଖରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ।
  • ସେ ପାନାଉରଠାରେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଖ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହେବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେବେ ଗିରଫ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କେଉଁଠାରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖାଗଲା ?
Answer:

  • ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହେବାର ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୯ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଗିରଫ ହେଲେ ।
  • ତାଙ୍କୁ ପୁନେଠାରେ ଆଗା ଖାଁ ପ୍ୟାଲେସ୍‌ରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖାଯାଇଥିଲା ।

(ଗ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିହାରରେ ଛାତ୍ରମାନେ କେବେ ଓ କେଉଁଠାରେ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିହାରରେ ଛାତ୍ରମାନେ ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।
  • ସେମାନେ ପାଟନା ସଚିବାଳୟର ପୂର୍ବ ଦ୍ଵାରରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଘ) ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ କେଉଁ ଛାତ୍ରନେତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଛାତ୍ରନେତା ବିବୁଧେନ୍ଦୁ ମିଶ୍ର, ଅଶୋକ ଦାସ, ସୁରଜମଲ ଶାହା, ବିରେନ ମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଙ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କେଉଁ ଖବର ଶୁଣିବା ପରେ ବରୀ ଅଞ୍ଚଳର ଉତ୍ୟକ୍ତ ଲୋକ କାଇପଦର ଡାକଘର ପୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଏକ ଅମାନୁଷିକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ ରମାଦେବୀଙ୍କ ଗିରଫ ଖବର ଶୁଣିବା ପରେ ବରୀ ଅଞ୍ଚଳର ଭୂଭ୍ୟକ୍ତ ଲୋକମାନେ କାଇପଦର ଡାକଘରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ ।

(ଚ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଭଣ୍ଡାରୀପୋଖରୀରେ କେଉଁ ଦୁଇ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଭଣ୍ଡାରୀପୋଖରୀରେ ଦୁଇ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଓ ଦ୍ବାରିକା ଦାସ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଛ) ଇରମ୍ରେ କେବେ ଗୁଳିକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ସେଥ‌ିରେ ସହିଦ୍ ହୋଇଥ‌ିବା ମହିଳାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
Answer:

  • ୧୯୪୨ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ ଇରମଠାରେ ଗୁଳିକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା ।
  • ସେଥ୍ରେ ସହିଦ୍ ହୋଇଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ପରୀ ବେୱା ।

(ଜ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଭାବରେ ନିମାପଡ଼ାରେ କାହିଁକି ପୋଲିସ୍ ଗୁଳିଚାଳନା କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ନିମାପଡ଼ାଠାରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬ ତାରିଖରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ଖଜଣା ନ ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ ଓ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
  • ପୋଲିସ୍ ବାରଣ କରିବାରୁ ସେମାନେ ଥାନାରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କଲେ, ତେଣୁ ପୋଲିସ୍ ଗୁଳି ଚଳାଇଥିଲା ଓ ଏଥ‌ିରେ ଉତ୍ସବ ମଲ୍ଲିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।

(ଝ) ପାପଢ଼ାହାଣ୍ଡିଠାରେ କାହିଁକି ଗୁଳିଚାଳନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ କେତେଜଣ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୪ ତାରିଖରେ କୋରାପୁଟର ବହୁ ଲୋକ ପାପଡ଼ାହାଣ୍ଡିଠାରେ ଥ‌ିବା ଟୋଲ ଓ ଥାନା ଧ୍ବଂସ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
  • ଫଳରେ ପୋଲିସ୍ ଗୁଳିଚାଳନା କରିଥିଲା ଓ ଏଥ‌ିରେ ୧୫ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

(ଞ) କିଏ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ କେଉଁଠାରେ ଥାନା ପୋଡ଼ି ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।
  • ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ ତାରିଖରେ ମଢ଼ି (ବର୍ତ୍ତମାନର କାମାକ୍ଷାନଗର)ରେ ଥାନା ପୋଡ଼ି ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ।

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) କ୍ରିପ୍‌ସ୍ ମିଶନ କେବେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୪୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ‘କ୍ରିପ୍‌ସ୍ ମିଶନ’ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଖ) କେଉଁଦିନ ଭାରତ ଛାଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୨ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୪ ତାରିଖ ଦିନ ଭାରତ ଛାଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଗ) କେଉଁଦିନ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୯ ତାରିଖ ଦିନ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଘ) ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଜଣେ ସମାଜବାଦୀ ମହିଳାଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଜଣେ ସମାଜବାଦୀ ମହିଳା ଥିଲେ ଅରୁଣା ଆସଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ।

(ଡି) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କିଏ ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?
Answer:
ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଉଇନ୍‌ଷ୍ଟନ୍ ଏସ୍. ଚର୍ଚ୍ଚିଲ୍ ।

(ଚ) କେଉଁଦିନ କାଇପଦରଠାରେ ଲୋକମାନେ ଡାକଘର ପୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୪୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୭ ତାରିଖରେ କାଇପଦରଠାରେ ଲୋକମାନେ ଡାକଘର ପୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଛ) କିଏ ଧାମନଗରଠାରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇଥିଲେ ?
Answer:
ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା ଧାମନଗରଠାରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇଥିଲେ ।

(ଜ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କିଏ ନିମାପଡ଼ାରେ ପୋଲିସ୍ ଗୁଳିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ?
Answer:
ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଉତ୍ସବ ମଲ୍ଲିକ ନିମାପଡ଼ାରେ ପୋଲିସ୍ ଗୁଳିରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ।

(ଝ) କେଉଁଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୩ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

(ଞ) ତାଳଚେରରେ କିଏ ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ ?
Answer:
ପବିତ୍ରମୋହନ ପ୍ରଧାନ ତାଳଚେରରେ ଅଗଷ୍ଟ ବିପ୍ଳବର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।

୪। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ ।

(କ) କେଉଁ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ‘ଅଗଷ୍ଟ ଦାନ’ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ?
(i) ୧୯୩୯
(ii) ୧୯୪୦
(iii) ୧୯୪୧
(iv) ୧୯୪୨
Answer:
(ii) ୧୯୪୦

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

(ଖ) କଂଗ୍ରେସ ଅଧ୍ଵଂଶନରେ କିଏ ‘ଭାରତ ଛାଡ଼’ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ ?
(i) ମୌଲାନା ଆବୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଆଜାଦ୍
(ii) ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ୍
(iii) ଗୋବିନ୍ଦବଲ୍ଲଭ ପନ୍ଥ
(iv) ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ
Answer:
(iv) ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ

(ଗ) ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ କେଉଁଠାରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖାଯାଇଥିଲା ?
(i) ଅହମ୍ମଦନଗର
(ii) ନାଗପୁର
(iii) ପୁନେ
(iv) ପାଟନା
Answer:
(iii) ପୁନେ

(ଘ) କେବେ କୋରାପୁଟର ଲୋକମାନେ ପାପଡ଼ାହାଣ୍ଡି ନିକଟରେ ଥାନା ଧ୍ବଂସ କରିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ ?
(i) ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭
(ii) ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧
(iii) ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୪
(iv) ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୬
Answer:
(ii) ୧୯୪୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୪

(ଙ) କିଏ ‘ଭାରତ ଛାଡ଼’ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି ?
(i) ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ
(ii) ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦ୍ଵିବେଦୀ
(iii) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ
(iv) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
Answer:
(iv) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 4 ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା

୫| ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ‘ତୁମ ପାଇଁ କାମ’’ଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)

Air Pollution: A Hidden Menace Question Answer Class 10 English Chapter 8 BSE Odisha

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace Question Answers BSE Odisha

Air Pollution: A Hidden Menace Class 10 Questions and Answers

D. Let’S Understand The Text

Question 1.
What accident took place at Bhopal in 1984?
(୧୯୮୪ରେ ଭୋପାଳରେ କେଉଁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ?)
Answer:
The most tragic industrial accident took place at Bhopal in 1984.

Question 2.
Why is it called an industrial accident?
(ଏହାକୁ କାହିଁକି ଏକ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଦୁର୍ଘଟଣା କୁହାଯାଏ ?)
Answer:
It is called ah industrial accident as it occurred in a chemical plant operated by Union Carbide. Deadly gas from it escaped into the atmosphere for which over 4000 local residents were killed and many others were blind and crippled.

Question 3.
What were the tragic consequences Of it?
(ଏହାର ଦୁଃଖଦ ପରିଣତି କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
The tragic consequences of the most tragic industrial accident in Bhopal were heart-rendering. As a result of the escapement of deadly gas from the chemical plant into the atmosphere, more than 4000 local residents were killed and many others were blind and crippled.

Question 4.
How is air important for man?
(ବାୟୁ କିପରି ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?)
Answer:
Air is highly essential for every living being. Because a man can’t live without breathing even for a minute and for breathing air is essential. So air is important for man. It is estimated that an average adult exchanges 15 kg of air a day, in comparison to 1.5 kg of food, and 2.5 kg of water.

Question 5.
What is the major source of contamination of the human body?
(ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ କିଏ ? )
Answer:
Air pollution is a major source of contamination of the human body.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 6.
What is the composition of air?
(ବାୟୁର ଗଠନ କ’ଣ ?)
Answer:
Air is composed of 78 per cent nitrogen, 21 per cent oxygen, a little less than 1 per cent argon and 0.03 per cent carbon dioxide. These elements make up 99.9 per cent of dry air.

Question 7.
When is air said to be polluted?
(ବାୟୁ କେତେବେଳେ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ?)
Answer:
Air is a mixture of gases and its different component gases remain in a definite proportion/ratio. The air is pure so long as that definite proportion of component gases is continued to exist. If the oxygen level gets reduced in air, irritating gases enter the atmosphere, air is said to be polluted.

Question 8.
What fuels do the industries use?
(ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେଉଁସବୁ ଜାଳେଣି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ?)
Answer:
Most industries require steam. In order to produce steam they use fuels like coal, coke or furnace oil.

Question 9.
How does the released smoke affect man?
(ନିର୍ଗତ ବାଷ୍ପ ମନୁଷ୍ୟକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ?)
Answer:
The released smoke of different industries containing obnoxious gases, ash and dust particles mingles with the air and pollutes it. They enter our body through respiration and cause great harm to our lungs without our knowledge.

Question 10.
Why do thermal power stations cause more pollution?
(ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଅଧିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଘଟାଇଥାଏ ?)
Answer:
Thermal power stations discharge high amounts of smoke along with ash into the atmospheric air in comparison to other industries. So they cause more pollution than any other industry and chemical plants.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 11.
What are the other industries equally harmful to us?
(ଆମ ପାଇଁ ସମପରିମାଣରେ କ୍ଷତିକାର କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?)
Answer:
Other industries like cement industries, steel industries and ore processing industries and chemical plants are equally harmful to us thermal plants.

Question 12.
Why is the number of automobiles increasing on the road?
(ରାସ୍ତା ଉପରେ ମୋଟରଗାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଚାଲିଛି କାହିଁକି ?)
Answer:
The population is increasing at a very rapid rate. So in order to meet the demand of the exploding population, the automobiles on the road are increasing.

Question 13.
How do automobiles contribute to air pollution?
(ମୋଟରଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣରେ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?)
Answer:
Automobiles release maximum carbon monoxide into the atmosphere so that the air is polluted. It is calculated that automobiles are responsible for 60 per cent of air pollution in different parts of the world.

Question 14.
What are the effects of air pollution on vegetable crops and trees?
(ପନିପରିବା ଫସଲ ଓ ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ ?)
Answer:
Car exhaust gases cause a lot of harm to many flower and vegetable crops. They are completely destroyed by air pollution. Trees have been seriously affected and killed by pollution from power plants.

Question 15.
How are buildings affected by polluted air?
(ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁଦ୍ଵାରା ଅଟ୍ଟାଳିକାଗୁଡ଼ିକ କିପରି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ?)
Answer:
Air pollution causes harm to buildings. Fine buildings become shabby, and their walls get blackened with soot that has settled on them by air pollution. Building surfaces may actually deteriorate because of polluted air.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 16.
What health problems are caused by polluted air?
(ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁଦ୍ଵାରା କେଉଁ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?)
Answer:
Polluted air causes a lot of health hazards. It causes eye irritations, scratchy throats and respiratory illness.

Question 17.
How is air pollution responsible for increasing the temperature?
(ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବାୟ ପଦଷଣ କିପରି ଦାୟୀ ?)
Answer:
The amounts of air pollutants like carbon dioxide, methane and nitrous oxide in the atmosphere are increasing. These gases tend to trap the radiation that reaches the earth from the sun. As a result of which the atmospheric temperature is continuously increasing. This process would eventually lead to global warming.

Question 18.
What harm can refrigerant do?
(ଶୀତଳକାରକ ପଦାର୍ଥ କି କ୍ଷତି କରିପାରେ ?)
Answer:
A substance that belongs to a group of chemicals and chlorofluorocarbons is used as a refrigerant. The use of this substance may destroy the atmospheric layer that protects us from the harmful rays of the sun.

Question 19.
What is acid rain?
(ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି କ’ଣ ?)
Answer:
Acid rain is a kind of precipitation which contains a sulphur oxide, nitrogen oxide and other chemicals. And this acid rain affects everything that it falls on.

Question 20.
How is water affected by acid rain?
(ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ଜଳ କିପରି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ?)
Answer:
Acid rain makes the water of rivers and lakes poisonous as it contains oxides of sulphur and nitrogen and other chemicals. The water turns acidic and affects aquatic animals and plants. It also affects crops, buildings and drinking water.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 21.
What is the impact of acid rain on soil?
(ମୃତ୍ତିକା ଉପରେ ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ?)
Answer:
Acid rain changes the soil’s nutrient content. It washes away nutrients like potassium, calcium and magnesium from the upper layer that help trees grow. Acid rain kills large patches of forests leaving behind leafless skeletons of trees.

Question 22.
What are the ways to control air pollution?
(ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?)
Answer:
There are three basic ways to control air pollution preventive measures, dispersal measures and collection measures. Preventive measures can be taken by changing the raw materials used in industry or the ingredients of fuel. Dispersal measures can be taken by raising the heights of tall chimneys of the factories. Collection measures can be taken by designing equipment to trap pollutants before they escape into the atmosphere.

Question 23.
How have different countries tried to check it?
(ବିଭିନ୍ନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ରୋକିବାକୁ କିପରି ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
Different countries have tried to check air pollution by taking many initiatives such as making laws, setting standards and norms to ensure quality air and burning low-sulphur coal and oil in factories and power plants.

Question 24.
How have the air quality programmes brought us benefits?
(କିପରି ବାୟୁର ଗୁଣାତ୍ମକ ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଆମର ଉପକାର କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
Air quality programmes have brought us benefits in many areas. For example, burning low-sulphur coal and oil in factories and power plants has lowered pollution in many cities. In order to meet standards, automobile engines are redesigned and new cars have been equipped with devices like catalytic converter which changes pollutants into harmless substances and reduces air pollution.

Question 25.
Why do we still need to find out better ways to control air pollution?
(ତଥାପି ଆମେ କାହିଁକି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିମନ୍ତେ ଉନ୍ନତ ଉପାୟମାନ ବାହାର କରିବା ଦରକାର କରୁଛୁ ?)
Answer:
Although the formulation of certain laws and set of standards and norms have checked air pollution up to some extent, it hasn’t been completely checked. So we still need to find out better ways to control air pollution. It is not easy to bring about the new development needed to control it. Now physicians, engineers, botanists and meteorologists are carrying out research, seeking new ways to check it. In the future, we can breathe pure air in the cities where the sunlight is no longer blocked by an umbrella of air pollution.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

E. Let’S Go Beyond The Text

Question 1.
Why does the oxygen level in the atmosphere get reduced? What could be its consequences?
(ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସ୍ତର କମିଯାଇଛି କାହିଁକି ? ଏହାର ପରିଣାମ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? )
Answer:
The oxygen level in the atmosphere gets reduced for many reasons. Due to deforestation, the photosynthesis process has been reduced and the amount of oxygen gets reduced. Besides burning process also reduces the amount of oxygen in the atmosphere. If it so happens then living beings will be definitely deprived of availing adequate oxygen. Besides, through respiration oxygen gets converted into carbon dioxide which traps radiation that reaches the earth from the sun, as a result, the atmosphere becomes warmer and would eventually lead to global warming.

Question 2.
How do the chemical industries cause dangerous air pollution? What are its far-reaching consequences?
(ରସାୟନ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କିପରି ବିପଜନକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି ? ଏହାର ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ପରିଣାମ କ’ଣ ?)
Answer:
The chemical industries release certain toxic fumes into the atmosphere, along with smoke. It mingles with the atmospheric air and pollutes it. When people inhale that toxic substance, they suffer from serious diseases.

Question 3.
How is acid rain caused?
(ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?)
Answer:
Acid rain is a broad term referring to a mixture of wet and dry deposition from the atmosphere containing higher than normal amounts of nitric and sulphuric acid. The chemical forerunners of acid rain formation result from both natural sources such as volcanoes and decaying vegetation and man-made sources primarily emissions of sulphur dioxide and nitrogen oxides resulting from fossil fuel combustion. Acid rain occurs when these gases react in the atmosphere with water, oxygen and other chemicals to form various acidic compounds.

Question 4.
How does polluted air travel from one country to another?
(ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ କିପରି ଗୋଟିଏ ଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯାଇଥାଏ ?)
Answer:
The polluted air is carried away by the wind from one country to another, often for distances of thousands of miles.

Question 5.
What steps can be taken to reduce the pollution caused by automobiles? Is air pollution a global problem?
(ମୋଟରଗାଡ଼ିଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ପ୍ରଦୂଷଣକୁ କମାଇବାପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରେ ? ଏହା ଏକ ଜାଗତିକ ସମସ୍ୟା କି ?)
Answer:
The pollution caused by automobiles can be reduced by taking certain steps. First of all, the ingredients of fuel used in automobiles should be changed. Secondly, automobile engines should be redesigned and equipped with new devices like catalytic converters which can change pollutants into harmless substances. Yes, air pollution is a global problem. It is a problem for the whole world.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

(ii) Given below is a table. Read the text and complete the table.

Given below is a table. Read the text and complete the table.

Answer:

Given below is a table. Read the text and complete the table Answer

F. Let’S Do Some Activities

1. Let’s think together :
The text you have read mentions some steps to reduce air pollution. Now work in groups to suggest more steps for dealing with the problem. You can refer to newspapers, and journals and discuss among yourselves to get more ideas (The teacher divides the class into four or five groups for the purpose)(This activity will be done in the class by the teacher.)

2. Let’s speak and listen :
Each group presents its ideas in class regarding the steps to control air pollution. Other groups listen and react to the ideas. After all the groups have presented ideas, commonly agreed aspects should be finalized. (The teacher acts as the observer and coordinator.) (This activity will be done in the class by the teacher.)

3. Let’s write :
Write a letter to the Editor of a newspaper / the Minister, Department of Environment explaining the importance of clean air and suggesting ways to keep it clean and pure. (ପରିଷ୍କାର ବାୟୁର ଗୁରୁତ୍ଵ ଏବଂ ଏହାକୁ ପରିଷ୍କାର ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ରଖିବାର ଉପାୟମାନ ବୁଝାଇ ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦକ/ପରିବେଶ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକ ପତ୍ର ଲେଖ ।)

Pubusahi, Khurda
Date ……………………..

To,
The Editor
The Telegraph
Kolkata
Sub – Importance of clean air.

Dear Sir,

I shall be much obliged if you kindly publish this news item in your widely circulated newspaper.
Everybody needs pure and clean air in order to make his body fit. It is essential for the human body. Man can’t live even a moment without air. But it has become a dream now. Every comer of the world is filled with polluted air because of the growing industries of automobiles. When we respire the polluted air we suffer from many harmful diseases. The polluted air has caused a lot of harm not only to living creatures but also to trees and buildings.

All living creatures need pure and clean air so that they can keep themselves fit both physically and mentally. We all have to do something to keep it clean. A large number of trees should be planted every year to neutralize some pollutants. Some of the industries should be disestablished. The raw materials used in factories or the ingredients of fuel should be changed and equipment should be designed in such a way that can trap the pollutants before they escape into the atmosphere. Automobile engines should be equipped with devices that can change pollutants into harmless substances. Above all the government should pass laws to prevent and control air pollution.

Through your much-esteemed paper, I would like to draw the attention of the public as well as the government to do something to check air pollution and ensure a pure air.

Yours faithfully
Sasmita Praharaj

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

4. Let’s debate:
Some speak ‘for’ the motion and some ‘against’. The teacher acts as Chairperson.
(କେତେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ସପକ୍ଷରେ ଓ କେତେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ବିପକ୍ଷରେ କହିବେ, ଶିକ୍ଷକ ସଭାପତିଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ ।)
(i) Use of private vehicles should be banned to control air pollution.
(ବେସରକାରୀ ଯାନବାହନ ବ୍ୟବହାର ନିଷିଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ ।)
Answer:
Group — A (For)
Undoubtedly the number of private vehicles used is more than the number of government vehicles. Their contribution to causing air pollution is more. It causes near about 60 per cent of air pollution. Some people misuse their vehicles. Even they take their vehicles to a very short distances. Some people use it as a luxury item. So private vehicles should be banned so that air pollution can be controlled.

Group – B (Against)
Only private vehicles can meet the demand of the exploding population. Though a number of passenger carriers and goods carriers are run by the government, they can’t meet the rising demand of the people. Government can’t provide adequate service transportation. Of course, vehicles are responsible for air pollution. But all private vehicles shouldn’t be banned. A lot of problems will arise if it is done.

(ii) Industries being the major source of pollution need to be disestablished
(ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ବିଲୋପ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।)
Answer:
Group – A (For)
Most industries spew smoke, ash, dust and other pollutants into the atmospheric air. So the air gets polluted. It affects human beings, aquatic creatures, plants, trees as well as soil. Of course, industries fulfil the demand of the people. But they need to be disestablished to check pollution and save people and others from its ill effects.

Group – B (Against)
Modem society would come to halt without industries. Industrial products fulfil the demand of the people. Everything we use in our day-to-day life is a product of an industry or other. So the industries shouldn’t be disestablished.

G. Lets Enrich Our Vocabulary:

(i) There are some words/phrases in the text used to convey the harmful effects of air pollution on mankind.
(ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ମଣିଷ ସମାଜ ଉପରେ କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ ଜଣାଇବା ନିମନ୍ତେ ପାଠ୍ୟ ବିଷୟରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଶବ୍ଦ|ବାକ୍ୟାଶ ଅଛି ।)
A few examples are given : deadly, irritating gases, a
ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଇଛି: deadly, irritating gases
Pick out other such words/expressions from the text and write in your copy.
(ସେହିଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶବ୍ଦ/ବାକ୍ୟାଶଗୁଡ଼ିକୁ ପାଠ୍ୟ ବିଷୟରୁ ବାଛି ତୁମ ଖାତାରେ ଲେଖ ।)

(ii) toxic fumes, toxic substances, respiratory illness, sensitive tissues, polluted air, dense smoke, scratchy throats, serious diseases
(a)The word ‘respiration’ is the noun form of the verb ‘respire’.
(respiration’ଶବ୍ଦଟି କ୍ରିୟାପଦ ‘respire’ର ବିଶେଷ୍ୟ ରୂପ ।)
Now with the help of a dictionary find out verb/noun forms of the following.
(ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଭିଧାନର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ନିମ୍ନଲିଖତଗୁଡ଼ିକର କ୍ରିୟା| ବିଶେଷ୍ୟ ରୂପ ବାହାର କର ।)

Noun Verb Verb Noun
Resident Consume
Pollution Alter
Composition Believe
Inhalation Reduce
Emission Produce
Comparison Operate
Knowledge Expect
Recovery Represent
Destruction Radiate
Contamination Illustrate
Precipitation Justify
Deterioration Prevent

Answer:

Noun Verb Verb Noun
Resident Reside Consume Consumption
Pollution Pollute Alter Alteration
Composition Compose Believe Belief
Inhalation Inhale Reduce Reduction
Emission Emit Produce Production
Comparison Compare Operate Operation
Knowledge Know Expect Expectation
Recovery Recover Represent Representation
Destruction Destroy Radiate Radiation
Contamination Contaminate Illustrate Illustration
Precipitation Precipitate Justify Justification
Deterioration Deteriorate Prevent Prevention

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

(b) Arrange the words provided under noun and verb in the order in which they should come in a dictionary.
( Noun ଓ verb ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ଅଭିଧାନରେ ଆସୁଥ‌ିବା କ୍ରମରେ ସଜାଅ । )
Answer:

Noun Verb Noun Verb
Comparison

Contamination

Deterioration

Inhalation

Pollution

Recovery

Alter

Consume

Illustrate

Operate

Produce

Reduce

Composition

Destruction

Emission

Knowledge

Precipitation

Resident

Believe

Expect

Justify

Prevent

Radiate

Represent

(iii) Read the sentences below :
buildings of Krakow are slowly being destroyed by acidic smog.
Mark the word underlined. Two words, i.e. ‘smoke and fog’ (smoke + fog) have formed the word ‘smog’. Such process of word formation is known as blending. Many new words are being made in this process and are increasingly in use.

Given below is an exercise. Complete it.
Foreign + exchange bank = ………………… bank
………………. + …………….. policy = Exim policy
Slim + tender = ……………..
……………… + …………….. = telecast
Answer:
Foreign + exchange bank = Forex bank
Export + import policy = Exim policy
Slim + tender = slender
Television + broadcast = telecast

(iv) Given below are some expressions. Use a single word for each expression. Go to the text to find the words.
(ନିମ୍ନରେ କେତେକ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ପାଠ୍ୟବିଷୟ ଦେଖ ।)
a great threat
getting worse day by day
things used to make something
a body of laws
one who studies weather conditions
Answer:
a great threat – menace
getting worse day by day – deteriorating
things used to make something – ingredients
a body of laws – legislation
one who studies weather conditions – meteorologist

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

H. Let’s Learn Language:

(a) Mark the following sentences used in the text:
(ପାଠ୍ୟ ବିଷୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ନିମ୍ନଲିଖୂ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର ।)
(i) …………………..  irritating gases enter the atmosphere.
(ii) every day, every moment we breathe polluted air to become a victim of air pollution.

The words underlined above are known as ‘participle adjectives. Here ‘irritating’ is the present participle adjective and ‘polluted’ is the past participle adjective in the above sentences.
(ଉପର ରେଖାଙ୍କିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ‘participle adjectives’ ଭାବେ ପରିଚିତ । ଉପର ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ‘irritating’ ହେଉଛି ‘present participle adjective’ ଓ ‘polluted’ ହେଉଛି ‘past participle adjective’ ।)

Find out in the text how many such participles are there and make a list.
(ଏପରି କେତୋଟି participle ପାଠ୍ୟବିଷୟରେ ଅଛି ଖୋଜି ବାହାର କର ଓ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।)

Present Participle _______, ________, ________, ________
Past Participle ________, _________, ________, ________
Answer:
Present Participle — surviving, exploding (population), damaging (effects),drinking, designing, expanding (society), processing
Past Participle — contaminated, increased, industrialised, polluted

Complete the following sentences with appropriate participles of the verbs given in brackets.
(ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର ଉପଯୁକ୍ତ participleଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନଲିଖ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।)

1. The beggar is wearing a _______ shirt. (tear)
2. My father bought me a ______ suit. (swim)
3. My friend wanted a _______ instrument. (clean)
4. 1 never like to take a _______ egg. (boil)
5. Air pollution causes ______ problem. (breath)
6. People get deceased in a _______ atmosphere. (pollute)
7. Air pollution has _______ effect on buildings. (damage)
8. Severity of air pollution is more found in _______ countries. (develop)
Answer:
1. The beggar is wearing a torn shirt. (past participle)
2. My father bought me a swimming suit. (the present participle)
3. My friend wanted a cleaning instrument. (the present participle)
4. 1 never like to take a boiled egg. (past participle)
5. Air pollution causes breathing problems. (the present participle)
6. People get deceased in a polluted atmosphere. (past participle)
7. Air pollution has a damaging effects on buildings. (the present participle)
8. Severity of air pollution is more found in developed countries. (past participle)

(b) Punctuate the following text (ନିମ୍ନଲିଖ୍ ପାଠ୍ୟଟିକୁ ବିରାମ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଲେଖ) :
In the United States, control of air pollution is chiefly the responsibility of the state and local governments all the states have air quality management programmes which are patterned after federal laws the basic federal law dealing with air pollution is the clean air act of 1970 amended in 1990 under this law the federal environment protection again sets standards for air quality what are the standards.
Answer:
In the United States, control of air pollution is chiefly the responsibility of the state and local governments. All the States have air quality management programmes which are patterned after federal laws. The basic federal law dealing with air pollution is the Clean Air Act of 1970 amended in 1990. Under this law, the Federal Environment Protection Agency sets standards for air quality. What are the standards?

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

I. Let’S Prepare A Project

You live in a locality. You might have experienced some sort of pollution in your locality. It might be pollution of air or water or soil or could be noise pollution. Survey your area with a focus on the nature of pollution, its ill effects, causes of pollution and measures to control the same. Analyse and interpret the data/information collected. Write all these in a project format.
(It could be an individual or group project.)
(ତୁମେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଛ । ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କେତେକ ପ୍ରକାର ପ୍ରଦୂଷଣର ଅନୁଭୂତି ତୁମର ଥାଇପାରେ । ଏହା ବାୟୁ ବା ଜଳ ବା ମୃତ୍ତିକା ବା ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣର ହୋଇଥାଇପାରେ । ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରକୃତି, ଏହାର କୁପ୍ରଭାବ, ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ, ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପାୟ ଆଦି ଉପରେ ନଜର ରଖ୍ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କର । ସଂଗୃହୀତ ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।) (ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବା ଦଳଗତ ଯୋଜନା ହୋଇପାରେ ।)
Answer:
Title of the Project:
Air Pollution in Choudwar – Causes and Impacts on Environment.

Purpose of the study :
To find out the causes and bad effects of air pollution on the human population in Choudwar and to suggest control measures.
1. Air is the life breath of living beings but polluted air stands in the way of life.
2. Growing industrialization and deforestation are the causes of air pollution.

Methodology:
A survey method by sampling was adopted to carry out this study. Data from the field were collected on the following parameters covering a period of the last five years.

  • Number of industries
  • Running of vehicles/bikes etc., traffic jam
  • No. of trees existing, cut down or newly planted trees during the year 2002-2006.
  • Use of pesticides in the agricultural fields
  • Use of LPG instead of firewood.
  • Use of air conditioners, and coolers like electronic machinery.

Findings :
The entire area chosen for the study was surveyed and data were collected by direct observation from Government records, by interviewing senior citizens and local people including farmers. The collected year wise data are presented in the following tables.
Number of industries in Choudwar during the years 2002-2006

Type of industry 2002 2003 2004 2005 2006
Textile industry 01 01 03 05 10
Paper industry Nil Nil Nil 01 02
Scrap Iron industry 02 02 04 04 06
Plastic industry 01 03 03 06 06
Sugar industry Nil Nil Nil 01 01
Cement industry Nil Nil Nil Nil 01
Total 04 06 10 17 26

Number of vehicles plying on the highway passing through Choudwar at a particular hour during the years 2002-2006

Type of vehicles 2002 2003 2004 2005 2006
Two-wheelers 10 25 48 55 70
Cars, jeeps, etc. 04 07 15 21 35
Three wheelers 07 19 27 35 45
Buses and trucks 05 12 25 30 42

Number of big trees existing, cut down and newly planted in Choudwar during the years 2002-2006 (Collected from records of Office of the Forest Department,
Govt, of Odisha)
Number of Trees

Trees 2002 2003 2004 2005 2006
Existing 700 450 280 200 150
Cut down 50 250 170 80 30
Planted 300 150 90 70 50

Number of farmers using pesticides in their fields during those years Number of farmers in %

2002 2003 2004 2005 2006
Pesticide users 5% 15% 30% 55% 85%

Number of families using LPG as fuel for cooking during those years Number of LPG user families (in %)

2002 2003 2004 2005 2006
LPG users 8% 30% 65% 78% 91%

Number of people suffering from health disorders caused by air pollution at Choudwar during years 2002-2006 (Collected from Govt. Hospital records)
Number of people

Name of the disease 2002 2003 2004 2005 2006
Respiratory disorders 15 30 58 156 230
Skin disorders 18 25 37 48 115
Eye disorders 25 36 49 65 130
Cancer 02 10 14 22 36
Blood disorders 03 08 11 18 26

From the above data it becomes apparent that the air of Choudwar has been polluted during those years due to an increase in the load of vehicular traffic (Table 2), a number of different industries (Table 1) and a number of pesticides users, lack of required green cover, cutting down a large number of trees, poor plantation drive and above all due to lack of required awareness among people regarding the cause and effects of air pollution.

As a result, disorders of the respiratory system, skin, eyes, blood etc. are on the rise in this area. The only satisfying development is the rise in the number of families using LPG as fuel for cooking. Though it is not possible to install the industrialisation, use of pesticides and number of vehicles used for transportation, the following remedial measures can be taken to reduce the degree of pollution as well as the extent of pollution-related health disorders.

  • Industrialists should be cajoled to use smokeless fuels and develop green covers around the factories.
  • Industries should be compelled to use precipitators, scrubbers and filters to check the production of particulate matter.
  • Industries should be shifted to places far from human habitation.
  • Owners of automobiles should use positive crankcase ventilation and catalytic converter to reduce emissions.
  • The use of low-sulphur fuel should be made compulsory.
  • Antipollution devices and alternate fuels should be used in automobiles.
  • No big tree should be cut down further and steps should be taken for adequate – plantation.
  • The public should be made aware of air pollution through electronic media, print media, shows, symposia etc.

Conclusion:
Hence a clear and transparent atmosphere is pleasant for leading a smooth life. The presence of smoke and dust in the air irritates the human mind. High population density and a large number of plying automobiles, industries etc. make the air highly polluted. This polluted air contains carbon monoxide, nitrogen, hydrocarbons, sulphur dioxide, dust, ashes, pesticide granules etc. which are detrimental to human health. Every citizen should come forward to wipe out the pollution so that we can make the world better.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Let’s Know More

A. Related words.

Noun Verb Adjective Adverb
alteration alter alterable alterably
alarm alarm alarming alarmingly
contamination contaminate contaminated
death die dead deadly
damage damage damaging
disorder disorder disorderly
difficulty difficult
difference differ different

 

Noun Verb Adjective Adverb
pollution pollute polluted
origin originate original originally
irritation irritate irritating irritatingly
industry industrialize industrial industrially
explosion explode explosive explosively
drama dramatize dramatic dramatically
involvement involve involved
improvement improve
sense sensitize sensitive sensitively
strike strike striking strikingly
event eventful eventually
prevention prevent preventive
participation participate participative
production Produce productive
acid acidify acidic acidly
danger endanger dangerous
surety ensure sure surely
distance distant

B. A single word for the group of words:
1. relating to industry – industrial
2. someone who suffers as a result of something – victim
3. of many different kinds – manifold
4. chemically inactive gas – argon
5. having small holes – porous
6. a mixture of smoke and fog – smog
7. things used to make something – ingredient
8. a person who studies weather conditions – meteorologist
9. a system of sending out smoke-emission
10. a body of laws – legislation
11. rain or snow falling to the ground – precipitation
12. a place where waste materials are left – dump
13. easily feeling pain – sensitive
14. inhaling or exhaling air – respiration
15. polluted by the addition of harmful substances – contaminated
16. act of breathing something in – inhalation
17. the waste materials or rubbish – garbage
18. a person who smokes cigarettes – a smoker
19. the seriousness of something unpleasant – severity
20. great threat – menace
21. going out of steam or smoke from an engine – exhaust
22. first step – an initiative
23. substances causing pollution – pollutant
24. cause discomfort – irritate
25. a person who studies plants – a botanist
26. a tall chimney at a factory – smokestacks
27. getting worse day by day – deteriorating

C. Opposite words (antonyms) of the following words.
local – national
survive – crumple, die
victim – attacker .assailant
obvious – obscure, imperceptible
pure – impure
dense – thin, sparse
knowledge – ignorance
high – low
dangerous – safe
disperse – gather
tragic – glorious, successful
damage – repair
inhale – exhale
contaminate – purify
adult – juvenile
pollution – purity
equivalent – different, dissimilar
large – small
crucial – unimportant, complimentary
pollute – purify, clean
enter – exit
urban-rural
disappear – appear
slowly – quickly
significant – insignificant, meaningless
expand – contract
difficulty – easiness
death – birth
different – similar
harmless – harmful
easy – difficult
mingle – separate, part
irritate – appease, pacify

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

BSE Odisha 10th Class English Air Pollution: A Hidden Menace Important Questions and Answers

Very Short Objective Questions With Answers
Answer The Following Questions In A Word Or A Phrase

Question 1.
When did the industrial accident take place at Bhopal?
Answer:
on 3 December 1984

Question 2.
From where did the deadly gas escape into the atmosphere?
Answer:
a chemical plant operated by Union Carbide

Question 3.
How many local residents were killed due to the industrial accident at Bhopal?
Answer:
over 4000

Question 4.
How much food does an average adult consume a day?
Answer:
1.5 kg

Question 5.
What do you mean by contaminated food?
Answer:
impure food

Question 6.
Which gas is the major constituent of air?
Answer:
nitrogen-78%

Question 7.
What can lead to respiratory disorders?
Answer:
inhalation polluted air

Question 8.
What is new in air pollution?
Answer:
the scope and severity

Question 9.
What do industries spew?
Answer:
dense smoke

Question 10.
Why are fuels burnt in industries?
Answer:
to produce steam

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 11.
When is smoke produced?
Answer:
during burning process

Question 12.
What does polluted air contain?
Answer:
obnoxious gases, ash and dust particles

Question 13.
Which internal parts of the human body slowly become garbage dumps for pollutants?
Answer:
our lungs

Question 14.
What do you mean by obnoxious gases?
Answer:
unpleasant gases

Question 15.
Which industries discharge high amounts of smoke and ash?
Answer:
Thermal Power Stations

Question 16.
Which industries release toxic fumes into the air?
Answer:
chemical industries

Question 17.
What amount of pollutants do the automobiles in Kolkata spew every day?
Answer:
about 1500 tonnes

Question 18.
What do automobiles release into the atmosphere?
Answer:
carbon monoxide

Question 19.
How have trees been killed?
Answer:
pollution from power plants

Question 20.
What causes rubber tyres on automobiles to crack and become porous?
Answer:
air pollution

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 21.
Where were the periods of high levels of air pollution liked to an increased number of deaths?
Answer:
in the United States and Europe

Question 22.
Which gases tend to trap the radiation that reaches the earth from the sun?
Answer:
carbon dioxide, methane and nitrous oxide

Question 23.
What may destroy the atmospheric layer?
Answer:
chlorofluorocarbons

Question 24.
What causes the damage to the water in lakes and rivers?
Answer:
acid rain

Question 25.
Where have 4000 lakes been affected due to acid rain?
Answer:
in Sweden

Question 26.
What are the soil’s nutrients?
Answer:
potassium, calcium and magnesium

Question 27.
Which fish has vanished from the river of Central Wales?
Answer:
Dipper fish

Question 28.
From where has the Brown Tout vanished?
Answer:
Norwegian lakes

Question 29.
What harm can acid rain do to the skin?
Answer:
skin lesions

Question 30.
How are the beautiful buildings of Krakow being destroyed?
Answer:
by acidic smog

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 31.
Where is acid rain eating into the marble of its world-famous monuments?
Answer:
in Athens

Question 32.
How many basic approaches are there to control air pollution?
Answer:
three

Question 33.
What are the basic approaches to control air pollution?
Answer:
preventive measure, dispersal measure and collection measure

Question 34.
What do all the industrialized countries have to prevent and control air pollution?
Answer:
some type of legislation

Question 35.
How are the pollutants carried from one country to another?
Answer:
by the wind

Question 36.
What has caused damage in Sweden?
Answer:
acids produced in Britain and France

Question 37.
What has brought improvements in many areas?
Answer:
air quality programmes

Question 38.
What can change pollutants into harmless substances?
Answer:
catalytic converter

Question 39.
What do you mean by ‘emission system’?
Answer:
a system of sending out smoke

Question 40.
What has been made in different countries to check air pollution and ensure quality air?
Answer:
law, setting standards and norms

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Fill In The Blanks With Right Words

1. Air pollution is a hidden __________.
Answer:
menace

2. The most tragic industrial accident occurred at __________ in 1984.
Answer:
Bhopal

3. Union Carbide is a ________ plant.
Answer:
chemical

4. In the most tragic industrial accident __________ people were killed.
Answer:
4000

5. A man can live without food for ___________.
Answer:
a month

6. It is estimated that an average adult exchanges __________ kg of air a day.
Answer:
15

7. A man can intake __________ kg of water in a day.
Answer:
2.5

8. The quantum of pollutants that enter our body through respiration would be _________ in comparison to food and water.
Answer:
manifold

9. Air is a mixture of several _________.
Answer:
gases

10. The percentage of carbon dioxide in the air is __________.
Answer:
0.03

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

11. If the composition of air is altered, the oxygen level gets __________.
Answer:
reduced

12. Polluted air can lead to __________.
Answer:
respiratory disorders

13. ________ is new in air pollution.
Answer:
Scope and severity

14. Most industries spew _________ from their chimneys.
Answer:
dense smoke

15. Industries require __________ to run on.
Answer:
steam

16. During the burning of the fuels, along with heat, __________ is also produced.
Answer:
smoke

17. We respire polluted air containing, __________ ash and dust particles.
Answer:
obnoxious gases

18. ________ are rated the first among the industries that discharge high amounts of smoke and ash into the atmosphere.
Answer:
Thermal Power Stations

19. All ________ also release toxic fumes into the air, along with the smoke.
Answer:
chemical industries

20. Automobiles in Greater Kolkata alone spew about _________ tonnes of pollutants into the atmosphere every day.
Answer:
1500

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

21. Automobiles are responsible for __________ per cent of air pollution.
Answer:
60

22. Automobiles release a maximum of _________ into the atmosphere.
Answer:
carbon monoxide

23. Many flower and vegetable crops suffer ill effects from __________ gases.
Answer:
car exhaust

24. Building surfaces may actually be because _________ of air pollution.
Answer:
deteriorate

25. Air pollution causes rubber tyres on automobiles to crack and become __________.
Answer:
porous

26. In both the __________. periods of high levels of air pollution were linked to an increased number of deaths.
Answer:
United States and Europe

27. The synonym of ‘intake’ is __________.
Answer:
consumption

28. The antonym of ‘obnoxious’ is __________.
Answer:
pleasant/agreeable

29. Obnoxious gases tend to _________ the radiation that reaches the earth from the sun.
Answer:
trap

30. ‘Chlorof1urocarbon is used as a and a cleaner _________.
Answer:
refrigerant

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

31. Acid rain contains oxides of _________ along with other chemicals.
Answer:
sulphur and nitrogen

32. In Sweden __________ lakes have been positioned due to acid rain.
Answer:
400

33. Acid rain leaches away __________ from the upper layer of the soil.
Answer:
nutrients

34. Acid rain poisons __________.
Answer:
aquatic plants and animals

35. The Pied Flycatcher and Apollo Butterfly are threatened by acid rain in ___________.
Answer:
Sweden

36. __________ fish has vanished from the river of Central Wales.
Answer:
The Dipper fish

37. Smoke + fog = __________ (Fill in the blank with a blending word)
Answer:
smog

38. Krakow is a town of __________.
Answer:
Poland

39. Changing of raw materials comes under __________ measures.
Answer:
preventive

40. According to the experts more damage has been done in the past 25 years than in the previous years.
Answer:
200

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

41. Raising the heights of smokestacks comes under __________ measures.
Answer:
dispersal measures

42. the highly industrialized countries of (he world have some type of ___________ to prevent and control air pollution.
Answer:
legislation

43. Acids produced in Britain and France have caused damage in ___________.
Answer:
Sweden

44. The death of lakes in Eastern Canada has been caused by acid rain that originated in the ___________.
Answer:
United States

45. Air quality programmes have brought _________ in many areas.
Answer:
improvements

46. __________ changes pollutants into harmless substances in new cars.
Answer:
Catalytic converter

47. The synonym of ‘trap’ is ___________.
Answer:
retain

48. The persons who research plants are called __________.
Answer:
Botanists

49. _________ of new cars is a new invention to control air pollution.
Answer:
Emission system

50. Acid rain can also cause skin _________.
Answer:
lesions

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

51. Perhaps the day will come when the sunlight is no longer blocked by __________.
Answer:
an umbrella of pollution

52. Buildings of Krakow are being destroyed by ___________.
Answer:
acidic smog

53. Pollution control means ________ prices.
Answer:
higher

54. A blend of foreign and exchange banks is ___________.
Answer:
forex bank

55. A blending for export and import policy is __________.
Answer:
Exim policy

56. A blending word for slim and tender is ___________.
Answer:
slender

57. When we mix television with broadcast the blending word will be ___________.
Answer:
telecast

58. Brown trouts have vanished from ___________.
Answer:
the Norwegian lakes

59. Beautiful buildings in Krakow are being destroyed by __________.
Answer:
acidic smog

60. The world-famous marble monuments in Athens are being destroyed by ___________.
Answer:
acid rain

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

61. It is estimated that an average adult takes ___________. kg air, water and food in a day.
Answer:
19

62. Without our knowledge our lungs are becoming __________.
Answer:
dumps

63. Lorries, trucks and goods carriers are called _______ vehicles.
Answer:
heavy

64. Cars, jeeps and buses are called ________ vehicles.
Answer:
light

65. A two-wheeler that has no gear system is called __________.
Answer:
moped

66. Carbon dioxide, methane and nitrous oxide are inviting ___________.
Answer:
global warming

67. Air pollution represents a loss of billion of __________ every year.
Answer:
dollars

68. Acid rain poisons plants and animals that live in __________.
Answer:
water

69. The levels of air pollution in Kolkata, Delhi, Mumbai and Chennai are ___________.
Answer:
alarming

70. The upper layer of soil contains potassium, magnesium and __________.
Answer:
calcium

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 71.
A person who studies plants is called ___________.
Answer:
botanist

72. The process of in and exhaling air is called __________.
Answer:
respiration

73. Acid rain washes away __________ from the upper layer of soil.
Answer:
nutrients

74. Air pollution from car exhaust can be controlled by using ___________.
Answer:
catalytic converter

75. Athens is the capital city of ___________.
Answer:
Greece

76. Coal, coke and furnace oil are called __________.
Answer:
fuels

77. Bhopal gas tragedy is an example of __________.
Answer:
industrial accident

78. The byproducts from the smelters are poisoning __________.
Answer:
cattle

79. Acid rain is leaving behind leafless __________.
Answer:
skeleton of trees

80. If the trend of automobile exhausts continues, we have to wear __________ in the future.
Answer:
nasal filters

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Multiple Choice Questions With Answers
Pick out the correct alternative.

Question 1.
The capital of Madhya Pradesh is __________?
(A) Jagadalpur
(B) Bhopai
(C) Patna
(D) Simia
Answer:
(B) Bhopal

Question 2.
The industrial accident in Bhopal took place in the year ____________?
(A) 1964
(B) 1974
(C) 1984
(D) 1994
Answer:
(C) 1984

Question 3.
The chemical plant at Bhopal was operated by __________?
(A) Samsung Digital
(B) Union Carbide
(C) Onida Carbide
(D) Maruti Carbide
Answer:
(B) Union Carbide

Question 4.
How many people in Bhopal were killed due to the industrial accident?
(A) 2000
(B) 3000
(C) 4000
(D) 5000
Answer:
(C) 4000

Question 5.
Man can’t live without for a minute?
(A) eating
(B) drinking
(C) breathing
(D) bathing
Answer:
(C) breathing

Question 6.
Every day a large number of pollutants enter our body through __________?
(A) respiration
(B) consumption
(C) operation
(D) legislation
Answer:
(A) respiration

Question 7.
Air which is a mixture of several gases consists of _________ per cent nitrogen?
(A) 28
(B) 78
(C) 88
(D) 98.
Answer:
(B) 78

Question 8.
When _________ level is reduced in the air. Do irritating gases enter the atmosphere?
(A) Oxygen
(B) Nitrogen
(C) Argon
(D) Carbon monoxide
Answer:
(A) Oxygen

Question 9.
If we respire polluted air, it leads us to ___________?
(A) mental disorder
(B) respiratory illness
(C) cardiac disorder
(D) optical disorder
Answer:
(B) respiratory illness

Question 10.
Most of the industries __________ dense smoke from their chimneys?
(A) sew
(B) spew
(C) flew
(D) exhaust
Answer:
(B) spew

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 11.
Coal. coke and furnace oil are called __________?
(A) fuel
(B) fodder
(C) fire
(D) ore
Answer:
(A) fuel

Question 12.
We respire the air containing obnoxious gases and without our knowledge our lungs become?
(A) garbage carrier
(B) garbage dumps
(C) power stations
(D) spray cans
Answer:
(B) garbage dumps

Question 13.
Which industries are raced the first among industries that discharge high amounts of smoke and ash into the air?
(A) cement, steel and ore processing industries.
(B) herbal medicine industries
(C) automobile industries
(D) telecommunication industries
Answer:
(A) cement, steel and ore processing industries.

Question 14.
Do chemical industries release _____________ and smoke into the air?
(A) acidic fumes
(B) toxic fumes
(C) polluted dust
(D) harmful ash
Answer:
(B) toxic fumes

Question 15.
A person who lives in Kolkata inhales toxic substances equivalent to smoking?
(A) three packets of cigarettes.
(B) two packets of cigarettes
(C) two cups of toxic acid
(D) three bottles of alcohol.
Answer:
(B) two packets of cigarettes

Question 16.
Lorries and goods carriers are called vehicles?
(A) harmless
(B) light
(C) heavy
(D) invalid
Answer:
(C) heavy

Question 17.
Do automobiles contribute _____________ per cent of air pollution?
(A) 40
(B) 50
(C) 60
(D) 70
Answer:
(C) 60

Question 18.
If the trend of automobile exhausts continues, we have to wear _____________ ¡ri future?
(A) ear cover
(B) nasal filters
(C) sunglasses
(D) mouth covers
Answer:
(B) nasal filters

Question 19.
Pollutants may be carried from one country to another?
(A) the water
(B) the wind
(C) the animals
(D) the birds
Answer:
(B) the wind

Question 20.
Which programme has brought improvements in the air?
(A) water purification
(B) soil conservation
(C) deforestation
(D) air quality
Answer:
(D) air quality

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Vocabulary
Do As Directed.

Question 1.
Most industries spew dense smoke. the underlined word means ___________?
Answer:
throw out

Question 2.
Air pollution is nothing new but what is new is the scope and severity of air pollution. the underlined word means _________?
Answer:
seriousness

Question 3.
The polluted air contains obnoxious gases. Does the underlined word mean __________?
Answer:
unpleasant

Question 4.
Acid rain leaches away soil nutrients. The underlined phrase means __________?
Answer:
washes away

Question 5.
At first, we didn’t understand the seriousness of her wounds. (Substitute a single word for the underlined part)
Answer:
severity

Question 6.
Nowadays a number of cars are plying on road. The meaning of ‘plying’ is ___________?
Answer:
running

Question 7.
Air pollution is a hidden menace. Here ‘menace’ means __________?
Answer:
threat

Question 8.
A single bomb can __________ a country in a minute. (Fill in the blank with the verb form of ‘destruction’)
Answer:
destroy

Question 9.
The _________ of rice is more in our state than any other state. (Fill in the blank with the noun form of ‘consume’)
Answer:
consumption

Question 10.
Air pollution causes _______ illness. (Fill in the blank with a related word of ‘respire’)
Answer:
respiratory

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 11.
Contaminated food causes harm to our bodies. The meaning of the underlined word is __________?
Answer:
impure

Question 12.
Some countries have some type of legislation to prevent and control air pollution. The underlined word means __________?
Answer:
a body of law

Question 13.
We respire the polluted air containing obnoxious gases. The underlined word means _________?
Answer:
unpleasant

Question 14.
Acid rain causes skin ‘lesions’. The underlined word means __________?
Answer:
injuries

Question 15.
Another concern is acid rain. Here ‘concern’ means _________?
Answer:
worry

Question 16.
Building surfaces may actually become worse because of air pollution. A single word for the underlined expression will be _________?
Answer:
deteriorate

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Subjective Questions With Answers
Answer the following question in about 50 words.

Question 1.
What are the basic approaches to control air pollution?
Answer:
There are three basic approaches to controlling air pollution. Preventive measures can be taken by changing the raw materials used in industry or the ingredients of fuel. Dispersal measures can be taken by raising the heights of smokestacks and collection measures can be taken by designing equipment to trap pollutants before they escape into the atmosphere.

Question 2.
What is acid rain and how does it cause damage in lakes and rivers?
Answer:
Acid rain is rain that contains oxides of sulphur and nitrogen along with other chemicals released into the atmosphere. It is very harmful to the environment. It makes water in rivers and lakes poisonous. The water turns acidic and affects aquatic animals and plants. It affects crops, trees, buildings, soils, drinking water as well as human beings.

Question 3.
What is the composition of air? When is air said to be polluted?
Answer:
Pure air doesn’t contain a single element. It is a mixture of several gases. It comprises 78 per cent nitrogen, 21 per cent oxygen, a little less than 01 per cent argon together with 0.03 per cent carbon dioxide. The air is pure and transparent as long as this composition is maintained. If the oxygen level gets reduced or irritating gases enter the atmosphere, the air is said to be polluted.

Question 4.
What are the basic approaches to control air pollution?
Answer:
There are three basic approaches to controlling air pollution. Preventive measures can be taken by changing the raw materials used in industry or the ingredients of fuel. Dispersal measures can be taken by raising the heights of smokestacks and collection measures can be taken by designing equipment to trap pollutants before they escape into the atmosphere.

Question 5.
What is acid rain and how does it cause damage to lakes and rivers? Or, What are the harmful effects of acid rain?
Answer:
Acid rain is rain that contains oxides of sulphur and nitrogen along with other chemicals released into the atmosphere. It is very harmful to the environment. It makes the water of the rivers and lakes poisonous. The water turns acidic and affects aquatic animals and plants. It affects crops, trees, buildings, soils, drinking water as well as human beings.

Question 6.
Where and when did the tragic Industrial accident take place? What were its consequences? Or, What accident took place at Bhopal in 1984? What were its tragic consequences?
Answer:
The most tragic industrial accident took place in Bhopal on 3 December 1984. A deadly gas from a chemical plant operated by Union Carbide escaped into the atmosphere. As a result of it, 4000 thousand local residents were killed and a large section of the city’s surviving population was rendered blind and crippling.

Question 7.
How is smoke produced? Where does it go?
Answer:
Various industries require steam. In order to produce the steam, they use fuels like coal, coke or furnace oil. These fuels are burnt in industries. During burning, along with heat, smoke is also produced. Of course, it disappears in a short time. But actually, it mingles with the atmospheric air and pollutes it.

Question 8.
How do thermal power stations cause more pollution?
Answer:
Some of the significant industries contributing to air pollution are cement, steel and ore-processing industries. But thermal power stations are rated the first among them as they discharge high amounts of smoke and ash into the atmospheric air. So they cause more pollution.

Question 9.
What are the effects of air pollution on vegetable crops and trees?
Answer:
Automobiles release maximum carbon monoxide into the atmosphere. As a result, the air is polluted. Particularly vegetable crops suffer ill effects from car exhaust gases. Many trees have been killed by the pollution from power plants.

Question 10.
How are buildings affected by polluted air?
Answer:
Polluted air not only affects human beings but also plants as well as buildings. Due to air pollution, fine buildings become shabby, and their walls blackened with soot that has settled on them. Building surfaces may actually deteriorate because of polluted air.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 11.
What harm can refrigerant do?
Answer:
Chlorofluorocarbons are a group of chemicals. They are gaseous compounds of chlorine, fluorine and carbon. These substances are used as refrigerants and cleaners. They can cause damage to the atmospheric layer. They may destroy the atmospheric layer (ozone layer) that protects us from harmful kinds of solar energy.

Question 12.
How is acid rain caused?
Answer:
Acid rain is caused due to the presence of sulphur oxide, nitrogen oxide and other chemicals in the atmosphere. It occurs when these gases react in the atmosphere with water, oxygen and other chemicals to form various acidic compounds.

Question 13.
Why do we still need to find out better ways to control air pollution?
Answer:
In spite of the formulation of laws and set of standards and norms, air pollution hasn’t been completely checked. So we still need to find out better ways to control it. Now physicians, engineers, botanists and meteorologists are carrying on research seeking new ways to check it.

Question 14.
What steps can be taken to reduce the air pollution caused by automobiles and factories?
Answer:
To reduce the air pollution caused by automobiles, the engines have been redesigned and new cars have been equipped with devices such as catalytic converters. They convert pollutants into harmless substances. Because of these new devices, air pollution from car exhaust has been reduced. Burning of low-sulphur coal and oil in factories has lowered pollution in many cities.

Question 15.
How do pollutants travel from one country to another?
Answer:
Now industrialised countries have taken steps to prevent and control air pollution. But one difficulty is that pollutants may be carried by the wind from one country to another. They often travel distances of thousand of miles. The death of lakes in eastern Canada has been caused by the acid rain that originated in the United States. Acids produced in Britain and France have caused damage in Sweden.

Question 16.
How is air more important for the man than food and water?
Answer:
A man can live without food for a month, and without water for two or three days. But he cannot live without breathing even for a minute. It is estimated that an average adult exchanges 15 kg of air a day, in comparison to about 1.5 kg of food consumed and 2.5 kg of water intake. So it is clear that air is more important for the man than food and water.

Question 17.
How do automobiles cause air pollution?
Answer:
The number of vehicles plying on the roads is increasing day by day to meet the demand of an exploding population of the world. Equally a greater number of lorries, and goods carriers are on the move. The use of cars, jeeps, and two-wheelers has increased dramatically along with heavy vehicles. Automobiles release Carbon Monoxide into the atmosphere. Thus they are responsible ’ for about 60 per cent of air pollution in various parts of the world.

Question 18.
How is air pollution responsible for increasing the temperature? Or, What is global warming and how is it caused?
Answer:
Global warming is the gradual increase in the earth’s temperature caused by high levels of Carbon Monoxide, Methane and Nitrous Oxide in the atmosphere. These gases tend to trap the radiation that reaches the earth from the sun. This process would eventually lead to global warming.

Question 19.
What health problems are caused by polluted air?
Answer:
The high cost of air pollution is most strikingly illustrated in its damaging effects on the human body. Polluted air causes eye irritations, scratchy throats and respiratory diseases. It also contributes to a number of serious diseases in the human body. The high levels of air pollution were linked to an increased number of deaths in Europe and the United States.

Question 20.
What are the industries that contribute to air pollution?
Answer:
Our air is being polluted with the by-products of industries. Of all the industries thermal power stations are rated the first, that discharge plenty of smoke and ash into the atmosphere. Besides cement, steel and ore processing industries also contribute to air pollution. Some of the chemical industries also release toxic fumes into the air along with the smoke.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Question 21.
Why does the oxygen level in the atmosphere get reduced?
Answer:
Various industries have been set up in modern times to meet the growing demand of the exploding population. They release irritating gases along with smoke into the atmosphere. These harmful irritating gases mingle in the atmosphere and pollute the air. So oxygen level in the atmosphere gets reduced and the air is said to be polluted causing respiratory disorders.

Question 22.
How have air quality programmes brought us benefits? Or, What are the air quality programmes made in different countries?
Answer:
The air quality programmes have brought improvements in several areas. Burning low-sulphur coal and oil in factories and power stations has reduced air pollution in many cities. The automobile engines have been redesigned and new cars are equipped with devices such as catalytic converters, which convert pollutants into harmless substances.

Question 23.
What are the basic approaches to control air pollution?
Answer:
There are three basic approaches to checking air pollution. They are preventive measures, dispersal measures and collection measures. Preventive measures involve changing the raw materials used in the industries or ingredients of fuel. Dispersal measures are raising the heights of smokestacks. Collection measure is designing equipment to trap pollutants before they escape into the atmosphere.

Air Pollution: A Hidden Menace Summary in English

Lead-In

If our surroundings get polluted we suffer from many kinds of diseases and sicknesses. If our surroundings get highly polluted our life gets endangered. Many factors contribute to this air getting polluted. Smoke rises from automobiles, workshops, restaurants and hotels pollute our environment. The harmful gas rises from heaps of filth, from the latrines and urinals and from the uncleaned drains also pollutes our environment. This air pollution is a hidden menace and poses the greatest threat to mankind in future. Let’s read this topic and think of ways in which we can ensure that we breathe clean and pure air.

ଉପକ୍ରମ :

ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵ ଦୂଷିତ ହୋଇଗଲେ ଆମେ ନାନାପ୍ରକାର ରୋଗ ତଥା ଅସୁସ୍ଥତାର ଶିକାର ହେଉ । ଯଦି ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵ ବହୁମାତ୍ରାରେ ଦୂଷିତ ହୋଇଯାଏ ତେବେ ଆମ ଜୀବନ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପଡ଼େ । ବାୟୁ ଦୂଷିତ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଉପାଦାନ ସହାୟକ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ଯାନବାହନ, କଳକାରଖାନା, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଓ ହୋଟେଲ୍‌ରୁ ବାହାରୁଥିବା ଧୂଆଁ ପରିବେଶକୁ ଦୂଷିତ କରିଥାଏ । ଅଳିଆଗଦା, ପାଇଖାନା ଓ ମୂତ୍ରାଗାର ତଥା ଅପରିଷ୍କୃତ ନର୍ଦ୍ଦମାରୁ ବାହାରୁଥ‌ିବା କ୍ଷତିକାରକ ବାଷ୍ପ ମଧ୍ୟ ପରିବେଶକୁ ଦୂଷିତ କରିଥାଏ । ଏହି ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ଲୁକ୍‌କାୟିତ ବିପଦ ସଦୃଶ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମାନବଜାତି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୟ/ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଚାଲ ଏହି ବିଷୟଟିକୁ ପଢ଼ିବା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବା ଯଦ୍ଦାରା ଆମେ ନିର୍ମଳ ତଥା ଶଦ୍ଧ ବାୟ ସେବନ କରିପାରିବା ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବା ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Paragraphs Explanation

Para: No one can forget one of the most tragic industrial accidents that occurred at Bhopal on 3 December 1984. Deadly gas from a chemical plant operated by Union Carbide escaped into the atmosphere, killing over 4000 local residents and rendering them blind and crippling a large section of the city’s surviving population. Not only Bhopal but now every city, every town, and every corner of the earth is facing such a crucial problem. Every day, every moment we breathe polluted air and may become a victim of air pollution.

ଅନୁବାଦ : ୧୯୮୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ଦିନ ଭୋପାଳରେ ଘଟିଥ‌ିବା ସର୍ବାଧ‌ିକ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଔଦ୍ୟୋଗିକ (ଶିଳ୍ପ) ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ କେହି ଭୁଲିପାରିବେ ନାହିଁ । ୟୁନିଅନ୍ କାର୍ବାଇଡ୍ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏକ ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପରୁ ମାରାତ୍ମକ ବାଷ୍ପ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ୪୦୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ସହରର ବଞ୍ଚିଯାଇଥ‌ି ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗକୁ ଅନ୍ଧ ଓ ପଙ୍ଗୁ କରିଦେଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଭୋପାଳ ନୁହେଁ ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଗର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହର, ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣ ଏହିପରି ଏକ ସଙ୍କଟମୟ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ପ୍ରତିଦିନ, ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆମେ ଦୂଷିତ ବାୟୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛ ଓ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଶିକାର ହେଉଛୁ ।

Para: A man can live without food for a month, and without water for two or three days, but he cannot live without breathing even for a minute. It is estimated that an average adult exchanges 15 kg of air a day, in comparison to about 1.5 kg of food consumed and 2.5 kg of water intake. It is obvious that the quantum of pollutants that enter our body through respiration would be manifold in comparison to those taken in through polluted water or contaminated food.

ଅନୁବାଦ : ଜଣେ ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ବିନା ଗୋଟିଏ ମାସ, ପାଣି ବିନା ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଦିନ ବଞ୍ଚିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା ବିନା ଏପରିକି ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚୁପାରିବ ନାହିଁ । ଏହା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ ୧.୫ କି.ଗ୍ରା. ଖାଦ୍ୟ ଓ ୨.୫ କି.ଗ୍ରା. ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି ତୁଳନାରେ ୧୫ କି.ଗ୍ରା. ବାୟୁ ବିନିମୟ କରିଥାଏ । ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଯେତିକି ପରିମାଣର ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ଆମ ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ତାହା ଆମେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଦୂଷିତ ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ତୁଳନାରେ ବହୁଗୁଣ କ୍ଷତିକାରକ ।

Para: Air is a mixture of gases comprising 78 per cent nitrogen, 21 per cent oxygen and a little less than 1 per cent argon, together with 0.03 per cent carbon dioxide. These elements make up 99.9 per cent of dry air. As long as this composition is maintained, the air is pure. If this composition is altered, i.e. the oxygen level gets reduced or irritating gases enter the atmosphere, then the air is said to be polluted and inhalation of this polluted air can lead to respiratory disorders.

ଅନୁବାଦ : ବାୟୁ ହେଉଛି କେତେଗୁଡ଼ିଏ ବାଷ୍ପର ମିଶ୍ରଣ ଯେଉଁଥିରେ ୭୮ ପ୍ରତିଶତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ୨୧ ପ୍ରତିଶତ ଅମ୍ଳଜାନ ଏବଂ ଏକ ପ୍ରତିଶତରୁ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ ଆର୍‌ଗନ୍ ସହିତ ୦.୦୩ ପ୍ରତିଶତ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁର ୯୯.୯ ପ୍ରତିଶତ ପୂରଣ କରିଥାଏ । ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମାହାର ସ୍ଥିର ଥ‌ିବ, ବାୟୁ ଶୁଦ୍ଧ ରହିବ । ଯଦି ଏହି ସମାହାରରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଘଟିବ ଅସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଯିବ, ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଅମ୍ଳଜାନ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବ କିମ୍ବା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ବିରକ୍ତିକର ବାଷ୍ପସବୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ, ତେବେ ବାୟୁ ଦୂଷିତ ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହାଯିବ ଏବଂ ଏହି ଦୃଷିତ ବାୟ ସେବନ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟାଜନିତ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।

Para: Our air is being poisoned with the by-products of an expanding technological society. Air pollution is nothing new, but what is new is the scope and severity of air pollution.

ଅନୁବାଦ : ପ୍ରସାରଣଶୀଳ ବୈଷୟିକ ବିଦ୍ୟାସମ୍ପନ୍ନ ସମାଜର ଉପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକଦ୍ବାରା ଆମ ଦାୟ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କିଛି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଯାହାକିଛି ନୂଆ ତାହା ହେଉଛି ବାୟୁପ୍ରଦୂଷଣର ପରିସର ଓ କ୍ଷତିକାରିତା ।

Para: In recent times, quite a large number of industries can be seen in urban areas as well as in rural pockets. Most of these industries spew dense smoke from their chimneys. What is this smoke made of and how is it produced? Industries require steam and to produce it various fuels such as coal, coke, and furnace oil are burnt. During burning, along with heat, smoke is produced. Where does this smoke go? Apparently, it disappears in a short time but in reality, it never does so. Instead, it mingles with the atmospheric air and pollutes it. We respire this polluted air containing obnoxious gases, ash and dust particles. Without our knowledge, our lungs slowly become garbage dumps for these pollutants.

ଅନୁବାଦ : ସମ୍ପ୍ରତି ସହରାଞ୍ଚଳ ତଥା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନ ଦେଖିବ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଶିଳ୍ପ ସେମାନଙ୍କର ଧୂମନଳିକାରୁ ଧୂଆଁ ନିର୍ଗତ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ଧୂଆଁ କେଉଁଥ‌ିରେ ତିଆରି ଓ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛି ? ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବାଷ୍ପ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜାଳେଣି ଯଥା – କୋଇଲା, କୋକ୍, ଉତ୍ତପ୍ତ ତେଲ ଇତ୍ୟାଦି ଦହନ କରାଯାଏ । ଦହନ ସମୟରେ ଉତ୍ତାପ ସହିତ ଧୂଆଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଏହି ଧୂଆଁସବୁ କୁଆଡ଼େ ଯାଏ ? ଆପାତତଃ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ତାହା ହୁଏ ନାହିଁ । ତା’ ବଦଳରେ ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ବାୟୁରେ ମିଶିଯାଏ ଓ ଏହାକୁ ଦୂଷିତ କରେ । ଆମେ ଏହି ବିରକ୍ତିକର ବାଷ୍ପ, ପାଉଁଶ ଓ ଧୂଳିକଣା ଥ‌ିବା ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁକୁ ନିଃଶ୍ୱାସପ୍ରଶ୍ଵାସରେ ଗ୍ରହଣ କରୁ । ଆମ ଅଜ୍ଞାତରେ ଆମ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ଏହି ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଆବର୍ଜନା ଗଦାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Para: Thermal power stations are rated the first among the industries that discharge high amounts of smoke and ash. Other significant industries contributing to air pollution are cement, steel and ore processing industries. Some of the chemical industries also release toxic fumes into the air, along with the smoke.

ଅନୁବାଦ : ଅଧ‌ିକ ପରିମାଣର ଧୂଆଁ ଓ ପାଉଁଶ ଛାଡୁଥ‌ିବା ଶିଳ୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମଶ୍ରେଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କରୁଥିବା ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସିମେଣ୍ଟ, ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ଧାତୁପିଣ୍ଡ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଶିଳ୍ପ । କେତେକ ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପ ମଧ ବାୟୁ ଭିତରକୁ ଧୂଆଁ ସହିତ ବିଷାକ୍ତ ବାଷ୍ପ ଛାଡ଼ିଥାଆନ୍ତି ।

Para: Automobile exhausts are in no way less dangerous than industrial smoke. It is reported that automobiles in Greater Kolkata alone spew about 1500 tonnes of pollutants into the atmosphere every day. It is stated that a person living in Kolkata, whether he is a smoker or not, is forced to inhale toxic substances equivalent to smoking two packets of cigarettes a day. The level of pollution in cities like Delhi, Mumbai and Chennai are equally alarming. To meet the demands of an exploding population, the number of buses plying on the roads are being increased. Equally a greater number of lorries and other goods carriers are on the move.

Along with heavy vehicles, the use of cars, jeeps and two-wheelers such as bikes, scooters and mopeds has increased dramatically – all contributing to significant levels of air pollution. Automobiles are responsible for 60 per cent of air pollution in various parts of the world as they release maximum carbon monoxide into the atmosphere. The menace of air pollution attributed to automobile exhausts has now reached the peak level and if this trend continues, we may have to wear nasal filters on our noses in future.

ନୁହନ୍ତି । ସୂଚନା ମିଳେ ଯେ କେବଳ ବୃହତ୍ କୋଲ୍‌କାତା ସହରରେ ଗାଡ଼ିମଟରଗୁଡ଼ିକ ଦୈନିକ ୧୫୦୦ ଟନ୍‌ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ପଦାର୍ଥ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ନିର୍ଗତ କରିଥା’ନ୍ତି । । କୋଲକାତାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଧୂମପାନକାରୀ ହୋଇଥାଉ ବା ନ ହୋଇଥାଉ, ସେ ଦୈନିକ ଦୁଇ ପ୍ୟାକେଟ୍ ସିଗାରେଟ୍ ପାନ କରିବା ସହ ସମପରିମାଣର ବିଷାକ୍ତ ବାଷ୍ପ ପ୍ରଶ୍ଵାସରେ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଦିଲ୍ଲୀ, ମୁମ୍ବାଇ ଓ ଚେନ୍ନାଇ ସହରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ତର ସମାନ ହାରରେ ବିପଜ୍ଜନକ । ବିସ୍ଫୋରିତ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାକୁ ରାସ୍ତାରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ବସ୍ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବଢୁଛି । ସମ ପରିମାଣର ଟ୍ରକ୍, ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟବାହକ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଚଳାଚଳ କରୁଛି । ଭାରୀ ଯାନ ସହିତ କାର୍, ଜିପ୍, ବାଇକ୍ ସ୍ଫୁଟର ଓ ମୋପେଡ୍ ପରି ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ଚଳାଚଳ ଅତି ନାଟକୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏସବୁ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି । ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ପାଇଁ ଯାନବାହନଗୁଡିକ ଦାୟୀ ଯେହେତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର କାର୍ବନ ମନୋକ୍ସାଇଡ଼ ବାଷ୍ପ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ନିର୍ଗତ କରିଥା’ନ୍ତି । ଯାନବାହନର ନିଷ୍କାସିତ ଧୂମ ହେତୁ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ବିପଦ ଏବେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଯଦି ଏହି ଗରିମା ରାଇ ରବେ ତେବେ ଆମକ ହୁଏତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅନନାସିକ ଛଣା ଯନ୍ତ୍ରସବ ନାକରେ ପିନ୍ଧିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ ।

Para: The damage caused by pollution is enormous. In money alone, it represents a loss of billions of dollars each year. Many flower and vegetable crops suffer ill effects from car exhaust gases. Trees have been killed by pollution from power plants. Cattle have been poisoned by the fumes from smelters and recover aluminium from ore. Air pollution causes rubber tyres on automobiles to crack and become porous. Fine buildings become shabby, their walls blackened with soot that has settled on them. Building surfaces may actually deteriorate because of air pollution.

ଅନୁବାଦ : ପ୍ରଦୂଷଣଦ୍ୱାରା ହେଉଥ‌ିବା କ୍ଷତି ଅତି ବ୍ୟାପକ । କେବଳ ଟଙ୍କା ଆକାରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନିୟୁତ ନିୟୁତ ସଂଖ୍ୟକ ଡଲାର କ୍ଷତି ହେଉଛି । କାର ନିଃସୃତ ବାଷ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଖରାପ ପ୍ରଭାବରେ ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ପରିବା ଫସଲ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରଦୂଷଣଦ୍ୱାରା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମରି ଯାଉଛନ୍ତି । ଧାତୁ ଦ୍ରାବକଶାଳାରୁ ଓ ଧାତୁପିଣ୍ଡରୁ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ନିର୍ଗତ ବାଷ୍ପଦ୍ବାରା ଗୋରୁଗାଈଗୁଡ଼ିକ ବିଷକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ମୋଟରଗାଡ଼ିର ରବର ଟାୟାରଗୁଡ଼ିକରେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ସଚ୍ଛିଦ୍ର ହୋଇଯାଏ । ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର କୋଠାବାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଅପରିଷ୍କାର ହୋଇଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକର କାନ୍ଥ ସେଥ‌ିରେ ବସିଯାଇଥବା ଅଳନ୍ଧୁଦ୍ବାରା କଳା ପଡ଼ିଯାଏ । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ କୋଠା ଚଟାଣସବୁ ବାସ୍ତବରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପାରେ ।

Para: But the high cost of air pollution is most strikingly illustrated in its damaging effects on the human body. Air pollution causes eye irritations, scratchy throats, and respiratory illnesses. It also contributes to a number of serious diseases. In both the United States and Europe, periods of high levels of air pollution were linked to an increased number of deaths.

ଅନୁବାଦ : କିନ୍ତୁ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ବଡ଼ କ୍ଷତିଭାବେ ମଣିଷ ଶରୀର ଉପରେ ପକାଉଥ‌ିବା ଖରାପ ପ୍ରଭାବକୁ ଅତି ବିସ୍ମୟକର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଚକ୍ଷୁ ପ୍ରଦାହ, ଗଳା କର୍କଶତା ଓ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟାଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତା ସୃଷ୍ଟି କରାଇଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଗୁରୁତର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଏ । ଉଭୟ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଇଉରୋପରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।

Para: Much direct harm is done by air pollution. Scientists are alarmed because the amounts of gases such as carbon dioxide, methane, and nitrous oxide in our atmosphere are increasing. These gases tend to trap the tradition that reaches the earth from the sun and as a consequence of which the atmosphere could become warmer. This process would eventually lead to global warming.

ଅନୁବାଦ : ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣଦ୍ୱାରା ବହୁ ପରିମାଣର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କ୍ଷତି ଘଟୁଛି । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସତର୍କ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି କାରଣ ଆମ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ, ମିଥେନ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରସ୍ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ଭଳି ବାଷ୍ପଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ଏହି ବାଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିଥ‌ିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବିକିରଣକୁ ଧରି ରଖେ ଏବଂ ଯାହାଫଳରେ କି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଅଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଯାଇପାରେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ପରିଣତି ବିଶ୍ବ ତାପନ ଅବସ୍ଥା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବ ।

Para: Scientists have been concerned, too, about the widespread use of a substance that may destroy the atmospheric layer that protects us from harmful kinds of solar energy. This substance belongs to a group of chemicals and chlorofluorocarbons. It is used as a refrigerant and a cleaner and was once widely used in spray cans.

ଅନୁବାଦ : ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଉପାଦାନର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି ଯାହାକି କ୍ଷତିକାରକ ସୌରଶକ୍ତିଠାରୁ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ତରରୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇପାରେ । ଏହି ଉପାଦାନ ଏକ ରାସାୟନିକ ଶ୍ରେଣୀ ଓ କ୍ଲୋରୋଙ୍ଗ୍ ରୋକାର୍ବନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ଏକ ଥଣ୍ଡା କରିପାରୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସଫା କରିପାରୁଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ସିଞ୍ଚନ ପାତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଏକଦା ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Para: Another concern is acid rain. This is rain or other precipitation that contains oxides of sulphur and nitrogen, along with other chemicals. Acid rain causes damage to lakes and rivers. It poisons the plants and animals that live in the water. It may also affect crops and other plants. Stone buildings and monuments and drinking water.

ଅନୁବାଦ : ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ ହେଉଛି ଅମ୍ଳ ବୃଷ୍ଟି । ଏହା ଏକ ବୃଷ୍ଟିପାତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଧରଣର ବୃଷ୍ଟି ଯେଉଁଥରେ ସଲଫର୍‌ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ଓ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ରହିଥାଏ । ଅମ୍ଳ ବୃଷ୍ଟି ହ୍ରଦ ତଥା ନଦୀଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିଥାଏ । ଏହା ଜଳରେ ଥ‌ିବା ଉଭିଦ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିଷକ୍ରିୟାଗ୍ରସ୍ତ କରାଏ । ଏହା ମଧ୍ଯ ଫସଲ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରସ୍ତର ସୌଧ, ସ୍ମୃତିସୌଧ ଓ ପାନୀୟ ଜଳକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରାଏ ।

Para: Acid rain affects everything it falls on. The water in rivers and lakes turns acidic. For instance, in Sweden, 4000 lakes have been so severely affected that no fish has survived. It also changes the soil’s nutrient content. It washes or leaches away nutrients like potassium, calcium and magnesium from the upper layer that help trees grow. Acid rain kills large stretches of forests, leaving behind leafless skeletons of trees.

ଅନୁବାଦ : ଅମ୍ଳ ବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ୁଥ‌ିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରାଏ । ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦର ଜଳ ଅମ୍ଳୀୟ ହୋଇଯାଏ । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ସ୍ବିଡ଼େନରେ ୪୦୦୦ ହ୍ରଦ ଏତେ ପରିମାଣରେ ଗୁରୁତର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି ଯେ ସେଥ‌ିରେ କୌଣସି ମାଛ ବଞ୍ଚାହାନ୍ତି । ଏହା ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ତିକାର ପୁଷ୍ଟିକର ଉପାଦାନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଦିଏ । ଏହା ଉପର ସ୍ତରରେ ଥ‌ିବା ପୋଟାସିୟମ୍, କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ମାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଭଳି ପୁଷ୍ଟିକର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଧୋଇନିଏ ଯାହାକି ଉଭିଦ ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ଅମ୍ଳ ବୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳର ଜଙ୍ଗଲକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, କେବଳ ପଛରେ ଛାଡ଼ିଯାଏ ପତ୍ରଶୂନ୍ୟ ବୃକ୍ଷସମୂହ ।

Para: When forests begin to die, the animals and birds in those forests follow. Among the growing list of species threatened by acid rain are the Pied Flycatcher and Apollo Butterfly in Sweden. The Dipper fish has vanished from the river of Central Wales, and the Brown Trout from Norwegian lakes. The list goes on.

ଅନୁବାଦ : ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଶେଷ ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସେହି ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକର ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଳି ତା’ ପରେ ପରେ ପଡ଼େ । ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ବିପଦରେ ପଡ଼ୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିଙ୍କର ବର୍ଣିତ ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି ସ୍ବିଡ଼େନ୍‌ର ପାଏଡ୍ ଫ୍ଲାଇକ୍ୟାଚର ଓ ଆପୋଲୋ ବଟରଫ୍ଲାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ୱେଲ୍‌ସ୍‌ର ନଦୀରୁ ଡିପର୍ ମାଛଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ନରୱେ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକରୁ ସାଲମନ୍‌ଜାତୀୟ ମାଛ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହୋଇଗଲେଣି । ଏହି ତାଲିକା ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି ।

Para: What about our health? Acid rain irritates the sensitive tissues of our eyes and lungs, particularly in children. It can also cause skin lesions.

ଅନୁବାଦ : ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିବା ? ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି ଆମ ଆଖୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଟିସୁ ଓ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌ ବିଶେଷକରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସ୍ବସ୍ଥ କରିପକାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଚର୍ମକ୍ଷତ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।

Para: Living being apart, even buildings are not spared. In Poland, the beautiful old buildings of Karkow are slowly being destroyed by acidic smog. In Athens, a city which is highly polluted, acid rain is eating into the marble of its world-famous monuments. Experts say that more damage has been done in the past 25 years than in the previous 2000!

ଅନୁବାଦ : ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ, ଏପରିକି କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ବାଦ୍ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ । ପୋଲାଣ୍ଡରେ ଅମ୍ଳଯୁକ୍ତ ଧୂମକୁହୁଡ଼ିଦ୍ୱାରା କ୍ରାକୋର ସୁନ୍ଦର ପୁରାତନ କୋଠାଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଛି । ଅତ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷିତ ଏଥେନ୍ସ ସହରରେ ଏହାର ପୃଥବୀପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ମୃତିସୌଧଗୁଡ଼ିକର ମାର୍ବଲ ପଥରକୁ ଅମ୍ଲବୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ଲାଗିଛି । ବିଶାରଦମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ବିଗତ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିଠାରୁ ଗତ ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅଧୂକ କ୍ଷତି ଘଟିଛି ।

Para: There are three basic approaches to control air pollution – Preventive measures, such as changing the raw materials used in industry or the ingredients of fuel; dispersal measures such as raising the heights of smokestacks; and collection measures, such as designing equipment to trap pollutants before they escape into the atmosphere.

ଅନୁବାଦ : ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଉପାୟ ରହିଛି – ପ୍ରତିଷେଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଯଥା ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ କଞ୍ଚାମାଲର ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ଜାଳେଣିର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା; ବିକ୍ଷେପଣ ପଦକ୍ଷେପ ଯଥା ଉଚ୍ଚ ଚିମିନିର ଉଚ୍ଚତା ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ସଂଗ୍ରହଣ ପଦକ୍ଷେପ ଯଥା ପ୍ରଦୂଷକଗୁଡ଼ିକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଚାଲିଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଧରି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନିର୍ମାଣ କରିବା ।

Para: Nearly, all the highly industrialized countries of the world have some type of legislation to prevent and control air pollution. One difficulty is that pollutants may be carried by the wind from one country to another, often for distances of thousands of miles. The death of lakes in eastern Canada has been caused by acid rain that originated in the United States. Acids produced in Britain and France have caused damage in Sweden.

ଅନୁବାଦ : ପ୍ରାୟତଃ ସମସ୍ତ ଶିଳ୍ପସମୃଦ୍ଧ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ନିରାକରଣ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ କେତେକ ପ୍ରକାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିସାରିଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ବହୁତ ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ମାଇଲ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରଦୂଷକଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦେଶକୁ ପବନଦ୍ଵାରା ପରିବାହିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ “ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥ‌ିବା ଅମ୍ଲବୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ କାନାଡ଼ାର ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକର କଂସ ସାଧନ ଘଟିଛି । ବ୍ରିଟେନ୍ ଓ ଫ୍ରାନ୍‌ସ୍‌ରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ଅମ୍ଳଗୁଡ଼ିକ ସ୍ବିଡ଼େରେ କ୍ଷତି ସାଧନ କରିଛି ।

Para: There have been many initiatives in different countries for making laws, and setting standards and norms to check air pollution and ensure quality air. Air quality programmes have brought improvements in many areas. For example, burning low-sulphur coal and oil in factories and power plants has lowered pollution in many cities. To meet standards, automobile engines have been re-designed and new cars have been equipped with devices such as the catalytic converter which changes pollutants into harmless substances. Because of these new devices, air pollution from car exhaust has also been reduced.

ଅନୁବାଦ : ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାକୁ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ ପାଇବାର ନିଶ୍ଚିତତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ, ମାନ ଓ ସାଧାରଣ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଯାଇସାରିଛି । ବାୟୁର ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ନିମ୍ନ ସଲ୍ଫର୍‌ଯୁକ୍ତ କୋଇଲା ଓ ତେଲ ଦହନଦ୍ୱାରା ଅନେକ ସହରରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ମାତ୍ରା କମିଯାଇଛି । ମାନ ବଜାୟ ରଖିବାପାଇଁ ମଟରଗାଦିର ଇଞ୍ଜିନଗଦିକ ପନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ଓ ନୂତନ କାରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାହୀନ ରୁପାନ୍ତରକାରୀ ଉପକରଣ ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି ଯାହାକି ପ୍ରଦୂଷକଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତିବିହୀନ ପଦାର୍ଥକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଦେଉଛି । ଏହି ନୂତନ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ କାର ନିର୍ଗମନଜନିତ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ।

Para: It is not easy to bring about the new developments needed to control air pollution. Many – physicians, engineers, meteorologists, botanists, and others are involved in research seeking new ways. Vast sums of money will have to be spent in the future to clean the air and to keep it clean. Often pollution control means higher prices – to cover the cost of control devices in emission systems of new cars, for example. But to most people, the cost is justified. Perhaps the day will come when people everywhere can breathe pure air in cities where the sunlight is no longer blocked by an umbrella of pollution.

ଅନୁବାଦ : ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ନୂତନ ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଣିବା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ । ଚିକିତ୍ସକ, ଯନ୍ତ୍ରୀ, ପାଣିପାଗ ବିଶାରଦ, ଉଭିଦ ବିଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ ନୂତନ ଉପାୟମାନ ଖୋଜି ବାହାର କରିବାକୁ ଗବେଷଣାରତ ରହିଛନ୍ତି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ବାୟୁକୁ ପରିଷ୍କାର କରିବାକୁ ଓ ଏହାକୁ ନିର୍ମଳ ରଖୁବାକୁ ପ୍ରଚୁର ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ବହୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅର୍ଥ ଅଧ‌ିକ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ – ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ ନୂତନ କାରଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ଗମନ ପଦ୍ଧତିରେ ସଂଯୁକ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଯନ୍ତ୍ରପାତିଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚ ଭରଣା କରିବା । କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ । ବୋଧହୁଏ ସେହିଦିନ ଆସିବ ଯେଉଁଦିନ ସହରରେ ଲୋକମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ ସେବନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ଛତାଦ୍ବାରା ଆଉ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter Chapter 8 Air Pollution: A Hidden Menace

Word Meaning /Glossary:
occurred -took place
industrial -relating to industry (ଶିଳ୍ପ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ | ) Jagatpur is an industrial town.
tragic – sorrowful I witnessed a tragic accident on the road.
deadly – capable of causing death (ମାରାତ୍ମକ)
Union Carbide – name of an industry in Bhopal (ଭୋପାଳସ୍ଥିତ ଏକ ଶିଳ୍ପର ନାମ )
plant – factory (କାରଖାନା)
escaped – released, slipped
rendering – leaving
crippling – damaging (ପଙ୍ଗୁ କରିଦେବା) The deadly gas made people crippled.
crucial – serious, important, vital (ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ)
victim – someone who suffers as a result of something Thousands of trees have fallen victim to this disease.
surviving – those have survived (ବଞ୍ଚିରନ୍ତିଯାଇଥିବା)
is estimated – is calculated
adult – grown-up (ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ)
in comparison to – relatively, comparatively (ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ )
intake – consumption If you want to reduce your weight, you should reduce your intake of fat and alcohol.
quantum – quantity ( ପରମାଣ )
respiration – breathing (ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା )
polluted – Polluted water causes many diseases.
manifold – too many/much ( ଅତ୍ୟଧ୍ବକ)
comprising – act of mixing (ସମାହାର କାର୍ଯ୍ୟ )
composition – mixture of gases (ଗ୍ୟାସ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣ)
altered – changed (ବଦଳିଲା)
irritating – annoying (ବିରକ୍ତି)
getsreduced – is decreased (ହ୍ରାସପାଏ, କମିଯାଏ )
inhalation – the act of breathing in (ସେବନ )
respiratory disorders – illness caused by breathing (ଶ୍ଵାସକ୍ରି ୟାଜନି ତ ଅସୁସ୍ଥତା )
by-products – a secondary product made in the manufacturing of something else ( ଉପଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ)
Scope – sphere of activity
in recent times – recently (ନିକଟ ଅତୀତରେ)
rural pockets – rural areas (ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ସବୁ)
fuel – fire oil (ଜାଳେଣି ତୈଳ)
garbage dump – ଅଳିଆଗଦା
ore processing- (ଧାତୁପିଣ୍ଡ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ)
pollutants – ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ
automobile – ମୋଟର ଗାଡ଼ି
consumed – eaten
contaminated – that has been polluted
mixture – an act of getting mixed
severity – seriousness ( ଗମ୍ଭୀରତା)
apparently – clearly ( ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ )
in reality – obviously, truly
mingles – mixes (ମିଶିଯାଏ)
alarming – threatening The forests are disappearing at an alarming rate.
respire – breathe in and out
obnoxious – deadly poisonous (ମାରାତ୍ମକ ଭାବେ ବିଷାକ୍ତ) Our atmosphere contains some useful as well as obnoxious gases.
radiation – ବିକିରଣ
irritation – ରାଗ
concerned – worried (ଉଦ୍‌ବେଗ | ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିବା)
refrigerant – ଥଣ୍ଡା କରି ପାରୁ ଥ‌ି ଦ୍ରବ୍ୟ
widespread – extensive (ବ୍ୟାପକ)
manifold – of many different kinds Mobile phone has manifold advantages.
contaminated –  impure (ଦୂଷିତ) We shouldn’t eat contaminated food.
argon – chemically inactive gas (ଏକ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବାଷ୍ପ / ଆର୍ଗନ୍)
furnace oil – ଚୁଲି ତେଲ
severity – seriousness Everybody should realise the severity of air pollution. (ଗମ୍ଭୀରତା)
spew – throw out The industries and vehicles that spèw harmful smoke to the atmosphere. (ନିର୍ଗତ କରିବା)
disappears – vanishes (ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ)
mingles with – is mixed with (ମିଶିଯାଏ)
garbage dumps – unwanted waste leaving place (ଅଳିଆ ଫିଙ୍ଗାଯାଉଥ‌ିବା ସ୍ଥାନ)
coke – baked coal ( ପୋଡ଼ା କୋଇଲା)
exhausts – the gas or steam out of the engine of a car etc (ବାଷ୍ପ ବା ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ). Industrial smoke and automobile exhausts pollute the environment.
plying – running (ଯାତାୟାତ|ଚଳାଚଳ କରୁଛି) Nowadays a lot of vehicles are plying on the road.
menace – threat (ଧମକ/ବିପଦ) The busy road is a menace to the children’s safety.
smelters – furnaces (ଧାତୁ ଦ୍ରାବକଶାଳା )
porous – having small holes This clay pot is porous.
chlorofluorocarbons – chemicals used for cooling in refrigerators
vast stretches of foreSts – a large cover of forests
leafless – without leaf
skeletons of trees – dead leafless trees
vast stretches of forests – a large cover of forests
leafless – without leaf
skeletons of trees – dead leafless trees
precipitation – fall of rain, snow or hail There will be precipitation on hills tonight.
leaches away – washes away The rainwater leaches away the fertilizer from the fields.
upper layer – upper surface
lesions – wounds or injuries Excessive heat of the sun in summer cause skin lesions.
smog – a mixture of smoke and fog We can see sing around the industrial areas. (ସ୍ମଗ୍ – ଧୂଆଁମିଶ୍ରିତ କୁହୁଡ଼ି)
ingredients – things used to make something Imagination and hard work are the ingredients of success.
dispersal measures – ways of scattering things (ବିକ୍ଷେପଣ ପଦକ୍ଷେପ| ବିକ୍ଷେପଣ ପଦ୍ଧତି)
smokestacks – tall chimneys that carry. smoke away from factories
trap – retain Various designed equipment that should be used to trap pollutants.
raising – increasing (ବୃଦ୍ଧି କରିବା)
designing – making especially
peak level – top level
trend – rate
nasal filters – masks that cover nostrils
legislation – a body of laws The government will introduce legislation to restrict the sale of firearms.
equipment – device
trap – catch ( ଧରିବା )
meteorologist – a person who studies weather conditions Meteorologists can forecast weather.
prevent – check (ରୋକିବା)
emission system – a system of sending out smoke (ଧୂଆଁ ନିର୍ଗମନ ପ୍ରଣାଳୀ) New devices in emission system of new cars has checked the air pollution to some extent.
lakes – natural water bodies
are involved – are engaged ( କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି )
initiative – preliminary steps
device – tool (ଉପକରଣ )
catalytic – ଅନୁଘଟକ
physician – ଚିକିତ୍ସକ
reduce – ହ୍ରାସ କରିବା
global warming – ବିଶ୍ବ ତାପନ/ବିଶ୍ଵ ଉଷ୍ମାୟନ global warming
the vast sum of money – a lot of money
soot – black powder produced from fuels
sensitive – easily feeling pain
thermal – relating to heat Thermal clothes are specially designed to keep the boy warm.
chemical industries – industries concerned with chemistry
toxic fumes – harmful gases (କ୍ଷତି କାରକ ଗ୍ୟାସ୍ )
atmosphere – ବାୟୁମଣ୍ଡଳ
smoker – one who smokes tabacco (ଯେ ଧୂମପାନ କରେ)
forced – bound (ବାଧ୍ୟ ହେବା )
exploding population – growing population
exhaust – going out smoke from an engine (ଇଞ୍ଜିନ୍‌ରୁ ବହିର୍ଗତ ଧୂଆଁ)
processing – taking a series of actions for a result (ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ )
moped – a two-wheeler having no gear system
botanist – a person who studies the life of plants ( ଉଭିଦବିଜ୍ଞାନୀ)
discharge – release, allow leaving (ତ୍ଯାଗ କରେ)
equivalent – equal to (ସମାନ)
level – rate (ସ୍ତର)
exploding population – steep rise in population (ଜନସଂଖ୍ୟାର ଦ୍ରୁତ)
attributed – held responsible
continues – persists (ଚାଲୁ ରହେ)
nasal – relating to the nose
billions – a thousand millions
shabby – dirty ( ଅପରିଷ୍କାର )
deteriorate – worsen (ଖରାପ କରିବା)
surfaces – upper parts
strikingly illustrated – beautifully explained
damaging effects – ନଷ୍ଟକାରୀ ପ୍ରଭାବସବୁ
eye irritation – pain related to the eyes
scartchy throat – pain related to throat ( ତଣ୍ଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା)
linked to – connected to (ସମ୍ପର୍କିତ)
alarmed – terrified (ଆତଙ୍କିତ)
eventually – finally (ଶେଷରେ)
solar energy – the energy of the sun (ସୌରଶକ୍ତି)

BSE Odisha 10th Class English Detailed Text:

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

୧। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ସୁଭାଷ ବୋଷଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:

  • ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ସୁଭାଷ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ ଓ ବଙ୍ଗଳା ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ସମ୍ପାଦକ ପଦବୀ ଅଳଂକୃତ କଲେ ।
  • ସେ ମହାନ୍ ନେତା ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତିକ ଗୁରୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାଜନୀତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ।
  • ୧୯୨୪ ମସିହାରେ ସେ କୋଲକତା ନଗର ନିଗମର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ । ସେ ଉଭୟ ବଙ୍ଗଳା ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ଓ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଶ୍ରକିକ ସଂଘର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
  • ୧୯୩୮ରେ ସେ ହରିପୁର ଅଧ‌ିବେଶନରେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ରୂପେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୯ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ଵେ ତ୍ରିପୁରୀ କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ ମଧ୍ଯ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ।
  • ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସହ ମତଭେଦ କାରଣରୁ ସୁଭାଷ କଂଗ୍ରେସ ତ୍ୟାଗକରି ୧୯୩୯ ମସିହା ମେ’ ୩ ତାରିଖରେ ‘ଫରୱାର୍ଡ଼ ବ୍ଲକ୍’ ନାମକ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଖ) ଭାରତ ପରିତ୍ୟାଗ ପଛରେ ସୁଭାଷ ବୋଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ଭାରତ ବାହାରେ ରହି ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ସୁଭାଷ ଛଦ୍ମବେଶରେ ଭାରତ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ ।
  • ‘ଶତ୍ରୁର ଶତ୍ରୁ ଆମର ମିତ୍ର’’ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରି ସେ ଦେଶ ବାହାରୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶକ୍ତିକୁ ଆଘାତ କରିବାପାଇଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଇଥିଲେ ।
  • ଭାରତର ଶତ୍ରୁକୁ ପରାସ୍ତ ଓ ଦମନ କରିବାପାଇଁ ତା’ର ଶତ୍ରୁ ସହିତ ହାତ ମିଳାଇବା ଲାଭଦାୟକ ହେବ ବୋଲି ତାଙ୍କର ହୃଦ୍‌ବୋଧ ହୋଇଥିଲା ।
  • ଇତିହାସରୁ ସେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ଯେ ବହିଃଶକ୍ତିର ସାହାଯ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ଜାତି ସ୍ଵାଧୀନତା ହାସଲ କରିପାରି ନାହିଁ ।
  • ସେଥ‌ିପାଇଁ ସୁଭାଷ ବୋଷ ଇଂଲଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନ ଶତ୍ରୁ ଜର୍ମାନୀ ଓ ଜାପାନର ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ ।

(ଗ) ଜର୍ମାନୀରେ ସୁଭାଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୪୧ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ସୁଭାଷ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ୍ ମଧ୍ୟଦେଇ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫ ତାରିଖରେ ମୁସଲମାନ ବେଶରେ ବର୍ଲିନ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
  • ଜର୍ମାନ୍ ସରକାରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ବର୍ଲିନ୍‌ଠାରେ ଏକ ‘ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତ କେନ୍ଦ୍ର’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ଓ ‘ଫ୍ରି ଇଣ୍ଡିଆ ଆର୍ମି’’ ବା ‘‘ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ’’ ଗଠନ କଲେ । ଭାରତୀୟ ସେନାଙ୍କୁ ଜର୍ମାନୀ ସେନାପତିମାନେ ତାଲିମ ଦେଇଥିଲେ ।
  • ଜର୍ମାନୀରେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ସୁଭାଷ ବୋଷ ‘ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ରେଡ଼ିଓ’’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସେଠାରୁ ୧୯୪୨ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୧୯ ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମ ଗୁପ୍ତ ବେତାରବାର୍ତ୍ତା ବିଶ୍ବବାସୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରସାରଣ କଲେ ।
  • ସେ ଜର୍ମାନୀର ଶାସକ ହିଟ୍‌ଲର୍‌ଙ୍କୁ ଦେଖାକରି ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନତା ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।
  • ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ନଥୁଲେ ହେଁ ଜର୍ମାନୀରୁ ନିରାପଦଭାବେ ଜାପାନକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାପାଇଁ ହିଟ୍‌ଲର୍ ସୁଭାଷଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଘ) ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ସୈନିକମାନଙ୍କର ଗିରଫର ପରିଣାମସ୍ଵରୂପ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା ?
Answer:

  1. ୧୯୪୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ତିନି ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ସାହାନୱାଜ ଖାଁ, ପ୍ରେମ ସେହଗଲ ଓ ଗୁରୁଦୟାଲ୍ ସିଂ ଧ୍ଵନ୍ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କଦ୍ବାରା ଗିରଫ ହେଲେ ।
  2. ସେହି ବର୍ଷ ନଭେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀର ଲାଲକିଲ୍ଲାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାମରିକ ଅଦାଲତର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ।
  3. ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଭାବେ ଅଭିହିତ କରି ଭାରତୀୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଗିରଫ ଓ ବିଚାର ବିରୋଧରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ବିକ୍ଷୋଭ, ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଓ ହରତାଳ ସଙ୍ଗଠିତ କଲେ ।
  4. ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଯଥା କଂଗ୍ରେସ, ମୁସ୍‌ଲିମ୍ ଲିଗ୍ ଓ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ନେତୃବୃନ୍ଦ ତଥା ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ଦାବି କଲେ । ଭୁଲୁଭାଇ ଦେଶାଇ, ତେଜ ବାହାଦୂର ସାହୁ ଓ ଜବାହରଲାଲ୍ ନେହେରୁ ଓ ଆସଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ସେମାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ମକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିଲେ ।
  5. ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରବଳ ଜନମତ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାରୁ ସାମରିକ ଅଦାଲତ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବା ସତ୍ତ୍ବେ ଭାଇସ୍‌ରାୟ ଲର୍ଡ଼ ୱାଭେଲ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ୧୯୪୬ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧ ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତ କରି ଦେଇଥିଲେ ।

(ଡି) ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଅଭିଯାନରୁ ମିଳିଥିବା ସୁଫଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଟିପ୍‌ପଣୀ ଲେଖ ।
Answer:

  • ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାରକଲେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ନେତାଜୀଙ୍କର ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଅଭିଯାନ ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷରେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନଥିଲା ।
  • ଘୋଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ଇତିହାସରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଅଭିଯାନର ଫଳ ଥିଲା ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ।
  • ଏହି ସଂଗ୍ରାମର ତାତ୍‌କ୍ଷଣିକ ଫଳ ହିସାବରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
  • ୧୯୪୫ ମସିହାର ଶେଷଭାଗରେ ସାରା ଭାରତବର୍ଷରେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ବ୍ରିଟିଶ୍ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ସରକାରଙ୍କୁ କ୍ରମଶଃ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲା ।
  • ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଚରମ ଆଘାତ କରି ଏହା ସ୍ଵାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତିର ପଥକୁ ସୁଗମ କରିଥିଲା ।

୨। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) କେଉଁ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ କେବେ ସୁଭାଷ ବୋଷ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଅଧ‌ିବେଶନର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:

  1. ପ୍ରଥମତଃ ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ସେ ହରିପୁର ଅଧ‌ିବେଶନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।
  2. ଦ୍ଵିତୀୟତଃ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ସେ ତ୍ରିପୁରୀ ଅଧୂବେଶନରେ ମଧ୍ଯ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଖ) ରାସବିହାରୀ ବୋଷ ବିଦେଶରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ସଙ୍ଗଠନର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:

  • ଜାପାନରେ ବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ବିପ୍ଳବୀ ରାସବିହାରୀ ବୋଷ ସେଠାରେ ‘ଭାରତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଘ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।
  • ସେ କ୍ୟାପଟେନ୍ ମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ବାହିନୀ ବା ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ମଧ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

(ଗ) ଜର୍ମାନୀରୁ କେବେ ଓ କିପରି ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଟୋକିଓ ଯାଇଥିଲେ ?
Answer:

  • ୧୯୪୩ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୮ ତାରିଖରେ ସୁଭାଷ କିଲେ ବନ୍ଦରରୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜରେ ଜାପାନ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
  • ୧୯୪୩ ମସିହା ଜୁନ୍ ୧୩ ତାରିଖରେ ସେ ଟୋକିଓ ସହରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ।

(ଘ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ୪ଟି ବ୍ରିଗେଡ୍‌ର ନାମ କ’ଣ ରଖିଲେ ?
Answer:

  1. ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜକୁ ଚାରୋଟି ଯୋଦ୍ଧା ବାହିନୀ ବା ବ୍ରିଗେଡ଼ରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
  2. ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ‘ଗାନ୍ଧି ବ୍ରିଗେଡ଼’, ‘ନେହେରୁ ବ୍ରିଗେଡ଼’, ‘ଆଜାଦ୍ ବ୍ରିଗେଡ଼’’ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମହିଳା ଶାଖା ‘ଝାନ୍ସୀ ରାଣୀ ବ୍ରିଗେଡ୍’’ ।

(ଙ) ‘ଦିଲ୍ଲୀ ଚଲୋ’ର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:

  • ସୁଭାଷ ବୋଷଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ।
  • ନେତାଜୀଙ୍କ ଗଣଧ୍ଵନି ‘ଦିଲ୍ଲୀ ଚଲୋ’ ଓ ‘ଜୟହିନ୍ଦ୍’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ବାହିନୀ ଭାରତର ପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ସୁଭାଷଙ୍କ ମତରେ, ‘ଦିଲ୍ଲୀର ପଥ ହେଲା ସ୍ଵାଧୀନତାର ପଥ’ ।

(ଚ୍) ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ତାହାର ଭାରତ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଭାରତର କେଉଁ ସହର ଏବଂ କେବେ ଦଖଲ କରିଥିଲା ?
Answer:

  • ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ତାହାର ଭାରତ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଭାରତର ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟର କୋହିମା ସହର ଦଖଲ କରିଥିଲା ।
  • ୧୯୪୪ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ କୋହିମା ଦଖଲ କରିଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଛ) ଇମ୍ଫାଲ ଦଖଲ କରିବାପାଇଁ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ କାହିଁକି ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  1. ଇମ୍ଫାଲ ଦଖଲ କରିବାପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥ‌ିବା ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା! ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା ।
  2. ଏଥସହିତ ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧରେ ଜାପାନର ପରାଜୟ ମଧ୍ଯ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ ହେଲା ।

(ଜ) ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ କେଉଁ ଆଇନଜୀବୀମାନେ ମକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ ମକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
  • ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ ଭୁଲୁଭାଇ ଦେଶାଇ, ତେଜ ବାହାଦୂର ସାପ୍ରୁ, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଓ ଆସଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ।

(ଝ) ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ କିଏ ଏବଂ କେବେ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ଭାଇସ୍‌ୟ ଲର୍ଡ଼ ୱେଭେଲ୍ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
  • ୧୯୪୬ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧ ତାରିଖ ଦିନ ଭାରତୀୟ ଜନମତର ଚାପରେ ସେ ଏପରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।

(ଞ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା କେବେ ଏବଂ କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ କେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା
Answer:

  1. ୧୯୪୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ।
  2. ଜାପାନର ଫର୍ମୋଜାରୁ ଟୋକିଓକୁ ଯାଉଥ‌ିବାବେଳେ ସୁଭାଷ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ସମ୍ବାଦ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ କେଉଁଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
୧୮୯୭ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୩ ତାରିଖରେ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ଖ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ କାହାକୁ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତିକ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହାନ୍ ନେତା ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କୁ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ତାଙ୍କର ରାଜନୀତିକ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ଗ) କଂଗ୍ରେସର କେଉଁ ଅଧିବେଶନରେ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ପ୍ରଥମଥର ଏହାର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
କଂଗ୍ରେସର ୧୯୩୮ ମସିହାର ହରିପୁର ଅଧୂବେଶନରେ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ପ୍ରଥମଥର ଏହାର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ।

(ଘ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଗଠନ କରିଥିବା ରାଜନୀତିକ ଦଳର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଗଠନ କରିଥିବା ରାଜନୀତିକ ଦଳର ନାମ ଥିଲା ‘ଫରୱାର୍ଡ ବ୍ଳକ୍‌’ ।

(ଙ) ‘‘ଭାରତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଘ’’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
‘ଭାରତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଘ’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଜାପାନରେ ବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ବିପ୍ଳବୀ ରାସବିହାରୀ ବୋଷ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଚ) ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଜାପାନର କେଉଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଜାପାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଟୋଜୋଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରିଥିଲେ ।

(ଛ) କିଏ ଝାନ୍ସୀ ରାଣୀ ବ୍ରିଗେଡ୍‌ର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ?
Answer:
କ୍ୟାପ୍‌ଟେନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହଗଲ ଝାନ୍ସୀ ରାଣୀ ବ୍ରିଗେଡ୍‌ର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।

(ଜ) ‘ତୁମେ ମତେ ରକ୍ତ ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦେବି’’ । କେଉଁ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସୁଭାଷ ବୋଷ ଏ କଥା କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧଘୋଷଣା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସୁଭାଷ ବୋଷ କହିଥିଲେ – ‘ତୁମେ ମତେ ରକ୍ତ ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦେବି’ ।

(ଝ) ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ କେଉଁଠାରେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ
Answer:
ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ କୋହିମାଠାରେ ଭାରତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।

(ଞ) କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ବିଚାର ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀର ଲାଲକିଲ୍ଲାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସାମରିକ ଅଦାଲତରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ବିଚାର ହୋଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

୪। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ ।

(କ) ସୁଭାଷ ବୋଷ କେବେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା (ଆଇ.ସି.ଏସ୍.) ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ?
(i) ୧୯୧୬
(ii) ୧୯୧୯
(iii) ୧୯୨୦
(iv) ୧୯୨୩
Answer:
(iii) ୧୯୨୦

(ଖ) ସୁଭାଷ ବୋଷ କେବେ ବର୍ଲିନ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ?
(i) ୧୯୪୧ ଜାନୁୟାରୀ ୨୬
(ii) ୧୯୪୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫
(iii) ୧୯୪୨ ଫେବୃୟାରୀ ୧୯
(iv) ୧୯୪୩ ଜୁନ୍ ୧୩
Answer:
(iii) ସିଙ୍ଗାପୁର

(ଗ) ସୁଭାଷ ବୋଷଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ କିଏ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ?
(i) ରାସବିହାରୀ ବୋଷ
(ii) ସାହାନୱାଜ ଗାଁ
(iii) ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହଗାଲ
(iv) ମୋହନ ସିଂହ
Answer:
(ii) ୧୯୪୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫

(ଘ) ସୁଭାଷ ବୋଷ କେଉଁଠାରେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ ?
(i) ବର୍ଲିନ
(ii) ଟୋକିଓ
(iii) ସିଙ୍ଗାପୁର
(iv) ବ୍ୟାଙ୍କକ୍
Answer:
(iv) ମୋହନ ସିଂହ

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 5 ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟସେନା

(ଙ) କେଉଁ ଦେଶର ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସୁଭାଷ ବୋଷ ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜର ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(i) ଜର୍ମାନୀ
(ii) ଜାପାନ
(iii) ଆୟାରଲାଣ୍ଡ
(iv) ଇଂଲଣ୍ଡ
Answer:
(ii) ଜାପାନ

୫। ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ‘ତୁମ ପାଇଁ କାମ’’ଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)

All Things Bright and Beautiful Question Answer Class 10 English Chapter 1 BSE Odisha

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Chapter 1 All Things Bright and Beautiful Question Answers BSE Odisha

All Things Bright and Beautiful Class 10 Questions and Answers

F. Let’s Read And Understand:

Question 1.
What does the poet think of all things?
(ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ସମ୍ପର୍କରେ କବି କ’ଣ ଭାବିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The poet thinks that all things are bright and beautiful and wise and wonderful.

Question 2.
Who has made all these things?
(କିଏ ଏ ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The Lord God has made all these things.

Question 3.
What are the little things mentioned in the poem?
(କବିତାରେ ଉଲ୍ଲିଖ୍ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?)
Answer:
The little things mentioned in the poem are little flowers and little birds.

Question 4.
How does the poet describe the beauty of flowers?
(କବି କିପରି ଫୁଲଗୁଡ଼ିକର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The poet describes that God has given bright colors to flowers. When a little flower blossoms, it looks beautiful and its brightness attracts others. The beauty of the flowers lies in their bright colors.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 5.
How does the poet describe the little birds?
(କବି କିପରି କ୍ଷୁଦ୍ର ପକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The poet describes that the little birds that sing sweetly are made by God. God has made their tiny wings which help them to fly.

Question 6.
How is the mountain described in the poem?
(କବିତାରେ ପର୍ବତ କିପରି ବର୍ଣିତ ହୋଇଛି ?)
Answer:
In the poem, the mountain is described as purple-headed.

Question 7.
Why does it appear so?
(ଏହା କାହିଁକି ଏପରି ଦେଖାଯାଏ ?)
Answer:
The bluish-red rays of the setting sun make the mountaintop look purple.

Question 8.
What brightens up the sky?
(ଆକାଶକୁ କ’ଣ ଉଜ୍ଜଳିତ କରିଥାଏ ?)
Answer:
The sunrise and the sunset brightens up the sky.

Question 9.
How does the sky look during the sunset ?
(ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଆକାଶ କିପରି ଦେଖାଯାଏ ?)
Answer:
The sky looks bright during the sunset.

Question 10.
Which are the two seasons mentioned in the poem?
(କେଉଁ ଋତୁ ଦୁଇଟି କବିତାରେ ଉଲ୍ଲିଖୁତ ହୋଇଛି ?)
Answer:
The two seasons mentioned in the poem are winter and summer.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 11.
Why does the poet consider the summer sun pleasant?
(ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କବି କାହିଁକି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବୋଲି ବିଚାରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The summer comes after the winter and it gives great relief to the winter-hit people. The summer sun is warm and comfortable in England. That is why the poet considers the summer sun pleasant.

Question 12.
What do we enjoy in greenwood?
(ଆମେ ସବୁଜ ଅରଣ୍ୟରେ କ’ଣ ଉପଭୋଗ କରୁ ?)
Answer:
We enjoy the beauty of the tall trees in the green wood.

Question 13.
How are the meadows useful for us?
(ଘନ ତୃଣଭୂମିଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପାଇଁ କିପରି ଉପଯୋଗୀ ?)
Answer:
The meadows are open areas of grassland where people play different games.

Question 14.
Where do the rushes grow?
(ନଳତୃଣଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
The rushes grow by the waterside.

Question 15.
Why do people gather rushes ?
(ଲୋକମାନେ ନଳତୃଣଗୁଡ଼ିକୁ କାହିଁକି ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି ?)
Answer:
People gather rushes every day because they are used for making mats and baskets.

Question 16.
Why has God given us eyes?
(ଭଗବାନ୍ ଆମକୁ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇଛନ୍ତି କାହିଁକି ?)
Answer:
God has given us eyes to see all the beautiful things created by Him.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 17.
What should our lips tell?
(ଆମର ଓଷ୍ଠ | ଅଧର କ’ଣ କହିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
Our lips should tell about the greatness of God and all His creations.

Question 18.
How does the poet describe God?
(କବି ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ କିଭଳିଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The poet describes God as Almighty who has made everything.

G. Let’s Appreciate:

The poet describes many things in the poem. Make a list of the things described in the poem.
(କବିତାରେ କବି ଅନେକ ଜିନିଷର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । କବିତାରେ ବର୍ଣିତ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା କର ।)
Answer:
List of things described in the poem:

Flowers, birds, cold wind, pleasant summer sun, ripe fruit, mountains, rivers, sunset, sunrise, sky, garden, tall trees, greenwood, meadows, rushes, eyes, and lips.

Question 1.
Which of the things are bright and which of the things are small?
(କେଉଁ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଉଜ୍ଜଳ ଓ କେଉଁ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ?)
Answer:
Bright things are                                                              Small things are
(i) colors of the little bird and little flower                       the little flower
(ii) purple-headed mountain and river                            the little bird
(iii) sunrise and sunset                                                     tiny wings
(iv) the sky
(v) the summer sun
(vi) the greenwood
(vii) the meadows

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 2.
Which are the lines in the poem where the poet expresses his gratitude to God?
(କବିତାର କେଉଁ ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକରେ କବି ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ନିଜର କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇଛନ୍ତି ?)
Answer:
The lines in the poem where the poet expresses his gratitude to God are as follows.
The Lord God made them all (Line 4)
He made their flowing colors (Line 7)
He made their tiny wings (Line 8)
He gave us eyes to see them (Line 21)
And lips that we might tell (Line 22)
How great is God Almighty (Line 23)

Question 3.
Is this poem a description or a prayer?
(ଏହି କବିତାଟି ଏକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଥବା ପ୍ରାର୍ଥନା ଅଟେ ?)
Answer:
This poem is a description that gives a beautiful description of various wonderful things of God.

Question 4.
Why do you think so?
(ତୁମେ କାହିଁକି ଏପରି ଭାବୁଛ ?)
Answer:
This poem All Things Bright and Beautiful is more of a description. The word ‘prayer’ means a solemn request for help or expression of thanks addressed to God for His help and blessings. In this poem, the poet expresses his deep gratitude to God as the maker of all things bright and beautiful, wise and wonderful, and all creatures great and small. That is why the poet feels obliged and says some words in praise of Him. Thus, it is the description.

  • Each stanza of the poem is a unit. The last word of one line is similar in sound to the last word of another line. These are rhyming words.
    Rhyming words in the poem are as follows.

    beautiful        small     sings     open      by       play       tell

    wonderful      all          wings    colors     sky     day       well

Activity I:
Students are divided into groups of four or five. Each group is asked to find the last word in each line of a stanza and put together all the words which have similar sounds. Each group is asked to present its findings.
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪ ବା ୫ ଜଣଙ୍କୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଦଳ ଗଠନ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ (କବିତାର) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ିର ଶେଷ ଶବ୍ଦ ସହିତ ସମଧ୍ୱନିଜନିତ ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ।)
(This activity shall be done by the teacher in the class.)

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Activity II:
(a) Fill in the blanks choosing the appropriate words given in brackets and read the lines.
1. God has given it _________.
2. So it can _________.
3. And it beautifully _________.
4. While going up in the _________.
(fly, sings, sky, wings)

Answers:
1. God has given it wings.
2. So it can fly.
3. And it beautifully sings.
4. While going up in the sky.

(b)
1. The meadows look _________.
2. Where we run and _________.
3. And the river is _________.
4. Where we bathe _________.
(play, every day, clean, green)

Answers:
1. The meadows look green.
2. Where we run and play.
3. And the river is clean.
4. Where we bathe every day.

Activity III:
Fill in the blanks with appropriate words.

(ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବସାଇ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।)
1. He gave us ears to _________.
2. He gave us to see _________.
3. He gave us to taste things _________.
4. He gave us skin to _________things.
5. He gave us nose to _________.
6. We enjoy God’s creation through the five _________.

Answers:
1. hear
2. eyes
3. tongue
4. feel
5. smell
6. senses

Activity IV:
Given below are some clues. Pick up the lines of the poem following the clues.
(ନିମ୍ନରେ କେତେକ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି । ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସରଣ କରି କବିତାଟିରୁ ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କର ।)
flower  __________________________________
colour  __________________________________
bird      __________________________________
wings   __________________________________
Now compare these lines with the appropriate stanza of the poem. What change in the rhyming pattern do you mark?
(ଏବେ ଏହି ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ କବିତାର ଯଥୋପଯୋଗୀ ପଦ ସହ ତୁଳନା କର । ତୁମେ ଯତିପାତ କ୍ରମରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ ।)

flower Each little flower that opens a color
color   He made their glowing colors bird
bird     Each little bird that sings wings
wings  He made their tiny wings

The rhyming pattern of the original stanza in the poem and the above stanza is different. In the original stanza, the last word of a line rhymes with the last word of the alternate line, but in the above stanza, the last word of a line rhymes with the last word of the next line.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

H. Let’s Listen And Speak:
Students are divided into groups of four to five. Each group is given a word from the poem. The members of a group discuss the word among themselves for five minutes. Then one group has to answer the questions on the word asked by the other groups. The following words may be picked up from the text.

mountain, sunset, sunrise, winter, summer, sun, river, garden, greenwood, meadow, rushed

[This can be used as a competitive game among the groups. Credit can be given for the number of correct answers to the questions by the members of a group. A maximum of ten questions shall be asked by each group and be given credit. At the end of the game, the total score is calculated for the winners and runners-up or serial positions of the groups. The teacher is to provide an equal number of words to each group and decide the equal number of questions to be asked by each group as well as the credit points for each correct answer. Also, the teacher can devise any other competitive game with the purpose of facilitating listening and speaking.]
(This assignment is to be done in the classroom by the teacher dividing the students into four to five groups.)

I. Let Us Write:
Read the line: The tall trees in the greenwood.
Trees are useful for mankind in many ways. Given below are some clues. Write a few lines on each.
(ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷ ଜାତି ପାଇଁ ଅନେକ ଦରକାରୀ । ନିମ୍ନରେ କେତେକ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ କେତୋଟି ଧାଡ଼ି ଲେଖ ।)
Tree

  • Construction of a house( ଏକ ଘର ନିର୍ମାଣ)
  • Furniture (ଆସବାବପତ୍ର)
  • Translation results (ଅନୁବାଦ ଫଳାଫଳ)
  • Rainfall (ବର୍ଷା)
  • Temperature control (ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ |)
  • Soil erosion (ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ |)
  • Deforestation (ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ)
  • Afforestation (ବୃକ୍ଷରୋପଣ |)

Answer:
Trees
Construction of a house (ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଉପରେ):
Wood is necessary for the construction of a house. Its use was more in making traditional houses in the recent past. It was used mainly as pillars and bars. Presently it is used mainly for making doors and windows. Its use has been reduced only because of its costliness and less availability. It is our duty to save trees.

Furniture (ଆସବାବପତ୍ର):
Wooden furniture has an all-time great demand. Even though they are expensive today people still go for it because their value is incomparable. We get wood from trees which are used in making sofa-set, cot, cupboard, almirah, wardrobe, chair and table, bench and desk, dining table, etc. Thus trees in the form of furniture give us comfort and luxury.

Rainfall (ବର୍ଷା):
Rainfall also depends on the trees. The leaves of the trees release huge quantities of water vapor into the atmosphere which helps in the formation of clouds. The areas, which have more trees, receive more rainfall. So we see heavy rainfall in forests. Deserts have scanty rainfall because there are no trees.

Temperature control (ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ |):
Trees are our real friends. When we sit under a shady tree in the hot summer, we feel relaxed. When the temperature rises, it is the tree that comes to our rescue. Its branches and green leaves help to absorb the heat and do not allow it to reach us. The trees provide shade for the animals in the summer.

Soil erosion (ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ |):
Soil erosion has become a tough problem today. Recently soil erosion in coastal lines has created a panic. It happens largely due to the loss of trees. It is the tree roots that bind the soil tightly and does not allow the soil to erode away. Deforestation is a cause of soil erosion. Loss of soil has certain bad consequences which are to be avoided. Let us not cut trees to avoid an unpleasant situation ahead.

Deforestation (ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ):
Deforestation means cutting down trees in the forests. Presently we come across such activities all over the world. Mostly, deforestation is done for the establishment of factories and new colonies, towns, and offices. Due to this, we are losing large hectares of forest every year. It has certain evil effects like soil erosion, earthquake, flood, cyclone, scanty rainfall, and rise in temperature. The animals will be the worst sufferer of deforestation as they will lose their habitat and food. It is definitely a step toward destruction.

Afforestation (ବୃକ୍ଷରୋପଣ |):
Afforestation is the process of planting trees on bare land in order to create a forest. It has become a need today as we have lost most of our greenery. Deforestation has caused much damage to us. We are to continue afforestation to fill up the loss caused by deforestation. Afforestation can check soil erosion, flood, cyclone, earthquake, and many other disasters. Let’s join in this great work of afforestation to make the world a safe place for human habitation.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

BSE Odisha 10th Class English All Things Bright and Beautiful Important Questions and Answers

Very Short A Objective Questions With Answers:
Answer The Following Questions In A Word Or A Phrase:

Question 1.
What does the poet think of all things?
Answer:
bright and beautiful, wise and wonderful

Question 2.
What has been described as great and small?
Answer:
all creatures

Question 3.
Who made all things and creatures?
Answer:
The Lord God

Question 4.
What has God given to the little flowers?
Answer:
glowing colors

Question 5.
What has God given to the little bird?
Answer:
tiny winds

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 6.
What do you mean by ‘opens’?
Answer:
blooms

Question 7.
What do you mean by ‘glowing’?
Answer:
bright

Question 8.
What do you mean by ‘tiny’?
Answer:
very small

Question 9.
What do you mean by ‘purple’?
Answer:
bluish-red

Question 10.
What is described as purple-headed?
Answer:
the mountain

Question 11.
What is running by the mountain?
Answer:
the river

Question 12.
What do the sunset and morning make to the sky?
Answer:
brightened

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 13.
In which season does the cold wind blow?
Answer:
in winter

Question 14.
How is the summer sun described?
Answer:
pleasant

Question 15.
Where according to the poet, do we find ripe fruits?
Answer:
in the garden

Question 16.
Where do we see tall trees?
Answer:
in the greenwood

Question 17.
What do people do in the meadows?
Answer:
play

Question 18.
What do we call an open area of grassland?
Answer:
meadow

Question 19.
What according to the poet, grow by the water?
Answer:
the rushes

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 20.
What is used for making mats and baskets?
Answer:
the rushes

Fill In The Blanks With Right Words:

1. All Things Bright and Beautiful is a wonderful poem written by ____________.
Answer:
C.F. Alexander

2. C.F. Alexander belongs to ____________.
Answer:
Ireland

3. C.F. Alexander is a famous ____________.
Answer:
Hymn writer and poet

4. The poem ‘All Things Bright and Beautiful’ is included in ____________.
Answer:
Hymn for Children

5. C.F. Alexander says that all things are bright and ____________.
Answer:
beautiful

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

6. C.F. Alexander says that all things are wise and ____________.
Answer:
wonderful

7. C.F. Alexander says that all creatures are great and ____________.
Answer:
small

8. According to C.F. Alexander ____________ made all the things and creatures.
Answer:
the Lord God

9. The two little things mentioned in the poem are a little bird and little ____________.
Answer:
flower

10. Each little flower that ____________.
Answer:
opens

11. Each little bird that ____________.
Answer:
sings

12. God has given the ____________to the little flower.
Answer:
glowing color

13. Glowing colors means ____________ colors.
Answer:
bright

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

14. God has made the ____________ of the little bird.
Answer:
tiny wings

15. The poet says that the mountain is ____________.
Answer:
purple-headed

16. The rays of the setting sun make the mountain-top appear ____________.
Answer:
purple

17. The ____________ is running by the mountain.
Answer:
river

18. ‘The sunset and the morning that ____________ up the sky’.
Answer:
brightens

19. The ____________ blows in winter.
Answer:
cold wind

20. The two seasons mentioned in the poem are winter and ____________.
Answer:
summer

21. The poet says that the summer sun is ____________.
Answer:
pleasant

22. The poet says that the ripe fruit is in the ____________.
Answer:
garden

23. The tall trees are in the ____________.
Answer:
greenwood

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

24. We ____________ in the meadows.
Answer:
play

25. A meadow is an open area of ____________.
Answer:
grassland

26. The ____________ grows by the water.
Answer:
rushes

27. Varieties of waterside plants are called ____________.
Answer:
rushes

28. The rushes are used for making ____________.
Answer:
mats and basket

29. The poet says that we gather ____________ every day.
Answer:
rushes

30. The meadows look ____________.
Answer:
green

31. The rushes grow by the ____________.
Answer:
water

32. We see the ____________ in the greenwood.
Answer:
tall trees

33. God has given us ears to ____________.
Answer:
hear

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

34. God has given us ____________ to see.
Answer:
eyes

35. God has given us ____________ to taste things
Answer:
tongues

Multiple Choice Questions With Answers
Pick out the correct alternative.

Question 1.
In the poem ‘All Things Bright and Beautiful’ the poet says that God has made all the creatures ____________.
(A) great and small
(B) wise and wonderful
(C) bright and beautiful
(D) all the above
Answer:
(A) great and small

Question 2.
Who has created all these beautiful things?
(A) Lord Jagannath
(B) Lord Shiva
(C) Lord Vishnu
(D) Lord God
Answer:
(D) Lord God

Question 3.
The little flowers are attractive because of ____________.
(A) their glowing colors
(B) their little petals
(C) their timely appearance
(D) their beauty and smallness
Answer:
(A) their glowing colors

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 4.
The mountain top looks purple because ____________.
(A) the flowers bloom aplenty there
(B) lots of colorful birds fly over it
(C) the rays of the setting sun fall on it
(D) None of the above
Answer:
(C) the rays of the setting sun fall on it

Question 5.
The little things described in the poem are ____________.
(A) beautiful flowers and the blue sky
(B) rushes and green forests
(C) the summer sun and the garden
(D) little flowers and little birds
Answer:
(D) little flowers and little birds

Question 6.
At sunset, the mountain top looks ____________.
(A) green
(B) purple
(C) brown
(D) yellow
Answer:
(B) purple

Question 7.
The little birds have tiny wings. Here, ‘tiny wings’ means _____________.
(A) very small wings
(B) very big wings
(C) very ugly wings
(D) very nice wings
Answer:
(A) very small wings

Question 8.
The poem ‘All Things Bright and Beautiful’ is written by ____________.
(A) Sarojini Naidu.
(B) William Wordsworth
(C) Lord Alfred Tennyson
(D) Cecil Frances Alexander
Answer:
(D) Cecil Frances Alexander

Question 9.
The mountain top looks bluish-red at ____________.
(A) sunset
(B) noon
(C) mid-day
(D) midnight
Answer:
(A) sunset

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 10.
The poet says that all the things in this universe are ____________.
(A) small, little, and careful
(B) gloomy, ugly, and wonderful
(C) foolish, stupid, and harmful
(D) bright, beautiful, and wonderful
Answer:
(D) bright, beautiful, and wonderful

Question 11.
The cold wind that is created by God blows in ____________.
(A) summer
(B) autumn
(C) spring
(D) winter
Answer:
(D) winter

Question 12.
The poet considers the summer sun pleasant because ____________.
(A) the summer sun is pleasant in India
(B) the summer is pleasant in England
(C) the bright rays of the sun fall on the earth
(D) summer is a beautiful season
Answer:
(B) the summer is pleasant in England

Question 13.
According to the poet, we can get ripe fruit ____________.
(A) in the garden
(B) on the farm
(C) in the market
(D) in the orchards.
Answer:
(A) in the garden

Question 14.
The meadows are very useful for us because ____________.
(A) we grow different crops there
(B) we play different games there
(C) there are plenty of flowers in them
(D) they attract children
Answer:
(B) we play different games there

Question 15.
Rushes usually grow ____________.
(A) by the waterside
(B) in or near the deserts
(C) by the hillside
(D) in the fields
Answer:
(A) by the waterside

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 16.
God has given us eyes to ____________.
(A) see the beauty of His creation
(B) read the books
(C) watch television
(D) gaze at the scenery
Answer:
(A) see the beauty of His creation

Question 17.
God has given us lips to ____________.
(A) praise his greatness
(B) quarrel with our friends
(C) talk with our parents
(D) apply cosmetics
Answer:
(A) praise his greatness

Question 18.
The two seasons described in the poem are ____________.
(A) spring and rain
(B) winter and summer
(C) Autumn and spring
(D) rain and autumn
Answer:
(B) winter and summer

Question 19.
The poem ‘All Things Bright and Beautiful’ is ____________.
(A) a description of birds and animals
(B) a prayer to God, the Almighty
(C) the description of animals
(D) a description of the beauties of Nature
Answer:
(B) a prayer to God, the Almighty

Question 20.
The garden described in the poem is full of ____________.
(A) beautiful flowers
(B) small birds
(C) ripe fruits
(D) green vegetables
Answer:
(C) ripe fruits

Question 21.
God has given us ____________ to enjoy his creation.
(A) hands
(B) legs
(C) ears
(D) eyes
Answer:
(D) eyes

Question 22.
God has given us ____________ to hear the music of Nature.
(A) eyes
(B) lips
(C) ears
(D) nose
Answer:
(C) ears

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Question 23.
God has given us the tongue to ____________ the things.
(A) smell
(B) lick
(C) see
(D taste
Answer:
(D) taste

Question 24.
God has given us ____________ to smell the fragrance of things.
(A) lips
(B) tongue
(C) skin
(D) nose
Answer:
(D) nose

Question 25.
C.F. Alexander was an ____________ poet.
(A) American
(B) Irish
(C) Mexican
(D) Canadian
Answer:
(B) Irish

All Things Bright and Beautiful Summary in English

Lead-In:
The poem ‘All Things Bright and Beautiful ’ by C.F. Alexander is a song praising the God who is believed to have created the universe. God has created beautiful sunrises and sunsets, trees and flowers, rivers and mountains, birds and animals. He has given us eyes to see, mouths to speak, noses to smell, skin to feel, tongues to taste, and ears to hear. Every activity, such as the change of seasons, the fragrance of flowers, etc. is done at His will. Thus God Almighty, who has made everything well, is really great to whom we should obey and worship.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Stanzawise Explanation:
Stanza – 1 (Lines 1 to 4)

All things bright and beautiful,
All creatures great and small,
All things wise and wonderful,
The Lord God made them all.
Gist:
In the 1st stanza, the poet describes the things and creatures that we see around us are bright and beautiful, great and small, and wise and wonderful. It is the Lord God who has made them all.
ଅନୁବାଦ : ପ୍ରଥମ ପଦରେ କବି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଦେଖୁଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବିଶାଳ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର, ବିଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି ।

Stanza – 2 (Lines 5 to 8)
Each little flower that opens,
Each little bird that sings,
He made their glowing colors,
He made their tiny wings.
Gist:
In the second stanza, the poet describes about God’s blessings to flowers and birds. God has given bright colors to each little flower that blossoms. He has given very small wings to each little bird that sings.
ଅନୁବାଦ : ଦ୍ଵିତୀୟ ପଦରେ କବି ଫୁଲ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରତିଟି ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପୁଷ୍ପକୁ ସେ ଦେଇଛନ୍ତି ଉଜ୍ଜଳ ରଙ୍ଗ । ସୁମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାବ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପକ୍ଷୀକୁ ସେ ଦେଇଛନ୍ତି କ୍ଷୁଦ୍ର ସୁନ୍ଦର ଡେଣା । ଈଶ୍ବର ଫୁଲର ଆକର୍ଷଣୀୟ ରଙ୍ଗ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ପକ୍ଷୀର କ୍ଷୁଦ୍ର ଡେଣା ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ।

Stanza – 3 (Lines 9 to 12)
The purple-headed mountain,
The river running by,
The sunset and the morning,
That brightens up the sky.
Gist:
In the third stanza, the poet describes the mountain during the sunset and the morning. He has made the bluish-red mountain top with the river flowing by it. He has made the glowing sunset and the bright sunrise in the morning. The sunset and the sunrise brighten the sky.
ଅନୁବାଦ : ତୃତୀୟ ପଦରେ କବି ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଓ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ପର୍ବତକୁ ନୀଳାଭ-ରକ୍ତିମ ବର୍ଣ୍ଣରଞ୍ଜିତ ମସ୍ତକଧାରୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର ନୀଳ-ଲୋହିତ ରଶ୍ମି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପଡ଼ି ତାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ । ପ୍ରାତଃକାଳରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଏକା କଥା ଘଟିଥାଏ । ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରେ ପ୍ରବହମାନ ନଦୀର ଜଳ ମଧ୍ୟ ଉଦିତ ଏବଂ ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମିରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳିତ ହୁଏ । ତାହା ମଧ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଉଜ୍ଜ୍ବଳିତ କରିଥାଏ । ଏ ସମସ୍ତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ବସ୍ତୁର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି ଈଶ୍ଵର ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

Stanza – 4 (Lines 13 to 16)
The cold wind in the winter,
The pleasant summer sun,
The ripe fruit in the garden,
He made them every one.
Gist :
In the fourth stanza, the poet says that God is the creator of the cold wind that blows in the winter and he has made the pleasant summer sun. He is also the maker of the ripe fruit in the garden. He has made everyone.
ଅନୁବାଦ : ଚତୁର୍ଥ ପଦରେ କବି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଈଶ୍ବର ଶୀତଦିନେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥ‌ିବା ଥଣ୍ଡା ପବନ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟୀ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ସେ ମଧ୍ୟ ବଗିଚାରେ ଥ‌ିବା ପାଚିଲା ଫଳର ନିର୍ମାତା । ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ।

Stanza – 5 (Lines 17 to 20)
The tall trees in the greenwood,
The meadows where we play,
The rushes by the water,
We gather every day.
Gist:
In this stanza, the poet describes the greenwood and the meadows. In the greenwood, one can enjoy the beauty of the tall trees. The variety of tall trees with their green leaves in the green wood is in fact a beautiful scene to see. There are also meadows where we play. A meadow is an open area of grassland which is ideal for sports activity. Everyone also takes interest in collecting the rushes that have grown in the waterside.
ଅନୁବାଦ : ଏହି ପଦରେ କବି ସବୁଜ ବଣ ଏବଂ ଘନ ତୃଣଭୂମି ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସବୁଜ ବଣରେ ବିଶାଳକାୟ ଉଚ୍ଚା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଈଶ୍ବର ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରତିଦିନ ଆମେ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥ‌ିବା ଜଳଜ ଉଭିଦଗୁଡ଼ିକ ଈଶ୍ଵରଙ୍କର ଅବଦାନ । ଘନ ତୃଣଭୂମିଗୁଡ଼ିକ ସବୁଜ ଘାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଖୋଲା ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଖେଳାଖେଳି କରୁ ।

Stanza – 6 (Lines 21 to 24)
He gave us eyes to see them,
And lips that we might tell How great is God Almighty,
Who has made all things well?
Gist:
In the last stanza, the poet describes the importance of the eyes and lips that God has given us. He also describes the greatness of God who has made all things well. God has given us eyes to see all the bright and beautiful things that he has made. He has also given us the lips so that we can tell and discuss His creations. This Almighty God, who has made everything bright and beautiful, great and small, and wise and wonderful, is really great.
ଅନୁବାଦ : ଶେଷ ପଦରେ ଈଶ୍ବର ଆମକୁ ଦେଇଥ‌ିବା ଆଖୁ ଓ ଓଷ୍ଠର ଗୁରୁତ୍ଵ କଥା କବି ବର୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଈଶ୍ଵର ଆମକୁ ଆଖ୍ ଦେଇଛନ୍ତି ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜଳ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିବାପାଇଁ । ସେହିପରି ସେ ଆମକୁ ଓଷ୍ଠ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେପରି ଆମେ ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କହିବା ବା ଆଲୋଚନା କରିପାରିବା । ଯେଉଁ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ଈଶ୍ବର ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ବାସ୍ତବରେ ସେ ମହାନ୍ ଅଟନ୍ତି ।

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 1 All Things Bright and Beautiful

About The Poet:
The full name of the poet C.F. Alexander is Cecil Frances Alexander. She was born in Dublin, Ireland in 1818. She was a famous hymn (ଧାର୍ମିକ ଗୀତ)writer and poet. Her famous works are ‘Hymn for Children ’, ‘Christmas Carol’, ‘Once in Royal David’s City’, ‘Verses ( କ୍ଷୁଦ୍ର କବିତା)for Holy (ପବିତ୍ର) Season ’. This poem ‘All Things Bright and Beautiful’ is included ( ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି) in ‘Hymn for Children’.

Word Meaning / Glossary:

bright (Adj.) – shining strongly, glittering (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ)
He is wearing a bright yellow dress.
creatures (N) – living beings
We should be kind to all creatures.
great (Adj) – big, large
wise (Adj) – prudent
He is a wise man.
Lord (N) – Creator (Here God)
wonderful (Adj) – full of astonishment, amazing, marvelous, fantastic (93999)
We had a wonderful time last night.
The weather was absolutely wonderful today
opens(V) – blooms
glowing (Adj) – bright, shining
Flowers have glowing colors.
little (Adj) – pleasingly small
tiny (Adj) – very small (ବହୁତ ଛୋଟ)
Small birds have tiny wings.
wing (N) – a part of the body of birds used for flying (ଡେଣା)
A bird has two wings
summer (N) – ଗ୍ରୀଷ୍ମ
sun (N) – rays (କିରଣ)
garden (N) – ବଗିଚା
purple-headed mountain (Phrase)- bluish red mountain top (ଅସ୍ତଗାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଲୋହିତ ବର୍ଷ ରଞ୍ଜିତ କରେ ।)
running by (V) – flowing by (ପ୍ରବାହିତ)
ripe (Adj) – (ପାଚିଲା)
The old man eats ripe fruits.
brightens (V) – shines, illuminates
pleasant (Adj) – Something that pleases
meadow (N) – an open area of grassland
Children love to play in the meadows.
rush (N) – a tall plant like grass that grows near or in water
A part of the river is filled with rushes.
gather (V) – collect
Children like to gather small pebbles,
Almighty (N) – all-powerful
Great (Adj) – glorious
Give us eyes (Phrase) – has given eyes to the man
lips (N) – one of the two fleshy edges of the mouth

BSE Odisha 10th Class English Detailed Text:

Village Song Question Answer Class 10 English Chapter 5 BSE Odisha

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Chapter 5 Village Song Question Answers BSE Odisha

Village Song Class 10 Questions and Answers

G. Let’s Understand The Poem:

Question 1.
The poem appears to be a conversation between two persons. Who are they?
(କବିତାଟି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥୋପକଥନ ଭଳି ଜଣାପଡୁଛି । ସେମାନେ କିଏ ?)
Answer:
The poem ‘Village Song’ depicts a conversation between two persons. They are a mother and her daughter.

Question 2.
Where does the “honey child” go?
(ସ୍ନେହର ଶିଶୁଟି କୁଆଡ଼େ ଯାଇଛି ?)
Answer:
The “honey child” goes to the wild forest.

Question 3.
Why should she leave the mother and grieve the lover?
(ସେ କାହିଁକି ମା’କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଓ ପ୍ରେମିକକୁ ଦୁଃଖ ଦେବା ଉଚିତ ?)
Answer:
The girl is going to leave her mother who has fed her delicate dishes. She is also going to disappoint her lover who is coming to marry her. She is determined to abort the marriage because she does not want to be chained in a marital bond. Thus she should leave the mother and grieve the lover.

Question 4.
How does the child describe the “wild forest”?
(ପିଲାଟି ବଣୁଆ ଜଙ୍ଗଲକୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ?)
Answer:
The child describes the wild forest beautifully. The wild forest is full of forest sounds and sights. It is full of flowers like lilies, lotuses, and Champa. It is home to the songbird, Koil. The thrilling tune of the Koil and the forest music can be heard there.

Question 5.
What does the expression ‘the world full of pleasure’ mean? (‘the world full of pleasure’ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜ କି ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ?))
Answer:
The expression ‘the world full of pleasure’ means the world is full of joys like bridal songs, lullabies, and sandal-scented leisure. The mother, while trying to persuade her daughter not to leave home and to lead a married life tells her that the world is full of pleasures.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 6.
What is common about bridal songs and cradle songs?
(ବିବାହ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାନାବାୟା ଗୀତ ମଧ୍ଯରେ କ’ଣ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି ?)
Answer:
The common thing about bridal songs and cradles songs is that both are folk songs and are traditional and one gets pleasure from both of them.

Question 7.
How does the poet describe happiness and sorrow?
(ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖକୁ କବି କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The poet describes the harsh truth of the real world by explaining that the happiness of the bridal song and cradle song will certainly turn into the rhythm of sorrows and sadness one day. The reality of life is that there is happiness today but tomorrow it will be all gone leaving mourning for death.

Question 8.
How does the poet compare forest notes with bridal songs and cradle songs?
(କବି ପ୍ରକୃତିର ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ବିବାହ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନାନାବାୟା ଗୀତକୁ କିପରି ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
According to the poet, forest notes are the music of nature but bridal songs and cradle songs are the music of human beings which they sing for happiness on the occasion of social functions. But the music of nature is eternal and provides real happiness. The forest notes are sweeter than that of the bridal songs and cradle songs.

H. Let’s Appreciate The Poem:

Question 1.
The first four lines of the poem pose four questions. What does the mother want to tell her daughter?
(କବିତାର ପ୍ରଥମ ଚାରିଧାଡ଼ି ଚାରିଟି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି । ମା’ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ କ’ଣ କହିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ?)
Answer:
The first four lines of the poem are four questions of the mother to her daughter who does not want to marry, instead, she wants to leave her mother and grieve her lover. Being attracted by the music of nature she has decided to quit all pleasures of worldly life. The first question mother asks her is: “Where are you going, honey child ?” Mother has sensed her daughter’s leaving home and that is why she asked this. The second question is, “Would you cast your jewels all to the breezes blowing ?” The mother, in the second question, wants to know her interest in the ornaments which she is wearing for wedding purposes. In the third question, the mother wants to make the girl emotional. So she asked, “Would you leave your mother who has fed you various delicate dishes ?” In the last question, the mother wants to know the girl’s interest in marriage and family life. So she puts the question, “Would you grieve the lover who is riding forth to wed you ?” The mother asks all these questions only to change her daughter’s mind about having a marriage and family life.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 2.
Does the mother’s appeal have any effect on the girl? What does the girl find irresistible?
(ମା’ଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଝିଅ ଉପରେ କିଛି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି କି ? ଝିଅଟି କ’ଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ବୋଲି ଭାବିଛି ?)
Answer:
No, the mother’s appeal does not have any effect on the girl. She deeply sees misery in the happiness of marriage. The girl, being attracted by the music of nature, wants to give up her home, mother, and even a married life. Nature’s attraction is irresistible on her part. She is mostly attracted by the wild forest, Champa trees, and their beautiful buds, Koil-haunted river islands, shining of flowers like lotuses and lilies, and above all the sweet voices of the fairy folk. According to the daughter’s wisdom, all worldly pleasures are transitory. Thus the mother didn’t succeed in persuading the daughter towards worldly pleasures.

Question 3.
How are worldly pleasures compared with the pleasures of the fairyland?
(ଜାଗତିକ ଆନନ୍ଦକୁ ପରୀରାଇଜର ଆନନ୍ଦ ସହିତ କିପରି ତୁଳନା କରାଯାଇଛି ?)
Answer:
The poet Sarojini Naidu has made a beautiful and interesting comparison between worldly pleasures and the pleasures of the fairyland or nature in her poem. The words and expressions in her poem like bridal robes, bridal songs, cradle songs, bridal cakes, and sandal-scented leisure are the symbols of worldly pleasures which are transitory, short-lived, and have the pace of sorrow. But this does not happen in the case of natural pleasures. Music of nature is far sweeter than bridal songs and cradle songs. Blowing winds and glittering flowers and flowing of streams provide real pleasures. The voices of the fairy folk is irresistible. So the girl seems unwilling to be chained to a marital bond.

I. Let’s Do Some Activities:

Question 1.
How many times does the word “would” occur in the poem?
(କବିତାରେ“would” ଶବ୍ଦଟି କେତେ ଥର ଅଛି ?)
Answer:
The word ‘would’ occurs three times in the poem.

Question 2.
How many questions are asked in the poem? Who – the mother or the daughter – asks the questions?
(କବିତାରେ କେତୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚରାଯାଇଛି ? କିଏ – ମା’ ଅଥବା ଝିଅ – ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଛନ୍ତି ?)
Answer:
Five questions are asked in the poem. The mother asks the questions.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 3.
The adjective “bridal” is used in the following expressions : “bridal songs”, “bridal robes” and “bridal cakes”. Can you use the adjective in any other expression ? (“bridal” ବିଶେଷଣଟି ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜ : “bridal songs”, “bridal robes” ଓ “bridal cakes”ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଶେଷଣଟିକୁ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜରେ ବ୍ୟବାର କରିପାରିବ କି ?)
Answer:
Other expressions are as follows — “bridal party”. “bridal gown”, “bridal suite”, “bridal shower”, “brida laughter”, and “bridal tears”.

Question 4.
In lines 3 and 4 of the first stanza the word “who” is used to qualify the nouns “mother” and “lover”. Use the word to qualify other nouns in sentences of your own.
(ପ୍ରଥମ ପଦର ୩ୟ ଓ ୪ର୍ଥ ଧାଡ଼ିରେ ‘“who” ଶବ୍ଦଟି “mother” ଓ “lover? ବିଶେଷ୍ୟକୁ ବିଶେଷିତ କରିବାକୁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଶବ୍ଦଟିକୁ ଅନ୍ୟ ବିଶେଷ୍ୟକୁ ବିଶେଷିତ କରିବା ପାଇଁ ତୁମ ରଚିତ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।)
Answer:

(i) This is the man who helps you.
N
(ii) My sister, who came home yesterday. is a university student.
N
(iii) Would you blame your father, who loves you?
N
(iv) Would you misbehave with the guests who come to your house?
N

Question 5.
Rearrange the following phrases in the sequence in which they occur in the poem. (ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବାକ୍ୟାଶକୁ କବିତାରେ ଥ‌ିବା କ୍ରମରେ ସଜାଅ ।)
the Champa buds are blowing; bridal cakes are on the hearth,’ lotus hules glisten; Koil-haunted river isles; bridal robes are in the loom.
Answer:
The Champa buds are blowing, Koil-haunted river isles, lotus lilies glisten, bridal robes are in the loom, and bridal cakes are on the hearth.

Question 6.
Marks the rhyming words in each stanza. Find out the rhyming words ending in ‘ing’ form. Discuss with your friends how many are common and what effect they have on you when you read the poem alone.
(ପ୍ରତି ପଦର ଯତିପାତ ପଡ଼ିଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ‘ing’ ରୂପରେ ଥ‌ିବା ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ବାହାର କର। କେତୋଟି ସାଧାରଣ ପଦ ଅଛି ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ କବିତାଟିକୁ ପଢ଼ିଲାବେଳେ ତୁମ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।)
Answer:
Rhyming words ending in ‘ing’ form in the poem are
1st line — going
2nd line — blowing
5th line — going
6th line — blowing
11th line — glowing
12th line — going
15th line — falling
16th line — calling
Two pairs are common in the above rhyming.

1st line – Whither are you going?
5th line – To the wild forest, I am going.
2nd line – The breezes are blowing.
6th line – The Champa buds are blowing.
1 st line is a question and 5th line is its answer.
In the 2nd and 6th lines both breezes and buds are blowing.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

H.Let’s Speak:
Someone said, ‘God couldn’t be everywhere, so He created mothers’.
Work in groups of three or four and discuss what we can do to honor and thank our mothers.
When you finish your discussion, your teacher will collect the opinions of the different groups and create a web chart like this :
(କେହି ଜଣେ କହିଥିଲେ, ‘ଈଶ୍ୱର ସବୁଠାରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ମା’ମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ତିନିଜଣିଆ ବା ଚାରିଜଣିଆ ଦଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର ଏବଂ ଆମେ ମା’ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବା ଆଲୋଚନା କର । ତୁମର ଆଲୋଚନା ସରିବା ପରେ ତୁମର ଶିକ୍ଷକ ବିଭିନ୍ନ ଦଳର ମତାମତ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ଓ ଏହିପରି ଏକ ବୃତ୍ତୀୟ ନକ୍‌ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ।)
Work in groups of three or four and discuss what we can do to honor and thank our mothers
Answer:
Work in groups of three or four and discuss what we can do to honor and thank our mothers 1

K. Let’s Write:

Question 1.
How does the mother dissuade the girl from going to the forest?
(ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାରୁ ମା’ ଝିଅକୁ କିପରି ନିବର୍ତ୍ତାଇଛନ୍ତି ?)
Answer:
The mother, in the poem, comes to know about the intention of her daughter to spend an unmarried life in the lap of nature. The girl loves nature and wants to spend her whole life listening to the music of nature. And for that, she expresses her desire to go to the forest. Her mother insists that how can she throw away her costly jewels and leave her mother who has fed her delicate dishes. She will also disappoint her would-be husband who is coming to marry her. Mother also tells her about worldly pleasures. She will be delighted by the bridal songs and cradle songs. She will look beautiful in bridal robes. Her bridal cake is kept ready on the heart. She will also have a good time enjoying her life. Thus, the mother tries to dissuade the girl from going to the forest.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 2.
Why does the girl want to go there?
(ଝିଅଟି ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛା କରିଛି ?)
Answer:
The girl, in the poem, is a staunch lover of nature. She is completely averse to worldly pleasures. She does not prefer a married life. She wants to go to the wild forest. She shall be delighted to see the branches with beautiful buds in the Champa trees. She wants to enjoy the sweet songs of the Koils as well as the beauty of lotuses and lilies in the river island of the forest. The sweet voices of the fairy folk are calling her. Further bridal songs and cradle songs which depict worldly pleasures have cadences of sorrow. The happiness of today is followed by the sorrow of tomorrow. So she is disgusted with this kind of unnatural pleasures of life. To her, the music of nature is far sweeter than bridal songs and cradle songs. So she decides to go to the wild forest.

Question 3.
Given below is a table. Write in the table the words/expressions from the poem that you think are appropriate in each column. (ନିମ୍ନରେ ଏକ ସାରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତମ୍ଭ ପାଇଁ ତୁମେ ଭାବୁଥ‌ିବା କବିତାର ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ|ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ସାରଣୀରେ ଲେଖ ।)

Worldly pleasures Worldly pleasures

Answer:

Worldly pleasures (ସାଂସାରିକ ସୁଖ) Pleasure in Nature (ପ୍ରକୃତିରେ ଆନନ୍ଦ)
wearing jewels (ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିବା |)

golden grain

wedding (ବିବାହ)

bridal songs (ବିଭାଘର ଗୀତ)

cradle songs  (ନାମାବାୟା ଗୀତ)

bridal-robes (ବର-ଅଳଙ୍କାର)

sandal-scented leisure

hearth

bridal cakes

lullabies (ଲୁଲେବିଜ୍)

breezes

wild forest

champa trees with boughs

champa buds (ଚମ୍ପା କଳିକା)

koil haunted river-isles

fairy folk

forest-notes

forest-streams (ଅରଣ୍ୟ-ସ୍ରୋତ)

shining lotus (ପଦ୍ମ)

lilies (ଲିଲି)

After the exercise, the teacher can divide the class in four or five groups and ask them to speak a few sentences on each word/expression. (ଅଭ୍ୟାସ ପରେ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରେଣୀକୁ ଚାରି ବା ପାଞ୍ଚଟି ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦ|ଶବ୍ଦପୁଞ୍ଜ ବିଷୟରେ କେତେକ ବାକ୍ୟ କହିବାକୁ କହିବେ ।)
(This exercise shall be done in the class.)

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 4.
Now prepare a note on the atmosphere of fairyland as described in the poem.
(କବିତାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥ‌ିବା ଭଳି ପରୀରାଇଜର ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଟିପ୍‌ପଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।)
Answer:
The fairyland here refers to the wild forest where the music of nature attracts everyone. The blowing of Champa buds upon the Champa branches, songs of singing birds, and shining of lotus and lilies in the river islands add to the beauty of the fairyland. The flowing of streams and the voices of the fairy folk are also important lectures of the fairyland.

BSE Odisha 10th Class English Village Song Important Questions and Answers

Very Short A Objective Questions With Answers
Answer The Following Questions In A Word Or A Phrase.

Question 1.
Who wants to see their children happily married and settled?
Answer:
parents

Question 2.
Who in the poem ‘Village Song’ doesn’t want to get married?
Answer:
the young girl

Question 3.
What does the mother call her daughter affectionately?
Answer:
honey child

Question 4.
Honey child, honey child, whither are you going? What does ‘whither’ means?
Answer:
where

Question 5.
What do you mean by ‘breezes’?
Answer:
gentle wind

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 6.
What has the mother fed the child?
Answer:
golden grain

Question 7.
What do you mean by the expression ‘golden grain’?
Answer:
delicate dishes

Question 8.
Why is the lover riding forth?
Answer:
to wed the young girl

Question 9.
What is blowing in the poem ‘Village Song’?
Answer:
Champa buds

Question 10.
What do you mean by ‘blowing’ in the poem ‘Village Song’?
Answer:
blooming

Question 11.
Which place is frequently visited by Koils?
Answer:
river-isles

Question 12.
What glisten in the river isles?
Answer:
lotus and lilies

Question 13.
What does the mother tell her daughter about the world?
Answer:
full of pleasure

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 14.
What does the mother want her daughter to enjoy?
Answer:
sandal scented leisure

Question 15.
Where are the bridal robes?
Answer:
in the loom

Question 16.
Where are the bridal cakes?
Answer:
on the hearth

Question 17.
Whose statement is ‘The world is full of pleasure’?
Answer:
The mother’s

Question 18.
What do you mean by ‘forest notes’?
Answer:
music of nature

Question 19.
What do you mean by ‘cadences’?
Answer:
rhythm/pace

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 20.
What do you mean by the expression ‘bridal robes’?
Answer:
wedding dress

Fill In The Blanks With Right Words.

1. The poem ‘Village Song’ is written by.
Answer:
Sarojini Naidu

2. Village song is poetry.
Answer:
folk

3. Sarojini Naidu was a writer.
Answer:
prolific

4. ______________ is an important event in a person’s life.
Answer:
Marriage

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

5. In the poem ‘Village Song’, a young girl doesn’t wish to get.
Answer:
married

6. The honey child wants to go to the.
Answer:
wild forest

7. Affectionately the mother calls her daughter.
Answer:
honey child

8. The mother calls her daughter honey child because she is to her mother.
Answer:
sweet

9. The mother asked her daughter if she would cast her to the blowing breezes.
Answer:
jewels

10. The mother asked her daughter if she would leave her.
Answer:
mother

11. The daughter would grieve her if she went to the wild forest.
Answer:
lover

12. The daughter says that the Champa buds are blowing upon the.
Answer:
Champa boughs

13. The daughter says that she is going to the river isles.
Answer:
Koil haunted

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

14. The expression means the place frequently visited by Koils.
Answer:
Koil haunted

15. The daughter says that she is going to the river isles where glisten.
Answer:
lotus and lilies

16. The poem ‘Village Song’ is a conversation between.
Answer:
mother and daughter

17. The daughter wants to leave home on the eve of her.
Answer:
wedding

18. The mother persuades her daughter to wait for her to arrive.
Answer:
betrothed

19. The daughter attracts her mother’s attention to the voices of the.
Answer:
fairy folk

20. The daughter says that they are calling her.
Answer:
fairy folk

21. The mother tells her daughter that the world is full of.
Answer:
pleasure

22. The mother insists on saying her daughter to enjoy the sandal-scented.
Answer:
leisure

23. The mother says that the bridal robes are in the.
Answer:
loom

24. The mother says that the bridal cakes are on the.
Answer:
hearth

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

25. The colors of the bridal robes are.
Answer:
silver and saffron

26. The bridal songs have cadences of sorrow.
Answer:
cradle songs

Multiple Choice Questions (Mcqs) With Answers
Pick out the correct alternative.

Question 1.
The poem ‘Village Song’ is in the form of a conversation between ____________.
(A) father and son
(B) brother and sister
(C) uncle and aunt
(D) mother and daughter
Answer:
(D) mother and daughter

Question 2.
The mother wants her daughter not to leave her home ____________.
(A) cast her robes
(B) leave her home.
(C) grieve her father
(D) enjoy the worldly pleasure
Answer:
(B) leave her home.

Question 3.
In the poem, the expression ‘golden grain’ refers to ____________.
(A) the grain is made of gold
(B) the golden sauce
(C) delicate dishes
(D) the fried rice
Answer:
(C) delicate dishes

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 4.
The mother pleads with her daughter to wait for __________ to arrive.
(A) her father
(B) her brother
(C) her friend
(D) her betroth
Answer:
(D) her betroth

Question 5.
According to the poet, the wild forest is full of ____________.
(A) the mango groves
(B) the jasmine buds
(C) the Champa flowers
(D) red roses
Answer:
(C) the Champa flowers

Question 6.
The daughter leaves her home ____________.
(A) before her wedding
(B) after her wedding
(C) after the party
(D) before the procession
Answer:
(A) before her wedding

Question 7.
Who would grieve if the daughter went to the wild forest?
(A) the fairy
(B) the lover
(C) the owner
(D) the master
Answer:
(B) the lover

Question 8.
The daughter casts her jewels to ____________.
(A) the blowing breeze
(B) the flowing river
(C) the burning fire
(D) running water
Answer:
(A) the blowing breeze

Question 9.
The girl says that the call of ____________ is heard in the wild forest.
(A) the tribals
(B) the spirits
(C) the fairy folk
(D) the song-birds
Answer:
(C) the fairy folk

Question 10.
Lotuses and lilies _______________ in the Koil-haunted river isles
(A) twitter
(B) glisten
(C) murmur
(D) flutter
Answer:
(B) glisten

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Question 11.
The mother tells her daughter that the bridal robes are ____________.
(A) on the self
(B) on the hearth
(C) in the loom
(D) in the briefcase
Answer:
(C) in the loom

Question 12.
The forest ____________ is shining there and producing a sweet tone.
(A) isles
(B) brooks
(C) rivulets
(D) rivers
Answer:
(A) isles

Question 13.
The mother tells her daughter to enjoy ____________.
(A) bridal songs
(B) bridal cakes
(C) sandal-scented leisure
(D) all the above
Answer:
(D) all the above

Question 14.
The expression ‘wind of death’ refers to ____________.
(A) worldly pleasures
(B) earthly sorrows
(C) a natural calamity
(D) a disaster
Answer:
(B) earthly sorrows

Question 15.
Which of the following is the pleasure of Nature?
(A) flowering trees
(B) bridal robes
(C) cradlesongs
(D) bridal cakes.
Answer:
(A) flowering trees

Village Song Summary in English

Lead-in:
Marriage is an important event in a person’s life. Parents want to see their children happily married and settled. In this poem, however, a young girl does not wish to get married. Read the poem to find out why the girl takes such a decision.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Stanzawise Explanation:
Stanza – 1 (Lines 1 to 4)
Honey child, honey child, whither are you going?
Would you cast your jewels all to the breezes blowing?
Would you leave the mother who on golden grain has fed you?
Would you grieve the lover who is riding forth to wed you?

Gist: In the first stanza the mother speaks to her affectionate daughter and asks her where she is going. This is a conversation between a mother and her daughter in a village. The daughter does not want to marry and wishes to go away and live in a forest in the lap of nature. The mother tries to convince her. The mother addresses her daughter as ‘honey child’ and asks her, where she was going. She further questions to her daughter whether she would throw away her jewels to the blowing wind leaving the mother who has fed her various delicate dishes. She also questions the girl whether she would grieve her would-be husband who is coming to marry her.
ଅନୁବାଦ : ଏକ ପଲ୍ଲୀ ଗ୍ରାମର ଜଣେ ମାଆ ଓ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ କଥୋପକଥନ । ଝିଅଟି ବିବାହ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ ଏବଂ ଏକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପଳାଇ ଯାଇ ପ୍ରକୃତି କୋଳରେ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି । ମା’ ତାକୁ ବୁଝାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି । ମା’ ତାକୁ ‘ଆଦରର ଝିଅ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ‘ତୁ ” କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛୁ ?’’ ସେ ପୁନର୍ବାର ତାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ (ଝିଅ) କ’ଣ ତା’ର ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ବହୁଥ‌ିବା ପବନକୁ ଫୋପାଡ଼ିଦେବ ଏବଂ ତାକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସୁନ୍ଦର ପାତ୍ରରେ ଖାଇବାକୁ ଦେଉଥବା ମା’କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବ । ସେ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ (ଝିଅ) କ’ଣ ତାକୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ଆସୁଥ‌ିବା ତା’ର ଭାବୀ ସ୍ଵାମୀକୁ ଦୁଃଖ ଦେବ ।

Stanza – 2 (Lines 5 to 8)
Mother mine, to the wild forest I am going.
Whereupon the Champa boughs the Champa buds are blowing;
To the Koil-haunted river isles where lotus lilies glisten,
The voices of the fairy folk are calling me: O listen!

Gist: In this stanza, the daughter expresses her desire to go to a wild forest. She says to her mother that the wild forest, where she is going is a beautiful one. The forest has Champa trees upon whose branches buds are blowing. The river isles are haunted by Koils. Beautiful flowers like lotuses and lilies are shining there. Thus the sweet voice of this singing bird and the beauty of these flowers attract her. She also listens to the voices of the fairy folk who are calling her to the lap of nature.
ଅନୁବାଦ : ଏହି ପଦଟିରେ ଝିଅ ଏକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାକୁ ତା’ର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ସେ ତା’ର ମା’କୁ କହୁଛି ଯେ ସେ ଯେଉଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଉଛି ତାହା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ । ଜଙ୍ଗଲର ଚମ୍ପାଗଛସବୁ ଅଛି ଯାହାର ଡାଳରେ ସୁନ୍ଦର ଚମ୍ପାକଢ଼ିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହେଉଛି । ଜଙ୍ଗଲର ନଦୀପଠାକୁ କୋଇଲିମାନଙ୍କର ସର୍ବଦା ଆଗମନ ଘଟୁଛି । ସେଠାରେ ପଦ୍ମ ଓ କଇଁ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ଚକ୍‌କ୍ କରୁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଗାନକାରୀ ପକ୍ଷୀଗୁଡ଼ିକର ସୁମଧୁର କାକଳି ଓ ଫୁଲଗୁଡ଼ିକର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ତାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି । ତାକୁ ପ୍ରକୃତି କୋଳକୁ ଡାକୁଥିବା ପରୀ ରାଇଜର ଲୋକମାନଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସେ ଶୁଣିପାରୁଛି ।

Stanza – 3 (Lines 9 to 12)
Honey child, honey child, the world is full of pleasure.
Of bridal songs and cradle songs and sandal-scented leisure.
Your bridal robes are in the loom, silver, and saffron glowing,
Your bridal cakes are on the hearth: O whither are you going?

Gist: In the third stanza, the mother still tries to convince the daughter by telling her the pleasures of the worldly life. She tells her that family life is full of pleasure and happiness. She will lose herself in the songs of her marriage ceremony as well as in the soft sweet songs that she will sing for her baby in the cradle. She will also get a good time enjoying her life. Her marriage dress, which is in the loom, is dazzling with silver and saffron colors. Her bridal cakes are kept prepared on the hearth. In this arrangement, the mother dissuades her daughter from going to the wild forest.
ଅନୁବାଦ : ତୃତୀୟ ପଦରେ ମା’ ତଥାପି ଝିଅକୁ ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦ କଥା କହି ବୁଝାଇବାର ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି । ସେ ତାକୁ ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ସେ ମଧ୍ୟ ବିବାହ ଉତ୍ସବର ସଙ୍ଗୀତ ତଥା ଦୋଳାରେ ଥ‌ିବା ତା’ର ଶିଶୁ ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇବ ସେଥ‌ିରେ ଆତ୍ମହରା ହୋଇପଡ଼ିବ । ସେ ମଧ୍ୟ ଜୀବନକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାର ଆନନ୍ଦମୟ ସମୟ ପାଇପାରିବ । ତା’ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଉଥ‌ିବା ବିବାହ ପୋଷାକ ରୂପେଲୀ ଓ କମଳା ହଳଦୀ ରଙ୍ଗରେ ଚକ୍ରଚକ୍‌ କରୁଛି । ତା’ର ବିବାହ ପିଠାଗୁଡ଼ିକ ରୋଷେଇ ଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦକୁ ଛାଡ଼ି କୁଆଡ଼େ ନ ଯିବା ଉଚିତ ।

Stanza – 4 (Lines 13 to 16)
The bridal songs and cradle songs have cadences of sorrow,
The laughter of the sun today, the wind of death tomorrow.
Far sweeter sound the forest notes where forest streams are falling;
O mother mine, I cannot stay, the fairy folk are calling.

Gist: In the final stanza the daughter says the truth of the real world. She explains that the bridal song and the cradle song will turn into a rhythm of sorrows one day. The happiness of today will be gone tomorrow leaving behind the mourning of death. But the world where she wishes to go is far sweeter than the worldly happiness where natural streams are flowing. At last, she tells her mother that she cannot stay at home and lead a married life as she is called by the fairy folk, in the forest.
ଅନୁବାଦ : ଶେଷ ପଦରେ ଝିଅଟି ସମସ୍ତ ସାଂସାରିକ ସୁଖକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ସଙ୍ଗୀତରେ ବାସ୍ତବ ସୁଖର ସନ୍ଧାନ ପାଇଛି । ସେ ତା’ର ମା’କୁ କହିଛି ଯେ ଯେଉଁ ବିବାହ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ନାନାବାୟା ଗୀତ କଥା ତା’ ମା’ତାକୁ କହୁଛନ୍ତି ତାହାସବୁ ଦୁଃଖର ଭାବନା ଯାହା ଜୀବନରେ ବାରମ୍ବାର ଆସିଥାଏ । ଆଜିର ଖୁସି ଆସନ୍ତା କାଲି ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଝରଣାସବୁ ବହିଯାଉଥ‌ିବା ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦଠାରୁ ବହୁଗୁଣରେ ମଧୁର । ପରିଶେଷରେ ସେ ତା’ର ମା’କୁ କହିଛି ଯେ ସେ ଘରେ ରହି ବିବାହିତ ଜୀବନ କଟାଇପାରିବ ନାହିଁ ଯେହେତୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ପରୀ ରାଇଜର ଲୋକ ତାକୁ ଡାକୁଛନ୍ତି ।

About The Poet :
Sarojini Naidu (1879-1949) was a great Indian English poet of our country. She was popularly known as The Nightingale of India. She was not only a poet but also a freedom fighter (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ) who joined the freedom struggle led by Mahatma Gandhi. She was born in Hyderabad on February 13, 1879. She was the child of a prodigy. She became a prolific writer at a very young age of her life. But she gave up her literary career (ସାହିତ୍ୟିକ ବୃତ୍ତି) to join the freedom struggle. She was the first Indian woman to become the President of the Indian National Congress. She was also the first woman to become the Governor of a state i.e., Uttar Pradesh. But she is known to the readers more as a poet than a politician. The poem “Village Song” appeared in her book titled “The Golden Threshold”. Leading a very successful career of a poet and politician, she passed away in 1949.

About The Poem:
The poem ‘Village Song’ of Sarojini Naidu is a traditional folk poem in which the voice of a mother and a daughter are heard. The mother says to her daughter to wait for her bride-groom to arrive but the daughter does not want to marry. She wishes to run away to the forest and remain unmarried. The arguments of both mother and daughter on a rural social background are very simple, direct, and interesting.

BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 5 Village Song

Word Meaning/Glossary:

Honey child — The mother addresses the girl affectionately.
whither — where (କେଉଁଠାକୁ)
Whither are you going?
cast — throw forcefully (ବଳପୂର୍ବକ ଫିଙ୍ଗିଦେବା)
She cast her ornaments into a well.
jewels — decorative ornaments containing precious stones
breeze — wind (ପବନ)
blowing — ବାଜିବା
Monsoon is blowing from the South.
leave – ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା
He is going to leave Purl forever.
golden grain — delicate dishes
He likes to eat golden grain.
fed — past participle form of feed
grieve — cause suffering or hurt someone
He grieves at his separation from his family.
riding forth — coming outside sitting on a horse (ଏକ ସ୍ଥାନ କୁ ଆସୁଛନ୍ତି )
He is riding forth to Pun to meet his friend.
wed — marry (ବିବାହ କରିବା )
She wants to wed a businessman.
Mother mine — ହେ ମୋର ମା’
wild forest — trees growing in natural conditions
A few can dare to enter a wild forest.
Champa — the name of a flower
I love the Champa flower.
boughs — branches (ଡାଳ)
Every tree, except a few, has boughs.
bud — କଳି/ କଢ଼
Children are like buds.
koil-haunted — the place which is frequently visited by koil or cuckoo ( କୋଇଲି ବାରମ୍ବାର ଆସୁଥ‌ିବା ସ୍ଥାନ)
Everybody loves to listen to the song of a Koil.
river-isles — river islands
lotus — a type of flower that grows in water
Lotus is our national flower.
lilies — A type of flower that grows in water
Lilies are beautiful to see.
glisten — to shine to shine (ଉଜ୍ଜଳ ଦେଖାଯିବା, ଚିକ୍‌କ୍ କରିବା)
He glistens in his new dress.
voices of fairy folk — the sweet music of the fairies (ପରୀମାନଙ୍କର ମଧୁର
A child hears the voices of the fairy folk at night.
voice — ସ୍ୱର
bridal-songs — marriage songs (ବିବାହ ସଙ୍ଗୀତ)
Bridal songs are sung during the marriage ceremony.
cradle-songs — lullaby/a soft gentle song sung to make a child go to sleep (ଲୋରି, ଶି ଶୁ କୁ ଖୁଆଇବା ପାଇଁ ମା’ ଗାଉଥ‌ିବା ଧୋବାଇଆ ଗୀତ)
Babies are fond of cradle songs.
sandal-scented leisure — to spend or enjoy a good time under the shade of sandal tree
bridal robes — costly wedding dresses(ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ବା ଦାମିକା ବିବାହ ପରିଧାନ ବା ପୋଷାକ)
The girl is wearing a bridal robe.
She came to the altar in bridal robes.
loom — a machine for making cloth by twisting threads between other threads which go in a different direction ((ଲୁଗାବୁଣା କଳ ବା ତନ୍ତ))
Clothes are made in the loom.
saffron — a type of color (a bright orange-yellow color) (କମଳା ହଳଦୀ ମିଶ୍ରିତ ରଙ୍ଗ)
bridal cakes — cakes prepared for the bride for the occasion of the marriage ceremony
hearth — the floor or surround of a fire place (ଚୁଲି ଚାରିପଟେ ଥୁବା ସ୍ଥାନ)
Cooked food is kept in the hearth.
cadence — rhythm, pace (ଗୀତ/ଗତି)
sorrow — misery, sadness (ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା/ଦୁଃଖ )
laughter of the sun — happiness, pleasure of living (ସୁଖ, ବଞ୍ଚିବାର ଆନନ୍ଦ)
wind of death — loss or sorrow (ମୃତ୍ୟୁଜନିତ କ୍ଷତି| ଦୁଃଖ)
forest notes — music of nature (ପ୍ରକୃତିର ସଂଗୀତ)
forest-stream — ଜଙ୍ଗଲୀ ଝରଣା
are falling — are blowing (ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି)
fairy-folk — the fairies (ପରୀ ମାନଙ୍କ)

BSE Odisha 10th Class English Detailed Text:

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ ସଞ୍ଚାଳନ Important Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

Objective Type Questions with Answers 

A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

1. ଗବିଣୀବସ୍ତି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉ-
ବୃକ୍‌କରେ ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ନଳିକାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଏକ ଗହ୍ଵର ଭିତରକୁ ଖୋଲିଥା’ନ୍ତ ଏବଂ ଏହି ଗହ୍ଵରକୁ ଗବିଣୀ ବସ୍ତି କୁହାଯାଏ ।

2. ମୂତ୍ରାଶୟର ଅବସ୍ଥାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
ଉ-
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ମୂତ୍ରସାରଣୀ ବାହାରି ତଳିପେଟରେ ଥ‌ିବା ମୂତ୍ରାଶୟ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏଠାରେ ମୂତ୍ର ସଵତ ହୋଇ ରହେ ଓ ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ ମୂତ୍ର ମାର୍ଗ ଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

3. BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 1
ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଳ ଓ ୟୁରିଆ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ଼, କ୍ରିଏଟିନିନ୍, ବିଭିନ୍ନ ଲବଣ; ଯଥା- ସୋଡ଼ିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍, ପୋଟାସିୟମ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।

4. ମଣିଷ ପରିସ୍ରାର ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ କାହିଁକି ହୋଇଥାଏ ?
ଉ-
ମୂତ୍ରରେ ରହିଥ‌ିବା ୟୁରୋକ୍ରୋମ ନାମକ ବର୍ଣ୍ଣକଣା ଥ‌ିବା ହେତୁ ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରିସ୍ରା ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ ହୋଇଥାଏ ।

5. ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ମୂତ୍ରରେ କେଉଁ ଉପାଦାନ ରହିଲେ ରୋଗର ସୂଚନା ମିଳେ ?
ଉ-
ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ମୂତ୍ରରେ ଗ୍ଲୁକୋଜ, ପ୍ରୋଟିନ୍ ବା କୌଣସି ରକ୍ତକଣିକା ନଥାଏ; ମାତ୍ର ମୂତ୍ରରେ ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଗଲେ ତାହା ରୋଗର ସୂଚନା ଦିଏ ।

6. ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟତୀତ ବୃକ୍‌କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉ-
ବୃକ୍‌କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଶରୀରର ଜଳ ଓ ଧାତବ ଲବଣ ପରିମାଣର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ରକ୍ତର ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରୀୟ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା, ଶରୀରର ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଏରିଥ୍ରୋପୋଇଏଟିନ୍ ନାମକ ହରମୋନ୍ କ୍ଷରଣ କରି ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ତିଆରି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ।

7. ବୃକ୍‌କ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃ ପରିବେଶକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ ?
ଉ-
ପରିସ୍ରବଣ, ପୁନଃଶୋଷଣ, କ୍ଷରଣ ଏବଂ ନିଷ୍କାସନ -ଏହି ଚାରୋଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ବୃକ୍‌କ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁଥାଏ ।

8.ଯକୃତ କେଉଁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ?
ଉ-
ଚୟାପଚୟରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ବର୍ଜ୍ୟ; ଯଥା- ଖାଉଥ‌ିବା ଔଷଧର ଅବଶିଷ୍ଟ୍ୟଶ, ମାତ୍ରାଧ୍ଵ ଭିଟାମିନ୍, ଲୋହିତ ରକ୍ତକଣିକାର ବିଖଣ୍ଡନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜାତ ହେଉଥ‌ିବା ଭିତରକୁ ଯାଇଥାଏ, ପରେ ସେଠାରୁ ମଳ ସହ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।

9 .ଉଦ୍ଭଦରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଉପଜାତ ପଦାର୍ଥର ନାମ ଲେଖ ।
ଉ-
ଉଦ୍ଭିଦରେ ରେଚନ ପାଇଁ ପ୍ରାଣୀ ପରି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରେଚନ ଅଙ୍ଗ ନ ଥିବାରୁ ଚୟାପଚୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜାତ ବିଭିନ୍ନ ଉପଜାତ ପଦାର୍ଥ ଉଭିଦର କେତେକ ବିଶେଷ ଅଂଶରେ ଗଚ୍ଛିତ ହୋଇ ରହେ ଏବଂ ଖଇର, ଝୁଣା, ଅଠା ଓ କ୍ଷୀର ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

B ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

1. ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ନଳିକାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ କାହା ମଧ୍ୟକୁ ଖୋଲିଥା’ନ୍ତି ?
2. ମୂତ୍ରାଶୟରେ ମୂତ୍ର ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହେ ଓ ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ କାହାଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ?
3. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍‌ରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ?
4. ମୂତ୍ରରେ ଥିବା କେଉଁ ବଣ୍ଣକଣା ଯୋଗୁ ପରିସ୍ରାର ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ ଅଟେ ?
5. ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କ ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ବୃକ୍‌କର ପ୍ରସ୍ଥ ପ୍ରାୟ କେତେ ସେ.ମି ?
6. କାହା ମଧ୍ୟଦେଇ ବୃକ୍‌କରୁ ମୂତ୍ର ମୂତ୍ରାଶୟକୁ ଆସେ ?
7. ଶିଖାକୋଷ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ କେଉଁ ଜୀବଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
8.ବୃକ୍‌କର ଭିତର ପାଖରେ ଥ‌ିବା ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
9. ନେଫ୍ରିଡ଼ିଆ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ କେଉଁ ଜୀବଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
10. ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ମୂତ୍ରରେ କ’ଣ ନ ଥାଏ ?
11. ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଚୟାପଚୟ ଫଳରେ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
12. ରେଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ପତଙ୍ଗମାନେ ଶରୀରରୁ କ’ଣ ନିଷ୍କାସନ କରନ୍ତି ?
13. ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର କେଉଁଠାରେ ୟୁରିଆ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ?
14. ବୃକ୍‌କର ଆକୃତି କେଉଁ ମଞ୍ଜିପରି ଅଟେ ?
15. ସୁସ୍ଥ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ବୃକ୍‌କର ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ କେତେ ସେ.ମି ?
16. କାହା ମଧ୍ୟଦେଇ ବୃକ୍‌କୀୟ ଶିର, ଧମନୀ ଓ ମୂତ୍ରସାରଣୀ ବୃକ୍‌କ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ?
17. ସଂକୋଚି କି ଧାନୀ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ କେଉଁ ଜୀବରେ ଦେଖାଯାଏ ?
18. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର କପ୍ ପାର୍ଶ୍ଵଟି କେଉଁ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଥାଏ ?
19. ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର କପ୍‌କୁ କେଉଁ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ?
20. କେଉଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରକ୍ତଛଣା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଉପଯୋଗୀ ଅଟେ ?

Anawers
1. ଗବିଣୀବସ୍ତି
2. ମୂତ୍ରମାର୍ଗ
3. ରକ୍ତଛଣା
4. ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍
5. 5 – 7
6 . ମୂତ୍ର ସାରଣୀ
7. ଚେପ୍‌ଟା କୃମି
8. ହାଇଲମ୍‌
9. ଜିଆ
11. ଏମୋନିଆ
10. ଗ୍ଲା କୋଜ୍
12. ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
13. ଯକୃତ
14. ଶିମ୍ବ
15. 10 12
16. ହାଇଲମ୍
17. ଏମିବା
18. ବାହାର
19. ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପ୍‌ସୁଲ୍
20. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଚୟାପଚୟ ଫଳରେ ………………….. ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଶରୀର ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥ‌ିବା ଏମୋନି ଆକୁ ……………… ଜଳୀୟ ପରିବେଶକୁ ନିଷ୍କାସିତ କରିଥାନ୍ତି ।
3. ସାର୍କ ଜାତୀୟ ମାଛ ଶରୀରରୁ ………………… ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସିତ କରନ୍ତି ।
4. ସରୀସୃପ ଓ ପତଙ୍ଗ ମାନେ ଶରୀର ରୁ ……………………….. ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସିତ କରନ୍ତି ।
5. ୟୁରିଆ ……………. ଠାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
6. ଏମୋନିଆ ସହ CO2 ର ସଂଯୋଗ ଘଟି ………………… ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
7. ମଣିଷ ଶରୀରର ………………….. ଅଙ୍ଗରେ ରକ୍ତରୁ ୟୁରିଆ ଅଲଗା ହୁଏ ।
8. ବୃକ୍‌କର ଭିତର ପାଖରେ ଥ‌ିବା ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନକୁ ……………………… କୁହାଯାଏ ।
9. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ …………………… ନଳିକା ରହିଥାଏ ।
10. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ ଓ ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପସୁଲ୍ ମିଶି …………………… ଗଠନ କରନ୍ତି !
11. ବୃକ୍‌କରେ ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ନଳୀକାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ବୃକ୍‌କ …………………. ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଭିତରକୁ ଖୋଲିଥା’ନ୍ତି ।
12. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ………………………… ତଳିପେଟରେ ଥ‌ିବା ମୂତ୍ରାଶୟ ଭିତରେ ପଶିଥାଏ ।
13. ବୃକ୍‌କରୁ ……………… ନାମକ ହରମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୋଇଥାଏ ।
14. ଝାଳ ତିଆରି କରିବା ………………….. ଅଙ୍ଗର ଅନ୍ୟତମ କାର୍ଯ୍ୟ ।
15. ଝାଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହେବା ଫଳରେ ଶରୀର ……………….. ହୋଇଥାଏ ।
16. ପାକତନ୍ତ୍ର ସହିତ ଜଡ଼ିତ …………………………. ନିଷ୍କାସନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
17. ନିଃଶ୍ବାସ ଛାଡ଼ିଲାବେଳେ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌ରୁ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ CO2 ଓ ………………….. ବାଷ୍ପ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।
18. ତେନ୍ତୁଳିରେ ………………….. ଅମ୍ଳ ଅଛି ।
19. ଲେମ୍ବୁରେ ………………….. ଅମ୍ଳ ଅଛି ।
20. ସିନା ଗଛରୁ ………………….. ଉପକ୍ଷାର ମିଳେ ।
21. ତମାଖୁ ପତ୍ରରେ ………………….. ପରି ଉପକ୍ଷାର ରହିଥାଏ ।
22. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କ …………… ରୁ ଅଧିକ ନେଫ୍ରନଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ।
23. ଜିଆ ଓ ଜୋକ ……………………… କରନ୍ତି । –
24. ରେଜିନ୍ ଓ ଟାନିନ୍ ପରି ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ପରିପକ୍ବ …………………….. ରେ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଥାଏ ।
25. ୟୁରିଆର ସଂକେତ ……………………… ।

Anawers
1. ଏମୋନିଆ
4. ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
2. ବିସରଣ
3. ୟୁରିଆ
5. ଯକୃତ
6. ୟୁରିଆ
7. ବୃକକ୍
8. ହାଇଲମ୍
9. 10 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ
10. ମାପିଝିଆନ୍ ପିଣ୍ଡ
11. ଗବିଣୀବସ୍ତି
12. ମୂତ୍ରସାରଣୀ
13. ଏରିଥ୍ରୋପୋଇଏଟିନ୍
14. ଚର୍ମ
15. ଶୀତଳ
16. ଯକୃତ
17. ଜଳୀୟ
18. ଟାର୍ଟାରିକ
19. ସାଇଟ୍ରିକ୍
20. କୁଇନାଇନ୍‌
21. ନିକୋଟିନ୍
22. 10 ଜାଷ
23. ନେଫ୍ରିଡ଼ିଆ
24. ଜାଇଲେମ୍
25. NH2 – CO – NH2

(D) ଠିକ୍ ଉକ୍ତ ପାଇଁ (✓) ଓ ଭୁଲ୍ ଉକ୍ତ ପାଇଁ (✗) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।

1. ସାର୍କଜାତୀୟ ମାଛ ଶରୀରରୁ ଇଉରିଆ ତ୍ୟାଗ କରେ ।
2. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ ଓ ବାଓମ୍ୟାନ୍‌ କ୍ୟାପ୍‌ସୁଲ୍ ମିଶି ମାଲପିଝିଆନ୍ ପିଣ୍ଡ ଗଠନ କରନ୍ତି ।
3.ମୂତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ଗ୍ଲୁକୋଜ୍ ଓ ଏମିନୋ ଏସିଡ଼୍ ଶରୀର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ ।
4. ଆମ ଶରୀରରେ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ଓ ଯକୃତ ରେଚନ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
5. ବୃକ୍‌କ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତଚାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ହରମୋନ୍ ମଧ୍ଯ କ୍ଷରଣ କରେ ।
6. RBC ତିଆରିରେ ଏରିଥ୍ରୋପୋଇଏଟିନ୍‌ ହରମୋନ୍ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
7. ଚର୍ମରେ ଥ‌ିବା ସ୍ବେଦଗ୍ରନ୍ଥି ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ବାରା ଝାଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
8. ଝାଳର ଘନୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେତୁ ଶରୀର ଶୀତଳ ହୋଇଥାଏ ।
9. ମାଲପିଝିଆନ୍ ନଳିକା ରେଚନ ଅଙ୍ଗ ଝିଣ୍ଟିକାଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ।
10. ଶରୀରରୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ କିଛି ପରିମାଣରେ ଝାଳ ଆକାରରେ ଚର୍ମଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ।
11. ତମାଖୁ ପତ୍ରରେ ଟାର୍ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଉପକ୍ଷାର ଥାଏ ।
12. ଉଦ୍ଭଦରେ ଷ୍ଟୋମାଟା ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହ ଏକ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
13. ବୃକ୍‌କ ଓ ଚର୍ମ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ ମଣିଷଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ।
14. ସୁସ୍ଥ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ବୃକ୍‌କର ମୋଟେଇ ପ୍ରାୟ 4 ସେ.ମି ।
15. ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ବ କପ୍ ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ।
16. ସଂକୋଚିକିଧାନୀ ଏମିବାର ରେଚନ ଅଙ୍ଗ ଅଟେ ।
17. ବୃକ୍‌କର ମୋଟେଇ ପ୍ରାୟ 2 ସେ.ମି. ଅଟେ ।
18. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ ଓ ହାଇଲମ୍ ମିଶି ମାଝିଆନ୍ ପିଣ୍ଡ ଗଠନ କରନ୍ତି ।
19. ପରିସ୍ରା ମୂତ୍ରମାର୍ଗ ଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ।
20. ମୂତ୍ରରେ ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍ ନାମକ ବର୍ଣ୍ଣକଣା ଥିବାରୁ ପରିସ୍ରା ହଳଦିଆ ହୁଏ ।
21. ଝାଳ ତିଆରି ପାଇଁ ଚର୍ମରେ ଶିଖାକୋଷ ରହିଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

Anawers
1. (✓)
2. (✓)
3. (✗)
4. (✗)
5. (✓)
6. (✓)
7. (✓)
8.(✗)
9. (✓)
10. (✓)
11. (✗)
12. (✓)
13. (✓)
14. (✗)
15. (✓)
16. (✓)
17. (✗)
18. (✗)
19. (✓)
20. (✓)
21. (✗)

E ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପ୍ରଥମ ଯୋଡ଼ାର ସମ୍ପର୍କକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦ୍ଵିତୀୟଟିରେ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍
ବୃକ୍‌କ : ଯକୃତ ୟୁରିଆ ନିଷ୍କାସନ :
NH3 : ଏମୋନିଆ NH2-CO-NH2 :
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ : ପତଙ୍ଗ ୟୁରିଆ :
ମୂତ୍ରାଶୟ : ମୂତ୍ରାସଞୟ ମୂତ୍ରମାର୍ଗ :
ମୂତ୍ରସଞ୍ଚୟ ସିନା : କୁଇନାଇନ୍ ତମାଖୁ :

Anawers

‘କ’ ସ୍ତମ୍ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍
ବୃକକ୍ : ଯକୃତ ୟୁରିଆ ନିଷ୍କାସନ : ୟୁରିଆ
NH3 : ଏମୋନିଆ NH2-CO-NH2 : ୟୁରିଆ
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ : ପତଙ୍ଗ ୟୁରିଆ : ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
ମୂତ୍ରାଶୟ : ମୂତ୍ରାସଞୟ ମୂତ୍ରମାର୍ଗ : ମୂତ୍ର ନିଷ୍କାସନ
ମୂତ୍ରସଞ୍ଚୟ ସିନା : କୁଇନାଇନ୍ ତମାଖୁ : ନିକୋଟିନ

 

2.‘କ’ ସ୍ତମ୍ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍
ତେନ୍ତୁଳି : ଟାର୍ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଲେମ୍ବୁ :
ଯକୃତ କୃମି : ଶିଖାକୋଷ ନେରିସ୍ :
ପିତାକୃମି : ଶିଖାକୋଷ ଜିଆ :
ସ୍ବେଦପ୍ରସ୍ତୁତି : ସ୍ବେଦଗ୍ରନ୍ଥି ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ :
ଟେଷ୍ଟିସ୍ : ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍ ବୃକ୍‌କ :

Anawers

‘କ’ ସ୍ତମ୍ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଟେଷ୍ଟିସ୍ : ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍ ଲେମ୍ବୁ : ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
ଯକୃତ କୃମି : ଶିଖାକୋଷ ନେରିସ୍ : ନେପିଡ଼ିଆ
ପିତାକୃମି : ଶିଖାକୋଷ ଜିଆ : ନେପିଡ଼ିଆ
ସ୍ବେଦପ୍ରସ୍ତୁତି : ସ୍ବେଦଗ୍ରନ୍ଥି ରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ : ବୁକ
ଟେଷ୍ଟିସ୍ : ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍ ବୃକ୍‌କ : ଏରିଥୋପୋଇଏଟିନ୍

 

3.‘କ’ ସ୍ତମ୍ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବଳକାଜଳ : ଷ୍ଟେମାଟା ରେଜିନ୍ ଓ ଟାମିନ୍ :
ସିନା : କୁଇନାଇନ୍ ଲେମ୍ବୁ :
ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ : ଲେ ଟାଟାରିକ ଅମ୍ଳ :
ଯକୃତ : ମାତ୍ରାଧ୍ଵ ଭିଟାମିନ୍ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ :
ଚର୍ମ : ଝାଳ ଯକୃତ :

Anawers

‘କ’ ସ୍ତମ୍ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବଳକାଜଳ : ଷ୍ଟେମାଟା ରେଜିନ୍ ଓ ଟାନିନ୍ : ପରିପକ୍ବ ଳାଇଲେପ୍
ସିନା : କୁଇନାଇନ୍ ଲେମ୍ବୁ : ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ : ଲେ ଟାର୍ଟାରିକ ଅମ୍ଳ : ତେନ୍ତୁଳି
ଯକୃତ : ମାତ୍ରାଧ୍ଵ ଭିଟାମିନ୍ ଫୁ ସ୍‌ଫୁ ସ୍ CO2+ କଳୀସ୍କକାଷ୍ଠ
ଚର୍ମ : ଝାଳ ଯକୃତ : ପିତ୍ତରସ

 

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

Multiple Choice Questions (Mcqs) With Answers

1. କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତର କେଉଁ ଅଂଶରେ ଉଭୟ ଅଗ୍ନାଶୟ ରସ ଓ ପିତ୍ତ ମିଶିଥାଏ ?
(A) ଗ୍ରସନୀ
(C) ଯେସୁନମ୍
(B) ଗ୍ରହଣୀ
(D) ଇଲିୟମ୍
Answer
(B) ଗ୍ରହଣୀ

2. ଆମର ବକ୍ଷ ଗହ୍ଵର ଓ ଉଦର ଗହ୍ଵର କେଉଁଟି ଦ୍ଵାରା ପୃଥକ୍ ହୋଇଅଛି ?
(A) ଷ୍ଟରନମ୍
(B) ଅନ୍ତଃ ପଞ୍ଜରା ମାଂସପେଶୀ
(C) ମଧ୍ଯଚ୍ଛଦା
(D) ଗ୍ଲଟିସ୍
Answer
(C) ମଧ୍ଯଚ୍ଛଦା

3. କେଉଁଟି କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ?
(A) ଗ୍ରସନୀ
(C) ଯେଯୁନମ୍
(B) ଗ୍ରହଣୀ
(D) ଇଲିୟମ୍
Answer
(B) ଗ୍ରହଣୀ

4. କେଉଁ ବର୍ଜ୍ୟ ଜାଇଲେମ୍ବୂରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଥାଏ ?
(A) ଟାନିନ୍
(B) ଅଠା
(C) ନିକୋଟିନ୍
(D) ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
Answer
(A) ଟାନିନ୍

5. କେଉଁଟି ସୁସ୍ଥଲୋକର ମୂତ୍ରରେ ନ ଥାଏ ?
(A) ୟୁରିଆ
(B) କ୍ଲୋରାଇଡ୍
(C) ଗ୍ଲୁକୋଜ୍
(D) ଜଳ
Answer
(C) ଗ୍ଲୁକୋଜ୍

6. କେଉଁଟି ସିନା ଗଛର ଉପକ୍ଷାର ?
(A) କୁଇନାଇନ୍
(B) ଟାନିନ୍
(C) ନିକୋଟିନ୍
(D) ରେଜିନ୍
Answer
(A) କୁଇନାଇନ୍

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

7. କେଉଁଟି ପିତ୍ତରସ କ୍ଷରଣ କରେ ?
(A) ଅଗ୍ନ୍ୟାଶୟ
(C) ଗ୍ରହଣୀ
(B) ଯକୃତ୍
(D) ପାକସ୍ଥଳୀ
Answer
(B) ଯକୃତ୍

8.. ପୋଷ ଗ୍ରନ୍ଥିର କ୍ଷରଣ କ୍ଷମତାକୁ କେଉଁଟି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିଥାଏ ?
(A) ହାଇପୋଥାଲାମସ୍
(B) ମଧ୍ୟ ମସ୍ତିଷ୍କ
(C) ସୁଷୁମ୍ନା କାଣ୍ଡ
(D) ପଶ୍ଚ ମସ୍ତିଷ୍କ
Answer
(A) ହାଇପୋଥାଲାମସ୍

9. ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ନଳିକାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ କାହା ମଧ୍ୟକୁ ଖୋଲିଥା’ନ୍ତି ?
(A) ଗବିଣୀବସ୍ତି
(C) ମେଡ୍ୟୁଲା
(B) ହାଇଲମ୍
(D) କର୍ଟେକ୍ସ
Answer
(A) ଗବିଣୀବସ୍ତି

10. ମୂତ୍ରାଶୟରେ ମୂତ୍ର ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହେ ଓ ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ କାହାଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ?
(A) କର୍ଟେକ୍ସ
(B) ମେଡ୍ୟୁଲା
(C) ହାଇଲମ୍
(D) ମୂତ୍ରମାର୍ଗ
Answer
(D) ମୂତ୍ରମାର୍ଗ

11. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍‌ରେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ?
(A) ରକ୍ତପ୍ରବାହ
(B) ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା
(C) ରକ୍ତଛଣା
(D) ରକ୍ତ ଶୋଧନ
Answer
(C) ରକ୍ତଛଣା

12. ମୂତ୍ରରେ ଥିବା କେଉଁ ବର୍ଷକଣା ଯୋଗୁ ପରିସ୍ରାର ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ ଅଟେ ?
(A) କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍
(C) ମେଜୋଫିଲ୍
(B) ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍
(D) ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ୍
Answer
(B) ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍

13. ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କ ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ବୃକ୍‌କର ପ୍ରସ୍ଥ ପ୍ରାୟ କେତେ ସେ.ମି. ?
(A) 2-3
(C) 4-5
(B) 3-4
(D) 5-7
Answer
(D) 5-7

14. କାହା ଦେଇ ବୃକ୍‌କରୁ ମୂତ୍ର ମୂତ୍ରାଶୟକୁ ଆସେ ?
(A) କର୍ଟେକ୍ସ
(B) ମେଡ୍ୟୁଲା
(D) ମୂତ୍ର ସାରଣୀ
(C) ହାଇଲମ୍
Answer
(D) ମୂତ୍ର ସାରଣୀ

15. ଶିଖାକୋଷ ରେ ଚନ ଅଙ୍ଗ କେଉଁ ଜୀବ ଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
(A) ଏମିବା
(B) ସଞ୍ଜ
(C) ଚେପ୍‌ଟା କୃମି
(D) ଜିଆ
Answer
(C) ଚେପ୍‌ଟା କୃମି

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

16. ବୃକ୍‌କର ଭିତର ପାଖରେ ଥିବା ଖାଲୁଆ ସ୍ଥାନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ମୂତ୍ର ସାରଣୀ
(B) ଗବିଣୀବସ୍ତି
(C) ହାଇଲମ୍
(D) ମେଡ୍ୟୁଲା
Answer
(C) ହାଇଲମ୍

17. ନେଫ୍ରିଡ଼ିଆ ରେଚନ ଅଙ୍ଗ କେଉଁ ଜୀବଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
(A) ଜିଆ
(C) ହାଇଡ୍ରା
(B) ଏମିବା
(D) ଚେପ୍‌ଟା କୃମି
Answer
(A) ଜିଆ

18. ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ମୂତ୍ରରେ କ’ଣ ନ ଥାଏ ?
(A) ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(B) କ୍ରିଏଟିନିନ୍
(C) ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍
(D) ପ୍ଲା କୋଜ୍
Answer
(D) ପ୍ଲା କୋଜ୍

19. ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଚୟାପଚୟ ଫଳରେ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
(A) ୟୁରିଆ
(B) ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(C) ଆମୋନିଆ
(D) ଗ୍ଲୋ କୋଜ୍
Answer
(C) ଆମୋନିଆ

20. BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 2
(A) ଏମୋନିଆ
(B) ୟୁରିଆ
(C) ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(D) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ
Answer
(C) ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ

21. ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର କେଉଁଠାରେ ୟୁରିଆ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ?
(A) ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍
(C) ଅଗ୍ନାଶୟ
(B) ବୃକ୍‌କ
(D) ଯକୃତ
Answer
(D) ଯକୃତ

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 3

1. ରେଚନ କ’ଣ ? ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ ? ବିଭିନ୍ନ ଜଳଚର ଓ ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ରେଚନ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ବୁଝାଅ ।
ଊ-

  • ଶରୀରରେ ହେଉଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଚୟାପଚୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ଓ ଅଦରକାରୀ ଅଟେ । ଏଣୁ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ରଖେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଜୈବ ରହେ ଓ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ ରହେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରେଚନ କହନ୍ତି ।
  • ରେଚନ ତନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ଏମୋନିଆ, ୟୁରିଆ, ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଜାତୀୟ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁର୍ ନିଷ୍କାସନ ହୁଏ ଏବଂ ଶରୀରରେ ଜଳ ଓ ଧାତବ ଲବଣ ଆଦି ପଦାର୍ଥ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରହେ ।
  • ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଚୟାପଚୟ ଫଳରେ ଏମୋନିଆ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ । ଏମୋନିଆ ଏକ ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଜଳରେ ଏମୋନିଆ ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ଅଟେ ।
  • ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶରୀର ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏମୋନି ଆକୁ ବି ସରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ସିଧାସଳଖ ଜଳୀୟ ପରିବେଶକୁ ନିଷ୍କାସିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  • ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶରୀରରେ ଜାତ ହେଉଥ‌ିବା ଏମୋନିଆକୁ ୟୁରିଆ ବା କରିଥା’ନ୍ତି । ଯଥା – ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ୟୁରିକ୍ ୟୁରିଆ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବାବେଳେ ପକ୍ଷୀ, ସରୀସୃପ ଓ ପତଙ୍ଗମାନେ ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ନିଷ୍କାସନ କରିଥା’ନ୍ତି

2. ବୃକ୍‌କର ଅନ୍ତଃଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ।
ଉ-

  • ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ 10 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକା ରହିଥାଏ ।
  • ପ୍ରତି ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵ ‘କପ୍’ ବା ଗିନା ଆକୃତିର । କପ୍ ଆକୃତିର ପାର୍ଶ୍ୱଟି ବୃକ୍‌କର ବାହାର ପଟକୁ ମୁହେଁଇଥାଏ । ଏହି କପ୍‌କୁ ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପ୍‌ସୁଲ କୁହାଯାଏ ।
  • ପ୍ରତି ନେଫ୍ରନ୍ ସହ ବୃକ୍‌କୀୟ ଧମନୀର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶାଖା (ଏଫରେଣ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ବାହୀ ଉପଧମନୀ) ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଏହା ନେଫ୍ରନ୍ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅନେକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶାଖାପ୍ରଶାଖା ବା କୈଶିକନଳୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ଏସବୁ କୈଶିକନଳୀ ବହିର୍ବାହୀ ଉପଧମନୀ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
  • କୈଶିକନଳୀଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାଚୀର ଖୁବ୍ ପତଳା । ଏ ଦୁଇଟି ଉପଧମନୀ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ କୈଶିକନଳୀର ଏହି ଗୁଚ୍ଛକୁ କୈଶିକାଗୁଚ୍ଛ ବା ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ କୁହାଯାଏ ।
  • ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପସୁଲର ‘କପ୍’ରେ ଏହା ଯୋହୋଇ ରହିଥାଏ । ରକ୍ତ, ଅନ୍ତର୍ବାହୀ ବାହାରକୁ ଯାଇଥାଏ ।
  • ରକ୍ତଛଣା’ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବେଶ୍ କରନ୍ତି ।
  • ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର କେତେକ ଅଂଶ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ ଗୁଡ଼େଇ ରହି ଶେଷ ମୁଣ୍ଡଟି ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହନଳିକା ମଧ୍ଯରେ ପଶିଥାଏ ।
  • ମୂତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ନଳିକାଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ବୃକ୍‌କ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଏକ ଗହ୍ଵର ଭିତରକୁ ଖୋଲିଥା’ନ୍ତ ଓ ଏହି ଗହ୍ଵରଟିକୁ ଗବିଣୀ ବସ୍ତି କୁହାଯାଏ ।
  • ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌ କରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ମୂତ୍ରସାରଣୀ ବାହାରି ତଳିପେଟରେ ଥ‌ିବା ମୂତ୍ରାଶୟ ଭିତରେ ପଶିଥାଏ ।
  • ମୂତ୍ରାଶୟରେ ମୂତ୍ର ସଞ୍ଜୁ ହୋଇ ରହେ ଓ ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ ତାହା ମୂତ୍ରମାର୍ଗ ଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 4

1. ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁର ନାମ ଲେଖ । ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ୟୁରିଆ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ?
ଉ-

  • ଶରୀରରେ ହେଉଥ‌ିବା ଚୟାପଚୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଏମୋନିଆ, ୟୁରିଆ, ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଭଳି ବର୍ଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
  • ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାରର ଚୟାପଚୟରୁ ଜାତ ହେଉଥ‌ିବା ଏମୋନିଆ ଜଳରେ ଅତିମାତ୍ରାରେ ଦ୍ରବଣୀୟ । ଦ୍ରବୀଭୂତ ଏମୋନିଆ ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ।
  • ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଏମୋନିଆ ବିସରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏମୋନିଆ ୟୁରିଆ କିମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଯକୃତରେ ଏମୋନିଆ ସହ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ସଂଯୋଗ ଘଟି ୟୁରିଆ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

2. BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 6
ଉ-

  • ପତଙ୍ଗ ଓ ସରୀସୃପମାନଙ୍କଠାରେ ଏମୋନିଆରୁ ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଜଳରେ ପ୍ରାୟ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ତେଣୁ ମୂତ୍ର ତିଆରି ପରେ ଏହା ଦ୍ରବଣରୁ ସହଜରେ ବାହାରି ଯାଇଥାଏ ।
  • ଦ୍ରବଣରେ ଥିବା ଜଳ ରକ୍ତ ଭିତରକୁ ପୁନର୍ବାର ଶୋଷିତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଏ ।
  • ଏଣୁ ପତଙ୍ଗ, ବିହଙ୍ଗ ଓ ସରୀସୃପ ଆଦି ପ୍ରାଣୀ ରେଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଧ‌ିକ ଜଳକ୍ଷୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ମଳ ସହିତ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।

3. ବୃକ୍‌କ ବ୍ୟତୀତ ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ରେଚନ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଉଦାହରଣ ସହ ଲେଖ ।
ଉ-

  • ଶରୀରରୁ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ କିଛି ପରିମାଣରେ ଝାଳଆକାରରେ ଚର୍ମଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ । ଝାଳ ତିଆରି ଚର୍ମର ଅନ୍ୟ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ଝାଳ ଆକାରରେ ଶରୀର ରୁ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ । ଝାଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହେବାଫଳରେ ଶରୀର ଶୀତଳ ରହେ ।
  • ପାକତନ୍ତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ଯକୃତ କିଛି ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଶରୀର ଶୀତଳ ରହେ । ଖାଇଥ‌ିବା ଔଷଧର ଅବଶିଷ୍ଟ୍ୟଶ ମାତ୍ରାତ୍ମ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଜାତ ହେଉଥ‌ିବା ବର୍ଷକଣା ପିତ୍ତରସ ସହ ମିଶି ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଭିତରକୁ ଯାଇଥାଏ । ସେଠାରେ ମଳଦ୍ଵାରା ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।
  • ନିଃଶ୍ଵାସ ଛାଡ଼ିଲେ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍‌ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ନିଷ୍କାସି ତ ହୋଇଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ 5

1. ରେଚନ ବ୍ୟତୀତ ବୃକ୍‌କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
ଉ-

  • ଶରୀରର ଜଳ ଓ ଧାତବଲବଣ ପରିମାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।
  • ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରୀୟ ମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷାକରେ ।
  • ଶରୀରରେ ଉଚ୍ଚରକ୍ତଚାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।
  • ଏରି ଥ୍ରୋପୋଇଏଟିନ୍ ନାମକ ହରମୋନ୍ କ୍ଷରଣକରି ଲୋହିତ ରକ୍ତକଣିକା ତିଆରିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

2. ରସଧାନୀ ଓ ପତ୍ରଦ୍ଵାରା ଉଭିଦର ରେଚନ କିପରି ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ବୁଝାଅ ।
ଉ-

  • ଅନେକ ଉଦ୍ଭଦର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ କୋଷମଧ୍ୟସ୍ଥ ରସଧାନୀରେ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଥାଏ ।
  • ସ୍ଥଳବିଶେଷରେ ପତ୍ରରେ ସଂଗୃହୀତ ହେଲାପରେ ପତ୍ର ଶୁଖ୍ ଝଡ଼ିପଡ଼େ ।

3. ଏମୋନିଆ କ’ଣ ଓ ଏହା ଜୀବ ଶରୀରରେ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
ଉ-

  • ଏମୋନିଆ ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥ । ଏହା ଜଳରେ ଅତି ମାତ୍ରାରେ ଦ୍ରବଣୀୟ । ଦ୍ରବୀଭୂତ ଏମୋନିଆ ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ।
  • ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାରର ଚୟାପଚୟ ଫଳରେ ଏମୋନିଆ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ ।

4. ବୃକ୍‌କର ଅବସ୍ଥାନ ଓ ବାହ୍ୟ ଗଠନ କିପରି ?
ଉ-

  • ମଣିଷର ମଧ୍ୟଚ୍ଛଦାର ଠିକ୍ ତଳକୁ ଉଦର ଦୁଇଟି ବୃକ୍‌କ ଅଛି । ବୃକ୍‌କର ଆକାର ପ୍ରାୟ ଶିମ୍ବ ମଞ୍ଜିପରି, ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ 10 ରୁ 12 ସେ.ମି. ପ୍ରସ୍ଥ ପ୍ରାୟ 5 ରୁ 7 ସେ.ମି. ଓ ମୋଟେଇ ପ୍ରାୟ 3 ସେ.ମି.।
  • ବୃକ୍‌କର ଖାଲୁଆ ଅଂଶକୁ ହାଇଲମ୍ କହନ୍ତି । ହାଇଲମ୍‌ରେ ବୃକ୍‌କୀୟ ଶିରା, ବୃକ୍‌କୀୟ ଧମନୀ ଓ ମୂତ୍ର ସାରଣୀ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ମୂତ୍ରାଶୟ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

5. ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପସୁଲ କ’ଣ ? ଏଥିରେ ନେଫ୍ରନ୍ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
ଊ-

  • ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୃକ୍‌କର ଭିତରେ 10 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକା ବା ନେଫ୍ରନ୍ ଥାଏ ।
  • ପ୍ରତି ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵ ଗିନା ବା କପ୍ ଆକୃତିର ଓ କପ୍ ଆକୃତିର ମୁହଁ ବୃକ୍‌କର ବାହାରପଟକୁ ମୁହାଁଇ ଥାଏ । ଏହି କପ୍କୁ ବାଓମ୍ୟାନ୍ସ କ୍ୟାପସୁଲ୍ କୁହାଯାଏ ।

6. ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
ଉ-

  • ନେଫ୍ରାନ୍ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଏଫରେଣ୍ଟ ଉପଧମନୀ କୈଶିକନଳୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି କୈଶିକ ନଳୀ ପରସ୍ପର ସହ ମିଶି ଯାଇ ଇଫରେଣ୍ଟ ଉପଧମନୀ ଜାତ ହୁଏ ।
  • ଏହି ଦୁଇ ଉପଧମନୀ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ କୈଶିକନଳୀର ଏହି ଗୁଚ୍ଛକୁ କୈଶିକ ଗୁଚ୍ଛ ବା ଗ୍ଲୋମେରୁଲସ୍ କହନ୍ତି ।

7. ଗ୍ଲୋମେରୁ ଲ ସ୍କୋରେ କେଉଁ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଛାଣିହୋଇ ବୃକ୍‌କୀୟ ନଳିକା ମଧ୍ଯରେ ଆସେ ଓ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ପୁନଃ ଶୋଷିତ ହୋଇଥାଏ ?
ଉ-

  • ବୃକ୍‌ କୀୟ ନଳିକା ମଧ୍ୟକୁ ଆସୁଥ୍, ଏମିନୋ ଏସିଡ୍, ୟୁରିଆ, ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍, କ୍ରି ଏଟନି ନ୍, ସୋଡ଼ିୟମ୍, ପୋଟାସିୟମ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।
  • ରୁ କୋଜ ଓ ଏମୋନିଆ ଏସିଡ୍, ଜଳ ଭଳି ଉପାଦାନ ଆମ ଶରୀର ପାଇଁ ଅଧ୍ୟା ନ ହୋଇ କୈଶିକ ରକ୍ତନଳୀ ଭିତରକୁ ପୁନଃ ଶୋଷିତ ହୋଇଥାଏ ।

8. ୟୁରିଆ କେଉଁଠାରେ ଓ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ? ଏହା କିପରି ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ?

  • ୟୁରିଆ ଯକୃତଠାରେ ତିଆରି ହୁଏ ।
  • ଏମୋନିଆ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ରାସାୟନିକ ସଂଯୋଗ ଘଟିଲେ ୟୁରିଆ ତିଆରି ହୁଏ ।
  • ବୃକ୍‌କଦ୍ଵାରା ୟୁରିଆ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ।

9. ଶିଖାକୋଷ, ନେଫ୍ରିଡ଼ିଆ ଓ ମାଲପିଝି ଆନ୍ ନଳିକାର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?

  • ଚେପ୍‌ଟା କୃମି, ଫିତାକୃମି, ଯକୃତ କୃମି ଶିଖାକୋଷଦ୍ଵାର। ଏମୋନି ଆ ତ୍ୟାଗ କରିଥା’ନ୍ତି ।
  • ଜିଆ, ଜୋକ, ନେରିସ୍ ନେଫ୍ରିଡ଼ିଆ ଦ୍ଵାରା ଏମୋନିଆ କିମ୍ବା ୟୁରିଆ ତ୍ୟାଗ କରିଥାନ୍ତି । ଝିଣ୍ଟିକା ମାଝିଆନ୍ ନଳିକା ଦ୍ଵାରା ୟୁରିକ୍

10. ସ୍ବେଦଗ୍ରନ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟ ଲେଖ ।
ଉ-

  •  ଝାଳ ତିଆରି କରିବାପାଇଁ ଚର୍ମରେ ସ୍ବେଦଗ୍ରନ୍ଥି ରହିଛି ।
  • ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିଦ୍ୱାରା ରକ୍ତରୁ ଧାତବ ଲବଣ, ସାମାନ୍ୟ ୟୁରିଆ ଶୋଷିତ ହୋଇ ପରେ ଝାଳ ଆକାରରେ ଶରୀରରୁ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାଏ ।

11. ରେଚନ ତନ୍ତ୍ର କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?

  • ପାଇଁ ଅଦରକାରୀ ଓ ହାନିକାରକ ଅଟେ ।
  • ଶରୀରରେ ଧ୍ଵଂ ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା
  • ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ରେଚନ ତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ । ମନୁଷ୍ୟର ରେଚନ ତନ୍ତ୍ର ବୃକ୍‌କ, ମୂତ୍ରସାରଣୀ ଓ ମୂତ୍ରାଶୟ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ।

BSE Odisha 10th Class Life Science Important Questions Chapter 4 ରେଚନ

12. ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୂତ୍ର ଈଷଦ୍ ହଳଦିଆ କାହିଁକି ? ମୂତ୍ରରେ କେଉଁ ଉପାଦାନ ଥିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅସୁସ୍ଥ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ ।
ଊ-

  • ମୂତ୍ରରେ ୟୁରୋକ୍ରୋମ୍ ନାମକ ବର୍ଷକଣା ଥିବା ହେତୁ ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରିସ୍ରା ରଙ୍ଗ ଈଷତ୍ ହଳଦିଆ ହୋଇଥାଏ ।
  • ମୂତ୍ରରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଉପାଦାନ ରହିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅସୁସ୍ଥ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ; ଯଥା- ଗ୍ଲୁକୋଜ୍, ପ୍ରୋଟିନ୍, ରକ୍ତକଣିକା ।

13. ଏଫରେଣ୍ଟ (ଅନ୍ତର୍ବାହୀ) ଓ ଇଫରେ ଣ୍ଟ (ବର୍ହିବାହୀ) ଉପଧମନୀ କିପରି ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ?
ଉ-

  • ପ୍ରତି ନେଫ୍ରନ୍ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି ଶାଖା ଯାହାକୁ ଏଫରେଣ୍ଟ (ଅନ୍ତର୍ବାହୀ)
  • ଏହା ନେଫ୍ରନ୍ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅନେକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶାଖାପ୍ରଶାଖା ବା କୈଶିକନଳୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ଏସବୁ କୈଶିକନଳୀ ପରସ୍ପର ସହ ପୁଣି ମିଶିଯିବାଦ୍ଵାରା ଇଫରେଣ୍ଟ ବା ବହିର୍ବାହୀ ଉପଧମନୀ ଜାତ ହୁଏ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 1.
ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାରେ ସମାନ୍ତର ପ୍ରଗତିର ପ୍ରୟୋଗ କିପରି ହୋଇପାରେ ଲେଖ ।
Solution:
ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାରେ ସମାନ୍ତର ପ୍ରଗତିର ପ୍ରୟୋଗ ହେଲା – ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଂକେତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସମୟକୁ ନେଇ ଏକ ସମାନ୍ତର ଅନୁକ୍ରମ ସୃଷ୍ଟିକରି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏକ ଗାଣିତିକ ଭିଭିଦେବା ।

Question 2.
ଏକ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟବଧାନରେ ଗୋଟିଏ ସଡ଼କରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଂକେତ ସବୁ ରହିଛି । ଏକ କାର୍ 15 ମିନିଟ୍‌ରେ 15ଟି ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଂକେତକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା । କାର୍‌ର ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ କେତେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
1 କି.ମି. ବ୍ୟବଧାନରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଂକେତ ଅଛି ।
15 ଟି ଟ୍ରାଫିକ୍ ଖୁଣ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ 15 – 1 = 14
∴ କାର୍‌ର ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ବେଗ = 14 × 1 କି.ମି. = 14 କି.ମି.
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 1

Question 3.
ଏକ ଟ୍ରକ୍ ରାସ୍ତାରେ ଥ‌ିବା ଟ୍ରାଫିକ୍ ଲାଇଟ୍‌କୁ 10 ମିନିଟ୍, 20 ମିନିଟ୍, 30 ମିନିଟ୍ କ୍ରମରେ ଅତିକ୍ରମ କଲା । 15 ଟି ଲାଇଟ୍‌କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଟ୍ରକ୍‌କୁ କେତେ ସମୟ ଲାଗିଥ୍ ?
Solution:
ଟ୍ରକ୍‌ଟି ଟ୍ରାଫିକ୍ ଲାଇଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ 10 ମିନିଟ୍, 20 ମିନିଟ୍, 30 ମିନିଟ୍ କ୍ରମରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି ।
ଏହା ସମାନ୍ତର ଅନୁକ୍ରମରେ ଅଛି ।
∴ ଅନୁକ୍ରମଟି = 10, 20, 30
ଏଠାରେ ଅନୁକ୍ରମର ପ୍ରଥମରେ = a = 10
ସାଧାରଣ ଅନ୍ତର = d = 20 – 10 = 30 – 20 = 10
ପଦସଂଖ୍ୟା = n = 15
∴ tn = a + (n – 1) d
⇒ t15 = 10 + (15 – 1) × 10
= 10 + (14 × 10)
= 10 + 140 = 150 ମିନିଟ୍
= 2 ଘଣ୍ଟା 30 ମିନିଟ୍ ।
∴ 15 ଟି ଲାଇଟ୍‌କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାପାଇଁ 2 ଘଣ୍ଟା 30 ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିବ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 4.
ଏକ ସଡ଼କରେ ଲାଗିଥ‌ିବା LED ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରତା ଏକ ସମାନ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । 5ମ ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ର ଦୂରତା 45 କି.ମି. ଓ 8ମ ଲାଇଟ୍‌ ପୋଷ୍ଟ୍ର ଦୂରତା 75 କି.ମି. । 10 ଟି ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ ପାର୍ ହେବାକୁ ଯଦି ଏକ ବସ 2 ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନିଏ ତେବେ ବସର ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ଦୂରତା ଏକ ସମାନ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
5ମ ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟର ଦୂରତା = a + 4d = 45 କି.ମି.
8 ମ ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟର ଦୂରତା = a + 7d = 75 କି.ମି.
∴ (a + 7d) – (a + 4d) = 75 – 45 = 30 କି.ମି.
⇒ 3d = 30 କି.ମି.
⇒ d = 10 କି.ମି.
ପୁନଶ୍ଚ a + 4d = 45 କି.ମି.
⇒ a + (4 × 10) = 45 କି.ମି.
⇒ a = 45 – 40 = 5 କି.ମି.
10 ମ ଲାଇଟ୍ ପୋଷ୍ଟର ଦୂରତା = a + 9d
= (5 + 9 × 10) କି.ମି.
= 5 + 90
= 95 କି.ମି.
⇒ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = 95 କି.ମି.
ସମୟ = 2 ଘଣ୍ଟା
ବସ୍‌ର ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ = \(\frac{95}{2}\) = 47.5 କି.ମି./ଘଣ୍ଟା

Question 5.
ଦତ୍ତ ସ୍ତମ୍ଭ ଲେଖରେ କୌଣସି ସହରର ବିଗତ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 2
(a) 2014 – 2015 ବର୍ଷରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର କେତେ?
Solution:
2014 ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା = 100
2015 ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା = 200
∴ ଅଧ୍ଵ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା = 200 – 100 = 100
∴ 2014 – 15 ବର୍ଷରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 3
(b) 2016 – 2017 ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ବା ହ୍ରାସ ହାର କେତେ ?
Solution:
2016 ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା = 300
2017 ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା = 200
ହ୍ରାସ = 300 – 200 = 100
ହ୍ରାସ % = \(\frac{100}{300}\) × 100%
= \(\frac{100}{3}\)%
= \(33 \frac{1}{3}\)%

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 6.
ଦତ୍ତ ବୃତ୍ତ ଲେଖରେ 2018 ମସିହାରେ କୌଣସି ସହରର ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଡିଗ୍ରୀରେ ଦିଆଯାଇଛ ।
ଯଦି ସହରରେ ସେହିବର୍ଷ ମୋଟ 72000 ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥି’ନ୍ତି କେତେ ?
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 4
(a) ମଦ୍ୟପାନ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁର ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
Solution:
ସହରରେ ମୋଟ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା 72,000 ।
ଏହାର ଡିଗ୍ରୀ ପରିମାପ = 360°
ମଦ୍ୟପାନ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟାର ଡିଗ୍ରୀ ପରିମାପ = 120°
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 5
= \(\frac{72000}{360°}\) × 120° = 24,000

(b) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
Solution:
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 6
= \(\frac{72000}{360°}\) × 50° = 10,000

(c) ବିନା ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 6.1
= \(\frac{72000}{360°}\) × 120° = 24,000

Question 7.
ଏକ ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡରେ ଏକ ଖମ୍ବ ଉପରେ CCTV କ୍ୟାମେରାଟିଏ ଲଗାଯାଇଛି । ଖମ୍ବର ପାଦଦେଶରୁ 30 ମିଟର ଦୂରସ୍ଥ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଏକ ବିନ୍ଦୁଠାରୁ CCTV କ୍ୟାମେରାର କୌଣିକ ଉନ୍ନତି 60 ହେଲେ ଖମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ନିଶ୍ଚୟ କର ।
Solution:
AB ହେଉଛି ଖମ୍ବ ।
AB ଖମ୍ବର A ଠାରେ CCTV କ୍ୟାମେରା ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି ।
ଖମ୍ବର ପାଦଦେଶ B ଠାରୁ C ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତା 30 ମିଟର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 7
⇒ BC= 30 ମିଟର
C ଠାରେ ରହିଛି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ । ∠C = 60°
ABC ସମକୋଣୀ A ରେ tan 60° = \(\frac{A B}{B C}\)
⇒ √3 = \(\frac{A B}{B C}\)
⇒ AB = 30√3 ମି.
ଖମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା = 30√3 ମି.

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 8.
24 ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଏକ ଖୁଣ୍ଟିର ଶୀର୍ଷଦେଶରେ ଏକ CCTV କ୍ୟାମେରା ଏପରି ଲଗାଯାଇଛି ଯେପରି ଖୁଣ୍ଟିର ଶୀର୍ଷରୁ 25 ମିଟର ଦୂର ଦୃଷ୍ଟିରେଖାର ଆଗକୁ ଯାତାୟତ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇପାରେ ।
(a) ଯେଉଁ ସ୍ଥାନଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାତାୟତ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ ଖୁଣ୍ଟିର ପାଦଦେଶରୁ ସେ ସ୍ଥାନର ଦୂରତା କେତେ ?
Solution:
ଖୁଣ୍ଡରୁ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ = AB
AB = 25 ମି.
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 8
ଖୁଣ୍ଟୁର ଉଚ୍ଚତା = AO = 24 ମି.
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଆଗକୁ ଯାତାୟାତ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରହୁଏ,
ଖୁଣ୍ଟିଠାରୁ ପାଦଦେଶରୁ ସେ ସ୍ଥାନର ଦୂରତା = OB
= \(\sqrt{AB^2 – AO^2}\) = \(\sqrt{25^2 – 24^2}\)
= \(\sqrt{625-576}\) = \(\sqrt{49}\) = 7 ମିଟର

(b) ଖୁଣ୍ଟି ଚାରିପାଖ ସବୁଜ କ୍ଷେତ୍ରର (ଦେଖାଯାଉ ନଥ‌ିବା କ୍ଷେତ୍ର) କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ?
Solution:
π × (OB)² = π × (7)² = 49 π ବର୍ଗମିଟର ।
= 49 × \(\frac{22}{7}\) ବର୍ଗମିଟର (π = \(\frac{22}{7}\) ନେଲେ)
= 154 ବର୍ଗମିଟର

Question 9.
ଏକ ଚାରିଛକି ଉପରେ 10 ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଏକ ଖମ୍ବ ଉପରେ ଏକ CCTV କ୍ୟାମେରା ଲଗାଯାଇଛି । ଗୋଟିଏ କାର ଭକ୍ତ ଖମ୍ବ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଅଛି । ଯଦି କ୍ୟାମେରାଠାରୁ ସେହି କାରର କୌଣିକ ଅବନତି 45 ରୁ ବଦଳି 60 ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହି ସମୟ ଭିତରେ କାର୍‌ଟି କେତେ ବାଟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥବ ?
Solution:
AB = ଖମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା = 10 ମିଟର ।
A ଠାରେ CCTV ଲାଗିଛି ।
C ହେଉଛି କାରର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାନ, ∠ACB = 45°
D ହେଉଛି କାରର ଦ୍ଵିତୀୟ ଅବସ୍ଥାନ, ∠ADB = 60°
କାରଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଦୂରତା = CD
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 9
ABC ସମକୋଣୀ A ରେ, tan 45° = \(\frac{A B}{B C}\)
⇒ 1 = \(\frac{10}{B C}\)
⇒ BC = 10 ମିଟର ।
ପୁନଶ୍ଚ ABD ସମକୋଣୀ ∆ ରେ
tan 60° = \(\frac{A B}{B D}\) ⇒ √3 = \(\frac{10}{B D}\) ⇒ BD√3 = 10
⇒ BD = \(\frac{10}{√3}=\frac{10√3}{3}\) ମିଟର ।

∴ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = CD = BC – BD
(10 – \(\frac{10√3}{3}\)) ମି. = (\(\frac{30-10√3}{3}\)) ମି.
= \(\frac{10√3(√3-1)}{3}=\frac{10(√3-1)}{√3}\) ମି.

Question 10.
ଏକ ଛକଠାରେ ୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବ ଉପରେ ଏକ CCTV କ୍ୟାମେରାରୁ ଖମ୍ବ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ଏକ ସ୍କୁଟର ଦେଖାଯାଉଛି । ଯଦି ସ୍କୁଟରଠାରୁ CCTV କ୍ୟାମେରାର କୌଣିକ ଉନ୍ନତି 30 ରୁ 45 ରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ 1 ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗେ, ତେବେ ସ୍କୁଟରର ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
AB ଖମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା = 8 ମିଟର ।
C ହେଉଛି ସ୍କୁଟରର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାନ, ∠ACB = 30°
D, ହେଉଛି ସ୍କୁଟରର ଦ୍ବିତୀୟ ଅବସ୍ଥାନ । ∠ADB = 45°
CD ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ସ୍ଫୁଟରକୁ ଲାଗେ = 1 ମିନିଟ୍ ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 10
ABC ସମକୋଣୀ ∆ ରେ tan 45° = \(\frac{A B}{B D}\)
⇒ 1 = \(\frac{8}{B D}\) ⇒ BD = 8 ମିଟର ।
ପୁନଶ୍ଚ ABC ସମକୋଣୀ ∆ ରେ, tan 30° = \(\frac{A B}{B C}\)
⇒ \(\frac{1}{√3}=\frac{8}{B D}\)
⇒ BC = 8 √3
∴ CD = BC – BD
= (8√3 – 8) ମିଟର ।
= 8(√3-1) ମିଟର ।
1 ଘଣ୍ଟା = 60 ମିନିଟ୍
1 ମିନିଟ୍‌ରେ ସ୍କୁଟରଟି ଯାଏ = 8(√3 – 1) ମିଟର ।
60 ମିନିଟ୍‌ରେ ସ୍କୁଟରଟି ଯାଏ = 8(√3 – 1) × 60 = 480(√3 – 1) ମିଟର ।
∴ ସ୍ଫୁଟରର ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ = 480(√3 – 1) ମିଟର ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 11.
ଏକ କାର ଘଣ୍ଟ ପ୍ରତି 60 କି.ମି. ବେଗରେ ଚାଲୁଛି । ବ୍ରେକ ଦେବା ପରେ ଯଦି ସ୍ଥିର ହେବାର ଦୂରତା 50 ମିଟର ଓ ମନ୍ଦିତ ବେଗ ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି 5 ମିଟର ହୁଏ, ତେବେ କାର୍‌ଟିର ପହଞ୍ଚିବା ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
କାରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ = u = 60 କି.ମି./ଘଣ୍ଟା = (60 × \(\frac{5}{8}\)) ମି./ସେ. = \(\frac{50}{3}\)
ସମୟ = t = ?
କାରର ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ = V = 0 ମି./ସେ.
ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = 50 m., a = ମନ୍ଦନ = – 5ମି./ସେ.²
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 11
କାରଟିର ପହଞ୍ଚିବା ସମୟ \(\frac{10}{3}\) ସେକେଣ୍ଡ ବା 3.34 ସେକେଣ୍ଡ ଲାଗିବ ।

Question 12.
ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ CCTV କ୍ୟାମେରା ଲଗାଯାଇଛି । ତାହା 25 ମିଟର ଦୂର ଦୃଷ୍ଟିରେଖାରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତାୟତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିପାରେ, ସ୍ତମ୍ଭର ପାଦ ଦେଶରୁ ସେହି ସ୍ଥାନର ଦୂରତା 24 ମିଟର । ସ୍ତମ୍ଭର ଉଚ୍ଚତା ଓ କ୍ୟାମେରା ସ୍ତମ୍ଭର ଚାରିପାଖେ ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯାତାୟତ ଦେଖୁପାରୁଛି, ତାହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 12
AB = ଦୃଷ୍ଟିଗୋ (LOS) = 25 ମି.
ସ୍ତମ୍ଭର ପାଦଦେଶରୁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ପରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତା = 24 ମି.
⇒ OB = 24 ମି.
ସ୍ତମ୍ଭର ଉଚ୍ଚତା = AO
AOB ସମକୋଣୀ ∆ ରେ
AO = \(\sqrt{AB^2 – OB^2}\)
= \(\sqrt{25^2 – 24^2}\) = \(\sqrt{625-576}\) = \(\sqrt{49}\) = 7 ମି.
କ୍ୟାମେରା, ସ୍ତମ୍ଭର ଚାରିପାଖେ ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯାତାୟତ ଦେଖିପାରୁଛି, ତାହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = π × (OB)²
= 3.14 × (24)² = (3.14 × 576) ବର୍ଗମିଟର = 1,808.64 ବର୍ଗମିଟର

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 13.
ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଥ‌ିବା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 13
Solution:
BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7 - 14

Question 14.
ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମେ ପରିସଂଖ୍ୟାନକୁ କିପରି ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବ ବୁଝାଅ ।
Solution:
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦୂଷଣ ତଥା ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ବିଷୟନ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି, ତାହାର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଭିତ୍ତିକ ଲେଖଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଜନ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ ।

Question 15.
ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଧାରଣା ଦିଅ ।
Solution:
1989 ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମୋଟର ଯାନ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ଡ଼ିଜେଲ ଓ ପେଟ୍ରୋଲ ଚାଳିତ ଯାନ ପାଇଁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର (PUC) ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସେତେଟା କଡାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ ନ ହେବାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅକ୍ଟୋବର 1, 2019 ଠାରୁ Online ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ଦିଆଯାଉଛି ।

Question 16.
ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷାରେ ତ୍ରିକୋଣମିତିର କିଭଳି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରେ ଲେଖ ।
Solution:
ସାଧାରଣତଃ ବଡ ବଡ ଖୁଣ୍ଟ ଉପରେ ବା ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଉପରେ ଆଲୋକ ଓ CCTV ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥାଏ । ତ୍ରିକୋଣମିତିରେ ଥ‌ିବା ଉଚ୍ଚତା ଓ ଦୂରତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପାଠକୁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ କରାଯାଇ, ବହୁ ପରିମାଣରେ ରାସ୍ତା ଦୁର୍ଘଟଣା ରୋକାଯାଇପାରିବ ।

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 17.
ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(a) ଦୃଷ୍ଟିରେଖା କ’ଣ ?
Solution:
ଦର୍ଶକର ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ବସ୍ତୁ ବା CCTV କୁ ବିନା ବାଧାରେ ଯୋଗକରୁଥିବା ରେଖାଖଣ୍ଡକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେଖା କୁହାଯାଏ ।

(b) CCTV କ୍ୟାମେରା ଚାରିପଟେ ସବୁଜ ବଳୟ (green belt) କ’ଣ ?
Solution:
CCTV ସ୍ତମ୍ଭ ଚାରିପଟେ ଥ‌ିବା ବୃତ୍ତାକାର କ୍ଷେତ୍ର,ଯେଉଁଠି ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ଏକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଘାସ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରାଯାଇଥ‌ିବାରୁ ତାହାକୁ ସବୁଜ ବଳୟ କୁହାଯାଏ ।

(c) ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା କ’ଣ ?
Solution:
ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା = ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା – ବେଗକ୍ଷୟ ଦୂରତା
କିମ୍ବା, ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା = ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା / ପିଛା କରିବା ଦୂରତା ।

(d) ବେଗ କ୍ଷୟ ଦୂରତା କ’ଣ ?
Solution:
ବେଗକ୍ଷୟ ଦୂରତା = ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା – ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା ।

(e) ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା କ’ଣ ?
Solution:
ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା = ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା + ବେଗକ୍ଷୟ ଦୂରତା
କିମ୍ବା, ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା = ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା × ପିଛାକରିବା ଦୂରତା ।

(f) ପିଛା କରିବା ଦୂରତା କ’ଣ ?
Solution:
ପିଛା କରିବା ଦୂରତା = ସ୍ଥିରତା ଆସିବା ଦୂରତା | ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୂରତା

BSE Odisha 10th Class Maths Solutions Algebra Chapter 7 ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା Ex 7

Question 18.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(a) ବିନା ହେଲମେଟ୍‌ରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି
(b) ସିଟ୍ ବେଲ୍ସ ନବାନ୍ଧିଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି ……………. ଟଙ୍କା ।
(c) ସିଗନାଲ ନ ମାନିଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି ……… ଟଙ୍କା ।
(d) ବିନା ଲାଇସେନ୍ସରେ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି ……………. ଟଙ୍କା ।
(e) ନିଶାସକ୍ତ ହୋଇ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି ……………. ଟଙ୍କା ।
(f) ମୋବାଇଲରେ କଥା ହୋଇ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ଜୋରିମାନା ରାଶି ……………. ଟଙ୍କା ।
(g) ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସକୁ ରାସ୍ତା ନ ଛାଡ଼ିଲେ ଜୋରିମାନା ……………. ।
Solution:
(a) 1000
(b) 1000
(c) 5000
(d) 5000
(e) 10,000
(f) 10,000
(g) 10,000

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

Subjective Type Questions With Answers

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୩୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

୧।. ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ ନିର୍ବାଚନଭିଭିକ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ ଧାରାରେ ଓ କିପରି ସୂଚିତ ହୋଇଛି ?
Answer:

  • ସମ୍ବିଧାନରେ ୭୩ ତମ ଓ ୭୪ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଜରିଆରେ ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ ନିର୍ବାଚନଭିଭିକ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୂଚିତ ହୋଇଛି ।
  • ଦେଶର ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପୌର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା ଓ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଗଠନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
  • ସେହିପରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
  • ଏହି ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରିଛି ଓ ଏହା ଫଳରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି ।

ସଂଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

୧।. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କେବେ ବସିଥିଲା ଓ କେବେ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ?
Answer:

  • ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ବସିଥିଲା ।
  • ୧୯୪୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ।

୨।. କେଉଁ କେଉଁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳରେ ବିଧାନ ପରିଷଦ ରହିଛି ?
Answer:

  • ଭାରତରେ ୫ଟି ରାଜ୍ୟର ବିଧାନମଣ୍ଡଳରେ ବିଧାନ ପରିଷଦ ରହିଛି ।
  • ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି – ବିହାର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ।

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

୩।. ୭୩ ତମ ଓ ୭୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:

  • ୭୩ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଜରିଆରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଗ୍ରାମ
  • ୭୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଜରିଆରେ ଦେଶର ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପୌର ନିଗମ, ପୌରପାଳିକା

Objective Type Questions With Answers

A. ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

1. ଭାରତରେ ଏକ ପରୋକ୍ଷ ବା ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର କିପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରିଛି ?
Answer:
ଆମ ଭାରତର ବହୁଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଆୟତନର ବିଶାଳତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆମ ଦେଶରେ ଏକ ପରୋକ୍ଷ ବା ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠି କରାଯାଇପାରିଛି ।

2. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କେବେ ବସିଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ବସିଥିଲା ।

3. ଆମ ଦେଶର ବୃହତ୍ ସମ୍ବିଧାନ ତିଆରି କରିବାପାଇଁ କେତେ ଦିନ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା ?
Answer:
ଦୀର୍ଘ ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ଓ ୧୮ ଦିନ ପରେ ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।

4. ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ ଅଧ୍ଵ ସୁରକ୍ଷା କାହାକୁ ଦିଆଯାଇଛି ?
Answer:
ଭାରତର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ଅଧ୍ଵକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

5. ଭାରତର ସଂସଦ କେଉଁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ?
Answer:
ଲୋକସଭା, ରାଜ୍ୟସଭା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ସଂସଦ ଗଠିତ ହୋଇଛି ।

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

6. ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କାହା ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ?
Answer:
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ନିକଟରେ ଏହାର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ସାମୂହିକ ଭାବରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ।

7. ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ଦେଶର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନସଭାକୁ ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ କରାଇ ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।

8. ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସୂଚିତ ହୋଇଛି ?
Answer:
୭୩ ଓ ୭୪ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବଳରେ ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ ନିର୍ବାଚନଭିଭିକ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ

9. କେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତରେ ‘ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା’ ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଛି ?
Answer:
ଭାରତରେ ଲୋକସଭା, ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ଓ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି ।

10. ସମ୍ବିଧାନର ୩୨୬ ଧାରାରେ କ’ଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ?
Answer:
ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ୩୨୬ ଧାରାରେ ‘ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ପ୍ରଥା’ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

B. ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

1. ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ସମ୍ବିଧାନର କେଉଁ ଧାରାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ?
2. କିଏ କହିଥିଲେ ‘ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କର, ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସରକାର’’ ।
3. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ଗଠନ କରିବାପାଇଁ କିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା ?
4. ଭାରତକୁ କେବେଠାରୁ ଏକ ସର୍ବଭୌମ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ?
5. କେବେ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ ହେଲା ?

Answer:
1. ଧାରା – ୩୨୬
2. ଆବ୍ରାହମ୍ ଲିଙ୍କନ୍
3. କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନ
4. ୧୯୫୦
5. ୧୯୪୯ ନଭେମ୍ବର ୨୬

C. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ଗଶତନ୍ତ୍ରରେ _______________ ହେଉଛନ୍ତି ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ।
2. କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଆମ ଦେଶରେ _________________ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ।
3. କେଦ୍ରମନ୍ତ୍ରମଶ୍ତଳ _________________ ନିକଟରେ ସାମୂହିକଭାବେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି ।
4. ବିଧାନ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟମାନେ ଲୋ _________________ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
5. ବର୍ତ୍ତମାନ ମାତ୍ର _________________ ଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନ ପରିଷଦ ରହିଅଛି ।
6. ଭାବରେ _____________ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମତଦାନ ଅଧିକାର ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି ।
7. ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ନେତୃତ୍ୱ ______________ ନେଇଥା’ନୁ ।
8. ୭୩ ଓ ୭୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ___________________ ଶାସନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ।

Answer:
1. ଜନସାଧାରଣ
2. ସମ୍ବିଧାନ
3. ଲୋକସଭା
4. ପରୋକ୍ଷ
5. ୫
6. ୧୮
7. ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ର।
8. ସ୍ୱାୟତ୍ତ

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

D. ଠିକ୍ ଉକ୍ତି ପାଇଁ (✓ ) ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଉକ୍ତି ପାଇଁ (x) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।

1. ୧୯୪୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ ଦିନ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
2. ଏବେ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟତଃ ୧୨୦ଟି ଦେଶରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
3. ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଉଛନ୍ତି ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ।
4. ଯେଉଁ ସରକାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି, ତାହାକୁ ରାଜତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ ।
5. ଆମ ଭାରତର ବହୁଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଆୟତନର ବିଶାଳତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ।
6. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ୧୯୪୫ ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ବସିଥିଲା ।
7. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ହେବାପାଇଁ ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ୧୮ ଦିନ ଲାଗିଥିଲା ।
8. ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ।
9. ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଉଛନ୍ତି ସଂସଦର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ।
10. ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
11, ଆମ ଦେଶରେ ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧୂ ଚୟନ ପରୋକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥାଏ ।
12. ଭାରତରେ ଜଣେ ମତଦାତାଙ୍କର ସର୍ବନିମ୍ନ ବୟସସୀମା ୨୧ ବର୍ଷ ରଖାଯାଇଛି ।
13. ଦେଶର ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଥ‌ିବା ବିଧାନସଭାର ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟମାନେ ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି ।
14. ବିଧାନ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
15. ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ୩୨୪ ଧାରାରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ପ୍ରଥା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
16. ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନରେ କ୍ଷମତାର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
17. ଭାରତରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଅଛି ।
18. ୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ଦ୍ବିତୀୟ ବୈଠକ ବସିଥିଲା ।

Answer:
1. x
2. x
3. x
4. x
5. x
6. x
7. ✓
8. ✓
9. ✓
10. ✓
11. x
12. x
13. x
14. x
15. x
16. ✓
17. ✓
18. x

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 2 ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

E. ‘କ ‘ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

E. ‘କ ‘ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।
Answer:
E. ‘କ ‘ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର । Answer

2.
E. ‘କ ‘ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର । Question 2
Answer:
E. ‘କ ‘ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର । Answer 2

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

୧ । ପପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନେ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କିପରି ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେଉଥିଲେ ?
Answer:

  • ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ କାମ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଓ ଭାରତୀୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅତ୍ୟାଚାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ ।
  • ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୋଟଦାନ ଅଧିକାର ନଥିଲା । ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରି ନିର୍ବାଚନ କର ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
  • ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ବସତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ।
  • ସେମାନେ ରାତି ନ’ଟା ପରେ ଘରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରୁ ନଥିଲେ କି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଦଚଲା ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିପାରୁ ନଥିଲେ ।
  • ସେମାନେ ରେଳଗାଡ଼ିର ପ୍ରଥମ ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ କୋଠରିରେ ଯାତ୍ରା କରିପାରୁ ନଥିଲେ । ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଶ୍ଵେତାଙ୍ଗମାନେ ‘କୁଲି’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଖ) ‘ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ’ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  • ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କଦ୍ବାରା ଭାରତରେ ସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଥମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା । ବିହାରର ଚମ୍ପାରନ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରଚଳିତ ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଜମିର କୋଡ଼ିଏ ଭାଗରୁ ତିନିଭାଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୀଳ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାପାଇଁ ଇଂରେଜ ବୃକ୍ଷରୋପଣକାରୀଙ୍କଦ୍ବାରା ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇ ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦରରେ ତାଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
  • ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ନୀଳର ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଇବାରୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ନୀଳ ଚାଷ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନ କରିବା ପାଇଁ ଜମିର ଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇ ଦିଆଗଲା ଓ ଅନେକ ବେଆଇନ ଟିକସ ଆଦାୟ କରାଗଲା । ଏହା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିବା ଚାଷୀମାନେ ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହେଲେ ।
  • ଚାଷୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ଅନୁଧ୍ୟାନ ନିମନ୍ତେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା ରାଜକୁମାର ଶୁକ୍ଳଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ୧୯୧୭ ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ ଚମ୍ପାରନ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ମୋତିହାରିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
  • ସେଠାକାର ଜିଲ୍ଲା ଅଧିକାରୀ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଓ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଇଥିବା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ, ମୁଜାହର ଭଲ୍ ହକ୍, ମହାଦେବ ଦେଶାଇ, ନରହରି ପାରିଖ୍ ଓ ଜେ.ବି. କୃପାଳିନୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉକ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଯେକୌଣସି ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ ।
  • ଶେଷରେ ସରକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଗଠିତ କମିଟିରେ ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କଲେ । ଫଳରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଛେଦ ହେଲା ଓ ଇଂରେଜ ମାଲିକଙ୍କଦ୍ବାରା ବେଆଇନ ଭାବେ ଆଦାୟ ଅର୍ଥର ଶତକଡ଼ା ୨୫ ଭାଗ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଫେରସ୍ତ କରାଗଲା ।

(ଗ) ଖେଡ଼ାଠାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ଫଳ କ’ଣ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଗୁଜରାଟସ୍ଥିତ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ରାଜସ୍ବ ବିଭାଗର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜମିର ସ୍ଵାଭାବିକ ଉତ୍ପାଦନ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ କମ୍ ହେଲେ ରାଜସ୍ବ ଦେୟ ପରିମାଣ କୋହଳ କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।
  • କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଖେଡ଼ାର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ରାଜସ୍ଵ ଭରଣା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହା ବିରୋଧରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସଙ୍ଗଠିତ କରିଥିଲେ ।
  • ଚାଷୀମାନେ ଖଜଣା ଦେୟକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ ଏବଂ ଏଥ‌ିପାଇଁ ଯେ କୌଣସି ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।
  • ଶେଷରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ରାଜସ୍ବ ଆଦାୟରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଜାରି କରି କେବଳ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଖଜଣା ଆଦାୟ କରିଥିଲେ ।
  • ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତାରେ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅସ୍ଵାସୀ ତଥା ଅହମ୍ମଦାବାଦର ଆଇନଜୀବୀ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଅନୁଗାମୀ ହୋଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଘ) ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ ଲୁଗା କାରଖାନା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ୱାରେ ଲୁଗାକଳଗୁଡ଼ିକର ମାଲିକମାନେ ପ୍ଲେଗ୍ ମହାମାରୀ ପାଇଁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଦେଉଥ‌ିବା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଭତ୍ତା ‘ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍’ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବାରୁ ଶ୍ରମିକ ଓ ମାଲିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ।
  • ଇଂରେଜ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଅନୁରୋଧକ୍ରମେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି କଳହରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କଲେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରିବୁନାଲ୍ ଗଠନ କରି ତାହାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଉଭୟଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ ।
  • କିନ୍ତୁ ମାଲିକମାନେ ଏଥରୁ ଓହରିଯାଇ ଶ୍ରମିକ ମଜୁରିର କୋଡ଼ିଏ ଭାଗ ବୃଦ୍ଧି ଘୋଷଣା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ପଇଁତିରିଶ ଭାଗ ମଜୁରି ବୃଦ୍ଧି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ ।
  • ମାଲିକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅହିଂସ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ନିଜେ ଏହାର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।
  •  ଦାବି ପୂରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏଥିରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମାଲିକମାନେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ମଜୁରି ପଇଁତିରିଶ ଭାଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ।
    ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ୱାରା ଗାନ୍ଧିଜୀ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ‘ସତ୍ୟାଗ୍ରହ’ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଆଣିପାରିଥିଲେ ।

(ଙ) ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ କ’ଣ ଏବଂ ଏହା ବିରୋଧରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ଭାରତରେ ବିଦ୍ରୋହ ଓ ବିପ୍ଳବାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁଦମନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିଚାରପତି ରାଓଲାଡ଼ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି କମିଟିର ସୁପାରିସ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହେଲା ତାହା ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
  • ଏହି ଆଇନ ବଳରେ ଯେ କୌଣସି ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ବିନା ବିଚାରରେ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା । ଫଳରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ସ୍ବାଧୀନତା କ୍ଷୁଣ୍ଣ ହେଲା ।
  • ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୧୯ ଫେବୃୟାରୀରେ ଏକ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କମିଟି ଗଠନ କରି ଏହି ଆଇନକୁ ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାଭିଭିକ ଉପାୟରେ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଏହାର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲେ ।
  • ବ୍ରିଟିଶ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାରେ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ବିରୋଧ ସତ୍ତ୍ବେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ ସଭ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ୧୯୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮ ତାରିଖରେ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ ଗୃହୀତ ହେଲା ।
  • ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୬ ତାରିଖ ଦିନ ଦେଶବାସୀ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରି ଉପବାସ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ଵାରା ହରତାଳ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୯ ତାରିଖରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ ।
    ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ।

୨ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର କେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ ଓ କ’ଣ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ ?
Answer:

  • ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନାଟାଲ୍ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ ।
  • ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲା ନାମକ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଓକିଲ ରୂପେ ଏକ ମୋକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିବାପାଇଁ ସେ ସେଠାକୁ ଯାଇଥଲେ ।

(ଖ) ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ସଚେତନ କରିବାପାଇଁ କରିବାପାଇଁ କ’ଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୋଧରେ ସଚେତନ କରିବାପାଇଁ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ‘ନାଟାଲ୍ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ’ ନାମକ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।
  • ଏହାଛଡ଼ା ସେ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବାପାଇଁ ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍’ ନାମକ ଏକ ସମ୍ବାଦପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଗ) ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:

  • ୧୯୦୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର ଏକ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ନିଜର ଅଙ୍ଗୁଳିଛାପ ଥ‌ିବା ପଞ୍ଜୀକୃତ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ସବୁ ସମୟରେ ନିଜ ସହିତ ବହନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କଲେ, ସେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଉକ୍ତ ଆଇନ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କଲେ ।
  • ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ’ଣ ?
Answer:

  • ବିହାରର ଚମ୍ପାରନ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଜମିର କୋଡ଼ିଏ ଭାଗରୁ ତିନି ଭାଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୀଳ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାପାଇଁ ଇଂରେଜ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣକାରୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା ।
  • ପୁନଶ୍ଚ ଇଂରେଜ ବୃକ୍ଷରୋପଣକାରୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦରରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପାଦିତ ନୀଳ ସେମାନଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଉଥିଲା ।

(ଙ) ନୀଳର ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଇବା ଫଳରେ ଚମ୍ପାରନ୍‌ରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ କିପରି ଶୋଷଣ କରାଗଲା ?
Answer:

  • ନୀଳର ଚାହିଦା ହ୍ରାସ ପାଇବା ଫଳରେ ଚମ୍ପାରନ୍‌ର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ନୀଳ ଚାଷ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ନ କରିବାପାଇଁ ଜମିର ଭଡ଼ା ବୃଦ୍ଧି କରିଦିଆଗଲା ।
  • ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ବେଆଇନ ଟିକସ ଆଦାୟ କରି ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରାଗଲା ।

(ଚ) ଖେଡ଼ା ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କ’ଣ ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ତତ୍‌କାଳୀନ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଉତ୍ପାଦନର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶରୁ କମ୍ ପରିମାଣର ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଲେ ଚାଷୀମାନଙ୍କର ରାଜସ୍ୱ ଦେୟ ପରିମାଣ କୋହଳ କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।
  • କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ରାଜସ୍ଵ ଭରଣା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହା ବିରୋଧରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

(ଛ) ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ ଲୁଗାକଳର ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର କାହିଁକି ମାଲିକମାନଙ୍କ ସହିତ କଳହ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ?
Answer:

  • ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ୱାରେ ଲୁଗାକଳଗୁଡ଼ିକର ମାଲିକମାନେ ପ୍ଲେଗ୍ ମହାମାରୀ ପାଇଁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ‘ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍’ ନାମରେ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭତ୍ତା ଦେଉଥିଲେ ।
  • କିନ୍ତୁ ମାଲିକମାନେ ଏହି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭତ୍ତା ଦେବା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବାରୁ ଶ୍ରମିକ ଓ ମାଲିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳହର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଜ) ‘ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ’ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଭାରତରେ ବିଦ୍ରୋହ ଓ ବିପ୍ଳବାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ବିଚାରପତି ରାଓଲାତ୍ରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହି କମିଟିର ସୁପାରିସରେ ପ୍ରଣୀତ ଆଇନକୁ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ କୁହାଯାଏ ।
  • ଏହି ଆଇନରେ ଯେ କୌଣସି ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ବିନା ବିଚାରରେ କାରାଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।

(ଝ) ‘ରାଓଲାଡ୍ ଆଇନ’ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଗଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ଆନିବେସାନ୍ତଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ନେତାମାନେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ?
Answer:
‘ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ’ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଗଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ଶ୍ରୀମତୀ ଆନିବେସାନ୍ତଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଦିସ ଏଦୁଲ୍‌ ୱାଚା, ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବାନାର୍ଜୀ, ତେଜ ବାହାଦୂର ସାହୁ ଓ ଶ୍ରୀନିବାସ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭଳି ନେତାଗଣ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।

(ଞ) ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ କାହିଁକି ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

  • ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୦ ତାରିଖରେ ଅମୃତସରଠାରେ ଦୁଇ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତା ଡ. ସତ୍ୟପାଲ ଓ ଡ. ସଇଫୁଦ୍ଦିନ୍ କିଚଲୁଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଗଲା । ସେମାନଙ୍କ ଗିରଫର ପ୍ରତିବାଦ ତଥା ବୈଶାଖୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବାପାଇଁ ଅମୃତସରର ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ଠାରେ ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୩ ତାରିଖରେ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ଏକ ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ ।
  • ପୂର୍ବରୁ ସହରରେ ସଭାସମିତି ର୍ନ କରିବାପାଇଁ ଘୋଷିତ ନିଷେଧାଜ୍ଞା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜନସାଧାରଣ ଅବଗତ ନଥିଲେ । ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଅମୃତସରର ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଡାୟାର୍ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚ୍ ନିରୀହ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଗୁଳିବର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଅନେକ ଲୋକ ମୃତାହତ ହୋଇଥିଲେ ।

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) ୧୮୯୪ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କଦ୍ଵାରା କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କଦ୍ବାରା ‘ନାଟାଲ୍ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ’ ନାମକ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଖ) ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍’ ସମ୍ବାଦପତ୍ର କିଏ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍’ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଗ) ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ କିଏ ‘ମହାତ୍ମା’ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ବିଶ୍ୱକବି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧିଙ୍କୁ ‘ମହାତ୍ମା’ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ।

(ଘ) କାହାର ନିମନ୍ତ୍ରଣକ୍ରମେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚମ୍ପାରନ୍ ଯାଇଥିଲେ ?
Answer:
ରାଜକୁମାର ଶୁକ୍ଳ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣକ୍ରମେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚମ୍ପାରନ୍ ଯାଇଥିଲେ ।

(ଙ) ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନରେ କିଏ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ?
Answer:
ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଇନ୍ଦୁଲାଲ ଯାଜ୍ଞକ୍ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ।

(ଚ) ‘ପ୍ଲେଗ ବୋନସ୍’ କ’ଣ ?
Answer:
ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍ୱାରେ ଲୁଗାକଳଗୁଡ଼ିକର ମାଲିକମାନେ ପ୍ଲେଟ୍ ମହାମାରୀ ପାଇଁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଦେଉଥ‌ିବା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭତ୍ତାକୁ ‘ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍’ କୁହାଯାଉଥିଲା ।

(ଛ) ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ କେବେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଜାଲିଆନାଓ୍ବାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସ ୧୩ ତାରିଖରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଜ) ଜେନେରାଲ ଡାୟାର୍ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଜେନେରାଲ ଡାୟାର୍ ଅମୃତସରର ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ।

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଝ) ‘କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଭାରତୀୟମାନେ ସରକାରଙ୍କର ପୈଶାଚିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାପ’’– ଏହା କିଏ କହିଥିଲେ ?
Answer:
‘‘କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଭାରତୀୟମାନେ ସରକାରଙ୍କର ପୈଶାଚିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାପ’– ଏହା ଗାନ୍ଧିଜୀ କହିଥିଲେ ।

(ଞ) ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁ ଉପାଧ୍ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ‘କାଇଜର୍‌-ଇ-ହିନ୍ଦ୍’ ଉପାଧ୍ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

୪ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ ।

(କ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ନିଜର ଅଙ୍ଗୁଳିଛାପ ଥିବା ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ରକୁ ସବୁ ସମୟରେ ବହନ କରିବା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର କେବେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ?
(i) ୧ ୮୯୪
(ii) ୧୯୦୬
(iii) ୧୯୦୮
(iv) ୧୯୧୩
Answer:
(ii) ୧୯୦୬

(ଖ) ଚାଷୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ୧୯୧୭ ଏପ୍ରିଲ୍‌ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ?
(i) ଖେଡ଼ା
(ii) ମୋତିହାରି
(iii) ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍
(iv) ଅମୃତସର
Answer:
(ii) ମୋତିହାରି

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

(ଗ) ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତାରେ ପ୍ରଭାବିତ କିଏ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଅନୁଗାମୀ ହୋଇଥିଲେ ?
(i) ରାଜକୁମାର ଶୁକ୍ଳ
(ii) ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ
(iii) ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ
(iv) ଇନ୍ଦୁଲାଲ୍ ଯାଞ୍ଜିକ୍
Answer:
(iii) ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ

(ଘ) ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ କେବେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮
(ii) ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୬
(iii) ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୦
(iv) ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୩
Answer:
(i) ୧୯୧୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮

(ଙ) ଜାଲିଆନାଓ୍ବାଲାବାଗ୍ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(i) ମୁମ୍ବାଇ
(ii) ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍
(iii) ଅମୃତସର
(iv) ଲାହୋର
Answer:
(iii) ଅମୃତସର

BSE Odisha 10th Class History Solutions Chapter 1 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ

୫। ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ‘ତୁମ ପାଇଁ କାମ’’ଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 1 ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 1 ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Political Science Solutions Chapter 1 ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ

୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଗୋଆ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  • ୧୯୬୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୧୯ ତାରିଖ ଦିନ ଗୋଆ, ଡାମନ ଓ ଡିଉ ଭାରତରେ ମିଶିଲା ।
  • ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଦୀର୍ଘ ୪୫୦ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ।
  • ଭାରତ ସହିତ ମିଶିବା ପରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଥମେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
  • ୧୯୮୭ ମସିହାର ଗୋଆ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ ବଳରେ ୧୯୮୭ ମସିହା ମେ ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେଏକ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।

(ଖ) ‘କ’ ଶ୍ରେଣୀର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:

  • ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ପରିଶିଷ୍ଟରେ ସୂଚିତ ତାଲିକା ଅନୁସାରେ ନଅଗୋଟି ରାଜ୍ୟକୁ ‘କ’ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହିସବୁ ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ମୁଖ୍ୟଭାବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ବାରା ନିଯୁକ୍ତ ଜଣେ ଜଣେ ରାଜ୍ୟପାଳ ରହିଲେ ।
  • ଏହି ନଅ ଗୋଟି ପ୍ରଦେଶ ପ୍ରାକ୍ତନ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନାଧୀନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା ।
  • ୧୯୫୦ ମସିହାର ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାପରେ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ‘କ’ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ।
  • ସେହି ‘କ’ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ଆସାମ, ବିହାର, ବମ୍ବେ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ମାଡ୍ରାସ, ଓଡ଼ିଶା, ପଞ୍ଜାବ, ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରଦେଶ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ।

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 1 ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ

(ଗ) ଦିଲ୍ଲୀ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

  • ୧୯୮୭ ମସିହାଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୯୨ ମସିହାଠାରୁ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି ।
  • ୧୯୯୨ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୧ ତାରିଖ ଦିନଠାରୁ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୨୩୯(କ) (କ) ଓ ୨୩୯(କ) (ଖ), ଏବଂ ୬୯ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବଳରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗ କରାଯାଇ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ‘‘ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ’’ର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି ।
  • ୧୯୯୩ ମସିହା ପରଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିଧାନସଭା ଓ ଗୋଟିଏ ମନ୍ତ୍ରିପରିଷଦର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।
  • କେବଳ ରାଜ୍ୟ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ତିନୋଟି ବିଷୟ; ଯଥା – ଆଇନ ଓ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳାରକ୍ଷା, ପୋଲିସ୍ ଓ ଜମିଜମା ବିଷୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କ୍ଷମତା ଦିଲ୍ଲୀ ବିଧାନସଭାର ଅଛି ।
  • ଦିଲ୍ଲୀର ଶାସନମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଜଣେ ଉପରାଜ୍ୟପାଳ ବା ଲେଫ୍‌ଟନନାଣ୍ଡ ଗଭର୍ଣ୍ଣର

(ଘ) ଭାଷାଭିତ୍ୟିକ ପ୍ରଦେଶ ଆୟୋଗର କେଉଁମାନେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆୟୋଗର ସୁପାରିସ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

  • ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ‘ଭାଷାଭିଭିକ ପ୍ରଦେଶ ଆୟୋଗ’ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।
  • ଏହି ଆୟୋଗ ଗଠନ ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ସୁପାରିସ କରିଥିଲା ।
  • ଏଥରେ ଯେଉଁ ତିନିଜଣ ସଦସ୍ୟ ରହିଲେ, ସେମାନେ ହେଲେ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ, ସର୍ଦାର ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଓ ପଟ୍ଟାଭି ସୀତାରାମାୟା ।
  • ଏହି ଆୟୋଗ ଭାଷାଭିଭିକ ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ବିରୋଧୀ ଥିଲା ସତ, ମାତ୍ର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଦିଗରେ ଆୟୋଗର

୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ପଣ୍ଡିଚେରୀ / ପୁଡୁଚେରୀର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।
Answer:

  • ୧୯୬୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ପଣ୍ଡିଚେରୀ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
  • ୧୯୭୪ ମସିହାଠାରୁ ଏଠାରେ ଏକ ବିଧାନସଭା ଓ ମନ୍ତ୍ରିପରିଷଦର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଇଛି । ଏହାର ଶାସନମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଜଣେ ଉପରାଜ୍ୟପାଳ ବା ଲେଫ୍‌ଟନନାଣ୍ଡ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ।

BSE Odisha 10th Class Political Science Solutions Chapter 1 ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ

(ଖ) ‘ଖ’ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:

  • ‘ଖ’ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାଞ୍ଚଗୋଟି ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।
  • ‘ଖ’ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଶାସନମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ‘ରାଜ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ’ କୁହାଯାଉଥିଲା ।

(ଗ) ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ?
Answer:

  • ୨୦୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ ତାରିଖରେ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଆଇନ ୨୦୧୯ ଅନୁସାରେ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରକୁ ବିଭାଜନ କରାଯାଇଥିଲା ।
  • ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖ ନାମକ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଗଠିତ ହୋଇଛି । ଫଳରେ ଆମ ଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସଂଖ୍ୟା ୭ରୁ ୯ କୁ ବୃଦ୍ଧିପାଇଛି ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 10 Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ଉପକ୍ରମ (Introduction) :

  • ଅଧୂକ । ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧ, ଆସବାବପତ୍ର, କୋଇଲା, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍, ପଲିମର ଇତ୍ୟାଦିରେ କାର୍ବନ ଅନ୍ୟ ମୌଳିକ ସହିତ ମିଶି ରହିଥାଏ ।
  • ସମସ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ପଦାର୍ଥରେ କାର୍ବନ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ।
  • କାର୍ବନ ଏକ ଅଧାତୁ ମୌଳିକ ଓ ଏହାର ପ୍ରତୀକ C ।
  • ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଓ ଗ୍ରୁପ୍ 14 ରେ କାର୍ବନ ଅବସ୍ଥିତ ।
  • କାର୍ବନ ଚତୁଃ ସଂଯୋଜୀ ।
  • ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ବନର ପରିମାଣ ଅତି ଅଳ୍ପ ।
  • ଖଣିଜ ରୂପରେ (କାର୍ବୋନେଟ୍, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କାର୍ବୋନେଟ୍, କୋଇଲା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିମରୂପେ) ଭୂପୃଷ୍ଠରେ କାର୍ବନର ପରିମାଣ ହେଉଛି ମାତ୍ର 0.02% ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ଼ର ପରିମାଣ 0.03% |

→ କାର୍ବନରେ ବନ୍ଧ – ସହସଂଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧ (Bonding in Carbon – The Covalent Bond) :
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ (Electrovalent Bond) :

  • ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଜ୍ୟ ଯୌଗିକ ବା ଆୟନିକ ଯୌଗିକ ଗଠନ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରମାଣୁକୁ ଏକ ବା ଏକାଧ୍ଵ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଫଳରେ ବନ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
  • ଏ ପ୍ରକାର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣରେ ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ତ୍ୟାଗ କରି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପରମାଣୁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜର ଅଷ୍ଟକ ସୂତ୍ର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାନ୍ତି ।
  • ଫଳରେ ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜିତ କାଟାୟନ ଓ ବିଯୁକ୍ତ ଏନାୟନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଦୃଢ଼ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଆକର୍ଷଣ ଦ୍ବାରା ସନ୍ଧି ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧ ବା ଆୟନିକ୍ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରନ୍ତି ।
  • ଏହି ବନ୍ଧଦ୍ବାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଯୌଗିକକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଂଯୋଜ୍ୟ ଯୌଗିକ ବା ଆୟନିକ୍ ଯୌଗିକ କହନ୍ତି ।
    • ଆୟନିକ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ଅତି ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ ।
    • ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରବଣରେ କିମ୍ବା ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରନ୍ତି ।
    • ବିଦ୍ୟୁତ ସଂଯୋଗ୍ୟ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଜଳରେ ଦ୍ରବଣୀୟ ଏବଂ କିରୋସିନି, ପେଟ୍ରୋଲ ଆଦି ଦ୍ରାବକରେ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ଅଟନ୍ତି ।
      କାର୍ବନର କେତୋଟି ଯୌଗିକର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ
      BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-1
  • (iv) ସାରଣୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ବହୁତ୍ କମ୍ କାରଣ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ବେଶୀ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ ।
  • (v) କାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷଭାବରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ । କାରଣ ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ବନ୍ଧ କୌଣସି ଆୟନ ସୃଷ୍ଟିକରେ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ କାର୍ବନ ସର୍ବଦା ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରେ :

  • କାର୍ବନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 6 ଓ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା K(2) ଓ L(4) ।
  • ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଣାଲଗା ବୁଝାଇବାକ୍ତ ପେଗୁଡ଼ିକର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ରାରେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ରହିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଅର୍ଥାତ୍ ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟଗ୍ୟାସର ସଂରଚନା ଲାଭ କରିବାର ପ୍ରୟାସ କରେ ।
  • ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ ହିଲିୟମ୍‌ର K କକ୍ଷରେ 2ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଓ ଅନ୍ୟ ଇଲେକଟ୍ରନ୍ ଅଛି । ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ବହିଃସ୍ଥ କକ୍ଷରେ 8ଟି
  • ବାହ୍ୟତମ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଗ୍ରହଣ ବା ତ୍ୟାଗକରି ମୌଳିକ ଗୁଡ଼ିକ ଆୟନିକ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟିକରେ ।
  • କାର୍ବନର ବହିଃସ୍ଥ କକ୍ଷରେ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଅଛି । ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା ଧାରଣ କରିବାପାଇଁ ଚାରୋଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ତ୍ୟାଗକରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରୋଟନ ଥିବା ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ କଷ୍ଟକର ।
  • ଯଦି କାର୍ବନ ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତା ତେବେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ସମସ୍ୟା ହୁଅନ୍ତା ।
    • C ଏନାୟନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାପାଇଁ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ଟି ପାଇଁ 10ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଅର୍ଥାତ୍ 4ଟି ଅଧ‌ିକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ଆୟତ୍ତରେ ରଖ୍
    • C+ କାଟାୟନ ସୃଷ୍ଟିକରିବାକୁ ହେଲେ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ତ୍ୟାଗକରିବା ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ବନ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସରୁ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନକୁ ଅପସାରଣ କରିବାପାଇଁ ବହୁତ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦରକାର ହେବ କାରଣ କାର୍ବନ କାଟାୟନ ଗଠନ ହେବାପାଇଁ କେବଳ 2ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନକୁ ଧରି ରଖୁବ । ଏହାର ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସରେ ଟି ପ୍ରୋଟନ ଥ‌ିବାରୁ ତାଠାରୁ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଦୂରେଇ ନେବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦରକାର ।
  • ତେଣୁ କାର୍ବନ ଏହାର ସଂଯୋଜକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ କାର୍ବନର ପରମାଣୁ ସହ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମୌଳିକର ପରମାଣୁ ସହ ସହଭାଜନ (sharing) ଦ୍ଵାରା ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଉଭୟଙ୍କର ପରମାଣୁକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ ସଂରଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ । ଦୁଇ ପରମାଣୁ ମଧ୍ଯରେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସହଭାଜନ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ବନ୍ଧକୁ ସହ ସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ କୁହାଯାଏ ।

→ ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧର ପ୍ରକାରଭେଦ :
ସହ ସଂଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧ ତିନି ପ୍ରକାରର ।

  • ଏକ ବନ୍ଧ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସହ ପରସ୍ପର ଭାଗକରିଥାନ୍ତି, ଫଳରେ ଗୋଟିଏ ବନ୍ଧ ଗଠିତ ହୁଏ । ଉଦାହରଣ : ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଅଣୁ (H2) ।
  • ଦ୍ଵିବନ୍ଧ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ଭାଗକରି ଦୁଇଟି ବନ୍ଧ ଗଠନ କରନ୍ତି । ଉଦାହରଣ : ଅକ୍‌ସିଜେନ ଅଣୁ (O2 ) ।
  • ତ୍ରିବନ୍ଧ : ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁ ତିନୋଟି ଲେଖାଏଁ ଇଲେକଟ୍ରନ୍ ଭାଗ କରିବାଦ୍ଵାରା ତ୍ରି-ବନ୍ଧ ଗଠିତ ହୁଏ । (N2) ।

→ (a) ଏକ ବନ୍ଧଥ‌ିବା ଅଣୁ :
ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଅଣୁ :

  • ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 1 ।
  • ଏହାର K – କକ୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍‌ ଟ୍ରନ ରହିଛି ।
  • K-କକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାପାଇଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଦରକାର ।
  • ଗୋଟିଏ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ ଦୁଇଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଗୁଡ଼ିକୁ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ କରନ୍ତି ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-2
  • ଫଳରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ଏହାଦ୍ୱାରା ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ ପରମାଣୁ ହିଲିୟମ୍‌ର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା ଧାରଣ କରେ ।
  • ସଂଯୋଜକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ପାଇଁ ଡଟ୍ ( · ) କିମ୍ବା ଛକି (x) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
  • ସହଭାଜିତ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଯୁଗଳ (shared pair of electrons) ଦୁଇଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
  • ଗୋଟିଏ ଏକ ବନ୍ଧକୁ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡ (– ) ଦ୍ବାରା ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-3

→ କ୍ଲୋରିନ୍ ଅଣୁ:

  • କ୍ଲୋରିନ୍‌ର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 17 ଅଟେ ।
  • ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା 2, 8, 7 1
  • ପ୍ରତି କ୍ଲୋରିନ୍‌ ପରମାଣୁର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ 7ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ଥିବାରୁ ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି କ୍ଲୋରିନ୍ ପରମାଣୁ ପରସ୍ପର ନିକଟତର ହୁଅନ୍ତି ।
  • ଉଭୟଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଭାଜିତ ହୁଅନ୍ତି ।
  • ସହଭାଜିତ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ଯୁଗଳରେ ଉଭୟ କ୍ଲୋରିନ୍ ପରମାଣୁ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ୍‌ ସମ୍ମିଳିତ ପ୍ରଭାବରେ ରହିଥାଏ ।
  • ଏହି ସମ୍ମିଳିତ ପ୍ରଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆକର୍ଷଣ ବଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଲୋରିନ୍ ପରମାଣୁ ସହଭାଜନ ଫଳରେ ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ରର ସଂରଚନା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-4

→ (b) ଦ୍ଵିବନ୍ଧ ଥ‌ିବା ଅଣୁ:

  • ଅକସିଜେନ୍‌ର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 8 ଓ ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ସଂରଚନା 2, 6 1
  • ଗୋଟିଏ ଅକ୍‌ସିଜେନ ପରମାଣୁର L କକ୍ଷରେ ଚୈ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଅଛି ।
  • ଏହା ଅକ୍ଳେଟ୍ ପୂରଣ କରିବାପାଇଁ ଆଉ 2ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ।
  • ତେଣୁ ପ୍ରତି ଅକ୍ସିଜେନ୍ ର ପରମାଣୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅକ୍‌ସିଜେନର ପରମାଣୁସହିତ ଦୁଇଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଭାଗ (share) କରିଥାଏ ।
  • ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍‌ସିଜେନ ପରମାଣୁଦ୍ଵାରା ମିଳୁଥ‌ିବା ଇଲେକ୍‌ ଟ୍ରନ ଦୁଇଟି ସହଭାଜିତ ଇଲେକ୍‌ ଟ୍ରନ ଯୁଗଳ ହେଇଥାଏ
  • ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ବିବନ୍ଧ ଗଠନହେଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-5

→ (c) ତ୍ରିବନ୍ଧ ଥ‌ିବା ବନ୍ଧ :
ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ :

  • ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 7 ଓ ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ସଂରଚନା 2, 5 1
  • ଅକ୍ଟୋଟ୍ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ତିନୋଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଦେଇଥାଏ ।
  • ସହଭାଗୀ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଯୁଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରତି ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ଅଣୁରେ ତିନୋଟି ସହଭାଗୀ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଯୁଗଳପାଇଁ ପ୍ରତି ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁ ତିନୋଟି ଇଲେକଟ୍ରନ ଦେଇଥାଏ ।
  • ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ପରମାଣୁ ମଧ୍ଯରେ ତ୍ରିବନ୍ଧ ଗଠନ ହେଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ଏମୋନିଆ ଅଣୁବ ଗଠନ :

  • ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍‌ର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 7 ଓ ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା 2, 5 |
  • ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ବହିଃସ୍ଥ କକ୍ଷରେ 5 ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଅଛି । ଏହା ଅକ୍ଳେଟ୍ ପୂରଣ ପାଇଁ ଆହୁରି 3ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଛି । ଯାହାଫଳରେ ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ Neର ସଂରଚନା ଧାରଣ କରିପାରିବ ।
  • ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 1 ଓ ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା K(1) । ଆଉ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ହେଲେ ତାହା ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍ He ର ସଂରଚନା ଧାରଣ କରିବ ।
  • ଅକ୍ଳେଟ୍ ପୂରଣ ପାଇଁ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ତାହାର ବହିଃସ୍ଥ କକ୍ଷରେ 3ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସହିତ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ତିନୋଟିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସହଭାଗିତାରେ N – H ଏକ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରନ୍ତି ।
  • ନୀଇଟ୍ରୋଜେନ୍‌ର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ କୌଣସି ବନ୍ଧ ଗଠନରେ ଭାଗ ନ ନେଇ ସେହିପରି ରହିଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-6

→ ମିଥେନ୍‌ ଅସୁର ଗଠନ :

  • ମିଥେନ କାର୍ବନର ଏକ ଯୌଗିକ ଓ ଏହାର ସଂକେତ CH4
  • ଏହା ଇନ୍ଧନରୂପେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ଜୈବ ଗ୍ୟାସ (Biogas) ଓ ସଂଚାପିତ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ (Compressed Natural Gas ବା CNG)ର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ।
  • କାର୍ବନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ 6 ଓ ଏହାର ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ସଂରଚନା K(2), L(4) ।
  • ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ । ଏବଂ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ସଂରଚନା K(1) । ଏହା ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ସଂରଚନା ଲାଭ କରିବାପାଇଁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ୍‌ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ ।
  • କାର୍ବନର ଚାରୋଟି ସଂଯୋଜକ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ରହିଛି । ନିକଟତମ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ ସଂରଚନା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ବନ ଏହି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଗୁଡ଼ିକୁ 4ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ସହିତ ଭାଗ କରିଥାଏ ।
  • ଅକ୍ଟୋଟ୍ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ବନ ଏହି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରୋଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ସହିତ ଭାଗ କରିଥାଏ ଫଳରେ C – Hର ଏକ ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ଗଠିତ ହୁଏ ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-7
  • C – H ବନ୍ଧ ଏକ ସମତଳରେ ରହନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହା ଟେଟ୍ରାହେନ୍ଦ୍ରର ଚାରିକୋଣ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇଥାନ୍ତି । ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣ:

→ ସତଫପୋଇ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକର ଖୁଣ :

  • ସହ ସଂଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧଦ୍ବାରା ଗଠିତ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକର ଅଣୁର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଶକ୍ତ ବନ୍ଧ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଆନ୍ତଃଅଣୁକ (Intermolecular) ବଳ କମ୍ ଥାଏ ।
  • ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ଯୌଗିକଗୁଡ଼କର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ କମ୍ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କୁପରିବାହୀ । କାରଣ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଦୁଇ ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିତ ଭାବେ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଭାଗ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ କଣିକାମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନଥାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ଜାଇଁ ନବ ବିଭିନ୍ ରୂପ (Allotropes of Carbon):

  • ପ୍ରକୃତିରେ କାର୍ବନ ମୌଳିକ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ମିଳିଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ରାସାୟନିକ ପ୍ରକୃତି ସମାନ , ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୌତିକ ପ୍ରକୃତି ପୃଥକ୍ ଅଟେ ।
  • ଉଭୟ ହୀରା ଓ ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏ ଦୁଇଟିରେ କାର୍ବନ-କାର୍ବନ
  • ହୀରାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏକ ଦୃଢ଼ ତ୍ରିବିମୀୟ (three-dimensional) ସଂରଚନା ଗଠନ କରେ ।
  • ଗ୍ରାଫାଇଟ୍‌ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ସହିତ ଏକ ସମତଳରେ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏକ ଷଡ଼ଭୁଜୀୟ ବିନ୍ୟାସ (Hexagonal array) ଦେଇଥାଏ । ଏହି ବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଦ୍ଵିବନ୍ଧ । ତେଣୁ କାର୍ବନର ଯୋଗ୍ୟତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଷଡ଼ଭୁଜୀୟ ବିନ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ସ୍ତର ଉପରେ ଆଉ ଏକ ସ୍ତର ଏହିପରି ଅନେକ ସ୍ତର ରହିବାଦ୍ଵାରା ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ସଂରଚନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-8
  • ଏହି ଦୁଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଂରଚନା ଫଳରେ ହୀରା ଓ ଗ୍ରାଫାଇଟ୍‌ର ଭୌତିକ ଧର୍ମ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ଯଦିଓ ସେ ଦୁଇଟିର ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ସମାନ ।
  • ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହୀରା ସବୁଠାରୁ ବେଶି ଶକ୍ତ । ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ହେଉଛି କୋମଳ (Smooth) ଏବଂ ହାତରେ ଧରିଲେ ଚିକ୍କଣ ବା ତେଲିଆ ଜଣାପଡ଼େ।
  • ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ଅଧାତୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରେ ।
  • ଅତି ଉଚ୍ଚ ଚାପ ଓ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିଶୁଦ୍ଧ କାର୍ବନରୁ ହୀରା ସଂଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହି ସଂଶ୍ଲେଷିତ ହୀରାଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ, ଅନ୍ୟଥା ପ୍ରାକୃତିକ ହୀରାଠାରୁ କୌଣସି ଗୁଣରେ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ ।
  • କାର୍ବନର ଆଉ ଏକ ରୂପ ହେଉଛି ଫୁଲେରିନ୍‌ । ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା କାର୍ବନର ଏହି ରୂପଟି ହେଲା, C-60, ଯେଉଁଥରେ କାର୍ବନ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଫୁଟ୍‌ବଲ ଆକାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସ୍ଥପତି ବକ୍‌ମିନ୍‌ଷ୍ଟର ଫୁଲର୍ (Buckminster Fuller)ଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିବା ଭୂପରିମାଣ ବିଦ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗମ୍ବୁଜ (Geodesic dome) ପରି ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଅଣୁକୁ ଫୁଲେରିନ୍‌ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

→ କାର୍ବନର ସଂବଂ ଗୁଣଧାର1 ପ୍ରକୃତି (Versatile Nature of Carbon) :

  • ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅନେକ ଜିନିଷରେ କାର୍ବନ ଅଛି ।
  • ଆମେ ନିଜେ କାର୍ବନ ଯୌଗିକରେ ଗଠିତ ହୋଇଛୁ ।
  • କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ତିନି ନିୟୁତ (million)ରୁ ଅଧ୍ଵ ।
  • ସହ ସଂଯୋଗ୍ୟ ବନ୍ଧର ପ୍ରକୃତି କାର୍ବନକୁ ବହୁସଂଖ୍ୟାର ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥାଏ ।
  • କାର୍ବନ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର କାରଣ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା

→ କାଟିନେସନ :

  • କାର୍ବନ ଅନ୍ୟ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ସହିତ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରି ବୃହତ୍ ଅଣୁ ସୃଷ୍ଟିକରିବା ପାଇଁ ଅନନ୍ୟ ସାମର୍ଥ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ଗୁଣକୁ କାଟିନେସ୍‌ କୁହାଯାଏ ।
  • ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ କାର୍ବନର ଦୀର୍ଘ ଶୃଙ୍ଖଳ (Long chain), କାର୍ଟନର ଶାଖାଯୁକ୍ତ ଶୃଙ୍ଖଳ କିମ୍ବା କାର୍ବନ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକର ଚକ୍ରୀୟ ସଜ୍ଜା ହୋଇପାରେ।
  • କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଗୁଡ଼ିକ ଏକ-ବନ୍ଧ, ଦ୍ୱି-ବନ୍ଧ ବା ତ୍ରି-ବନ୍ଧ ଦ୍ଵାରା ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ବନ୍ଧ ଗଠନକୁ ନେଇ କାର୍ବନ ଯୌଗିକକୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ
  • କରାଯାଏ; ଯଥା— ପୃକ୍ତ ଯୌଗିକ ଓ ଅପୃକ୍ତ ଯୌଗିକ । କାର୍ବନ ଯୌଗିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ କେବଳ ଏକ-ବନ୍ଧ ଦ୍ଵାରା ଅନ୍ୟ ପରମାଣୁ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ତାହାକୁ ପୃକ୍ତ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ ।
  • ଯେଉଁ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ବନ-କାର୍ବନ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍‌ବନ୍ଧ କିମ୍ବା ତ୍ରିବନ୍ଧ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅପୃକ୍ତ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ । ଉଭୟ କାର୍ବନ ଓ ସିଲିକନ୍‌ର ବହିଃସ୍ଥ କକ୍ଷରେ 4ଟି ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ କାର୍ବନର କାଟିନେସନ୍ ଗୁଣ ଅଧ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ ।
  • କାର୍ବନ ଶହ ଶହ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟିକରେ । କିନ୍ତୁ ସିଲିକନ୍‌ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସହ ମିଶି ଯେଉଁ ଯୌଗିକ ଗଠନ କରେ ତାହା କେବଳ ସାତ କିମ୍ବା ଆଠଟି ସିଲିକନ୍ ପରମାଣୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ।
  • କାର୍ବନ-କାର୍ବନ ବନ୍ଧ ଖୁବ୍ ଶକ୍ତ, ତେଣୁ ତାହା ସ୍ଥାୟୀ ( stable)

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ (i) ଚତୁଃସଂଯୋଜୀ:
କାର୍ବନର ଯୋଗ୍ୟତା ଚାରି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା କାର୍ବନର ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି ପରମାଣୁ କିମ୍ବା ଏକ ଯୋଗ୍ୟତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ ମୌଳିକର ପରମାଣୁ ସହ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥାଏ ।
ଅନ୍ୟ ମୌଳିକ ଯଥା – ଅକ୍‌ସିଜେନ୍, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, ସଲଫର୍‌, କ୍ଲୋରିନ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସହ କାର୍ବନ୍‌ର ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ସୁନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ (specific) ଧର୍ମ ରହିଥାଏ । ଏହି ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଅଣୁରେ ଥ‌ିବା କାର୍ବନ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ମୌଳିକଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।

→ (iii) ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରିବା ପ୍ରୟାସ:
କାର୍ବନର ପରମାଣୁର ଆକାର ଛୋଟ ହେତୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରେ ।
ସହଭାଜିତ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଯୁଗଳକୁ ଶକ୍ତଭାବରେ ଧରି ରଖୁବା ପାଇଁ ଏହା ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ୍‌ ସମର୍ଥ କରିଥାଏ ।

→ (iv) ଆଇସୋମେରିଜିମ୍ :
ଯେଉଁ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଏକା ଅଣୁ ସଙ୍କେତ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ଅଣୁ ଭିତରେ ପରମାଣୁ ସଜ୍ଜା ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ହୋଇଥାଏ ସେହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରଚନାତ୍ମକ ଆଇସୋମର କୁହାଯାଏ ।

→ ଉଦାହରଣ :
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-9
ଅନେକ ଯୌଗିକରେ ସମାନ ଅଣକାର୍ବନ କିମ୍ବା ପରମାଣୁପୁଞ୍ଜ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇରହିଥାଏ । ଆରମ୍ଭରେ ଏହିସବୁ ଯୌଗିକରେ ସମାନ ଅଣକାର୍ବନ କିମ୍ବା ପରମାଣୁ ପୁଞ୍ଜ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇରହିଥାଏ, ଆରମ୍ଭରେ ଏହିସବୁ ଯୌଗିକ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦାର୍ଥରୁ ନିଷ୍କାସିତ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଧାରଣାଥିଲା ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଜୀବନ୍ତ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରେ । ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ଭୋଲର୍ (Friedrich Wohler) 1828 ମସିହାରେ ଏମୋନିୟମ୍ ସିଆନେଟ୍‌ରୁ ୟୁରିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଏହାକୁ ଖଣ୍ଡନ (disprove) କରିଥିଲେ ।
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-10

→ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ (Hydrocarbon):

  • ଯେଉଁ ସବୁ କାର୍ବନ ଯୌଗିକରେ କେବଳ କାର୍ବନ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ରହିଛି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାର; ଯଥା – ପୃକ୍ତ ଓ ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକ ।
  • ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନକୁ ଆଲ୍‌କେନ୍ (Alkane) କୁହାଯାଏ ।
  • ଯେଉଁ ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନରେ ଏକ ବା ଅଧିକ ଦ୍ବି-ବନ୍ଧ ଥାଏ ତାକୁ ଆଲ୍‌କିନ୍ (Alkene) କୁହାଯାଏ ।
  • ଏକା ବା ଅଧୂକ ତ୍ରିବନ୍ଧ ଥ‌ିବା ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନକୁ ଆଲକାଇନ୍ (Alkyne) କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ :

  • ଯେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ବନ କାର୍ବନ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ
  • ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ ।
  • ଏହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି ପରମାଣୁସହ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରିଥାଏ ।
  • ସରଳତର ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ହେଉଛି, ମିଥେନ୍ (CH4), ଇଥେନ୍ (C2H6) |
  • କାର୍ବନ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବନ୍ଧ ସହ ଏକା ସଙ୍ଗରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଉ । C – C
  • ପ୍ରତି କାର୍ବନ ପରମାଣୁର ବାକି ତିନୋଟି ଯୋଗ୍ୟତା ଅସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି । ତେଣୁ ପ୍ରତି କାର୍ବନକୁ ତିନୋଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁ ସହ ବନ୍ଧ କରାଯାଉ ।

→ ଇଥେନ୍ (CH )ର ଗଠନ :
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-11
ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ବେଶି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ନୁହେଁ । ପୃକ୍ତ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଙ୍କେତ CnH2n+2

→ ଅପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ :
ଯେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକରେ କାର୍ବନ-କାର୍ବନ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ବି-ବନ୍ଧ କିମ୍ବା ତ୍ରି-ବନ୍ଧ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଯୌଗକଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ବନ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରି ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଜନ କ୍ଷମତା ଉପଯୋଗ କରୁ ନ ଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅପୃକ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

(i) ଆଲ୍‌କିନ୍ : ଯେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର କାର୍ବନ କାର୍ବନ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ବନ୍ଧ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲ୍‌କିନ୍ କୁହାଯାଏ ।

ଉଦାହରଣ :
ଏଥୁନ୍ (C2H4), ପ୍ରୋପିନ୍ (C3H5), ବ୍ୟୁଟିନ୍ (C4H8) ଇତ୍ୟାଦି ।

(ii) ଆଲ୍‌କାଇନ୍ :
ଯେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ବନ କାର୍ବନ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଲେଖାଏଁ ବନ୍ଧ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲ୍‌କାଇନ୍ କୁହାଯାଏ ।
( – C = C -)

→ ଉଦାହରଣ :

  • ଇଥାଇନ୍ (C2H2), ପ୍ରୋପାଇନ୍ (C3H4), ବ୍ୟୁଟାଇନ୍ (C4H8) ଇତ୍ୟାଦି ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-12
  • ଅପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ ଗୁଡ଼ିକ ପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ।
  • ଦ୍ବି-ବନ୍ଧଥ‌ିବା ଅପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଂକେତ : CnH2n
  • ଯେଉଁ ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନରେ ଏକ ବା ଅଧୂକ ତ୍ରିବନ୍ଧ ଥବ ସେହି ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନକୁ ଆଲକାଇନ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଙ୍କେତ : CnH2n-2

(i) ଇଥାଇନ୍ (C2H2)ର ଗଠନ :
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-13

(ii)
ପ୍ରୋପାଇନ୍ (C3H4)ର ଗଠନ :
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-14

→ ଶୃଙ୍ଖଳ, ଶାଖା ଏବଂ ଚକ୍ରାକାର (Chains, Branches & Rings) :

→ (a) ସଳଖ ଚେନ୍ ବା ଶୃଙ୍ଖଳ ଯୁକ୍ତ ଯୌଗିକ :
ଯେଉଁ ଆଲକେନ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ତିନୋଟି କିମ୍ବା କମ୍ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଶାଖା ଗଠନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
(i) ମିଥେନ୍ , ଇଥେନ୍ ଓ ପ୍ରୋପେନ୍ ଯଥାକ୍ରମେ 1, 2 ଓ 3 କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ରହିଥ‌ିବା କାର୍ବନ ଯୌଗିକ । କାର୍ବନ ପରମାଣୁର ଏହିଭଳି ଚେନ୍ ବା ଶୃଙ୍ଖଳ ଚେନ୍‌ରେ ବହୁସଂଖ୍ୟକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ରହିପାରିବ ।
କାର୍ବନ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଜେନର ପୃକ୍ତ ଯୌଗିକର ସଙ୍କେତ ଓ ସଂରଚନା
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-15

→ (b) ଶାଖାଯୁକ୍ତ ପୌଟିଜ :
ବ୍ଲ୍ୟୁଟେନ୍ (C4H10 ) ର ସଂରଚନା:
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-16

ଯେଉଁ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଏକା ଅଣୁ ସଙ୍କେତ ସମାନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଅଣୁଭିତରେ ପରମାଣୁ ସଜ୍ଜା ପୃଥକ୍ ହୋଇଥାଏ ସେହି ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରଚନାତ୍ମକ ଆଇସୋମର (structural isomer) କହନ୍ତି ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ (C) ଚକ୍ରୀୟ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ :
ଯେଉଁ କାର୍ବନ ଯୌଗିକରେ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଗୁଡ଼ିକ ରିଙ୍ଗପରି ବା ଚକ୍ରାକାରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଚକ୍ରୀୟ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ କହନ୍ତି । ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନଗୁଡ଼ିକରେ ତିନୋଟି କିମ୍ବା ତହିଁରୁ ଅଧ୍ବକ କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ଉପରେ ଚକ୍ରାକାର ଚେନ୍ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।

(i) ସାଇକ୍ଲୋହେକ୍ସନ୍ (C6H12) ର ସଂରଚନା:
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-17

(ii) ବେଞ୍ଜିନ୍ (C6H6) ରେ ସଂରଚନା:
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-18

→ କାର୍ବନ ସହିତ ବହୁତ| (Will you be my friends):

  • କାର୍ବନ ଏକ ଖୁବ୍ ବନ୍ଧୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ମୌଳିକ । ଏହା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ମୌଳିକ ଯଥା – ହାଲୋଜେନ୍, ଅକ୍‌ସିଜେନ୍, ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଏବଂ ସଲଫର୍ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧ ଗଠନ କରେ ।
  • ଏକ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ଏକ ବା ଅଧିକ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍‌ର ସ୍ଥାନ ଏହି ମୌଳିକଦ୍ଵାରା ପୂରଣ ହୁଏ ଏବଂ କର୍ଜନର ଯୋଗ୍ୟତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।
    ଏହି ଭଳି ଯୌଗିକଟୁଡ଼ିକରେ ହାଲଡ୍ରୋଜେନ୍ ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ମୌଳିକର ପରମାଣୁ ସ୍ଥାନ ନିଏ ତାହାକୁ ଅସମ ପରମାଣୁ (Heteroatom) କୁହାଯାଏ ।
  • ଅସମ ପରମାଣୁ ଏବଂ ଅସମ ପରମାଣୁ ରହିଥ‌ିବା ଗ୍ରୁପ ଯୌଗିକକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧର୍ମ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ (Functional Group) କୁହାଯାଏ ।
  • ଗୋଟିଏ କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ଧର୍ମ ତାହାର ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କାର୍ବନଶୃଙ୍ଖଳର ଦୀର୍ଘତା ଓ ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ନୁହେଁ ।
    ଏକ ବା ଅଧ‌ିକ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁର ସ୍ଥାନ ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ଏହି ଯୋଗ୍ଯତା ମଧ୍ୟଦେଇ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହିତ ସଂଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-19

କାର୍ବନ ଯୋଗିକରେ କେତୋଟି ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ :
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-20

→ ହୋମୋଲୋଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀ (Homologous Series):
ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପର ଉପସ୍ଥିତି କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ଜାହିର କରିଥାଏ ।

→ ଉଦାହରଣ:

  • CH3OH, C2H5OH, C3H7OH ଓ C4H9OH ଇତ୍ୟାଦି ଗୁଡ଼ିକର ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ସମାନ କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକର ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ ସମାନ ।
    ଯୌଗିକ ଶ୍ରେଣୀର ଯେଉଁଥରେ ଏକା ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳର ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପାଇଁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ ତାକୁ ସଜାତୀୟ ବା ହୋମୋଲଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀ କୁହାଯାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୌଗିକକୁ ହୋମଲୋଗ୍ କହନ୍ତି ।
  • ସମାନ ସଂରଚନା ଓ ସମାନ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ଜୈବ ଯୌଗିକ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗୋଟିଏ ଯୌଗିକ ତା’ର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଯୌଗିକ ଠାରୁ ତା’ର ଆଣବିକ ସଂକେତରେ – CH2 ଗ୍ରୁପ୍ ଦ୍ଵାରା ପୃଥକ୍ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ଶ୍ରେଣୀକୁ ହୋମୋଲଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀ କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ହୋମୋଲୋଗ୍ ଶ୍ରେଣୀର ଗୁଣ (ପ୍ରକୃତି) :
(i) ହୋମୋଲଗ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୋମୋଲଗ୍‌ର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଂକେତ ଅଛି । ସଂରଚନା ମଧ୍ୟ ସମାନ । ଉଦାହରଣ ମିଥେନ୍ – CH4, ଇଥେନ୍ – C2H6, ପ୍ରୋପେନ୍ – C3H8 , ବ୍ୟୁଟେନ – C4H10 ଇତ୍ୟାଦି ।
ଆଲକେନ୍‌ର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଙ୍କେତ CnH2n+2
ଆଲ୍‌କିନ୍‌ର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଙ୍କେତ CnH2n |
ଆଲକାଇନ୍‌ର ସାଧାରଣ ଅଣୁ ସଙ୍କେତ CnH2n-2 |

(ii) ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଥିବା ଯୌଗିକ ଗୁଡ଼ିକ –CH2 ଏକକ ଦ୍ଵାରା ପୃଥକ୍ । CH4 ଓ C2H6 ଇତ୍ୟାଦି ।

(iii) କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଥିବା ଯୌଗିକ ଗୁଡ଼ିକର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ମଧ୍ଯରେ 14u ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥାଏ ।

CH4 ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ = 12 x 1 + 4 × 1 = 16u
C2H6 ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ = 12 × 2 + 6 × 1 = 30 u
CH4 ଓ C2H6 ର ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ୱ ମଧ୍ଯରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ 14 u
(iv) କୌଣସି ହୋମୋଲୋଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଣବିକ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବା ସହ ଭୌତିକ ପ୍ରକୃତିରେ ଏକ କ୍ରମ ବିନ୍ୟାସ (Gradation) ଦେଖାଯାଏ ।

(v) ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ ।

(vi) ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦ୍ରାବକରେ ଦ୍ରବଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ।

(vii) ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ସମାନ ରହେ ।

→ କାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ନାମକରଣ ପଦ୍ଧତି (Nomenclature of carbon compounds):

  • ହୋମୋଲଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀରେ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ନାମ ମୂଳ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।
  • ଶୃଙ୍ଖଳର ନାମ ପୂର୍ବରେ କିମ୍ବା ଶେଷରେ ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପର ପ୍ରକୃତି ସୂଚାଉଥିବା ଏକ ଶତାଂଶ ଯୋଗ କରି ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳର ନାମକୁ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଯୌଗିକର ନାମକରଣ କରାଯାଏ ।

→ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପଦ୍ଧତି ଦ୍ଵାରା କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ନାମକରଣ କରାଯାଇପାରିବ ।

  • ଯୌଗିକଟିରେ କାର୍ବନ ସଂଖ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ କର । ତିନୋଟି କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ରହିଥ‌ିବା ଯୌଗିକର ନାମ ପ୍ରୋପେନ୍‌ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ।
  • ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ ଥିଲେ ଯୌଗିକର ନାମର ପୂର୍ବରେ କିମ୍ବା ନାମର ଶେଷ ଭାଗରେ ଏକ ଶତାଂଶ ଯୋଗକରି ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍‌କୁ ସୂଚାଯାଏ ।
  • ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପର ନାମକୁ ଯଦି ଶେଷଭାଗରେ ସୂଚାଇବାକୁ ହେବ ଇଂରାଜୀ ନାମର ଶେଷଭାଗରେ ଥ‌ିବା ‘e’ କୁ ବାଦଦେଇ ଏବଂ ସେହିସ୍ଥାନରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଶତାଂଶଟି ଶେଷଭାଗରେ ଯୋଗକରି କାର୍ବନଶୃଙ୍ଖଳର ନାମକୁ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଗୋଟିଏ କିଟୋଗ୍ରୁପ ସହ ଏକ ତିନି କାର୍ବନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ନାମିତ କରାଯିବ ।
    ପ୍ରୋପେନ୍ – ‘e’ = ପ୍ରୋପାନ୍ + ‘ଓନ୍’ = ପ୍ରୋପାନୋନ୍
    (Propane – ‘e’ = Propan + ‘one’ = Propanone)
  • କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳଟି ଯଦି ଅପୃକ୍ତ, ତେବେ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ନାମର ଶେଷଭାଗରେ ଥ‌ିବା ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦାଶ ‘ane’ସ୍ଥାନରେ ‘ene’ କିମ୍ବା ‘yne’ ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଗୋଟିଏ ଦ୍ଵିବନ୍ଧ ସହ ତିନି କାର୍ବନ ବିଶିଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ପ୍ରୋପିନ୍ (Propene) କୁହାଯିବ । ଯଦି ଏହି ଶୃଙ୍ଖଳରେ ତ୍ରିବନ୍ଧ ରହେ, ଏହାକୁ ପ୍ରୋପାଇନ୍ (Propyne) କୁହାଯିବ ।

→ କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ (Chemical Properties of Carbon Compounds):
→ (a) ଦହନ (Combustion):

  • କାର୍ବନର ଯେକୌଣସି ରୂପ ଅକ୍‌ସିଜେନରେ ଜଳିଲେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହିତ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ ।
  • ଅଧିକାଂଶ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ ଦହନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବହୁପରିମାଣର ତାପଶକ୍ତି ଓ ଆଲୋକଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ଏହାକୁ ଜାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କହନ୍ତି ।

→ ଉଦାହରଣ :

  • C + O2 → CO2 + ତାପ ଏବଂ ଆଲୋକ
  • CH4 + O2 → CO2 + H2O + ଚାପ ଓ ଆଲୋକ
  • CH3CH2OH + O2 → CO2 + H2O + ଚାପ ଓ ଆଲୋକ

→ ଶେଷ ଦୁଇଟି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ସମତୁଲ କର ।
ଉ :
CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O + ଚାପ ଓ ଆଲୋକ
CH3CH2OH + 3O2 → 2CO2 + 3H2O + ଚାପ ଓ ଆଲୋକ

  • ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକ; ଯଥା – ମିଥେନ୍, ଇଥେନ୍, ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍, LPG, କର୍ପୂର, ଆଲକହଲ ବାୟୁରେ ଜଳିଲେ ସ୍ଵଚ୍ଛଶିଖା (Clean Flame) ଦେଇଥାଏ ।
  • ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଯୌଗିକ; ଯଥା— ଇଥ, ଗନ୍ଧକର୍ପୂର, ବେଞ୍ଜିନ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଜଳିଲେ କଳା ଧୂଆଁ ସହିତ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଶିଖା ହେବ ।
  • ଗୋଟିଏ ଧାତବ ଥାଳି ରଖୁ କଳା କଣିକା ଥାଳି ଉପରେ ଜମିଯିବ । ବାୟୁର ଯୋଗାଣକୁ ସୀମିତ କରିଦେଲେ
  • ଘରଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ଗ୍ୟାସ୍, କିରୋସିନ୍ ଷ୍ଟୋଭରେ ବାୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ପଥ (Inlet) ଥାଏ, ଫଳରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଅକ୍‌ସିଜେନଯୁକ୍ତ (Oxygen rich) ମିଶ୍ରଣ ଏକ ସ୍ବଚ୍ଛ ନୀଳ ଶିଖା ଦେଇଥାଏ ।
  • ଯଦି ରନ୍ଧାପାତ୍ର କଳା ହୋଇଥାଏ ତେବେ ବାୟୁଛିଦ୍ର (airholes) ଗୁଡ଼ିକର ପଥ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଉଛି ଓ ଜାଳେଣୀ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି ।

BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

→ ତୁମେ ଜାଣିଛ କି ?
ଶିଖା କିମ୍ବା ବିନାଶିଖା ସହ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଜଳେ ?

  • ଗୋଟିଏ ମହମବତୀ କିମ୍ବା ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରୋଭରେ ଏଲ୍‌ପିଜି (LPG) ଏକ ଶିଖାସହ ଜଳେ । ଚୁଲିରେ କୋଇଲା କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗାର (Charcoal) କେବଳ ନାଲିରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ହୋଇ ଏବଂ ବିନାଶିଖାରେ ତାପ ନିର୍ଗତ କରିଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ହେଲା, କେବଳ ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥ ଜଳିଲେ ଶିଖା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ କାଠ କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗାରକୁ ଜାଳିଲେ, ଏଥ‌ିରେ ଥ‌ିବା ଉଦ୍‌ୟୀ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ଶିଖାସହ ଜଳେ ।
  • ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥର ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେଲେ ଆଲୋକ ଓ ତାପ ବିକିରଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ଓ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଶିଖା (Luminous) ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରତି ମୌଳିକଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ବର୍ଣ୍ଣ ସେହି ମୌଳିକର ସ୍ବଭାବସିଦ୍ଧ (Characteristic) ଗୁଣ ।

→ କୋଇଲା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମର ସୃଷ୍ଟି :
(i) ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୈବିକ ଏବଂ ଭୂତାନ୍ତ୍ରିକ (Biological and Geological ) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଜୈବ ବସ୍ତୁତ୍ଵରୁ କୋଇଲା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ନିୟୁତ ନିୟୁତ ବର୍ଷପୂର୍ବେ ଜୀବିତ ଥିବା ଗଛ, ଫର୍ଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭଦଗୁଡ଼ିକର ମୃତ ଦେହାବଶେଷ ହେଉଛି କୋଇଲା । ସମ୍ଭବତଃ ଭୂମିକମ୍ପ କିମ୍ବା ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍‌ଗୀରଣ ଦ୍ଵାରା ଏଗୁଡ଼ିକ ପୋତି ହୋଇଗଲା । ମାଟି ଓ ପଥରର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ତଳେ ଚାପି ହୋଇ ରହିଲା । ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେଗୁଡ଼ିକ କୋଇଲାରେ ପରିଣତ ହେଲା ।

(ii) ସମୁଦ୍ରରେ ଥ‌ିବା ନିୟୁତ ନିୟୁତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀର ମୃତ ଦେହାବଶେଷରୁ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ସୃଷ୍ଟି । ମୃତ୍ୟୁପରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଦେହାବଶେଷ ସମୁଦ୍ର ଶଯ୍ୟା ତଳକୁ ବୁଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ପଟୁଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଗଲା । ଉଚ୍ଚ ଚାପରେ ଥିବା ମୃତ ଅବଶେଷକୁ ବୀଜାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍‌ରେ ପରିଣତ କରିଦେଲା । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଚାପଦ୍ଵାରା ପଟୁ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଶିଳାରେ ପରିଣତ ହେଲା । ଶିଳାରେ ଥୁବା ଛିଦ୍ରଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟକୁ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ବହିଗଲା ଏବଂ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଲା ।

→ (b) ଜାଗଣ (Oxidation) :
କାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ଦହନଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଜାରିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ ଜାରଣ ଛଡ଼ା ଅନେକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଛି ଯେଉଁଥରେ ଆଲ୍‌କହଲ ଗୁଡ଼ିକ କାର୍ବୋକ୍‌ଲିକ୍ ଏସିଡ୍ରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-21

→ (c) ପୋଖ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (Addition reaction):
ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଉତ୍ପ୍ରେରକ ଉପସ୍ଥିତିରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସହ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଦେଇଥାଏ ।
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-22
ଦନସ୍ପତି ତେଲଗୁଡ଼ିକରେ ସାଧାରଣତଃ ଅପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ଥିବା ବେଳେ ପଶୁ ଚର୍ବିରେ ପୃକ୍ତ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ରହିଥାଏ ।
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-23

→ (d) ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (Substitution reaction)
ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଉପସ୍ଥିତିରେ କ୍ଲୋରିନ୍ ଅତି ଦୃତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ସହ ସଂଯୋଗ କରିଥାଏ । ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନର ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପରମାଣୁ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଲୋରିନ୍ ପରମାଣୁ ଗୋଟି ଗୋଟି ହୋଇ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ ।
BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-24
CH3CI + Cl2 → CH2Cl2 + HCl
CH2Cl2 + Cl2 → CHCl3 + HCl
CHCl3 + Cl2 → CCl4 + HCl

→ କେତୋଟି ପ୍ରଧାନ କାର୍ବନ ଯୌଗିକ-ଇଥାନଲ୍ ଏବଂ ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍ (Some Important Carbon Compounds-Ethanol and Ethanoic acid) :
ଇଥାନଲାଭ ଧର୍ମ (Properties of Ethanol) :

  • ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରାରେ ଇଥାନଲ ଏକ ତରଳ ଅଟେ ।
  • ଏହାର ଗଳନାଙ୍କ 156K ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ 351K ।
  • ଇଥାନଲ୍‌କୁ ସାଧାରଣତଃ ଆଲକହଲ କହନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତ ଆଲ୍‌କୋହଲିକ୍ ପାନୀୟର ସକ୍ରିୟ ଉପାଦାନ (Active ingredient) ।
  • ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ଦ୍ରାବକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଅନେକ ଔଷଧ (ଟିଙ୍କଚର ଆୟୋଡ଼ିନ୍, କାଶର ଔଷଧ (cough syrup) ଓ ଅନେକ ଟନିକ୍)ରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଳରେ ସବୁ ଅନୁପାତରେ ଦ୍ରବଣୀୟ ।

→ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ:

  • ସୋଡ଼ିୟମ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା:
  • ସୋଡ଼ିୟମ୍ ଧାତୁ ଇଥାନଲ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗତ କରେ ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-25
  • ଇଥାନଲ ଅଧ୍ଵ ପରିମାଣ ଗାଢ଼ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍ ସହ 443K ରେ ଉତ୍ତପ୍ତ କଲେ ଇଥାନଲ ଅଣୁରୁ ଗୋଟିଏ ଜଳ ଅଣୁ ବାହାରିଯାଇ ଏଥୁନ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
    BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 4 img-26