Go through BSE Odisha Class 6 Science Notes Odia Medium and Class 6 Science Chapter 1 Notes Odia Medium ବିଜ୍ଞାନର ଚମତ୍କାର ଦୁନିଆ to understand important concepts and topics more clearly.
6th Class Science Chapter 1 Notes Odia Medium
BSE Odisha Class 6 Science Chapter 1 Notes Odia Medium
ବିଷୟଭିଭିକ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ :
ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ କ’ଣ ?
ଆମେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ପରିବେଶ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥାଉ । ଆମେ ପିଲାଦିନରୁ ହିଁ ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଏବଂ ସେହି ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାଉ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆଖପାଖ ଦୁନିଆକୁ ଖୋଜିବା ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ତୁମେ ଆନନ୍ଦପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆମେ ବାସ କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ଦୁନିଆକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ସହିତ ବୁଝିବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ନୂଆ ବିଷୟ ‘ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ’ କରିଥାଉ ।
ଆମେ ବାସ କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ଦୁନିଆକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ବିଶ୍ଵର ରହସ୍ୟକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବା, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନ । ଏହା ଅବଶ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଦୁଃସାହସିକ କାର୍ଯ୍ୟ । ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି, ଦୁନିଆକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ଘଟିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଉ ।
ଆମ ବିଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଅନେକ ରହସ୍ୟ ରହିଛି ଏବଂ ଏଥ୍ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ସମୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆବିଷ୍କାର ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିକ ଭାବେ ଘଟିଥାଏ, କାରଣ ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଏକ ବିଶାଳ ଏବଂ ଅସରନ୍ତି ଗୋଲକ ଧନ୍ଦା । ଆମେ ବାସ କରୁଥିବା ଗ୍ରହ ପୃଥିବୀକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଦେଖିବା ଯେ, ଏହା ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବସଭା ସମ୍ଭବ । ତେଣୁ ଏହାର ପରିବେଶକୁ ଆମେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଗ୍ରହରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚମତ୍କାର ଜୀବ ଯଥା – ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଛନ୍ତି ।
ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ମଞ୍ଜି ଗଛରେ ପରିଣତ ହେବା ଏକ ସଂବାଳୁଆ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଜାପତିରେ ପରିଣତ ହେବ ଭଳି ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆମେ କରିଥାଉ । ଏହି ଉଦ୍ଭଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର କିପରି ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ ତାହା ଆମେ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଜୀବର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ଭାରତ ଭଳି ଏକ ବୃହତ୍ ଏବଂ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ ଓ ରୁଚିକର ଖାଦ୍ୟ ରହିଅଛି । ଏଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରି ବା ନିମିତ୍ତ ଆମର ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଜୀବ ବଞ୍ଚିବାପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ । ଜଳ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ । ଏହା ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠକୁ କିପରି ଆସେ ଓ ପୁନଶ୍ଚ ଏଠାରୁ କେଉଁଠାକୁ ଯାଇଥାଏ ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣିବାକୁ ମନରେ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି
ହୋଇଥାଏ ।
ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟର ନିର୍ମାଣ ପଦ୍ଧତି, ଏହାର ସଂରଚନା, ଗଠନ, ସ୍ଥାୟିତ୍ଵ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅସରନ୍ତି ପ୍ରଶ୍ନ ଆମ ମନକୁ ଆସିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏପରି ଅନୁସନ୍ଧିସୁ ଭାବନାକୁ ଜାଗ୍ରତ ରଖୁବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅଟେ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରିବା ହିଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିର ଏକ ଉଦାହରଣ ଅଟେ, କାରଣ ଏଥିରେ ପରୀକ୍ଷା, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ଅନୁମାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ତର ପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ରହିଥାଏ ।
କାର୍ଯ୍ୟ-୧ : ଆସ ଚିନ୍ତା ଲେଖୁବା
- ତୁମେ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିବା ଏକ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
- ତୁମେ କେଉଁସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ?
- ବିଜ୍ଞାନ କେବଳ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଓ ତଥ୍ୟକୁ ମନେରଖୁବା କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ନୁହେଁ । ଏହା ହେଉଛି ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଯାହା ଆମକୁ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର
- ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ତେବେ ଆମେ କ’ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବା ?
- ପ୍ରଥମେ, ଆମେ ଏପରି କିଛି ଜିନିଷ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁ ଯାହା ଆମ ମନରେ କୌତୁହଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ କିମ୍ବା ଆମେ ବୁଝି ପାରି ନଥାଉ ।
- ଏହା ଆମକୁ ଚକିତ କରେ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ଆମ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଙ୍କିମାରେ ।
- ତା’ପରେ ଆମେ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ଅନୁମାନ କରୁ ।
- ଆମ୍ଭେ ଏହି ଅନୁମାନକୁ ପରୀକ୍ଷଣ କିମ୍ବା ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଥାଉ ।
- ଏହା ପରେ ଆମେ ଫଳାଫଳକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଉ ଯେ ଏହା ଉତ୍ତର କି ନୁହେଁ ।
- ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କିମ୍ବା ନୂତନ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିଥା’ନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭଳି କାମ କରିଥା’ନ୍ତି । ରୋଷେଇ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରେସର କୁକର୍ରୁ ଡାଲି ବାହାରିଗଲେ ଏପରି କାହିଁକି ହେଲା ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିଥା’ନ୍ତି । ଏଥିରେ ଅତ୍ୟଧୂକ ପାଣିଥିଲା କି ନାହିଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରନ୍ତି ।
ସାଇକେଲ୍ ମରାମତି କରୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଟାୟାର୍ର କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଲିକ୍ ହୋଇ ପବନ ବାହାରିଲା ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାଏ । କିମ୍ବା ଜଣେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିସିଆନ୍ ବଲ୍ବ କାହିଁକି ଜଳୁନାହିଁ – ବଲ୍ବ କିମ୍ବା ସୁଇଟ୍ରେ କିଛି ସମସ୍ୟା ଅଛି କି ନାହିଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ହୋଇଥାଉ ।
କାର୍ଯ୍ୟ-୨ : ଆସ ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖୁବା
ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ପରିସ୍ଥିତି ବର୍ଣ୍ଣନା କର ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଅନୁଭବ କରିଥୁବ ଯେ କେହି ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ବୁଝିପାରୁଥିବ କି ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏମିତି ଅନେକ ପରିସ୍ଥିତି ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଜାଣତରେ କିମ୍ବା ଅଜାଣତରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଉ ?
ଯଦିଓ ଆମେ ସମସ୍ତେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଉ, ତଥାପି ବିଜ୍ଞାନ ପଢ଼ିବାଦ୍ଵାରା ବଡ଼ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ଏବଂ ବିଶ୍ଵର ବୃହତ୍ ରହସ୍ୟର ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ଦକ୍ଷତା ବିକଶିତ ହୋଇଥାଏ । ବିଜ୍ଞାନକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଶିଖୁବା ପାଇଁ, ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଅନୁସନ୍ଧିସୁ ହେବା ଏବଂ ନିଜ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵକୁ ତନ୍ନ ତନ୍ନ କରି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା । ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅନୁସନ୍ଧିଷ୍ଣୁ ହୋଇଥାଉ, ଆମେ ‘କାହିଁକି’, ‘କିପରି’ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାଉ । ମନେରଖ ଯେ, ଦୁନିଆର ଏମିତି ବହୁତ ଜିନିଷ ରହିଛି ଯାହା ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆବିଷ୍କାର ହେବା ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି ।
କାର୍ଯ୍ୟ–୩ : ଆସ ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖୁବା
- ଯଦି ତୁମେ କୌଣସି ବିଷୟରେ କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବ ?
- ତୁମେ କିପରି ତୁମ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବ ତାହା ଲେଖୁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
- ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ କ୍ଵଚିତ୍ କରାଯାଇଥାଏ । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଦଳଗତ ଭାବରେ ଏକାଠି କାମ କରିନ୍ତି । କାରଣ ଏକାଠି ହୋଇ ଜିନିଷ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ଅଧ୍ବକ ମଜାଦାର ହୋଇଥାଏ ।
- ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଅନେକ ମଜାଦାର ଅନୁସନ୍ଧାନର ଗନ୍ତାଘର । ସୁତରାଂ, ବିଜ୍ଞାନର ରୋମାଞ୍ଚକର ଯାତ୍ରାରେ ଯାତ୍ରୀ ହୋଇ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବାକୁ ହେଲେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ‘କାହିଁକି’ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଆମ ପାଇଁ ଜରୁରୀ ଅଟେ ।
