Bhagya

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ବଳର ଅନ୍ଵେଷଣ to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 5 Odia Medium

ଜିଜ୍ଞାସା ବଜାୟ ରଖ

Question 1.
ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବଳ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ସହ ମେଳ କର ।

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ (ବଳର ପ୍ରକାର)	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ (ଉଦାହରଣ)
(i) ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ	(b) ଏକ ପିଲା ସ୍କୁଲବ୍ୟାଗ ଉଠାଉଛି
(ii) ଚୂମ୍ବକୀୟ ବଳ	(e) ଉତ୍ତର ଦୀଗକୁ ମୁଖ କରିଥିବା କମ୍ପାସ ସୂଚୀ
(iii) ଘର୍ଷଣ ବଳ	(a) ସୀମାରେଖା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ କ୍ରିକେଟ ବଲ ନିଜେ ଅଟକି ଯାଉଛି
(iv) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ	(c) ଗଛରୁ ପଡୁଥିବା ଫଳ
(iv) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ	(d) ପଶମ କପଡ଼ା ଉପରେ ଘର୍ଷିତ ବେଲୁନ୍ ଯାହା କେଶସୂତ୍ରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ

Question 2.
ପଶମ କପଡ଼ା ଉପରେ ଘର୍ଷିତ ବେଲୁନ୍ ଯାହା କେଶସୂତ୍ରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ
(i) ଏକ ବସ୍ତର ଗତିର ବେଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାପାଇଁ ସର୍ବଦା ଏକ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
ସତ୍ଯ

(ii) ଘର୍ଷଣଯୋଗୁ ଏକ ସମତଳ ଭୂମିରେ ବଲ୍ ଗଡ଼ିବାର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

(iii) ଅଳ୍ପ ବ୍ୟବଧାନରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବଳ ନାହିଁ
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 3.
ପଶମ କପଡ଼ାରେ ଘଷି ହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ପରସ୍ପର ପାଖକୁ ଅଣାଗଲେ କ’ଣ ହେବ, କାହିଁକି ?
Answer:
ପଶମ କପଡ଼ାରେ ଘଷିହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ପରସ୍ପର ପାଖକୁ ଅଣାଗଲେ ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ସମାନ ପ୍ରକାର ଚାର୍ଜ ବହନ କରି ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ କରିବେ ଅର୍ଥାତ୍ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବେ । ଉକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବେଲୁନଦ୍ଵୟ ଉଭୟ ଋଣାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ବହନ କରିଥାଆନ୍ତି । ସମଚାର୍ଜ ମଧ୍ଯରେ ବିକର୍ଷଣ ଓ ପରସ୍ପର ବୀପରିତ ଚାର୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳର ନିୟମ ହେତୁ, ବେଲୁନ୍‌ଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂରେଇଯିବେ । ଏଠାରେ ଅନୁଭୂତ ବଳକୁ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ କହନ୍ତି ।

Question 4.
ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏକ ଗ୍ଲାସ ପାଣିରେ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରା ପକାଅ, ଏହା ବୁଡ଼ିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବଳେ ଏକ ବଡ଼କାଠଖଣ୍ଡ ପାଣିରେ ରଖ, ଏହା ଭାସିଥାଏ । ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ମୁଦ୍ରାର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅପେକ୍ଷା ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ଜଳରେ ମୁଦ୍ରାଟିଏ ପକାଇଲେ ଏକା ବୁଡ଼ିଯାଏ । ଏଠାରେ ମୁଦ୍ରାର ଓଜନ ବା ମୁଦ୍ରାପାଇଁ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଏହା ଉପରେ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ବା ପ୍ଳବନ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ବଡ଼ କାଠଖଣ୍ଡର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ କମ୍ । ବଡ଼କାଠଖଣ୍ଡପାଇଁ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ବା ପ୍ଲାବନ ବଳ ଏହାର ଓଜନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହେତୁ କାଠଖଣ୍ଡ ଜଳରେ ଭାସେ ।

Question 5.
ଯଦି ଏକ ବଲ୍ ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଧୀର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ତା’ପରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଏ । ବଲ୍ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବଳଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(i) ଏହା ଉପରକୁ ଗତି କରିବା ସମୟରେ
(ii) ଏହାର ନିମ୍ନଗାମୀ ଗତି ସମୟରେ
(iii) ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ
Answer:
(i) ବଲ୍ଟି ଉପରକୁ ଗତିକରିବା ସମୟରେ ବଲ୍ ଉପରେ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଓ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ । ବଳଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଥାଏ । ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହେବା ସମୟରେ ବିଲ୍ ଉପରକୁ ଉଠେ ମାତ୍ର ଏହାର ବେଗ କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସପାଏ । ମାଂସପେଶୀୟ ବଳର ଦିଗ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ଦିଗ ନିମ୍ନମୁଖୀ ବା ପୃଥ‌ିବୀର କେନ୍ଦ୍ରଆଡ଼କୁ ଥାଏ ।

(ii) ବଲ୍‌ର ନିମ୍ନମୁଖୀ ଗତି ସମୟରେ ଏହା ଉପରେ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ । ତେଣୁ, ଏହାର ଦିଗ ପୃଥ‌ିବୀର କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଥାଏ ।

(iii) ବଲ୍ଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ ଥିବା ସମୟରେ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଓ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ମୂହୁର୍ଭକ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଥାଏ, ମାତ୍ର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣର ପ୍ରଭାବ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଥ‌ିବାରୁ ବଲଟି ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଖସିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ଭୂମିଆଡ଼କୁ ଏହାର ବେଗ କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।

Question 6.
ଏକ ବଲ୍ P ବିନ୍ଦୁରୁ ଗଡ଼ାଗଲା ଏବଂ ଏହା ଏକ ଆନତ ସମତଳ ଉପରେ ଗଢ଼ି କରି ତା’ପରେ ଚିତ୍ର ୫.୧୬ରେ ଦେଖାଯାଉଥବାପରି ଏକ ଭୂସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠରେ ଗତିକରେ । ଏହା ଭୂସମାନ୍ତର ପୃଷ୍ଠରେ (A) ବିନ୍ଦୁରେ ଅଟକିଯାଏ । ଏକ ଉପାୟ ଚିନ୍ତାକର ଯାହାଦ୍ଵାରା ବଲ୍‌ P ବିନ୍ଦୁରେ ଗଡ଼ାହେଲେ, ଏହା
(i) ବିନ୍ଦୁ A ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ
(ii) A ବିନ୍ଦୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ କିଛି ବାଟ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ବନ୍ଦହେବ ।

Answer:
(i) ବଲ୍ଟି A ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସମତଳରେ ଅଟକି ଯାଉଛି, ଉକ୍ତ ସମତଳକୁ ଅଧିକ ଅନିୟମିତ ବା ଆବଡ଼ା ଖାବଡ଼ା କରାଗଲେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧୂକ ହେବ ଏବଂ ବଲ୍‌ କମ୍ ବାଟ ଅତିକ୍ରମ କରି A ବିନ୍ଦୁରେ ପହଁଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଅଟକି ଯିବ ।
(ii) ବଲ୍‌ ଯେଉଁ ସମତଳରେ ଗତିକରି A ବିନ୍ଦୁରେ ପହଁଞ୍ଚିଲା ସେହି ପଥକୁ ଅଧିକ ମସୃଣ ବା ଅଧିକ ସମତଳ କରାଗଲେ, ଗଡ଼ିବା ପଥର ଘର୍ଷଣ ବଳ କମିଯିବ । ବଲ ଅନାୟାସରେ ଗତିକରି A ବିନ୍ଦୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆହୁରି ଆଗକୁ ଯାଇପାରିବ । ବଳର ଅନ୍ତିମ ସ୍ଥିତି ଗଡ଼ିବା ପଥର ଘର୍ଷଣ ବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।

Question 7.
ଆମେ ବେଳେ ବେଳେ ବରଫ କିମ୍ବା ପଲିସ୍ ହୋଇଥୁବା ଚଟାଣ ପରି ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ କାହିଁକି ଖସିଯାଉ ? ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ବରଫ କିମ୍ବା ପଲିସ୍ ହୋଇଥିବା ଚଟାଣ ପରି ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଆମେ ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖସିଯାଉ, ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ପୃଷ୍ଠତଳ ଯେତେ ଅଧ‌ିକ ମସୃଣ ହୁଏ, ଘର୍ଷଣ ବଳ ସେତେ କମ୍ ହୁଏ । ଆମପାଦ ପୃଷ୍ଠତଳକୁ ଧରି ରଖୁପାରେ ନାହିଁ । ପୃଷ୍ଠତଳର ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିଲେ ଆମେ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ଆମ୍ବ ପାଦ ପୃଷ୍ଠତଳ ଭଲଭାବରେ ଧରି ରଖୁରନ୍ତା । ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠର ଘର୍ଷଣ ବଳ କହେତୁ ଏହା ଆମ ପାଦକୁ ଠେଲିଦିଏ, ଯାହାଦ୍ଵାରା ଆମେ ଶରୀରର ଭାରସାମ୍ୟ ରଖୁନପାରି ଖସିଯାଉ ।

Question 8.
ଅସମାନ ଗତିରେ ଥିବା ଏକ ବସ୍ତୁ ଉପରେ କୌଣସି ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଅଛି କି ?
Answer:
ଅସମ ଗତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସ୍ତର ବେଗ ଓ ଦିଗ ସମାନ ନ ଥାଏ । କେବଳ ବଳର ପ୍ରଭାବରେ ବସ୍ତର ବେଗ ଓ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥାଏ । ବସ୍ତୁ ଉପରେ ବଳର ପ୍ରଭାବ ନଥିଲେ, ବସ୍ତର ବେଗ କିମ୍ବା ଗତିର ଦିଗ ବଦଳିପାରିବ ନାହିଁ । ଏଣୁ ଅସମଗତିରେ ବସ୍ତ ଉପରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ଏହାର ବେଗ ଓ ଦିଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥାଏ ।

Question 9.
ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ବସ୍ତୁର ଓଜନ, ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହାର ଓଜନର ଏକ ଷଷ୍ଠାଶ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ କଣ ? ସେଠାରେ ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଏହାର ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଏକ ଷକ୍ଷାଂଶ ହୋଇଯାଏ କି ?
Answer:
ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ବିଶ୍ଵରେ ସର୍ବତ୍ର ସମାନ । ଏଣୁ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଯାହା, ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ମଧ୍ଯ ତାହା । କିନ୍ତୁ ପୃଥ‌ିବୀର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଚନ୍ଦ୍ରର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହେତୁ ଏହାର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ପ୍ରାୟ ୬ ଗୁଣ । ବସ୍ତୁ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳକୁ ଓଜନ କରନ୍ତି । ଏଣୁ ପୃଥ‌ିବୀରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଓଜନ ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ସେହି ବସ୍ତୁର ଓଜନ ଏହାର ଏକ ଷତାଂଶ ହୋଇଥାଏ ।
(ଓଜନ = ବସ୍ତତ୍ଵ × ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ତ୍ଵରଣ or w = mg
ଚନ୍ଦ୍ରର g, ପୃଥିବୀର \(\frac{1}{6}\) ଗୁଣ)

Question 10.
ସମାନ ଆକାର ଏବଂ ଆକୃତିର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ତିଆରି ତିନୋଟି ବସ୍ତ୍ର 1, 2 ଓ 3 ପାଣିରେ ରଖାଗଲା । ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ପରି ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗଭୀରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଡ଼ି ରହିଲେ । ଯଦି ବସ୍ତୁ 1, 2 ଓ 3 ର ଓଜନ ଯଥାକ୍ରମେ W₁, W₂, ଓ W₃, ହୋଇଥାଏ, ତେବେ କେଉଁଠି ଠିକ୍ ?

(i) W₁ = W₂ = W₃
(ii) W₁ > W₂ > W₃
(iii) W₂ > W₃ > W₁
(iv)W₃ > W₁ > W₂
Answer:
(ii) W₁ > W₂ > W₃, ଠିକ୍ (ଏକ ବସ୍ତର ଓଜନ ଯେତେ ଅଧ‌ିକ ହେବ, ଏହା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଭିତରେ ସେତେ ଗଭୀରକୁ ବୁଡ଼ିବ ।

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସମତଳ ଭୂମି ତୁଳନାରେ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଉଠିବା ସମୟରେ ସାଇକେଲର ପେଡ଼ାଲ ଘୂରାଇବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାହିଁକି ?
Answer:
ସାଇକେଲ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଉଠିବା ସମୟରେ ଆମକୁ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଘର୍ଷଣବଳ ମଧ୍ଯ ବିପରୀତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ସମତଳ ଭୂମିରେ ଉପରୋକ୍ତ ବଳଦ୍ଵୟର ପ୍ରଭାବ ସେତେ ଅଧ‌ିକ ନୁହେଁ । ଏଣୁ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ସାଇକେଲ୍ ଚଳାଇ ଯିବାବେଳେ ପେଡ଼ାଲ ଘୂରାଇବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।

Question 2.
ଓଦା ପୃଷ୍ଠରେ ଖସିବା କାହିଁକି ସହଜ ?
Answer:
ସୁଖୁଲା ପୃଷ୍ଠ ତୁଳନାରେ ଓଦା ପୃଷ୍ଠରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବନିମ୍ନ । ଘର୍ଷଣ ବଳ ଆମେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଆମ ଗୋଡ଼ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଆମର ସ୍ଥିରତା ଆଣିଥାଏ । ଓଦା ପୃଷ୍ଠରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଆମ ପାଦ ଉପରେ ବିଶେଷ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହେଉନଥିବାରୁ ଆମ ପାଦକୁ ଅଟକାଇ ପାରେନାହିଁ । ତେଣୁ ଆମ ପାଦ ଖସିଯାଇ ଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ ।

Question 3.
ଆମର ଦୋଳି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚ୍ ତଳକୁ ଆସିବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଆମେ କାହିଁକି ‘ହାଲୁକା’ ଅନୁଭବ କରୁ ଏବଂ ଆମେ ‘ଭାସିବା’ ପରି ଅନୁଭବ କରୁ ?
Answer:
ଦୋଳିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଉଠେ, ଏକ ମୁହୁର୍ଭକ ପାଇଁ ଅଟକି ଯାଇ ଖସିବା ସମୟରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଆମକୁ ତଳକୁ ଟାଣେ । ଆମେ ସେତେବେଳେ ମୁକ୍ତ ପତନ ବସ୍ତୁପରି (ହାଲୁକା) ଅନୁଭବ କରୁ । ଦୋଳିର ଓଜନ କମିଯାଏ ଫଳରେ ଆମେ ନିଜର ଓଜନ ଅନୁଭବ କରି ନପାରି ଭାସିବା ପରି ଅନୁଭବ କରୁ ।

ପାଠ୍ୟ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଯେତେବେଳେ ବସ୍ତୁର ବେଗ, ଦିଗ ଓ ଆକୃତି ବଦଳିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ବଳର ପ୍ରଭାବ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସତ୍ୟ କି ?
Answer:
କେବଳ ପ୍ରୟୋଗିତ ବଳର ପ୍ରଭାବରେ ବସ୍ତୁର ଗତି, ଗତିର ଦିଗ ଆକୃତି ବଦଳିବା ସମ୍ଭବ । ବସ୍ତର ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅବସ୍ଥାନର ବିଚ୍ୟୁତି ବଳଯୋଗୁ ଘଟିଥାଏ । ତେଣୁ ବସ୍ତରେ ଉପରୋକ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବଳ ପ୍ରୟୋଗଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ।

Question 2.
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଓ ଘର୍ଷଣ ବଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟକିଛି ସମ୍ପର୍କ ବଳ ଅଛି କି ? ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଓ ଘର୍ଷଣ ବଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟକିଛି ସମ୍ପର୍କ ବଳ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଜଳ ଓ ବାୟୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖବଳ ବା ପ୍ଳବନ ବଳ ମଧ୍ଯ ଗୋଟିଏ ସଂସ୍ପର୍ଶ ବଳ । ବସ୍ତଟିଏ ଏହାର ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ରହିଥ‌ିବା ବଳ ଉପରେ ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଏକ ସସ୍ପର୍ଶ ବଳ । ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବଳ ମଧ୍ଯ ଏକ ସସ୍ପର୍ଶ ବଳ ଅଟେ ।

Question 3.
ବସ୍ତୁଟିଏ କୌଣସି ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଘସିହୋଇ ଗତିକରୁଥିଲେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧ୍ବକ ହୁଏ କିପରି ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବସ୍ତୁର ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଗତିକରୁଥ‌ିବା ସମୟରେ ଉଭୟ ବସ୍ତୁର ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ନିର୍ଭର କରେ । ଯଦି ଉଭୟର ପୃଷ୍ଠତଳ ଅନିୟମିତ ବା ଅସମ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧିକ ହୁଏ । ଅସମ ପୃଷ୍ଠତଳରେ ବସ୍ତଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଅଧୁକ ଅନିୟମିତ (irregularies) ଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ଛନ୍ଦିହୋଇ ଯାଆନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ଵାରା ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧ୍ଵକ ହୁଏ । ଏହା ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ଗତିର ପ୍ରତିରୋଧରୁ ଜଣାପଡ଼େ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତ ଉପରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପାଇଁ ସର୍ବଦା ତା’ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିବା ଜରୁରୀ କି ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରିବା ବା ପରସ୍ପର ଉପରେ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରିବାପାଇଁ ସଂପର୍ଶ (contact) ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ । ବିନା ସଂପର୍ଶରେ ମଧ୍ୟ ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ, ସ୍ଥିର ବିଦ୍ୟୁତ ବଳ ଓ ମହାକର୍ଷଣ ବଳ ବିନା ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ବିନା ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ପ୍ରଦାନକରେ ଯାହାକୁ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କହନ୍ତି ।

Question 5.
ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ କେତେ ପ୍ରକାର ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାର୍ଜ ଦୁଇପ୍ରକାର ଯଥା— ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ । ଯେଉଁ ବସ୍ତୁରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋ, ନ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ତାହା ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ଯାହାର କମ୍ ତାହା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ । ଦୁଇଟି ସମଚାର୍ଜ ମଧ୍ଯରେ ବିକର୍ଷଣ ବଳ ଓ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ବୀପରୀତ ଚାର୍ଜ ମଧ୍ଯରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଦେଖାଯାଏ ।

Question 6.
ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଯିବାର କାରଣ କ’ଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କିଛି ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ କି ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଯୋଗୁ ଏହା ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଧାରଣ କରେ । ପୃଥ‌ିବୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବସ୍ତୁ ଏହି ବଳଦ୍ଵାରା ପୃଥୁବୀର କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ବସ୍ତର ମୁକ୍ତ ପତନ ପାଇ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଦାୟୀ । ଏଣୁ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡୁଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତର ଓଜନ ମଧ୍ୟ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅଟେ ।

Question 7.
ପୃଥ‌ିବୀ ସବୁ ବସ୍ତୁକୁ ସମାନ ପରିମିତ ବଳରେ ଆକର୍ଷଣ କରେ କି ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ ସବୁ ବସ୍ତୁକୁ ସମପରିମିତ ବଳଦ୍ଵାରା ଆକର୍ଷଣ କରେନାହିଁ । ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅଧିକ ହେଲେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ (ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ) ଅଧିକ ହୁଏ । ବସ୍ତୁତ୍ଵ କମ୍ ହେଲେ ଏହି ବଳର ପରିମାଣ କମିଯାଏ । ଏଣୁ ଭାରି ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପୃଥ‌ିବୀର ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଅଧ‌ିକ । ଖଣ୍ଡିଏ ଲୁହା ଓ ଖଣ୍ଡିଏ କାଠ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରୁ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଲେ ଲୁହା ଶିଘ୍ର ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପହଞ୍ଚିବାର କାରଣ ଏହା ଉପରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ।

Question 8.
ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ଓଜନ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ବସ୍ତୁରେ ଥିବା ପଦାର୍ଥର ମାତ୍ରାକୁ ବସ୍ତୁତ୍ଵ କହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବସ୍ତୁ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳକୁ ଓଜନ କହନ୍ତି ।
(ii) ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ବିଶ୍ଵରେ ସର୍ବତ୍ର ସମାନ କିନ୍ତୁ ଓଜନ ବିଶ୍ଵର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ।
(iii) ବସ୍ତୁତ୍ୱ ସାଧାରଣ ନିକିତିରେ ମାପ କରାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଓଜନ କମାନୀ ନିକିତିରେ ମାପ କରାଯାଏ ।
(iv) ବସ୍ତତ୍ଵର SI ଏକକ କି.ଗ୍ରା. କିନ୍ତୁ ଓଜନର SI ଏକକ ନିଉଟନ ।

Question 9.
ଜଳରେ କିଛି ବସ୍ତୁକୁ ପକାଇଲେ କେତେକ ବସ୍ତୁ ଭାସନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବୁଡ଼ି ନିମ୍ନକୁ ଖସିଯାଆନ୍ତି । ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ତଳକୁ କାହିଁକି ପଡୁନାହିଁ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବସ୍ତ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧମୁଖୀ ବଳ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ । ଯଦି ବସ୍ତପାଇଁ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ବା ପ୍ଳବନ ବଳ, ସେହି ବସ୍ତ ନିମିତ୍ତ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହୁଏ ତେବେ ବସ୍ତୁ ଜଳରେ ଭାସେ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଯଦି ବସ୍ତୁପାଇଁ ପ୍ଳବନ ବଳ, ଏହା ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ ତେବେ ବସ୍ତୁଟି ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ । ତେଣୁ ବସ୍ତୁଟି ଜଳରେ ଭାସିବା ବା ବୁଡ଼ିବା ଏହାର ସାନ୍ଦ୍ରତା (density) ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ବସ୍ତର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହେଲେ ଏହା ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ ଏବଂ କମ୍ ହେଲେ ବସ୍ତ ଜଳରେ ଭାସେ

ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ମୌଖିକ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଉଚ୍ଚରୁ ନିଜକୁ ଗଡ଼ାଣି ରାସ୍ତାରେ କେଉଁ ବଳ ସାଇକେଲର ବେଗ ଗଢ଼ାଇ ଦିଏ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ

Question 2.
ତେଲାଟିଏ ସିଧା ଉପରକୁ ଗତି କରୁଥିବା ସମୟରେ କେଉଁ ବଳର ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ଗତିକରେ ?
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ

Question 3.
ଆମେ ସର୍ବଦା କେଉଁ ଦୁଇପ୍ରକାର ବଳ ଅନୁଭବ କରୁ ?
Answer:
ଟଣା ଓ ଠେଲା ବଳ

Question 4.
ଗତିଶୀଳ ବଲ୍ଟିକୁ ବ୍ୟାଟ୍‌ରେ ଆଘାତ କଲେ କ’ଣ ଘଟେ ଏବଂ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବଳ ପ୍ରଭାବ ଘଟେ ?
Answer:
ବଲ୍‌ର ଗତିର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ, ମାସପେଶୀୟ ବଳର ପ୍ରଭାବ

Question 5.
ଜଳରେ ପହଁରିବା ସମୟରେ କେଉଁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗିତ ହୁଏ ?
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ

Question 6.
ଡ୍ରୟର ଖୋଲିଲାବେଳେ କି ପ୍ରକାର ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ?
Answer:
ଟଣାବଳ

Question 7.
ଗୋଟିଏ ସ୍ଥିର ବସ୍ତରେ ଅନୁଭୂତ ବଳଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି ?
Answer:
ସଜ୍ଜ୍ବଳନ

Question 8.
ଅତି କମ୍‌ରେ କେତୋଟି ବଳର ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ବଳ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ?
Answer:
ଦୁଇଟି

Question 9.
ବଳର SI ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
ନିଉଟନ ବା N

Question 10.
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବଳର ଉଦାହରଣ ?
Answer:
ସଂସ୍ପର୍ଶବଳ

Question 11.
ମାସପେଶୀୟ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ ବେଳେ ମାଂସପେଶୀଗୁଡ଼ିକରେ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
ସଙ୍କୋଚନ ଓ ପ୍ରସାରଣ

Question 12.
ପକ୍ଷୀଟି ଉଡ଼ିବା ସମୟରେ ଏହା କେଉଁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ?
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ

Question 13.
ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପଶୁମାନଙ୍କର କେଉଁ ବଳ ବିନିଯୋଗ ହୁଏ ?
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ` ବଳ

Question 14.
ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ସମୟରେ ଆମ ଶରୀରରେ କେଉଁ ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ?
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ

Question 15.
ପଡ଼ିଆରେ ଗଡ଼ି ଗଡ଼ି ଯାଉଥବା ବଲ୍‌ କେଉଁ ବଳ ପ୍ରଭାବରେ ଆପେ ଅଟକି ଯିବାର ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଘର୍ଷଣ ବଳ

Question 16.
କେତୋଟି ପୃଷ୍ଠତଳ ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ?
Answer:
ଦୁଇଟି

Question 17.
ବସ୍ତର ଗତିର ବିପରୀତ ଦିଗରେ କେଉଁ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ?
Answer:
ଘର୍ଷଣ ବଳ

Question 18.
ଘର୍ଷଣ ବଳର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ବସ୍ତର ଗତିକୁ ବାଧାଦେବା

Question 19.
କେଉଁ ପୃଷ୍ଠରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବାଧ୍ଯକ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଅସମ ପୃଷ୍ପ (ଆବଡ଼ାଖାବଡ଼ା, ଖଦଡ଼ା, ଖାଲଢ଼ିପ)

Question 20.
କଠିନ, ତରଳ ଏବଂ ବାୟୁ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବାଧ‌ିକ ?
Answer:
କଠିନ

Question 21.
ଗୋଟିଏ ଚାର୍ଜିତ ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚାର୍ଜିତ ବା ଅଣଚାର୍ଜିତ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ବଳକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ

Question 22.
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପାନିଆକୁ ମୁଣ୍ଡଚୁଟିରେ ଘଷିଲେ ପାନିଆ କେଉଁ ଚାର୍ଜ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ?
Answer:
ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ

Question 23.
ଗୋଟିଏ କାଚରଡ଼କୁ ପଶମ କପଡ଼ାରେ ଘଷିଲେ କାଚରଡ଼ କେଉଁ ଚାର୍ଜ ବହନ କରେ ?
Answer:
ଯୁକ୍ତଚାର୍ଜ

Question 24.
ଗୋଟିଏ ବେଲୁନ୍‌କୁ ପଶମ କନାରେ ଘଷିଲେ ବେଲୁନ୍ କେଉଁ ଚାର୍ଜ ପ୍ରାପ୍ତହୁଏ ?
Answer:
ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ

Question 25.
କେଉଁ ବଳ ଦୁଇଟିର ଉଭୟ ଆକର୍ଷଣ ଓ ବିକର୍ଷଣ ଗୁଣଥାଏ ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଓ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ

Question 26.
କେଉଁ ଅଣ-ସଂସ୍ପର୍ଶ ବଳର କେବଳ ଆକର୍ଷଣ ଗୁଣ ଥାଏ ?
Answer:
ମହାକର୍ଷଣ

Question 27.
ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗାଯାଇଥୁବା ବସ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥ‌ିବା ସମୟରେ ଏହା ଉପରେ କେଉଁ ବଳର ପ୍ରଭାବ ଥାଏ ।
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ

Question 28.
ଓଜନ ଏକ ବଳ । ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନା ମିଥ୍ୟା ?
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 29.
ସ୍ତ୍ରୀଙ୍ଗ୍ ତରାଜୁରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ବିଭାଗ (Small Division) କେତେ ଓଜନ ସୂଚାଏ ?
Answer:
0.2 ନିଉଟନ୍

Question 30.
ବସ୍ତତ୍ଵର SI ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
କିଲୋଗ୍ରାମ୍

Question 31.
କେଉଁ ବଳର ମାନ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରହରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ?
Answer:
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ

Question 32.
ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ତ୍ଵରଣର ହାରାହାରି ମାନ କେତେ ?
Answer:
୨.୫ ମିଟର / ବର୍ଗସେକେଣ୍ଡ

Question 33.
ପୃଥ‌ିବୀ, ମଙ୍ଗଳ, ଶୁକ୍ର ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଠାରେ ବସ୍ତର ଓଜନ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ?
Answer:
ବୃହସ୍ପତିରେ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଓ ମଙ୍ଗଳର ସର୍ବନିମ୍ନ

Question 34.
ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ବସ୍ତର ଓଜନ ସର୍ବାଧ‌ିକ ହେବ ?
Answer:
ଉଭୟ ମେରୁଠାରେ

Question 35.
ପୃଥ‌ିବୀରେ 60 କି.ଗ୍ରା. ଓଜନ ବସ୍ତର ଓଜନ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ କେତେ ହେବ ?
Answer:
10 କି.ଗ୍ରା.

Question 36.
ବସ୍ତର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ଆୟତନର ଅନୁପାତକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ସାନ୍ଦ୍ରତା

Question 37.
ସାନ୍ଦ୍ରତାର ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
କି.ଗ୍ରା.|ଘନମିଟର ବା ଗ୍ରାମ/ଘନସେ.ମି.

Question 38.
ତରଳର ଉର୍ଦ୍ଧମୁଖୀ ବଳକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ଳବନ ବଳ

Question 39.
ଜଳରେ ବସ୍ତର ଭାସମାନ ନିୟମ କିଏ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଗ୍ରିକ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆର୍କିମିଡିସ୍

Question 40.
କେଉଁ ପଥର ଜଳରେ ଭାସେ ?
Answer:
ପୁଂମିସ୍

Question 41.
ବସ୍ତପାଇଁ ତରଳର ପ୍ଳବନ ବଳ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ସହ ସମାନ ହେଲେ, ଭାସମାନ ସ୍ଥିତିରେ କ’ଣ ଘଟିବ ?
Answer:
ବସ୍ତୁଟି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଭାସିବ

Question 42.
ସମ ଆକୃତି ଓ ସମଆୟତନ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁ A ଓ B ର ଓଜନ ଯଥାକ୍ରମେ W₁ ଓ W₂ I ବସ୍ତୁ ଦ୍ଵୟ ଜଳରେ ପଢ଼ିବା ପରେ B ବସ୍ତୁଟି ଅଧୁକ ନିମଜ୍ଜିତ ହେଲା । ତେବେ W₁ ଓ W₂ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ କ’ଣ ?
Answer:
W₁ > W₂

(ଖ) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନତଳେ ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦଉଅଛି । ଠିକ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଚିତ୍ରରେ A ଓ B ଦୁଇଟି ବାଳକ ଗୋଟିଏ ବାକ୍ସକୁ ପରସ୍ପର ଦିଗରେ ଠେକୁଛନ୍ତି । ବାକ୍ସଟି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗତିକଲେ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ।
(a) A ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥ‌ିବା ବଳର ପରିମାଣ B ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥ‌ିବା ବ ବଳ ଠାରୁ ଅଧିକ ।
(b) A ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ବଳର ପରିମାଣ B ର ବଳ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ।
(c) A ଦିଗରେ ପରିଣାମ ବଳ କ୍ରିୟାଶୀଳ ।
(d) A ଓ B ଦ୍ଵାରା ପ୍ରୟୋଗିତ ବଳ ଦୁଇଟିର ପରିମାଣ ସମାନ ।
Answer:
(a) A ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥ‌ିବା ବଳର ପରିମାଣ B ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥ‌ିବା ବ ବଳ ଠାରୁ ଅଧିକ ।

Question 2.
ଓଜନର SI ଏକକ ହେଉଛି ।
(a) କିଲୋଗ୍ରାମ
(b) ନିଉଟନ
(c) ଗ୍ରାମ
(d) ମିଟର
Answer:
(b) ନିଉଟନ

Question 3.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ସଂପର୍ଶ ବଳ ଅଟେ ?
(a) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ
(b) ଘର୍ଷଣ ବଳ
(c) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ
(d) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ
Answer:
(b) ଘର୍ଷଣ ବଳ

Question 4.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧୂକ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି ?
(a) ଶୁଷ୍କ ଚଟାଣ
(b) ଆର୍ଦ୍ର ସମତଳ ଚଟାଣ
(c) ଗୋଟିଏ ସମତଳ କାଚ ପୃଷ୍ଠ
(d) ତେଲିଆ ଇସ୍ପାତ ପୃଷ୍ଠତଳ
Answer:
(a) ଶୁଷ୍କ ଚଟାଣ

Question 5.
ଶୁଖୁଲା ପାଗରେ ମୁଣ୍ଡ କୁଣ୍ଡାଇଲେ ଚୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଛଡ଼ାଛଡ଼ା ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ କେଉଁ ବଳ ଦାୟୀ ?
(a) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ
(b) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ
(c) ଘର୍ଷଣ ବଳ
(d) ରବର ବଲ୍
Answer:
(b) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ

Question 6.
ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ କେଉଁ ବସ୍ତରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ?
(a) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ
(b) କାଠଖଣ୍ଡ
(c) ଲୁହାଖଣ୍ଡ
(d) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ
Answer:
(c) ଲୁହାଖଣ୍ଡ

Question 7.
ତମେ ଟେବୁଲ ଉପରେ ବହିଟିଏ ରଖୁଲ । ବହିଟି ପଡ଼ି ଯାଉନାହିଁ କାହିଁକି ?
(a) ଏହା ଉପରେ କିଛି ବଳ ଅନୁଭୂତ ହେଉନାହିଁ
(b) କେବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଏହାକୁ ଟାଣୁଛି
(c) ଟେବୁଲ୍‌ର ଉର୍ନମୁଖୀ ବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣକୁ ସନ୍ତୁଳନ କରୁଛି
(d) ବହିଟିର ଓଜନ ନାହିଁ
Answer:
(c) ଟେବୁଲ୍‌ର ଉର୍ନମୁଖୀ ବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣକୁ ସନ୍ତୁଳନ କରୁଛି

Question 8.
ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗାଯାଇଥ‌ିବା ବଲ୍‌ ତଳକୁ କାହିଁକି ଖସିଆସେ ?
(a) ପବନର ପ୍ରତିରୋଧ ହେତୁ
(b) ଏହା ବେଗ ଅଧିକ ହେତୁ
(c) ଚୂମ୍ବକୀୟ ବଳ ଯୋଗୁଁ
(d) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳଯୋଗୁଁ
Answer:
(d) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳଯୋଗୁଁ

Question 9.
ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ଓଜନକୁ ନେଇ କେଉଁ ଉକ୍ତିଟି ଠିକ୍ ?
(a) ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଓ ଓଜନର ପରିମାଣ ସମାନ
(b) ବସ୍ତୁତ୍ୱ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନ ବଦଳେ କିନ୍ତୁ ଓଜନ ବଦଳେ ନାହିଁ
(c) ବସ୍ତୁତ୍ୱ ସ୍ଥିର କିନ୍ତୁ ଓଜନ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣକୁ ନେଇ ବଦଳେ
(d) ତାପମାତ୍ରା ଯୋଗୁ ଉଭୟ ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଓ ଓଜନ ବଦଳିଯାଏ
Answer:
(c) ବସ୍ତୁତ୍ୱ ସ୍ଥିର କିନ୍ତୁ ଓଜନ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣକୁ ନେଇ ବଦଳେ

Question 10.
ପଥରଟି ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ କିନ୍ତୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ ଜଳରେ ଭାସିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
(a) ପଥର ଓଜନିଆ
(b) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ୍‌ ଆକାରରେ ବଡ଼
(c) ପଥରର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧିକ
(d) ପଥର ନରମ
Answer:
(c) ପଥରର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧିକ

Question 11.
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଜଳରେ ଭାସିବ ଯଦି
(a) ଏହାର ଓଜନ ଉÉମୁଖୁ ବଳଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ
(b) ଏହାର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧୂକ ହୁଏ
(c) ଏହାର ଓଜନ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୁ ବଳ ସହ ସମାନ ହୁଏ
(d) ଯଦି ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ନ ଥାଏ
Answer:
(c) ଏହାର ଓଜନ ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୁ ବଳ ସହ ସମାନ ହୁଏ

Question 12.
ଜଳରେ ବସ୍ତଟି ବୁଡ଼ିବାପାଇଁ କେଉଁଠି ଠିକ୍ ?
(a) ପ୍ଲବନ ବଳ ବସ୍ତର ଓଜନ ଠାରୁ ଅଧ‌ିକ
(b) କ୍ଲବନ ବଳ ବସ୍ତର ଓଜନ ସହ ସମାନ
(c) ବସ୍ତର ଓଜନ ପ୍ଲବନ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ
(d) କୌଣସି ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନହୁଏ
Answer:
(c) ବସ୍ତର ଓଜନ ପ୍ଲବନ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ

(ଗ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ଯଦି ବସ୍ତୁ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗିକ ଦୁଇଟି ବଳର ପରିମାଣ ସମାନ ଏବଂ ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ବଳ ଦୁଇଟି _______ ବଳ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
ସମତୁଲ

2. ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ମାଂସପେଶୀଦ୍ଵାରା ପ୍ରୟୋଗିତ ବଳକୁ _______ ବଳ କହନ୍ତି ।
Answer:
ମାଂସପେଶୀୟ

3. ଯଦି ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ତା’ର ଗତିର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିକରେ ତେବେ ବଳ ଏହାର ଗତିର _______ ଦିଗରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୁଏ ।
Answer:
ସମ

4. ଗୋଟିଏ ସମତଳ ପୃଷ୍ଠରେ ଗଡ଼ଗଡ଼ି ଯାଉଥବା ବଲ୍‌ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଗଡ଼ିଚାଲେ ତେବେ ପୃଷ୍ଠର _______ କମ୍ ଅଛି ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ ।
Answer:
ଘର୍ଷଣ

5. ଚୁମ୍ବକର ସମମେରୁ ପରସ୍ପରକୁ _______ ଓ ବିଷମମେରୁ ପରସ୍ପରକୁ _______ କରନ୍ତି ।
Answer:
ବିକର୍ଷଣ, ଆକର୍ଷଣ

6. ଓଜନ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପାଠ୍ୟଙ୍କ ପୃଥ‌ିବୀ ତୁଳନାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ କମ୍ ହୁଏ କାରଣ ଚନ୍ଦ୍ରରେ _______ ର ମାନ କମ୍ ଅଟେ ।
Answer:
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ

7. ଯଦିଓ ଦୁଇଟି ବ୍ୟାଗ ସମାନ ଆକୃତିର ସେଥୁରୁ ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଓଜନିଆ ଜଣାପଡ଼େ କାରଣ ଏହା ଭିତରେ ଅଧ୍ବକ _______ ଥାଏ ।
Answer:
ବସ୍ତ

8. ଆମେ ପହଁରିବା ସମୟରେ ଆମ ଶରୀର ହାଲୁକା ମନେହୁଏ କାରଣ ଜଳ ଶରୀର ଉପରେ ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ପ୍ରଦାନ କରେ ତାହା ହେଉଛି _______ ବଳ ।
Answer:
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀବଳ

9. ଲୁହାରେ ତିଆରି ଜାହାଜଟି ଜଳରେ ଭାସେ କାରଣ ଏହାର ମୋଟାମୋଟି ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ କମ୍ ଯେହେତୁ ଏହାର ଭିତର ଅଂଶର _______ ର ଆୟତନ ବହୁତ ବେଶୀ ।
Answer:
ବାୟୁ

10. ଜଳ ବସ୍ତସହ ଉର୍ଦୁମୁଖୀ ବଳ ଏହାର ଓଜନଠାରୁ କମିଗଲା ତେବେ ବସ୍ତଟି ଜଳରେ _______ ।
Answer:
ବୁଡ଼ିଯିବ

(ଘ) ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ କି ମିଥ୍ୟା ଲେଖ ।

1. ବସ୍ତୁକୁ ଗତିଶୀଳ କରିବାପାଇଁ ବଳ ଦରକାର ମାତ୍ର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ନୁହେଁ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

2. ସମତୁଲ ବଳ ବସ୍ତର ଆକୃତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ ।
Answer:
ସତ୍ଯ

3. ମାଂଶପେଶୀୟ ବଳ କିଛି ଦୂରରୁ ପ୍ରୟୋଗିତ ହୋଇପାରିବ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

4. ଘର୍ଷଣ ଗୋଟିଏ ଅଣ-ସମ୍ପର୍କ ବଳ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

5. ପଶମରେ ଘଷାଯାଇଥ‌ିବା ବେଲୁନ୍ କାଗଜ ଟୁକୁଡ଼ାକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିପାରିବ ।
Answer:
ସତ୍ଯ

6. କେବଳ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

7. ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ନଥ‌ିବାରୁ ବସ୍ତର ଓଜନ ସେଠାରେ ଶୂନ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

8. ସ୍ଥିର ବିଦ୍ୟୁତ ବଳ କିଛି ଦୂରରୁ ଅନୁଭୂତ ହୋଇପାରେ ।
Answer:
ସତ୍ଯ

9. ଗୋଟିଏ କାଠବାକ୍ସ କଠିନ ପଦାର୍ଥ ହୋଇଥିବାରୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

10. ବସ୍ତ ତରଳରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବୁଡୁଥିବା ସମୟରେ ପ୍ଲବନ ବଳ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
Answer:
ସତ୍ଯ

(ଖ) ‘କ’ ଶବ୍ଦ ସହିତ ‘ଖ’ ଶବ୍ଦକୁ ମିଳନ କର ।

Question 1.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ	(1) ଚୁମ୍ବକ ନିକଟରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା ରଖୁଲେ
(b) ପ୍ଳବନ ବଳ	(2) କିଛି ଉଚ୍ଚତାରୁ ପଥର ଖସିଲେ
(c) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ	(3) ସୋଲ ପାଣିରେ ଭାସିଲେ
(d) ସଂସ୍ପର୍ଶ ବଳ	(4) ଟେବୁଲକୁ ଠେଲିଲେ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ	(2) କିଛି ଉଚ୍ଚତାରୁ ପଥର ଖସିଲେ
(b) ପ୍ଳବନ ବଳ	(3) ସୋଲ ପାଣିରେ ଭାସିଲେ
(c) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ	(1) ଚୁମ୍ବକ ନିକଟରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା ରଖୁଲେ
(d) ସଂସ୍ପର୍ଶ ବଳ	(4) ଟେବୁଲକୁ ଠେଲିଲେ

Question 2.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ହାତ ପାପୁଲି ଦ୍ଵୟକୁ ଘଷିଲେ	(1) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ
(b) ବେଲୁନ କାଗଜକୁ ଆକର୍ଷଣ କଲେ	(2) ଘର୍ଷଣ ବଳ
(c) ବସ୍ତର ମୁକ୍ତ ପତନ ଘଟିଲେ	(3) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ
(d) ଲୁହାଖଣ୍ଡକୁ ଚୁମ୍ବକ ଟାଣିଲେ	(4) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ହାତ ପାପୁଲି ଦ୍ଵୟକୁ ଘଷିଲେ	(2) ଘର୍ଷଣ ବଳ
(b) ବେଲୁନ କାଗଜକୁ ଆକର୍ଷଣ କଲେ	(1) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ
(c) ବସ୍ତର ମୁକ୍ତ ପତନ ଘଟିଲେ	(3) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ
(d) ଲୁହାଖଣ୍ଡକୁ ଚୁମ୍ବକ ଟାଣିଲେ	(4) ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ

ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପିଲାଟିଏ ତାର ସବୁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି କାନ୍ଥକୁ ଠେଲୁଛି କିନ୍ତୁ କାନ୍ଥ ଗତିକରୁନାହିଁ । ପ୍ରୟୋଗିତ ବଳ ଏବଂ ଗତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏହା କ’ଣ ସୂଚାଉଛି ?
Answer:
କାନ୍ଥ ଉପରେ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ ହେଉଛି ମାତ୍ର କାନ୍ଥ ଚଳୁନାହିଁ । କାରଣ କାନ୍ଥଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ସମାନ ଓ ବିପରୀତ ବଳ ଯୋଗୁ ଏହା ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇଯାଉଛି । ଅସନ୍ତୁଳିତ ବଳ ବିନା ଗତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 2.
ତମେ ବହିଟିଏ ଟେବୁଲ ଉପରେ ଘୂଞ୍ଚାଇ ଦେଲ ଏବଂ ତୁମେ ପୁନର୍ବାର ଛୁଇଁବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା । କେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ବଳ ବହିଟିକୁ ସ୍ଥିର କଲା ?
Answer:
ବହି ଓ ଟେବୁଲ ପୃଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ଘର୍ଷଣ ବଳ ବହିର ଗତିକୁ ବାଧା ଦେଲା ଏବଂ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଧୀର କରି ଶେଷରେ ସ୍ଥିର କଲା ।

Question 3.
ମସୃଣ ବରଫ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାଲିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାହିଁକି ?
Answer:
ମସୃଣ ବରଫ ପୃଷ୍ଠ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଏଣୁ ଆମ ପାଦ ପୃଷ୍ଠତଳକୁ ଚାପିଧରି ପାରେନାହିଁ ଏବଂ ଫଳରେ ଚାଲିବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ ।

Question 4.
ଶୁଖୁଲା ପାଗରେ କୃତ୍ରିମ ତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ବହୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମ ଚର୍ମକୁ ଫୋଡ଼ିଦିଏ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବଳ ଦାୟୀ ?
Answer:
ଶୁଖୁଲା ପାଗରେ, ତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ଆମ ଚର୍ମକୁ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ପ୍ରଭାବରେ ଆଘାତ ହୁଏ ।

Question 5.
ଦୁଇଟି ଚୁମ୍ବକର ସମମେରୁ ପରସ୍ପର ମୁଖା ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଠେଲିବା ଆରମ୍ଭ କରିବେ । ଏହା କି ପ୍ରକାର ବଳ ?
Answer:
ଏହା ହେଉଛି ଅଣ-ସଂସ୍ପର୍ଶୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ । ସମମେରୁ ଦ୍ଵୟ ପାଖାପାଖୁ ଥ‌ିବାରୁ ବିକର୍ଷଣ କରିବେ । ବିନା ସ୍ପର୍ଶରେ ଏହି ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 6.
ତୁମେ ଗୋଟିଏ ପମ୍ପାବୋତଲକୁ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଗୋଟିଏ ବାଲଟି ଭିତରକୁ ପକାଇ ଦେଲ । ଏହା ବାଲଟିରେ ଥ‌ିବା ଜଳ ଭିତରେ ବୁଡ଼ିଗଲା । ତାପରେ ତୁମେ ଠିପିବନ୍ଦ ଖାଲି ବୋତଲଟି ବାଲଟିରେ ପକାଇବାକୁ ଏହା ଭାସିଲା । ଜଳରେ ବସ୍ତୁର ଭାସମାନ ନିୟମ ଉପରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷାଟି କି ସୂଚନା ଦେଲା ?
Answer:
ଠିପି ବନ୍ଦ ଖାଲି ବୋତଲର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଠାରୁ କମ୍ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଅପସାରିତ ଜଳ ଯେଉଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ପ୍ରଦାନ କଲା ତାହା ବୋତଲର ଓଜନଠାରୁ ଅଧିକ । ତେଣୁ ଏହା ଜଳରେ ଭାସେ । ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋତଲଟିର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ

Question 1.
ଗୋଟିଏ ରୁଟି ତିଆରି ଯନ୍ତ୍ର ଅଟାଗୁଳାଗୁଡ଼ିକୁ ରୁଟିରେ ପରିଣତ କରେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଳର କେଉଁ ପ୍ରଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ?
Answer:
ରୁଟି ତିଆରି ଯନ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ପ୍ଲେଟ ମଧ୍ୟରେ ଅଟାଗୁଳାକୁ ରଖ୍ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରେ । ଏଠାରେ ପ୍ରୟୋଗିକ ବଳ ଅଟାଗୁଳାକୁ ପତଳା ଗୋଲାକାର ରୁଟିରେ ପରିଣତ କରେ । ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଟି ବଳ ପ୍ରଭାବରେ ବସ୍ତର ଆକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରଭାବ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

Question 2.
ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁତ୍ଵର ଦୁଇଟି ଲୁହା ବ୍ଲକ୍ ଗୋଟିଏ ସିମେଣ୍ଟ ଚଟାଣ ଉପରେ ରଖାଯାଇଛି । ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଗତିକରିବାପାଇଁ କେଉଁଟି ଅଧୁକ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ କରିବ ?
Answer:
ଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା 2-Unit ବସ୍ତୁତ୍ଵ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୁହା ବ୍ଲକ୍ ଗତିଶୀଳ ହେବାପାଇଁ ଅଧୁକ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ କରିବ । ବ୍ଲକ୍ ଓ ସିମେଣ୍ଟ ଚଟାଣ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘର୍ଷଣ ବଳ ବ୍ଲକ ଦୁଇଟିର ଓଜନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । 2-Unit ବ୍ଲକ୍‌ର ବସ୍ତତ୍ଵ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏହା ଯୋଗୁ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧ‌ିକ ହେବ । ଏହି ବୃହତ୍ତର ଘର୍ଷଣ ବଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବ୍ଲକ୍‌ଟିକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇବାକୁ ଅଧିକ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ।

Question 3.
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚତାରୁ ଏକ ମାର୍ବଲ ଆନତ ସମତଳ ଉପରେ ଗଡ଼ଗଡ଼ି ତଳକୁ ଖସିଲା । ଆନତ ସମତଳର ପାଦଦେଶରେ ଏହା ଆନୁଭୂମିକ ସମତଳରେ ଗତିକଲା । ପଥମେ ଏହା ରେଶମ କପଡ଼ାରେ ଆବୃତ ପୃଷ୍ଠତଳ ଏହାପରେ ବାଲିସ୍ତରଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ପୃଷ୍ଠତଳ ଓ ଶେଷରେ ଏକ କାଚ ଚଦରଦ୍ଵାରା ଆବୃତ ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଗତିକଲା । କେଉଁ ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଏହା ନିମ୍ନରେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୁଝାଇଲେଖ ।
Answer:
ମାର୍ବଲ ଖଣ୍ଡଟି ବାଲୁକାସ୍ତର ଚଟାଣ ଉପରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ । ବାଲୁକା ସ୍ତର ଆବୃତ ଚଟାଣର ଘର୍ଷଣ ବଳଠାରୁ ଅଧିକ । ଘର୍ଷଣ ବଳ ବସ୍ତର ଗତିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଥିବାରୁ ବାଲୁକାସ୍ତର ଥିବା ଚଟାଣ ଉପରେ ମାର୍ବଲଟି ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ ସରଳ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ଵାରା ତୁମେ କିପରି ପ୍ରମାଣ କରିବ ଯେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଗୋଟିଏ ଅଣ ସଂସ୍ପର୍ଶୀବଳ ଅଟେ ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକକୁ କିଛି ଲୁହା କଣ୍ଟାର ନିକଟକୁ ଅଣାଯାଉ । ଚୁମ୍ବକଟି ଲୁହାକଣ୍ଟାର ନିକଟକୁ ଅଣାଗଲେ, କଣ୍ଟାଗୁଡ଼ିକ ଚୁମ୍ବକ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ହୋଇଯିବେ । ଏଠାରେ ଚୁମ୍ବକ ଲୁହାକଣ୍ଟା ପରସ୍ପରକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁନଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଲୁହାକଣ୍ଟାଗୁଡ଼ିକ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ । ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ କିଛି ଦୂରରୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ତେଣୁ ଏହା ଏକ ଅଣ ସଂସ୍ପର୍ଶୀ ବଳ ଅଟେ ।

Question 5.
ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକ ଏବଂ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଦୂରତା କିପରି ବସ୍ତୁ ଉପରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ବୁଝାଇଲେଖ ।
Answer:
ଦୂରତା ବୃଦ୍ଧିପାଇଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ହ୍ରାସପାଏ ଏବଂ ଦୂରତା କମିଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ବୃଦ୍ଧିପାଏ । ବସ୍ତୁଟି ଚୁମ୍ବକର ଯେତେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେବ, ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ସେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ । ଯଦି ବସ୍ତୁଟି ଚୁମ୍ବକଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବ, ତେବେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଦୁର୍ବଳ ହେବ ଏବଂ ବସ୍ତୁଟିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିନପାରେ ।

Question 6.
ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ଧରି କାର୍ପେଟ ଉପରେ ଚାଲିଲେ ଆମେ ବେଳେବେଳେ ସାମାନ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାର୍ଜ ଅନୁଭବ କରୁ କାହିଁକି ?
Answer:
କାର୍ପେଟ ଉପରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଆମର ପାଦ ଓ କାର୍ପେଟ ମଧ୍ଯରେ ଘର୍ଷଣ ହେତୁ ଆମ ଶରୀରରେ ଚାର୍ଜ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଆମ ଶରୀରରେ ଏହି ସମୟରେ ସ୍ଥିର ବିଦ୍ୟୁତ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ଆମେ ଯଦି ଏକ ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁ, ମାତ୍ରାତ୍ଵିକ ଚାର୍ଜ ଆମ ଶରୀର ମଧ୍ୟଦେଇ ଧାତୁକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ମଧ୍ୟମଧରଣ ବିଦ୍ୟୁତ ସଂଘାତ ଯାହା ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଦେଖାଯାଏ ।

Question 7.
ଦୁଇଟି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀକୁ କପଡ଼ାରେ ଘଷିଲେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରଠାରେ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ଯେତେବେଳେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀଦ୍ଵୟ ଗୋଟିଏ କପଡ଼ାରେ ଘଷାଯାଏ ଉଭୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଚାର୍ଜ (ଋଣାତ୍ମକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସମଚାର୍ଜ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ କରୁଥିବାରୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀଦ୍ଵୟ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ କରନ୍ତି ।

Question 8.
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଧୂଳିକଣା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କି ?
Answer:
ଧୂଳିକଣା ଉପରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଧୂଳିକଣା ଗୁଡ଼ିକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ହାଲୁକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥାଏ । ଯେକୌଣସି ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥିଲେ ଏଥିରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ଏହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ ଯାହାଦ୍ଵାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଜମା ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ବାୟୁସ୍ରୋତରେ ଭାସିବାର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।

Question 9.
ଯଦି ବାୟୁର ଉÉମୁଖୀ ବଳ (ପ୍ଳବନବଳ) ଅଧୁକ ହୁଏ କିମ୍ବା ବେଲୁନଠାରେ ଅନୁଭୂତ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଅପେକ୍ଷା କମ ହୁଏ, ତେବେ ବେଲୁନ୍‌ ଉପରକୁ ଉଠେ କାହିଁକି ?
Answer:
ବାୟୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେଲୁନ୍ ସେତିକି ବେଳେ ଉପରକୁ ଉଠେ ଯେତେବେଳେ ଏହାପ୍ରତି ବାୟୁର ପ୍ଳବନ ବଳ ବେଲୁନର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ବା ଓଜନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ । ବେଲୁନ ଉପରେ ଅସନ୍ତୁଳନ ବଳ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହେଉଥ‌ିବାରୁ ବେଲୁନ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଯେକୌଣସି ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ବାୟୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ବସ୍ତୁର ଓଜନଠାରୁ ଅଧିକ ହେଲେ ବସ୍ତୁଟି ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପରକୁ ଉଠେ ।

Question 10.
ଗୋଟିଏ କାଠଖଣ୍ଡ ଜଳରେ ଭାସେ କିନ୍ତୁ ଲୁହା କଣ୍ଟା ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ । ଯଦିଓ ଉଭୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଜଳପୃଷ୍ଠରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ ଏପରି ଘଟେ କାହିଁକି ?
Answer:
କାଠଖଣ୍ଡର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳଠାରୁ କମ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାପ୍ରତି ଜଳର ପ୍ଳବନ ବଳ, କାଠ ପ୍ରତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧୂକ ହୋଇ କାଠଖଣ୍ଡକୁ ଜଳରେ ଭସାଇଥାଏ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଲୁହାଖଣ୍ଡର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଏବଂ ଆୟତନ କମ୍ ହେତୁ ଏହା ପ୍ରତି ଜଳର ପ୍ଳବନବଳ କମ୍ ହୁଏ । କଣ୍ଟାର ଓଜନ ବା ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଅଧ‌ିକ ହୋଇ କଣ୍ଟାଟିକୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇଦିଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
(କ) ଦୁଇଜଣ ସାଙ୍ଗ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଲୁହାବାକ୍ସକୁ ଠେଲିବାରେ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ବାକ୍ସଟି ଓଜନିଆ । ଏହାର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଅଧିକ ହେତୁ ଜଡ଼ତା ଅଧିକ । ବାକ୍ସ ଭୂମି ଓ ଚଟାଣର ପୃଷ୍ଠତଳ ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଅଧୂକ । ଏହି ଘର୍ଷଣ
ବଳ ଠେଲାବଳକୁ ବାଧାଦିଏ । ପିଲା ଦୁଇଟି କୌଣସି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ମାଧ୍ୟମ ଗ୍ରହଣ ନକରି ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ବାକ୍ସକୁ ଠେଲିବାକୁ ଅଧିକ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଛି ।

(ଖ) କେଉଁ ଉପାୟ କଲେ ଠେଲିବା ସହଜ ହେବ ?
Answer:
ରୋଲର କିମ୍ବା ଟ୍ରଲି ବ୍ୟବହାର କରାଗଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜ ହେବ । ଏହା ବାକ୍ସ ଓ ଟ୍ରଲି ମଧ୍ଯରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ କମାଇଦେବ । ଏହାଛଡ଼ା ପୃଷ୍ଠତଳ ଗୁଡ଼ିକରେ ଗ୍ରିଜ୍ ବା ତେଲ ଘଷିଲେ, ଘର୍ଷଣ ବଳ ହ୍ରାସ ପାଇ ବାକ୍ସଟିକୁ ଆଗକୁ ଠେଲି ହୋଇ ପାରିବ । ସମତଳଟି ଆନତ ହେଲେ (ଗଡ଼ାଣିଆ) ଟ୍ରଲି ଘୂଞ୍ଚିବା ସହଜ ହେବ । ସାଙ୍ଗଦ୍ଵୟ ଏକା ସଙ୍ଗରେ ଏବଂ ଏକାଦିଗରେ ମାଂସ ପେଶୀୟ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

Question 2.
ଜଣେ ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ (archer) ଆନୁଭୂମିକ (ଭୂମି ସହ ସମାନ୍ତର) ଦିଗରେ ତୀର ମାରିଲା ଦୂର ଯିବାପରେ ତୀରଟି ଭୂମିଉପରେ ପଡ଼ିଲା । କିଛି ତୀର ଗତିର ଆରମ୍ଭରେ କେଉଁ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ? ତୀରଟି ଶେଷରେ ଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ତୀରରେ ପ୍ରୟୋଗିତ ବଳ ହେଉଛି ଧନୁ ଧାରଣକାରୀର ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ । ଧନୁ ଧାରଣକାରୀ ଯେତେବେଳେ ଧନୁର ସୂତାକୁ ପଛକୁ ଟାଣିଧରେ ଏବଂ ଛାଡ଼େ, ତୀରରେ ସ୍ଥିତିଜ ଶକ୍ତି ଗତିଜ ଶକ୍ତିକୁ ରୂପାନ୍ତରଣ ହୋଇ ତୀର ଉପରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଏଣୁ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ତୀରକୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଠେଲା ପ୍ରଦାନ କରେ । ତେଣୁ ତୀରଟି ସିଧା ଗତିକରେ । ତୀରଟି ବାୟୁରେ ଅନାୟାସରେ ଗତି କରେ । ଏହି ସମୟରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅନବରତ ତୀର ଉପରେ କ୍ରିୟାଶୀଳ ହୁଏ । ଏହା ତୀରକୁ ସର୍ବଦା ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରେ । ଯଦିଓ ତୀରଟିରେ ଆନୁଭୂମିକ ଗତି ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଶେଷରେ ଏହାର ଭୂଲମ୍ବ ଗତି ନିମ୍ନକୁ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ପ୍ରଭାବରେ ଘଟିଥାଏ ।

ଏଣୁ ତୀର ଉପରେ ଆନୁଭୂମିକ ମାଂସପେଶୀୟ ବଳ ଓ ଭୂଲମ୍ବ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଏକ ସଙ୍ଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏହା ତୀରକୁ ଏକ ବକ୍ରାକାର ପଥକୁ (projectile) ଟାଣିନିଏ । ଶେଷରେ ଏହା ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଯାଏ । ଏଥିପାଇଁ ବାୟୁର ଘର୍ଷଣ ବଳ ମଧ୍ଯ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ।

Question 3.
ତୁମ ପାଖରେ ଏକ ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକ ଏବଂ କିଛି ଅନେକ ଅଜଣା ଧାତବପଦାର୍ଥ ରହିଛି । ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଧାତୁ ତାହା ଜାଣିବାପାଇଁ ଏକ ସରଳ ପରୀକ୍ଷା କର । ପରୀକ୍ଷାରେ କ’ଣସବୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ଏହାର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କ’ଣ ହେବ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ପୃଥକ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ନିକଟକୁ ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକଟିକୁ ଅଣାଯିବ । ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦଣ୍ଡ ଚୂମ୍ବକ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଟାଣି ହୋଇଯିବେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଲୁହା, ନିକେଲ କିମ୍ବା କୋବାଲ୍ଟ ପରି ଚୁମ୍ବକୀୟ ଧାତୁରେ ତିଆରି ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିବ । ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦଣ୍ଡଚୁମ୍ବକଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ ହେବେନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଚୁମ୍ବକୀୟ ଧାତୁରେ ତିଆରି ବୋଲି ଧରାଯିବ ।
ପରୀକ୍ଷାଟି ସୂଚାଇ ଦେବ ରୂମ୍ବକୀୟ ବଳ କେବଳ ଲୁହା, ନିକେଲ ଓ କୋବାଲଟ ପରି ଚୂମ୍ବକୀୟ ଧାତୁ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଏହି ବଳବିନା ସ୍ପର୍ଶରେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବାରୁ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଏକ ଅଣ-ସଂସ୍ପର୍ଶ ବଳ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେବ । ପରୀକ୍ଷାଟି ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳର ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କିଛି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବ ।

Question 4.
ତୁମେ ତୁମ ସାର୍ଟରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସ୍କେଲକୁ ଘଷିଲ, ଏହାକୁ କାଗଜ ଟୁକୁଡ଼ାପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପଦାର୍ଥ ନିକଟକୁ ଆଣିଲ । ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସ୍କୁଲ ପାଖକୁ ଟାଣିହୋଇଗଲା ଏବଂ ସ୍କେଲରେ ଲାଗି ରହିଲା । କିଛି ସମୟ ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଖସି ପଡ଼ିଲା । କାହିଁକି ଏପରି ଘଟିଲା ବୁଝାଇଲେଖ ।
Answer:
ସ୍କେଲଟିକୁ ସାର୍ଟରେ ଘଷିବାଦ୍ଵାରା ଏହା ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଫଳରେ ଏହା କାଗଜ ଟୁକୁଡ଼ା ପରି ସୁକ୍ଷ୍ମ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ । କିଛି ସମୟପରେ ଚାର୍ଜ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ କିମ୍ବା ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ସ୍କେଲ୍‌ ଚାର୍ଜବିହୀନ ହୋଇଯାଏ । ସ୍କେଲଟି ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ କଣିକା ହରାଇବା ପରେ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ଅପସରି ଯାଏ । ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଏହା ଶୁଷ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଅଣଚାର୍ଜିତ ବସ୍ତୁକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ । ବିନା ସ୍ପର୍ଶରେ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ସ୍କେଲ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହେଉଥ‌ିବାରୁ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ଗୋଟିଏ ଅଣ ସଂସ୍ପର୍ଶୀ ବଳ ଅଟେ ।

Question 5.
ତୁମେ ଗୋଟିଏ ପୋଖରିରେ ପହଁରୁଛ । ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଥିବା ସମୟ ତୁଳନାରେ ତୁମ ପହଁରିବା ସମୟରେ ନିଜକୁ ହାଲୁକା ମନେକରୁଛ ।
(i) ଏହି ପ୍ରକାର ଚିନ୍ତାଧାରାର କାରଣ କ’ଣ ?
(ii) ଏଥପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବଳ ଦାୟୀ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକରେ ?
(iii) ଏହାକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କର ।
Answer:
(i) ଆମେ ଜଳରେ ପହଁରିବା ସମୟରେ ହାଲୁକା ଅନୁଭବ କରୁ । ଏହାର କାରଣ ହେଲା ଜଳ ଆମ ଶରୀର ପ୍ରତି ଏକ ଉମୁଖୁ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରେ । ଏହି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ଆମର ଆଭାସୀ ଓଜନ ହ୍ରାସପାଇଁ ଦାୟୀ । ତେଣୁ ଭୂମି ଉପର ତୁଳନାରେ ଜଳ ଭିତରେ ଆମେ ହାଲୁକା ଅନୁଭବ କରୁ ।

(ii) ଏହି ଉର୍ଦୁମୁଖୀ ବଳକୁ ଜଳର ପ୍ଳବନ ବଳ (buoyant force) କହନ୍ତି । ଜଳର ଗଭୀରତା ବୃଦ୍ଧିରେ ଏହାର ଉÉଚାପ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଶରୀରର ନିମ୍ନଅଂଶ (ଜଳକୁ ଲାଗିଥିବା ଅଂଶ) ଉପରଅଂଶ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ । ଏଠାରେ ଶରୀର ଉପରେ ପରିଣାମୀ ବଳ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ଆର୍କିମିଡ଼ିସ୍‌ଙ୍କ ନୀତି ଅନୁଯାଇ ଜଳରେ ଆମ ଶରୀର ଯେଉଁ ଜଳ ଅପସାରଣ କରେ ତାର ଓଜନ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ସହ ସମାନ । ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୁ ବଳ ଦ୍ଵାରା ଆମେ ହାଲୁକା ଅନୁଭବ କରୁ ।

ଘଟଣା ଆଧାରିତ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ

(i) ରିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ । ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଘର୍ଷଣ ବଳର ପ୍ରଭାବ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ସେ ସ୍ଥିର କଲା । ସେ ଗୋଟିଏ ରାମ୍ଫ (Ramp) ତିଆରି କରି ସେଣ୍ଡ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ କାଠ ବାକ୍ସ, ଗୋଟିଏ ଇସ୍ପାତ ବଲ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ ଗଡ଼ାଇବା ଦେଖାଇଲା । ପରେ ସେ ରାମ୍ପରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଦର ଓ ପରେ ବାଲିକାଗଜ ଏବଂ ଗାମୁଛାଟିଏ ପକାଇଲା । ଗଡ଼ାଯାଇଥିବା ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେତେଦୂର ଗତିକଲା ସେଗୁଡ଼ିକ ଲିପିବଦ୍ଧ କଲା ।
ସେ ଦେଖୁଲା ଯେ ଇସ୍ପାତ କମ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଦର ଉପରେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କଲା ଏବଂ ରବର ବଲ୍‌ ସର୍ବନିମ୍ନ ବାଟ ଗଲା । ସେ ବୁଝାଇଲା ବିଭିନ୍ନ ସମତଳ ଉପରେ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥକୁ ନେଇ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
ରବର ବଲ୍‌ ବାଲିକାଗଜ ଉପରେ ଗଡ଼ଗଡ଼ି ଯିବା ତୁଳନାରେ ଇସ୍ପାତ ବଲ୍‌ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଦର ଉପରେ ଗଡ଼ି ଅଧ୍ବକ ଦୂର ଅତିକ୍ରମ କଲା କାହିଁକି ? ଏହା ଘର୍ଷଣ ବଳ ବିଷୟରେ କି ତଥ୍ୟ ଦିଏ ।

(ii) ରିଆ ରାମ୍ପ (Ramp) ର ଘର୍ଷଣ ବଳକୁ କମାଇବାକୁ ଚାହିଁଲା । ଏହାଦ୍ଵାରା ବସ୍ତୁ ସହଜରେ ଗଡ଼ିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମନେକଲା । ସେ କି ପ୍ରକାର ଉପାୟ କଲା ଏବଂ ଏହା ବସ୍ତର ଗତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କଲା ?

(iii) ଯଦିଓ ଘର୍ଷଣ ଗତିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ, ରିଆ ତା’ର ଲେଖାରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଥଲା । ତେଣୁ କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଉଭୟ ଉପକାରି ଓ ଅଦରକାରି ?
Answer:
(i) ଇସ୍ପାତ ବଲ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଦର ପୃଷ୍ଠତଳ ଉପରେ ଗଡ଼ି ଅଧ‌ିକ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବ କାରଣ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଚଦରର ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବନିମ୍ନ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଇସ୍ପାତ ବଲ୍‌ର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ଏହା ଉପରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ହେବ । ଏଥୁରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଘର୍ଷଣ ବଳ ପୃଷ୍ଠତଳର ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।

(ii) ରିଆ ରାମ୍ପ ଉପରେ ତେଲ, ଗ୍ରିଜ୍ କିମ୍ବା ପାଉଡ଼ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ପୃଷ୍ଠତଳର ସମତା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ ଏବଂ ଘର୍ଷଣ ବଳ କମାଇପାରିବ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଘଣେ କମିଯିବ ଏବଂ ବସ୍ତୁ ସହଜରେ ଗଡ଼ି ଅଧ‌ିକ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବେ ।

(iii) ଘର୍ଷଣ ବଳ ଗତିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ । ଏହାର ଉପକାରିତା ଓ ଅପକାରିତା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଉପଲବ୍‌ଧ । ଘର୍ଷଣ ବଳଯୋଗୁ ଆମେ ଚଟାଣରେ ଚାଲିବା ଓ ଗାଡ଼ିମଟର ରାସ୍ତାରେ ଗଡ଼ିବା ସହଜ ହୁଏ । କୌଣସି ପଦାର୍ଥକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିବା, ପେନ୍ ଓ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ରେ ଲେଖିବାରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ସହାୟକ ହୁଏ । ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଯାନବାହନରେ ବ୍ରେକ୍ ଦେବା ସହଜ ।
ଘର୍ଷଣ ବଳ କମ୍ ହେଲେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟେ । ଘର୍ଷଣ ବଳ ନ ଥିଲେ ଆମେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତକୁ ନିଜ ହାତକୁ ଆଣିପାରିବା ନାହିଁ ।

Question 6.
ରୋହନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଛୁଟିରେ ଗାଁକୁ ଗଲା । ଗାଁ ପୋଖରୀରୁ ପାଣି ବାଲଟି ଉଠାଇବା ବେଳେ ପାଣି ଭିତରେ ବାଲ୍ଟି ହାଲୁକା ଲାଗିଲା । କିନ୍ତୁ ପାଣି ସ୍ତର ଉପରକୁ ବାଲ୍ଟି ଆସିବାପରେ ଓଜନିଆ ହେଲା । ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ସେ ଗୋଟିଏ ବାୟୁ ଭିର୍ଜି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବୋତଲକୁ ଜଳରେ ବୁଡ଼ାଇବାକୁ ଯାଇ ସଫଳ ହେଲାନାହିଁ । ସେତେବେଳେ ସେ ଠିପିଖୋଲି ପାଣି ଭର୍ତ୍ତିକଲା, ବୋତଲ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଗଲା । ଘଟଣାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର
ଦିଅ ।
(i) ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥୁବା ସମୟରେ ବାଲ୍‌ଟି ହାଲୁକା ଲାଗେ କିନ୍ତୁ ପାଣି ସ୍ତର ଉପରକୁ ଆସିଲେ ଓଜନିଆ ଲାଗେ କାହିଁକି ?
(ii) ବାୟୁପୂର୍ଣ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବୋତଲ ଜଳରେ ଭାସେ କିନ୍ତୁ ଜଳପୂର୍ଣ ବୋତଲ ବୁଡ଼ିଯାଏ । ବଳ ଓ ଓଜନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କର ।
(iii) ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳର ଅବଧାରଣା ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
(i) ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ସମୟରେ ଜଳ ବାଲ୍ଟି ଉପରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ଓଜନ ହ୍ରାସପରି ଲାଗେ । ଏହା ପ୍ଳବନ ବଳ ଅଟେ । ବାଲଟି ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଜଳସ୍ତର ଛାଡ଼ିବାପରେ ଏହା ଉପରେ ଜଳର ପ୍ଳବନ ବଳ ନଥାଏ କେବଳ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ (ଓଜନ) ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଫଳରେ ବାଲଟି ଓଜନିଆ ଲାଗେ ।

(ii) ଠିପିବନ୍ଦ ବାୟୁପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବୋତଲର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ କମ୍ । ଜଳରେ ବୋତଲକୁ ବୁଡ଼ାଇବା ସମୟରେ ଜଳର ପ୍ଳବନ ବଳ ବୋତଲ ଉପରେ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହୁଏ । ତେଣୁ ଏହା ଜଳରେ ଭାସେ । କିନ୍ତୁ ପାଣିଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବୋତଲର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ । ଏଠାରେ ବୋତଲ ଉପରେ ଜଳର ପ୍ଳବନ ବଳ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ । ଏଣୁ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋତଲ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ ।

(iii) ଜାହାଜ ଓ ଡଙ୍ଗା ଲୁହାରେ ତିଆରି ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଫମ୍ପା ସ୍ଥାନଯୋଗୁ ଆୟତନ ଅଧିକ ହୋଇ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ କମିଯାଏ । ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଜଳରେ ଭାସେ । ଜଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀବଳ ଆମକୁ ପହଁରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ବାୟୁର ପ୍ଳବନ ବଳ ବେଲୁନକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇବାରେ ଓ ପାରାଚୁଟ୍‌ରେ ଓହ୍ଲାଇବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।

ଦୃଢୋକ୍ତି – କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Assertion – Reason Question Answers)

ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଦୁଇଟି ଉକ୍ତି ରହିଛି । ପ୍ରଥମଟି ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) ବା (A) ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟଟି କାରଣ (Reason) ବା (R) ସଠିକ ତଥ୍ୟ ଭିଭିରେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ଉଭୟ A ଏବଂ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ
(ଖ) ଉଭୟ A ଏବଂ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R, A ର ସଠିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ନୁହେଁ
(ଗ) A ସତ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ମିଥ୍ୟା
(ଘ) A ମିଥ୍ୟା କିନ୍ତୁ R ସତ୍ୟ

1. ଦୃଢୋକ୍ତି (A) : ଗୋଟିଏ ରବର ବଲକୁ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଏହାର ଆକାରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ।
କାରଣ (R) : ବଳ ନରମ ବସ୍ତର ଆକୃତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣେ ।
Answer:
ଉଭୟ A ଓ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ

2. ଦୃଢୋକ୍ତି (A) : ଘର୍ଷଣ ବଳ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତର ଗତିକୁ କମାଇଦିଏ ।
କାରଣ (R) : ଘର୍ଷଣ ବଳ ସର୍ବଦା ବସ୍ତର ଗତିର ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରରେ ।
Answer:
A ସତ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ମିଥ୍ୟା

3. ଦୃଢୋକ୍ତି (A) : ଚାଲିବାବେଳେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଦରକାର ହୁଏ ନାହିଁ ।
କାରଣ (R) : ଘର୍ଷଣ ଆମର ଗତିକରିବାର ଦକ୍ଷତା କମାଇଦିଏ ।
Answer:
A ମିଥ୍ୟା କିନ୍ତୁ R ସତ୍ୟ

4. ଦୃଢୋକ୍ତି (A) : ବସ୍ତୁ ଜଳରେ ନିମଜ୍ଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଉମୁଖୀ ବଳ ଅନୁଭବ କରେ ।
କାରଣ (R) : ତରଳ ନିମଜ୍ଜିତ ବସ୍ତ ଉପରେ ଉର୍ଷ୍ଟବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ।
Answer:
ଉଭୟ A ଓ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି Aର ସଠିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ

5. ଦୃଢୋକ୍ତି (A) : ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧାରଣ ଜଳ ତୁଳନାରେ ଲୁଣାଜଳରେ ସହଜରେ ଭାସିପାରେ ।
କାରଣ (R) : ଲବଣଯୁକ୍ତ ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅଧିକ ଏବଂ ଏହା ଅଧିକ ଉର୍ଷ୍ଟବଳ ଦେଇଥାଏ ।
Answer:
ଉଭୟ À ଉଭୟ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ

ଘଟଣା ଆଧାରିତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର :

Question 1.
ଗୋଟିଏ ପରିବା ବୋଝେଇ ଶଗଡ଼ ଗାଡ଼ିକୁ ଠେଳିବାରେ ରବି, ବାପାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲା । ଶଗଡ଼ଟି ସିମେଣ୍ଟ ତିଆରି କଂକ୍ରିଟ ରାସ୍ତାଦେଇ ଗଲା । ରବି ଦେଖୁଲା ଶଗଡ଼ଟିକୁ ଠେଲିବାପାଇଁ ଅଧୁକ ବଳ ଦରକାର ହେଲା । ସେ ଠେଲିବା ବନ୍ଦ କରିଦେବାରୁ ଶଗଡ଼ଟି ଧୀରେ ଧୀରେ ଅଟକିଗଲା । ବାପା କହିଲେ ରାସ୍ତାଟି ଅସମତଳ ଥ‌ିବାରୁ ଶଗଡ଼ର ଗତିରେ ବାଧାସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଘଟଣାଟି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(i) ଶଗଡ଼ ଠେଲିବାରେ ରବି କି ପ୍ରକାର ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କଲା ?
(a) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ
(c) ଚୁମ୍ବକୀୟ
(b) ମାଂସପେଶୀୟ
(d) ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ
Answer:
(b) ମାଂସପେଶୀୟ

(ii) ରବି ଠେଲିବା ବନ୍ଦ କଲାପରେ ଶଗଡ଼ଟି ଅଟକି ଗଲା କାହିଁକି ?
(a) ବାୟୁଚାପର ଅଭାବ ଯୋଗୁ
(b) ଚୁମ୍ବକୀୟ ଆକର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ
(c) ଶଗଡ଼ ଚକ ଓ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଯୋଗୁଁ
(d) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବିକର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ
Answer:
(c) ଶଗଡ଼ ଚକ ଓ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଷଣ ବଳ ଯୋଗୁଁ

(iii) ରାସ୍ତାଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମତଳ ହୋଇଥିଲେ କ’ଣ ଘଟିଥାଆନ୍ତା ?
(a) ଶଗଡ଼ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଗତି କରିଥାଆନ୍ତା
(b) ଶଗଡ଼ଟି ଉଡ଼ି ଥାଆନ୍ତା
(c) ଘର୍ଷଣବଳ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଆନ୍ତା
(d) ଶଗଡ଼ ଉଠାତ ଅଟକି ଯାଇଥାଆନ୍ତା
Answer:
(a) ଶଗଡ଼ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଗତି କରିଥାଆନ୍ତା

Question 2.
ପ୍ରିୟା ତାର ବିଜ୍ଞାନ ବହିରେ ପଢ଼ିଥିଲା ଯେ ପୃଥିବୀରେ ୬୦ ନିଉଟନ ଓଜନର ବସ୍ତୁକୁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଓଜନ କଲେ ୧୦ ନିଉଟନ ହୁଏ । ସେ ଦ୍ଵନ୍ଦରେ ପଡ଼ିଲା କାରଣ ସେ ଭାବିଲା ଯେ ବସ୍ତୁ ସବୁ ଯାଗାରେ ସମାନ । ତା’ର ଶିକ୍ଷକ ବୁଝାଇଲେ ବସ୍ତୁର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ସବୁ ଯାଗାରେ ସମାନ କିନ୍ତୁ ଓଜନ ଗ୍ରହ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ଭିନ୍ନତା ଯୋଗୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୁଏ । ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(i) କାହିଁକି ବସ୍ତର ଓଜନ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ବଦଳିଗଲା ?
(a) ବାୟୁଚାପର ପରିବର୍ତ୍ତନ
(b) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ
(c) ବସ୍ତୁତ୍ଵର ପରିବର୍ତ୍ତନ
(d) ବସ୍ତର ଆକୃତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ
Answer:
(b) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳର ପରିବର୍ତ୍ତନ

(ii) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ବସ୍ତୁର କେଉଁଟି ସର୍ବତ୍ର ସମାନ ?
(a) ଓଜନ
(b) ଆୟତନ
(c) ବସ୍ତତ୍ଵ
(d) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଆକର୍ଷଣ ଯୋଗୁ
Answer:
(c) ବସ୍ତତ୍ଵ

(iii) ଓଜନ କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରରେ ମାପ କରାଯାଏ ?
(a) ଚୁଲର୍
(b) ଥର୍ମୋମିଟର
(c) ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗ୍ ନିକିତି
(d) ମାପକ ସିଲିଣ୍ଡର
Answer:
(c) ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗ୍ ନିକିତି

6th Class Science Book Odia Medium Question Answer ଜିଜ୍ଞାସା Jigyansa, BSE Odisha 6th Class Science Book Solutions Pdf Download, Class 6 Science Book Question Answer Odia Medium.

BSE Odisha 6th Class Science Book Solutions

BSE Odisha Guru Class 6 Science Question Answer

BSE Class 6 Science Curiosity Solutions

• Chapter 1 The Wonderful World of Science Class 6 Question Answer
• Chapter 2 Diversity in the Living World Class 6 Question Answer
• Chapter 3 Mindful Eating: A Path to a Healthy Body Class 6 Question Answer
• Chapter 4 Exploring Magnets Class 6 Question Answer
• Chapter 5 Measurement of Length and Motion Class 6 Question Answer
• Chapter 6 Materials Around Us Class 6 Question Answer
• Chapter 7 Temperature and its Measurement Class 6 Question Answer
• Chapter 8 A Journey through States of Water Class 6 Question Answer
• Chapter 9 Methods of Separation in Everyday Life Class 6 Question Answer
• Chapter 10 Living Creatures: Exploring their Characteristics Class 6 Question Answer
• Chapter 11 Nature’s Treasures Class 6 Question Answer
• Chapter 12 Beyond Earth Class 6 Question Answer

6th Class Science Book Odia Medium Question Answer

Class 6 Science Odia Medium Question Answer

• Class 6 Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium – ବିଜ୍ଞାନର ଚମତ୍କାର ଦୁନିଆ
• Class 6 Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium – ଜୀବଜଗତର ବିବିଧତା
• Class 6 Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium – ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ: ସୁସ୍ଥ ଶରୀରର ଉପାୟ
• Class 6 Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium – ଚୁମ୍ବକ ଅନ୍ଵେଷଣ
• Class 6 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium – ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମାପ ଏବଂ ଗତି
• Class 6 Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium – ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ବସ୍ତୁ
• Class 6 Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium – ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଏହାର ମାପ
• Class 6 Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium – ଜଳର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା
• Class 6 Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium – ପୃଥକୀକରଣର ପଦ୍ଧତି
• Class 6 Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium – ଜୀବଜଗତର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
• Class 6 Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium – ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ
• Class 6 Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium – ଆମ ବିଶ୍ବ

Old Syllabus

• Chapter 13 ଚୁମ୍ବକ
• Chapter 14 ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣାବଳୀ
• Chapter 15 ଆଲୋକ
• Chapter 16 ଜଳ
• Chapter 17 ଜୀବଜଗତ ପାଇଁ ବାୟୁର ଗୁରୁତ୍ଵ
• Chapter 18 ଆବର୍ଜନା

BSE Odisha 6th Class Text Book Solutions

BSE Odisha Guru Class 7 Maths Solutions ଗଣିତ ପ୍ରକାଶ Ganita Prakash, 7th Class Math Book Odia Medium Question Answer Pdf Download, Class 7 Math Book Solution Odia Medium.

BSE Odisha 7th Class Math Solution Book

BSE Class 7 Maths Solutions

BSE Odisha Guru Class 7 Maths Solutions Ganita Prakash

• Chapter 1 Large Numbers Around Us Class 7 Solutions
• Chapter 2 Arithmetic Expressions Class 7 Solutions
• Chapter 3 A Peek Beyond the Point Class 7 Solutions
• Chapter 4 Expressions using Letter Numbers Class 7 Solutions
• Chapter 5 Parallel and Intersecting Lines Class 7 Solutions
• Chapter 6 Number Play Class 7 Solutions
• Chapter 7 A Tale of Three Intersecting Lines Class 7 Solutions
• Chapter 8 Working with Fractions Class 7 Solutions

Class 7 Odia Medium Math Solution

7th Class Math Odia Medium Solutions

• Class 7 Maths Chapter 1 Odia Medium – ଆମ ଚାରିପଟେ ଥିବା ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା
• Class 7 Maths Chapter 2 Odia Medium – ପାଟୀଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ
• Class 7 Maths Chapter 3 Odia Medium – ସଂଖ୍ୟାର ମଝିରେ ବିନ୍ଦୁର କମାଲ
• Class 7 Maths Chapter 4 Odia Medium – ଅକ୍ଷର ଓ ସଂଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ
• Class 7 Maths Chapter 5 Odia Medium – ସମାନ୍ତର ସରଳ ରେଖା ଓ ଛେଦକ
• Class 7 Maths Chapter 6 Odia Medium – ସଂଖ୍ୟା ଖେଳ
• Class 7 Maths Chapter 7 Odia Medium – ତିନୋଟି ପରସ୍ପର ଛେଦୀ ସରଳ ରେଖାର କଥା
• Class 7 Maths Chapter 8 Odia Medium – ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର

Class 7 Math Solution Odia Medium (Old Syllabus)

Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା

• Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା Ex 1.1
• Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା Ex 1.2
• Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା Ex 1.3
• Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା Ex 1.4
• Chapter 1 ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା InText Questions

BSE 7th Class Math Solution Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 2.1
• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 2.2
• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 2.3
• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 2.4
• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 2.5
• Chapter 2 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର

• Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର Ex 3.1
• Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର Ex 3.2
• Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର Ex 3.3
• Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର InText Questions

Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି

• Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି Ex 4.1
• Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି Ex 4.2
• Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି Ex 4.3
• Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି InText Questions

Class 7 Math Odia Medium Question Answer Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.1
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.2
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.3
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.4
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.5
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.6
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.7
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.8
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.9
• Chapter 5 ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ

• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ Ex 6.1
• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ Ex 6.2
• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ Ex 6.3
• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ Ex 6.4
• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ Ex 6.5
• Chapter 6 ବୀଜଗଣିତ InText Questions

Odia Medium Class 7 Math Solution Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ

• Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ Ex 7.1
• Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ Ex 7.2
• Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ Ex 7.3
• Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ Ex 7.4
• Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ InText Questions

Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ

• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.1
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.2
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.3
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.4
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.5
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.6
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.7
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.8
• Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ InText Questions

Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା

• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.1
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.2
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.3
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.4
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.5
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.6
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା Ex 9.7
• Chapter 9 ପ୍ରତିସମତା ଓ ସର୍ବସମତା InText Questions

Chapter 10 ପରିମିତି

• Chapter 10 ପରିମିତି Ex 10.1
• Chapter 10 ପରିମିତି Ex 10.2
• Chapter 10 ପରିମିତି Ex 10.3
• Chapter 10 ପରିମିତି Ex 10.4
• Chapter 10 ପରିମିତି InText Questions

Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା

• Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା Ex 11.1
• Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା Ex 11.2
• Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା InText Questions

Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ

• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.1
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.2
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.3
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.4
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.5
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.6
• Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ InText Questions

BSE Odisha 7th Class Text Book Solutions

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଚାପ, ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଓ ଝଡ଼ ବାତ୍ୟା to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 6 Odia Medium

ଜିଜ୍ଞାସା ବଜାୟ ରଖ

Question 1.
ସଠିକ୍ ବକ୍ତବ୍ୟ ବାଛ ।
(i) ଚିତ୍ର6.21କୁ ସତର୍କତା ସହିତ ଦେଖ । ପାତ୍ର R ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି । ଯେତେବେଳେ ପାଣି ଢାଳିବା ବନ୍ଦ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଜଳରସ୍ତର ________ ହେବ

(a) ପାତ୍ର P ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ
(b) ପାତ୍ର Q ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ
(c) ପାତ୍ର R ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ
(d) ତିନୋଟି ପାତ୍ରରେ ସମାନ
Answer:
(d) ତିନୋଟି ପାତ୍ରରେ ସମାନ (କାରଣ ପାତ୍ରର ଆକାର ଯାହା ହେଉ, ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଜଳସ୍ତର ସମାନ ରହିବ ।

(ii) ଏକ ରବର ଶୋଷକ (M)କୁ ଏକ ସମତଳ ମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାପି ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଏକ ସମାନ ପ୍ରକାର ଶେଷକ (N) କୁ ଏକ ଅମସୃଣ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାପି ଦିଆଯାଏ ।
(a) M ଓ N ଉଭୟ ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିବେ ।
(b) M ଓ N ଉଭୟ ସେମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗି ରହିବେ ନାହିଁ ।
(c) M ଲାଗି ରହିବ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ ।
(d) M ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ।
Answer:
(c) M ଲାଗି ରହିବ କିନ୍ତୁ N ଲାଗି ରହିବ ନାହିଁ ।

(iii) ଏକ କୋଠାର ଛାତ ଉପରେ ‘H’ ଉଚ୍ଚତାରେ ଏକ ପାଣିଟାଙ୍କି ରଖାଯାଇଛି । ଭୂତଳ ମହଲାରେ ଅଧୁକ ଚାପ ସହିତ ପାଣି ପାଇବାପାଇଁ ଜଣକୁ :
(a) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ରେ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ବୃଦ୍ଧି କର
(b) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ରେ ରଖାଯାଇଛି ତରାହା ‘H’ ହ୍ରାସ କର ।
(c) ଏହି ଟାଙ୍କି ବଦଳାଇ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଙ୍କି ରଖ ଯାହା ଅଧ୍ବକ ପାଣି ଧରିପାରିବ ।
(d) ଏହି ଟାଙ୍କି ବଦଳାଇ ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଟାଙ୍କି ରଖ ଯାହା କଣ ପାଣି ଧରିପାରିବ ।
Answer:
(a) ଟାଙ୍କି ଯେଉଁ ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ରେ ରଖାଯାଇଛି ତାହା ଉଚ୍ଚତା ‘H’ ବୃଦ୍ଧି କର

(iv) ଦୁଇଟି ପାତ୍ର A ଏବଂ B ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବାପରି ସମାନ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଧାରଣ କରନ୍ତି । P_A ଏବଂ P_B ପାତ୍ର ଦୁଇଟିର ତଳ ଭାଗରେ ପଡୁଥ‌ିବା ଚାପ । F_A ଏବଂ F_B ପାତ୍ର A ଓ B ତଳଭାଗରେ ପାଣିଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବଳ ।

(a) P_A = P_B ଏବଂ F_A = F_B
(b) P_A = P_B ଏବଂ F_A < F_B
(c) P_A < P_B ଏବଂ F_A = F_B
(d) P_A > P_B ଏବଂ F_A > F_B
Answer:
(b) P_A = P_B ଏବଂ F_A < F_B

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ ବିବୃତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ (T) କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା (F) ଲେଖ ।
(a) ଉଚ୍ଚଚାପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିମ୍ନଚାପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
(b) ତରଳ ପଦାର୍ଥ କେବଳ ପାତ୍ରର ତଳ ଭାଗରେ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ।
(c) ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟାର ଆଖ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଗ ଝଡ଼ମୟ ହୋଇଥାଏ ।
(d) ବଜ୍ରପାତ ସମୟରେ ଗାଡ଼ି ଭିତରେ ରହିବା ସୁରକ୍ଷିତ
Answer:
(a) ସତ୍ଯ
(b) ମିଥ୍ୟା
(c) ମିଥ୍ୟା
(d) ସତ୍ଯ

Question 3.
ଚିତ୍ର 6.23 ‘କ’ରେ ଗୋଟିଏ ବାଳକ ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବରେ ଶୋଇଥ‌ିବା ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଚିତ୍ର 6.23 ‘ଖ’ରେ ବାଳକଟି ଏକ ଖୋଲା ବାଲିଶର୍ଯ୍ୟାରେ ଭୂଲମ୍ବ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛି । କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଳକ ବାଲିରେ ଅଧୁକ ବୁଡ଼ିଯାଏ ? କାରଣ ଦିଅ ।

Answer:
ଚିତ୍ର ‘ଖ’ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଳକ ବାଲିରେ ଅଧ‌ିକ ବୁଡ଼ି ରହିବେ । ଉଭୟ ଚିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଳକର ଓଜନ ସମାନ (ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ) ମାତ୍ର ଚିତ୍ର ‘କ’ରେ ବଳ ଅଧ୍ଵକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗିକ ହେବାରୁ ଚାପ କମ୍ ହେବ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଚିତ୍ର ‘B’ ରେ କମ୍ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ ସମାନ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇ ଅଧ‌ିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଫଳରେ ବାଳକଟି ଅଧ୍ଵକ ବାଲିରେ ବୁଡ଼ିଯିବ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ ହାତୀ ଚାରିଗୋଟି ପାଦ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଛି । ଯଦି ଗୋଟିଏ ପାଦଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 0.25 ବର୍ଗମିଟର ହୁଏ ତେବେ ହାତୀଟି ଭୂମିରେ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ଚାପ ଗଣନା କର ଯଦି ତାହାର ଓଜନ 20000 N ହୁଏ ।
Answer:
ଗୋଟିଏ ପାଦଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 0.25 ବର୍ଗମିଟର
4ଟି ପାଦଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 0.25 × 4 = 1 ବର୍ଗମିଟର
ହାତୀର ଓଜନ F = 20,000 ନିଉଟନ
4ଟି ପାଦଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ A = 1 ବର୍ଗମିଟର
ଚାପ P = \(\frac{\mathrm{F}}{\mathrm{~A}}=\frac{20,000 \mathrm{~N}}{\mathrm{Im}^2}\) = 20,000 \(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) = 20,000 Pa

Question 5.
A ଓ B ଦୁଇଟି ଡଙ୍ଗାଅଛି । ଡଙ୍ଗା A ର ତଳପୃଷ୍ଠର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 7m? ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ 5 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବସିଛନ୍ତି । ଡଙ୍ଗା B ର ତଳପୃଷ୍ଠର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 3.5m? ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ 3 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ବସିଛନ୍ତି । ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଓଜନ 700 N, ତେବେ କେଉଁ ଡଙ୍ଗା ଏହାର ତଳପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ଅନୁଭବ କରିବ ଏବଂ ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Answer:
ଡଙ୍ଗା A ରେ ବସିଥୁବା 5 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିର ଓଜନ = 5 × 700 N = 3500 N
ଡଙ୍ଗା B ରେ ବସିଥ‌ିବା 3 ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଓଜନ = 3 × 700 N = 2100 N
ଡଙ୍ଗା A ପାଇଁ F = 3500 N ଏବଂ A = 7m²
ଏଣୁ P = \(\frac{F}{A}=\frac{3500 \mathrm{~N}}{7 \mathrm{~m}^2}\) = 500 \(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\)
ଡଙ୍ଗା B ପାଇଁ F = 2100 N ଏବଂ A = 3.5m²
ଏଣୁ P = \(\frac{F}{A}=\frac{2100 \mathrm{~N}}{3.5 \mathrm{~m}^2}\) = 600\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\)
600\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) – 500\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) = 100\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\)
ଏଣୁ ଡଙ୍ଗା B ରେ ଚାପ ଅଧ‌ିକ ହେବ ଏବଂ ଏହା ଡଙ୍ଗା A ଅପେକ୍ଷା 100\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) ଚାପ ଅଧିକ ପ୍ରୟୋଗ କରିବ ।

Question 6.
ଯଦି ବାୟୁ ଏବଂ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥାନ୍ତେ ତେବେ ବଜ୍ରପାତ ଘଟିଥାନ୍ତା କି ? ତୁମ ଉତ୍ତର କାରଣ ଦିଅ ।
Answer:
ଯଦି ବାୟୁ ଏବଂ ମେଘ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥାନ୍ତେ ତେବେ ବଜ୍ରପାତ ଘଟିନଥାନ୍ତା । କାରଣ ସୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ ସହଜରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରନ୍ତା । ମାତ୍ର ଜମିଯାଇ ସ୍ଥିର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତା ନାହିଁ । କୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ ପୃଥକୀକରଣ ଯୋଗ କମିଯିବା ଫଳରେ ଏହାର ହଠାତ ବିସର୍ଜନ (discharge) ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ସୁପରିବାହୀ ହୋଇଥିଲେ ଚାର୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ (ପରସ୍ପର ବିପରୀତ) ମାଧ୍ୟମକୁ ପ୍ରଭାବହୀନ କରନ୍ତା ବା ସମତୁଲ କରନ୍ତା ଫଳରେ ଉଚ୍ଚ ଭୋଲଟ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତା ନାହିଁ ।

Question 7.
ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ସମାନ ବେଲୁନ À ଏବଂ B ର କ’ଣ ହେବ ? ଫୁଲିଯିବ କି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ସେମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିଯିବେ କି ? ତୁମ ଉତ୍ତର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକର ।

Answer:
ଉଭୟ ବେଲୁନ୍ ସମାନ ଭାବରେ ଫୁଲିଯିବେ ଯଦି ସେମାନେ ସମାନ ଉଚ୍ଚତା ସ୍ତରରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥ‌ିବେ । ତରଳର ଚାପ ସ୍ତରର ଉଚ୍ଚତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ସମାନ ଉଚ୍ଚତାରେ ସମାନ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହା ପାତ୍ରର ଆୟତନ ଉପରେ ନିର୍ଭରକରେ ନାହିଁ ।

Question 8.
ଏକ ଝଡ଼ କିପରି ଏକ ଘୂଷ୍ଠିବାତ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଗରମ ହୋଇ ଏହା ଉପରେ ଥ‌ିବା ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠିବା ସହିତ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଘନିଭୂତ ହୋଇ ବର୍ଷା ବିନ୍ଦୁ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ତାପ ପୁନର୍ବାର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ମୁକ୍ତହୁଏ । ଏହା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ବାୟୁର ଉଷ୍ଣତା ବୃଦ୍ଧିକରେ ଯାହା ଏହାକୁ ଅଧ‌ିକ ଉଚ୍ଚକୁ ନେଇଯାଏ ଏବଂ ଆହୁରି ଅଧିକ ନିମ୍ନଚାପ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ଚତୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ଗୁରୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଏହା ମଧ୍ଯ ଉପରକୁ ଉଠିବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ଗ୍ରହର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଏହି ଗତିଶୀତ ବାୟୁର ଘୂର୍ଣ୍ଣନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ କରେ । ଫଳରେ ଏକ ଅତି ନିମ୍ନରୂପର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ‘ଆଖ୍’ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ଏହାର ଚାରିପଟ ମେଘ, ପବନ ଏବଂ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବନଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଏଣୁ ଘୂଷ୍ଠିବାତ୍ୟା ସମୁଦ୍ରରୁ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡ଼କୁ ଗତିକରେ ।

Question 9.
ଚିତ୍ରରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅପରାହ୍ନରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଗଛ ଦେଖାଯାଉଛି । କେଉଁ ପାର୍ଶ୍ଵ (A କିମ୍ବା B) ସ୍ଥଳଭାଗ ତାହା ଚିହ୍ନଟ କର । ତୁମ ଉତ୍ତର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକର ।

Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ À ସ୍ଥଳଭାଗ ଏବଂ B ଜଳଭାଗ । ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ଅପରାହ୍ନରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଜଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେତୁ ଏହା ଉପରେ ବାୟୁଚାପ କମ୍ବିଥାଏ । ସମୁଦ୍ର ଜଳ ସ୍ଥଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥ‌ିବାରୁ ଏହା ଉପରେ ଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ । ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଜଳଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଚାପ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ ସମୁଦ୍ରବାୟୁ ସମୁଦ୍ରରୁ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି । ଗଛଗୁଡ଼ିକର ନଇଁଯିବା ସମୁଦ୍ରବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଦର୍ଶାଉଛି ଏବଂ A ଦିଗରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ନଇଁଯିବାରୁ A ସ୍ଥଳଭାଗର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

Question 10.
ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ଯାହା ଦେଖାଇବ ଯେ ବାୟୁ ଉଚ୍ଚତାପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ କମ୍‌ପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବ ?
Answer:
ଉଚ୍ଚ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ନିମ୍ନ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଦର୍ଶାଇବାପାଇଁ ଆମେ ନିମ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା ।

(i) ସମାନ ଆକାରର ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ନି ଆଯାଉ ।
(ii) ଉଭୟ ବେଲୁନ୍‌କୁ ଫୁଙ୍କି ସେମାନଙ୍କୁ ସୂତାରେ ବନ୍ଧାଯଉ
(iii) ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ କୁ 6-10 ସେ.ମି. (ଚିତ୍ର)ର ବ୍ୟବଧାନ ଛାଡ଼ି ଏକ ବାଡ଼ିଦ୍ଵାରା ଟଙ୍ଗାଯାଉ । ଚିତ୍ର : ଦୁଇଟି ବେଲୁନ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଙ୍କିବା
(iv) ବର୍ତ୍ତମାନ, ଦୁଇ ବେଲୁନ୍ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନକୁ ଫୁଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବାୟୁ ପ୍ରବାହ କରାଯାଉ । ବେଲୁନ୍ ସହିତ କ’ଣ ହୁଏ ? ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରାଯାଉ ।
(v) ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୋର୍‌ରେ ଫୁଙ୍କି ଏବଂ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଉ ।
(vi) ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଙ୍କିବା ଦେଖୁ ଯେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଗତି କରନ୍ତି । ଏହାର କାରଣ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବେଲୁନ୍ ମଧ୍ଯରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କମ୍ ଚାପ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ବେଲୁନ୍ ଚାରିପାଖରେ ଥ‌ିବା ଉଚ୍ଚ ବାୟୁ ଚାପ ଉଭୟ ବେଲୁନ୍‌କୁ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦିଏ ।
(vii) ଯଦି ଦୁଇଟି ବେଲୁନ୍ ମଧ୍ଯରେ ଅଧ‌ିକ ଜୋରରେ ଫୁଙ୍କାଯାଏ, ଦେଖିବା ଯେ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଅଧ‌ିକ ବେଗରେ ଗତି କରନ୍ତି ।
(viii) ଉଚ୍ଚ ଗତି ପବନ ଏକ ନିମ୍ନ ବାୟୁ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏହା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିବ ।

Question 11.
ବଜ୍ରପାତ କ’ଣ ? ଏହାର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ?
Answer:
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ, ଘଡ଼ଘଡ଼ି, ବିଜୁଳି ଓ ବୃଷ୍ଟିପାତର ଏକ ସାମୟିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ବଜ୍ରପାତ କହନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଉପରିସ୍ଥ ବାୟୁ ଗରମ ହୋଇଥାଏ । ସେତେବେଳେ ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠି ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉଚ୍ଚସ୍ତରରେ ଥଣ୍ଡା ହୁଏ । ଏହା ବିରାଟକାୟ ମେଘ (Cloud) ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଉପରକୁ ଉଠିଥିବା ବାୟୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଓ ନିମ୍ନମୁଖୀ ପବନ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଫଳରେ ଯୁକ୍ତଚାର୍ଜିତ ହାଲୁକା ବରଫ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୁଏ ଏବଂ ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜିତ ଭାରିଜଳ ମେଘର ନିମ୍ନ ଅଂଶକୁ ଆସେ । ମେଘ ମଧ୍ଯରେ ଚାର୍ଜ ପୃଥକୀକରଣ ଘଟେ । ମେଘର ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ ଭୂମି ନିକଟକୁ ଆସି ଭୂମି ଓ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବସ୍ତ୍ର ଯଥା ଗଛ କିମ୍ବା କୋଠାଘରକୁ ଯୁକ୍ତଚାର୍ଜ କରାଇଥାଏ । ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସହ ବିଦ୍ୟୁତ ବିସର୍ଜନକୁ ବଜ୍ରପାତ କହନ୍ତି । ବର୍ଷପାତ ଶବ୍ଦ ବହୁତ ଭୟଙ୍କର ଅଟେ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ସମୟରେ ପବଳ ବର୍ଷାହୁଏ ।

Question 12.
ବଜ୍ରପାତ ଘଟାଉଥ‌ିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ?
Answer:
(i) ବାଦଲ ଭିତରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଓ ବରଫ କଣିକା ପରସ୍ପର ସହ ଘଷିହୁଏ ।
(ii) ଏହାଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(iii) ମେଘର ଉପରି ଭାଗରେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(iv) ମେଘର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(v) ଏହିପରି ମେଘଖଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଚାର୍ଜ ପୃଥକୀକରଣ ଦେଖାଯାଏ ।
(vi) ଏହି ପୃଥକୀକରଣ ବା ଚାର୍ଜ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଅଧିକ ହେଲେ ମେଘଖଣ୍ଡ ବିଦ୍ୟୁତ ବିସର୍ଜନ (discharge) କରନ୍ତି ।
(vii) ଫଳରେ ମେଘ ମେଘ ମଧ୍ଯରେ କିମ୍ବା ମେଘ ଓ ଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଚାର୍ଜ ଧକ୍କା ହୋଇ ବଜ୍ରପାତ ଘଟେ ।

Question 13.
ବ୍ୟାନର ଏବଂ ହୋଲିଂରେ କାହିଁକି ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ, ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ଉପରି ଭାଗରେ ବହୁଥ‌ିବା ସମୟରେ ନିମ୍ନଅଂଶରେ ଚାପ ଅଧ‌ିକ ଥାଏ । ଉପର ଅଂଶରେ ଚାପ କମ୍ବିଥାଏ । ଏହି ଚାପ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ହେତୁ ବ୍ୟାନର ବା ହୋଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଫାଟିଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଯିବାର ଦେଖାଯାଏ । ବ୍ୟାନର ଓ ହୋଲିଂ ମଧ୍ଯରେ ଛିଦ୍ର ରହିଲେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ପବନ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚାପର ତାରତମ୍ୟ କମାଇଦିଏ, ଫଳରେ ବ୍ୟାନର ଓ ହୋଡି଼ଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତିଶାଳି ପବନକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟତ୍ର ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ ।

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଅନ୍ୟଦିନ ଅପେକ୍ଷା ବେଳେବେଳେ ପବନ କାହିଁକି ଅଧୁକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ ?
Answer:
ପବନ ଗୁରୁଚାପ ସ୍ଥାନରୁ ଲଘୁଚାପ ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ବେଳେବେଳେ ସ୍ଥାନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ଥାଏ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପବନର ବେଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ । ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରାରେ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ଯରେ ଅତ୍ୟତ୍ଵିକ ଚାପ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିକରି ଏହାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଏ ।

Question 2.
ସାଧାରଣତଃ ପାଣିଟାଙ୍କି କାହିଁକି ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନ ବା ଛାତ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ ?
Answer:
ପାଣିଟାଙ୍କି ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନରେ ବା ଛାତ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଜଳର ସ୍ଥିତିଜ ଶକ୍ତି ଅଧ‌ିକ ହୁଏ ଫଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଅଧୂକ ହୁଏ । ଅଧ୍ବକ ବଳ (ସମାନ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ) ଅଧ‌ିକ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଜଳର ଚାପ ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ପାଣିଗ୍ୟାପ୍‌ରେ ଜଳ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଆସିଥାଏ ।

Question 3.
ବାୟୁଚାପ ପ୍ରକୃତରେ ଆମକୁ ଚାପି ଦେଇପାରେ କି ?
Answer:
ଗୋଟିଏ 15 ସେ.ମି. × 15 ସେ.ମି. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ ବାୟୁଚାପ ପ୍ରାୟ 2250 N ବଳ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି ଓଜନ ପରିମାଣ ବଳଦ୍ଵାରା ଆମେ ଚାପି ନହେବାର କାରଣ ହେଲା ଆମ ଶରୀର ଭିତରେ ଚାପ ମଧ୍ୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ ସହ ସମାନ ଥାଏ । ଏହା ବାୟୁର ଚାପକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରେ । ଆମ ଶରୀରର ଟିସୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ତରଳ ଓ ଗ୍ୟାସୀୟ ପଦାର୍ଥର ଗତିଯୋଗୁ ଶରୀର ଭିତରେ ଏହି ଚାପ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।

Question 4.
ଝଡ଼ ଓ ଘୂଷ୍ଠିବାତ୍ୟାର କାରଣ କ’ଣ ? ଯଦି ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ କ’ଣ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିହେବ ?
Answer:
ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ସମୁଦ୍ର ଜଳରାଶି ଉପରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖାହେଲେ ଝଡ଼ ଓ ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ସେଠାରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ଏଣୁ ଚାରିପଟୁ ପବନ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବହିଥାଏ । ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନ ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିକରେ । ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ଜନ ନଥିଲେ ଝଡ଼ ଓ ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିହେବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାନ୍ତା ।

ପାଠ୍ୟ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପାତ୍ରର କାନ୍ଥ ଉପରେ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ କି ?
Answer:
ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯେଉଁ ପାତ୍ରରେ ଥାଏ, ସେହି ପାତ୍ରର ନିମ୍ନ ଦେଶରେ ଏବଂ କାନ୍ଥରେ ଏହା ଯଥାକ୍ରମେ ନିମ୍ନଚାପ ଓ ପାର୍ଶ୍ଵଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ । ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଗଭିରତା ବୃଦ୍ଧିରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିଘଟେ । ତରଳର ଓଜନ ହେତୁ ଏହା ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ । ବାସ୍ତବରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥର ସର୍ବଦିଗ ଚାପ ଥାଏ ।

Question 2.
ଗୋଟିଏ କାଚ ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀର ଏକ ମୁଣ୍ଡରେ ବେଲୁନଟି ବାନ୍ଧିରଖ୍ ନଳୀଭିତରେ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧିକଲେ ବେଲୁନ୍‌ର ଆୟତନରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିବ ?
Answer:
ଆମେ ଯଦି ନଳୀର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ଜଳର ଚାପ ଅଧିକ ହେବ । ଏହାଦ୍ଵାରାରା ବେଲୁନ୍‌ ଅଧ୍ୟକ ଫୁଲି ଉଠିବ ।

Question 3.
ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ପବନ ସୃଷ୍ଟିହେବାର କାରଣ କି ?
Answer:
ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଏହା ଅଧିକ ଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ କମ୍ ଚାପ ଥିବା ପବନ ବହିବା ସମ୍ଭବ ହେବନାହିଁ । ହେତୁ ବାୟୁ ଗତିଶୀଳ ହୋଇ ପବନ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ବାୟୁର ଧର୍ମହେଲା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବ । ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଚାପର ତାରତମ୍ୟ ନଥିଲେ ଚଳନ କରିବା ସହଜ ହେଉନାହିଁ ।

Question 4.
ପବନ କିପରି ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ?
Answer:
ଗତିଶୀଳ ବାୟୁକୁ ପବନ କହନ୍ତି । ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେଲେ ଏହାର ଚାପ କମିଯାଏ । ବାୟୁ ଥଣ୍ଡାହେଲେ ଚାପ ବଢ଼ିଯାଏ । ଏହି ଚାପର ତାରତମ୍ୟ ହେତୁ ବାୟୁ ଗୁରୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲଘୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ପବନ କହନ୍ତି ।

ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଚାପ କେଉଁ ଦୁଇଟି ରାଶି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ବଳ ଏବଂ ବଳପ୍ରୟୋଗିତ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ।

Question 2.
ଚାପର ଦୁଇଟି ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
ଚାପର ଦୁଇଟି ଏକକ ହେଲା – \(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) ଏବଂ 1\(\frac{\mathrm{N}}{\mathrm{~m}^2}\) = 1 Pa

Question 3.
ବଳ ସମାନ ଥାଇ ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବୃଦ୍ଧିପାଇଲେ, ଚାପର କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer:
ଚାପ ହ୍ରାସପାଏ

Question 4.
କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସମାନ ଥାଇ ବଳର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧିପାଇଲେ, ଚାପର କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer:
ଚାପ ବୃଦ୍ଧିପାଏ

Question 5.
500 N ବଳ ଗୋଟିଏ 10m କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଗଲେ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଚାପର ପରିମାଣ କେତେହେବ ?
Answer:
\(\frac{500 \mathrm{~N}}{10 \mathrm{~m}^2}=\frac{50 \mathrm{~N}}{\mathrm{~m}^2}\) କିମ୍ବା 50 Pa ।

Question 6.
ସରୁଫିତା କିମ୍ବା ଓସାରିଆ ଫିତା ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବ୍ୟାଗରେ ଲାଗିଥିଲେ, ବ୍ୟାଗଟିକୁ କାନ୍ଧରେ ବୋହିନେବା ସୁବିଧା ଜନକ ?
Answer:
ଓସାରିଆ ଫିତା

Question 7.
ଦୁଇଟି ଅସମାନ ପାତ୍ରରେ ଜଳସ୍ତରର ଉଚ୍ଚତା ସମାନ ହେଲେ କ’ଣ ସମାନ ହୁଏ ?
Answer:
ଚାପ

Question 8.
ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଚାପ କାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ ଉଚ୍ଚତା

Question 9.
ଗୋଟିଏ ତିନିମହଲା ଘର ଛାତ ଉପରେ ପାଣିଟାଙ୍କି ଥିଲେ କେଉଁ ମହଲାର ଲୋକମାନେ ସର୍ବାଧକ ଜଳ ପ୍ରବାହ ଦେଖୁବେ ?
Answer:
ପ୍ରଥମ ମହଲା

Question 10.
ତରଳ କେଉଁ ଦିଗରେ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ?
Answer:
ସବୁ ଦିଗରେ

Question 11.
ଜଳ ଭଣ୍ଡାରରେ ଥିବା ଜଳର ଆନୁଭୂମିକ ଚାପ (Horizontal Pressure) କାହା ଉପରେ ପଡ଼େ ?
Answer:
ଜଳ ଭଣ୍ଡାରର କାନ୍ଥ (wall) ଉପରେ

Question 12.
ଜଳ ଭଣ୍ଡାରେ ଜଳର ଉଲମ୍ବ ଚାପ (vertical pressure) କାହା ଉପରେ ପଡ଼େ ?
Answer:
ଚଟାଣ ଉପରେ

Question 13.
ସ୍ଥାନର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବୃଦ୍ଧିପାଇଲେ ବାୟୁଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ବଳରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ବଳ ଅଧିକ ହୁଏ

Question 14.
ଗୋଟିଏ 15 ସେ.ମି. x 15 ସେ.ମି. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ବଳର ପରିମାଣ କେତେ ?
Answer:
ପ୍ରାୟ 2250 ନିଉଟନ

Question 15.
ଗୋଟିଏ 30 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚ ଜଳପୂର୍ଣ ସିଲିଣ୍ଡରୀୟ ପାତ୍ର ଭିତର ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଜଳର ନିମ୍ନଦେଶରୁ ଯଥାକ୍ରମେ 5 ସେ.ମି., 10 ସେ.ମି. ଓ 15 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚତାରେ ତିନୋଟି ବିନ୍ଦୁ A, B ଓ C ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି । କେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଜଳର ପାର୍ଶ୍ଵଚାପ ସର୍ବନିମ୍ନ ହେବ ?
Answer:
C ବିନ୍ଦୁରେ

Question 16.
ବାୟୁ ଚାପର ବ୍ୟବହାରିକ ଏକକ କ’ଣ ?
Answer:
ମିଲିବାର (mb)

Question 17.
1 ମିଲିବାର କେତେ ପାସକେଲ୍ ସହ ସମାନ ?
Answer:
100 Pa

Question 18.
ବନ୍ଧୁ ଚାପର ପ୍ରଭେଦ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟିକରେ ?
Answer:
ପବନ (Wind)

Question 19.
ବାୟୁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରୁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ?
Answer:
ଉଚ୍ଚଚାପ ଅଞ୍ଚକ୍କଳରୁ ନିମ୍ନଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Question 20.
ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ କେଉଁ ଦୁଇପ୍ରକାର ସ୍ଥାନୀୟ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ ଓ ସ୍ଥଳବାୟୁ

Question 21.
ଘର ଉପରେ ପବନ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବହିଲେ ସେଠାରେ ବାୟୁର ଚାପ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
ନିମ୍ନଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ

Question 22.
ପବନ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ବହୁଥ‌ିବାବେଳେ ଘରର ଝରକା ଓ କବାଟ ଖୋଲାରଖୁଲେ ଘରଭିତର ଓ ଛାତ ମଧ୍ଯରେ ଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ?
Answer:
ଚାପର ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ କମିଯାଏ, ଫଳରେ ଛାତ ଉଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ

Question 23.
ବୃଷ୍ଟିପାତ ସହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ବହିଲେ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ?
Answer:
ଝଡ଼ (Storm)

Question 24.
ଭାରତରେ ବାରମ୍ବାର ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତ ଏକ ଉଷ୍ଣ, ଆର୍ଦ୍ର ଓ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 25.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି ମାରିବା ପୂର୍ବରୁ ମେଘର ଉପରି ଭାଗରେ ଥିବା ବରଫ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଚାର୍ଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ

Question 26.
ମେଘର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଓଜନିଆ ଜଳ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଚାର୍ଜ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ

Question 27.
ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବାହିତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବାୟୁ କି ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥ ?
Answer:
କୁପରିବାହି

Question 28.
କେଉଁ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଝଡ଼ ତୋଫାନକୁ କାଳବୈଶାଖୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ

Question 29.
ଆସାମରେ ପ୍ରାକ୍ ମୌସୁମୀ ଝଡ଼କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବରଦୋଇସିଲା

Question 30.
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଝଡ଼କୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ୍ରବୃଷ୍ଟି

Question 31.
ଘଡ଼ଘଡ଼ିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ଘରର ଛାତ ଉପରେ କ’ଣ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହି (Lishtening conductor)

Question 32.
ମେଘ, ପବନ ଓ ବୃଷ୍ଟିପାତର ଘୂର୍ଣାୟମାନ ଅବସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ବାତ୍ୟା

Question 33.
ବାତ୍ୟାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ବାୟୁଚାପ କିପରି ଥାଏ ?
Answer:
ଲଘୁଚାପ

Question 34.
ବାତ୍ୟାର ‘ଆଖୁ’ ସ୍ଥାନରେ ପବନର ବେଗ କେତେ ?
Answer:
ପବନ ସ୍ଥିରଥାଏ ।

Question 35.
2020 ର ଅମ୍ପାନ ବାତ୍ୟାରେ ପବନର ବେଗ କେତେ ଥିଲା ?
Answer:
୨୭୦ କି.ମି. ଘଣ୍ଟାକୁ

Question 36.
କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ବାତ୍ୟାର ପୂର୍ବ ସୂଚନା ଦିଏ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ

Question 37.
ଓଡ଼ିଶାରେ 1999 ମହାବାତ୍ୟାରେ ପବନର ସର୍ବାଧୁକ ବେଗ କେତେ ଥିଲା ?
Answer:
300 କି.ମି. ଘଣ୍ଟାକୁ

Question 38.
ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ଉପରକୁ ଉପରକୁ ଗଲେ ବାୟୁ ଚାପର କି ପରିବତ୍ତର୍ନ ଦେଖାଯିବ ?
Answer:
ସମୁଦ୍ର ପତନରେ

Question 39.
ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ବାୟୁଚାପ ସର୍ବାଧ୍ଵକ ?
Answer:
ସମୁଦ୍ର ପତନରେ

Question 40.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି ମାରିବା ସମୟରେ ବିଜୁଳି ଆଲୋକ ପ୍ରଥମେ ଦେଖାଯାଏ ଓ ପରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ଆଲୋକର ବେଗ ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧ‌ିକ ।

(ଖ) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଫୁଟାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ବେଲୁନ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ବାୟୁକୁ ଅପସାରଣ କରାଗଲେ, ବେଲୁନ୍ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେବା କ’ଣ ସୂଚାଏ ?
(a) ବାୟୁ ସବୁଦିଗରେ ସମାନ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ।
b) ପବନରେ ବେଗ ବୃଦ୍ଧିହେଲେ ବାୟୁ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିହୁଏ ।
(c) ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ବାୟୁ ଚାପ କମିଯାଏ ।
(d) ବାୟୁର ଓଜନ ଥାଏ ।
Answer:
(c) ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ବାୟୁ ଚାପ କମିଯାଏ ।

Question 2.
ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିହେଲେ ବାୟୁଚାପରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
(a) ବୃଦ୍ଧିପାଏ
(b) ହ୍ରାସପାଏ
(c) ସମାନ ରହେ
(d) ତାପମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ
Answer:
(b) ହ୍ରାସପାଏ

Question 3.
ଝୁଲୁଥୁବା ଦୁଇଟି ବେଲୁନ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କି ହଟାଇଲେ ବେଲୁନ୍ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ନିକଟ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ବାୟୁର କି ପ୍ରକୃତି ସୂଚାଇଥାଏ ?
(a) ବାୟୁ ଗୁରୁଚାପ ସ୍ଥାନରୁ ଲଘୁଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
(b) ବାୟୁ ଲଘୁଚାପ ସ୍ଥାନରୁ ଗୁରୁଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
(c) ବାୟୁ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ ।
(d) ବାୟୁ ସବୁଳିଗକୁ ଗତିକରେ ।
Answer:
(a) ବାୟୁ ଗୁରୁଚାପ ସ୍ଥାନରୁ ଲଘୁଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Question 4.
ଆମେ ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଗଲେ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ କାହିଁକି ?
(a) ଅଧ‌ିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଧିକ ।
(b) ବାୟୁଚାପ କମିବାରୁ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ପ୍ରସାରିତ ହେବା ସହଜ ହୁଏନାହିଁ ।
(c) ଅଧ‌ିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ କମ୍ ।
(d) ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତା ପବନ ଜୋର୍‌ରେ ବହେ ।
Answer:
(b) ବାୟୁଚାପ କମିବାରୁ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ପ୍ରସାରିତ ହେବା ସହଜ ହୁଏନାହିଁ ।

Question 5.
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝଡ଼ରେ ଘରର ଛାତ ଉଡ଼ିଯାଏ କାହିଁକି ?
(a) ଛାତତଳେ ଥିବା ବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଗତିକରେ
(b) ଛାତ ଉପରେ ବାୟୁର ଚାପ ଛାତତଳେ ବାୟୁର ଚାପଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ
(c) ଛାତ ତଳେ ଥ‌ିବା ବାୟୁ ହାଲୁକା ହୋଇଯାଏ
(d) ଛାତ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ବହନ କରେ
Answer:
(b) ଛାତ ଉପରେ ବାୟୁର ଚାପ ଛାତତଳେ ବାୟୁର ଚାପଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ

Question 6.
ପବନ ସୃଷ୍ଟିପାଇଁ କେଉଁ ସଇଁ ଦାୟୀ
(a) ସବୁଆଡ଼େ ବାୟୁଚାପ ସମାନ ରହିବ
(b) ନିମ୍ନଚାପ ଓ ଉଚ୍ଚଚାପ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯିବ
(c) ଜଳୀୟବାଷ୍ପର ଘନୀକରଣ
(d) ଜଳବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଷଣ
Answer:
(b) ନିମ୍ନଚାପ ଓ ଉଚ୍ଚଚାପ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯିବ

Question 7.
ବେଲୁନକୁ ଅତିମାତ୍ରାରେ ଫୁଙ୍କିଲେ ଏହା ଫାଟିଯାଏ କାରଣ
(a) ବାୟୁଚାପ ହରାଏ
(b) ବେଲୁନ୍ ଭିତରେ ଚାପ ଅତିଶୟ ବୃଦ୍ଧିହୁଏ
(c) ବେଲୁନ ଭିତର ଓ ବାହାର ଚାପ ସମାନ ହୁଏ
(d) ବାୟୁ ହାଲୁକା ହୁଏ
Answer:
(b) ବେଲୁନ୍ ଭିତରେ ଚାପ ଅତିଶୟ ବୃଦ୍ଧିହୁଏ

Question 8.
ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିହେବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ :
(a) ଅତି ବୃଷ୍ଟି ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିକରେ
(b) ସମୁଦ୍ର ଜଳରାଶି ଉପରେ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ
(c) ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନ ଉଚ୍ଚତାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ
(d) ସ୍ଥଳଭାଗରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ବହେ
Answer:
(b) ସମୁଦ୍ର ଜଳରାଶି ଉପରେ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ

Question 9.
ବିଜୁଳି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର କାରଣ :
(a) ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଯୋଗୁ ବାୟୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ
(b) ମେଘରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଓ ବରଫ ମଧ୍ଯରେ ଘର୍ଷଣ
(c) ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ ପ୍ରବାହ
(d) ଜଳୀୟବାଷ୍ପର ହଠାତ ଘନୀକରଣ
Answer:
(b) ମେଘରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଓ ବରଫ ମଧ୍ଯରେ ଘର୍ଷଣ

Question 10.
ଉଚ୍ଚ ଚାପରୁ ନିମ୍ନ ଚାପକୁ ବାୟୁର ଗତି କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ
(a) ବାତ୍ଯା
(b) ପବନ
(c) ବିଜୁଳି
(d) ଘଡ଼ଘଡ଼ି
Answer:
(b) ପବନ

Question 11.
ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳରେ ଦିନବେଳେ ପବନ କେଉଁଆଡୁ ବହେ ?
(a) ସ୍ଥଳଭାଗରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ
(b) ସମୁଦ୍ରରୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ
(c) ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଜଳଭାଗ ପରସ୍ପର ଦିଗରେ
(d) ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
Answer:
(b) ସମୁଦ୍ରରୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ

Question 12.
ଉଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଜଳରାଶି ଉପରେ ବାତ୍ୟା ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାହିଁକି ହୁଏ ?
(a) ଉର୍ଦୁମୁର୍ଖ ବାୟୁକୁ ତାପଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ
(b) ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ
(c) ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର କମିଯାଏ।
(d) ପୃଥ‌ିବୀର ଆଳର୍ଶନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ
Answer:
(a) ଉର୍ଦୁମୁର୍ଖ ବାୟୁକୁ ତାପଶକ୍ତି ଯୋଗାଏ

Question 13.
ବାତ୍ୟାର କେନ୍ଦ୍ରକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(a) କ୍ରୋଧୃତ ଆଖ୍
(b) ଶାନ୍ତ ବଳୟ
(c) ଝଡ଼ର ଆଖ୍
(d) ମଧ୍ଯଚାପ
Answer:
(c) ଝଡ଼ର ଆଖ୍

Question 14.
କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ବାୟୁର ସର୍ବଦିଗ ଚାପ ସୂଚାଏ ?
(a) ଘରର ଛାତ ଉଡ଼ିଯିବା
(b) ଟାୟାର ଫାଟିଯିବା
(c) ପବନ ବାହାରି ଗଲେ ବେଲୁନ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା
(d) ଗରମ ଜଳ
Answer:
(c) ପବନ ବାହାରି ଗଲେ ବେଲୁନ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା

Question 15.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସମୟରେ କାର୍‌ରେ ଥ‌ିବା ନିରାପଦ କାହିଁକି ?
(a) ଟାୟାର ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରବାହ ଅଟକାଏ
(b) କାର ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ଗତିକରେ
(c) ଧାତୁ ଭୂତଳକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତ ସଞ୍ଚାରିତ କରେ
(d) କାଠ ଝରକା ଚାର୍ଜ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ କରେ
Answer:
(c) ଧାତୁ ଭୂତଳକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତ ସଞ୍ଚାରିତ କରେ

(ଖ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ବାୟୁ ସର୍ବଦା ________ ଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ ________ ଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
Answer:
ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ,

2. ଆମ ଚାରିପଟେ ବାୟୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଚାପକୁ ________ ଚାପ କହନ୍ତି ।
Answer:
ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ,

3. ବାତ୍ୟାର କେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ପାଗର ଅବସ୍ଥା ଶାନ୍ତ ଥାଏ, ତାହାକୁ ________ କହନ୍ତି ।
Answer:
ଆଖୁ,

4. ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଶୀତଳ ବାୟୁ ଅପେକ୍ଷା ________ ହେତୁ ଉପରକୁ ଉଠେ ।
Answer:
ହାଲୁକା,

5. ପବନର ବେଗ ଦ୍ରୁତହେଲେ ସେଠାରେ ________ କମିଯାଏ ।
Answer:
ବାୟୁଚାପ,

6. ବାତ୍ଯା ________ ସମୁଦ୍ର ଜଳରାଶି ଉପରେ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ଗରମ ଓ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ ।
Answer:
ଉଷ୍ଣ,

7. ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ବିହାରରେ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସହ ବର୍ଷାର ସ୍ଥାନିୟନାମ ________ ।
Answer:
କାଳବୈଶାଖୁ,

8. ମେଘ ଭିତରେ ________ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ବିଜୁଳି ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।
Answer:
ଚାର୍ଜ

(ଗ) ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ କି ମିଥ୍ୟା ଲେଖ ।

1. ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିପାଇଲେ ବାୟୁ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

2. ପବନ ଅଧୁକ ଚାପ ସ୍ଥାନରୁ କମ୍ ଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

3. ଉଷ୍ଣ ବାୟୁ ଶୀତଳ ବାୟୁ ଅପେକ୍ଷା ଓଜନିଆ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

4. ବାତ୍ୟାର ଆଖୁ ପାଗରେ ପାଗ ଶାନ୍ତ ରହେ ଏବଂ ମେଘ ନଥାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

5. ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଆମ୍ରବୃଷ୍ଟି, ଆମ୍ବ ପାଚିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

6. ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ବିଜୁଳି ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

7. ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ହରିକେନ୍ କହନ୍ତି ।
Answer:
ସତ୍ୟ

8. ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସମୟରେ ଗଛତଳେ ଆଶ୍ରୟଦେବା ନିରାପଦ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

9. ବାତ୍ୟା ସର୍ବଦା ଉଷ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜଳରାଶି ଉପରେ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

10. ଉଚ୍ଚ ବେଗରେ ବହୁଥୁବା ପବନ ଘରର ଛାତ ଉଡ଼ାଇ ନିଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

(ଖ) ‘କ’ ଯୁକ୍ତ ସହିତ ‘ଖ’ ଶବ୍ଦ ମିଳାଇ କର ।

Question 1.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ଅର୍ଥକୁ ଯୋଗ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(A) ଚାପ	1. ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ + ବୃଷ୍ଟିପାତ
(B) ପବନ	2. ଝଡ଼ + ବିଜୁଳି
(C) ଝଡ଼	3. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରତି ବଳ
(D) ଘଡ଼ଘଡ଼ି	4. ବାୟୁ ଅଧିକ ଚାପ ସ୍ଥାନରୁ କମ୍ ଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହ
(E) ବାତ୍ଯା	5. ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଲଘୁଚାପ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(A) ଚାପ	3. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରତି ବଳ
(B) ପବନ	4. ବାୟୁ ଅଧିକ ଚାପ ସ୍ଥାନରୁ କମ୍ ଚାପ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହ
(C) ଝଡ଼	1. ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ + ବୃଷ୍ଟିପାତ
(D) ଘଡ଼ଘଡ଼ି	2. ଝଡ଼ + ବିଜୁଳି
(E) ବାତ୍ଯା	5. ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଲଘୁଚାପ

Question 2.
‘କ’ ସ୍ଥାନର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ଥାନର ଉପଯୁକ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଂଯୋଗ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(A) ବ୍ୟାଗରେ ସରୁ ଫିତାଦ୍ଵାରା ଆଘାତ	1. ଉଚ୍ଚ ଚାପ ଛାତକୁ ଠେଲିନିକ
(B) ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବୋଝ ତଳେ ଠକା	2. ହାଲୁକା ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ
(C) ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କି ଉଡ଼ାଇଦେବା	3. ଅଧ୍ଵକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଚାପ କମାଏ
(D) ଝଡ଼ର ଛାତ ଉଡ଼ିଯିବା	4. ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ଯରେ ଲଘୁଚାପ କମିଯାଏ
(E) ଉତ୍ତପ୍ତ ସ୍ଥଳବାୟୁ	5. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହ୍ରାସ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିକରେ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(A) ବ୍ୟାଗରେ ସରୁ ଫିତାଦ୍ଵାରା ଆଘାତ	5. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହ୍ରାସ ଚାପ ବୃଦ୍ଧିକରେ
(B) ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବୋଝ ତଳେ ଠକା	3. ଅଧ୍ଵକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଚାପ କମାଏ
(C) ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କି ଉଡ଼ାଇଦେବା	4. ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ଯରେ ଲଘୁଚାପ କମିଯାଏ
(D) ଝଡ଼ର ଛାତ ଉଡ଼ିଯିବା	1. ଉଚ୍ଚ ଚାପ ଛାତକୁ ଠେଲିନିକ
(E) ଉତ୍ତପ୍ତ ସ୍ଥଳବାୟୁ	2. ହାଲୁକା ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ

ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବ୍ୟାଗରେ ସରୁ କିମ୍ବା ମୋଟା ଫିତା, ଚାପର ଉଦାହରଣ କିପରି ?
Answer:
ସରୁଫିତାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କମ୍ ହେତୁ ଏହା କାନ୍ଧ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ପକାଏ । ମୋଟା ଫିତାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଅଧ୍ଵକ ହେତୁ କାନ୍ଧ ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଚାପ କମିଯାଏ ।

Question 2.
କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ ମାପ କରାଯାଏ ?
Answer:
ବାରୋମିଟର

Question 3.
ବାୟୁଦ୍ଵାରା କେଉଁ ଚାପ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ? ଆମେ କାହିଁକି ଏହା ଅନୁଭବ କରୁନାହୁଁ ?
Answer:
ବାୟୁଦ୍ଵାରା ଅନୁଭୂତ ଚାପକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ କହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ତାହା ଆମେ ଅନୁଭବ କରିପାରୁ ନାହୁଁ । କାରଣ ଆମ ଶରୀରର ଚାପ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରେ ।

Question 4.

ଉପରୋକ୍ତ ପାତ୍ର A, B, C, D ଗୁଡ଼ିକର ଚାପ ହ୍ରାସ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖ ।
Answer:
B > D > A > C
(ଯେଉଁ ପାତ୍ରରେ ଜଳସ୍ତର ଯେତେ ଅଧ‌ିକ ସେଥୁରେ ଚାପ ସେତେ ଅଧ୍ବକ)

Question 5.
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନରେ କୁଡ଼ିଆ ଘର ଛପର ଉଡ଼ିଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ସମୟରେ ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଚାପ ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍ ଥାଏ । ଘରର ନିମ୍ନଦେଶରେ ଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ । ଏଣୁ ପବନ ଘରର ନିମ୍ନଦେଶରୁ ବହି ଛାତକୁ ଠେଲି ଉଡ଼ାଇ ଦିଏ ।

Question 6. ଉଷ୍ଣ ବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଏହା କିପରି ପବନ ସୃଷ୍ଟିକରେ ?
Answer:
ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ ସେଠାରେ ଚାପ କମିଯାଏ । ଚାରିପଟୁ ଶୀତଳ ବାୟୁର ଉଚ୍ଚଚାପ ଥାଏ । ଏଣୁ ପବନ ଅଧିକ ଚାପ ସ୍ଥାନରୁ କମ୍ ଚାପଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Question 7.
ବିଜୁଳି ସମୟରେ ଗଛମୂଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ନିରାପଦ ନୁହେଁ, କିପରି ?
Answer:
ବିଜୁଳିର ଆଘାତ ପ୍ରଥମେ ପାର୍ଶ୍ଵବର୍ତୀ ଉଚ୍ଚ ପଦାର୍ଥକୁ ଆଘାତ ଦିଏ । ଏଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ ଗଛଦେଇ ଆସି ଆଶ୍ରିତ ଲୋକର ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟିକରେ ।

Question 8.
ଝଡ଼ର ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ଲେଖ । କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ନାମରେ ଝଡ଼ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
କାଳବୈଶାଖ୍ – ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ବିହାର
ବରଦୋଇସିଲା – ଆସାମ

Question 9.
ଆମ୍ରବୃଷ୍ଟି (Mango shower) କ’ଣ ? ଏହା କିପରି ଉପକାରୀ ?
Answer:
କେରଳ କିମ୍ବା କର୍ଣ୍ଣାଟକର ପ୍ରାକ୍ ମୌସୁମୀ ଝଡ଼କୁ ଆମ୍ରବୃଷ୍ଟି କହନ୍ତି । ଏହା ଆମ୍ବ ପାଚିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ

Question 10.
ଉଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଉପରେ ବାତ୍ୟା କାହିଁକି ଅଧୁକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ?
Answer:
ଉଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ରଜଳ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ କରେ । ଘନୀକରଣ ତାପ ମୁକ୍ତ କରେ ଓ ପବନର ବେଗ ବୃଦ୍ଧିପାଏ । ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର କରେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପାର୍ଶ୍ୱ ସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ବେଲୁନ୍ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କି ଉଡ଼ାଇଦେଲେ କ’ଣ ହେବ ?

Answer:
ବେଲୁନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁକୁ ଫୁଙ୍କି ଉଡ଼ାଇଦେଲେ ସେଠାରେ ବାୟୁ ଚାପ କମିଯିବ । ପାର୍ଶ୍ଵବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରୁ ଚାପ ଅଧ‌ିକ ଯୋଗୁ ବେଲୁନଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେବେ ।

Question 2.
ଜଳପୂର୍ଣ ଗ୍ଳାସର ନିମ୍ନକୁ ଲାଗିଥିବା କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ ଖସି ନପଡ଼ିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
im-9
Answer:
ଜଳର ନିମ୍ନମୁଖୀ ଚାପ ଓ ବାୟୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ଚାପ ପରସ୍ପରକୁ ସନ୍ତୁଳନ କରନ୍ତି । ତେଣୁ କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ ଖସିପଡ଼େନାହିଁ ।

Question 3.
ବହିପତ୍ରଥ‌ିବା ବ୍ୟାଗରେ ଚଉଡ଼ାଫିତା କାହିଁକି ଲଗାଯାଏ ।
Answer:
ବ୍ୟାଗ୍ଟିକୁ କାନ୍ଧରେ ଝୁଲାଇ ନିଆଯାଏ । ଚଉଡ଼ା ଫିତାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଅଧିକ, ଏଣୁ ବ୍ୟାଗ ଏହାଦ୍ଵାରା କାନ୍ଧ ଉପରେ କମ୍ ଚାପ ପକାଏ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ ପାଣିଟାଙ୍କିରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ତିନିଟି କଣା ଅଛି । ଯେଉଁ କଣାଟି ଅଧ୍ବକ ଦୂର ଜଳ ବିକ୍ଷେପଣ କରନ୍ତି ।
Answer:
ନିମ୍ନତମ କଣା ଅଧ୍ଵକଦୂର ଜଳ ବିକ୍ଷେପଣ କରିବ । ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି କଣା ତୁଳନାରେ ନିମ୍ନରେ ଥିବା କଣା ଉପରେ ଜଳସ୍ତରର ଗଭୀରତା ସର୍ବାଧ‌ିକ ଥିବାରୁ ସେଠାରେ ପାର୍ଶ୍ଵଚାପ ଅଧୂକ ହେବ ।

Question 5.
ପାଇପ୍‌ରେ କଣା ହେଲେ ଜଳ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଝରଣା ପଡ଼ି ଛିଡ଼ିକି ଯାଏ । ଏହା ତରଳର କେଉଁ ଚାପ ସୂଚାଏ ?
Answer:
ଜଳ କେବଳ ପାତ୍ର ଉପରେ ନିମ୍ନଚାପ ପକାଏ ନାହିଁ, ଏହା ପାର୍ଶ୍ଵଚାପ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏଣୁ ପାଇଟ୍‌ରେ ଥ‌ିବା ଜଳର ପାର୍ଶ୍ଵଚାପ ଯୋଗୁଁ ଜଳ ନିମ୍ନଗାମୀ ନହୋଇ ପାର୍ଶ୍ବ ଦିଗକୁ ପିଚକାରି ପରି ଛିଡ଼ିକିଯାଏ ।

Question 6.
ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପ୍ଲେଟ ବଡ଼ କାଗଜ ଫର୍କଦ୍ଵାରା ଘୋଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ ଏହାକୁ ଉଠାଇବା ସହଜ ହୁଏନାହିଁ କାହିଁକି ?
Answer:
ବଡ଼ କାଗଜ ଫର୍ଦ୍ଦର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଅଧ‌ିକ । ବାୟୁ ଅଧ‌ିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ ପକାଇଥାଏ । ଏଣୁ କାଗଜ ପ୍ଲେଟ ଉଠାଇବା ସହଜ ହୁଏନାହିଁ ।

Question 7.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ମେଘରେ ଚାର୍ଜର ପୃଥକୀକରଣ କିପରି ଘଟେ ?
Answer:
ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସମୟରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଓ ବରଫ କଣିକା ମଧ୍ଯରେ ଘର୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଚାର୍ଜ ଉତ୍ପନ ହୁଏ । ମେଘର ଉପର ଅଂଶ ବରଫରେ ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ
ନିମ୍ନଅଂଶରେ ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ଫଳରେ ଓଜନିଆ ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ବହନ କରି ତଳକୁ ଖସନ୍ତି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭବ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

Question 8.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି କ’ଣ ? ଝଡ଼ କିପରି ଘଡ଼ଘଡ଼ିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
Answer:
ଶବ୍ଦ ଓ ବିଜୁଳି ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଝଡ଼ ବର୍ଷାକୁ ଘଡ଼ଘଡ଼ି କହନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ପବନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ବିଦ୍ୟୁତ ବିସର୍ଜନ ଘଟେ ସେତେବେଳେ ‘ଝଡ଼’ ଘଡ଼ଘଡ଼ିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Question 9.
ବାତ୍ୟାର ଆଖୁ ପାଖରେ ପାଣିପାଗର ଦୁଇଟି ପ୍ରକୃତି ଲେଖ ?
Answer:
ବାତ୍ୟାର ଆଖ୍ ଚାରିପଟେ ଦ୍ରୁତବେଗରେ ପବନ ସହ ଘୂର୍ଣାୟମାନ ବୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳରେ ଥିବା ଆଖୁ ପାଖରେ ପବନ ଶାନ୍ତ ରହେ ଯେଉଁଠାରେ ପାଗ ସାଧାରଣ ଓ ପବନର ବେଗ ନଗଣ୍ୟ ଥାଏ ।

Question 10.
ଧନଜୀବନ ଉପରେ ବାତ୍ୟାର ଦୁଇଟି ପ୍ରଭାବ ଲେଖ ?
Answer:
(i) ବାତ୍ୟା ଘରଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉପୁଡ଼ାଇ ଦିଏ ।
(ii) ବାତ୍ୟା ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିକଲେ ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁର ଏକ ଅପରାହ୍ନରେ ମିରା ଦେଖୁଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଘର ଝରକାଗୁଡ଼ିକ କଡ଼କଡ଼ ଶବ୍ଦ କରୁଛି ଏବଂ ପବନ ବାହାରେ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବହୁଛି । ସେ ହଠାତ୍ ଗ୍ୟାସ ଚୂଲା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା ଏବଂ ମେନ୍ ସୁଇଚ ଅଫ୍ କରି ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ କାଟିଦେଲ ।
(i) ଗ୍ରୀଷ୍ମଦିନ ଅପରାହ୍ନ ମିରା କିପରି ପବନ ଜୋର୍‌ରେ ବହିବା ଅନୁଭବ କଲା ?
(ii) ଝଡ଼ ସମୟରେ ମିରା ପକ୍ଷରେ ଗ୍ୟାସଚୂଲା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ବନ୍ଦ କରିବା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା କାହିଁକି ?
(iii) ମିରା ନିରାପତ୍ତାପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲା ଏବଂ ଆଉ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ଆଉ ଅଧ୍ବକ କି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିଥାନ୍ତା ?
Answer:
(i) ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳ ଅପରାହ୍ନରେ ଭୂମି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବାରୁ ଏହାକୁ ଲାଗିଥିବା ବାୟୁସ୍ତର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଏହା ଏକ ନିମ୍ନଚାପ ଅଞ୍ଚଳ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଚାରିପଟୁ ଥଣ୍ଡାବାୟୁ ସେହି ଲଘୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ବହେ । ଫଳରେ ମିରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ବହୁଥ‌ିବାର ଅନୁଭବ କରିବ ।
(ii) ଝଡ଼ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବାହୀ ତାର ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ସର୍ଟ ସକ୍ୟୁଟିଂ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ହଠାତ ବାୟୁଚାପ ଯୋଗୁ ଗ୍ୟାସଷ୍ଟୋଭ୍ରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ଯ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ କରିଦେବା ଝଡ଼ ସମୟରେ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଅଟେ ।
(iii) ମିରା ଦୁଇଟି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲା । ସେ ଗ୍ୟାସଷ୍ଟୋଭ ବନ୍ଦକଲା ଏବଂ ମେନ୍ ସୁଇଚ୍ ବନ୍ଦକରି ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟାହତ କଲା । ଏହା ବ୍ୟତିତ ସେ ଝରକା ଓ ଦ୍ଵାରଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ, ପବନରେ ଉଡ଼ି ଆସୁଥୁବା ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଧକ୍କା ଖାଇବାରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରି ପାରିଥାଆନ୍ତା ।

Question 2.
ରବି ଗୋଟିଏ ପାଣିପାଗ ରିପୋର୍ଟରୁ ଉପକୂଳବର୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସତର୍କ ବାଣୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ସେ ଦେଖିଲା ଲୋକମାନେ ଖୁବ୍ ଶିଘ୍ର ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେଉଥିଲେ ।
(i) ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ସଂଘଟିତ ହୁଏ ବୁଝାଅ ।
(ii) ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳରେ ଅଭ୍ୟନ୍ତର ସ୍ଥଳଭାଗ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ?
(iii) ବାତ୍ୟା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁସବୁ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ବିଧେୟ, ସେଥିରୁ ଦୁଇଟି ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ସମୁଦ୍ରର ଉଷ୍ଣ ଜଳରାଶି ଉପରେ ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ଅଧ‌ିକ ବାଷ୍ପୀକରଣ ଘଟାଏ, ସେତେବେଳେ ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିପାଇ ଅନୁକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ । ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଥ‌ିବା ବାୟୁର ଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ । ଏଣୁ ବାୟୁ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରୁ ଲଘୁଚାପ କେନ୍ଦ୍ରଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗେ । ଏହି ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ, ପୃଥ‌ିବୀର ଆବର୍ତ୍ତନଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣନଗତି ଦେଖାଏ । ଏହିପରି ବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।

(ii) ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ବୃହଦାକାର ଜଳରାଶି ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେଉଁଠାରେ ବାଷ୍ପୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସର୍ବାଧ‌ିକ । ସେଠାରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ଆର୍ଦ୍ରବାୟୁ ବାତ୍ୟାପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହୁଏ । ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୃହତ୍ ଜଳରାଶି ନଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେଠାରେ ଘଟିପାରେ ନାହିଁ । ଏଣୁ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ଅଧ‌ିକ ବାତ୍ୟାପ୍ରବଣ ହୋଇଥାଏ ।

(iii) (a) ପ୍ରଥମେ ଲୋକମାନେ ନିରାପଦ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ଉଚିତ ।
(b) ଲୋକମାନେ ଶୁଖୁଲାଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟଜଳ ବାତ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଅତିଦରକାରୀ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁବା ଉଚିତ ।

Question 3.
ଗୋଟିଏ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ପିଲାମାନେ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ ଜଳ ରଖୁ ଏହାକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କଲେ । ସେଥିରେ ସେମାନେ ଜଳ ଫୋଟକାଗୁଡ଼ିକ ସୃଷ୍ଟିହେବାର ଦେଖୁଲେ । ଶିକ୍ଷକ ସେମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟୁ ଓ ଜଳ ଉପରେ ତାପର ପ୍ରଭାବ ବୁଝାଇଲେ ।
(i) ଗରମ କଲେ ବାୟୁ ହାଲୁକା ହୁଏ କାହିଁକି ?
(ii) ବାୟୁର ଏହି ପ୍ରକୃତି କିପରି ପବନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଏ ?
(iii) ଗୋଟିଏ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣାକୁ ଉପରୋକ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କର ।
Answer:
(i) ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ଏହାର କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ ବୃଦ୍ଧିପାଏ । ଫଳରେ ବାୟୁର ଆୟତନ ବୃଦ୍ଧିପାଇ ସାନ୍ଦ୍ରତା କମିଯାଏ । ତେଣୁ ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଶୀତଳ ବାୟୁ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହାଲୁକା ହୋଇଯାଏ ।
(ii) ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠେ ଏବଂ ଏକ ନିମ୍ନଚାପ ଅଞ୍ଚଳ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଥଣ୍ଡାବାୟୁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରେ । ଫଳରେ ବାୟୁ ଗତିଶୀଳ ହୋଇ ପବନରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
(iii) ଦିନବେଳା ସୃଷ୍ଟି ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ । ସ୍ଥଳଭାଗ ଶିଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବାରୁ ଏହା ଉପରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ସମୁଦ୍ରଜଳ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶୀତଳ ଥିବାରୁ ଏହା ଉପରେ ଚାପ ଅଧ‌ିକ ଥାଏ । ସମୁଦ୍ର ଓ ସ୍ଥଳଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁଚାପର ପ୍ରଭେଦ ଯୋଗୁ ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ ଦିନବେଳା ସମୁଦ୍ରଆଡୁ ସ୍ଥଳଭାଗ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Question 4.
ରୋହିତ ବଣଭୋଜି କରୁଥିବା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ବିଜୁଳି ସହ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ବାରମ୍ବାର ଦେଖୁଲା । ସେ ଏପରି କାହିଁକି ହେଉଛି ଜାଣିବାକୁ ବ୍ୟଗ୍ର ହେଲା ।
(i) ଆମେ କାହିଁକି ଘଡ଼ଘଡ଼ି ପୂର୍ବରୁ ବିଜୁଳି ଦେଖୁଥାଉ ?
(ii) ବିଜୁଳି ମାରିବା ସମୟରେ ରୋହିତ କି କି ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ ?
(iii) ମେଘ ଭିତରେ ବିଜୁଳି କିପରି ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ? ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଆଲୋକର ବେଗ ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ । ଏଣୁ ବିଜୁଳି ସହ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ମାରିବା ସମୟରେ ଆମେ ପ୍ରଥମେ ବିଜୁଳି ଆଲୋକ ଦେଖୁ ଏବଂ କିଛି ସମୟପରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଥାଏ ।
(ii) ରୋହିତ କୌଣସି ଉଚ୍ଚ ଗଛ ମୂଳରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଲୁହାବେଣ୍ଟ ଥିବା ଛତା ଧରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ପାଣି ଭିତରେ ଥିଲେ ହଠାତ୍ ବାହାରକୁ ଆସିବା ଉଚିତ । ଖୋଲାଜାଗାରେ ବୁଲାବୁଲି ନକରି କୌଣସି ଆବଦ୍ଧ କୋଠରି ମଧ୍ୟରେ ରହିବା ନିରାପଦ ଅଟେ ।
(iii) ମେଘରେ ଚାର୍ଜର ପୃଥକୀକରଣ ଯୋଗୁ ବିଜୁଳିର ସୃଷ୍ଟି । ବରଫ କଣିକା ଓ ଜଳବିନ୍ଦୁର ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଚାର୍ଜ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ । ମେଘର ଉପରିଭାଗରେ ହାଲୁକା ବରଫ ଖଣ୍ଡ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ବହନ କରନ୍ତି । ଓଜନିଆ ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ମେଘର ନିମ୍ନ ପ୍ରଦେଶରେ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ବହନ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଚାର୍ଜର ତାରତମ୍ୟ ଅଧିକ ହୁଏ ବାୟୁସ୍ତର ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ବିସର୍ଜନ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଆମେ ବିଜୁଳି କହିଥାଉ ।

Question 5.
ନେହା ଦେଖୁଲା ଯେ ଜୋର୍‌ରେ ପବନ ବହୁଥ‌ିବା ସମୟରେ ଅନେକ ଲୋକ ଧରିଥିବା ଛତାଗୁଡ଼ିକ ଓଲଟି ଯାଉଛି । ଏପରି କାହିଁକି ହୁଏ ? ବାୟୁର କେଉଁ ପ୍ରକୃତି ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ । ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ ଏହିପରି ଘଟୁଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଛଡ଼ା ଉପରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାୟୁ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଛତାତଳ ସ୍ଥିର ବାୟୁର ଚାପ ଅଧୁକ ଥାଏ । ଏଣୁ ଛତାର ନିମ୍ନଅଂଶରୁ ବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠି ଛତା ଉପରେ ଚାପ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଗତିଶୀଳ ବାୟୁର ଖସ ସ୍ଥିର ବାୟୁର ଚାପ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ । ଝଡ଼ ସମୟରେ ଏହି କାରଣରୁ ଘରର ଦୁର୍ବଳ ଛାତ ଉଡ଼ିଯିବାର ଦେଖାଯାଏ । ବାୟୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବସ୍ତର ଓ ନିମ୍ନସ୍ତର ମଧ୍ଯରେ ଚାପ ପ୍ରାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁ ଉଡ଼ାଯାହାଜ ଭୂମି ଛାଡ଼ି ଉପରକୁ ଉଠିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।

ଦୃକ୍ତି–କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଦୁଇଟି ଉକ୍ତି ରହିଛି । ପ୍ରଥମଟି ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) A ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି କାରଣ (Reason) (R). a, b, c, d ମଧ୍ୟରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସଂଯୋଗ ବାଛି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(a) ଉଭୟ A ଏବଂ R ଠିକ୍ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ ବ୍ୟାଖାକରଣ ଅଟେ ।
(b) ଉଭୟ A ଓ R ଠିକ୍ ଏବଂ R, A ର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ନୁହେଁ ।
(c) A ସତ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ମିଥ୍ୟା
(d) A ମିଥ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ସତ୍ୟ

Question 1.
ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) (A) : ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗ୍‌ରେ ମୋଟା ଫିତା ତୁଳନାରେ ସରୁ ଫିତା ଲାଗିଥିଲେ କାନ୍ଧକୁ ଅଧିକ ଆଘାତ ଦିଏ ।
କାରଣ (Reason) (R) : ସମାନ ବଳପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କମିଲେ ଚାପ ବଢ଼ିଯାଏ ।
Answer:
(a) ଉଭୟ A ଓ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ।

Question 2.
ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) (A) : ଭିଷଣ ଝଡ଼ରେ ଛାତର ଟିଣ ଫର୍ଦ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ିଯାଏ ।
କାରଣ (Reason) (R) : ଛାତ ଉପରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ପବନ ଚାପ କମାଇଦିଏ । ଏଣୁ ଛାତ ତଳର ଉଚ୍ଚତାପ ଛାତର ଟିଣ ଫର୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଠେଲିବାକୁ ଲାଗେ ।
Answer:
(a) ଉଭୟ A ଓ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ।

Question 3.
ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) (A) : ବାୟୁଗୁଡ଼ିକ ବିଷୁବ ବୃତ୍ତଠାରୁ ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି ।
କାରଣ (Reason) (R) : ବିଷୁବ ବୃତ୍ତ ନିକଟରେ ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥାଏ । ଏଣୁ ବାୟୁର ଚାପ କମିଯାଇ ଏହା ଉପରକୁ ଉଠେ ।
Answer:
(d) A ମିଥ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ସତ୍ୟ

Question 4.
ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) (A) : ଘଡ଼ଘଡ଼ି ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ଗଛତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ନିରାପଦ ନୁହେଁ ।
କାରଣ (Reason) (R) : ବିଜୁଳି ଉଚ୍ଚ ବସ୍ତୁକୁ ଆଘାତ ଦିଏ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାର୍ଜ ଗଛ ମଧ୍ୟଦେଇ ଭୂମିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ ।
Answer:
(a) ଉଭୟ A ଓ R ସତ୍ୟ ଏବଂ R ହେଉଛି A ର ସଠିକ୍ ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ।

Question 5.
ଦୃଢୋକ୍ତି (Assertion) (A) : ବାତ୍ୟାବେଳେ କେନ୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାପ ବହୁତ କମ୍ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଚାରିପଟେ ଚାପ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ।
କାରଣ (Reason) (R): ବାୟୁ ଲଘୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସର୍ବଦା ଗୁରୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗତିକରେ ।
Answer:
(c) A ସତ୍ୟ କିନ୍ତୁ R ମିଥ୍ୟା

ଘଟଣା ଆଧାରିତ ପ୍ରଶ୍ନ (Case Based Questions) :

Question 1.
ଦିନବେଳା ସ୍ଥଳଭାଗ, ଜଳଭାଗ ତୁଳନାରେ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ । ସ୍ଥଳଭାଗ ଉପରିସ୍ଥ ଉଷ୍ଣବାୟୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୁଏ ଏବଂ ନିମ୍ନଚାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ଜଳଭାଗ ଉପରେ ବାୟୁର ଚାପ ଅଧିକ ଥାଏ । ତେଣୁ ବାୟୁ ଜଳଭାଗରୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହି ବାୟୁ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦିଏ । ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛ ।
(i) କି ପ୍ରକାର ଚାପ ଉପରୋକ୍ତ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଦାୟୀ ?
(a) ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଉଚ୍ଚଚାପ ଏବଂ ଜଳଭାଗରେ ନିମ୍ନଚାପ
(b) ସ୍ଥଳଭାଗରେ ନିମ୍ନଚାପ ଏବଂ ଜଳଭାଗରେ ଉଚ୍ଚଚାପ
(c) ଉଭୟ ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଜଳଭାଗରେ ଉଚ୍ଚଚାପ
(d) ଉଭୟ ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଜଳଭାଗରେ ନିମ୍ନଚାପ
Answer:
(b) ସ୍ଥଳଭାଗରେ ନିମ୍ନଚାପ ଏବଂ ଜଳଭାଗରେ ଉଚ୍ଚଚାପ

(ii) ଘଟଣାଟିରେ କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ରହିଛି ?
(a) ସ୍ଥଳବାୟୁ
(c) ମୌସୁମୀ ବାୟୁ
(b) ସମୁଦ୍ର ବାୟୁ
(d) ବାତ୍ୟା ଜନିତ ବାୟୁ
Answer:
(b) ସମୁଦ୍ରବାୟୁ

(iii) ଦିନବେଳା ସ୍ଥଳଭାଗର ବାୟୁ କାହିଁକି ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖା ହୁଏ ?
(a) ସ୍ଥଳଭାଗ ଅଧିକ ତାପ ପ୍ରତିଫଳନ କରେ ।
(b) ସ୍ଥଳଭାଗ ଜଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ଶୀଘ୍ର ଥଣ୍ଡାହୁଏ ।
(c) ସ୍ଥଳଭାଗ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ବାୟୁକୁ ଉଷ୍ପକରେ ।
(d) ଜଳଭାଗ ସ୍ଥଳଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ।
Answer:
(c) ସ୍ଥଳଭାଗ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ବାୟୁକୁ ଉଷ୍ଣକରେ ।

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତର ଅନ୍ଵେଷଣ to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 1 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ତୁମେ ଜଳରେ ଖାଉଥ‌ିବା ପୁରୀର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵ ଅପେକ୍ଷା ପତଳା କାହିଁକି ?
Answer:
ପୁରୀ ବେଲିବା ସମୟରେ ଅସମାନ ଚାପ କିମ୍ବା ଛାଣିବା ସମୟରେ ତେଲର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରଭାବରେ ଏପରି ହୋଇପାରେ । ବାଷ୍ପର ଚାପ ଯେଉଁ ପଟେ ବେଶୀ ପଡ଼େ, ସେ ପଟ ପତଳା ହୋଇଯାଇପାରେ ।

Question 2.
ସମୁଦ୍ର ବେଳାଭୂମିରେ ଓ ମରୁଭୂମିରେ ଥିବା ବାଲି ସଂଖ୍ୟା ଅଧ୍ବକ ନା ଆମ ଗ୍ୟାଲେକ୍ସିରେ ଥିବା ତାରାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ସମୁଦ୍ର ବେଳାଭୂମି ଓ ମରୁଭୂମିରେ ଥ‌ିବା ବାଲି କଣିକାର ସଂଖ୍ୟା ଆମ ଗ୍ୟାଲେକ୍ସିରେ (Milky Way) ଥ‌ିବା ତାରାମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଗୋଟିଏ ଗ୍ୟାଲେକ୍ସିରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦-୪୦୦ ବିଲିୟନ୍ ତାରା ଥାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଥ‌ିବା ବାଲି କଣିକାର ସଂଖ୍ୟା ଅଗଣିତ ।

Question 3.
ପ୍ରକୃତି କାହିଁକି ଏତେ ବିଶାଳ ବିବିଧତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ?
Answer:
ବିଭିନ୍ନ ପରିବେଶରେ ଖାପ ଖୁଆଇ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପରିସଂସ୍ଥାର (Ecosystem) ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିରେ ଏତେ ବିଶାଳ ବିବିଧତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ (କୀଟପତଙ୍ଗ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ତିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ପରସ୍ପର ଉପରେ ଏବଂ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ବିବିଧତା ଜରୁରୀ ଅଟେ ।

Question 4.
ବିଶ୍ଵ ସମ୍ପର୍କରେ ଜିଜ୍ଞାସୁ କରାଉଥ‌ିବା ଆଉ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ତୁମ ମନରେ ଅଛି କି ?
Answer:
ଆମ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି, ଯେପରିକି- ‘ଆକାଶର ରଙ୍ଗ କାହିଁକି ନୀଳ ଦେଖାଯାଏ ?? ‘ବର୍ଷା କିପରି ହୁଏ ?’’ ‘ଗଛରୁ ଫଳ କିପରି ଖସୁଛି ?’’ । ନିଜ ମନରେ ଆସୁଥ‌ିବା ଯେକୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ କୌତୁହଳ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବ ।

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତକୁ ଜାଣିବାପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ କ’ଣ ଥିଲା ?
(a) ଘୋଷିବା
(b) ଜିଜ୍ଞାସା ବା କୌତୁହଳ
(c) ପରୀକ୍ଷା ଦେବା
(d) ଉତ୍ତର ଲେଖୁବା
Answer:
(b) ଜିଜ୍ଞାସା ବା କୌତୁହଳ

Question 2.
ଯେଉଁ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିପାରିବା ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(a) ବୃହତ୍ ଜୀବ
(b) ଅଣୁଜୀବ
(c) କୀଟପତଙ୍ଗ
(d) ଜଳଚର ଜୀବ
Answer:
(b) ଅଣୁଜୀବ

Question 3.
ଇସ୍ତ୍ରୀ ଓ ହିଟର ବିଦ୍ୟୁତର କେଉଁ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ କାମ କରିଥାଏ ?
(a) ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ
(b) ତାପନ ପ୍ରଭାବ
(c) ରାସାୟନିକ ପ୍ରଭାବ
(d) ଆଲୋକ ପ୍ରଭାବ
Answer:
(b) ତାପନ ପ୍ରଭାବ

Question 4.
ବାୟୁ ଚାପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଘଟିଲେ କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
(a) ବର୍ଷା
(b) ଶୀତ
(c) ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା
(d) ଭୂମିକମ୍ପ
Answer:
(c) ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା

Question 5.
ଖାଇବା ଲୁଣ କି ପଦାର୍ଥ ?
(a) ମୌଳିକ
(b) ଯୌଗିକ
(c) ମିଶ୍ରଣ
(d) ଦ୍ରବଣ
Answer:
(b) ଯୌଗିକ

Question 6.
ଆଲୋକ ଦର୍ପଣରୁ ପଛକୁ ଫେରି ଆସିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(a) ପ୍ରତିସରଣ
(b) ପ୍ରତିଫଳନ
(c) ବିଚ୍ଛୁରଣ
(d) ଶୋଷଣ
Answer:
(b) ପ୍ରତିଫଳନ

Question 7.
ମଣିଷ ପ୍ରଥମେ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର କାହାକୁ ଆଧାର କରି ତିଆରି କରିଥିଲା ?
(a) ତାରାମାନଙ୍କ ଗତି
(b) ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତି
(c) ବାୟୁର ଗତି
(d) ସମୁଦ୍ରର ଜୁଆର
Answer:
(b) ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗତି

Question 8.
ପୁରୀ ଛାଣିବା ବେଳେ ଫୁଲିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ ?
(a) ତେଲର ଥଣ୍ଡା ପଣ
(b) ଅଟା ଭିତରେ ଥିବା ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପର ଚାପ
(c) ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ
(d) ଲୁଣର ପରିମାଣ
Answer:
(b) ଅଟା ଭିତରେ ଥିବା ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପର ଚାପ

Question 9.
ଆମ ପରିବେଶରେ ଜୀବ ଓ ନିର୍ଜୀବ ବସ୍ତ ମିଶି କ’ଣ ଗଠନ କରନ୍ତି ?
(a) ପରିସଂସ୍ଥା
(b) ସମାଜ
(c) ପରିବାର
(d) ଜଙ୍ଗଲ
Answer:
(a) ପରିସଂସ୍ଥା

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ?
(a) ଗ୍ରିଜର
(b) କ୍ରେନ୍
(c) ଇସ୍ତ୍ରୀ
(d) ହିଟର
Answer:
(b) କ୍ରେନ୍

Question 11.
କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ନୁହେଁ ?
(a) କୁଣ୍ଡଳୀର ଘେରସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି
(b) ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧଥ‌ିବା ପରିବାହୀ
(c) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବୃଦ୍ଧି
(d) ସଲିନଏଡ୍ ମଧ୍ଯରେ ଲୁହାରଡ୍‌ର ସ୍ଥିତି
Answer:
(b) ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧଥ‌ିବା ପରିବାହୀ

Question 12.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଇସ୍ତ୍ରୀ ବା ହିଟରରେ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ?
(a) ଏଲୁମିନିୟମ୍
(b) ତମ୍ବା
(c) ନିକ୍ରୋମ
(d) ଇସ୍ପାତ
Answer:
(c) ନିକ୍ରୋମ

Question 13.
ପଥରଟି ଜଳରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ କିନ୍ତୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ ଜଳରେ ଭାସିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
(a) ପଥର ଓଜନିଆ
(b) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ୍‌ ଆକାରରେ ବଡ଼
(c) ପଥରର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧୂକ
(d) ପଥର ନରମ
Answer:
(c) ପଥରର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାଠାରୁ ଅଧୂକ

(ଖ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ __________ ଦିଆଯାଏ ।
Answer:
ଟିକା

2. ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପଙ୍ଖା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର __________ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ଵାରା ଘୂରେ ।
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ

3. ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥକୁ __________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ମୌଳିକ

4. __________ କୁ ଆଧାର କରି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଚନ୍ଦ୍ରକଳା

5. ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଯାହାକୁ ବଦଳାଯାଏ, ତାକୁ __________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ କାରକ

6. __________ ପଦାର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର ନଥାଏ କିନ୍ତୁ ଆୟତନ ଥାଏ ।
Answer:
ତରଳ

(ଗ) ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ( ✓) ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ (✗) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।

1. ଅଣୁଜୀବମାନେ ସର୍ବଦା ଆମର କ୍ଷତି କରନ୍ତି ।
Answer:
✗

2. ବାୟୁ ସବୁ ଦିଗରେ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ।
Answer:
✓

3. ଲେନ୍ସ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗଲେ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ ହୁଏ ।
Answer:
✓

4. ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦାୟୀ ।
Answer:
✓

(କ) ‘କ’ ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ‘ଖ’ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ମିଳକ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
1. ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ	(କ) ଉତ୍ତର ପାଇବାପାଇଁ କାମ କରିବା
2. ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା	(ଖ) ଘଟଣାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖୁବା
3. ପରୀକ୍ଷଣ	(ଗ) ଶେଷ ନିଷ୍ପଭି
4. ସିଦ୍ଧାନ୍ତ	(ଘ) କାହିଁକି ଓ କିପରି

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
1. ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ	(ଖ) ଘଟଣାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖୁବା
2. ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା	(ଘ) କାହିଁକି ଓ କିପରି
3. ପରୀକ୍ଷଣ	(କ) ଉତ୍ତର ପାଇବାପାଇଁ କାମ କରିବା
4. ସିଦ୍ଧାନ୍ତ	(ଗ) ଶେଷ ନିଷ୍ପଭି

(ଘ) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

1. ପୃଥ‌ିବୀର କେଉଁ ବଳ ବସ୍ତୁକୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ ?
Answer:
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ

2. ଆଲୋକ ଗୋଟିଏ ମାଧ୍ୟମରୁ ଅନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମକୁ ଗଲେ ବଙ୍କେଇ ଯିବାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପ୍ରତିସରଣ

3. ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଭିନ୍ନତାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଜୈବ ବିବିଧତା

4. ବାୟୁମଣ୍ଡଳର କେଉଁ ସ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅତିବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମିକୁ ଅଟକାଏ ?
Answer:
ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର

5. ଏକ ବୃକ୍ଷର ‘ମୂଳ’ ଚିତ୍ର ବିଜ୍ଞାନରେ କାହାର ପ୍ରତୀକ ?
Answer:
ଦୃଢ଼ ଭିଭିଭୂମି ଏବଂ ପରମ୍ପରା

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଘଡ଼ଘଡ଼ି କ’ଣ ? ଝଡ଼ କିପରି ଘଡ଼ଘଡ଼ିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
Answer:
ଶବ୍ଦ ଓ ବିଜୁଳି ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଝଡ଼ ବର୍ଷାକୁ ଘଡ଼ଘଡ଼ି କହନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ପବନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ବିଦ୍ୟୁତ ବିସର୍ଜନ ଘଟେ ସେତେବେଳେ ‘ଝଡ଼’ ଘଡ଼ଘଡ଼ିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Question 2.
ବାତ୍ୟାର ଆଖୁ ପାଖରେ ପାଣିପାଗର ଦୁଇଟି ପ୍ରକୃତି ଲେଖ ?
Answer:
ବାତ୍ୟାର ଆଖ୍ ଚାରିପଟେ ଦ୍ରୁତବେଗରେ ପବନ ସହ ଘୂର୍ଣାୟମାନ ବୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳରେ ଥ‌ିବା ଆଖୁ ପାଖରେ ପବନ ଶାନ୍ତ ରହେ ଯେଉଁଠାରେ ପାଗ ସାଧାରଣ ଓ ପବନର ବେଗ ନଗଣ୍ୟ ଥାଏ ।

Question 3.
ଦୁଇଟି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀକୁ କପଡ଼ାରେ ଘଷିଲେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରଠାରେ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ଯେତେବେଳେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀଦ୍ଵୟ ଗୋଟିଏ କପଡ଼ାରେ ଘଷାଯାଏ ଉଭୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଚାର୍ଜ (ଋଣାତ୍ମକ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସମଚାର୍ଜ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ କରୁଥିବାରୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀଦ୍ଵୟ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ କରନ୍ତି ।

Question 4.
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଧୂଳିକଣା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କି ?
Answer:
ଧୂଳିକଣା ଉପରେ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଧୂଳିକଣା ଗୁଡ଼ିକ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ହାଲୁକା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥାଏ । ଯେକୌଣସି ପଦାର୍ଥର ବସ୍ତୁତ୍ଵ ଥିଲେ ଏଥିରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀ ଏହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ ଯାହାଦ୍ଵାରା ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଜମା ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ବାୟୁସ୍ରୋତରେ ଭାସିବାର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।

Question 5.
ଇଷ୍ଟରେ କେଉଁ ବିଶେଷଗୁଣ ରହିଥିବାରୁ ଏହାକୁ କେକ୍ ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଇଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରକାର ଅଣୁଜୀବ ଅଟେ । ଉଷ୍ମ ପରିବେଶରେ ଇଷ୍ଟର ଉତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ପରି ଇଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା କରେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜର ବୃଦ୍ଧିପାଇଁ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ କରେ ।
(ii) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ଏହାର ଗ୍ୟାସୀୟ ଫୋଟାକା ଦ୍ଵାରା ଅଟାକୁ ନରମ ଓ ହାଲୁକା କରିଥାଏ । ଏହା ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ସୁରାସ୍କାର ବା ଆଲ୍‌କହଲ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରେ । ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ଇଷ୍ଟକୁ ରୁଟି ଓ କେକ୍ ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ସାଧାରଣ ଲୁଣ (ଖାଇବା ଲୁଣ) ଓ ଚିନି ମୌଳିକ ନା ଯୌଗିକ ?
Answer:
ସାଧାରଣ ଲୁଣ (Common salt) ଏବଂ ଚିନି ଉଭୟ ଯୌଗିକ ଲୁଣ, ସୋଡ଼ିୟମ କ୍ଲୋରିନ ନାମକ ଦୁଇଟି ମୌଳିକର ରାସାୟନିକ ସଂଯୋଗରୁ ସୃଷ୍ଟି । ସେହିପରି ଚିନିରେ କାର୍ବନ, ଉଦ୍‌ଜାନ ଏବଂ ଅମ୍ଲଜାନ ପରମାଣୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁପାତରେ ରହିଥାଆନ୍ତି ।

Question 7.
ଚୂନପାଣି ମଧ୍ୟକୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ଅତିକ୍ରମ କରାଇଲେ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
ଚୂନପାଣି ମଧ୍ୟକୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ଅତିକ୍ରମ କରାଇଲେ ଚୂନପାଣି (କ୍ୟାଲସିୟମ ହାଇଡ୍ରେକ୍‌ସାଇଡୁ) ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟେ । ଚୂନପାଣି ଦୁଧୂ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଅବକ୍ଷେପ (Precipiate) ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ତାହା ହେଉଛି କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟ ।
କ୍ୟାଲସିୟମ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ଼ + କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍ (ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ) → କ୍ୟାଲସିୟମ କାର୍ବୋନେଟ + ଜଳ

Question 8.
କଠିନ ପଦାର୍ଥର କାହିଁକି; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକୃତି ଥାଏ ?
Answer:
କଠିନ ପଦାର୍ଥର ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତଃକଣିକା ସ୍ଥାନ ଅତି ନଗଣ୍ୟ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦୃଢ଼ଭାବରେ ବନ୍ଧା (Closely packed) । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତଃକଣିକା ଆକର୍ଷଣ ସର୍ବାଧ‌ିକ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଗତି କରି ନପାରି କେବଳ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ କମ୍ପିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏଣୁ କଠିନ ପଦାର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର ଥାଏ ।

Question 9.
ଯେତେବେଳେ ଗଳନାଙ୍କର କୌଣସି କଠିନ ପଦାର୍ଥ, ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଆକର୍ଷଣ ବଳରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
କଠିନ ପଦାର୍ଥର ଗଳନାଙ୍କରେ ତାପୀୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ କଣିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ହ୍ରାସ ପାଏ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତଭାବରେ ଗତି କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବାରୁ କଠିନ ପଦାର୍ଥ ତରଳରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Question 10.
ପଦାର୍ଥର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକୃତି ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆୟତନ ଥାଏ । ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ ?
Answer:
ତରଳ ପଦାର୍ଥର କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତଭାବରେ ପ୍ରବହମାନ ହେବାଯୋଗୁ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକର ନଥାଏ, ଏହା କେବଳ ଧାରଣ ପାତ୍ରର ଆକୃତି ଗ୍ରହଣ କରେ କିନ୍ତୁ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ଥ‌ିବାରୁ ତରଳର ଆୟତନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେନାହିଁ ।

Question 11.
ଦ୍ରବଣ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ? ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
Answer:
(i) କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ମିଶିଗଲେ ଦ୍ରବଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(ii) ଉଦାହରଣ : ଚିନି ପାଣିରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ମିଳେଇଯାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ମିଠା କରେ ।

Question 12.
ଚନ୍ଦ୍ରକଳା କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
Answer:
(i) ପୃଥ‌ିବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆପେକ୍ଷିକ ସ୍ଥିତି ବଦଳିବା ଯୋଗୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଦେଖାଯାଏ ।
(ii) ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପଡୁଥୁବା ଚନ୍ଦ୍ରର ଅଂଶ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଦଳୁଥ‌ିବାରୁ ଆମେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଖୁ ।

Question 13.
ପରିସଂସ୍ଥାରେ ଜୀବମାନଙ୍କର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ବୁଝାଅ
Answer:
(i) ଛୋଟ କୀଟପତଙ୍ଗ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡ଼ ତିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ।
(ii) ସମସ୍ତ ଜୀବ ବଞ୍ଚିବାପାଇଁ ବାୟୁ, ଜଳ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।

Question 14.
ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିର ମୁଖ୍ୟ ସୋପାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ବା ଘଟଣାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ।
(ii) ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା
(iii) ପରୀକ୍ଷଣ କରିବା ।
(iv) ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେବା ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ :

Question 15.
ମୌଳିକ ଓ ଯୌଗିକ :

ମୌଳିକ :	ଯୌଗିକ
(i) ଏହା ଏକ ବିଶୁଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ ।	(i) ଦୁଇ ବା ଅଧିକ ଉପାଦାନର ସଂଯୋଗରେ ଏହା ଗଠିତ ।
(ii) ଏଥିରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର କଣିକା ଥାଏ ।	(ii) ଏଥୁରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୌଳିକର ପରମାଣୁ ଏକାଠି ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହନ୍ତି ।
(iii) ଉଦାହରଣ : ସୁନା, ଲୁହା, ଅମ୍ଳଜାନ ।	(iii) ଉଦାହରଣ : ଜଳ, ଲୁଣ ।

କାରଣ ଦର୍ଶାଅ :

Question 16.
ଘୂଷ୍ଣିବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ କାହିଁକ ?
Answer:
(i) ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ବାୟୁ ଚାପ ହଠାତ୍ କମିଗଲେ ସେଠାରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(ii) ଉଚ୍ଚ ଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସେହି ଲଘୁଚାପ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।
(iii) ଚାପରେ ଏହି ବୃହତ୍ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ପବନ ବହି ଘୂର୍ଣ୍ଣିବାତ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

Question 17.
ପୁରି ଫୁଲିବାର ପରୀକ୍ଷଣ : ରୋଷେଇ ଘର ମଧ୍ଯ ଏକ ବିଜ୍ଞାନାଗାର ହୋଇପାରେ । ଗରମ ତେଲରେ ପୁରି ଛାଣିଲେ, ଅଟା ଭିତରେ ଥିବା ପାଣି ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ଏହି ବାଷ୍ପ ବାହାରକୁ ବାହାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ପୁରିକୁ ଫୁଲାଇ ଦିଏ । ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରୀକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ଶିଖୁରିବା ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପଦାର୍ଥର ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
(i) କଠିନ ଅବସ୍ଥା – ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର ଏବଂ ଆୟତନ ଥାଏ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ୍ ପାଖାପାଖି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହନ୍ତି (ଯଥା : ବରଫ, ପଥର) ।
(ii) ତରଳ ଅବସ୍ଥା – ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆୟତନ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର ନଥାଏ । ଏହା ଯେଉଁ ପାତ୍ରରେ ରହେ, ତାହାର ଆକାର ଧାରଣ କରେ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଥାଆନ୍ତି (ଯଥା : ଜଳ, କ୍ଷୀର) ।
(iii) ଗ୍ୟାସୀୟ ଅବସ୍ଥା – ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାର କିମ୍ବା ଆୟତନ କିଛି ନଥାଏ । କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ବହୁତ ଦୂରରେ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତି କରନ୍ତି (ଯଥା- ବାୟୁ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ) ।
(iv) ତାପ ପାଇଲେ ପଦାର୍ଥ ଗୋଟିଏ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ (କଠିନ → ତରଳ → ଗ୍ୟାସ) ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ ।

Question 2.
ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ କ’ଣ ? ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଗୋଟିଏ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମାଧ୍ୟମରୁ (ଯଥା- ବାୟୁ) ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମାଧ୍ୟମକୁ (ଯଥା- ଜଳ କିମ୍ବା କାଚ) ଗତି କଲାବେଳେ ଏହାର ଗତିପଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ବା ବଙ୍କେଇ ଯାଏ । ଏହାକୁ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୋକର ବେଗ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇଥିବାରୁ ଏପରି ଘଟେ ।
(iii) କାଚ ଗ୍ଲାସ୍‌ରେ ଅଧା ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି କରି ସେଥିରେ ଗୋଟିଏ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ ବୁଡ଼ାଇଲେ ପାଣି ଓ ବାୟୁର ସଂଯୋଗ ସ୍ଥଳରେ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ଟି ଭାଙ୍ଗି ଗଲା ପରି ବା ବଙ୍କା ଦେଖାଯାଏ ।
(iv) ଚଷମା ଓ କ୍ୟାମେରାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲେନ୍ସ ଏହି ନିୟମରେ କାମ କରେ ।

Question 3.
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
କାରଣ :
(i) ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯଥା ଗାଡ଼ିମୋଟର ଚଳାଚଳ, କଳକାରଖାନା ଧୂଆଁ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (CO₂) ପରିମାଣ ବଢୁଛି ।
(ii) ଏହା ସବୁଜ ଗୃହ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରି ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ାଉଛି ।

ପ୍ରଭାବ :
(iii) ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳର ବରଫ ତରଳୁଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।
(iv) ପାଣିପାଗର ଅନିୟମିତତା ଦେଖାଦେଉଛି (ଯଥା- ଅଧିକ ବାତ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି) ।

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ହିଁ ସମ୍ପଦ to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 3 Odia Medium

ଜିଜ୍ଞାସା ବଜାୟ ରଖ

Question 1.
ନିମ୍ନ ଛବିଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ରାମକ କିମ୍ବା ଅଣସଂକ୍ରାମକ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କର ।

Answer:
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ – ଥଣ୍ଡା ଏବଂ ଫ୍ଲୁ, ଟାଇଫଏଡ୍, ମିଳିମିଳା
ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ – ମଧୁମେହ, ଶ୍ଵାସରୋଗ

Question 2.
ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସଂକ୍ରାମକ ଏବଂ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ । ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(i) ଟାଇଫଏଡ଼୍
(ii) ଶ୍ଵାସରୋଗ
(iii) ମଧୁମେହ
(iv) ମିଳିମିଳା
(a) (i) ଓ (ii)
(b) (ii) ଓ (iii)
(c) (i) ଓ (iv)
(d) (ii) ଓ (iv)
Answer:
(b) (ii) (iii) – (ଶ୍ଵାସରୋଗ ଏବଂ ମଧୁମେହ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଅଟେ ।)

Question 3.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଫ୍ଲର ପ୍ରକୋପ ଚାଲିଛି । ଅନେକ ସହପାଠୀ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ କିଛି ପିଲା କାଶିବା ଏବଂ ଛିଙ୍କିବା ସହ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ।
(i) ଅଧୁକ ବ୍ୟାପିବାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତୁରନ୍ତ କ’ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ୍ ?
Answer:

• ଅଧ‌ିକ ବ୍ୟାପିବାକୁ ରୋକିବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତୁରନ୍ତ ନିମ୍ନଲିଖୁତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା
• ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦକରିବା ।
• ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହକୁ ସଫା କରିବା (ସାନିଟାଇଜ୍ କରିବା) ।
• ଅସୁସ୍ଥ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନ ଆସିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ।
• ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଡାକି ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ।
• SMC ବୈଠକ ଡାକିବା ଓ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ।

(ii) ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ ବସୁଥ‌ିବା ସହପାଠୀଙ୍କ ଠାରେ ଥଣ୍ଡା, ଜ୍ଵରର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ତୁମେ କିପରି ଭଦ୍ର ଓ ବିଚାରଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ ?
Answer:

• ସହପାଠୀଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାକରିବାକୁ ଏବଂ ଘରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ପାଇଁ ବିନମ୍ରତାର ସହିତ ପରମର୍ଶ ଦେଇପାରିବା ।
• ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ାଯାଉଥ‌ିବା ପାଠର ନୋଟ୍ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବା ।

(iii) ତୁମେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କିପରି ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ?
Answer:

• ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷାକରିବାପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନେବା ଉଚିତ୍‌ :
• ନିୟମିତ ହାତଧୋଇବା (ସାନିଟାଇଜର ବ୍ୟବହାର କରିବା), ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ରହିବା
• ନିଜେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା
• ସଂକ୍ରମିତ ଛାତ୍ର/ଛାତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ନ କରିବା ।
• ତାଙ୍କର ପାଣି ବୋତଲରୁ ପାଣି ନ ପିଇବା ।

Question 4.
ତୁମ ପରିବାର ମ୍ୟାଲେରିଆ ବ୍ୟାପିଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି । ଏଠାରେ…..
(i) ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ, ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପରେ ତୁମେ କ’ଣ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ୍ ?
Answer:
ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଆମ ପରିବାରକୁ ମ୍ୟାଲେରିଆରୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଆମେ ନିମ୍ନଲିଖତ ସତର୍କତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ।
ଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ :

• ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ।
• ଆବଶ୍ୟକ ଟୀକା ଓ ଔଷଧ ସାଙ୍ଗରେ ରଖୁବା ।
• ସାଙ୍ଗରେ ମଶାରୀ ନେବା ।
• ସୁରକ୍ଷିତ ପୋଷକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।

ଯାତ୍ରା ସମୟରେ :

• ପ୍ରତିରୋଧକ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର ଜାରି ରଖୁବା ।
• ଶରୀରକୁ ଆବୃତ କରି ରଖୁବା ।
• ମଶାରୀ ପକାଇ ରାତ୍ରୀଯାପନ କରିବା ।

ଯାତ୍ରାପରେ :

• ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଗଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରମର୍ଶ ନେବା ।
• ପୋଷାକଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶୋଧନ କରିବା ।

(ii) ତୁମେ ତୁମର ଭାଇଭଉଣୀଙ୍କୁ ମଶାରୀ ଓ ମଶା ପ୍ରତିରୋଧକର ଗୁରୁତ୍ଵ କିପରି ବୁଝାଇ ପାରିବ ?
Answer:
ମଶା କାମୁଡ଼ିଲେ ମ୍ୟାଲେରିଆ ଜ୍ଵର ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଆମର ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନଙ୍କୁ ମଶାରୀ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ଘରେ ଅଲ୍‌ଆଉଟ୍ ବା ଗୁଡ଼ନାଇଟ୍ ଭଳି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାଳିତ ମଶା ଘଉଡ଼ାଇବା ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ କହିପାରିବା ।

(iii) ଯଦି ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପରାମର୍ଶକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
ଉ –
ଯଦି ଯାତ୍ରୀମାନେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପରାମର୍ଶକୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତି ତେବେ ଅସୁସ୍ଥତା ଗୁରୁତର ହୋଇପାରେ ଓ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁମୁଖରେ ପଡ଼ିପାରନ୍ତି ।

Question 5.
ତୁମ ଦାଦା ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଧୂମ୍ରପାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ଏହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଧୂମ୍ରପାନ ଶରୀରକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ସହ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପକାଇଥାଏ ।
(i) କଠୋର ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କହିବ ?
Answer:
ଧୂମପାନ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଓ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ କର୍କଟର କାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଶରୀରରେ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏହାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆସିବ । -ଏହା ଆମେ ଦାଦାଙ୍କୁ କହିପାରିବ ।

(ii) ଯଦି ତୁମର ବନ୍ଧୁ ଏକ ଭୋଜିରେ ତୁମକୁ ସିଗାରେଟ୍‌ଟିଏ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ ?
Answer:
ଯଦି ଆମର ବନ୍ଧୁ ଏକ ଭୋଜିରେ ଆମକୁ ସିଗାରେଟ୍ ଦିଅନ୍ତି ତେବେ ଭଦ୍ରାମୀର ସହିତ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା । ସିଗାରେଟ୍ ସେବନର ଭୟାବହତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବା ।

(iii) ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଏପରି କ୍ଷତିକାରକ ଅଭ୍ୟାସରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଆମେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ବିପଦ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବା ଓ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରି ଏପରି ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିପ୍ତ ହେବାରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିପାରିବା ।

Question 6.
ସରସ୍ଵତୀ ତାର ସାଙ୍ଗ ବନିତାକୁ କହୁଛି ‘‘ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଯେକୌଣସି ସଂକ୍ରମଣରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ, ତେଣୁ ଆମକୁ ରୋଗ ଭଲ ହେବା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ।’? ସରସ୍ଵତୀ ତା’ର ବକ୍ତବ୍ୟ ଭୁଲ୍ ଅଛି ବୋଲି ବୁଝିବା ପାଇଁ ବନିତା ତାକୁ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ପାରିବ ?
Answer:

• ତୁମେ କ’ଣ ଜାଣ ଯେ, ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଭୂତାଣୁକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ ନାହିଁ ?
• ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ କେବଳ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ।
• ସେଥ‌ିପାଇଁ କେବଳ ଅନୁଭୂତି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନିଆଯାଇଥାଏ ।

Question 7.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ସାରଣୀରେ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ଡେଙ୍ଗୁ ମାମଲା ସଂଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି :

Y-ଅକ୍ଷରେ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ X-ଅକ୍ଷରେ ମାସ ନେଇ ଏକ ବାର୍ ଗ୍ରାଫ୍ ତିଆରି କର । ତୁମ ଫଳାଫଳକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ନିମ୍ନଲିଖୂ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(i) କେଉଁ ତିନି ମାସରେ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧ‌ିକ ଥିଲା ?
Answer:
ଜୁଲାଇ, ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଏହି ତିନିମାସରେ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧ‌ିକ ଥିଲା ।
(ii) କେଉଁ ମାସରେ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ?
Answer:
ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ

(iii) କେଉଁ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାକୃତିକ କିମ୍ବା ପରିବେଶଗତ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ?
Answer:
ବର୍ଷାଋତୁରେ

(iv) ଡେଙ୍ଗୁ ରୋଗର ପ୍ରସାରକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଗୋଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସରକାର ସଂକ୍ରମଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥ‌ିବା ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ କ’ଣ ପ୍ରତିରୋଧକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ପାରିବେ ତୁମେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅ ।
Answer:
ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ମଚାରୀ ବା ଗ୍ରାମସଭା କରି ଜମିରହିଥିବା ପାଣିକୁ ସଫାକରିବା, ମଶାରୀ ବ୍ୟବହାର କରିବା, ନିୟମିତଭାବେ ପ୍ରତିଷେଧକ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରିବା ।

Question 8.
କଳ୍ପନା କର ଯେ ତୁମେ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅଭିଯାନର ଦାୟିତ୍ଵରେ ଅଛ । ସଂକ୍ରାମକ ଏବଂ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ କେଉଁ ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିବ ?
Answer:
ସଂକ୍ରାମକ ଏବଂ ଅଣ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ହ୍ରାସ କରିବାପାଇଁ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଅଭିଯାନର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି :

• ନିୟମିତ ହାତକୁ ସାନିଟାଇଜର ଦ୍ଵାରା ସଫାରଖୁ
• ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା
• ଟୀକାକରଣ କରିବା
• ଧୂମ୍ରପାନ ପରିହାର କରିବା
• ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁ ।

Question 9.
ଥଣ୍ଡା କାଶ କିମ୍ବା ଫ୍ଲୁ ଭଳି ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆମେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଛି । ତୁମେ ଏହି ସୁପାରିଶର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କହି ପାରିବ କି ?
Answer:
ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ କେବଳ ବୀଜାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାମ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଭୂତାଣୁମାନଙ୍କୁ ମାରିପାରେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧିକୁ ବନ୍ଦ କରିପାରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଥଣ୍ଡା କାଶ ବା ଫ୍ଲୁ ଭଳି ରୋଗର ନିଦାନ ପାଇଁ ଆଣ୍ଟିବାଇଓଟିକ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

Question 10.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ? ହେପାଟାଇଟିସ୍−ଏ, ଯକ୍ଷ୍ମା, ହଇଜା, ପୋଲିଓ ଏବଂ ହାଡ଼ଫୁଟି ।
Answer:
ଯଦି ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଳ ଦ୍ଵାରା ପାନୀୟ ଜଳ ଦୂଷିତ ହୁଏ ତେବେ ହେପାଟାଇଟସ୍- A
ପୋଲିଓ ଏବଂ ହଇଜା : ଏହି ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଅଛି ।

Question 11.
ଯେତେବେଳେ ଆମର ଶରୀର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକ ରୋଗକାରକ ଅଣୁଜୀବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଧାରଣତଃ କମ୍ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ପୁନର୍ବାର ସେହି ରୋଗଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଥାଏ । ଏହା କାହିଁକି ?
Answer:
ପ୍ରଥମ ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ :

• ଶରୀର ରୋଗର କାରକକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ ।
• ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଶରୀରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
• ସ୍ମୃତିକୋଷରେ ଏହି ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହେ ।

ପରବର୍ତୀ ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ :

• ସ୍ମୃତିକୋଷ ଶିଘ୍ର ସଠିକ୍ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଉତ୍ପାଦନ କରେ ।
• ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ସଂକ୍ରମିତ କୋଷକୁ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ।

ଆବିଷ୍କାର, ପରିକଳ୍ପନା ଓ ତର୍କ

Question 1.
ତୁମ୍ଭେମାନେ ଗୋଟିଏ ମାସର ନିଜର ଖାଦ୍ୟ, ନିଦ୍ରା, ବ୍ୟାୟାମ, ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ମୋବାଇଲ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଦେଖୁବା ସମୟ ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଏକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଡାଏରୀରେ ଲେଖୁ ରଖ ।
Answer:

• ସୁସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ଗଠନ ପାଇଁ ଜଣେ ଛାତ୍ର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ମୋବାଇଲ ଦେଖିବା, ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଡାଏରୀରେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ, ନିଦ୍ରା, ବ୍ୟାୟାମ, TV ଦେଖିବା ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଏହା ନମୁନା ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ, ସୁସ୍ଥତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ଏବଂ ସୁସ୍ଥତା ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
• ପ୍ରତିଦିନ ଡାଏରୀ ପୂରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ । ବିଶେଷକରି ଶୋଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କରାଗଲେ ଭଲ ।
  ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସର ଶେଷରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସହ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇପାରିବ ।
• ଏଥିପାଇଁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ନୋଟବୁକ୍, ବୁଲେଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରାଙ୍କ୍ ଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।

ଦୈନିକ ତଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ନମୁନା :

Question 2.
ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ରୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁନୀତି ସୋଲୋମନ, ଡକ୍ଟର ୟେଲାପ୍ରଗଦା ସୁବାରାଓ, ଅସୀମା ଚାଟାର୍ଜୀ, ଡକ୍ତଟ ମେରୀ ପୁନେନ ଲୁକୋସେଙ୍କ ଭଳି ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ବିଷୟରେ ପଢ଼ ।
Answer:
(i) ସୁନିତି ସୋଲୋମନ (Suniti Solomon, 1938-2015) : ଏହି ମହିଳା ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ନିର୍ମଳାଙ୍କ ସହିତ ଚେନ୍ନାଇ ଯୌନକର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ AIDS ମାମଲା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପରେ ଭାରତରେ AIDS ଗବେଷଣା ଏବଂ ନିବାରଣର ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକ ଥିଲେ । AIDS ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମାଜ ଦ୍ଵାରା ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ସାଧନା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

(ii) ଡକ୍ଟର ୟେଲାପ୍ରଗଦା ସୁବାରାଓ (Dr. Yellapragada Subbarao, 1895-1948) : ଅଙ୍କୋଲୋଜି ଏବଂ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଅଛି । ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ ବିକଶିତ କରିବାରେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଆଣ୍ଟିବାଇଓଟିକ୍ ଟେଟ୍ରାସାଇକ୍ଲିନ୍ ଆବିଷ୍କାର କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଜୈବ ରସାୟନବିତ୍ ATP ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।

(iii) ଅସୀମା ଚାଟାର୍ଜୀ (Asima Chatterjee, 1917-2006) : ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜୈବ ରସାୟନବିତ୍ ଥିଲେ ଯାହା ଜୈବ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଫାଇଟୋମେଡ଼ିସିନ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ମ୍ୟାଲେରିଆ ପ୍ରତିରୋଧକ ଔଷଧର ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସେ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପତ୍ରିକାରେ ଉଭିଦ ଔଷଧ ଉପରେ 400 ରୁ ଅଧ‌ିକ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରିଅଛନ୍ତି ।

(iv) ଡକ୍ଟର ମେରୀ ପୁନେନ ଲୁକୋସେ (Dr. Mary Poonen Lukose, 1886-1976) : ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ପ୍ରସୂତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସର୍ଜନ ଜେନେରାଲ ଥିଲେ । ସେ ମାଡ୍ରାସ୍ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସ୍ନାତକ ଏବଂ MBBS ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ କଳା ସ୍ନାତକ ହୋଇ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉତ୍କର୍ଷତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

Question 3.
ଟୀକାକରଣ ଦ୍ଵାରା ବସନ୍ତ ପରି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗକୁ ମଧ୍ଯ ଦୂର କରାଯାଇ ପାରିଥିଲା । ଏହା କିପରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ସଫଳତାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା ତାହା ଅନୁସନ୍ଧାନ କର । ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଟୀକାକରଣ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ କି ନାହିଁ ତାହା ବିତର୍କ କର ।
Answer:
ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିରେ ଭାରତୀୟ ଓ ଚୀନ ଦେଶର ଚିକିତ୍ସକମାନେ ବସନ୍ତ ରୋଗୀର ବକଳା ଖଣ୍ଡକୁନେଇ ସୁସ୍ତ ଲୋକ ଶରୀରରେ ଘଷିବାର ଉଦାହରଣ ରହିଛି । ସେମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଏପରି କରିବା ଦ୍ଵାରା ସୁସ୍ଥ ଲୋକର ଶରୀରରେ ବସନ୍ତ ରୋଗର ଅଣୁଜୀବ ପ୍ରବେଶ କରିବ ଓ ସେହି ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସୁସ୍ଥ ଶରୀରରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ । ଫଳରେ ସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ଆଉ ବସନ୍ତ ରୋଗଗ୍ରସ୍ଥ ହେବନାହିଁ ।

ଆଜକୁ ଦୁଇଶହ ବର୍ଷ ପୁର୍ବେ ଜଣେ ଇଂରେଜ ଡାକ୍ତର ଏଡଓ୍ବାର୍ଡ ଜେନର୍ ଦେଖୁଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଗୋପାଳକମାନଙ୍କ ଗୋରୁ ମାନଙ୍କୁ ଗୋବସନ୍ତ ହୋଇଛି, ସେହି ଗୋପାଳକମାନଙ୍କୁ ବସନ୍ତ ରୋଗ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ହେଉନାହିଁ । ଗୋ-ବସନ୍ତ କ୍ଵଚିତ୍ ଦେଖାଯାଏ । ଗୋବସନ୍ତ ଭୂତାଣୁ ଓ ମଣିଷ ବସନ୍ତ ଭୂତାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଧୂକ । ଜେନର୍ ଏହି ଗୋବସନ୍ତ ଭୂତାଣୁକୁ ଆଣି ମଣିଷ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ । ଫଳରେ ସେହି ମଣିଷ ଶରୀରରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ଅଧିକ ହେଲା ଓ ସେମାନେ ବସନ୍ତ ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିଲେ ।

ଲାଟିନ୍‌ର ଗାଈକୁ ‘ଭାକା’’ (Vacca) ଏବଂ ଗୋବସନ୍ତକୁ ଭାକ୍‌ସିନିଆ ( Vaccinia) କୁହାଯାଏ । ଉଭୟର ସଂଯୋଗରେ ଟୀକାକରଣକୁ ହ୍ୟାକ୍‌ସିନେସନ (Vaccination) କୁହାଗଲା ।
= ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଟୀକାକରଣ କରାଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ରୋଗର ମୂଳୋତ୍ପାଟନ ହୋଇପାରିବ ।

Question 4.
ବର୍ତ୍ତମାନର ନର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁସାରେ ହଠାତ୍ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ହୃଦ୍–ଫୁସ୍‌ଫୁସୀୟ ପୁନଃରୁତ୍ଥାନ (Cardio Pulmonary Resuscitation-CPR) କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ସଠିକ୍ କ୍ରମ ଶିଖ । ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଜଣେ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଜଣେ ବୃତ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ମକ୍ ଡ୍ରିଲ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇପାରେ I
Answer:

• ଜଣେ ଅଣନିଃଶ୍ଵାସୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ହୃଦ-ଫୁସଫୁସୀୟ ପୁନଃରୁତ୍ଥାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରି ୟାରେ 30 ଥରି ଦ୍ରୁତ ଛାତି ସଙ୍କୋଚନ ଏବଂ ତା’ପରେ 2 ଥର ଉଦ୍ଧାର ନିଶ୍ଵାସ (30 : 2) ଚକ୍ର ଜାରି ରଖୁବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
• ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ତାହା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉ । ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଉ ନଥାଏ ତେବେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବା ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଉ ।
• ବିନାବାଧାରେ 30 : 2 ଚକ୍ର (30 ଥର ସଙ୍କୋଚନ ଓ 2 ଥର ନିଶ୍ଵାସ) ଜାରି ରଖୁବା ଆବଶ୍ୟକ ।

Question 5.
ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଜଣେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କୁପୋଷଣ (କମ୍ ପୁଷ୍ଟିସାର ଏବଂ ଅତ୍ୟଧ୍ବକ ପୁଷ୍ଟିସାର) ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇପାରେ ।
Answer:
କୁ ପୋଷଣ (Malnutrition) :

• କୁ-ପୋଷଣ ହେଉଛି ଅସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣ – ଅତ୍ୟଧିକ କମ୍ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ଦ୍ଵାରା ଶରୀରରେ ପ୍ରତିକୂଳ ଅବସ୍ଥାର ଏକ ସୋପାନ ।
• ଏଥୁରେ ଅପପୁଷ୍ଟି ଏବଂ ଅତ୍ୟଧ୍ବକ ପୁଷ୍ଟିକତା ଉଭୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ । ଏହା ଥକ୍କାପଣ, ଦୁର୍ବଳ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।
• ଏହା ସମସ୍ତ ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଟେ । ଏହା ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧିକରେ ।

Question 6.
ଯଦି ତୁମକୁ ଏକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ଼ ତିଆରି କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ତୁମେ ଏଥରେ କ’ଣ ସବୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ ? ତୁମେ ନିଜର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ଼ ତିଆରି କର ଏବଂ ଏହା ବିଷୟରେ ଅଲୋଚନା କର ।
Answer:
ନିଜର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଡ଼ ତିଆରି ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖତ ସୂଚନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ ।
(ନାମ, ଜନ୍ମ ତାରିଖ, ଯୋଗାଯୋଗ ବିବରଣୀ)

• ପରିଚୟ
• ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ
• ହେଉଥ‌ିବା ରୋଗର ନାମ
• ଓଜନ
• ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ
• ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପ୍ରେସ୍‌କିପ୍‌ସନ୍
• ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଔଷଧର ବିବରଣୀ
• ଉଚ୍ଚତା

Question 7.
ସାଥୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍‌ର କୁପ୍ରଭାବ ଅଛି କି ? ଏକ ବିତର୍କ କର ।
Answer:
ଫାଷ୍ଟଫୁଡ (Fast Food) :

• ଏହା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଉପାଦାନରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ସୁଲଭତା ଓ ସୁବିଧାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
• ଏହା ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜୀବନଶୈଳୀ ପାଇଁ ସୁବିଧାଜନକ ଅଟେ । ପିଜା, ବର୍ଗର, କେକ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।
• ଏଥୁରେ ଫାଇବର, ଭିଟାମିନ୍ ଓ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ କମ୍ ପରିମାଣରେ ରହିଥାଏ । କ୍ୟାଲୋରୀ, ଚର୍ବି, ଚିନି, ସୋଡ଼ିୟମ ଓ ରିଫାଇନ୍ ଶସ୍ୟର ପରିମାଣ ଅଧ‌ିକ ରହିଥାଏ । ଏହାର କୁପ୍ରଭାବ ଶରୀର ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ଭଳି ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ତୁମ ଶରୀର କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ?
Answer:
(କ) ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ରୋଗ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ । ଆମ ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ରୋଗ ପ୍ରତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ ।
(ଖ) ଆମ ଶରୀର ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଲଢ଼ିବା ସମୟରେ ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା, ଗଳାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହେବା ଓ କାଶ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
(ଗ) ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଭୂତାଣୁକୁ ନିରପେକ୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ଆଣ୍ଟିବଡ଼ି ଉତ୍ପାଦନ କରେ ଓ ଶ୍ଵେତରକ୍ତ କଣିକା (WBC) ସଂକ୍ରମିତ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
(ଘ) ବିଶ୍ରାମ, ଜଳୀୟ ଅଂଶ ଏବଂ କେତେକ ସମୟରେ ଔଷଧ ଶରୀରକୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

Question 2.
ଆଜିକାଲି ଆମେ ଦେଖୁ ବସନ୍ତ କିମ୍ବା ପୋଲିଓ ଭଳି ରୋଗ କମ୍ ବ୍ୟାପୁଛି କିନ୍ତୁ ମଧୁମେହ ଓ ହୃଦ୍ ସମସ୍ୟା ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ହେଉଛି କାହିଁକି ?
Answer:
(କ) ବ୍ୟାପକ ଟୀକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯୋଗୁଁ ବସନ୍ତ ଏବଂ ପୋଲିଓ ଭଳି ରୋଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାକରଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି ।
(ଖ) ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ କାରଣରୁ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଚର୍ବିଯୁକ୍ତ କିମ୍ବା ଚିନିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ମଧୁମେହ ଓ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଭଳି ଅଣ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଅଛି ।

Question 3.
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ନୂତନ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ କି ?
Answer:
(କ) ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ନୂତନ ପ୍ରକାରର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ ।
(ଖ) ଉଷ୍ଣ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପାଣିପାଗ ଯୋଗୁଁ ମ୍ୟାଲେରିଆ ଓ ଡେଙ୍ଗୁ ଭଳି ରୋଗ ବାହକ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କର ପରିସର ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି ।
(ଗ) ଜଳର ଗୁଣବତ୍ତା ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା କାରଣରୁ ନୂତନ ପ୍ରଜାତିର ରୋଗଜୀବାଣୁର ଆବିର୍ଭାବ ହେଉଅଛି ଓ ଏହାଦ୍ଵାରା ଅସ୍ଵାଭାବିକ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଛି ।

Question 4.
ମାନସିକ ଚାପ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ଆମକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ଏହା ଆମକୁ ଅସୁସ୍ଥ କରିଥାଏ କି ?
Answer:
(କ) ମାନସିକ ଚାପ ଓ ଚିନ୍ତା ଆମ ଶରୀରରେ କର୍ଟିସୋଲ ଭଳି ହରମୋନ୍ କ୍ଷରଣ କରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଶରୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଥାଏ ।
(ଖ) ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାନସିକ ଚାପ, ନିଦ୍ରାହୀନତା, କୁପୋଷଣ ଇତ୍ୟାଦି ମାନସିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ଏହାଯୋଗୁଁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଓ ମଧୁମେହ ପରି ଅଣ-ସଂକ୍ରମଣକାରୀ ରୋଗର ଭୟାବହତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥାଏ ।

Question 5.
ରୋଗ ବ୍ୟାପିବା ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ କାହିଁକି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
(କ) ଯେଉଁମାନଙ୍କଠାରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ ଯଥା ପିଲା ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(ଖ) ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶ, କୁପୋଷଣ ବା ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରରେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ରହିଥିଲେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବା ସମୟରେ ଅଧ‌ିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
(ଗ) ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାସସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ସୀମିତ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଉପଲବ୍ଧତା ଭଳି ସାମାଜିକ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାନ୍ତି ।

ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
(i) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ । କେଉଁଟି ‘ବିଶ୍ଵ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ’କୁ ବୁଝାଇଥାଏ ?
(a) WHO
(b) OHW
(c) HOW
(d) OWH
Answer:
(a) WHO

(ii) ଔଷଧ ସେବନ କଲେ କାହା ମଧ୍ୟରେ ସମତା ଆସିଥାଏ ?
(a) ବାତ ଓ ପିତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ
(b) ପିତ୍ତ ଓ କଫ ମଧ୍ଯରେ
(c) ବାତ ଓ କଫ ମଧ୍ଯରେ
(d) ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ମଧ୍ୟରେ
Answer:
(d) ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ମଧ୍ୟରେ

(iii) କେଉଁଟିକୁ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ଆମେ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ବଜାୟ ରଖ୍ଯାରିବା ?
(a) ପ୍ରଚୁର ଫଳ, ପନିପରିବା ଓ ଶସ୍ୟଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ
(b) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ, ଚିନିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପରିହାର କଲେ
(c) ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ ରହିଲେ
(d) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ପାଳନ କଲେ
Answer:
(d) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ପାଳନ କଲେ

(iv) କେଉଁଟି ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଅଟେ ?
(a) ଟାଇଫଏଡ୍
(b) କର୍କଟ
(c) ଡେଙ୍ଗୁ
(d) ମିଳିମିଳା
Answer:
(b) କର୍କଟ

(v) କେଉଁ ରୋଗଟି ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପିଥାଏ ?
(a) ହସ୍ତୀ
(b) ଆନ୍ତ୍ରିକ ଜ୍ଵର
(c) ହେପାଟାଇଟିସ୍ – A
(d) ଗୋଲକୃମି ରୋଗ
Answer:
(c) ହେପାଟାଇଟିସ୍ – A

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(a) ହାଡ଼ଫୁଟି __________ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୂତାଣୁ

(b) ମ୍ୟାଲେରିଆ __________ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଆଦିପ୍ରାଣୀ

(c) 3 ମାସରୁ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଧରି ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ରୋଗକୁ __________ ରୋଗ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଦୀର୍ଘକାଳୀନ

(d) ଏଡ଼ୱାର୍ଡ଼ ଜେନର __________ଟୀକା ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ବସନ୍ତ

(e) ରୋଟାଭାଇରସ ଟୀକା ବିକଶିତ କରିବାରେ __________ ଭାରତୀୟ ଡାକ୍ତର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ମହାରାଜ କିଶନ

ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ (✓) ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ (✗) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।

(a) ଶାରୀରିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିବା ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଅଟେ ।
Answer:
✓

(b) ରୋଗ ଶରୀର କିମ୍ବା ମନର ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ ।
Answer:
✗

(c) ମଧୁମେହ ଏବଂ ହୃଦରୋଗ ଅଣସଂକ୍ରାମଣ ରୋଗ ଅଟେ ।
Answer:
✓

(d) ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ବୀଜାଣୁ, ଭୂତାଣୁ କିମ୍ବା କୃମି ଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ନଥାଏ ।
Answer:
✗

(e) ରୋଗର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନିରାକରଣ ପାଇଁ ରୋଗର ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଅଟେ ।
Answer:
✓

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ପେନିସିଲିନ୍	ଡକ୍ଟର ମହାରାଜ କିଶନ
(b) ରୋଟାଭାଇରସ୍ ଟିକା	ଡକ୍ଟର କମଲ ରାଣାଦିଭେ
(c) ଭୂତାଣୁ ଓ କର୍କଟ ରୋଗ	ଏଡ୍ର୍ଡ଼ ଜେନର
(d) ବସନ୍ତ ଟିକା	ବସନ୍ତରୋଗର ଚିକିତ୍ସା
(e) ଭେରି ଓଲେସନ	ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଂ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ପେନିସିଲିନ୍	ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଂ
(b) ରୋଟାଭାଇରସ୍ ଟିକା	ଡକ୍ଟର ମହାରାଜ କିଶନ
(c) ଭୂତାଣୁ ଓ କର୍କଟ ରୋଗ	ଡକ୍ଟର କମଲ ରାଣାଦିଭେ
(d) ବସନ୍ତ ଟିକା	ଏଡ୍ର୍ଡ଼ ଜେନର
(e) ଭେରି ଓଲେସନ	ବସନ୍ତରୋଗର ଚିକିତ୍ସା

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆୟୁର୍ବେଦ ଆମକୁ କ’ଣ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ?
Answer:
(i) ଆୟୁର୍ବେଦ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ, ପ୍ରକୃତି ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ହେଉଛି ଶରୀର, ମନ ଏବଂ ପରିବେଶର ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସନ୍ତୁଳନ । ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଏବଂ ଋତୁକାଳୀନ ଋତୁଚର୍ଯ୍ୟା ଅନୁସରଣ କଲେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରୁହେ ।
(ii) ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀର ଗଠନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସତେଜ ଓ ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ । ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ଗାଢ଼ ନିଦ୍ରା ଏବଂ ଶାନ୍ତ ମନ ସାମଗ୍ରିକ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଏହାକୁ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ଵାରା ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ ।

Question 2.
ସୁସ୍ଥ ରହିବା ପାଇଁ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ ଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବା
(ii) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖୁବା
(iii) ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା
(iv) ବିଶ୍ରାମ ନେବା ଓ ଧ୍ୟାନ କରିବା

Question 3.
କେଉଁ ମନ୍ଦ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ଆମ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟପାଇଁ ଭଲ ନୁହେଁ ତାହାର ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, କମ୍ୟୁଟର, ଟି.ଭି. ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଦେଖିବା
(ii) ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍ ଓ ଜଙ୍କ ଫୁଡ଼୍ ଦୈନିକ ଖାଇବା
(iii) ଡେରିରେ ଶୋଇବା ଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଜ ନ ହେବା
(iv) ସକାଳ ଜଳଖୁ ନ ଖାଇ ଉପାସ ରହିବା

Question 4.
ଆମେ ଅସୁସ୍ଥ ବୋଲି କିପରି ଜାଣିବା ?
Answer:
(i) ଆମ ଶରୀରରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, କ୍ଳାନ୍ତି ପ୍ରଭୃତି ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଜ୍ଵର, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଫୋଟକା କିମ୍ବା ଶରୀରରେ ଫୁଲା ଭଳି ସଂକେତ ଇତ୍ୟାଦି ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ, ଆମେ ଅସୁସ୍ଥ ଅଛୁ ।
(ii) ଏକ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ତାହା, ଯାହା ଆମେ ଅନୁଭବ କରିଥାଉ (ଯେପରିକି ଯନ୍ତ୍ରଣା) ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ସଂକେତ ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ମାପ କରାଯାଇପାରେ (ଜ୍ୱର) । ଏଗୁଡ଼ିକ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିବାରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

Question 5.
ରୋଗ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ରୋଗ କାରକର ଭୂମିକା କ’ଣ ?
Answer:
(i) ରୋଗ ହେଉଛି ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯାହା ଶରୀର କିମ୍ବା ମନର ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ଅଙ୍ଗ ବା ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥା ଠିକ୍‌ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏହା ହୋଇଥାଏ ।
(ii) କିଛି ରୋଗ, ବୀଜାଣୁ, ଭୂତାଣୁ, କୃମି ଆଦିପ୍ରାଣୀ, କବକ ଭଳି ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକରୁଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ରୋଗ କାରକ ବା ରୋଗାଣୁ ଅଣୁଜୀବ କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
କେଉଁ କାରଣରୁ ଭାରତରେ ଅଣ-ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ବ୍ୟାପୁଅଛି ?
Answer:
(i) ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଭାରତରେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ, କର୍କଟ ରୋଗ ଏବଂ ମଧୁମେହ ପରି ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟାପୁଛି । ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଘଟୁଅଛି ।
(ii) ଅଧୂକ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣ, କମ୍ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିରହିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାକରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ଅଟେ ।

Question 7.
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ବ୍ୟାପିଥାଏ ?
Answer:
(i) ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ, ରୋଗ କାରକ ଅଣୁଜୀବଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ରୋଗଜୀବାଣୁ ଆମେ ପ୍ରଶ୍ଵାସ ନେବା ସମୟରେ ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ କିମ୍ବା ଦୂଷିତ ଖାଦ୍ୟ ବା ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା କରିବା ଦ୍ଵାରା ଆମ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ ।
(ii) ଏହା ସାଧାରଣତଃ ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରୁ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର କାଶ କିମ୍ବା ଛିଙ୍କଦ୍ଵାରା କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଯଥା ହାତ ମିଳାଇବା, ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଜିନିଷପତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବାୟୁ ମାଧ୍ଯମରେ ବ୍ୟାପୁଥ‌ିବା 4 ଟି ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗର ନାମ, କାରକ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସ୍ଥାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:

କ୍ରମାଙ୍କ	ରୋଗର ନାମ	କାରକ	ସଂକ୍ରମଣ ସ୍ଥାନ
1.	ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡାଜ୍ୱର	ଭୂତାଣୁ	ଶ୍ଵାସନଳୀ
2.	ହାଡ଼ଫୁଟି	ଭୂତାଣୁ	ଶ୍ଵାସନଳୀ ଓ ଚର୍ମ
3.	ମିଳିମିଳା	ଭୂତାଣୁ	ଶ୍ଵାସନଳୀ ଓ ଚର୍ମ
4.	ଯକ୍ଷ୍ମା (T.B.)	ବୀଜାଣୁ	ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍

Question 2.
ଦୂଷିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟାପୁଥ‌ିବା ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ନାମ, କାରକ ଓ ସ୍ଥାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।
Answer:

କ୍ରମାଙ୍କ	ରୋଗର ନାମ	କାରକ	ସଂକ୍ରମଣ ସ୍ଥାନ
1.	ହେପାଟାଇଟିସ୍ A	ଭୂତାଣୁ	ଯକୃତ
2.	ହଇଜା	ଜୀବାଣୁ	ଅନ୍ତ୍ରନଳୀ
3.	ଆମ୍ବିକ ଜ୍ଵର	ଜୀବାଣୁ	ଅନ୍ତ୍ରନଳୀ
4.	ଗୋଲକୃତି	କୀଟ	ଅନ୍ତ୍ରନଳୀ

Question 3.
କୀଟପତଙ୍ଗ ଦ୍ଵାରା ବ୍ୟାପୁଥୁବା 2 ଟି ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗର ନାମ, କାରକ ଓ ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:

କ୍ରମାଙ୍କ	ରୋଗର ନାମ	କାରକ	ଲକ୍ଷଣ
1.	ମ୍ୟାଲେରିଆ	ଆଦିପ୍ରାଣୀ	ପ୍ରବଳ ଜ୍ଵର ପ୍ରଚୁର ଝାଳ ବୋହିବା ବେଳେବେଳେ ଥଣ୍ଡା ଲାଗିବା
2.	ଡେଙ୍ଗୁ ଜ୍ୱର	ଭୂତାଣୁ	ଜ୍ଵର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ମାଂସପେଶୀ ଓ ତଣ୍ଟିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅରୁଚି

Question 4.
କେଉଁ ଉପାୟ ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ଆମେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ପ୍ରଚୁର ଫଳ, ବଜାୟ ରଖୁପାରିବା ?
Answer:

• ପନିପରିବା ଓ ଶସ୍ୟଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ।
• ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ, ଚର୍ବି ଓ ଚିନିଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ କମ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
• ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାୟାମ କରି ଶାରୀରିକ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ ରହିବା ।
• ଫୋନ୍, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ TV ଦେଖୁବା ସମୟ ସୀମିତ କରିବା ।
• ଶରୀର ଓ ମନକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ସହ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା ଯିବା ।
• ନିୟମିତ ଭାବେ ଯୋଗ ଓ ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ ନିଶା ସେବନ ନ କରିବା ।

Question 5.
ଆମେ କିପରି ସୁସ୍ଥ ରହିପାରିବା ? ଏ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା କେଉଁ ପୁସ୍ତକରୁ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:

• ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖୁ, ପରିଷ୍କାର ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରିବା, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା, ଠିକ୍ ନିଦ୍ରାଯିବା, ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବା ଓ ସକରାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରିବା ଦ୍ଵାରା ଆମେ ସୁସ୍ଥ ରହି ପାରିବା ।
• ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟର ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ଆମମାନଙ୍କ ଆହାର, ବିହାର, ଶରୀରର ଦୋଷ ସମୂହ ଯଥା– ବାତ, ପିତ୍ତ, କଫ ଓ କ୍ଷୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ । ସୁତରାଂ ଯେଉଁ ଔଷଧ ଖାଇଲେ ଏହି ଦୋଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମତା ଆସିଥାଏ । ସେହି ଔଷଧରେ ଶରୀର ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
• ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ‘ଘର ବଇଦ’ ପୁସ୍ତକରୁ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇପାରିବ ।

Question 6.
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଓ ଅଣ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ

• ରୋଗ କାରକ ଅଣୁଜୀବ ଦ୍ଵାରା ହେଉଥ‌ିବା ରୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କୁହାଯାଏ ।
• ଏଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।
• ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ଉଦାହରଣ :-
  • ଟାଇଫଏଡ଼୍
  • ଡେଙ୍ଗୁ
  • ଫ୍ଲୁ (ଥଣ୍ଡା)
  • ମିଳିମିଳା
  • କୋଭିଡ଼୍ – 19

ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ

• ଯେଉଁ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଜୀବନଶୈଳୀ, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପରିବେଶ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଥାଏ, ତାହାକୁ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କୁହାଯାଏ ।
• ଏହି ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବ୍ୟାପି ନ ଥାଏ ।
• ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ଉଦାହରଣ :
  • ଶ୍ଵାସରୋଗ
  • ମଧୁମେହ
  • କର୍କଟ
  • ଗଳଗଣ୍ଡ
  • ମେଦବହୁଳତା

Question 7.
ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗକୁ କିପରି ରୋକାଯାଇ ପାରିବ, ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପିତ କର ।
Answer:

• ନିଜକୁ ଏବଂ ଆମର ଆଖପାଖକୁ ସଫା ରଖୁବା ।
• ପ୍ରତିଦିନ ମୌଳିକ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ।
• ରୋଗ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସାବୁନ ଏବଂ ପାଣିରେ ହାତ ଧୋଇବା ।
• କାଶିବା କିମ୍ବା ଛିଙ୍କିବା ସମୟରେ ଆମର ମୁହଁ ଏବଂ ନାକକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖୁବା ।
• ଭିଡ଼ ସ୍ଥାନରେ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧି ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ।
• ତଉଲିଆ ଏବଂ ରୁମାଲ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଦେବା ନାହିଁ ।
• ଆମର ଘର, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାଣିକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବା ।
• ଆମେ ଅସୁସ୍ଥ ସମୟରେ ଘରେ ରହିବା ଏବଂ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ଦ୍ଵାରା ଆମ ଶରୀର ସୁସ୍ଥ ରହିବା ସହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ ।

Question 8.
ଅଣ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ କେଉଁ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ ? ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ମଧୁମେହ ରୋଗର କାରଣ ଲେଖ ।
Answer:

• କର୍କଟ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ଶ୍ଵାସରୋଗ ଭଳି ଅଣସଂକ୍ରମିତ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନ ଶୈଳ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପରିବେଶ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥାଏ । ସେହିପରି ସ୍କର୍ଭ, ରକ୍ତହୀନତା ଏବଂ ଗଳଗଣ୍ଡ ପରି ରୋଗ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପୋଷକର ଅଭାବରୁ ହୋଇଥାଏ ।
• କର୍କଟ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ଶ୍ଵାସରୋଗ ପ୍ରାୟତଃ ତିନିମାସରୁ ଅଧ‌ିକ ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
• ମଧୁମେହ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଯାହା ବୟସ୍କ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟକ ପରିମାଣରେ ହେଉଅଛି । ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ହରମୋନ୍ ଅସନ୍ତୁଳନ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ମେଦବହୁଳତା, ଅସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ, ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମର ଅଭାବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ପ୍ରତିବର୍ଷକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ବୀଜାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରଥମ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍‌ର ନାମ ଲେଖୁ ଏହା କିପରି ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:

• ଯଦି ଆମର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଆମକୁ ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆମକୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହା କେବଳ ବୀଜାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଆଦିପ୍ରାଣୀ ଓ ଭୂତାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ନାହିଁ ।
• ପ୍ରଥମ ଆବିଷ୍କୃତ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ନାମ ପେନିସିଲିନ୍ ଅଟେ । ଏହା ଲଣ୍ଡନର ଜଣେ ବୀଜାଣୁବିତ୍ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର ଫ୍ଲେମିଂଙ୍କ ଦ୍ଵାରା 1928 ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।
• ସେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲେ ଯେ, ଫିମ୍ପି ଜୀବାଣୁର ବୃଦ୍ଧିକୁ ବନ୍ଦକରି ଦେଇପାରୁଛି । ଏହି ଆକସ୍ମିକ ଆବିଷ୍କାର ହିଁ ପେନ୍‌ସିଲିନ୍ ଭଳି ପ୍ରତୀଜୀବକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଯାହା ବୀଜାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସାପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରଥମ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଅଟେ ।

Question 10.
ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଟିକା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ?
Answer:

• ରୋଗ ସହିତ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆମ ଶରୀରର ପ୍ରାକୃତିକ କ୍ଷମତାକୁ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ । ଏହି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ଵାରା ଶରୀର ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରି ତାହାକୁ ମାରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ
• ପୋଲିଓ, ଟିଟାନସ୍, ମଳିମିଳା ଏବଂ ହେପାଟାଇଟିସ୍ ଭଳି କିଛି ରୋଗରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷାକରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କିଛି ବୁନ୍ଦା ବା ଇଞ୍ଜେକ୍‌ସନ୍ ନିଆଯାଏ, ତାହାକୁ ଟିକା କୁହାଯାଏ । ଏହା ଭୂତାଣୁ ଏବଂ ବୀଜାଣୁ ଦ୍ଵାରା ହେଉଥ‌ିବା ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିଥାଏ ।
• ଟିକା ଆମ ଶରୀରର କ୍ଷତିକାରକ ବୀଜାଣୁକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଏହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ସହ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବଢ଼ାଇ ରୋଗ ସହିତ ଲଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
• ଟିକାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ବିକଶିତ ହେଉଥ‌ିବା ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ଅର୍ଜିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ । ଆଘାତ ପରେ ଦିଆଯାଉଥ‌ିବା ଟିଟାନସ୍ ଟିକା ଟିଟାସନ୍ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ବୀଜାଣୁ ଦ୍ଵାରା ସଂକ୍ରମଣରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରେ ।
• ଏଥୁରେ ଏକ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୀଜାଣୁ ପ୍ରତିଷେଧକ ରହିଥାଏ, ଯାହା ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ନକରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ଓ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥାଏ ।

7th Class Science Book Odia Medium Question Answer Pdf Download ଜିଜ୍ଞାସା Jigyansa, BSE Odisha Guru Class 7 Science Solutions Odia Medium, BSE Odisha 7th Class Science Book Solutions Pdf Download.

BSE Odisha 7th Class Science Book Solutions

BSE Odisha Guru Class 7 Science Question Answer

BSE Class 7 Science Curiosity Solutions

• Chapter 1 The Ever-Evolving World of Science Class 7 Question Answer
• Chapter 2 Exploring Substances: Acidic, Basic, and Neutral Class 7 Question Answer
• Chapter 3 Electricity: Circuits and Their Components Class 7 Question Answer
• Chapter 4 The World of Metals and Non-metals Class 7 Question Answer
• Chapter 5 Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Question Answer
• Chapter 6 Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Question Answer
• Chapter 7 Heat Transfer in Nature Class 7 Question Answer
• Chapter 8 Measurement of Time and Motion Class 7 Question Answer
• Chapter 9 Life Processes in Animals Class 7 Question Answer
• Chapter 10 Life Processes in Plants Class 7 Question Answer
• Chapter 11 Light: Shadows and Reflections Class 7 Question Answer
• Chapter 12 Earth, Moon, and the Sun Class 7 Question Answer

7th Class Science Book Odia Medium Question Answer

Class 7 Science Solutions Odia Medium – Class 7 Science Book Odia Medium Question Answer

• Class 7 Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium – ଚିର ବିକାଶଶୀଳ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ
• Class 7 Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium – ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ
• Class 7 Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium – ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ
• Class 7 Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium – ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ
• Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium – ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ
• Class 7 Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium – କିଶୋରାବସୁ : ବୃଦ୍ଧି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ
• Class 7 Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium – ପ୍ରକୃତିରେ ତାପ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ
• Class 7 Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium – ସମୟ ଏବଂ ଗତିର ପରିମାପ
• Class 7 Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium – ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
• Class 7 Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium – ଉଦ୍ଭିଦରେ ଜୀବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
• Class 7 Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium – ଆଲୋକ : ଛାୟା ଓ ପ୍ରତିଫଳନ
• Class 7 Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium – ପୃଥ‌ିବୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ

Old Syllabus

• Chapter 13 କେତୋଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା
• Chapter 14 ଆଲୋକ
• Chapter 15 ଜଳ – ଅମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ
• Chapter 16 ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦ
• Chapter 17 ଆବର୍ଜନାର ପରିଚାଳନା

BSE Odisha 7th Class Text Book Solutions

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଓ ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 4 Odia Medium

ଜିଜ୍ଞାସା ବଜାୟ ରଖ

Question 1.
ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦ୍ରବଣକୁ ___________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ (ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷ୍ୟ)

(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବହନ କରୁଥିବା ତାରକୁଣ୍ଡଳୀ ___________ ପରି ବ୍ୟବହାର କରେ ।
Answer:
ଚୁମ୍ବକ

Question 2.
ସଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ ବାଛ :
(i) ଭୋଲ୍ଟେଇକ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଷ ତୁଳନାରେ ଶୁଷ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ସହଜରେ ନେବା ଆଣିବା କରିହୁଏ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
(ii) ଗୋଟିଏ କୁଣ୍ଡଳୀ କେବଳ ସେତେବେଳେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ହୋଇଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ଏହାଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହୁଏ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
(iii) ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁଷ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ, ୨ଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷର ବ୍ୟବହାର କରୁଥ‌ିବା ସମାନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ତୁଳନାରେ ଅଧ‌ିକ ଲୁହା କାଗଜ କ୍ଲିପ୍ ଆକର୍ଷଣ କରେ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
Answer:
(i) (ସତ୍ୟ),
(ii) (ସତ୍ୟ),
(iii) (ମିଥ୍ୟା)

Question 3.
ଏକ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ନିକ୍ରୋମ ତାରଦେଇ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ–
(i) ତାରଟି ଗରମ ହୋଇଯାଏ ।
(ii) ତାର ତଳେ ରଖାଯାଇଥିବା ଚୁମ୍ବକ କମ୍ପାସ ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ ।
ଉପରୋକ୍ତ ମଧ୍ଯରୁ ସଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ ବାଛ :
(କ) କେବଳ (i) ଠିକ୍ ।
(ଖ) କେବଳ (ii) ଠିକ୍
(ଗ) (i) ଓ (ii) ଉଭୟ ଠିକ୍ ।
(ଘ) (i) ଓ (ii) କୌଣସିଟି ଠିକ୍ ନୁହେଁ
Answer:
(ଗ) (i) ଓ (ii) ଉଭୟ ଠିକ୍ ।

Question 4.
ସ୍ତମ୍ଭର ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ତଥ୍ୟ ସହ ମିଳାଅ ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ଭୋଲ୍ହାଇକ୍ କୋଷ	(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହିଟର ପାଇଁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଉପଯୋଗୀ
(ଖ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଇସ୍ତ୍ରୀ	(ii) ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଭିଭିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ
(ଗ) ନିକ୍ରୋମ ତାର	(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ତାପନ ପ୍ରଭାବ ଭିଭିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ
(ଘ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ	(iv) ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ଭୋଲ୍ଟେଇକ୍ କୋଷ	(iv) ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ
(ଖ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଇସ୍ତ୍ରୀ	(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ତାପନ ପ୍ରଭାବ ଭିଭିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ
(ଗ) ନିକ୍ରୋମ ତାର	(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହିଟର ପାଇଁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଉପଯୋଗୀ
(ଘ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ	(ii) ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଭିତ୍ତିରେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ

Question 5.
ନିକ୍ରୋମ ତାରକୁ ସାଧାରଣତଃ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାପ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, କାରଣ ଏହା
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ
(iii) ତମ୍ବାଠାରୁ ଶସ୍ତା
(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
Answer:
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟିକରେ

Question 6.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହିଟର କିମ୍ବା ଚୁଲା) ପାରମ୍ପରିକ ତାପନ ପଦ୍ଧତି (ଯେପରିକି କାଠ କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗାର ଜଳାଇବା) ଠାରୁ ଅଧିକ ସୁବିଧା ଜନକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବକୁ ବିଚାରକରି ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାପାଇଁ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଦିଅ ।
Answer:
(i) ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପକ ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକ ଅଧ୍ବକ ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇଥାଏ । କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କାଠ ଓ ଅଙ୍ଗାର ତୁଳନାରେ ନିରାପଦ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଘରେ କମ୍ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥାଏ । କାଠ ଓ କୋଇଲା ଜାଳିଲେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ଼ ଏବଂ କାର୍ବନ ମନୋଅକ୍ସାଇଡ଼ପରି ପ୍ରଦୂଷକ
(ii) ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପକ ଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି କ୍ଷତିକାରକ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।
(iii) ସୁଇଚ୍ ଅନ୍ କଲେ ଚାଲେ ଓ ଅଫ୍ କଲେ, ଏହାର ଚାଲୁ ବନ୍ଦ ହୁଏ । ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ତାପଶକ୍ତି ମିଳିଥାଏ । ତାହା ସମୟ ବଞ୍ଚାଏ ଏବଂ ଘରପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ ।
(iv) ସେଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁ କାଠର ଚାହିଦା କମିଯାଏ, ଫଳରେ ଜାଳେଣୀ କାଠ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ହୋଇ ନଥାଏ । ପରିବେଶ ଉପରେ ଏହାର ସୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ।

Question 7.
ଚିତ୍ର ୪.୪ (କ) କୁ ଦେଖ । ଯଦି କୁଣ୍ଡଳୀ ପାଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା କମ୍ପାସ ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ :
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ପଥ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ଚିତ୍ରରେ ଏକ ତୀର ଆଙ୍କ ।
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ କମ୍ପାସ ସୂଚୀ କାହିଁକି ଗତିକରେ ତାହା ବୁଝାଅ ।
(iii) ଯଦି ତୁମେ ବ୍ୟାଟେରିର ଅଗ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କର ତେବେ ବିକ୍ଷେପଣ କେମିତି ହେବ ତାହା ପୂର୍ବାନୁମାନ କର ।
Answer:

(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ସର୍ବଦା ବ୍ୟାଟେରିର ଯୁକ୍ତ (+) ଅଗ୍ରଠାରୁ ବିଯୁକ୍ତ (–) ଅଗ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । A ମଧ୍ୟଦେଇ A ଠାରୁ B ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ B ଠାରୁ ବ୍ୟାଟେରିର ବିଯୁକ୍ତ (–) ଅଗ୍ର ଆଡ଼କୁ ଯିବ !
(ii) ଯେତେବେଳେ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ବିଦ୍ୟୁତସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ଏହା କମ୍ପାସ ଚୁମ୍ବକକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ।
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ଓଲଟା ଦିଗରେ ରଖିଲେ, କୁଣ୍ଡଳୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ହୁଏ । ଏଣୁ କମ୍ପାସ ଚୁମ୍ବକ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ବିକ୍ଷେପଣ କରେ ।

Question 8.
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାହାଣୀରେ ଥବା ଶୁଭଶ୍ରୀ ତାର ଉତ୍ତୋଳନକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ମଡ଼େଲର ସୁଇକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଭୁଲିଗଲା । କିଛି ସମୟପରେ, ଲୁହା କଣ୍ଟା ଆଉ ଲୁହା କାଗଜ କ୍ଲିପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇ ପାରୁନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଲୁହା କଣ୍ଟାରେ ଗୁଡ଼ାଯାଇଥବା ତାର ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗରମ ଅଛି । ଉତ୍ତୋଳକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ କାହିଁକି କ୍ଲିପ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇବା ବନ୍ଦ କଲା ? ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଦିଅ ।
Answer:
କ୍ଲିପ୍ ନଉଠାଇବାର କାରଣ :
(i) ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁ ବ୍ୟାଟେରୀ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା କିମ୍ବା ବ୍ୟାଟେରିରେ ଥିବା ସ୍ଥିର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଶେଷ ହୋଇଗଲା । ସୁଇଚ୍ ଅଫ୍ ନ କରିବାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଣାମ ।
(ii) ବ୍ୟାଟେରୀର କ୍ଷମତା କମିଗଲେ ତାରରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତସ୍ରୋତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରେ ନାହିଁ ।
(iii) ସେଥ‌ିପାଇଁ ଲୁହାକଣ୍ଟା, ଲୁହା ପେପର କ୍ଲିପ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇପାରିଲା ନାହିଁ ।
(iv) କିଛି ସମୟ ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ସମୟରେ ତାରଟି ଗରମ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରବାହର ଗରମ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ ଉଷ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିବା ତାର ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାକୁ ଥଣ୍ଡା ହେବାପାଇଁ କିଛି ସମୟ ନେଇଥାଏ । ତେଣୁ ତାରଟି କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଗରମ ଲାଗିଥାଏ ।

Question 9.
ଚିତ୍ର ୪.୧୧ରେ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଇଚ୍ ମୁଦିତ (closed) ହେଲେ LED ଜଳିବ ?

Answer:
(i) ‘କ’ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଇଚ ମୁଦିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ (LED) ଜଳିବ । କାରଣ ‘କ’ରେ ଲେମ୍ବୁରସ (ଯାହା ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରି ଲାଇଟ୍) ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଯୋଗୁଁ, ଏହା ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ, ଫଳରେ ପରିପଥ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ (LED) ଜଳିବ ।
(ii) କିନ୍ତୁ ‘B’ ରେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ବ୍ୟବହୃତ ଫଳରେ ଏହା ଏକ କୁପରିବାହୀ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ନ ହୋଇ LED କୁ ଜଳାଇବ ନାହିଁ ।

Question 10.
କାର୍ଯ୍ୟ ୪.୪ ପରି ନେହା କୁଣ୍ଡଳୀକୁ ସମାନ ରଖୁଛି କିନ୍ତୁ ଲୁହା କଣ୍ଟାକୁ ବାହାରକରି କେବଳ କୁଣ୍ଡଳୀ ତାର ଛାଡ଼ିଛି । କୁଣ୍ଡଳୀ ତଥାପି କମ୍ପାସ ଚୁମ୍ବକକୁ ବିକ୍ଷେପିତ କରିବ କି ? ଯଦି ହଁ ବିକ୍ଷେପନ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧୁକ ନା କମ୍ ହେବ ?

ଊ–
କୁଣ୍ଡଳୀଟି ତଥାପି କମ୍ପାସ ଚୁମ୍ବକକୁ ବିକ୍ଷେପିତ କରିବ । କାରଣ ଏହା ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ଏବଂ ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଲୁହାକଣ୍ଟା କାଢ଼ି ନିଆଗଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ପୂର୍ବଠାରୁ କମ୍ ହେବ । ଲୁହାକଣ୍ଟା ବାହାରି ଯିବାରୁ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ । ତେଣୁ କମ୍ପାସ ସୂଚୀରେ ବିକ୍ଷେପଣ କମ୍ ହୁଏ ।

Question 11.
ଆମ ପାଖରେ ସମାନ ଆକୃତି ଓ ଆକାରର 4 ଟି କୁଣ୍ଡଳୀ ଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ଲୁହା, ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ ଏବଂ ନିକ୍ରୋମରେ ତିଆରି ।

ଯେତେବେଳେ କୁଣ୍ଡଳୀ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କରାଯାଏ, କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୁଣ୍ଡଳୀ ନିକଟରେ ଥ‌ିବା କମ୍ପାସ ସୂଚୀ ଗୁଡ଼ିକ ବିକ୍ଷେପିତ ହୋଇଥାଏ ।
(i) କେବଳ ପରିପଥ (କ)
(ii) କେବଳ ପରିପଥ (କ) ଏବଂ (ଖ)
(iii) କେବଳ ପରିପଥ (କ), (ଖ) ଓ (ଗ)
(iv) ସମସ୍ତ ଚାରୋଟି ପରିପଥ
Answer:
(iv) ସମସ୍ତ ଚାରୋଟି ପରିପଥ । କୁଣ୍ଡଳୀଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଯଥା ଲୁହା, ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଏବଂ ନିକ୍ରୋମ ସବୁଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ଏବଂ ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଏଣୁ ସମସ୍ତ ପରିପଥରେ ଥିବା କମ୍ପାସ ସୂଚୀ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ । କାରଣ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ତାର କୁଣ୍ଡଳୀ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ଲୁହାରେ ସର୍ବାଧ‌ିକ ହେବ । ଚାରିପଟେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବିକ୍ଷେପିତ ହେବ । କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକ୍ଷେପଣ ହେଉଥ‌ିବା ପରିବାହୀର ଚାରିପଟେ ଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ

Question 1.
ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ ସହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ତିଆରି କରିବା ସମୟରେ ଯଦି ଆମ ପାଖରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀ ନାହିଁ, ତେବେ ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଅଛି କି ?
Answer:
ହଁ, ଆମେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କମ୍ପାସ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହା ଜାଣିପାରିବା । ଯଦି ତାର ପାଖରେ କମ୍ପାସ୍ ରଖୁଲେ ଏହାର ସୂଚୀ ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ, ତେବେ ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହେଉଛି ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିବ ।

Question 2.
ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ କି ? ଏଗୁଡ଼ିକ କିପରି ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ ?
ଭ–
ହଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ (ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ) ତିଆରି କରିବା ସମ୍ଭବ । ଏକ ଲୁହା କଣ୍ଟା ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରୋଧୀ ତାର ଗୁଡ଼ାଇ ସେଥୁରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କଲେ ଏହା ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Question 3.
ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଓ କାଠ ଜାଣି ଆମେ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣରେ ଉତ୍ତାପ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
Answer:
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ କୌଣସି ତାର (ଯଥା କୌଣସି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।

Question 4.
ଯେତେବେଳେ ନିକ୍ରୋମ) ଦେଇ ଗତି କରେ, ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ତାହା ଗରମ ହୋଇଯାଏ । ବ୍ୟାଟେରୀ ଅଚଳ କି ନୁହେଁ ଆମେ କିପରି ଜାଣିବା ? ସବୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ ଓ ବ୍ୟାଟେରୀ ପୁନଃ ଚାର୍ଜିତ କରାଯାଇପାରିବ କି ?
Answer:
ଯଦି ବ୍ୟାଟେରୀ ସଂଯୁକ୍ତ ବତୀ ଜଳେ ନାହିଁ, ତେବେ ବ୍ୟାଟେରୀ ଅଚଳ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ । ନା, ସବୁ ବ୍ୟାଟେରୀ ପୁନଃ ଚାର୍ଜିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, କେବଳ ରିଚାର୍ଡେବଲ୍ ବ୍ୟାଟେରୀ (ଯଥା- ଲିଥୁମ୍-ଆୟନ) ଚାର୍ଜ କରାଯାଇପାରେ, ଶୁଷ୍କ କୋଷକୁ ନୁହେଁ ।

ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହି ତାରରେ ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ସୃଷ୍ଟି କେଉଁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଅବଦାନ ?
Answer:
ହାନ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଓଏରଷ୍ଟାର୍ଡ଼

Question 2.
ଓଏରଷ୍ଟର୍ଡଙ୍କ ପରୀକ୍ଷାରେ କାହାର ବିକ୍ଷେପଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହି ତାରର ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ପ୍ରାପ୍ତି ଗୁଣର ସୂଚନା ଦେଲା ?
Answer:
ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକ

Question 3.
ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକ ଚାରିପଟେ ଯେଉଁ ସୀମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ଦେଖାଯାଏ ତାହାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର

Question 4.
ଓଏର୍‌ଷ୍ଟାର୍ଡ଼ କେଉଁ ଦେଶର ବୈଜ୍ଞାନିକ ?
Answer:
ଡେନ୍‌ମାର୍କ

Question 5.
ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ର ବା ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘଣ୍ଟା, ମୋଟର, ଫ୍ୟାନ୍, ଡାକବାଜିଯନ୍ତ୍ର ।

Question 6.
ଚୁମ୍ବକର ସମମେରୁ ଓ ବିଷମମେରୁ ମଧ୍ୟରେ କି କି ପ୍ରକାର ବଳ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ବିକର୍ଷଣ ଓ ଆକର୍ଷଣ ବଳ

Question 7.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରସ୍ତତ ବେଳେ ସିଲିଣ୍ଡରୀୟ କୁଣ୍ଡଳୀ ଭିତରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା କାହିଁକି ନିଆଯାଏ ?
ଭ–
କୁଣ୍ଡଳୀଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକ ହେବାପାଇଁ

Question 8.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଅଥବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ ?
Answer:
ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ

Question 9.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ମଧ୍ଯକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ କରାଗଲେ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
କୁଣ୍ଡଳୀଟି ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ହରାଇ ବସେ

Question 10.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ମେରୁ କେଉଁ ସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ ସହ ସଦୃଶ ?
Answer:
ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକ

Question 11.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ଯେଉଁ ପ୍ରାନ୍ତ କମ୍ପାସ ସୂଚୀର ଉତ୍ତର ମେରୁ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ସେହି ପ୍ରାନ୍ତଟି କେଉଁ ମେରୁ ?
Answer:
ଦକ୍ଷିଣମେରୁ

Question 12.
ଚୁମ୍ବକର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ଥାଏ ?
Answer:
ଉଭୟ ମେରୁ

Question 13.
କେଉଁ ଦୁଇଟି କାରକ ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକର ଘେର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ।

Question 14.
ପୃଥିବୀର କେନ୍ଦ୍ରରେ କିପରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ?
Answer:
ତରଳ ଲୁହାସ୍ତର ଗତିଯୋଗୁ

Question 15.
କାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଦଣ୍ଡଚୁମ୍ବକ ଏବଂ ସୂଚୀଚୁମ୍ବକ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରହନ୍ତି ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକ (Earth Magnet)

Question 16.
ଭ୍ରାମ୍ୟମାନ ପକ୍ଷୀ, ମାଛ ଓ ଜଳଚର ଜୀବମାନେ କ’ଣ ବ୍ୟବହାର କରି ମହାଦେଶ ଓ ମହାସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର

Question 17.
ଭାର ଉତ୍ତୋଳନକାରୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ କେଉଁ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
Answer:
କ୍ରେନ୍, କାରଖାନା ଓ କବାଡ଼ିଖାନା

Question 18.
ମୋଟରରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିରୁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି

Question 19.
ଜେନେରେଟରରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
Answer:
ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତିରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି

Question 20.
ମାଇକେଲ୍‌ ଫାରାଡ଼େ କ’ଣ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତିରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି

Question 21.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି କାରଣ ଏବଂ କେଉଁଟି ପ୍ରଭାବ ?
Answer:
ପରସ୍ପର କାରଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ହୋଇପାରନ୍ତି ।

Question 22.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହି ତାରର ଦୁଇଟି ଗୁଣ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଏହା ଏକ ଚୁମ୍ବକ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ।
(ii) ଏହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ତାପ ବିକିରଣ କରେ ।

Question 23.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପକ ଗୁଡ଼ିକରେ ତମ୍ବା ତାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିକ୍ରୋମ ତାର କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:
ନିକ୍ରୋମ ତାରର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଅଧ୍ବକ ତାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

Question 24.
ପରିବାହୀର ପ୍ରତିରୋଧ କାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ପ୍ରକୃତୀ ଆକୃତି ଓ ତାପମାତ୍ରା ।

Question 25.
ପରିବାହୀର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ପରିବାହୀର ପ୍ରତିରୋଧରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer:
ପ୍ରତିରୋଧ ବୃଦ୍ଧିପାଏ

Question 26.
ପରିବାହୀର ମୋଟେଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ପରିବାହୀର ପ୍ରତିରୋଧରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer: .
ପ୍ରତିରୋଧ କମିଯାଏ

Question 27.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାପଶକ୍ତି କେଉଁ କେଉଁ କାରକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ମାନ, ପରିବାହୀର ପ୍ରତିରୋଧ, ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥଛେଦର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସମୟ ।

Question 28.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବର ଫିଲାମେଣ୍ଟ କେଉଁ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଟଙ୍ଗଷ୍ଟନ୍

Question 29.
କେଉଁ ଉପକରଣରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ହିଟର, ଇସ୍ତ୍ରୀ, ଗ୍ରିଜର, ଓଭାନ୍, କେଟଲ୍ ଓ ହେୟାର ଡ୍ରାଏର୍

Question 30.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ବ୍ୟବହାର କଲେ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
ପ୍ଲଗ୍ ଓ ସକେଟ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ

Question 31.
କେଉଁ କାରଖାନାରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନର ଚାହିଦା ଅଧ୍ଵକ ?
Answer:
ଇସ୍ପାତଶିଳ୍ପ କାରଖାନା

Question 32.
ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ କିଏ ?
Answer:
ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷ

Question 33.
ଭୋଲ୍‌ଟାଇଡ୍ କୋଷରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
Answer:
ରାସାୟନିକ ଶକ୍ତି

Question 34.
ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷ ପ୍ରଥମେ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଲୁଇ ଗାଲଭାନୀ

Question 35.
ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷରେ କେତୋଟି ଧାତୁପ୍ଲେଟ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
Answer:
ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନଧାତୁ (ଉଦାହରଣ- ତମ୍ବା ଓ ଦସ୍ତା)

Question 36.
ଭୋଲଟାଇକ୍ କୋଷର ତରଳ ପଦାର୍ଥଟି କ’ଣ ?
Answer:
ଲଘୁ ଗନ୍ଧକାମ୍ଳ

Question 37.
ଭୋଲ୍‌ଟିକ୍ କୋଷରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହର ଦିଗଟି କ’ଣ ?
Answer:
ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ରରୁ ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ରକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ

Question 38.
ଭୋଲଟାଇକ୍ କୋଷରେ କାହାର ଗତିର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ?
Answer:
ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ

Question 39.
ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷର ଦୁଇ ଅଗ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେତେ ?
Answer:
1.08 ଭୋଲ୍‌ଟ

Question 40.
ବେଙ୍ଗର ମାଂସପେଶୀରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି କେଉଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଗାଲଭାନୀ

Question 41.
ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଏବଂ ଏକ ତରଳ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍‌ର ପ୍ରଭାବରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି କିଏ ମତ ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ଆବ୍ରୋ ଭୋଲ୍‌ଟା

Question 42.
LED ର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ବ୍ୟାଟେରୀର କେଉଁ ଅଗ୍ର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର

Question 43.
ଶୁଷ୍କକୋଷରେ ଥ‌ିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ କିଏ ?
Answer:
ଏମୋନିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଏବଂ ଜିଙ୍କ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍

Question 44.
ଶୁଷ୍କକୋଷର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର କିଏ ?
Answer:
କାର୍ବନ ଦଣ୍ଡ

Question 45.
ଶୁଷ୍କକୋଷର ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର କିଏ ?
Answer:
ଦସ୍ତା ସିଲିଣ୍ଡର

Question 46.
ଶୁଷ୍କକୋଷର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେତେ ?.
Answer:
1.5 ଭୋଲ୍ଟ

Question 47.
ପୁନଃ ଚାର୍ଜଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଟେରୀ କେଉଁ ଉପକରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:
ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍, କ୍ୟାମେରା, ଇନଭର୍ଟର

Question 48.
ପୁନଃ ଚାର୍ଜ ବ୍ୟାଟେରିକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଲିଥୁମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ

Question 49.
ଲିଥ୍ୟମ୍ -ଆୟନ୍ ବ୍ୟାଟେରୀରେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଧାତୁ ଥାଏ ?
Answer:
ଲିଥ୍ୟମ୍, କୋବାଲଟ୍

Question 50.
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାଟେରୀ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଛନ୍ତି ?
Answer:
କଠିନ ଅବସ୍ଥା ବ୍ୟାଟେରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ କଠିନ ହୋଇଥାଏ ।

(ଖ) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଗୋଟିଏ କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହୁଏ ?
(a) କାଠ
(b) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍
(c) ଲୁହା
(d) ତମ୍ବା
Answer:
(c) ଲୁହା

Question 2.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ କ’ଣ ?
(a) ଲୁହାରୁ ତିଆରି ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକ
(b) କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ଯରେ ବିଦ୍ୟୁତସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁ ସୃଷ୍ଟି ଚୁମ୍ବକ
(c) ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ପରିବାହୀ
(d) ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ମାପି ପାରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ର
Answer:
(d) ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ମାପି ପାରୁଥିବା ଯନ୍ତ୍ର

Question 3.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ ?
(a) ଇଲେକ୍ଟିକ୍ କେଟ୍‌ଲି
(b) ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଇସ୍ତ୍ରୀ
(c) ଫ୍ୟୁଜ୍ ତାର
(d) ମୋବାଇଲ୍ ଚାର୍ଜର
Answer:
(d) ମୋବାଇଲ୍ ଚାର୍ଜର

Question 4.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ?
(a) ଗ୍ରିଜର
(b) କ୍ରେନ୍
(c) ଇସ୍ତ୍ରୀ
(d) ହିଟର
Answer:
(b) କ୍ରେନ୍

Question 5.
କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ନୁହେଁ ?
(a) କୁଣ୍ଡଳୀର ଘରସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି
(b) ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧଥିବା ପରିବାହୀ
(c) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବୃଦ୍ଧି
(d) ସଲିନଏଡ୍ ମଧ୍ଯରେ ଲୁହାରଡ୍‌ର ସ୍ଥିତି
Answer:
(b) ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧଥିବା ପରିବାହୀ

Question 6.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଇସ୍ତ୍ରୀ ବା ହିଟରରେ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ?
(a) ଏଲୁମିନିୟମ୍
(b) ତମ୍ବା
(c) ନିକ୍ରୋମ
(d) ଇସ୍ପାତ
Answer:
(c) ନିକ୍ରୋମ

Question 7.
ପରିବାହିରେ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ବୃଦ୍ଧିହେଲେ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାପଶକ୍ତିର କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
(a) ହ୍ରାସପାଏ
(b) ସମାନରହେ
(c) ବୃଦ୍ଧିପାଏ
(d) ଲୋପପାଏ
Answer:
(c) ବୃଦ୍ଧିପାଏ

Question 8.
ଘରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପରିପଥରେ ଆମେ ସରୁତାର ବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ତାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ କାହିଁକି ?
(a) ସେଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା
(b) ସକେଟ୍‌ରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ
(c) ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଜଳିଯିବେ
(d) ସେଗୁଡ଼ିକ ବଲବ୍‌ ଉଜ୍ଜଳତା କମାଇଦେବେ
Answer:
(c) ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଜଳିଯିବେ

Question 9.
ଶୁଷ୍କକୋଷରେ କେଉଁଟି ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଶେଷାଗ୍ର ଅଟେ ?
(a) ଦସ୍ତା
(b) ଲୁହାକଣ୍ଟା
(c) ଧାତବ କ୍ୟାପଥ‌ିବା କାର୍ବନଦଣ୍ଡ
(d) ତରଳ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍
Answer:
(c) ଧାତବ କ୍ୟାପଥ‌ିବା କାର୍ବନଦଣ୍ଡ

Question 10.
ରବି ଗୋଟିଏ ତାର କୁଣ୍ଡଳୀନେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି କଲା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା । । ତାକୁ ବ୍ୟାଟେରି ଓ ଲୁହାକଣ୍ଟା ସେ ଦେଖିଲା କୁଣ୍ଡଳୀରେ 10 ଟି ଘରଥିଲା ଯୋଗାଡ଼ ବେଳେ ଏହା 4 ଟି କାଗଜ କ୍ଲିପ୍ ଉଠାଇଲା । ଯଦି ଘେରସଂଖ୍ୟା 20 କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଏ, ତେବେ 8 ଟି କାଗଜ କ୍ଲିପ୍ ଉଠାଇଲା । କେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଠିକ୍ ?
(a) ଘେରସଂଖ୍ୟା କମାଇଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
(b) ଅଧିକ ଘରସଂଖ୍ୟା ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧିକରେ ।
(c) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଲୁହାକଣ୍ଟା। ବିନା ଭଲ କାମକରେ ।
(d) କାଗଜ କ୍ଲିପ୍, ଚୁମ୍ବକୀୟତାର ପ୍ରଭାବରେ ଆସେନାହିଁ ।
Answer:
(b) ଅଧିକ ଘରସଂଖ୍ୟା ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧିକରେ ।

Question 11.
ବ୍ୟବହୃତ ବ୍ୟାଟେରିକୁ ଅଳିଆଗଦାରେ ପକାଇବା ଅନୁଚିତ କାହିଁକି ?
(a) ଏଥୁରେ କାଗଜ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଥାଏ
(b) ସେଗୁଡ଼ିକ ତଥାପି ଉପଯୋଗୀ
(c) ସେଥୁରେ କ୍ଷତିକାରକ ଧାତୁ ଓ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ
(d) ସେଗୁଡ଼ିକ ଓଜନିଆ
Answer:
(c) ସେଥୁରେ କ୍ଷତିକାରକ ଧାତୁ ଓ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ

Question 12.
ଶୁଷ୍କକୋଷ, ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷ ସ୍ଖଳନାରେ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କାହିଁକି ?
(a) ଏହା ଓଜନିଆ
(b) ଏହା ଜଳରେ ପୂର୍ଣ
(c) ଏହା କଠିନ ଓ ନେବାଆଣିବା ପାଇଁ ସହଜ
(d) ଏହା ପଦାର୍ଥକୁ ତରଳାଇ ପାରେ
Answer:
(c) ଏହା କଠିନ ଓ ନେବାଆଣିବା ପାଇଁ ସହଜ

(କ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଦ୍ୱାରା ଚୁମ୍ବକପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ତାର କୁଣ୍ଡଳୀକୁ ______ କହନ୍ତି ।
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ,

2. ______ ତାର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ହିଟର (ବୁଲା)ରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ କାରଣ ଏହା ସହଜରେ ତରଳି ନଯାଇ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ।
Answer:
ନିକ୍ରୋମ୍,

3. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକରେ କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ______ ରଡ୍ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।
Answer:
ଲୁହା,

4. ଯେତେବେଳେ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଏହା ଚାରିପଟେ ______ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ

5. ଗୋଟିଏ ଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ କୋଷ ______ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ।
Answer:
ରାସାୟନିକ,

6. ଶୁଷ୍କକୋଷରେ କାର୍ବନ ଦଣ୍ଡ ______ ଶେଷାଗ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକରେ ।
Answer:
ଧନାଗ୍ର

(ଖ) ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ କି ମିଥ୍ୟା ଲେଖ ।

1. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେଲେ ପୋଡ଼ିଯିବାର ବିପଦ ଥାଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ,

2. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ତାର ଚୁମ୍ବକୀୟ ଧର୍ମ ହରାଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ,

3. ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଲାପଟପ୍‌ରେ ସାଧାରଣତଃ ଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ କୋଷ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା,

4. ଲୁହା ଗୋଟିଏ ଅଚୁମ୍ବକୀୟ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା,

5. ବ୍ୟବହୃତ ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ଗୃହ ଆବର୍ଜନା ଫିଙ୍ଗାସ୍ଥାନକୁ ପକାଇଦେବା ଉଚିତ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା,

6. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯାନବାହାନରେ ଲିଥିୟମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

(ଗ) ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
A. ସେଲ୍ (cell) ର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବହାର	1. ପୁନର୍ବାର ଚାର୍ଜ କରି ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ
B. ତାରଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବା	2. ବ୍ୟାଟେରୀ ବାରମ୍ବାର ଚାର୍ଜ ଆବଶ୍ୟକ କରେ
C. କୁଣ୍ଡଳୀ ଭିତରେ ଲୁହାରଡ୍	3. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ, ସମୟ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର
D. ପୁନଃଚାର୍ଜ ହେଉଥିବା ବ୍ୟାଟେରୀ	4. ଅମ୍ଳୀୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍
E. ଶୁଷ୍କକୋଷ	5. ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ
F. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ	6. କୁଣ୍ଡଳୀ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧି କରେ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
A. ସେଲ୍ (cell) ର ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବହାର	2. ବ୍ୟାଟେରୀ ବାରମ୍ବାର ଚାର୍ଜ ଆବଶ୍ୟକ କରେ
B. ତାରଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବା	3. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ, ସମୟ ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର
C. କୁଣ୍ଡଳୀ ଭିତରେ ଲୁହାରଡ୍	5. ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ
D. ପୁନଃଚାର୍ଜ ହେଉଥିବା ବ୍ୟାଟେରୀ	1. ପୁନର୍ବାର ଚାର୍ଜ କରି ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ
E. ଶୁଷ୍କକୋଷ	4. ଅମ୍ଳୀୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍
F. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ	6. କୁଣ୍ଡଳୀ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ବୃଦ୍ଧି କରେ

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
A. ନିକ୍ରୋମ ତାର	1. ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଓ ଲାପ୍‌ଟପ୍‌ର ବ୍ୟବହାଇ
B. କମ୍ପାସ ସୂଚୀର ବିକ୍ଷେପଣ	2. ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ
C. ଲିଥ୍ୟମ୍ -ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ	3. ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ସୂଚନା
D. କ୍ରେନ୍‌ରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ବ୍ୟବହାର	4. ଅବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇବା
E. ପୁରୁଣା ବ୍ୟାଟେରୀର ପୁନଃଚକ୍ରଣ	5. ପରିବେଶ କ୍ଷତି ପାଇଁ ପ୍ରତିକାର
F. କଠିନ-ଅବସ୍ଥା ବ୍ୟାଟେରୀ	6. କଠିନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍‌ର ବ୍ୟବହାର

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
A. ନିକ୍ରୋମ ତାର	2. ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ
B. କମ୍ପାସ ସୂଚୀର ବିକ୍ଷେପଣ	3. ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ସୂଚନା
C. ଲିଥ୍ୟମ୍ -ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ	1. ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଓ ଲାପ୍‌ଟପ୍‌ର ବ୍ୟବହାଇ
D. କ୍ରେନ୍‌ରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ବ୍ୟବହାର	4. ଅବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇବା
E. ପୁରୁଣା ବ୍ୟାଟେରୀର ପୁନଃଚକ୍ରଣ	5. ପରିବେଶ କ୍ଷତି ପାଇଁ ପ୍ରତିକାର
F. କଠିନ-ଅବସ୍ଥା ବ୍ୟାଟେରୀ	6. କଠିନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍‌ର ବ୍ୟବହାର

(ଚ) ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
ଗୋଟିଏ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି ପାଇଁ ଆମେ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବା କି ?
Answer:
ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ତାର କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଏହା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳୀଟି ଏକ ଚୁମ୍ବକ ପରି କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ କହନ୍ତି । ଏଣୁ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି କରିବାପାଇଁ ଆମେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବା ।

Question 2.
ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକ ପରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ଦୁଇଟି ମେରୁ ଥାଏ କି ?
Answer:
ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକ ପରି ବିଦ୍ୟୁତ ଚୁମ୍ବକର ଦୁଇଟି ମେରୁ ଥାଏ; ଯଥା- ଉତ୍ତରମେରୁ ଓ ଦକ୍ଷିଣମେରୁ । ଗୋଟିଏ କମ୍ପାସ ସୂଚୀ କିମ୍ବା ସ୍ଥାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ନିକଟକୁ ଆଣି ଏହାର ମେରୁ ଦୁଇଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହେବ ।

Question 3.
ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ କି ?
Answer:
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ ଚୁମ୍ବକ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ କବାଡ଼ିଖାନାରେ ଲୁହା, ନିକେଲ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକ ନିରାପଦରେ ଉଠାଯାଇ ପାରିବ ।

Question 4.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ତୁମେ ପରିବାହିର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବା ଦେଖୁଛ କି ? କାହିଁକି ଏପରି ହୁଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ପରିବାହିର ଦୁଇପ୍ରାନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପରିବାହୀର ପ୍ରତିରୋଧକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି କିଛି ପରିମାଣରେ ତାପଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ କହନ୍ତି ।

Question 5.
ସେଲ୍ ଓ ବ୍ୟାଟେରୀ ଭିତରେ କେଉଁସବୁ ପଦାର୍ଥ ରହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟି କରେ ?
Answer:
ସେଲ ଓ ବ୍ୟାଟେରୀ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋ ।ଲଇଟ୍ ଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

Question 6.
ଆମ ପାଖରେ ଥିବା ପଦାର୍ଥ ସବୁ ନେଇ ଆମେ ଭୋଲ୍‌ଟାଇକ୍ କୋଷ ତିଆରି କରିପାରିବା କି ?
Answer:
ଲେମ୍ବୁରସ, ତମ୍ବା ଓ ଲୁହା କଣ୍ଟା ନେଇ ଆମେ ଭୋଲଟିକ୍ କୋଷ ତିଆରି କରିପାରିବା । ଲେମ୍ବୁ ରସରେ ଥିବା ଅମ୍ଳ ଏଠାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ଯାହା ଯୋଗୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ଭାନୁ କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ଯରେ ଲୁହାରଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ରଡ଼ ରଖିଲା । ଏଥୁରୁ ଫଳ କଣ ହେଲା ଏବଂ କାହିଁକି ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଦୁର୍ବଳ ହେବ ଏବଂ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ହୋଇନପାରେ । ଲୁହାପରି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବସ୍ତ ନୁହେଁ ଏଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଅତି ଦୁର୍ବଳ ହେବ ।

Question 8.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ମେରୁ ବଦଳାଯାଇ ପାରିବ କି ? ଯଦି ପାରିବ ତେବେ କାହିଁକି ?
Answer:
କୁଣ୍ଡଳୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଗତିର ଦିଗ ବଦଳାଇଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ମେରୁ ଓଲଟିଯାଏ । ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ନିୟମ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ।

Question 9.
ଗୋଟିଏ ଦଣ୍ଡଚୁମ୍ବକ ଓ ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ମଧ୍ଯରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଚୁମ୍ବକୀୟତା ଚୁମ୍ବକ ମାତ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଅସ୍ଥାୟୀ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବଜାୟ ରହେ । ଦଣ୍ଡ ଚୁମ୍ବକର ମେରୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ମାତ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ମେରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ।

Question 10.
ମାୟା ଦେଖୁଲା ଗୋଟିଏ କ୍ରେନ କବାଡ଼ି ଖାନାରେ ଲୌହ ନିର୍ମିତ ଅନୁପଯୋଗ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଉଠାଉଛି । ଏହା କି ପ୍ରକାର ଚୁମ୍ବକ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି ?
Answer:
ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବେଳେ ଚୁମ୍ବକୀୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଉଛି । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ କଲେ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥା ସ୍ଥାନରେ ରଖୂପାରୁଛି ।

Question 11.
କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି କରିବାପାଇଁ କ’ଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
କୁଣ୍ଡଳୀର ଘେରସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିକଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ମାନ ବୃଦ୍ଧିକଲେ ମଧ୍ୟ ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ।

Question 12.
ଗୋଟିଏ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବୃଦ୍ଧି କଲେ ଏହାର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବୃଦ୍ଧିକଲେ ପରିବାହୀ ଅଧ୍ବକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଅଧିକ ତାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

Question 13.
ହିଟରରେ ବ୍ୟବହୃତ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ମୋଟାତାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ତାପୀୟ କ୍ଷମତାରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ?
Answer:
କୁଣ୍ଡଳୀର ତାର ମୋଟା ହେଲେ ପ୍ରତିରୋଧ କମିଯାଏ । ଫଳରେ ତାପ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଏ ।

Question 14.
ଗିଜର (Geyser) ର କୁଣ୍ଡଳୀ ଖରାପ ଥିଲେ କ’ଣ ଘଟେ ?
Answer:
ଗିଜର କୁଣ୍ଡଳୀ ତାର ଖରାପ ଥିଲେ ଏହା କମ୍ ତାପ ପ୍ରଦାନ ନାହିଁ । ଓ ଜଳ ଆଶାନୁରୂପ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ

Question 15.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବର ଫିଲାମେଣ୍ଟ କାହିଁକି ଆଲୋକ ଦିଏ ଯେତେବେଳେ ପରିବାହୀ ଆଲୋକ ଦିଏ ନାହିଁ ?
Answer:
ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଟଙ୍ଗଷ୍ଟନ ଧାତୁରେ ତିଆରି ଯାହାର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ‌ିକ । ଏଥ‌ିରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ଏହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଆଲୋକ ଦିଏ । ପରିବାହୀ ତାରର ପ୍ରତିରୋଧ କମ୍ ହେତୁ ଏହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ସତ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ ।

Question 16.
ବ୍ୟାଟେରୀ ସେଲଗୁଡ଼ିକ ସଂଯୁକ୍ତ ଥ‌ିବା ସମୟରେ ରିମୋଟ୍ ସମୟେ ସମୟେ କାମ କରେନାହିଁ କାହିଁକି ?
Answer:
ସେଲ୍ ଭିତରେ ଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଉପଯୋଗୀତା ହରାଇଲେ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ସେଲଗୁଡ଼ିକ ସଂଯୋଗ ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରିମୋଟ୍ ଠିକ୍ କାମ କରେ ନାହିଁ ।

Question 17.
ଶୁଷ୍କକୋଷର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଂଶ କ’ଣ ?
ଉ:-
ଶୁଷ୍କକୋଷର କାର୍ବନଦଣ୍ଡ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଏବଂ ଦସ୍ତା ସିଲିଣ୍ଡର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଂଶ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 18.
ଶୁଷ୍କକୋଷ ଓ ଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉ:
ଶୁଷ୍କକୋଷରେ ଏମୋନିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ କିମ୍ବା ଏହା ସହ ଜିଙ୍କ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ମିଶ୍ରିତ ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧତରଳ (paste) ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ । ମାତ୍ର ଭୋଲ୍ଟାଇକ୍ କୋଷରେ ଲଘୁ ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ (ତେଜାବ) ରହିଥାଏ ।

Question 19.
ଆଦିତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଘରେ କେତେକ ମୃତ ବ୍ୟାଟେରୀକୋଷ ପାଇଲା । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଅଳିଆ ମଳାରେ ନଫିଙ୍ଗିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ମୃତ୍ତ ବ୍ୟାଟେରୀ କୋଷରେ କ୍ଷତିକାରକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଳିଆ ଗଦାରେ ନ ଫିଙ୍ଗି ଆବର୍ଜନା ପୁନଃଚକ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପଠାଇବା ଉଚିତ ହେତୁ ସେ ଅଳିଆଗଦାକୁ ଫିଙ୍ଗି ନଥାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ

Question 1.
ବେଙ୍ଗଗୋଡ଼ ପରୀକ୍ଷାରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଲୁଇ ଗାଲଭାନୀ ଦେଖ‌ିଲେ ମୃତ୍ତ ବେଙ୍ଗର ଗୋଡ଼ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହେଲା । ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ପଛରେ କେଉଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟ ରହିଛି ?
Answer:
ପରୀକ୍ଷାଟି ଦର୍ଶାଉଛି ବେଙ୍ଗର ଗୋଡ଼ରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନଧାତୁ ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ବେଙ୍ଗର ମାଂସପେଶୀରେ ସଙ୍କୋଚନ ଓ ପ୍ରସାରଣ ଘଟିଲା । ଏହା କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ସୂଚନା ଦେଲା । ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା ମାଂସପେଶୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟିକରେ ନାହିଁ । ଦୁଇଟି ଧାତୁ ଏକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସୃଷ୍ଟିକରେ । ପରୀକ୍ଷାଟି ତାଙ୍କୁ ଭୋଲଟୀୟ କୋଷ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଲା ।

Question 2.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ତିଆରି ବେଳେ ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପଛରେ କେଉଁ ଯଥାର୍ଥତା ରହିଛି ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସେଲ୍‌ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଶକ୍ତି ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ହ୍ରାସ ପାଏ । ଫଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଲାଗେ । କୁଣ୍ଡଳୀ ତାର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ପରିପଥ ନଷ୍ଟ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଏଣୁ ଅଳ୍ପ ସମୟପରେ ସେଲକୁ ଅଫ୍ (off) କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ? ଏହା କିପରି ଆବିଷ୍କୃତ ହେଲା ?
Answer:
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ପରିବାହୀର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ପରିବାହିଟି ଗୋଟିଏ ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେଲେ, ପରିବାହୀଟି ତାର ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ହରାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କହନ୍ତି । 1820 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଡେନ୍‌ମାର୍କର ଗୋଟିଏ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ହାନ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ସ ଓଏରଷ୍ଟର୍ଡ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥ‌ିବା ଏକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ । ଏକ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ କରିବା ସମୟରେ ଏହା ନିକଟରେ ଏକ କମ୍ପାସ ସୂଚୀର ବିକ୍ଷେପଣ ଦେଖୁ ସେ ପରୀକ୍ଷଣଟିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେଲେ ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକ ତାର ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାନ ଧାରଣ କରୁଥିଲା । ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ସେ ଏହା ନିକଟରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚୁମ୍ବକର ଉପସ୍ଥିତି ଉପଲବ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହି ପରିବାହିଟି ଆବିଶ୍ୟକ ଚୁମ୍ବକ ପରି କାର୍ଯ୍ୟକରୁଛି ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କଲେ ।

Question 4.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ନିକ୍ରୋମ ତାର ତାପ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିବାହୀ କିପରି ?
Answer:
ନିକ୍ରୋମ ତାରର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ‌ିକ ଯାହାବଳରେ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଘଟିଲେ ନିକ୍ରୋମ କଣିକା ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ଯରେ ସଂଘାତ ଘଟି ତାପଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବୃଦ୍ଧିରେ ନିକ୍ରୋମ ତାର ତରଳେ ନାହିଁ । ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାପ ଧରିରଖେ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁଲା, ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଇସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭୃତିରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ପାଇଁ ନିକ୍ରୋମ ତାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

Question 5.
ଶୁଷ୍କକୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର ପରେ ଅଳିଆଗଦାକୁ ନଫିଙ୍ଗି ପୁନଃଚକ୍ରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ଶୁଷ୍କକୋଷ ମଧ୍ୟରେ ସୀସା, ଲିଥ୍ୟମ୍, କାର୍ଡ଼ମିୟମ୍ ପରି ଧାତୁ ଏବଂ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ପରି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ । ଉପଯୋଗୀତା ହରାଇବା ପରେ ଏହାକୁ ମୃତକୋଷ (Dead Cell) କହନ୍ତି । ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକ ଅଳିଆଗଦାକୁ ଗଲେ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣରେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଏଣୁ ଏହାକୁ ପୁନଃଚକ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପଠାଯାଇ ଏହାର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କରାଯାଏ ।

Question 6.
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ‘କଠିନାବସ୍ଥା ବ୍ୟାଟେରୀ’’ (Solid State battery) ସମ୍ବନ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ତରଳ କିମ୍ବା ମଣ୍ଡଭଳି ପଦାର୍ଥକୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ‘କଠିନାବସ୍ଥା ବ୍ୟାଟେରୀରେ’’ କଠିନ ପଦାର୍ଥକୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ବ୍ୟଟେରୀଗୁଡ଼ିକ ଅଧ୍ଵକ ସ୍ଥାୟୀ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଦ୍ରୁତଚାର୍ଜିତ ହେବ । ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଭାବେ ଏହା ଅଧିକ ଆଦୃତ ହେବ ।

Question 7.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଉପରେ ଗାଲଭାନୀ ଏବଂ ଭୋଲ୍‌ଟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣାରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଗାଲଭାନୀ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ ବେଙ୍ଗର ମାଂସପେଶୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ, ମାତ୍ର ଭୋଲ୍‌ଟାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାର ପରିଣାମ ଯୋଗୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୃଷ୍ଟି । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଭୋଲଟାଙ୍କ ପରୀକ୍ଷାରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍‌ର ସଂଯୋଗରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମାଂସପେଶୀରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଲା ନାହିଁ ।

Question 8.
ଲିଥୁମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରିର ପୁନଃ ଚକ୍ରଣ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଚାଲିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଲିଥୁମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରିରେ ଲିଥ୍ୟମ୍ ଏବଂ କୋବାଲ୍‌ ପରି ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ ଥାଏ ଯାହା ପୃଥ‌ିବୀର ଅଳ୍ପକିଛି ଅଂଶରେ ମିଳେ । ପୁନଃ ଚକ୍ରଣ ଦ୍ଵାରା ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ, ଉତ୍ପାଦନ ଜନିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌କ୍ତି ସୁପରିବହନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହେବ । ଗୋଟିଏ କୁଣ୍ଡଳି ଆବୃତ୍ତ କାଗଜ ନଳୀ

Question 9.
କାଗଜ ନଳୀ ନେଇଥିଲେ କି ପ୍ରଭେଦ ଭିତରେ ତୁମେ ଲୁହା କଣ୍ଟା ପ୍ରବେଶ ନକରି କେବଳ କୁଣ୍ଡଳି ଆବୃତ୍ତ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତା
Answer:
ଲୁହାକଣ୍ଟା କୁଣ୍ଡଳୀର ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧିକରେ ଯାହାଦ୍ଵାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । କୁଣ୍ଡଳୀ ପାଖରେ କମ୍ପାସସୂଚୀର ମାତ୍ରାଧ‌ିକ ବିକ୍ଷେପଣ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ । ଲୁହାକଣ୍ଟା ପ୍ରବେଶ ନକରାଇଲେ ଏହା ଦୁର୍ବଳ ଚୁମ୍ବକ ହେବ ଏବଂ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କମ୍ପାସସୂଚୀକୁ କମ୍ ବିକ୍ଷେପିତ କରିବ ।

Question 10.
ଗୋଟିଏ ଇସ୍ପାତ ଚାମଚ ଉପରେ ତାର ଗୁଡ଼ାଯାଇଛି । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କଲେ କ’ଣ ଦେଖାଯିବ ?
Answer:
ଇସ୍ପାତ ଚାମଚ ଉପରେ ତାର ଗୁଡ଼ାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କରାଇଲେ ତାରଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବ ଏବଂ ତାପଶକ୍ତି ଇସ୍ପାତ ଚାମଚକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରିବ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଇସ୍ପାତ ଚାମଚଟି ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଦୁର୍ବଳ ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହେବ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ

Question 1.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ? କ୍ରେନ୍‌ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଣା ଧାତୁ ତିଆରି ପଦାର୍ଥ ଉଠାଇବାରେ ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ? ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ଚୁମ୍ବକୀୟତା ବୃଦ୍ଧିପାଇଁ ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଲେଖ ।
Answer:
କୌଣସି ପରିବାହିରେ ବିଦ୍ୟୁସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ, ପରିବାହିର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ପରିବାହିଟି ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେଲେ ପରିବାହିଟି ତାର ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ହରାଏ । ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କହନ୍ତି । 1820 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଡେନ୍‌ମାର୍କର ବୈଜ୍ଞାନିକ ହାନ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ ଓଏରଷ୍ଟର୍ଡ଼ ପ୍ରଥମେ ଏହି ସତ୍ୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଗୋଟିଏ କ୍ରେନ୍‌ରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କଲେ ବା ସୁଇଚ୍ ଅନ୍ (ON) କଲେ ଏହା ତାର ଚୁମ୍ବକ ଗୁଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଚୁମ୍ବକୀୟ ବସ୍ତ ଯଥା ଲୁହା, ନିକେଲ ଓ କୋବାଲଟ୍ ଆକର୍ଷଣ କରିପାରେ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ଗଠନ ପ୍ରଣାଳୀ ଓଏରଷ୍ଟଡ୍‌ଙ୍କ ଆବିଷ୍କାର ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାବରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନର ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକ ହୋଇଥିବାରୁ କ୍ରେନ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ବିରାଟକାୟ ଲୌହଖଣ୍ଡ ଉଠାଯାଇପାରୁଛି ଏବଂ ସୁଇଚ୍ ‘ଅଫ୍’ କରି ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇପାରୁଛି ।

ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାପାଇଁ ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ତାର କୁଣ୍ଡଳୀର ଘେରସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥାଏ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।

Question 2.
ରିଆ ଦେଖିଲା ତାର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଇସ୍ତ୍ରୀ (Electric Iron) କୁ ପ୍ଲଗରେ ସଂଯୋଗ କରିବାପରେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଯାଉଛି । କିନ୍ତୁ ସଂଯୋଗୀ ତାର ଯାହା ମଧ୍ୟଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ତାହା ଥଣ୍ଡା ରହୁଛି ।
(i) ଇସ୍ତ୍ରୀ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଉପାଦାନ ଶୀଘ୍ର ଗରମ ହେଉଥିବା ସ୍ଥଳେ, ସଂଯୋଗୀ ତାର କାହିଁକି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେଉନାହିଁ ?
(ii) ପରିବାହିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା କାରକ ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଓ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କିପରି ?
(iii) ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକରେ ତମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିକ୍ରୋମ ତାର କାହିଁକି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
(iv) ଘରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ କି କି ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ?
Answer:
(i) ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପକ ଗୁଡ଼ିକ ଭିତର ଉପାଦାନ ନିକ୍ରୋମ ତାର, ଯାହାର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ୍ବକ । ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧ ହେତୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ତାପଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ । ଉପକରଣ ଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗୀ ତାର ତମ୍ବାରେ ତିଆରି ଯାହାର ପ୍ରତିରୋଧ କମ୍ । କମ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ହେତୁ ଏହି ତାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହରେ ସେତେ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ ।

(ii) ପରିବାହୀର ତାପ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଏହାର ପ୍ରକୃତି, ଆକୃତି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ମାନ ଏବଂ ପ୍ରବାହ ସମୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ତମ୍ବା, ଏଲୁମିନିୟମ୍ ତୁଳନାରେ ନିକ୍ରୋମର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ‌ିକ ହେତୁ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଅଧୂକ ତାପଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ।
ପରିବାହିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅଧ‌ିକ ହେଲେ ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧିକ ହେବାରୁ ଅଧିକ ତାପଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ । ପରିବାହୀର ମୋଟେଇ ଅଧ‌ିକ ହେଲେ ପ୍ରତିରୋଧ କମ୍ ହେବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାପଶକ୍ତି କମିଯାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ଅଧ‌ିକ ତାପଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ସମୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ମଧ୍ୟ ତାପଶକ୍ତି ଅଧ୍ବକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏଣୁ ତାପଶକ୍ତି H = I²RT ।

(iii) ନିକ୍ରୋମର ପ୍ରତିରୋଧ ଅଧ୍ବକ ହେତୁ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହରେ ଅଧୂକ ତାପଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ତରଳେ ନାହିଁ । ତମ୍ବାର ପ୍ରତିରୋଧ କମ୍ ହେତୁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରେ ନାହିଁ ।

(iv) ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାପନ ଉପକରଣରେ ସରୁ ଓ ଖରାପ ତାର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ସୁଇଚ୍‌କୁ ମାତ୍ରାଧ‌ିକ ସମୟ ‘ଅନ୍’ କରି ରଖୁବା ଆଦୌ ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ଜ୍ଵଳନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକ ଉପକରଣ ଠାରୁ ଦୂରରେ ରଖାଯିବା ଉଚିତ୍ ।

Question 3.
ବିଶ୍ଵରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାଳିତ ଯାନବାହାନ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋ ।ନିକ୍ସ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଉପକରଣର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଥ‌ିବାରୁ ଲିଥୁୟମ-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବହାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆଧୁନିକ ଉପକରଣରେ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାରର କାରଣ କ’ଣ ? ବ୍ୟାଟେରୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃଚକ୍ରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କର ।
Answer:
ଲିଥୁମ୍-ଆୟନ ବ୍ୟାଟେରୀ ଗୁଡ଼ିକ ହାଲୁକା, ପୁନଃ ଚାର୍ଜଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରୁଥିବାରୁ ଏହା ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଏଥିପାଇଁ ଏହା ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଲାପଟପ୍ ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମଟରଗାଡ଼ିରେ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।

ମାତ୍ର ଏହି ବ୍ୟାଟେରୀରେ ଲିଥ୍ୟମ୍, କୋବାଲଟ୍‌ ପରି ବିରଳ ଧାତୁ ଯାହା ବିଶ୍ଵର ଅଳ୍ପକିଛି ସ୍ଥାନରେ ଲଭ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପରିମାଣ ସୀମିତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଖଣିରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ।

ଏହାର ସଙ୍କଟ ଏଡାଇବାକୁ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃ ଚକ୍ରଣ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ । ପୁନଃଚକ୍ରଣ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଠ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରୋକ୍ଷରେ ପରିବେଶ ଉପରେ କୁ ପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷା କରିବ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଅଧ‌ିକ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି ।

Go through 8th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 8 Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ଅଣୁଜୀବ ଜଗତ to understand textbook questions more clearly.

8th Class Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium

Class 8 Science Chapter 2 Odia Medium

ଜିଜ୍ଞାସା ବଜାୟ ରଖ

Question 1.
ଏକ କୋଷର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ତଳେ ଦିଆଯାଇଛି ।
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

(a) ନ୍ୟଷ୍ଟି
(b) କୋଷଜୀବକ
(c) ହରିତ୍ରବକ
(d) କୋଷଭିଭି
(e) କୋଷଝିଲ୍ଲୀ
(f) ନ୍ୟୁକ୍ଲି ଅଏଡ଼୍
Answer:
କେବଳ ଉଦ୍ଭିଦ କୋଷରେ:

• କୋଷପ୍ରାଚୀର
• ହରିତଲବକ
• ବଡ଼ ରସଧାନୀ (ଭାକ୍ୟୁଓଲ୍)

ଉଭୟ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ କୋଷରେ:

• କୋଷଝିଲ୍ଲୀ
• କୋଷଜୀବଦ୍ରବ୍ୟ (ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍)
• ନ୍ୟୁକ୍ଲିଅସ୍ (କେନ୍ଦ୍ରକ)

କେବଳ ପ୍ରାଣୀ କୋଷରେ:
ସେଣ୍ଟ୍ରୋସୋମ୍ / ସେଣ୍ଟ୍ରିଓଲ୍

Question 2.
ଆନନ୍ଦ ଦୁଇଟି ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ନେଇ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ ଏବଂ ଖ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କଲା । ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରୀକ୍ଷାନଳୀରେ ଦୁଇ ଚାମଚ ଲେଖାଏଁ ଚିନି ଦ୍ରବଣ ପକାଇଲା । ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ‘ଖ’ ରେ, ସେ ଏକ ଚାମଚ ଇଷ୍ଟ ପକାଇଲା । ତା’ପରେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରୀକ୍ଷାଳନୀର ମୁହଁରେ ଦୁଇଟି ଅଳ୍ପ ଫୁଲାଯାଇଥିବା ବେଲୁନ୍ ବାନ୍ଧିଦେଲା । ତା’ପରେ ସେ ଏହାକୁ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରୁ ଦୂରରେ ଏକ ଉଷ୍ମ ସ୍ଥାନରେ ରଖୁଲା ।

(i) ୩-୪ ଦିନ ପରେ କ’ଣ ହେବ ବୋଲି ତୁମେ ଅନୁମାନ କରୁଛ ? ସେ ଦେଖୁଲା ଯେ ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ‘ଖ’ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ବେଲୁନ୍ ଫୁଲିଯାଇଥିଲା । ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
(a) ପରୀକ୍ଷା ନଳୀ’‘ଖ’ ରେ ପାଣି ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ବେଲୁନ୍‌କୁ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା ।
(b) ଉଷ୍ମ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରୀକ୍ଷା ନଳୀ ‘ଖ’ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ବାୟୁକୁ ବିସ୍ତାରିତ କଲା, ଯାହା ବେଲୁନକୁ ଫୁଲାଇଲା ।
(c) ଇଷ୍ଟ ପରୀକ୍ଷାଳନୀ ‘ଖ’ ଭିତରେ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନ କଲା ଯାହା ବେଲୁନ୍‌କୁ ଫୁଲାଇଲା ।
(d) ଚିନି ଉଷ୍ମ ପବନ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନ କଲା
Answer:
(c) ଇଷ୍ଟ ପରୀକ୍ଷାଳନୀ ‘ଖ’ ଭିତରେ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନ କଲା ଯାହା ବେଲୁନ୍‌କୁ ଫୁଲାଇଲା ।

(ii) ସେ ଆଉ ଏକ ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ନେଲା, ଯାହାର ୧/୪ ଅଂଶ ଚୂନ ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ସେ ପରୀକ୍ଷାଳନୀ ‘ଖ’ ରୁ ବେଲୁନକୁ ଏପରି ଭାବରେ ବାହାର କଲା ଯେପରି ବେଲୁନ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ସେହି ବେଲୁନକୁ ଚୂନ ପାଣି ଥୁବା ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ମୁହଁରେ ବାନ୍ଧିଦେଲା ଭାବରେ ହଲାଇଲା । ସେ କ’ଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆନନ୍ଦ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ, ଉତ୍ପାଦିତ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ କି ନୁହେଁ । ଏଠାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଗ୍ୟାସ୍ ଚୂନ ପାଣି ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତତ କରୁଅଛି । ଫଳରେ ଚୂନପାଣି କ୍ଷୀର ଭଳି ବର୍ଷ ଧାରଣ କରୁଅଛି ।

Question 3.
ଜଣେ ଚାଷୀ ତାଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ଗହମ ଚାଷ କରୁଥିଲେ । ସେ ଭଲ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ମାଟିରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନଯୁକ୍ତ ସାର ମିଶାଇଲେ । ପାଖ ପଡ଼ିଆରେ ଆଉ ଜଣେ ଚାଷୀ ବିରି ଫସଲ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଭଲ ଫସଲ ପାଇବା ପାଇଁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସାର ମିଶାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ । ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଭାବିପାରୁଛ କି ?
Answer:
ବିରି ହେଉଛି ଏକ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଫସଲ । ଡାଲି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦର ଚେରର ଗଣ୍ଠିରେ ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବୀଜାଣୁ ସହଜୀବୀ ଭାବରେ ବାସ କରେ । ଏହି ବୀଜାଣୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ଆଣି ଉଭିଦକୁ ଯୋଗାଇଥାଏ । ତେଣୁ ବିରି ଫସଲ କଲାବେଳେ ମାଟିରେ କୃତ୍ରିମ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଯୁକ୍ତ ସାର ମିଶେଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବୀଜାଣୁ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଆପେ ଆପେ ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
ତନ୍ମୟୀ ନିଜ ବଗିଚାରେ ଦୁଇଟି ଗାତ ‘କ’ ଓ ‘ଖ’ ଖୋଳିଲା । ଗାତ ‘କ’ ରେ ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଚୋପା ସହିତ ଶୁଖୁଲା ପତ୍ର ମିଶାଇ ପକାଇଲା । ଗାତ ‘ଖ’ରେ ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଚୋପା ସହିତ ଶୁଖୁଲା ପତ୍ର ମିଶ୍ରଣ କଲା ନାହିଁ । ତା’ପରେ ଉଭୟ ଗାତକୁ ମାଟିରେ ଘୋଡ଼ାଇ ଦେଲା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କଲା । ସେ କ’ଣ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ?
Answer:
(i) ଏଠାରେ ତନ୍ମୟୀ କମ୍ପୋଷ୍ଟର ପ୍ରଭାବ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଅଛି । ଗାତ ‘କ’ ରେ ସବୁଜ ଅଳିଆ ଏବଂ ଶୁଖୁଲା ପତ୍ରର ମିଶ୍ରଣ ପଚନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥ‌ିବା କାର୍ବନ -ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସନ୍ତୁଳନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
(ii) ଗାଛ (କ) ରେ ଉପସ୍ଥିତ ପଦାର୍ଥର ଅଭାବ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଏବଂ ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି ଯେ, କାର୍ବନ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଯସାୟନିକ ସମୃଦ୍ଧ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଉପସ୍ଥିତି ରହିଲେ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପଘଟନ ବୃଦ୍ଧିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 5.
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(i) ମୁଁ ସବୁ ପ୍ରକାର ପରିବେଶରେ ଏବଂ ତୁମ ଅନ୍ତନଳୀ ଭିତରେ ରହେ ।
(ii) ମୁଁ ଦୁଧ ଏବଂ ପିଠାକୁ ଫୁଲାଇ ଦିଏ ଓ ନରମ କରେ ।
(iii) ମୁଁ ଭାକ୍ସିନ୍‌ର ସହାୟତାରେ ତେଣ୍ଟେରେ ଗୁହଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୋଷକ ଯୋଗାଇଥାଏ ।
Answer:
(i) ଜୀବାଣୁ
(ii) ଇଷ୍ଟ
(iii) ରାଇଜୋବିୟମ୍

Question 6.
ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ତାପମାତ୍ରା, ବାୟୁ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ପରୀକ୍ଷଣ : ୩ଟି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉ ।

• 1ମ ଦିନ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ପରିବେଶରେ (ବିଦ୍ୟୁତ ନିକଟରେ) ରଖାଯାଉ ।
• 2ୟ ଦିନ ଶୁଷ୍କ ପରିବେଶରେ (ତଳ ଭିତରେ) ରଖାଯାଉ ।
• 3ୟ ଦିନ ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶରେ (ରେଫ୍ରିଜେରେଟରରେ) ରଖାଯାଉ ।
• ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ : 3 ଦିନ ପରେ ଦେଖାଯିବ ଯେ, ୧ମ ପାର୍ଥର ଶଙ୍ଖରେ ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣରେ କବକର ବଂଶବିସ୍ତାର ହୋଇଛି ।
• ସିଦ୍ଧାନ୍ତ : ତାପମାତ୍ରା, ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ବାୟୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିମାଣରେ ମିଳିଲେ କବକମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ପାଉଁରୁଟି ନିଅ । ସେଥିରୁ ଖଣ୍ଡେ ହାତଘଣ୍ଟା ଜାଗା ପାଖରେ ଏକ ପ୍ଲେଟ୍‌ରେ ରଖ । ଅନ୍ୟ ଖଣ୍ଡକୁ ଫ୍ରିଜ୍‌ରେ ରଖ । ତିନି ଦିନ ପରେ ତୁଳନା କର । ତୁମର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ଲେଖ । ତୁମର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ : ହାତଘଣ୍ଟା ଜାଗାପାଖରେ ପ୍ଲେଟ୍‌ରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପାଉଁରୁଟିରେ କବକର ବୃଦ୍ଧି ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଫ୍ରିଜ୍‌ରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପାଉଁରୁଟିରେ କବକର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇ ନଥାଏ ।
ବ୍ୟାଖ୍ୟା : ହାତଘଣ୍ଟା ସ୍ଥାନରେ ଉଷ୍ମ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ପରିବେଶ ଥିବାରୁ କବକର ବଂଶବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଫ୍ରିଜ୍‌ରେ ଥଣ୍ଡା ପରିବେଶ କବକମାନଙ୍କ ବଂଶବିସ୍ତାର ପାଇଁ ପ୍ରତିକୂଳ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥାଏ ।

Question 8.
ପାଉଁରୁଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲା ଯେ ସେତେବେଳେ କିଛି ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ଫ୍ରିଜ୍‌ରେ ରଖି ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅଧିକ ଖଟା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରେ ଦୁଇଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:
(i) ଦହିରେ ଅଣୁଜୀବମାନେ ବଂଶବିସ୍ତାର କରି ଲାକ୍ଟିକ୍ ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅମ୍ଳ ମାତ୍ରା ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଦହି ଖଟା ଲାଗିଥାଏ ।
(ii) ଉଷ୍ମ ତାପମାତ୍ରାରେ ବଂଶବିସ୍ତାର ଦ୍ରୁତ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଅଣୁଜୀବ ଦ୍ରୁତ ବଢ଼ିବାରୁ ଦହି ଅଧିକ ଖଟା ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ଚିତ୍ର ୨.୧୫ ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ ଏବଂ ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(i) ଫ୍ଲାସ୍କ ‘କ’ ରେ ଥବା ଚିନି ଦ୍ରବଣରେ କ’ଣ ଦେଖୁଛ ?
Answer:
ଫ୍ଲାସ୍କ ‘କ’ ରେ ଚିନି ଦ୍ରବଣରେ କିଣ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରି ୟାରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ଆଲକହଲ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ଚାରି ଘଣ୍ଟା ପରେ ତୁମେ ପରୀକ୍ଷାନଳୀ ‘ଖ’ ରେ କ’ଣ ଦେଖୁବ ? ଏହା କାହିଁକି ଘଟିଲା ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
4 ଘଣ୍ଟା ପରେ ‘ଖ’ ପରୀକ୍ଷାନଳୀରେ ଚୂନପାଣି ଦୁଗ୍ଧ ବର୍ଷ ଧାରଣ କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥାଏ । କାରଣ କିଣ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ଳାସ୍କ (କ) ରୁ ପରୀକ୍ଷାନଳୀ (ଖ) ମଧ୍ୟକୁ ଆସି ଚୂନପାଣି ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାଏ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସର ଉପସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରୁଛି ।

(iii) ପ୍ଳାସ୍କ ‘କ’ ରେ ଯଦି ଇଷ୍ଟ ମିଶ୍ରଣ କରା ନ ଯାଏ ତେବେ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ଫ୍ଲାସ୍କ (କ) ରେ ଯଦି ଇଷ୍ଟ ମିଶ୍ରଣ କରା ନଯାଏ, ତେବେ କିଣ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦିତ ହେବ ନାହିଁ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ପରୀକ୍ଷା ନଳୀ (ଖ) ମଧ୍ୟକୁ ଯିବ ନାହିଁ । ଏଠାରେ ଥିବା ଚୂନ ପାଣିର ବର୍ଷରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବନାହିଁ ।

ଆବିଷ୍କାର, ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିତର୍କ କର

Question 1.
ଭାରତରେ ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି । ଆମର ସର୍ବପୁରାତନ ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ୧୮୫୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ ସରକାଙ୍କ ନୂତନ ଏବଂ ନବୀକରଣ ଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ଵାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିଷୟରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କର ।
Answer:
ବାୟୋଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ଗଠନ :
(i) ଅମ୍ଳଜାନ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଜୈବ ପଦାର୍ଥର ବିଘଟନ ଦ୍ଵାରା ନିର୍ଗତ ଗ୍ୟାସର ମିଶ୍ରଣକୁ ଜୈବଗ୍ୟାସ (Biogas) କୁହାଯାଏ ।
(ii) ବିଶେଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋବରରୁ ଏହି ଗ୍ୟାସ ମିଳୁଥିବାରୁ ଓ ଗୋବର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଦାର୍ଥ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ସାଧାରଣରେ ଗୋବର ଗ୍ୟାସ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
ଗୋବର ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ଗଠନ : ଗୋବର ଗ୍ୟାସ୍‌ ପ୍ଲାଣ୍ଟର ନିମ୍ନଲିଖ୍ଯ ଅଂଶ ରହିଥାଏ । ଯଥା- ପ୍ରବେଶ ପାତ୍ର, ଡାଇଜେଷ୍ଟ କୂପ, ଧାତୁ ନିର୍ମିତ ଡୋମ୍ ଓ ନିର୍ଗମ ନଳୀ ।

(i) ପ୍ରବେଶ ପାତ୍ର :
ଏଥ‌ିରେ ଗୋବର ଓ ପାଣି 4:5 ଆୟତନ ଅନୁପାତ ରେ ମି ଶା। ଇ ଭଲଭାବରେ ଫେଣ୍ଟି ମଣ୍ଡ କରାଯାଏ ଓ ଏହି ମଣ୍ଡକୁ ପ୍ରବେଶ ପାତ୍ରରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ ।
ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଏକ ନଳଭିତର ଦେଇ ଆପେ ଆପେ ଡାଇଜେଷ୍ଟର କୂପକୁ ଚାଲିଯାଏ ।

(ii) ଡାଇଜେଷ୍ଟର କୂପ :
ଏହାର ଚାରିକାନ୍ଥ ଇଟା ଓ ସିମେଣ୍ଟରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଭୂମିର ଉପରକୁ ଓ ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ଭୂମିଠାରୁ ତଳକୁ ଥାଏ । ଗୋବର ଓ ପାଣିର ମିଶ୍ର ଣ ଏଠାରେ ଜମା ହୁଏ ।

(iii) ଧାତୁନିର୍ମିତ ଡୋମ୍ :
ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଡୋମ୍‌ ଇସ୍ପାତରେ ତିଆରି ।
ଏବେ ସିମେଣ୍ଟ ଓ କଂକ୍ରିଟରେ ଡୋମ୍ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି । ଏହା କୂପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଘୋଡ଼ାଇ ବାୟୁରୋଧୀ କରିଦିଏ ।
ଅମ୍ଳଜାନ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ବଢ଼ି ପାରୁଥବା ମିଥାନୋଜେନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏହି ମିଶ୍ରଣରୁ କିଣ୍ବନ ଦ୍ଵାରା ମିଥେନ୍ , କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ୍, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ , ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲଫାଇଡ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି । ଏଥ‌ିରେ ମିଥେନ୍ଽଗ୍ୟାସ୍ ଶତକଡ଼ା ପ୍ରାୟ 65-75 ଭାଗ ଥାଏ । ଗ୍ୟାସ୍ ଚାପରେ ଡୋମ୍ ଉପରକୁ ଉଠେ ।

(iv) ନିର୍ଗମ ନଳୀ :
ଏହି ଧାତବନଳୀ ବାଟଦେଇ ଗ୍ୟାସ୍ ରୋଷେଇଘର ଚୂଲାକୁ ଯାଏ ।
ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଚାପରେ ଏହାକୁ ଜଳାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥାଏ ।
(a) ଗୋବର ଗ୍ୟାସ୍ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧରଣର ଜାଳେଣି ଓ ଶୁଖୁଲା ଗୋବରଠାରୁ ଜାଳେଣି ହିସାବରେ ପ୍ରାୟ 6 ଗୁଣ ଦକ୍ଷ । ଏଥ‌ିରେ ଧୂଆଁ ହୁଏନାହିଁ । ଫଳରେ ଘର କଳା ହୁଏ ନାହିଁ । ଧୂମବିହୀନ ହୋଇଥିବାରୁ ଚକ୍ଷୁ ବା ଶ୍ଵାସସମ୍ପର୍କିତ ରୋଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ନଥାଏ ।

(b) ଗୋବର ବିନିଯୋଗ ହୋଇଯାଉଥ‌ିବାରୁ ଗୋବରଦ୍ଵାରା ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ବା ଗୋବର ଜମି ରହି ମଶା, ମାଛି ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ । ଗୋବରକୁ ସିଧା ଖତ କଲେ ଶତକଡ଼ା ପ୍ରାୟ 50 ଭାଗ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଗୋବର ଗ୍ୟାସ୍ ବାହାର କଲାପରେ ଖଦାକୁ ଖତଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ଓ ଏଥିରେ ମାତ୍ର ଶତକଡ଼ା 25 ଭାଗ ନଷ୍ଟହୁଏ ।

(c) ଗୋବର ଖଦାର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ନଥାଏ ଓ ଏହା ମାଟିରେ ଭଲଭାବେ ମିଶିପାରେ । ଜୈବଗ୍ୟାସରୁ ରୋଷେଇ କରିବା, ବତି ଜଳାଇବା ବ୍ୟତୀତ ଜେନେରେଟର ଚଳାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରେ ଓ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ମଧ୍ଯ ଚଳାଯାଇପାରେ ।

Question 2.
ଭାରତର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ କିଣ୍ବନ କରାଯାଇଥିବା ସୋୟାବିନ୍ ଓ ବାଉଁଶ କାଣ୍ଡ ପରି ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କରାଯାଏ । ତୁମ ପିତାମାତା ଏବଂ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ କିଣ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ତାଲିକା କର । ଏହି କିଣ୍ଡିତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପାଦାନ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ପଦ୍ଧତି, ଖାଦ୍ୟର କିଣ୍ବନ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଣୁଜୀବ ତଥା କିମ୍ବିତ ଖାଦ୍ୟର ପୁଷ୍ଟିକର ଗୁରୁତ୍ଵ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ।
Answer:
(i) ଭାରତର ମଣିପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ କିତ୍ସିତ ସୋୟାବିନ ଓ ବାଉଁଶ କାଣ୍ଡକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
(ii) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କଟାଯାଇଥିବା କୋମଳ ବାଉଁଶ ଡାଳକୁ 3-12 ମାସ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ପାତ୍ରରେ ରଖ୍ କିଣ୍ବନ କରାଯାଏ । ଏହାର ସ୍ଵାଦ ଖଟା ଓ ରଙ୍ଗ ଧଳା ହୋଇଥାଏ ।
(iii) ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରୋବାୟୋଟିକ୍ସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହା ପୁଷ୍ଟିସାର ପାଚନ କ୍ଷମତାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ ଏବଂ ଜୀବାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପୁଷ୍ଟିକର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
(iv) ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଏହାକୁ ଏକ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମୟରେ ପରିଷ୍କାର କରିବା, ସୋୟାବିନ୍‌କୁ ଫୁଟାଇବା, ଭିଜାଇବା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ କିଣ୍ବନ କରିବା ସୋପାନଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ ।

Question 3.
ଏକ ବର୍ଷକ କାଚ ଓ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଫୋଲ୍ଡସ୍କୋପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ଛତୁର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଅଧ୍ୟୟନ କର । ବରିଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅ ଏବଂ ତୁମ ସ୍କୁଲ ପରୀକ୍ଷାଗାରରେ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର, ଫୋଲ୍ଡସ୍କୋପ୍ ତଳେ ଛତୁର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ/ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।
Answer:
(i) ଛତୁ ହେଉଛି ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ପୁଷ୍ଟିକର କବକ । ଏଥ‌ିରେ ପୁଷ୍ଟିସାର, ଭିଟାମିନ – B, ଭିଟାମିନ – D ଏବଂ ପ୍ରଦୂର ମାତ୍ରାରେ ଆଣ୍ଟି ଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ରହିଥାଏ ।
(ii) ଏହାର କମ୍ କ୍ୟାଲୋରୀ, ପୁଷ୍ଟିସାର, ସେଲେନିୟମ୍ ଏବଂ ପୋଟାସିୟମ୍ ପରି ଧାତୁସାରର ଉପସ୍ଥିତି ଏହାକୁ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ କରିଥାଏ ।
(iii) ବଟମ୍ ଛତୁ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କିନ୍ତୁ ଓଏଷ୍ଟର ଏବଂ ଧାନ ନଡ଼ା ଛତୁ ମଧ୍ଯ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ ।
(iv) ଏହା ଶରୀରରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ ଶରୀରରେ ଥ‌ିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷତିରୁ ବଞ୍ଚାଇଥାଏ ।
(v) ଏକ ଛତୁ 2 ମିଲିମିଟରରୁ କମ୍ ବ୍ୟାସର ଏକ ନୋଡ୍ୟୁଲ୍‌ରୁ ବିକଶିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରାଇମୋଡ଼ିୟମ୍ କୁହାଯାଏ ।
(vi) ଏହା ମାଇସେଲିୟମ୍ ମଧ୍ୟରେ ସୂତାପରି ହାଇଫାର ପିଣ୍ଡ ଦ୍ଵାରା ଏହା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
(vii) ପ୍ରାଇମୋଡ଼ିୟମ୍ ଏକ ଅଣ୍ଡା ସଦୃଶ ଏକ ଗୋଲାକାର ଆକୃତିରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ବଟମ୍ କୁହାଯାଏ ।
(viii) ଏକ ହାଇମୋନିୟମ୍ ହେଉଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜୀବାଣୁ ବାହକ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ସ୍ତର ଯାହା ଗିଳ୍ପର ପୃଷ୍ଠକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଥାଏ । ଏଥ‌ିରେ ସ୍କୋର (ରେଣୁ) ଗଠିତ ହୁଏ ।
(ix) ଏହି ରେଣୁଗୁଡ଼ିକର ଗୋଟିଏ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ପେଟ୍ୟୁସନ ରହିଥାଏ ଓ ଏହାକୁ ଆପିକୁଲସ୍ କୁହାଯାଏ ।
(x) ଏହାର ଅଙ୍କୁରଣରୁ ହାଇଫା ବାହାରି ପରେ ବଡ଼ ଛତୁରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 4.
ଜଣେ ଉଦ୍ୟୋଗୀଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କର ଏବଂ ଛତୁଚାଷ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଶିଖ । ଉ ଛତୁଚାଷ ପ୍ରକ୍ରିୟା :
Answer:
(i) ବନ୍ଧ୍ୟାକରଣ : ପ୍ରଦୂଷକମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ସବଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌କୁ ପ୍ରଥମେ ବିଶୋଧୃତ କରାଯାଏ ।
(ii) ଟିକାକରଣ : ସବଷ୍ଟେଟରେ ଅଣ୍ଡା ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଏ ।
(iii) ଇନ୍‌କ୍ୟୁବେସନ୍ : ମାଇସେଲିୟମ୍ ବ୍ୟାପିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଅନ୍ଧାର ଓ ଉଷ୍ମ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଏ ।
(iv) ଅମଳ : ପିନ୍‌ହେଡ଼୍ ବାହାରିବାର ୩-୪ ଦିନ ପରେ ଛତୁ ଅମଳ କରାଯାଏ ।

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଚିନ୍ତନ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ତୁମେ କେବେ ଭାବିଛ କି ଯଦି ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ଜଗତ ତୁମକୁ ଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ କ’ଣ ସବୁ ଦେଖୁ ?
Answer:
(i) ଯଦି ଆମେ ସମସ୍ତ ଅଣୁଜୀବ (ଜୀବାଣୁ, ଭୂତାଣୁ, କବକ) ମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହେବ ।
(ii) ଏହି ଅଣୁଜୀବମାନେ ଆମ ପରିବେଶର ଓ ଆମ ଶରୀର ଭିତରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଦେଖ୍ହେବ ।
(iii) ଆମ ପରିବେଶ ଓ ଆମ ଶରୀରକୁ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କ ସଂକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ ।

Question 2.
ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଜଗତର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଏଥରେ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆକାର, ଜଟିଳତା କିମ୍ବା ଜୀବର ଯେଉଁ ଲକ୍ଷଣ ତାକୁ ‘‘ଜୀବିତ’’ ବୋଲି ପରିଚିତ କରିଥାଏ, ସେ ବିଷୟରେ ତୁମ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ ବୋଲି ଭାବୁଛ ?
Answer:
(i) ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ବିଶ୍ଵକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡ଼ିବ ଯେ, ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ଗତି, ବଂଶବିସ୍ତାର ଓ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରତି କିପରି ଜଟିଳ ଆଚରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଅଛନ୍ତି ।
(ii) ଏହା ଜୀବ ଭାବରେ କ’ଣ ଯୋଗ୍ୟ ତାହା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ବୁଝାମଣାକୁ ଗଭୀର କରିବ ଏବଂ ଦେଖାଇବ ଯେ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଆକାର ଜୀବନର ଜଟିଳତାକୁ ସୀମିତ କରେ ନାହିଁ ।

Question 3.
ତୁମେ କେବେ ଚିନ୍ତା କରିଛ କି ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ? ତୁମର ପ୍ରଶ୍ନ ବା ମତାମତ ଲେଖ –
Answer:
(i) ଅଣୁଜୀବମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିଥାନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ପରିବେଶରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସମ୍ବଳ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କରିଥାନ୍ତି ବା ଶିକାର କରିଥାନ୍ତି ।
(ii) ଉଦାହରଣ : ବୀଜାଣୁମାନେ ହଜମ କ୍ରିୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । କବକମାନେ ଜୈବ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଘଟିତ କରି ମାଟିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି ।
(iii) ଏହି କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମୁଳୁଦୁଆ ଗଠନ କରିଥାନ୍ତି ।

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
କେଉଁମାନେ ଏକକୋଷୀ, ଗତିଶୀଳ ଓ ଅନିୟମିତ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି ?
(a) ଏମିବା (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)
(b) ପାରାମେସିୟମ୍ (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)
(c) ଶୈବାଳ
(d) କବକ (ପାଉଁରୁଟି ଫିମ୍ପି)
Answer:
(a) ଏମିବା (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)

Question 2.
କେଉଁମାନେ ଏକକୋଷୀ ଓ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ଗତିକରିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅଙ୍ଗର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇଥାନ୍ତି ?
(a) ଏମିବା (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)
(b) ପାରାମେସିୟମ୍ (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)
(c) ବୀଜାଣୁ
(d) ଭୂତାଣୁ
Answer:
(b) ପାରାମେସିୟମ୍ (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)

Question 3.
କେଉଁଟି ଏକକୋଷୀ ଓ ସବୁଜକଣାର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ସବୁଜ ଦେଖାଯିବା ସହ ବିଶେଷ ଅଙ୍ଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗତି କରିଥାଏ ?
(a) ଏମିବା
(b) ପାରାମେସିୟମ୍
(c) ୟୁକ୍ଲିନା
(d) ଇଷ୍ଟ
Answer:
(c) ୟୁକ୍ଲିନା

Question 4.
କେଉଁମାନେ କେବଳ ପୋଷକଜୀବ ଶରୀରରେ ପ୍ରଜନନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଅଟନ୍ତି ?
(a) ଶୈବାଳ
(b) କବକ
(c) ଆଦିପ୍ରାଣୀ
(d) ଭୂତାଣୁ
Answer:
(d) ଭୂତାଣୁ

Question 5.
ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବୀଜାଣୁ ଉଭିଦକୁ କ’ଣ ଯୋଗାଇଥାଏ ?
(a) ଯବକ୍ଷାର ଜାନ
(b) ଉଦ୍‌ଜାନ
(c) ଅମ୍ଳଜାନ
(d) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍
Answer:
(d) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍

(ଖ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(a) ଦହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରି କିଣ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ___________ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଲାକ୍ଟୋବାସିଲସ

(b) ___________ ଆମପାଇଁ ଉପକାରୀ କିମ୍ବା ଅପକାର ହୋଇପାରେ ।
Answer:
ଅଣୁଜୀବ

(c) ବୀଜାଣୁ, କବକ ଓ ଆଦିପ୍ରାଣୀ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ___________ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
ଅଣୁଜୀବ

(d) ___________ ହେଉଛି ଜୀବନର ମୌଳିକ ଏକକ ।
Answer:
ଜୀବକୋଷ

(e) ବୀଜାଣୁରେ ଏକ ସୁଗଠିତ ___________ ନଥାଏ ।
Answer:
ନ୍ୟଷ୍ଟି

(ଗ) ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ (✓) ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ (✗) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।

(a) ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ଅଣୁବିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର କୋଷକୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
Answer:
✓

(b) ବୀଜାଣୁରେ ଏକ ସୁଗଠିତ ନ୍ୟଷ୍ଟି ନଥାଏ ।
Answer:
✓

(c) କୋଷ ହେଉଛି ଜୀବନର ମୌଳିକ ଏକକ ।
Answer:
✓

(d) ଅଣୁଜୀବମାନେ କେବଳ ଏକକୋଷ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
✗

(e) ଅଣୁଜୀବମାନେ ଅଣୁବିକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ବିନା
Answer:
✓

(ଘ) ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭକୁ ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ସ୍ପିରୁଲିନା	ଲାକ୍ସୋବାସିଲସ୍ କିଶ୍ଵ ନ
(b) ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ	ଅଣୁଜୀବ
(c) ଦହି	ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ
(d) ଇଷ୍ଟ	ସରସତିଆ
(e) ସୁପରଫୁଡ୍	କେବଳ ଗୋଟିଏ କୋଷରେ ଗଠିତ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ସ୍ପିରୁଲିନା	ସରସତିଆ
(b) ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ	କେବଳ ଗୋଟିଏ କୋଷରେ ଗଠିତ
(c) ଦହି	ଲାକ୍ସୋବାସିଲସ୍ କିଶ୍ଵ ନ
(d) ଇଷ୍ଟ	ଅଣୁଜୀବ
(e) ସୁପରଫୁଡ୍	ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଅଣୁଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ କିଏ ? ସେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ?
Answer:
(i) 1965 ମସିହାରେ ରବର୍ଟ ହୁକ୍ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । 1660 ଦଶକରେ ଡଚ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାନ୍ ଲିଉୱିନ୍‌ହକ୍ ଉନ୍ନତ ଲେନ୍ସ ତିଆରି କରି ଅଧ୍ବକ ଉପଯୋଗୀ ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ ।
(ii) ସେ ବୀଜାଣୁ ଏବଂ ରକ୍ତକୋଷ ଭଳି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବନ୍ତ ଜିନିଷ ଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖବବା ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ଡଚ୍ ଅଣୁଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଜନକ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ ।

Question 2.
କେଉଁ ଗୁଡ଼ିକ କୋଷର ମୌଳିକ ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି ? ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
(i) କୋଷଗୁଡ଼ିକର 3 ଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଅଛି । ଯଥା- (I) ପତଳା ନାହ୍ୟ ଆସ୍ତରଣ, (II) ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ (III) ଭିତରେ ଥିବା ଏକ ଗୋଲାକୃତି ଅଂଶ ।
(ii) ବାହ୍ୟସ୍ତରକୁ କୋଷଝିଲ୍ଲୀ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥ‌ିବା ଗୋଲାକାର ଅଂଶକୁ ନ୍ୟଷ୍ଟି ବା ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟସ୍ ଏବଂ କୋଷଝିଲ୍ଲୀ ଓ ନ୍ୟଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ସ୍ଥାନ କୋଷଜୀବକ ବା ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍‌ରେ ପୂର୍ଣ ଅଟେ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ କୋଷର ମୌଳିକ ଅଂଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ଜୀବକୋଷର ମୌଳିକ ଅଂଶ ଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) କୋଷଝିଲ୍ଲୀ, ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍ ଓ ନିଉକ୍ଲିୟସ୍‌କୁ ଘେରି ରଖେ । କୋଷଝିଲ୍ଲୀ ଗୋଟିଏ କୋଷକୁ ଅନ୍ୟ କୋଷରୁ ପୃଥକ କରେ । ଏହା ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଜୀବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରବେଶରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଓ ଅଦରକାରୀ ପଦାର୍ଥକୁ ବାହାର କରିଦିଏ ।
(ii) ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍‌ରେ କୋଷରୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଏବଂ ଯୌଗିକ ଗୁଡ଼ିକ ରହିଥାଏ, ଯେପରିକି ଶ୍ଵେତସାର, ପୁଷ୍ଟିସାର ଓ ଚର୍ବି ସହିତ କିଛି ଖଣିଜ ଲବଣ । ଅଧିକାଂଶ ଜୀବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାଇଟୋପ୍ଲାଜମ୍‌ରେ ଘଟିଥାଏ ।
(iii) ନ୍ୟଷ୍ଟି କୋଷ ମଧ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହିତ ବୃଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ଯ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ । ଉଭିଦ କୋଷରେ ଥ‌ିବା କୋଷଭିତ୍ତିକ ଉଭିଦଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ଶକ୍ତିପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ କୋଷ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ କୋଷ କେବଳ ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଏକ ସରଳ ଥଳି ନୁହେଁ– ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ଗଠିତ ଏକ ଜଟିଳ ସଂରଚନା – ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
(i) ଉଭିଦ କୋଷରେ ଲବକ ନାମକ କ୍ଷୁଦ୍ର ରଡ୍ ଆକୃତିର ଅଙ୍ଗିକା ରହିଥାଏ । କ୍ଲୋରୋପ୍ଲାଷ୍ଟ ପରି କେତେକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିଡ୍‌ରେ ସବୁଜକଣିକା ବା କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ରହିଥାଏ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଜ କରିଥାଏ । ଉଭିଦର ଅଣ ସବୁଜ ଅଂଶରେ ପଦାର୍ଥ ସଂଚୟରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିଡ୍ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
(ii) ଉଭିଦ କୋଷ ଗୁଡ଼ିକରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ରହିଥାଏ । ଏହାକୁ ରସଧାନୀ ଏହା ଉଦ୍ଭଦ କୋଷକୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦାର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ, ଅଦରକାରୀ କରିବାରେ ଏବଂ କୋଷର ଆକୃତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏହା ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

Question 5.
କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଆକୃତି ଓ ଗଠନରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ଆମ ଶରୀରରେ ଥିବା ମାଂସପେଶୀ କୋଷ ଗୁଡ଼ିକ ଏକ ତାକୁଡ଼ି ଆକୃତିର ହୋଇଥାଏ । ସ୍ନାୟୁକୋଷ ଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଲମ୍ବା ଏବଂ ପ୍ରଶାଖାଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
(ii) ସେହିପରି କେତେକ କୋଷ ଗୋଲାକାର, କେତେକ ଲମ୍ବା ଏବଂ ପତଳା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । କୋଷ ଗୁଡ଼ିକର ଅନନ୍ୟ ଆକୃତି, ଆକାର ଏବଂ ଗଠନ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
(iii) ଗାଲ ଭିତରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପତଳା ଏବଂ ସମତଳ ଅଟନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ଗାଲ ଭିତର ପାଖରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ଆସ୍ତରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ସ୍ନାୟୁକୋଷ ଗୁଡ଼ିକ ଲମ୍ବା ଆକୃତିର ଓ ଶାଖାପ୍ରଶାଖା ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ଶୀଘ୍ର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 6.
ପାକସ୍ଥଳୀ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଥ‌ିବା ମାଂସପେଶୀ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଖାଦ୍ୟକୁ ମନ୍ଥନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଭିତର ଆସ୍ତରଣରେ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପାଚକରସ ଏବଂ ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟିକରି ଖାଦ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
(ii) ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ ମାଂସପେଶୀ କୋଷ ଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ତରଙ୍ଗ ପରି ସଙ୍କୁଚିତ ଏବଂ ପ୍ରସାରିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ପେଟ ଭିତରକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଏ । ମାଂସପେଶୀ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପତଳା, ନମନୀୟ ଏବଂ ତାକୁଡ଼ି ଆକୃତିର ହୋଇଥିବାରୁ ଏପ୍ରକାର ଗତି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ଜୀବ ଶରୀରରେ ସଂଗଠନର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ଜୀବର ଶରୀର ଏକ ଜଟିଳ ଉପାୟରେ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ସମାନ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ,କ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଏକ ପ୍ରକାର ଟିସୁ ବା ତନ୍ତୁ ଗଠନ କରେ ।
(ii) ଏକ ଅଙ୍ଗ ଗଠନ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଟିସୁ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ଅଙ୍ଗ ଏକାଠି କାମ କରି ଏକ ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରନ୍ତି । ଯାହା ଶରୀରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ।
(iii) ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥା ଏକାଠି ହୋଇ ଏକ ଉଭିଦ କିମ୍ବା ଏକ ପ୍ରାଣୀ ପରି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ସଂଗଠନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି –
କୋଷ → ଟିସୁ → ଅଙ୍ଗ → ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥା → ଜୀବ ।

Question 8.
ଦୁଇଟି ଏକକୋଷୀ ଆଦିପ୍ରାଣୀ ଓ ଗୋଟିଏ ଏକକୋଷୀ ଶୈବାଳର ନାମ ଲେଖୁ ଏହାର ଗଠନ ଓ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) 01. ଏମିଏବା (ଆଦିପ୍ରାଣୀ) :
ଏହା ଏକ ଏକକୋଷୀ, ଗତିଶୀଳ ଜୀବ ଅଟେ । ଏହାର ଆକାର ଅନିୟମିତ ଆକାର ଅଟେ । କୂଟପାଦ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହା ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥାଏ ।

(ii) 02. ପାରାମୋସିୟମ୍ (ଆଦିପ୍ରାଣୀ)
ଏହା ଏକ ଏକକୋଷୀ, ଗତିଶୀଳ ଜୀବ ଅଟେ । ଏହାର ଶରୀରରେ ଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ଅଙ୍ଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହା ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ଗତି କରିଥାଏ ।

(iii) 03. ଶୈବାଳ (ୟୁଗ୍ଣନା)
ଏହା ଏକ ଏକକୋଷୀ ଜୀବ ଅଟେ । ସବୁଜ କଣାର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏହା ସବୁଜ ଦେଖାଯାଏ । ଶରୀରରେ ଥ‌ିବା ବିଶେଷ ଅଙ୍ଗ (ଫ୍ଲାଜୋଲା) ସହାୟତାରେ ଏହା ଜଳରେ ଗତି କରିପାରେ ।

Question 9.
ଜୈବ ଗ୍ୟାସର ଉତ୍ସ ଭାବେ ଅଣୁଜୀବ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକରେ ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ବୀଜାଣୁ ଓ କବକ ପରି ଅନେକ ଅଣୁଜୀବ ଅମ୍ଳଜାନର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ରହିପାରନ୍ତି । କେତେକ ବୀଜାଣୁ ପରିବେଶ କିମ୍ବା ଘରୁ ନିର୍ଗତ ଅପରିଷ୍କାର ଜଳରେ ଥ‌ିବା ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ଜନିତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତକୁ ବିଘଟନ କରିପାରନ୍ତି ।

(ii) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ସେମାନେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ଆନୁପାତିକ ଭାବେ ଅତ୍ୟଧ୍ଵ ମିଥେନ୍ ଗ୍ୟାସର ମିଶ୍ରଣ ନିର୍ଗତ କରାଇଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଗ୍ୟାସ୍‌କୁ ରୋଷେଇ କାର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ ଗରମ କରିବା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ।

Question 10.
ଇଷ୍ଟରେ କେଉଁ ବିଶେଷଗୁଣ ରହିଥିବାରୁ ଏହାକୁ କେକ୍ ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଇଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରକାର ଅଣୁଜୀବ ଅଟେ । ଉଷ୍ମ ପରିବେଶରେ ଇଷ୍ଟର ଉତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କ ପରି ଇଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା କରେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗି ନିଜର ବୃଦ୍ଧିପାଇଁ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ କରେ ।
(ii) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୋଇ ଏହାର ଗ୍ୟାସୀୟ ଫୋଟାକା ଦ୍ଵାରା ଅଟାକୁ ନରମ ଓ ହାଲୁକା କରିଥାଏ । ଏହା ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ସୁରାସାର ବା ଆଲ୍‌କହଲ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରେ । ଏହି ବିଶେଷ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ଇଷ୍ଟକୁ ରୁଟି ଓ କେକ୍ ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 11.
କେଉଁ କାରଣରୁ ଚାଷୀମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ଫସଲ ପରେ ମୁଗ ବା ବିରି ପରି ଡ଼ାଲିଜାତୀୟ ଫସଲ ଚାଷ କରିଥାନ୍ତି ?
Answer:
(i) ରାଇଜୋବିୟମ୍ ପରି କେତେକ ବୀଜାଣୁ ଚେରରେ ଗଣ୍ଠି ତିଆରି କରି ସେଥ‌ିରେ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଗଣ୍ଠିକୁ ନୋଡୁଲ୍ କୁହାଯାଏ । ଶିମ୍ବ, ମଟର ଏବଂ ମସୁର ପରି ଡ଼ାଲି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭଦ ମୂଳରେ ଏହିପରି ନୋଡୁଲ୍‌ରେ ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବୀଜାଣୁ ରହିଥାଏ ।
(ii) ଏହି ବୀଜାଣୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ଉଭିଦ ଉପଯୋଗୀ କରାଇଥାଏ । ରାସାୟନିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗ ବିନା ଏହି ଉଭିଦ ଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ଚାଷୀମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ଫସଲ ପରେ ମୁଗ ବା ବିରିପରି ଡ଼ାଲି ଜାତୀୟ ଫସଲ ଚାଷ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 12.
ଜଳରେ ବଢୁଥ‌ିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ-ଶୈବାଳ ମାନଙ୍କର ଭୂମିକା କାହିଁକି ବିସ୍ମୟକର ଅଟେ, ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶୈବାଳମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଉଭିଦ ପରି ଅଣୁଜୀବ । ଯେଉଁମାନେ ପାଣି, ମାଟି, ବାୟୁ ଏବଂ ଗଛରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରନ୍ତି । ଏମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ତିଆରି କରନ୍ତି ।
(ii) ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସେମାନେ ଅମ୍ଳଜାନ ନିର୍ଗତ କରନ୍ତି ଯାହାକି ପୃଥ‌ିବୀର ଅମ୍ଳଜାନ ଉତ୍ପାଦନର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ । ଏଗୁଡ଼ିକ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।
(iii) ସ୍ଵରିଲୁନା, କ୍ଲୋରେଲା ଏବଂ ଡ଼ାଏଟସ୍ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶୈବାଳ ଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ପୂରକ ଖାଦ୍ୟ ତଥା ଔଷଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ପାଣିକୁ ସଫା ରଖୁବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ ମଧ୍ଯ ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି ।

Question 13.
କୋଷକୁ ଜୀବନର ମୌଳିକ ଏକକ ବୋଲି କାହିଁକି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ?
Answer:
(i)

(ii) ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଶରୀରକୋଷ ନାମକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏକକରେ ଗଠିତ ଓ କୋଷରେ ଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ ଜୀବକୁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ସମସ୍ତ ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶରୀର ଅନେକ କୋଷରେ ଗଠିତ । ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁକୋଷୀ ଜୀବ କୁହାଯାଏ । ବହୁକୋଷୀ ଜୀବମାନଙ୍କରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବଞ୍ଚିବାର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି କରିବାପାଇଁ ପରସ୍ପର ସହିତ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି ।

(iii) କିଛି ଅଣୁଜୀବ, ଯେପରିକି ବୀଜାଣୁ ଏବଂ ପ୍ରେଟୋଜୋଆ କେବଳ ଗୋଟିଏ କୋଷରେ ଗଠିତ । ଏମାନଙ୍କୁ ଏକକୋଷୀ ଜୀବ କୁହାଯାଏ । ସେମାନେ ଗୋଟିଏ କୋଷରେ ସେମାନଙ୍କର ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଣୁଜୀବ, ଯେପରିକି ଶୈବାଳ ଏବଂ କବକ, ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଅଧୂକ କୋଷରେ ଗଠିତ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଇଷ୍ଟ ଏକକୋଷୀ କବକ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ଫିମ୍ପି ବହୁକୋଷୀ କବକ ଅଟେ ।

(iv) ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଉଭିଦକୋଷ ପରି ଅଣୁଜୀବଙ୍କ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ କୋଷଝିଲ୍ଲୀ ଦ୍ଵାରା ଆବୃତ୍ତ ହୋଇଥାଏ । କବକ କୋଷଗୁଡ଼ିକର ଅତିରିକ୍ତ ଭାବରେ ଏକ କୋଷଭିଭି ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର କ୍ଲୋରୋପ୍ଲାଷ୍ଟ ନ ଥାଏ । ତେଣୁ ସେମାନେ ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ବୀଜାଣୁର ସୁଗଠିତ ନ୍ୟଷ୍ଟି ଓ ନ୍ୟଷ୍ଟିଝିଲ୍ଲୀ ନ ଥାଏ ବରଂ ସେମାନଙ୍କର ଏକ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଅଏଡ୍ ଥାଏ (nucleoid) । ଏହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟ, ଆଦିପ୍ରାଣୀ, ଶୈବାଳ, କବକ, ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କୋଷଠାରୁ ପୃଥକ୍ କରେ ।

Question 14.
ଗୋଟିଏ ସୁପର୍ ଫୁଡ୍‌ର ନାମ ଲେଖ । ଏହାର ପୋଷକତ୍ଵ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ସ୍ପିରିଲୁନା ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ନୀଳ-ସବୁଜ ଶୈବାଳ, ଯାହାକୁ ସୁପରଫୁଡ୍ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଏହା ଆମ ଶରୀରପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଭିଟାମିନ୍ B-12 ର ଏକ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅଟେ ।
(ii) ରିଲୁନାରେ ତା’ର ଶରୀର ଓଜନର 60 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧ‌ିକ ପ୍ରୋଟିନ୍ ଓ ସାମାନ୍ୟ ପରିମାଣରେ ଚର୍ବି ଓ ଶର୍କରା ରହିଥାଏ । ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜୀବିକା ଅର୍ଜନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶୈବାଳ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ଏକ ଭଲ ଅଭ୍ୟାସ ଅଟେ ।

Question 15.
ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଣୀକୋଷ ଓ ଉଭିଦକୋଷର ନାମାଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର । (ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନାବଶ୍ୟକ)
Answer:

Question 16.
ଜୀବ ସଂଗଠନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଅ । (ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନାବଶ୍ୟକ)
Answer:

BSE Odisha Guru Class 6 Maths Solutions ଗଣିତ ପ୍ରକାଶ Ganita Prakash, 6th Class Math Book Odia Medium Question Answer Pdf Download, Class 6 Math Book Solution Odia Medium.

BSE Odisha Class 6 Math Solution

BSE Class 6 Maths Solutions

BSE Odisha Guru Class 6 Maths Solutions Ganita Prakash

• Chapter 1 Patterns in Mathematics Class 6 Solutions
• Chapter 2 Lines and Angles Class 6 Solutions
• Chapter 3 Number Play Class 6 Solutions
• Chapter 4 Data Handling and Presentation Class 6 Solutions
• Chapter 5 Prime Time Class 6 Solutions
• Chapter 6 Perimeter and Area Class 6 Solutions
• Chapter 7 Fractions Class 6 Solutions
• Chapter 8 Playing with Constructions Class 6 Solutions
• Chapter 9 Symmetry Class 6 Solutions
• Chapter 10 The Other Side of Zero Class 6 Solutions

Class 6 Math Solution Odia Medium

Class 6 Odia Medium Math Solution

• Class 6 Maths Chapter 1 Odia Medium – ଗଣିତରେ ସଂରଚନା
• Class 6 Maths Chapter 2 Odia Medium – ରେଖା ଓ କୋଣ
• Class 6 Maths Chapter 3 Odia Medium – ସଂଖ୍ୟା ଖେଳ
• Class 6 Maths Chapter 4 Odia Medium – ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନା ଓ ପରିଚାଳନା
• Class 6 Maths Chapter 5 Odia Medium – ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
• Class 6 Maths Chapter 6 Odia Medium – ପରିସୀମା ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
• Class 6 Maths Chapter 7 Odia Medium – ଭଗ୍ନାଂଶ
• Class 6 Maths Chapter 8 Odia Medium – ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ
• Class 6 Maths Chapter 9 Odia Medium – ପ୍ରତିସମତା
• Class 6 Maths Chapter 10 Odia Medium – ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା

6th Class Math Odia Medium Solutions (Old Syllabus)

Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା

• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା Ex 1.1
• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା Ex 1.2
• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା Ex 1.3
• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା Ex 1.4
• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା Ex 1.5
• Chapter 1 ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଜାଣିବା InText Questions

Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା

• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା Ex 2.1
• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା Ex 2.2
• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା Ex 2.3
• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା Ex 2.4
• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା Ex 2.5
• Chapter 2 ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧ୍ବକ ଆଲୋଚନା InText Questions

Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା

• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.1
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.2
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.3
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.4
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.5
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା Ex 3.6
• Chapter 3 ଜ୍ୟାମିତିରେ ମୌଳିକ ଧାରଣା InText Questions

Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 4.1
• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 4.2
• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 4.3
• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 4.4
• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 4.5
• Chapter 4 ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.1
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.2
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.3
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.4
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.5
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.6
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.7
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା Ex 5.8
• Chapter 5 ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

6th Class Math Book Pdf Odia Medium Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 6.1
• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 6.2
• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 6.3
• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 6.4
• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା Ex 6.5
• Chapter 6 ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ

• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ Ex 7.1
• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ Ex 7.2
• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ Ex 7.3
• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ Ex 7.4
• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ Ex 7.5
• Chapter 7 ବ୍ୟାବସାୟିକ ଗଣିତ InText Questions

Class 6 Math Book Odia Medium Chapter 8 ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା

• Chapter 8 ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା Ex 8.1
• Chapter 8 ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା Ex 8.2
• Chapter 8 ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା Ex 8.3
• Chapter 8 ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା InText Questions

Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି

• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.1
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.2
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.3
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.4
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.5
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.6
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.7
• Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି InText Questions

Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ

• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.1
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.2
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.3
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.4
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.5
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.6
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ Ex 10.7
• Chapter 10 ବୀଜଗଣିତ ସହିତ ପରିଚିତ InText Questions

Class 6 Math Odia Medium Question Answer Chapter 11 ପରିମିତି

• Chapter 11 ପରିମିତି Ex 11.1
• Chapter 11 ପରିମିତି Ex 11.2
• Chapter 11 ପରିମିତି Ex 11.3
• Chapter 11 ପରିମିତି InText Questions

Chapter 12 ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ସଂରଚନା

• Chapter 12 ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ସଂରଚନା Ex 12.1
• Chapter 12 ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ଓ ସଂରଚନା InText Questions

6th Class Math Question Answer Odia Medium Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ

• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.1
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.2
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.3
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.4
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.5
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 13.6
• Chapter 13 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ InText Questions

BSE Odisha 6th Class Text Book Solutions

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 Political Science Solutions Unit 3 Democratic Process in India-II Objective Questions and Answers.

CHSE Odisha 12th Class Political Science Unit 3 Democratic Process In India-II Objective Questions

Multiple Choice Questions With Answers

Question 1.
The worse form of Regionalism is:
(a) State autonomy
(b) Secessionism
(c) Linguistic Regionalism
(d) Sons of the soil policy
Answer:
(b) Secessionism

Question 2.
Regionalism in its negative form means:
(a) Love of ones culture
(b) Love of Ones area
(c) Living in a region
(d) Giving primacy to local interests over national interests.
Answer:
(d) Giving primacy to local interests over national interests.

Question 3.
Regionalism can be checked by:
(a) Promotion of National Integration
(b) Spread of education.
(c) Rapid economic development
(d) All the above.
Answer:
(d) All the above.

Question 4.
Some Regionalism is:
(a) Evil
(b) National
(c) Unnatural
(d) Anti-national
Answer:
(b) National

Question 5.
Casteism adversely affects:
(a) Government-making
(b) Status group
(c) Social group
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 6.
Caste is a:
(a) Association
(b) Social group
(c) Kinship group
(d) Status group
Answer:
(c) Kinship group

Question 7.
Casteism can be checked by:
(a) Family
(b) legal Ban
(c) Religion
(d) Secularism and Education
Answer:
(d) Secularism and Education

Question 8.
Caste was described by» Jay Prakash Narayan as:
(a) Factor of politics
(b) Most major political party
(c) Source of Unity.
(d) Social symbol.
Answer:
(b) Most major political party

Question 9.
Communalism is:
(a) Inhuman conduct
(b) Social evil
(c) Mental disease
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 10.
Casteism is a:
(a) Social Evil
(b) Natural
(c) Moral Code
(d) Necessary Evil
Answer:
(a) Social Evil

Question 11.
Communalism can be checked by:
(a) Military
(b) Police
(c) Government
(d) People
Answer:
(d) People

Question 12.
Communalism is the product of:
(a) Narrow and irrational outlook
(b) Politics
(c) History
(d) Social relations
Answer:
(a) Narrow and irrational outlook

Question 13.
What encourages communalism in society?
(a) Communal politics
(b) Communal thinking
(c) Communalization of history
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 14.
Communalism constitutes the biggest challenge to:
(a) Economy
(b) Public health
(c) National Unity and Integration
(d) Religious freedom
Answer:
(c) National Unity and Integration

Question 15.
What is weapon used by terrorism for facing the people to obey its command?
(a) Suppression and Dominance
(b) Militancy
(c) Terror
(d) Organized power
Answer:
(c) Terror

Question 16.
What is the basic means which the terrorists use for securing their narrow selfish goals?
(a) Violence
(b) Killings
(c) Force
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 17.
Terrorism can be tackled by which means:
(a) International law
(b) Collective global action
(c) State Terrorism
(d) Promotion of strong National Integration.
Answer:
(d) Promotion of strong National Integration.

Question 18.
Terrorism is:
(a) Anti-Liberal
(b) Anti-Democratic
(c) Anti-Human
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 19.
National Integration can be strengthened by which means?
(a) Efforts of the civil society
(b) Faith in Multi-culturism and secularism
(c) Value based education
(d) All the above
Answer:
(d) All the above

Question 20.
National Integration can be achieved by dependence upon which means?
(a) Social reforms
(b) Conscious collective efforts of the People
(c) Constitutional Directives
(d) State laws
Answer:
(b) Conscious collective efforts of the People

Fill in the Blanks with Appropriate Words

1. Subjects that were placed on the Union List were ______, _______ and __________.
Answer: taxes, defence, and foreign affairs.

2. Subjects on the Concurrent List were ______ and ______.
Answer: forest and agriculture.

3. Economic planning by which both the state and the private sector played a role in development was called a _________ model.
Answer: mixed-economy

4. The death of _______ sparked off such violent protests that the government was forced to give in to the demand for the linguistic state of Andhra.
Answer: Potti Sriramulu

True or False

1. At independence, the majority of Indians lived in villages.
Answer:
True

2. The Constituent Assembly was made up of members of the Congress party.
Answer:
False

3. In the first national election, only men were allowed to vote.
Answer:
False

4. The Second Five Year Plan focussed on the development of heavy industry.
Answer:
True

Very Short Answer Type Questions

Question 1.
Name the leader who played a historic role in negotiating with the rulers of princely states to join the Indian Union.
Answer:
Sardar Vallabhbhai Patel.

Question 2.
What is meant by Two Nation Theory?
Answer:
Two Nation Theory was propounded by Muhammad Ali Jinnah to create separate state for Muslims.

Question 3.
Mention the main recommendation of the State Reorganisation Commission of 1953.
Answer:
The main recommendation of the State Reorganisation Commission was to organise states on language basis and the boundaries of states could also reflect the linguistic aspects.

Question 4.
Which two languages were spoken in Bombay state before it was divided in 1960?
Answer:
Gujarati and Marathi

Question 5.
Name any four princely states that resisted their merger with the Indian Union?
Answer:
Junagadh, Hyderabad, Kashmir and Manipur.

Question 6.
How many princely states consisted at the time of independence of India?
Answer:
565 princely states.

Question 7.
What was meant by princely states?
Answer:
Princely states were ruled by princes who employed some form of control over their internal affairs under the supremacy of the British.

Question 8.
What was the basis of the report of States Reorganisation Commission?
Answer:
States Reorganisation Commission Report was based on the distribution of boundaries of states on language basis to reflect linguistic aspects.

Question 9.
Why were the states reorganised on linguistic basis in India in 1956?
Answer:
States were reorganised on linguistic basis in India in 1956 to maintain unity and integrity of the nation to avoid violence and conflicts among the people.

Question 10.
Whose speech was known as ‘tryst with destiny’?
Answer:
‘Tryst with destiny’ speech was delivered by the first Prime Minister of independent India Pt. Jawahar Lai Nehru while addressing special session of constituent Assembly as the midnight of 14-15 August 1947.

Question 11.
Name the states which decided to remain independent in place of joining India.
Answer:
Travancore, Junagadh, Hyderabad and Bhopal decided to remain independent.

Question 12.
In which Congress Session proposal for linguistic principles of reorganisation was accepted?
Answer:
Nagpur Congress Session of 1920.

Question 13.
Name the movement which demanded the separate province for Andhra region.
Answer:
The Vishal Andhra movement demanded that Telugu speaking areas should be separated from Madras Province of which they were a part and be made into a separate Andhra Province.

Question 14.
Why did Amritsar and Kolkata become communal zones?
Answer:
Amritsar and Kolkata became communal zones because Muslims did not wish to move into area of Hindus and Sikhs majority and on the other hand Hindus and Sikhs also wanted to stay away from the areas of Muslim predominance.

Question 15.
Define Globalisation.
Answer:
Globalisation refers to integration of an economy with the other country based on interdependence.

Question 16.
What is WSF?
Answer:
WSF is the World Social Forum, a global platform to bring together a wide coalition of human rights activists, environmentalists and women activists.

Question 17.
Identify any two consequences of the partition of India in 1947.
Answer:
1. Communal Riots took place as the people of one community were killed and maimed by the people of other community in the name of religion.
2. People went through immense sufferings as they were forced to abandon their homes and to secure temporary shelter in the refugee camps. Thousands of women were abducted on both sides of border.

Question 18.
Mention any two challenges that India faced just after independence.
Answer:
(i) Challenge to shape a nation
(ii) Challenges to establish democracy. Or
(iii) Challenge to ensure the development and well being of the entire society.

Question 19.
Name the original states from which the following states were carved out.
(a) Meghalaya (b) Gujarat
Answer:
(a) Assam (1972) (b) Bombay (1960)

Question 20.
Explain the role played by Sardar Patel in the integration of princely states into the Indian Union.
Answer:
Sardar Patel negotiated with the rulers of princely states and diplomatically merged most of them into the Indian Union i.e. there were 26 small states in today’s Orissa and 14 big states and 119 small states in today’s Gujarat.

Question 21.
Which state got divided on bilingual basis?
Answer:
Bombay got divided on bilingual basis consisting of Gujarat and Marathi speaking people. After popular agitation, the states of Maharashtra and Gujarat were created in 1960.

Question 22.
Name the leader who advocated separate state of Andhra Pradesh by observing fast unto death and participation in Salt Satyagraha.
Answer:
The leader Potti Sriramulu of Madras resigned from government job to participate in Salt Satyagraha and advocated equality in the society and demanded entry of dalits in temples of Madras as well as observed fast unto death since 19 October 1952 to create separate state of Andhra Pradesh

Question 23.
What was government’s approach towards the integration of princely states was based on three considerations?
Answer:
1. Most of the princely states willingly wanted to join Indian Union.
2. The government wanted to accommo-‘date plurality by adopting flexible approach
in dealing with the demand of the region.
3. The central government was so much concerned towards integration and
consolidation of territorial boundaries of Indian nation.

Questions 24.
Which interests were hidden behind the conflicts between Hindus and Muslims at the time of independence?
Answer:
Hindu and Muslim communities bear some political interests at the time of independence:
1. Muslim League demanded a separate nation for Muslims to protect the interests of Muslims only.
2. There were some Hindu organisations also which made efforts to look after the interests of Hindus only to make India a‘Hindu Nation’.

Question 25.
“India got independence under very difficult circumstances rather than any other country”. Justify thfe statement.
Answer:
India got independence in 1947 under very difficult circumstances:
1. Freedom came with the partition of the country.
2. The year 1947 became the year of unprecedented violence and trauma.
3. Still our leader faced all these challenges in an appreciable manner by accommodating regional diversities also.

Passage Based Questions With Answers

Passage 1.
Read the passage given below carefully and answer the following questions:
The interim government took a firm stance against the possible division of India into smaller principalities of different sizes: The Muslim League opposed the Indian National Congress and took the view that the States should be free to adopt any course they liked. Sardar Patel, India’s Deputy Prime Minister and the Home Minister during the crucial period, immediately after Independence, played a historic role in negotiating with the rulers of Princely States in bringing most of them into the Indian Union.

Question 1.
Which government has been referred to as the interim government?
Answer:
The Indian National Congress has been referred to as the interim government.

Question 2.
Why did the Muslim League oppose the Indian National Congress?
Answer:
The Muslim League opposed the Indian National Congress because it was of the view that the states should be free to adopt any course they liked.

Question 3.
What makes the role of Sardar Patel a historic one? Explain.
Answer:
Sardar Patel was India’s Deputy Prime Minister and the Home Minister during the
crucial period immediately following Independence. He negotiated with the rulers of princely states firmly but diplomatically and brought most of them into the Indian Union.

Passage 2.
Read the passage given below carefully and answer the questions:
We should begin to work in that spirit and in course of time all these angularities of the majority and minority communities, the Hindu community and the Muslim community- because even as regards Muslims you have Pathans, Punjabis, Shias, Sunnis and so on and among the Hindus you have Brahmins, Vaishnavas, Khatris, also Bengalees, Madrasis, and so on-will vanish. You are free; you are free to go to your temples, you are free to go to your mosques or to any other place of worship in this State of Pakistan. You may belong to any religion or caste or creed-that has nothing to do with the business of the State. — Mohammad Ali Jinnah.

Question 1.
Do you think that Jinnah’s statement contradicts the theory which was the basis of creation of Pakistan? Justify your answer.
Answer:
Jinhah’s statement does not con-tradict the ‘Two Nations’ Theory’ as he aimed at the creation of separate state for Muslims without any interference in other communities like Pathans, Punjabis, Shias and Sunnis.

Question 2.
What is the essence of Jinnah’s statement in this passage?
Answer:
The essence of Jinnah’s statement in this passage is his secular outlook regarding the protection and promotion of every community by giving freedom to practices one’s own beliefs (religiously).

Question 3.
To what extent did Pakistan live up to Jinnah’s expectations in this passage?
Answer:
Pakistan did not live up to Jinnah’s expectations because Pakistan became an orthodox Muslim country that did not respect the interests of other communities after independence.

Passage 3.
Read the passage given below carefully and answer the questions:
We have a Muslim minority who are so large in numbers that they cannot, even if they want, go anywhere else. That is a basic fact about which there can be no argument.. Whatever the provocation from Pakistan and whatever the indignities and horrors inflicted on non-Muslims there, we have got to deal with this minority in a civilized manner. We must give them security and the rights of citizens in a democratic state. If we fail to do so, we shall have a festering sore which will eventually poison the whole body politic and probably destroy it. —Jawaharlal Nehru.

Question 1.
Why did Jawaharlal Nehru want to deal with the Muslim minority in a civilized way?
Answer:
Because India adopted democracy which commits equal rights and opportunities to each and every human being in a place of dividing them.

Question 2.
Why this minority should be given security and rights on the same footing as 20 all others in a democratic system?
Answer:
It was argued by Jawaharlal Nehru not only for ethical and sentimental reasons but prudential reasons also to realize long-cherished goals and principles such as socialism, equality, and fraternity.

Question 3.
If this minority was not provided security and rights what kind of scenario is envisaged?
Answer:
If this minority was not provided security and rights it may affect:

• Basic nature of the democratic system.
• It is against the secular nature of India.
• It may affect India’s foreign policy also.
• It may threaten other minorities also.
• Most important it may lead to the disintegration of the nation.