Go through BSE Odisha Class 6 Science Notes Odia Medium and Class 6 Science Chapter 7 Notes Odia Medium ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଏହାର ମାପ to understand important concepts and topics more clearly.
6th Class Science Chapter 7 Notes Odia Medium
BSE Odisha Class 6 Science Chapter 7 Notes Odia Medium
ବିଷୟଭିଭିକ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ :
- ଭୁଲ ମାପିବା ଅପେକ୍ଷା ଆଦୌ ନ ମାପିବାଟା ଭଲ । – (ଆନ୍ନା ମଣି)
- ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବଳ ଛୁଇଁ ତାକୁ ଜ୍ଵର ହେଇଛି ବୋଲି ଆମେ କହିପାରିବା କି ?
ଉ. ଦେହ ବା କପାଳକୁ ଛୁଇଁ ଜ୍ଵର ମାପ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏକ ଥର୍ମୋମିଟର ସାହାଯ୍ୟରେ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପ କଲେ ଜ୍ଵର ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ସଠିକ୍ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ ।
ଗରମ ଓ ଥଣ୍ଡା :
କିଛି ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ତୁଳନାରେ ଗରମ ଲାଗିଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ଖରାଦିନରେ ନଳର ପାଣି, ମାଠିଆ ପାଣି କିମ୍ବା ଫ୍ରିଜ୍ ପାଣି ଅପେକ୍ଷା ଅଧ୍ବକ ଗରମ ଲାଗିଥାଏ ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଆମକୁ ଅଧ୍ଵ ଗରମ ଲାଗିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଶୀତଦିନେ ଅଧ୍ଵ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ । ଚାହାରେ ହାତ ବୁଡ଼ାଇଲେ ଗରମ ଲାଗିଥାଏ ଓ ବରଫକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ଥଣ୍ଡା ଲାଗିଥାଏ ।
ଆମେ ସବୁବେଳେ ପଦାର୍ଥକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାଦ୍ଵାରା ପଦାର୍ଥଟି ଥଣ୍ଡା କି ଗରମ ତାହା ଜାଣିପାରିବା ନାହିଁ ।
![]()
କାର୍ଯ୍ୟ-୧ : ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା
ପରୀକ୍ଷଣ :
- ତିନୋଟି ବଡ଼ ପାତ୍ର ନିଆଯାଉ ଏବଂ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ‘A’, ‘B’ ଏବଂ ‘C’ ନାମ ଦିଆଯାଉ ।
- ପାତ୍ର ‘A’ରେ ଉଷୁମ ପାଣି, ‘B’ରେ ଟ୍ୟାପ୍ ପାଣି ଏବଂ ‘C’ରେ ବରଫ ମିଶ୍ର। ଥଣ୍ଡା ପାଣି ଢଳାଯାଉ ।

- ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଉ – ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଏବଂ ପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ।
- ପ୍ରଥମତଃ, ତୁମ ଡାହାଣ ହାତକୁ ‘A’ରେ ଏବଂ ବାମ ହାତକୁ ‘C’ରେ ବୁଡ଼ାଇ 1-2 ମିନିଟ୍ ରଖିଲେ ଡାହାଣ ହାତ ଗରମ ଲାଗିବ ଓ ବାମହାତ ଥଣ୍ଡା ଲାଗିବ ।
- ପାତ୍ର ‘A’ ଏବଂ ‘C’ ରୁ ତୁମ ହାତ ବାହାର କରି, ‘B’ ରେ ଉଭୟ ହାତକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ରଖୁବା ।
- ତୁମ ଅନୁମାନ ଲେଖ ।
- ପାତ୍ର ‘B’ରେ ବୁଡ଼ାଇବା ପରେ ମୋର ଡାହାଣ ହାତ ଥଣ୍ଡା ଲାଗିବ ।
- ପାତ୍ର ‘B’ ରେ ବୁଡ଼ାଇବା ପରେ ବାମ ହାତ ଗରମ ଲାଗିବ ।
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ :
ଡାହାଣ ହାତ ପାତ୍ର ‘B’ ରେ ଥିବା ପାଣିକୁ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭବ କରୁଥିବାବେଳେ ବାମ ହାତ ସେହି ପାଣିକୁ ଗରମ ଅନୁଭବ କିରବ ।
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ :
ବସ୍ତୁ ଗରମ ନା ଥଣ୍ଡା ତାହା ଠିକ୍ ଭାବରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ବସ୍ତକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଜାଣିପାରିବା ନାହିଁ ।
ତାପମାତ୍ରା :
ବସ୍ତ ଗରମ ବା ଥଣ୍ଡା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ମାପ ହେଉଛି ଏହାର ତାପମାତ୍ରା । ଥଣ୍ଡା ବସ୍ତ ତୁଳନାରେ ଗରମ ବସ୍ତର ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥାଏ । ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆମକୁ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ ତୁଳନାରେ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁଟି କେତେ ଗରମ ତାହା ଜଣାଇଥାଏ ।
![]()
ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଥର୍ମୋମିଟର କୁହାଯାଏ ।
ଥର୍ମୋମିଟର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଯଥା- (କ) ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର, (ଖ) ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର
(କ) ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର : ମାନବ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ଏହି ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
(ଖ) ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର : ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟର କୁହାଯାଏ ।
ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା :
ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟରର ବ୍ୟବହାର :
ଡିଜିଟାଲ କ୍ଲିନିକାଲ ଥର୍ମୋମିଟର ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରାକୁ ସଂଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଏକ ବ୍ୟାଟେରୀ ରହିଥାଏ । ଏହି ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖୁଲେ ଏହା ତାପମାତ୍ରା ମାପିଥାଏ ।

ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟରରେ ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ସେଲସିୟସ ସ୍କେଲ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ସ୍କେଲରେ, ତାପମାତ୍ରାର ଏକକ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ଅଟେ । ଏହାକୁ C ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏହି ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖିଲେ ଏହା ତାପମାତ୍ରା ମାପିଥାଏ ।
ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ପାରଦ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପାରଦ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଥର୍ମୋମିଟର ଦୁର୍ଘଟଣାବଶତଃ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ, ପାରଦକୁ ନିଷ୍କାସନ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ ।

ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟର ସେପରି କୌଣସି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟିକରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ନମ୍ବରଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼ିବା ମଧ୍ୟ ସହଜ ଅଟେ । ତେଣୁ ପାରଦ ଥର୍ମୋମିଟର ବଦଳରେ ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏକ ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟରରେ ତାପମାତ୍ରା ସେନ୍ସର ସାହାଯ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
କୋଭିଚ୍-19 ମହାମାରୀ ସମୟରେ କିଛି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଦୂରରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ତାପମାତ୍ରାର ମାପ କରିପାରୁଥିଲା । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣ-ସଂସ୍ପର୍ଶ ବା ଇନଫ୍ରାରେଡ଼୍ ଥର୍ମୋମିଟର କୁହାଯାଏ । ଏପରି ଥର୍ମୋମିଟର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନକରି ତାପମାତ୍ରା ମାପିପାରେ ଏବଂ ଏହାଦ୍ଵାରା ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାର ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ।
![]()
କାର୍ଯ୍ୟ-୨ : ତାପମାତ୍ରା କିପରି ମାପିବା ?
- ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ଏକ ଡିଜିଟାଲ ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ତାହା ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଗଲା ।
- ସାବୁନ ଓ ପାଣିରେ ହାତ ଓ ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ସଫା କର ।
- ବଟନଟିକୁ ଦବାଇ ଥର୍ମୋମିଟର ପୁନଃ ସେଟ୍ କର ।
- ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ଜିଭ ତଳେ ରଖ ଏବଂ ପାଟି ବନ୍ଦ କର ।
- ଥର୍ମୋମିଟର ଏକ ବିପିଂ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା କିମ୍ବା ଆଲୋକ ଚମକାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର ।
- ଏହାକୁ ପାଟିରୁ ବାହାର କରି ଦେଖିଲେ ସେଥୁରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ତାପମାତ୍ରା ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ । ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ସାବୁନ ଓ ପାଣିରେ ସଫା କରି ପୋଛି ରଖ ।
ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ ସତର୍କତା :
- ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର ନିୟମାବଳୀ ପଢ଼ିବାପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ।
- ଥର୍ମୋମିଟରର ଅଗ୍ରଭାଗ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ସାବୁନ ଏବଂ ପାଣିରେ ଧୋଇଦିଅ ।
- ଧୋଇବା ସମୟରେ ଡିସ୍ ଭଳି ଡିଜିଟାଲ ଅଂଶକୁ ପାଣି ଯେପରି ନ ଲାଗିବ ସେଥିପାଇଁ ଯବାନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
- ଥର୍ମୋମିଟର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଧର ନାହିଁ ।
ସାଧାରଣତଃ ବୟସ୍କଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଥାଏ କି ?
ଉ. ହଁ, ସାଧାରଣତଃ ବୟସ୍କଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଛୋଟପିଲାଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଥାଏ ।
ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଯୁବକମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା କମ୍ ଥାଏ କି ?
ଉ. ହଁ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଯୁବକମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସୋମନଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା କମ୍ ଥାଏ ।
![]()
ମୁଁ ମୋର ଏକ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ଦେଖାଉଥିବା ଏକ ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାର ଦେଖୁଛି । ଏହା ଏକ ସୁସ୍ଥ ମାନବ ଶରୀରର ସ୍ଵାଭାବିକ ତାପମାତ୍ରା 98.6 ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଏ । ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟର କାରଣ କ’ଣ ?
ଉ. ସେଲସିୟସ୍ ସ୍କେଲ ଓ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ସ୍କେଲରେ ଶରୀରର ସ୍ଵାଭାବିକ ତାପମାତ୍ରା ଭିନ୍ନ ଦର୍ଶାଇଥାଏ କାରଣ ଏ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ସ୍କେଲ ଓ ଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ବିକଶିତ ହୋଇଅଛି । ପୁନଶ୍ଚ ଏହି ଦୁଇଟି ସ୍କେଲର ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ସୁସ୍ଥ ମଣିଷ ଶରୀରର ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରା 37 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ । କିଛି ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ତାପମାତ୍ରା ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ହୋଇଥାଏ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ତାପମାତ୍ରା 37 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ହୋଇ ନପାରେ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଆମ ଶରୀରର ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରା ବୋଲି କହିଥାଉ । ଏହା ଅଧିକାଂଶ ସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ଶରୀରର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ଅଟେ । ତେଣୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସ୍ଵାଭାବିକ ତାପମାତ୍ରା 37 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ । ଶରୀରର ତାପମୀତ୍ରା ବୟସ, ଦିନର ସମୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରକାରଭେଦ ଭଳି ଅନେକ କାରଣଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।
ମଣିଷର ତାପମାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ 35 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ କମ୍ କିମ୍ବା 42 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ନ ଥାଏ ।
ଛୋଟ ପିଲା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ ଥର୍ମୋମିଟରକୁ କାଖତଳେ ମଧ୍ଯ ରଖାଯାଇପାରିବ । ଏହି ଉପାୟରେ ମାପ କରାଯାଇଥିବା ତାପମାତ୍ରା ଶରୀରର ପ୍ରକୃତ ତାପମାତ୍ରାଠାରୁ ପ୍ରାୟ 0.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ I ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ କମ୍ ଅଟେ ।
ତାପମାତ୍ରାର ଆଉ ଏକ ସ୍କେଲ ଅଛି ଯାହାକୁ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ସ୍କେଲ କୁହାଯାଏ । ଏହି ସ୍କେଲରେ, ତାପମାତ୍ରାର ଏକକ ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାକୁ “F ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ । 37 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ତାପମାତ୍ରା ଫାରେନହାଇଟ୍ ସ୍କେଲରେ 98.6 ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ ସହିତ ସମାନ । ଅଧିକାଂଶ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ସ୍କେଲ ଆଉ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉ ନାହିଁ । ବୈଜ୍ଞାନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ତାପମାତ୍ରାର ଆଉ ଏକ ସ୍କେଲ୍ ଅଛି ଯାହାକୁ କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲ କୁହାଯାଏ । ଏହି ସ୍କେଲରେ, ତାପମାତ୍ରାର ଏକକ କେଲଭିନ୍ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାକୁ K ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ ।
ତାପମାତ୍ରାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନକ ଏକକ (S.I. Unit) ହେଉଛି କେଲଭିନ୍ ।
ଏହି ସ୍କେଲ୍, ସେଲସିୟସ, ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ଏବଂ କେଲଭିନ ସ୍କେଲ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
ସରଳ ସୂତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ସହଜରେ ତାପମାତ୍ରାକୁ ସେଲସିୟସ୍ ସ୍କେଲରୁ କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲରେ ପରିଣତ କରିପାରିବା : କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲରେ ତାପମାତ୍ରା = (ସେଲସିୟସ ସ୍କେଲର ତାପମାତ୍ରା + 273.15)
![]()
ତାପମାତ୍ରା ସ୍କେଲର ନାମ :
ସେଲସିୟସ ସ୍କେଲ, ଫାରେନ୍ହାଇଟ ସ୍କୁଲ ଏବଂ କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲ – ଏକ ବଡ଼ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ଏବଂ ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ୟୁନିଟ୍ ପାଇଁ ଡିଗ୍ରୀ ଶବ୍ଦ ଇଂରାଜୀର ଏକ ଛୋଟ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ସେଲସିୟସ ଏବଂ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ଇଂରାଜୀର ବଡ଼ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ୟୁନିଟ କେଲଭିନ୍ ଇଂରାଜୀର ଛୋଟ ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।
ସମସ୍ତ ୟୁନିଟର ପ୍ରତୀକ (C, °F, K) ହେଉଛି ଇଂରାଜୀର ବଡ଼ ଅକ୍ଷର । ଏକ ବାକ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇ ନଥିଲେ ପ୍ରତୀକ ପରେ ବିନ୍ଦୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ତାପମାତ୍ରା ଲେଖୁବା ସମୟରେ, ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଏକକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ଥାନର ବ୍ୟବଧାନ ଥାଏ । କେନ୍ଭିନ (K)ରେ ଡିଗ୍ରୀ ଚିହ୍ନ ଲେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
ଥର୍ମୋମିଟର ତିଆରି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ଵର କିପରି ମପା ହେଉଥୁଲା ?
ଊ. ଜ୍ୱର ବ୍ୟକ୍ତିର ନାଡ଼ିର ସ୍ପନ୍ଦନ ହାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଭାରତରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରିବାର ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ତେବେ ଜ୍ଵର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ନାଡ଼ିର ସ୍ପନ୍ଦନ ହାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ତେଣୁ କେବଳ ନାଡ଼ି ସ୍ପନ୍ଦନ ହାର ଜ୍ଵରର ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ସୂଚକ ନୁହେଁ ।
ଫୁଟୁଥିବା ପାଣି କିମ୍ବା ବରଫର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବାପାଇଁ ଜ୍ଵର ମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରି ପାରିବା କି ?
ଊ. ନା, ଫୁଟୁଥିବା ପାଣି ଏବଂ ବରଫର ତାପମାତ୍ରା ଜ୍ୱରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର ମପାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ଏହା ଥର୍ମୋମିଟର ପରିସର ବାହାରେ ଥାଏ ।
ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର ପରିସର ବାହାରେ ଆମେ କିପରି ତାପମାତ୍ରା ମାପିପାରିବା ?
ଉ. ଜ୍ୱରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର ପରିସର ବାହାରେ ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।
ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର :
ଫୁଟୁଥିବା ପାଣି କିମ୍ବା ବରଫର ତାପମାତ୍ରା ଜ୍ୱରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟରରେ ମପାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ଏହା ଥର୍ମୋମିଟର ପରିସରର ବାହାରେ ଥାଏ । ତେଣୁ ଏଥିପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
ବିଜ୍ଞାନାଗାଁର ଥର୍ମୋମିଟର ହେଉଛି ଏକ ଲମ୍ବା, ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ କାଚନଳୀ ଯାହା ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରୁ ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ । ନଳୀର ଗୋଟିଏ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ବଲ୍ବ ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ । ବିଲ୍ବ ବାହାରେ, ନଳୀରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵମ୍ଭ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳେ । ନଳୀରେ ଏକ ସେଲସିୟସ୍ ସ୍କେଲ୍ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି । ତାପମାତ୍ରାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ତରଳ ସ୍ତମ୍ଭ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ହୋଇଥାଏ । ତରଳ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପର ସ୍ତର ଯେଉଁ ତାପମାତ୍ରାରେ ସ୍ଥିର ହୋଇଥାଏ ତାହାହିଁ ତାପମାତ୍ରାର ପାଠ୍ୟଙ୍କ ।
ସାବଧାନତା :
ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରିବା ସମୟରେ ନିଆଯାଉଥିବା ସତର୍କତା :
ସାବଧାନତାର ସହ ବ୍ୟବହାର କର । ଯଦି ଏହା କୌଣସି କଠିନ ବସ୍ତୁରେ ଆଘାତ କରେ, ତେବେ ଏହା ଭାଙ୍ଗିଯାଇପାରେ ।
ଏହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ବଲ୍ବକୁ ଛୁଅଁ ନାହିଁ ।
ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟରରେ ବ୍ୟବହୃତ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ସାଧାରଣତଃ ଆଲକୋହଲ (ସହଜରେ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ଏହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର) କିମ୍ବା ପାରଦ ଅଟେ ।
![]()
କାର୍ଯ୍ୟ-୩ : ଆସ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବା
- ଆସ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ତାପମାତ୍ରା ପରିସର ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ।
- ଏକ ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ନିଅ ଏବଂ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ନିରୀକ୍ଷଣ କର ।
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖ :
ଏହା ସର୍ବନିମ୍ନ କେତେ ତାପମାତ୍ରା ମାପିପାରିବ ?
ଊ. -10° C
ଏହା ସର୍ବାଧିକ କେତେ ତାପମାତ୍ରା ମାପିପାରିବ ?
ଉ. 110° C
ତେଣୁ ଏହି ଥର୍ମୋମିଟରର ପରିସର ହେଉଛି –10°C ରୁ 110°C ।
ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟରର ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଗାର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ଯରେ ତାପମାତ୍ରା ବ୍ୟବଧାନ ହେଉଛି 10°C । ଏହି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଗାର ମଧ୍ୟରେ 10 ଟି ଛୋଟ ଘର ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛୋଟ ଭାଗ 1°C କୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ ତେଣୁ ଥର୍ମୋମିଟରରେ ମପାଯାଇ ପାରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପାଠ୍ୟଙ୍କ ହେଉଛି 1°C ।
କାର୍ଯ୍ୟ-୪ : ଆସ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରି ହିସାବ କରିବା
ଆସ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟରରେ ମପାଯାଇପାରୁଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ।
ଏକ ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ନେଇ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଉ ।
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଲେଖ :
ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଗାର ଚିହ୍ନ ମଧ୍ଯରେ ତାପମାତ୍ରା ବ୍ୟବଧାନ କେତେ ସୂଚିତ ହୋଇଛି ?
ଊ. 10° C
ଏହି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଗାର ମଧ୍ୟରେ କେତୋଟି ଛୋଟ ଗାର ଅଛି ?
ଊ. 10 ଟି
ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଭାଗ କେତେ ତାପମାତ୍ରା ସୂଚିତ କରେ ?
ଊ. 1°C
ତେଣୁ ଥର୍ମୋମିଟରରେ ମପାଯାଇପାରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପାଠ୍ୟଙ୍କ ହେଉଛି :
ଊ. 1°C
![]()
ଅତି ନିକଟରୁ ଏକ ଥର୍ମୋମିଟରର ଏକ ଅଂଶ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଥର୍ମୋମିଟର ପାଇଁ ୦°C ରୁ 10 C କିମ୍ବା 10 C ରୁ 20°C ମଧ୍ୟରେ ସୂଚିତ ତାପମାତ୍ରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି 10 C ଏବଂ ଏହି ଚିହ୍ନଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ 10ଟି ଭାଗ ରହିଛି । ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଭାଗ 10° C/10 = 1°C କୁ ସୂଚାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଥର୍ମୋମି ଟର ରେ ମପାଯାଇପାରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପାଠ୍ୟଙ୍କ ହେଉଛି 1°C ।

ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରି ତାପମାତ୍ରା ମାପିବାର ଉପଯୁକ୍ତ ଉପାୟ :
- ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇଲେ ଏହାର ବଲ୍ବ ତଳ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ କିମ୍ବା ପାତ୍ରର ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
- ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ଲମ୍ବଭାବରେ ସିଧା ରଖୁବା ଉଚିତ । ଏହାକୁ ବଙ୍କାଇବା / ତେରଛା ରଖୁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
- ଥର୍ମୋମିଟର ପାଣିରେ ଥିବା ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରାର ପାଠ୍ୟଙ୍କ ନେବା ଜରୁରୀ ।
- ଥର୍ମୋମିଟରର ପାସ୍ୟାଙ୍କ ନେବା ସମୟରେ ଆମ ଆଖୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ସ୍ତମ୍ଭର ସ୍ତର ସହିତ ଏକ ସରଳରେଖାର ରହିବା ଉଚିତ ।

- ଏକ ପାତ୍ରରେ ଉଷୁମ ପାଣି ନିଆଯାଉ ।
- ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇ ଦିଅ ଯେପରିକି ଅଗ୍ରଭାଗ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିରହିବ
- ଥର୍ମୋମିଟରରେ ତରଳ ସ୍ତମ୍ଭର ବୃଦ୍ଧିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଉ ।
- ସ୍ତମ୍ଭ ସ୍ଥିର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର ଏବଂ ତାପମାତ୍ରାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଉ (ଅଧୁକ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର ନାହିଁ, ନଚେତ୍ ପାଣି ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯିବ) ।
- ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ପାଣିରୁ ବାହାର କରିବା ମାତ୍ରେ ତରଳ ସ୍ତମ୍ଭର ସ୍ତର ଖସିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ , ଅର୍ଥାତ୍ ଥର୍ମୋମିଟର ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇଥିବା ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରାର ପାଠ୍ୟଙ୍କ ନେବା ନିହାତି ଜରୁରୀ ।
କାର୍ଯ୍ୟ–୬ : ଆସ ସ ତୁଳନା କରିବା
- ଫୁଟୁଥୁବା ପାଣିର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ରାଧାର ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷକ ପରୀକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।
- ରାଧା ଓ ତାଙ୍କ ସହପାଠୀମାନେ ନେଇଥିବା ଫୁଟୁଥିବା ପାଣିର ତାପମାତ୍ରା ସାରଣୀରେ ଦିଆଯାଇଛି ।
![]()
ସାରଣୀ – ୨ : ଫୁଟୁଥିବା ପାଣିର ତାପମାତ୍ରା
| ନାମ | ଫୁଟୁଥିବା ଜଳର ତାପମାତ୍ରା °C |
| ରାଧା | 97.8 |
| ନବୀନ | 98.0 |
| ସୂର୍ଯ୍ୟ | 97.9 |
| ବିଜୟ | 98.0 |
| ଶର୍ମିଳା | 98.1 |
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା :
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିଦିନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଶୀତ ଋତୁରେ ଏହି ତାପମାତ୍ରା କମ୍ ରହିଥାଏ ।

ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ଅନେକ କୌଶଳ ରହିଛି । ପାଣିପାଗର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚକ ହେଉଛି ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଏହାଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ପାଣିପାଗ, ପାଣିପାଗ କେନ୍ଦ୍ରରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ । ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂଚକରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
![]()
କାର୍ଯ୍ୟ–୭ : ଆସ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା
- କ୍ରମାଗତ 10 ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନପାଇଁ ପାଣିପାଗ ରିପୋର୍ଟ ପଢ଼ା କିମ୍ବା ଶୁଣ ।
- ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ତାପମାତ୍ରା ଲିପିବଦ୍ଧ କର ।
ସାରଣୀ ୩ : ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା
| କ୍ର.ସଂ. | ତାରିଖ | ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା | ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା |
| 1. | 11.01.2025 | 30°C | 15°C |
| 2. | 12.01.2025 | 29°C | 13°C |
| 3. | 13.01.2025 | 29.5°C | 15°C |
| 4. | 14.01.2025 | 30°C | 14°C |
| 5. | 15.01.2025 | 28.5°C | 13°C |
| 6. | 16.01.2025 | 29.5°C | 15°C |
| 7. | 17.01.2025 | 30.5°C | 14.5°C |
| 8. | 18.01.2025 | 28.5°C | 13°C |
| 9. | 19.01.2025 | 29°C | 15°C |
| 10. | 20.01.2025 | 28°C | 14°C |
ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଜାଣିବା : ଆନ୍ତାମଣି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ, ଯିଏକି ‘ଭାରତର ପାଣିପାଗ ମହିଳା’’ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ସେ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ପାଣିପାଗ ମାପ ଯନ୍ତ୍ରର ଆବିଷ୍କାର ଓ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଏଭଳି ଉପକରଣ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଭାରତର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ସେ ଭାରତରେ ପବନ ଏବଂ ସୌର ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାରର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ଯ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାରତକୁ ନବୀକରଣ ଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ଵର ଅନ୍ୟତମ ଅଗ୍ରଣୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ସେହିପରି ଆମ ଓଡ଼ିଆ ପାଣିପାଗ ବୈଜ୍ଞାନିକ ‘ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମହାପାତ୍ର’’ ମଧ୍ୟ ପାଣିପାଗ ଓ ବାସ୍ୟାର ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଦେଇ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି ।

![]()
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ପ୍ରମୁଖ ଶବ୍ଦ
୧. ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ତାପମାତ୍ରା
୨. ବିଶ୍ଳେଷଣ
୩. ସେଲସିୟସ ସ୍କୁଲ
୪. ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
୫. ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର
୬. ଅନୁସନ୍ଧାନ
୭. ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍
୮. ମାପିବା
୯. ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ୍
୧୦. ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ
୧୧. ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ସ୍କେଲ
୧୨. ସାବଧାନତା
୧୩. କେଲଭିନ୍
୧୪. ପୂର୍ବାନୁମାନ
୧୫. କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲ
୧୬. ବିଜ୍ଞାନାଗାର ଥର୍ମୋମିଟର
୧୭, ତାପମାତ୍ରା
୧୮. ତାପମାତ୍ରାରେ SI ୟୁନିଟ୍
ବିଷୟବସ୍ତୁର ସାରାଂଶ :
- ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ଆମ ଶରୀର କେତେ ଗରମ କିମ୍ବା ଥଣ୍ଡା ଜଣାଇଥାଏ ।
- ତାପମାତ୍ରାର ତିନୋଟି ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ସ୍କେଲ ହେଉଛି : (କ) ସେଲସିୟସ ସ୍କେଲ, (ଖ) ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ସ୍କୁଲ ଏବଂ (ଗ) କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲ । ଏହି ସ୍କେଲଗୁଡ଼ିକରେ ତାପମାତ୍ରାର
- ଏକକଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି (କ) ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ, ଯାହା °C, (ଖ) ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ଯାହା °F ଏବଂ (ଗ) କେଲଭିନ୍, ଯାହାକୁ K ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ ।
- ତାପମାତ୍ରା ପାଇଁ SI ୟୁନିଟ ହେଉଛି କେନ୍ଭିନ୍ ।
- ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ଜ୍ଵରମାପକ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
- ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରା 37.0 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ବା 98.6 ଡିଗ୍ରୀ ଫାରେନହାଇଟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।
- ବିଜ୍ଞାନଗାର ଥର୍ମୋମିଟର ତାପମାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ −10 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରୁ 110 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ ।