Go through BSE Odisha Class 7 Science Notes Odia Medium and Class 7 Science Chapter 6 Notes Odia Medium କିଶୋରାବସୁ : ବୃଦ୍ଧି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ to understand important concepts and topics more clearly.
7th Class Science Chapter 6 Notes Odia Medium
BSE Odisha Class 7 Science Chapter 6 Notes Odia Medium
ବିଷୟଭିଭିକ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ :
ଉଭିଦର ଜୀବନଚକ୍ର : ଉଭିଦର ଜୀବନଯାତ୍ରା ମଞ୍ଜିର ଅଙ୍କୁରୋଦ୍ଗମରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଜଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ମିଳିଲେ ଚାରା ଉଭିଦ ତରୁଣ ଉଭିଦରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
ଉଭିଦ ବଢ଼ିବା ସହିତ ସେଥିରେ କେତେକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ, ଯଥା – ଏହାର ଉଚ୍ଚତା, ପତ୍ରସଂଖ୍ୟା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । ଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିହନରୁ ପୁନଶ୍ଚ ନୂତନ ଉଭିଦ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ।
ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନଚକ୍ର : ଜନ୍ମ ପରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବଢ଼ନ୍ତି ଓ ପରିପକ୍ଵ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ପରିପକ୍ବ ହେବାପରେ ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । କିଛି ପ୍ରାଣୀ ଅଣ୍ଡା ଦିଅନ୍ତି ଓ ଅଣ୍ଡାରୁ ଛୁଆ ଫୁଟି ବାହାରିଥାଏ । ମଣିଷ ପରି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀମାନେ ସିଧାସଳଖ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏମାନେ ସମୟ ସହ ବଢ଼ି ପରିପକ୍ଵ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
ମଣିଷର ଜୀବନଯାତ୍ରା : ଏହାକୁ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ; ଯଥା – ଶୈଶବ, ବାଲ୍ୟକାଳ, କିଶୋରାବସ୍ଥା, ଯୌବନ(ବସ୍ଥା ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଜୀବନକାଳରେ ଅନୁଭବ କରିଥା’ନ୍ତି ।
ବୟସ ସହିତ ବୃଦ୍ଧି : କିଶୋରାବସ୍ଥାର ଦିନଗୁଡ଼ିକ :
କିଶୋରାବସ୍ଥା : ଶୈଶବରୁ ଯୌବନାବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ଶରୀରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ । କିଶୋରାବସ୍ଥା ହେଉଛି ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶର ଏକ ଅଭିନବ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ 10 ର 19 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହା ମାନବ ଶରୀରକୁ ଯୌବନାବସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ ।
କାର୍ଯ୍ୟ – ୧ : ଆସ ଆଲୋଚନା କରିବା
ଗୋଟିଏ ଜାର୍ ଏବଂ କିଛି ଛୋଟ କାଗଜ ନିଆଯାଉ ।
ପଞ୍ଚମରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିପାରୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ସେଥିରେ ଲେଖାଯାଉ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା, ବଳ, ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିଗ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଦୟାକରି କୌଣସି କାଗଜରେ ତୁମ ନାମ ଲେଖୁବ ନାହିଁ ।
କାଗଜଗୁଡ଼ିକ ମୋଡ଼ି ଜାରେ ରଖାଯାଉ ।
କାଗଜଗୁଡ଼ିକ ମିଶିଯିବା ପାଇଁ ଜାର୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ହଲେଇ ଦିଅ । ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ କାଗଜ କାଢ଼ି ଖୋଲି ଦେଖ । କାଗଜରେ ଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଉ । କାଗଜଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ।
ସାରଣୀ : ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଅତି ସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | ପରିବର୍ତ୍ତନ | ତୁମର ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ |
| ୧. | ଉଚ୍ଚତା | ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ରୁତ ହୋଇଥାଏ |
| ୨. | ଓଜନ ଓ ଶକ୍ତି | ଚେହେରା |
| ୩. | ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ | ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ |
କିଶୋରାବସ୍ଥା ସାଧାରଣତଃ ଶୈଶବ ଓ ଯୌବନାବସ୍ଥା ମଧ୍ଯରେ ବିକାଶର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅଟେ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ରୁତ ହୋଇଥାଏ । ଶରୀରର ଗଠନ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ।
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶରୀର ଗଠନ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ :
ପୁଅମାନଙ୍କର ବୟସ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ଏମିତି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଯଥା – ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ, ସେମାନଙ୍କର ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ, ସେମାନଙ୍କ କାନ୍ଧ ଟିକେ ପ୍ରଶସ୍ତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଛାତି ପ୍ରଶସ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଝିଅମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ଓଜନରେ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସ୍ତନର ବିକାଶ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ।
ସ୍ଵରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ :
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ପୁଅମାନଙ୍କର ଗଳାରେ ଥିବା ସ୍ଵର ପେଟିକା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ଏହା ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଵର କର୍କଶ ହୁଏ । ଗଳାରେ ଥିବା ଏହି ସ୍ୱରପେଟିକା ଆମକୁ କଥା କହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ଗଳାରେ ଏକ ଗଣ୍ଠି ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଆଦମଙ୍କ ଆପଲ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ତେବେ ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କିଶୋରୀ ଝିଅମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସ୍ଵର ପେଟିକାର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପୁଅମାନଙ୍କ ପରି ବଡ଼ ନ ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଵରରେ କେବଳ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ।
ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ କେଶ ବୃଦ୍ଧି :
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଉଭୟ ଓ ଝିଅମାନଙ୍କର ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଯେପରିକି କାଖ ଓ ଜନନାଙ୍ଗ ପାର୍ଶ୍ଵଦେଶରେ କେଶ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ, ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଉଠିଥିବା କେଶ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ନିଶ ଏବଂ ଦାଢ଼ିରେ ପରିଣତ ହୁଏ । କିଛି ପୁଅଙ୍କ ଛାତି ଓ ପିଠିରେ ବି କେଶ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ, ପୁଣି କିଛି ପୁଅଙ୍କର ଶରୀରରେ କେଶର କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇ ନଥାଏ । ଏ ସବୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵାଭାବିକ ଅଟେ ।
ମୁହଁ ଚର୍ମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ :
ବ୍ରଣ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ମୁହଁ ଚର୍ମରେ ବ୍ରଣ ଦେଖାଯିବା ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା । ମୁହଁରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଛୋଟ ଲାଲ ଚିହ୍ନ ବା ଗଣ୍ଠି ହେଉଛି ବ୍ରଣ । ଏହି ବୟସରେ ଚର୍ମରୁ ଅଧୂକ ତୈଳାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ସ୍ରବଣ ହୁଏ ଯାହା ଚର୍ମର ଛିଦ୍ର ବନ୍ଦ କରିଦିଏ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇ ପରେ ବ୍ରଣ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ହୁଏ । ବାସ୍ତବରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଚର୍ମରୋଗର ବ୍ରଣ ଏକ ଲକ୍ଷଣ ମାତ୍ର ।
ଆମେ ଜାଣି ରଖୁବା ଉଚିତ ଯେ ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି, ସ୍ଵର ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ମୁହଁର କେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ବି ହେଉ, ତା’ର ସମୟ, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପରିସର ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵାଭାବିକ ।
ସ୍ଵାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ : କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି, ସ୍ଵର ପରିବର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା ମୁହଁର କେଶ ପରବର୍ତ୍ତନ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମୟ, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପରିସରକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଭବ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ଅବଧୂ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପୃଥକ ହୋଇଥାଏ ।
ଗୌଣ ଲିଙ୍ଗୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ : କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ସ୍ଵର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପୁଅମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଏବଂ ଛାତିରେ କେଶ ବୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କ ସ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରଜନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ଗୌଣ ଲିଙ୍ଗୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଶରୀର ଯୌବନାବସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବାର ପ୍ରାକୃତିକ ସଂକେତ ଅଟେ । ଏଗୁଡ଼ିକ ବୟଃସଦ୍ଧି ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥାଏ । ଏହା ଏପରି ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯେଉଁଠାରେ କିଶୋର କେତେକ ବାହ୍ୟ ଓ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ ।
ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ସୂଚିତ କରୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ :
ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା : ମନୁଷ୍ୟ ଏକକୋଷୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପରି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଜନନ କରେନାହିଁ; ଏଥିପାଇଁ ଶରୀରରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ପରିପକ୍ଵତା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ମନୁଷ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶ ଘଟିବା ସହିତ ସେ ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ହୁଏ । ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯଥା – ଶାରୀରିକ, ଭାବନାତ୍ମକ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ ।
ମାସିକ ଋତୁଚକ୍ର : ଏହା କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ 28 ରୁ 30 ଦିନରେ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ସୁସ୍ଥ ଝିଅଙ୍କର ଏହା 21 ରୁ 35 ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ ଅଟେ । ଋତୁଚକ୍ରର ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଋତୁସ୍ରାବ କୁହାଯାଏ । ଏହା 3 ରୁ 7 ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ । 45 ରୁ 55 ବର୍ଷ ବୟସ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ।
ଋତୁସ୍ରାବ ବିଷୟରେ ଭ୍ରମ ଧାରଣା :
ଋତୁସ୍ରାବ ବିଷୟରେ ଅନେକ ଭୁଲ ଧାରଣା (ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ) ଅଛି ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ମନରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଭୟ, ଲଜ୍ଜା, ଏପରିକି ଅପରାଧୀ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଏପରିକି (ଧାରଣା) ବିଶ୍ଵାସଗୁଡ଼ିକ କିଛି ଭ୍ରମ ଏବଂ ନିଷେଧକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି । ଏହି ଭ୍ରମ ଏବଂ ନିଷେଧ ଯୋଗୁଁ ଋତୁସ୍ରାବ ହେଉଥିବା ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ଭାବରେ ଅଲଗା ରଖୁବା ପ୍ରଥା ଏବେ ବି ପ୍ରଚଳିତ । ଋତୁସ୍ରାବ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଏପରି ଭ୍ରମଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଧାର ନାହିଁ । ଋତୁସ୍ରାବ ପ୍ରତି ଆମେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କଲେ ହିଁ ସମାଜ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଉପଲବ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏହା ଦ୍ଵାରା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଦିଆଯାଇପାରିବ ।
କିଶୋରାବସ୍ଥା କେବଳ ଶାରୀରିକ କିମ୍ବା ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ ବରଂ ମାନସିକ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ମଧ୍ଯ ସଂପୃକ୍ତ ଅଟେ ।
ଆସ ସାରଣୀରେ କିଛି ଆବେଗାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବା । ତା’ସହିତ ଆଚରଣ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶ ପାଇଁ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକା କରିବା ।
କିଶୋରମାନଙ୍କଠାରେ ଆବେଗାତ୍ମକ ଓ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ :
କାର୍ଯ୍ୟ-୨ : ଆସ ମ ତାଲିକା କରିବା
ସାରଣୀ-୨ : ଆବେଗାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଆଚରଣ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶର ଉପାୟ
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | ପ୍ରମୁଖ ଆବେଗାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ | ଆଚରଣ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ | ସକାରାତ୍ମକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶର ଉପାୟ |
| ୧. | ମନୋଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ | ସଂଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, କିମ୍ବା କ୍ରୀଡ଼ା ପରି ବିବିଧ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା | ଆତ୍ମ-ଅନ୍ଵେଷଣ ସହିତ ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ନବୋଦ୍ଭାବନ ପ୍ରବୃଦ୍ଧିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା |
| ୨. | ତୀବ୍ର ଆବେଗ | ବର୍ଦ୍ଧିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା | ସହାନୁଭୂତି ଓ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ |
| ୩. | ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ସାମାଜିକ ବ୍ୟବହାର | ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସ୍ଵୀକୃତି ଲାଭ କରିବା, ବନ୍ଧୁତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଓ ଦଳ ଗଠନ କରିବା । | ସୁସ୍ଥ ବନ୍ଧୁତ୍ଵକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା, ଯୋଗାଯୋଗ ଦକ୍ଷତା ଓ ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା |
ଶୈଶବ ତୁଳନାରେ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଆବେଗ ତୀବ୍ର ହୋଇଥାଏ । ଏହା କିଶୋରମାନଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଆମର ଭାବନା ବା ଆବେଗ ଆମର ଆଚରଣ କାମକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ଆମେ ଯଦି ବୁଝିପାରିବା, ତେବେ ଆମେ ଉତ୍ତମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବା ଓ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇପାରି ବା ।
କିଶୋରାବସ୍ଥାକୁ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଅନୁଭବରେ ପରିଣତ କରିବା :
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଯାତ୍ରା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅଟେ । ଜୀବନର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା କୌତୂହଳ ଏବଂ ଉତ୍ସାହ ସେମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ସବୁକିଛିକୁ ଏକ ନୂଆ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଦେଖିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ପୌଷ୍ଟିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା :
ସୁଷମ ଖାଦ୍ୟ – ସୁସ୍ଥ ଶରୀରର ଉପାୟ : ଯେହେତୁ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶ ଘଟିଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ପୋଷଣଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟାହାର ଅତି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।
ଉପଯୁକ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏବଂ ଖେଳପଡ଼ିଆରେ ଭଳ ଖେଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆମକୁ ପୁଷ୍ଟିସାର ଏବଂ ଶ୍ଵେତସାର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆମକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ସ୍ନେହସାର, ଭିଟାମିନ୍ ଏବଂ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।
କାର୍ଯ୍ୟ-୪ : ଆସ, ତାଲିକା କରିବା
ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଲବ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଏହି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାର କରି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ, ସେଥିରେ ଥିବା ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵ ଆମର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିକାଶରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ତାହାକୁ ସାରଣୀରେ ପୂରଣ କର ।
ସାରଣୀ-୩ : ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ, ଏଥିରେ ଥିବା ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵ ଏବଂ ଏହି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵର କାର୍ଯ୍ୟ
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ସ | ଆମେ ପାଉଥିବା ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ବ | ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵର କାର୍ଯ୍ୟ |
| ୧. | କ୍ଷୀର, ବାଜରା, ଦହି, ଛେନା ଓ ପନିର ….. | କ୍ୟାଲସିୟମ, ପୁଷ୍ଟିସାର, ସ୍ନେହସାର …… | ଅସ୍ଥିମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ……. |
| ୨. | ଅଣ୍ଡା, ମାଂସ, ଡାଲି, ସୋୟା ଏବଂ ଡାଲିଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ | ପୁଷ୍ଟିସାର, ଦରକାରୀ ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ, ଜୀବସାର ‘ଖ’ | ଉପଯୁକ୍ତ ଶରୀର ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି ଲାଭ ଓ ଶକ୍ତି ସ୍ତରରେ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ….. |
| ୩. | ପାଳଙ୍ଗ, ଶିମ୍ବ, କିସ୍ମିସ୍ ଓ ଡିମିରି ଭଳି ଶୁଖୁଲା ଫଳ | ଲୌହ, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ, ପୋଟାସିୟମ ଓ ଜୀବସାର | ରକ୍ତ ତିଆରି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା |
ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସମାଜ :
କିଶୋର, ବିଶେଷ କରି ଝିଅମାନେ, କେବେ କେବେ ଲୌହ କିମ୍ବା ଭିଟାମିନ୍ B12 ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ରକ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇପାରନ୍ତି ।
- ଏହି ପ୍ରକାରର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଅନ୍ଵେଷଣ କର ।
- ଆମ ଶରୀରରେ ଲୌହ ଅଭାବକୁ କିପରି ଦୂର କରିପାରିବା ?
- ଲୌହ ଅଭାବ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟର ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।
ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଜାଣିବା :
ଡୋରୋଥ ହଜକିନ୍ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଥିଲେ । ସେ ଭିଟାମିନ୍ B12 ର ଗଠନ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାରେ ସେ ତୃତୀୟ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି । ତୁମେ କ’ଣ ଜାଣ କି ଯେ ମାନବ ଶରୀର ଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଭିଟାମିନ୍ B12 ଆବଶ୍ୟକ । ଅସ୍ଵୀକାଂଶ ଭିଟାମିନ୍ ପରି, ଏହା ମାନବ ଶରୀରରେ ତିଆରି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଆମେ ବାହାରୁ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟରୁ ହିଁ ଏହାକୁ ପାଇବାକୁ ହୋଇଥାଏ । ଏବେ ଭିଟାମିନ୍ B12 ର ଉତ୍ସ ବିଷୟରେ ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା : ପୋଷଣ ବ୍ୟତୀତ, କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ବିଶେଷକରି କାଖ ଏବଂ ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟର ପରିଚ୍ଛନତା ଆମକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ ।
ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖୁବା ଉଭୟ ଆରାମ ଓ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟପାଇଁ ଜରୁରୀ ଅଟେ । ଏହି ସମୟରେ ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ
ରଖାଯାଇପାରିବ ।
ଋତୁସ୍ରାବକାଳୀନ ସ୍ଵଚ୍ଛତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ, ସରକାର ନିମ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି :
(i) ଋତୁସ୍ରାବକାଳୀନ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଯୋଜନା (MHS) : ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କିଶୋରୀ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ କିମ୍ବା ରିହାତି ମୂଲ୍ୟରେ ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଯୋଜନାରେ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଋତୁସ୍ରାବକାଳୀନ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ ।
(ii) ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କିଶୋର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (RKSK) : କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ସମାଟ୍ରିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏହି ଯୋଜନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଋତୁସ୍ରାବକାଳୀନ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ମଧ୍ଯ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ସହପାଠୀ ଶିକ୍ଷାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବରିଷ୍ଠ ଛାତ୍ରମାନେ କନିଷ୍ଠ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଖୁବାରେ ସାହଯ୍ୟ କରନ୍ତି !
(iii) ସୁବିଧା ସାନିଟାରୀ ନାପକିନ ପ୍ରୟାସ : ଏହି ପ୍ରୟାସ ଅଧୀନରେ, ଜନ ଔଷଧ କେନ୍ଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ଜୈବବିଘଟନଶୀଳ ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ୍ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ । ମହିଳା ଏବଂ କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଋତୁସ୍ରାବକାଳୀନ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ଏହି ପ୍ରୟାସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।
(iv) ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପଦକ୍ଷେପ : ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜସ୍ଵ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ଅଛି, ଯେପରିକି କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ‘ଶୁଚି ଯୋଜନା’ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ମାଗଣା ସାନିଟାରୀ (ଖୁସି) ନାପକିନ ଯୋଜନା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ମାଗଣା ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ୍ ବଣ୍ଟନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଅଛି ।
ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ : କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉତ୍ତମ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖେଳ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଶରୀର ଓ ମନକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖୁବା ସହ ସହନଶକ୍ତି ତିଆରି କରେ ଓ ମାନସିକ ଭାବନାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ ।
ସନ୍ତୁଳିତ ସାମାଜିକ ଜୀବନ : କିଶୋରାବସ୍ଥା ହେଉଛି ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଭାବନାଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ ଜୀବନର ଏକ ନୂତନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗଯୋଗ କରିବା ବେଳେ ଆମେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଓ ଦାୟିତ୍ଵବାନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୂଚନା ପାଇବା, ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବା, ପରସ୍ପର ଭାବ ବିନିମୟ କରିବା ଏବଂ ତଥ୍ୟ ବିନିମୟ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇଛି । ସାମୂହିକ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆମେ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଦାୟିତ୍ଵର ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ ।
ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସମାଜ :
ସାଇବର ବୁଲିଂ ବା ସାଇବର ଧମକ ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ୍ ଉପକରଣ ଯଥା : ଫୋନ୍, କମ୍ପ୍ୟୁଟର କିମ୍ବା ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରାମକ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇ, ମିଥ୍ୟା ଖବର ପ୍ରସାରଣ କରି କିମ୍ବା ବିନା ସମ୍ମତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଚୋରି ଓ ବିନିମୟ କରି ହଇରାଣ କରିବା । ଯଦି କେହି ତୁମକୁ ଏହିପରି ଧମକ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରେ, ତେବେ ତୁମେ ଭୟଭୀତ କିମ୍ବା ଅସହାୟ ହେବନାହିଁ । ବରଂ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବେ ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିବା ତଥା ଅଭିଭାବକ ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ସେହିପରି, ଅନଲାଇନରେ କୌଣସି ଫଟୋ ଅପଲୋଡ଼ କରିବା କିମ୍ବା ଅପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୂଚନା ବିନିମୟ କରିବା ସମୟରେ ତୁମେ ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ୍ ।
କାର୍ଯ୍ୟ–୫ : ଆସ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବା
ସୋସିଆଲ୍ ମିଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦଳ ହିସାବରେ କାମ କରି ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୋଷ୍ଟର ଏବଂ ପାମ୍ପଲେଟ୍ ଡିଜାଇନ୍ କର ଏବଂ ଲଗାଅ । ଏହାପରେ ସାମୂହିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆଧାରରେ ସାରଣୀରେ ପୂରଣ କର ।
ସାରଣୀ−୪ : ସୋସିଆଲ୍ ମିଡ଼ିଆରେ କ’ଣ କରିବା ଓ କ’ଣ କରିବା ନାହିଁ
| କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା | କରିବା | କରିବା ନାହିଁ |
| ୧. | ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ ଓ ସଦୟ ହେବା | ଅପରିଚିତ ଆଭାସୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଫଟୋ ସେୟାର କରିବା ନାହିଁ |
| ୨. | ପୋଷ୍ଟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚିନ୍ତା କରିବା | ଅପମାନସୂଚକ ତଥା ଆଘାତ ଦେଉଥିବା ଭଳି ମନ୍ତବ୍ୟ ପୋଷ୍ଟ କରିବା ନାହିଁ । |
| ୩. | ଗୋପନୀୟତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁବା | ନିଜର ପାସ୍ୱାର୍ଡ଼ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶକାତର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ କାହାକୁ ଦେବା ନାହିଁ । |
କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥଠାରୁ ଏଡ଼ାଇ ରହିବା – ‘ନା’ କହିବାକୁ ଶିଖିବା
କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ କିଛି ଲୋକ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଅବସ୍ଥା ଜିଜ୍ଞାସା ଓ ଉତ୍ତେଜନାର ସମୟ ହୋଇଥିବାରୁ କିଶୋର-କିଶୋରୀମାନେ ଏପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ।
ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ କେବଳ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଶା ମଧ୍ଯ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦୁର୍ବ୍ଯସନ କୁହାଯାଏ । ଏଣୁ ପ୍ରଥମ ଥର ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ମାଦକ ପଦାର୍ଥକୁ ନା କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ବିଡ଼ି/ସିଗାରେଟ୍ ଧୂଆଁ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ର ଅବସ୍ଥା
ତୁମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ତୁମର ଭବିଷ୍ୟତ ତୁମ ହାତରେ : ମାଦକ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରିବାଦ୍ଵାରା ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା, ଶକ୍ତିହ୍ରାସ ଏବଂ ଫୁସ୍ଫୁସ୍ରେ କ୍ଷତି ଭାଳି ଗୁରୁତର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ।
ନିଶା ଅଭ୍ୟାସ ଦୂର କରିବାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ପରିବାର ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କଠାରୁ ସାହାଯ୍ୟ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଲୋଡ଼ିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲୋକ ଯଥା ପିତା, ମାତା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ସର୍ବଦା ବିଜ୍ଞତାର ସହିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ନିଶାମୁକ୍ତ ଭାରତ ଅଭିଯାନ : ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଏବଂ ସଶକ୍ତିକରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଦ୍ଵାରା ନିଶାମୁକ୍ତ ଭାରତ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଅଭିଯାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଯୁବପିଢ଼ି, ମହିଳା ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବାର୍ତ୍ତା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବା । ବିଶେଷକରି, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବୟସର ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଅପବ୍ୟବହାର ରୋକିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଛି । ସରକାର ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ନିବାରଣ ଏବଂ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିଶାମୁକ୍ତିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଜାତୀୟ ନିଶାମୁକ୍ତି ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ୧୪୪୪୬ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ।
ହରମୋନ୍ : ମନ ଏବଂ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ : କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁସବୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ, ତାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ହରମୋନ୍ ଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ହରମୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା କିଛି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଅଟନ୍ତି । ଏହା ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ବହନ କରେ ।
ହରମୋନ୍ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ ଓ ମସ୍ତଷ୍କରୁ ଆସୁଥିବା ସଙ୍କେତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ । କିଛି ହରମୋନ୍ ମନ ଏବଂ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ।
କିଶୋରାବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ରହି, ଉପଯୁକ୍ତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଖୋଜି ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ମୂଳଦୁଆ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇପାରିବ ।
ବିଷୟବସ୍ତୁର ସାରାଂଶ :
- କିଶୋରାବସ୍ଥା ହେଉଛି ଶୈଶବରୁ ଯୌବନ ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମୟ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ୧୦ ବର୍ଷରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ୧୯ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ ।
- କିଶୋରବସ୍ଥା ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାରୀରିକ, ଜୈବିକ ଏବଂ ଆବେଗିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ ।
- ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥକ୍ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା କିନ୍ତୁ ପ୍ରଜନନରେ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ ନଥିବା ବୈଶିଷ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଗୌଣ ଲିଙ୍ଗୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
- ବୟଃସନ୍ଧି (Puberty) ସମୟରେ ଏକ ଶିଶୁର ଶରୀର ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ଯୁବାବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ସେଥିପାଇଁ ଶରୀରକୁ ଉଭୟ ବାହ୍ୟ ଚେହେରା ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।
- ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଶୋରାବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଋତୁଚକ୍ର ଆରମ୍ଭଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ ହୁଏ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତି ୨୮–୩୦ ଦିନରେ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହୁଏ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଋତୁସ୍ରାବ କୁହାଯାଏ । ଋତୁସ୍ରାବ ଯୌବନ ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ୪୫-୫୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ହୁଏ ।
- କିଶୋରୀମାନେ ଅନେକ ଆବେଗାତ୍ମକ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ।
- ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବଜାୟ ରଖୁବା ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା କିଶୋରମାନଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ରହିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
- ତମାଖୁ, ମଦ୍ୟ ଏବଂ ନିଶା ଔଷଧ ଭଳି ମାଦକଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଶରୀର ଏବଂ ମନ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଏହି ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ‘ନା’ କହିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାର୍ଯ୍ୟ ।
- କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଶରୀରରେ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପାଦିତ କିଛି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥଦ୍ଵାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ । ଏହି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ହରମୋନ୍ କୁହାଯାଏ ।
- ଉପଯୁକ୍ତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଏବଂ ସଚେତନତା କିଶୋରମାନଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ, ଆବେଗିକ ଏବଂ ଆଚରଣଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଢଙ୍ଗରେ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।