Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଇତିହାସର ସମୟସୀମା ଏବଂ ଉତ୍ସ to understand textbook questions more clearly.
6th Class Social Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium
Class 6 Social Science Chapter 4 Odia Medium
ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :
Question 1.
ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବରେ ତୁମ ପାଖରେ ଥିବା ଇତିହାସର ଉତ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମ ପରିବାର କିମ୍ବା ଯଦି ତୁମେ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଛ, ତେବେ ତୁମ ଗ୍ରାମର ଇତିହାସ ଲେଖ । ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ତୁମକୁ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ କୁହ ।
Answer:
(ଏହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ । ଏଠାରେ ଆମେ ଏକ ନମୁନା ପ୍ରଦାନ କରୁଛୁ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ।)
ଆମେ ସିଂହପୁର ନାମକ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଅଛୁ । ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଏହି ଗ୍ରାମର କେତେକ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲୁ । ଏହି ଗ୍ରାମର ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୭୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ । ମୋର ଜେଜେଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗୁଲାବର ସିଂହ ଯେକି ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ମୁଁ ଏହି ଖବର ଆମ ପରିବାର କାହାଣୀରୁ ଜାଣିଲି । ତାଙ୍କର ଦୁଇପୁତ୍ର ଓ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ମୋର ପିତା ଅମର ସିଂହ ଥିଲେ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯଦିଓ ଆମେ ବାହାରେ ବସବାସ କରୁଛ ତଥାପି ଗ୍ରାମ ସହିତ ଆମର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ଓ ଯିବା ଆସିବା ଅଛି । ମୋର ଜେଜେଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ ତାଙ୍କର ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
Question 2.
ଆମେ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରିପାରିବା କି ?
Answer:
ହଁ ଐତିହାସିକମାନେ ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା ହୋଇପାରିବେ କାରଣ ଉଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସତ୍ୟର ଅନୁସନ୍ଧାନ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଐତିହାସିକ :
(୧) ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୌଣ ତଥ୍ୟ ଯଥା ଚିଠିପତ୍ର, ଡାଇରୀ, ସରକାରୀ କାଗଜପତ୍ର ଓ. ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାଗଜପତ୍ର, ରାଜିନାମା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।
(୨) ଐତିହାସିକମାନେ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ ଉତ୍ସକୁ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତି, ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ପୁନଃ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ଘଟଣାକୁ ତା’ର ଐତିହାସିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ।
(୩) ଐତିହାସିକମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟର ସଙ୍ଗତ ବିବରଣୀ ତିଆରି କରନ୍ତି ଯାହାକି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଘଟଣାର ଏକ ଗ୍ରହଣୀୟ କାରଣ ଦର୍ଶାଇଥା’ନ୍ତି ।
(୪) ଐତିହାସିକମାନେ କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ନିକଟରୁ ଦେଖୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି ।
(୫) ଐତିହାସିକମାନେ ଅତୀତର ଘଟଣାକୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନ ଦେଲାବେଳେ ରହିଯାଇଥିବା ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି ।
ଗୁପ୍ତଚର :
(୧) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା କରନ୍ତି, ଅପରାତ୍ମକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଯେ ଏହା କ’ଣ ପାଇଁ ଘଟିଲା ।
(୨) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଵସନୀୟତାକୁ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ୟତା ବାହାର କରିବାପାଇଁ ପାରିପାର୍ଶ୍ଵକ ପ୍ରମାଣକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି ।
(୩) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଏକ ଅପରାଧ୍ଵକ ଘଟଣାକୁ ପୁନଃ ତିଆରି କରି ତା’ର କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ କାହିଁକି ଅପରାଧୀ ଏହି ଅପରାଧ କଲା ତାର ଏକ ତର୍କୀୟ ଉପସଂହାର ବାହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଛୋଟ ଛୋଟ ଘଟଣାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
(୪) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ଏକ ଅପରାଧରେ ଘଟିଥିବା
(୫) ଗୁପ୍ତଚରମାନେ ବିଭ୍ରାନ୍ତିକୁ ଦୂରକରିବା ସହ ଛୋଟ ଛୋଟ ଘଟଣାକୁ ଏକାଠି କରି ଅପରାଧୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥା’ନ୍ତି ।
Question 3.
ତାରିଖ ସହିତ କିଛି ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ :
Question (i)
ଏହି ତାରିଖଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟରେଖାରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ରଖନ୍ତୁ । ୩୨୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୩୨. ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୧୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୯୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ, ୧୦୯୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ୨୦୨୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ
Answer:
| ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ | ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ | |||||
| ୧୯୦୦ | ୩୨୩ | ୧୦୦ | ୧୦୦ | ୩୨୩ | ୧୦୯୦ | ୨୦୨୪ |
| BCE/BC | BCE | BCE/BC | AD/CE | AD/CE | AD/CE | AD/CE |
Question (ii).
ଯଦି ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ୩୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (CE) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତେ, ତେବେ ସେ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀର ବୋଲି ଗଣାଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ଏହା କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତେ । ସେ ଯଦି ୩୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧ ୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ବୁଦ୍ଧ
ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କଠାରୁ ୩୨୦ + ୫୬୦ – ୧ = ୮୮୦ – ୧ = ୮୭୯ ବର୍ଷ ବଡ଼ ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ ବୁଦ୍ଧଦେବ ଜନ୍ମ ହେବାର ୮୭୯ ବର୍ଷ ପରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି ।
Question (iii).
ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ୧୮୨୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀର ଥିଲେ ? ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏହା କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ?
Answer:
ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ୧୮୨୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଥିଲେ । ଭାରତ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ଲାଭକଲା । ଏହା ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କ ଜନ୍ମର ୧୯୪୭ – ୧୮୨୮ = ୧୧୯ ବର୍ଷ ପରେ ।
ତେବେ, ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନତା ହେବାର ୧୧୯ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମହୋଇଥିଲେ ।
Question (iv).
୧୨,୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବକୁ ଏକ ତାରିଖରେ ପରିଣତ କର ।
Answer:
ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୨୫ ମସିହାକୁ ଧରି ୧୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ତାରିଖ ସ୍ଥିର କରିବା ।
୧୨୦୦୦ – ୨୦୨୫ = ୯୯୭୫ + ୧ = ୯୯୭୬ BCE, ଅର୍ଥାତ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୯୯୭୬
Question 4.
ନିକଟସ୍ଥ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯୋଜନା କର । ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ରହିଛି ସେ ବିଷୟରେ କିଛି ପୂର୍ବ ଗବେଷଣା ସହିତ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଭ୍ରମଣ ସମୟର ଅନୁଭୂତିକୁ ଖାତାରେ ଲେଖ । ପରିଦର୍ଶନ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବିଷୟରେ କ’ଣ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଆକର୍ଷଣୀୟ |ମଜାଦାର ଥିଲା ତାହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ପରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ଲେଖ ।
Answer:
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ବୁଝିବାପାଇଁ ଏକ ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।
ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ :
ପ୍ରସ୍ତୁତି (Preparation) : ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ୱେବ୍ସାଇଟ୍ରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି ଯେ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଜିନିଷ ବା ଦ୍ରବ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ରଖାଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଥା ବିଭିନ୍ନ ସମୟର ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି, ମାଟିପାତ୍ର, ସିଲ୍ ଓ ଅଳଙ୍କାର ରଖାଯାଇଛି । ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ରାଜା ଓ ମହାରାଜାମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଖଡ୍ଗ, ମୁକୁଟ, ଢାଲ, ବର୍ଚ୍ଛା, ଜାମା ଇତ୍ୟାଦି ଅଛି ।
ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ (During the visit) : ମୁଁ ଆଉ ମୋର କିଛି ସାଙ୍ଗ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଭଲଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲୁ । ଏହା କେଉଁ ସମୟର ଓ କେଉଁଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି ତାହାସବୁ ଏକ ନୋଟ୍ ଖାତାରେ ମୁଁ ଲେଖୁଲି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଭୌମବଂଶ, ଗଙ୍ଗବଂଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କର କିଛି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କଲୁ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଜୈନଧର୍ମ ଓ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଲୁ । ଭାରତର ମଧ୍ୟଯୁଗର କିଛି କଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଲୁ ।
ବିବରଣୀ (Report) : ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ ବହୁତ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଥିଲା । ସବୁଠାରୁ ମଜାଦାର ଥିଲା ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ରାଜା ଓ ମହାରାଜାଙ୍କ ଖଡ୍ଗ । ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ମାଟିପାତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସିଲ୍, ଅଳଙ୍କାର, ବୌଦ୍ଧମୂର୍ତ୍ତି, ଚିତ୍ରକଳା ଥୁଲା ମନୋମୁଗ୍ଧକର । ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର କିଛି ଝଲକ ଆମ ଆଖୁ ଖୋସି ଦେଇଥିଲା ।
Question 5.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଜଣେ ପ୍ରତତ୍ତ୍ବବିତ୍ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଏବଂ ଏହା ଜାଣିବା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ, ସେ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ କୁହ ।
Answer:
ଏହା ଶ୍ରେଣୀଗୃହର କାର୍ଯ୍ୟ ।
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1.
ଆମେ ଐତିହାସିକ ସମୟକୁ କିପରି ମାପ କରୁ ?
Answer:
ଐତିହାସିକ ସମୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ମାପ କରାଯାଏ । ମୁଖ୍ୟ ଘଟଣାମାନ ଯଥା ଜଣେ ରାଜାଙ୍କର ରାଜତ୍ଵ ଆରମ୍ଭର ଦିନକୁ ଏକ ନୂଆଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ମନେକରି ସେହିଦିନଠାରୁ ସମୟ ବା ତାରିଖକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ ବା ଅବ୍ଦ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଏ । ସେହିପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ବା ଦିନ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ସମୟର ଗଣନା କରାଯାଏ । ଭାରତୀୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଏବଂ ଗ୍ରେଗୋରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟ ସମୟକୁ ମାପକରାଯାଏ ।
ଗ୍ରେଗୋରିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ବର୍ଷଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରଠାରୁ ସମୟକୁ AD ବା CE (Common Era) କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବର ସମୟକୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ BCE କୁହାଯାଏ ।
Question 2.
ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ବା ଜାଣିବାପାଇଁ କିପରି ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ ବା ଉତ୍ସ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବାପାଇଁ ବା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଉପାଦାନ ଆମର ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଓ ପାରିପାର୍ଶ୍ବକ ଧାରଣା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ନିମ୍ନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପାଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାତ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
(୧) ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନ – ମୂଳ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ବା ଲିଖ୍ କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଭୌତିକ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ- ଅଭିଲେଖମାନ, ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ, ଚିଠିପତ୍ର, ଡାଇରୀ, ସରକାରୀ କାଗଜପତ୍ର, ଫଟୋଚିତ୍ର, ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଖବରକାଗଜ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଇତିହାସକୁ ଜାଣିବା ବା ଲେଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
(୨) ଦ୍ଵିତୀୟ ବା ପରବର୍ତୀ ଉପାଦାନ – ଯେଉଁସବୁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଥମିକ ଉପାଦାନକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ବିଶ୍ଳେଷଣ କିମ୍ବା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଉପାଦାନ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ- ପୁସ୍ତକ, ଲେଖା, ଦଲିଲ୍ ଓ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଓ ସମୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଇତ୍ୟାଦିଦ୍ୱାରା ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।
(୩) ମୌଖ୍ୟକ ଇତିହାସ – ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଐତିହାସିକମାନଙ୍କର ରେକର୍ଡ଼ କରି ରଖାଯାଇଥିବା ସାକ୍ଷାତକାର କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର କଥ୍ତ ବିବରଣୀ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଇତିହାସର ଉପାଦାନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।
Question 3.
ଆଦିମ ମାନବମାନେ କିପରି ବସବାସ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବକୁ ମଧ୍ଯ ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ମାନବ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷରୁ ୧୦,୦୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା । ନିମ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ।
(୧) ଯାଯାବର ଓ ଶିକାରୀ–ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଏମାନେ ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ । ବାଟରେ ଗଲାବେଳେ ପଥରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ । ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରି କିମ୍ବା ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ପେଟ ପୋଷୁଥିଲେ । ମାଛ ଧରି ମଧ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ ।
(୨) ବାସସ୍ଥାନ – ସେମାନେ ଗଛର ଡାଳ, ପଥର, ପଶୁଚମଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରି ଘର ନିର୍ମାଣ କରି ଅସ୍ଥାୟୀଭାବେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ।
(୩) ସରଞ୍ଜାମ – ସେମାନେ ପଥରରେ ବିଭିନ୍ନ ସରଞ୍ଜାମ ଯଥା- ମୁଣ୍ଡିଆ ଛୁରୀ, ହାତ କୁରାଢ଼ି ଏବଂ ରାଞ୍ଚିବା ସରଞ୍ଜାମ ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରି ପଶୁ ଶିକାର ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
(୪) ପୋଷାକ ପରିଧାନ – ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପଶୁ ଚମଡ଼ା, ଲୋମ ଏବଂ ଗଛତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ । ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡା ପଥର ଓ ଅଗ୍ନିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
Question 4.
କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବିଷ୍କାର ପରେ ଆଦିମାନବଙ୍କ ଜୀବନରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନମାନ ଆସିଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ବଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରୁଥିଲା । ଦଳବଦ୍ଧଭାବେ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଏ ସ୍ଥାନରୁ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲା । ମୁଖ୍ୟତଃ ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଥିଲା ଶିକାରୀ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହକାରୀର ଜୀବନ । ପ୍ରକୃତିରେ ଗଚ୍ଛିତ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସେମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଖାଉଥିଲେ । ତା’ ସାଙ୍ଗକୁ ସେମାନେ ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରି ସେମାନଙ୍କ ମାଂସ ଆହରଣ କରୁଥିଲେ ଆଦିମ ମାନବ ବିଶେଷକରି ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଏହି ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲା ।
କାଳକ୍ରମେ ସେମାନେ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଶିଖୁଲେ । ଫଳ ଖାଇ ଫୋପାଡ଼ି ଦେଉଥିବା ମଞ୍ଜିରୁ ଗଛ ହେବାର ଦେଖିବାପରେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । କୃଷିର ଉନ୍ନତି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ବିରାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲା । ସେମାନେ ଯଯାବର ଜୀବନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରି ରହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ବିଶେଷକରି ସେମାନେ ନଦୀ, ଝରଣା ଇତ୍ୟାଦି ଜଳ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଉଚିତ ମନେକରି ସେଠାରେ ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା ଭାବରେ ରହିଲେ । ଏକ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ହାଣି ମାଟିକୁ ସମତୁଲ କରି ମଞ୍ଜି ବୁଣି କୃଷି କଲେ । କାଳକ୍ରମେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫସଲ ଚାଷ କରିବା ସହିତ ଗୋପାଳନ କଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ ଯଥା ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ମଇଁଷି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ପ୍ରାଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ଗୃହପାଳିତ କଲେ ।
ସେମାନେ ବାଉଁଶ, ନଡ଼ା, କାଠ, ମାଟିରେ କୁଡ଼ିଆଘର କରି ରହିଲେ ଏବଂ କାଳକ୍ରମେ ସେଥୁରେ ସେମାନେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ଅଧୂକ ଘର ସହିତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଘର କଲେ । ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବାରୁ କ୍ରମେ ଗ୍ରାମ ସୃଷ୍ଟିହେଲା । ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁସଙ୍ଘଟିତ ହେବା ସହିତ ଅନେକ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜା, ବିଧ୍ଵ ରୀତିନୀତି ଗଢ଼ିଉଠିଲା । ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଅଧିକ ଗ୍ରାମ ସୃଷ୍ଟିହେବା ସହିତ ମାନବ ସମାଜ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ବିବାହ ଆଦି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହେଲା । କ୍ରମେ ବୈଦିକଯୁଗର ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ବୈଦିଗ୍ ରୀତିନୀତିର ଜୀବନ ମଣିଷକୁ ସୁସଭ୍ୟ କରି ଗଢ଼ିତୋଳିଲା । ଗ୍ରାମର ମୁଖୁଆମାନେ ଚୟନ ହୋଇ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଧନ ଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିଲା ।
Question 5.
ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ କିପରି ଇତିହାସ ଲିଖନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ଇତିହାସର ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- (୧) ମୌକ ଉପାଦାନ, (୨) ପ୍ରନ୍ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନ, (୩) ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ, (୪) କଳାକୃତି ଉପାଦାନ । ମୌକ ଉପାଦାନ ବିଭିନ୍ନ କାହାଣୀ ଓ ଲୋକକଥାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ଯାହା ମୌଖ୍ୟକ ଭାବରେ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ଶୁଣାକଥା ରୂପେ ସମାଜରେ ରହିଥାଏ । ପ୍ରନୃତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଅତୀତର ବସ୍ତୁ ରୂପରେ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷର ଅବଶିଷ୍ଟାଶ ଯଥା- ସୌଧ, ସ୍ତୁପ, ମାନବ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ କଙ୍କାଳ, ଉଭିଦର ଜୀବାଶ୍ମ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ସରଞ୍ଜାମ, ଟେରାକୋଟା ମୂର୍ତ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି । ସେହିପରି ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ବେଦ, ପୁରାଣ, ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, କାବ୍ୟ, ନାଟକ, ଇତିହାସ ପୁସ୍ତକ, କାହାଣୀ, ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ବିବରଣୀ ଇତ୍ୟାଦି । କଳାକୃତି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଚିତ୍ରକଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ୟାନେଲ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।
ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଇତିହାସର ଲିଖ୍ ଉପାଦାନ । ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥକୁ ବାଦେଲେ, ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ପୁସ୍ତକ ବା ଲେଖା ରହିଛି, ତାହା ଇତିହାସ ରଚନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପାଦେୟ, ଯଥା- କୌଟିଲ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର । ଏହି ପୁସ୍ତକଟିରେ ମୌର୍ଯ୍ୟଯୁଗର ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ବୈଦେଶିକ ବିବରଣୀ ଯଥା ମେଘାସ୍ଥିନିସ୍ଙ୍କ ଇଣ୍ଡିକା ଯାହାକି ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ ଉପରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ଫାହିୟାନ ଓ ହୁଏନ୍ସାଂଙ୍କ ବିବରଣୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଇତିହାସ ଲିଖନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଅଛି । ଧର୍ମପୁସ୍ତକ ରୂପେ ବେଦ, ପୁରାଣ, ଉପନିଷଦ, ତ୍ରିପିଟକ ଆଦି ଭାରତ ଇତିହାସ ପୁନଃଗଠନରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଅଛି । ସୁତରାଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ ଇତିହାସ ରଚନାରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ଵ ବହନ କରେ ।
ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :
Question 1.
ଗ୍ରେଗୋରିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ କୌଣସି ବର୍ଷ ‘ଶୂନ୍ୟ ବର୍ଷ’ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଇନାହିଁ । ପରନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ଅବଧୂ ପରେ ପ୍ରଥମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଗଣନା ହୋଇଥାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨ରୁ ୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତିବର୍ଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଏକ ସମୟରେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ, ସେହି ଦୁଇଟି ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ୩ ବର୍ଷ ହୋଇଛି ।
Question 2.
ତେଣୁ ଏକ ବିଫୋର କମନ୍ ଏରା (BCE) ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ତାରିଖ ଏବଂ କମନ୍ ଏରା (CE) ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରିବାକୁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରି ୧ ବିୟୋଗ କରିବ । ଉପରୋକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨ + ୨ – ୧ = ୩ ଉତ୍ତର ଅଟେ ।
Question 3.
ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ମନେକର ଯେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦୨୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ବୁଦ୍ଧ ୫୬୦ + ୨୦୨୬ – ୧ = ୨,୫୮୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
Question 4.
୧୯୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସମୟରେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ତୁମ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେମାଆ, ବାପାମାଆ, ଭାଇଭଉଣୀ ଏବଂ ତୁମ ଜନ୍ମତାରିଖ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ବର୍ଷ ଏବଂ ଶେଷ ହେଉଥିବା ବର୍ଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
Answer:
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରନ୍ତୁ ।
Question 5.
ତୁମେ ତୁମ ମା’ ଏବଂ ବାପାଙ୍କ ପାଖରୁ ତୁମ ପରିବାରର ଅତି କମରେ ତିନି ପିଢ଼ି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବ କି ? ତୁମ ବାପା ମାଆ, ଜେଜେ ବାପା, ଜେଜେମା, ଗୋସେଇଁ ଜେଜେବାପା ଏବଂ ଗୋସେଇଁ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ସହିତ ଏକ ପାରିବାରିକ ବଂଶ ବୃକ୍ଷ ତିଆରି କର । ସେମାନଙ୍କ ନାମ, ଜୀବିକା ପାଇଁ ସେମାନେ କ’ଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର ଏଥିସହ ତୁମେ କେଉଁ ସୂତ୍ରରୁ ଏହି ସୂଚନା ପାଇଲ ତାହା ଲେଖ ।
ତୁମ ପରିବାରର ଅତୀତ ବିଷୟରେ ତୁମେ କିପରି ବିବରଣୀ ପାଇଲ ? ତୁମେ ଫଟୋଗ୍ରାଫି, ଡାଏରୀ, ପରିଚୟପତ୍ର କିମ୍ବା ତୁମ ପିତାମାତା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଭଳି ଜିନିଷ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛ କି ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।
Question 6.
ନିମ୍ନରେ ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସର କିଛି ଚିତ୍ର ଅଛି । ବସ୍ତଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ କାହାକୁ ସୂଚାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ତୁମେ ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକରୁ ପାଇଥିବା କୌଣସି ଏକ ସୂଚନା ଛବି ପାଖରେ ଥିବା ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଚିତ୍ର (୧) – ଏହା ଏକ ପୁରାତନ ମୁଦ୍ରାର ଚିତ୍ର । ଏଥରେ ସେତେବେଳର ଶାସକଙ୍କ ଫଟୋ ମୁଦ୍ରିତ ହୋଇଛି । ମୁଦ୍ରାରେ ଖଚିତ ଧାତୁ ଅନୁସାରେ ସେ ସମୟର ସମାଜର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ଆକଳନ କରିହୁଏ । ମୁଦ୍ରାରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଧର୍ମୀୟ ଧାରଣ ଉପରେ ତଥ୍ୟ ମିଳିଥାଏ । ମୁଦ୍ରାରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତି ସେ ରାଜ୍ୟ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ଯୁଗ ବା ସମୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଇତିହାସ ଲିଖନରେ ମୁଦ୍ରା ଏକ ଉତ୍ସ ବା ଉପାଦାନ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ଚିତ୍ର (୨) – ଏହା ଏକ ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ଵ କାନ୍ଥର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମୂର୍ତ୍ତି । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁ ଧାତୁ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ସେଥୁରୁ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜର ଧର୍ମଧାରଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣାପଡ଼େ । ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ଏହା କେଉଁ ସମୟର ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ ।
ଚିତ୍ର (୩) – ଏହା ସାରନାଥଠାରେ ଥିବା ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ସିଂହ ସ୍ତମ୍ବ (Lion pillar) । ଏହା ମୌର୍ଯ୍ୟ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବିଶେଷ ଉଦାହରଣ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆମ ଦେଶର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ (National emblem) ଅଟେ ।
ଚିତ୍ର (୪) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।
ଚିତ୍ର (୫) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।
ଚିତ୍ର (୬) – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ନିଜେ ଲେଖନ୍ତୁ ।
Question 7.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ (ଚିତ୍ର ୪.୪) ଏକ ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ ଆଦିମାନବର କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦେଖ । କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ଚିହ୍ନିପାରୁଛ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଇଁ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା ଏକ ଆଦିମ ମାନବ ବା ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ମାନବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଓ ସେମାନେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଅଛି ।
(୧) ଶିକାରୀ ଓ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଜୀବନ (Hunting and Gathering life) – ଆଦିମାନବମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଜାଣିନଥିଲେ । ତେଣୁ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିରେ ଗଚ୍ଛିତ ଖାଦ୍ୟ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଇତ୍ୟାଦି ସଂଗ୍ରହକରି ଖାଉଥିଲେ । ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ସେମାନେ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଶିକାର କରି ମାଂସ ଖାଉଥିଲେ ।
(୨) ସରଞ୍ଜାମ ନିର୍ମାଣ (Tool making) – ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ଆଦିମାନବମାନେ ପଥରରେ ବିଭିନ୍ନ ସରଞ୍ଜାମ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ପଥରରେ ହାତ କୁରାଢ଼ି, ମୁଣ୍ଡିଆ ଛୁରୀ, ହାତୁଡ଼ି, ରାଞ୍ଚିବା ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ମୁନିଆ ତୀର ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରୁଥିଲେ । ଏହି ସରଞ୍ଜାମଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ଶିକାର କରିବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ପୁରାତନ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳମାନଙ୍କରୁ ମିଳୁଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପଥର ଗୁଣ୍ଡ, ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଗୁଣ୍ଡ ହାତ, ଫଳ ଭିତରୁ ବାହାର କରାଇଥୁବା ମଞ୍ଜି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ସେମାନେ ପଥରରୁ ସରଞ୍ଜାମ ତିଆରି କରି ତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
(୩) ଅଗ୍ନି ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ତା’ର ବ୍ୟବହାର (Fire making and usage) – ଆଦିମାନବଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ପଥରକୁ ପଥରରେ ଘଷି ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଅଗ୍ନି ତିଆରି କରିବା ଶିଖୁଲେ । ପରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଅଗ୍ନିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଲେ । ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରି ପଶୁଶିକାର ପରେ ମାଂସକୁ ପୋଡ଼ି ଖାଉଥିଲେ । ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଆଁର ହୁଳା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କେତେକ ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (Rock shelter)ରେ ମଧ୍ଯ ଚୁଲି ମିଳିଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ଅର୍ଥାତ୍ ପୁରାତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ମାନବ ଅଗ୍ନିର ବ୍ୟବହାର ଜାଣିସାରିଥିଲା ।
(୪) କଳା ଏବଂ ସଂକେତ (Art & Symbolism) – ପଥର ଶିଳା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କରେ କାନ୍ଥରେ ପ୍ରାଗ୍ଐତିହାସିକ ଯୁଗର କଳା ଯଥା- ଚିତ୍ର ବା ପଥରକଟା ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପଶୁ, ମଣିଷ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ବିଶ୍ଵାସର ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା ।
(୫) ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଏବଂ ରହିବାସ୍ଥାନ – ଆଦିମାନବମାନଙ୍କର ଗୁମ୍ଫାଜୀବନ ସହିତ ଆମେ ପନରିଚିତ । ସେମାନେ ପଥର ଗୁମ୍ଫାରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇପାରୁଥିଲା ।
(୬) ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ପରମ୍ପରା – ଆଦିମାନବମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳମାନଙ୍କରେ କରୁଥିଲେ । ଏକତ୍ର ଏକାଠି ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପାରମ୍ପରିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଭୋଜିଭାତ କରୁଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁପରେ ମଶାଣି ବା କବର ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ।
(୭) ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆଦିମାନ ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତିକରଣ ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳରେ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡ କରିବାର ସରଞ୍ଜାମ, ଚୁଲି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବଶେକ୍ଷାଂଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକର :
Question 1.
ତୁମେ କେବେ ତୁମ ଘର ଭିତରେ ବା ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ପୁରୁଣା ମୁଦ୍ରା, ବହି, ପୋଷାକ, ଅଳଙ୍କାର କିମ୍ବା ବାସକୁସନ ଦେଖୁଛ କି ? ଏଭଳି ପୁରୁଣା ଘର କିମ୍ବା କୋଠା ଭଳି ବସ୍ତୁରୁ ଆମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସୂଚନା ପାଇପାରିବା ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।
ଜିଗୋ ପଜଲ୍ – ଜିରୋ ପଜଲ୍ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ତଥା ପ୍ରକାରର କାଠ ଅଥବା କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ର ଅଂଶ ଯାହାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
Question 2.
ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିବା ପଥର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଓ ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉଭୟ ଚିତ୍ରରେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୂମିକାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଯଦିଓ ଚିତ୍ରରେ ସେମାନେ ସ୍ଵଭାବିକ ଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛନ୍ତି ତଥାପି ଏହା ପୂରାପୂରି ଠିକ୍ ନୁହେଁ ଓ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ଏକ ପଥରର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀରେ, ମହିଳାମାନେ ପଥରକୁ ରଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା କିଛି ଚିତ୍ରକଳା କରିଥାଇପାରନ୍ତି । ଉଭୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ପୁରୁଷମାନେ କିଛି ରୋଷେଇ କରିଥାଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ପିଲାମାନଙ୍କର ଯନ୍ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଇପାରନ୍ତି । ଆମ ପାଖରେ କେବଳ ସେ ସମୟର ସୀମିତ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଏଭଳି ଭୂମିକା ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକରି ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ଆଦିମ ମାନବମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କୃଷି ଓ ଗୋପାଳନର ଦୃଶ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ପରିବାରର ମହିଳା ସଦସ୍ୟା ରନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ଏକ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗର ଦୃଶ୍ୟପଟ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ନିକଟରେ ଏକ ଜଳାଶୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି । ଲୋକମାନେ କୃଷି ସରଞ୍ଜାମ ବ୍ୟବହାରକରି ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି ।
- ମେଣ୍ଢାଗୁଡ଼ିକ ଚରୁଛନ୍ତି ଏବଂ କୁକୁରଟିଏ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି ।
- ଏହା ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟୟମାନ ହେଉଛି ।
- ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କାଠ କାଟୁଛନ୍ତି ବା ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରୁଛନ୍ତି ।
- ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ମାଟି ଚୁଲିରେ ରୋଷେଇ କରୁଛନ୍ତି ।
- ପିଲାମାନେ ଖେଳିବା ଦେଖାଯାଉଛି ।
- ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଚାଳଘର ଦେଖାଯାଉଛି ।
ସୁତରାଂ ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗ ଅନେକ ବାଟ ଆଗକୁ ଆସିସାରିଛି । ମାନବ ନୂତନ
ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛି ।
ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1.
ଇତିହାସରେ ସମୟକୁ କିପରି ମପାଯାଉଛି ?
Answer:
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ପୃଥିବୀସାରା ଗ୍ରେଗୋରିୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଇତିହାସର ତାରିଖ, ମସିହା ଓ ଯୁଗର ମାପ ବା ହିସାବ କରାଯାଉଛି ।
Question 2.
ଶତାବ୍ଦୀ କ’ଣ ?
Answer:
ଶହେ (୧୦୦) ବର୍ଷର ସମୟ ଅବଧିକୁ ଶତାବ୍ଦୀ କୁହାଯାଏ ।
Question 3.
ସହସ୍ରାବ୍ଦ କ’ଣ ବୁଝାଅ ?
Answer:
ଏକ ହଜାର (୧୦୦୦) ବର୍ଷର ସମୟ ଅବଧିକୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦ କୁହାଯାଏ ।
Question 4.
କିଏ ଫସିଲ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପାଲିଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ ଫସିଲ ବା ଜୀବାଶ୍ମ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ଯାହାକି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ।
Question 5.
ନୂତନତ୍ତ୍ଵବିତ୍ମାନେ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।
Question 6.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ବବିତ୍ମାନେ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ମାନେ ପୁରାତନ କାଳର ଦ୍ରବ୍ୟ, ସ୍ଥାନ, ସଂସ୍କୃତି, ସଭ୍ୟତା, ଭୂଖନନ, ଅଭିଲେଖ ପଠନ, ଇତ୍ୟାଦି ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।
Question 7.
ଆଦିମାନବମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ ରଖୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆଦିମାନବମାନେ ମୁଖ୍ୟତ ପଶୁଶିକାର ଓ ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିଯୁକ୍ତ ରଖୁଥିଲେ । ଏହାର କାରଣ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆବଶ୍ୟକତା ।
Question 8.
ବରଫ ଯୁଗ କ’ଣ ଅଟେ ?
Answer:
ଅତୀତର ଏକ ସମୟ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ବରଫଦ୍ଵାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା, ତାହା ବରଫ ଯୁଗ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।
Question 9.
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଉନ୍ନତି କିପରି କରିଥିଲ ?
Answer:
ଆଦିମ ମାନବ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ତା’ର ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଥିଲା । ଅନେକ ସରଞ୍ଜାମ ଯଥା ଉନ୍ନତ ମାନର ପଥରର କୁରାଢ଼ି, ବ୍ଲେଡ ଓ ମାଟିପାତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ।
Question 10.
ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାପାଇଁ କେଉଁ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ପୁରାତନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅଭିଲେଖ, ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଶ୍ଳେଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।
Question 11.
ଐତିହାସିକମାନେ କିପରି ବିରୋଧୋକ୍ତି ଉତ୍ସକୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଐତିହାସିକମାନେ ମିଳିଥିବା ବିପରୀତ ଉପାଦାନକୁ ତର୍ଜମା କରି ସେଗୁଡ଼ିକର ଯଥାର୍ଥତା ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥା’ନ୍ତି ।
Question 12.
ଭାରତରେ ଦିନପଞ୍ଜିକା ବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରଗୁଡ଼ିକ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଦିନପଞ୍ଜିକାଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗ, ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାପାର୍ବଣର ଗଣନା କରି ତାରିଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1.
ଗ୍ରେଗୋରିୟାନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର କ’ଣ ?
Answer:
ଏହା ହେଉଛି ଆଜିକାଲି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର । ଏହାକୁ ପୋପ ତ୍ରୟୋଦଶ ଗ୍ରେଗୋରୀ (Gregory – XIII) ୧୫୮୨ରେ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନଠାରୁ ଏହି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ (ବା AD or CE)ର ଗଣନା ହୋଇଆସୁଛି । ସେହିପରି ଯୀଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ଘଟଣା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବଭାବେ ଏହି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ଗଣନା କରାଯାଉଛି ଯାହାକୁ (BC or BCE) କୁହାଯାଏ ।
Question 2.
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ତାରିଖର ତଫାତକୁ ଐତିହାସିକମାନେ କିପରି ଗଣନା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ସମୁଦାୟ ବର୍ଷ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ସମୁଦାୟ ବର୍ଷକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି ୧ ବିଯୁକ୍ତ କଲେ ଯାହା ବାହାରିବ ତାହା ହେଉଛି ଉଭୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତଫାତର ବର୍ଷ ।
Question 3.
ଇତିହାସର ଉପାଦାନ ବା ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଇତିହାସର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା (୧) ପ୍ରସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉତ୍ସ, (୨) ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ, (୩) ଅଭିଲେଖ- ଗାରୀୟ ଉପାଦାନ ।
Question 4.
ଆଧୁନିକ ମାନବ ଆନୁମାନିକ ପୃଥିବୀରେ କେତେ ବର୍ଷ ହେବ ଆବିର୍ଭାବ କଲାଣି ?
Answer:
ଏହା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଏ ଯେ ଆଧୁନିକ ମାନବ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦,୦୦୦ (ତିନି ଲକ୍ଷ) ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆବିର୍ଭାବ ଘଟିଥିଲା ।
Question 5.
ଆଦିମାନବ ସମାଜକୁ କୃଷିର ଉନ୍ନତି କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିମାନବ ପ୍ରଥମେ ଶିକାରୀ–ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଜୀବନଧାରଣ କରି ଏକ ଯାଯାବର ରୂପେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଶିଖୁବା ପରେ ଆଦିମାନବ ସ୍ଥାୟୀ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ସହିତ ଅନେକ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିଜକୁ ଆବଦ୍ଧ କଲା
Question 6.
ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ପରିସୀମା ସବୁ କ’ଣ ?
Answer:
ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର କିଛି ସୀମା ଥାଏ । ସମୟ ସମୟରେ ତଥ୍ୟ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଫଳରେ ଇତିହାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନଥାଏ ।
Question 7.
ଐତିହାସିକମାନେ ଇତିହାସ ଲିଖନରେ କାହିଁକି ବହୁପ୍ରକାରର ଉପାଦାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଇତିହାସ ଲିଖନ ଏକ କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ । ଅତୀତର ଯେକୌଣସି ରାଜବଂଶ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସି ପୁରାତନ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ସୌଧ ହେଉ ତା’ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବାପାଇଁ ଐତିହାସିକମାନେ ଏକାଧିକ ଉତ୍ସ ବା ଉପାଦାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥା’ନ୍ତି । ଯଦି ଅଧିକାଂଶ ଉପାଦାନ କୌଣସି ବିଷୟବସ୍ତ ଉପରେ ପାଖାପାଖୁ ଏକମତ ହୁଏ ତେବେ ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟତା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥାଏ । ଯଦି ମିଳିଥିବା ଉପାଦାନରେ ବିରୁଦ୍ଧତା ଆସେ ତେବେ କେଉଁଟି ଅଧିକ ଗ୍ରହଣୀୟ ତାହା ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଏ । କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଉତ୍ସରୁ ମିଳିଥିବା ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ସର୍ବଦା ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇଥାଏ ।
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
Question 1.
ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଥିଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠ ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥିଲା । ତେବେ ସେହି ଯୁଗକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଥଣ୍ଡା ଯୁଗ
(ଖ) ବରଫ ଯୁଗ
(ଗ) ଉଭୟ ‘କ’ ଓ ‘ଖ’
(ଘ) ଏଥୁମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(ଖ) ବରଫ ଯୁଗ
Question 2.
ଇତିହାସରେ ସମୟକୁ କିପରି ଗଣନା କରାଯାଏ ?
(କ) ଦିନ ଗଣନା କରି
(ଖ) ବର୍ଷ ଗଣନା କରି
(ଗ) ଘଣ୍ଟା ଗଣନା କରି
(ଘ) ମିନିଟ୍ ଗଣନା କରି
Answer:
(ଖ) ବର୍ଷ ଗଣନା କରି
Question 3.
ସହସ୍ରାବ୍ଦ କ’ଣ ?
(କ) ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଘ) ୧ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ସମୟ
Answer:
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
Question 4.
ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ କ’ଣ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ?
(କ) ପୃଥିବୀର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
(ଖ) ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି
(ଗ) ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଜୀବାଶ୍ମ
(ଘ) ଖନନଦ୍ଵାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଭଗ୍ନାବଶେଷ
Answer:
(ଖ) ମାନବ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି
Question 5.
ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ କ’ଣ ?
(କ) ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଗ) ୧୦୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
(ଘ) ନିୟୁତ ବର୍ଷ ସମୟ
Answer:
(ଖ) ୧୦୦ ବର୍ଷ ସମୟ
Question 6.
ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଓ ମାନବ ଜୀବାଶ୍ମ କିଏ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି :
(କ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ପାଲି ଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ
(ଘ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
Answer:
(ଗ) ପାଲି ଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ
Question 7.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମାନବ ସଂପ୍ରଦାୟ ବଢ଼ିଗଲା ପରେ ଜନତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ତଦାରଖ କରିବାପାଇଁ କିଏ ଦାୟୀ ରହୁଥିଲେ ?
(କ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି
(ଖ) କେହି ନ ଥିଲେ
(ଗ) ମୁଖ୍ୟ
(ଘ) ସମସ୍ତ ସମାଜ
Answer:
(ଗ) ମୁଖ୍ୟ
Question 8.
ଆଧୁନିକ ମାନବକୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ଯରୁ କେଉଁଟି କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଅସ୍ତ୍ରୋପିଥେକସ୍ ମାନବ
(ଖ) ଜାଭା ମାନବ
(ଗ) ଏରେକ୍ଟସ୍ ମାନବ
(ଘ) ହୋମୋ ସାପିୟନସ୍
Answer:
(ଘ) ହୋମୋ ସାପିୟନସ୍
Question 9.
ଇତିହାସର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନକୁ କିଏ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି ?
(କ) ଐତିହାସିକମାନେ
(ଖ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍ମାନେ
(ଗ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଏବଂ ଅଭିଲେଖ ଅଧ୍ୟୟନକାରୀମାନେ
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତେ
Question 10.
କିଏ ପୃଥୁବୀର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯଥା ମାଟି, ପଥର, ପାହାଡ଼ ଓ ପର୍ବତ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଅଂଶକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତି ।
(କ) ପ୍ରକୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ଜୀବାଶ୍ମ ବିଜ୍ଞାନୀ
(ଘ) ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍
Answer:
(ଖ) ଭୂତତ୍ତ୍ବବିତ୍