Go through Class 8 Social Science Solutions Odia Medium and Class 8 Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରର ପୁନର୍ଗଠନ to understand textbook questions more clearly.
8th Class Social Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium
Class 8 Social Science Chapter 2 Odia Medium
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ
Question 1.
ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଏବଂ ମୋଗଲମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି ତୁଳନା କର । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସମାନତା ଏବଂ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିଲା ?
Answer:
(i) ଉଭୟ ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଏବଂ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ନିଜର ଶାସନକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ଜିଜିୟା କର ଓ ଭୂ-ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରୁଥିଲେ ।
(ii) ସେମାନଙ୍କ ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା । ଦିଲ୍ଲୀର ସୁଲତାନମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଯୋଗୁଁ ଇକ୍ତା ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳନ କରି ସାମରିକ ସେବା ପ୍ରତିବଦଳରେ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତମାନଙ୍କୁ ଜମି ଦେଉଥିଲେ । ଏହା ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର କ୍ଷମତା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ହେଉଥିଲା । ଏହା ଫଳରେ ସୁଲତାନମାନଙ୍କଜ୍ଞର ହାରାହାରି ଶାସନକାଳ ସ୍ଵଳ୍ପକାଳ ଅର୍ଥାତ୍ ପାଖାପାଖୁ ୯ ବର୍ଷ ଥିଲା ।
(iii) ମୋଗଲମାନେ ବିଶେଷତଃ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ଏକ ସ୍ଥିର ଏବଂ ଚିର୍ତ୍ତୀଶୀଳ ମନୋଭାବ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ କୂଟନୀତି, ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ, ଧର୍ମୀୟ ସହନଶୀଳତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ ।
(iv) ସେମାନେ ନିଜର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ସୁପରିଚାଳନା ପାଇଁ ମନସଦାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ଏହା ତାଙ୍କର ଶାସନକୁ ଦୀର୍ଘ ତଥା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଥିଲା ।
(v) ମୋଗଲ ଶାସକମାନେ ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ଙ୍କ ଶାସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାରାହାରି ୨୭ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ଉଭୟ ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଓ ମୋଗଲ ଶାସନ ଯୁଦ୍ଧ ଓ କର ଆଦାୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋଗଲମାନଙ୍କର ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ଓ ସୁଦୃଢ଼ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।
Question 2.
ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଅହୋମ ରାଜ୍ୟ ଓ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ କାହିଁକି ଦୀର୍ଘ ସମୟଧରି ବିଜୟକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଥିଲେ ? ସେମାନଙ୍କ ସଫଳତାରେ କେଉଁ ଭୌଗୋଳିକ, ସାମରିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ କାରଣ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲା ?
Answer:
(i) ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଅହୋମ ରାଜ୍ୟ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଭଳି ରାଜ୍ୟର ଶାସକମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଶାସନ କରିବାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଭୌଗୋଳିକ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ରଖୁଥିଲେ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସାମାଜିକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ।
(ii) ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଜୟନଗର ସମ୍ରାଟ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଗଠନ କରିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ମଠ ଓ ମନ୍ଦିରମାନ ନିର୍ମାଣ କରି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତା ବଜାୟ ରଖୁପାରିଥିଲେ । ହାମ୍ପି ପର୍ବତମାଳା ସେମାନଙ୍କୁ ବହିଃଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣରୁ ଅନେକାଂଶରେ ସାହାଯ୍ୟ
କରୁଥିଲା ।
(iii) ଆସାମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିବା ଅହୋମ ରାଜ୍ୟର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀନାଳ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ସେମାନେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ୧୬୭୧ ଖ୍ରୀ.ଅ. ହୋଇଥିବା ସରାଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଜିତିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
(iv) ସେମାନଙ୍କର ପାଇକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ଯ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଯୋଗଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସେହି ନୀତିରେ ଶାସନକରି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ସ୍ଥାୟୀ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
(v) ଉପରୋକ୍ତ ତିନି ଗୋଟି ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି, ଶାସକ ତଥା ସେନାପତିମାନଙ୍କର ସୈନ୍ୟ ପରିଚାଳନା କୌଶଳ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସାମାଜିକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥା ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଯାହାଫଳରେ ସେମାନେ ଅନେକଦିନ ଧରି ଏହି ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଶାସନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
Question 3.
କଳ୍ପନା କର ଯେ ତୁମେ ଆକବର କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ଦରବାରରେ ଜଣେ ବିଦ୍ଵାନ । ତୁମେ ଦେଖୁଥିବା, ରାଜନୀତି, ବାଣିଜ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସମାଜ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଜଣେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠି ଲେଖ ।
Answer:
(i) ପ୍ରିୟ ସାଙ୍ଗ ଅରୁଣ,
ଆଶା କରୁଛି ତୁମେ ଭଲରେ ଥିବ । ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ସହିତ ଅତୀତର କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦରବାରରେ ଚାଲୁଥିବା ରାଜନୀତି, ବାଣିଜ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଶାସନ ବିଷୟରେ କିଛି କଥା ତୁମ ସହିତ ବାଣ୍ଟିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ।
(ii) ପ୍ରଥମେ କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣିବା କଥା ତୁମକୁ କହୁଛି । ତାଙ୍କର ଶାସନ ଅତୀବ ଦୃଢ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା । ସେ ଜଣେ ସାହସୀ ଶାସକ ନଥିଲେ, ତା’ ସହିତ କଳା, ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅନୁରକ୍ତି ଥିଲା । ସେ କବି, ଲେଖକ ଓ ବିଦ୍ଵାନମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଜଦରବାରରେ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ସୁଲେଖକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମହାକାବ୍ୟ ‘ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା’ ଅନ୍ୟତମ ରଚନା ଅଟେ ।
(iii) ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ବିରୋଧରେ ବହୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଲାଭ କରିବାପରେ ୧୫୨୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୫୬୫ରେ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟର ସୁଲତାନମାନେ ରାମାରାୟଙ୍କୁ ‘ତାଲିକୋଟା’ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରିବାରୁ ବିଜୟନଗର ରାଜ୍ୟ ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶରେ ପରିଣତ ହେଲା ଓ ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ବେଳକୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିଜୟନଗରର ବିଲୟ ଘଟିଥିଲା ।
(iv) ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସୁଲତାନମାନେ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ମାସ ମାସ ଧରି ଲୁଣ୍ଠନ କରିବା ସହିତ ଘର, ଦୋକାନ, ମହଲ, ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥିଲେ ।
(v) ଅନେକ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଗଣହତ୍ୟା କରିବାକୁ ବି ପଛାଇ ନଥିଲେ । ପରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନାୟକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଶାସିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଥିରେ ପୂର୍ବତନ ସାମରିକ ଶାସନକର୍ତ୍ତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶାସନକାଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରୁ ହଜିଯାଇନାହିଁ । ଆଶା କରୁଛି ତୁମେ ସେଠାରେ ଭଲରେ ଥବ, ଚିଠି ପାଇ ଚିଠିଦେବ ।
ଇତି, ତୁମର ପ୍ରିୟ ସାଙ୍ଗ ବରୁଣ
Question 4.
ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଜଣେ ନିଷ୍ଠୁର ବିଜେତା ଆକବର କିଛି ବର୍ଷ ପରେ କିପରି ସହନଶୀଳ ଏବଂ ଦୟାଳୁ ହୋଇଗଲେ ? ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:
(i) ହୁମାୟୁନଙ୍କ ଅକସ୍ମାତ ମୃତ୍ୟୁପରେ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆକବର ନିଜକୁ ଦିଲ୍ଲୀର ସମ୍ରାଟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଏକ ମୋଗଲ ଶାସନାଧୀନ କରିବାପାଇଁ ନିଷ୍ଠର ଶାସକ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଶୀ ଓ ରଣକୌଶଳ ନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ।
(ii) ତାଙ୍କର ଶାସନର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ସେ ରାଜସ୍ଥାନର ଚିତୋରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଆକ୍ରମଣ କରି ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଶର୍ଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଦେଇଥିଲେ । ଶତାଧ୍ଵ ରାଜପୁତ୍ ରମଣୀ ଏଥିପାଇଁ ‘ଜହରବ୍ରତ’ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ମନୋଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା
(iii) ନିଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖୁବାପାଇଁ ଅନେକ ରାଜନୈତିକ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି ଓ ସବୁ ଧର୍ମବିଶ୍ଵାସ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅଣମୁସଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ‘ଜିଜିଆ କର’ ଉଚ୍ଛେଦ କଲେ ଓ ସ୍କୁଲହ-ଇ-ସ୍କୁଲ (Sulh-e-kul) · ମତବାଦ ପ୍ରଚଳନ କରି ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟଭାଜନ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
(iv) ଆକବର ଉଚ୍ଚ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ସହିତ ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ମାମାନଙ୍କର ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାରିଷଦରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ଓ ଜୀବନୀଲେଖକ ଆବୁଲ ଫାଜଲ ତାଙ୍କ ‘ଆଇନ୍-ଆକବରୀ’ ପୁସ୍ତକରେ ଏହା ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ଯାଇଛନ୍ତି ।
(v) ଆକବରଙ୍କ ଶାସନ ପ୍ରାୟ ୫୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଷ୍ଠି ରହିଥିଲା । ସେ ୧୫୫୬ ରୁ ୧୬୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶାସନ କରି ଇତିହାସରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପରତା ଗୁଣ ପରିହାର କରି ଜଣେ ଜନହିତୈଷୀ ଶାସକ ଭାବରେ ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ । ଏବେବି ଲୋକେ ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳକୁ ଝୁରିହେଉଛନ୍ତି । ଆକବର ଦି ଗ୍ରେଟ୍ କଥା ମନେ ରଖୁଛନ୍ତି ।
Question 5.
ଯଦି ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ତେବେ ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ? କଳ୍ପନା କର ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ଯେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସକୁ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥା’ନ୍ତା ?
Answer:
(i) ଯଦି ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ୧୫୬୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥା’ନ୍ତା । ତେବେ ଏହାର ଭାଗ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଦଳିଯାଇଥା’ନ୍ତା । ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ହୋଇ ପାରିଥା’ନ୍ତା ।
(ii) ଏହା ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ନ ହୋଇ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଅନେକଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଷ୍ଠି ରହିପାରିଥା’ନ୍ତା । ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଜୟନଗର ସୁଲତାନମାନଙ୍କର ଅଭିଯାନକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ଏକ ସ୍ଥିର, ସୁଦୃଢ଼ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାନ୍ତା ।
(iii) ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଖୁବ୍ ଅଗ୍ରଗତି କରିପାରିଥା’ନ୍ତା । କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ଶାସନକାଳକୁ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ସେ ଅନେକ ଭାଷାର କବି ଓ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ‘ତିରୁପତି ମନ୍ଦିର’ ଓ ‘ବିଠଲ ମନ୍ଦିର’କୁ ଅନେକ ଅର୍ଥ ଦାନ କରିଥିଲେ ।
(iv) କୃଷ୍ଣଦେବରାୟ ଯଦି ଅଧୁକ ଦିନ ଆଉ ଶାସନ କରିଥା’ନ୍ତେ ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ସାମରିକ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ନବଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥା’ନ୍ତେ ।
(v) ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯଦି ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟନଗର ବିଜୟୀ ହୋଇପାରିଥା’ନ୍ତା, ତେବେ ଦକ୍ଷିଣଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚୁ ରହିପାରିଥା’ନ୍ତା । ଗୋଟିଏ ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ରାଜ୍ୟର ଗତିପଥକୁ ବଦଳାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା ।
Question 6.
ସମାନତା, ସେବା ଓ ନ୍ୟାୟ ସମେତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିଖ୍ ଧର୍ମଦ୍ଵାରା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି । ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବାଛ ଏବଂ ସମସାମୟିକ ସମାଜରେ ଏହା କିପରି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ରହିଛି ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
(i) ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେସମାନତା, ସେବା ଓ ନ୍ୟାୟ ଭଳି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଶିଖ୍ ଧର୍ମ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ ସମାନତା ଭଳି ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଆଜିବି ସମାଜରେ ଅନେକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଅଛି, ଯାହାକି ଶିଖ୍ ଧର୍ମ ବହୁବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏକଥା ଆମକୁ ସୂଚିତ କରିଥିଲା ।
(ii) ଗୁରୁ ନାନକ ସମାନତା, କରୁଣା ଏବଂ ଏକ ଈଶ୍ଵରବାଦ୍ (ଇକ୍ ଓଙ୍କାର)ର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ତା’ସହିତ ସମାଜରେ କିପରି ସବୁବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ସମାନ ଭାବରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ଓ ସମାଜରୁ ଜାତିପ୍ରଥା, ଧର୍ମାନ୍ଧତା କିପରି ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ସେଥୁପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ।
(iii) ଶିଖ୍ ମାନଙ୍କ ନବମ ଗୁରୁ ତେଗ୍ ବାହାଦୁର ୧୬୭୫ ମସିହାରେ କାଶ୍ମୀର ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ନିର୍ଯାତନାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବଳିଦାନ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏଥୁରୁ ଯାହା ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଶିଖ୍ ମାନେ ସବୁବେଳେ ସମାନତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଥିଲେ ।
(iv) ବର୍ତ୍ତମାନ ଯୁଗରେ ଆମ ସମାଜରେ ଏହାର ବହୁତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି । ସବୁଲୋକ ମାନେ କିପରି ନ୍ୟାୟ ଓ ସେବା ପାଇପାରିବେ ସେଥୁପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ କିପରି ସମାନତା, ସମ୍ମାନବୋଧ ଓ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ ଏଥୁପ୍ରତି ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟିତ ।
(v) ଏବେବି ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ନୀତିବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଆସୁଛି, କିପରି ଆମ ସମାଜରେ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ନ୍ୟାୟିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସମାନତା ଭଳି ଭବ୍ୟ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ । ଏ ବିଷୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜମାନଙ୍କରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ସଭାସମିତି ଗଠନ କରାଯାଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏ ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଗଲେ ଆମ ସମାଜରେ ଏକ ସୁସ୍ଥ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସରଳ ବାତାବରଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇପାରିବ ।
Question 7.
କଳ୍ପନା କର ଯେ ତୁମେ ଏକ ବନ୍ଦର ନଗରୀ (ସୁରତ, କାଲିକଟ୍ କିମ୍ବା ହୁଗୁଳି)ର ବ୍ୟବସାୟୀ । ତୁମ ସାମଗ୍ରୀ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ସହ ବାଣିଜ୍ୟ କରୁଛ ଓ ଜାହାଜର ଗତିବିଧ ଇତ୍ୟାଦିର ଦୃଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
(i) ଆମ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବନ୍ଦର ନଗରୀ ଭାବରେ ଗୁଜରାଟର ସୁରତ ବନ୍ଦର ତାହାର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ବହିଃବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅନେକ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛି । ସେହି ବନ୍ଦର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କଲେ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଅଧ୍ୟକ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି ।
(ii) ସୁରତର ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ହିସାବରେ ମୁଁ ଯାହାକିଛି ଦେଖୁଅଛି, ତାହାକୁ ଏଠାରେ ଅବତାରଣା କରୁଅଛି । ଏହି ବନ୍ଦରକୁ ପାରସ୍ୟ, ଆରବ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରୁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଜାହାଜରେ ଆସନ୍ତି । ସେମାନେ ସାଥ୍ରେ ସିଲକ୍, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ନେଇ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।
(iii) ଆମ ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା କପାବସ୍ତ୍ର, ମସଲା, ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହଣା ଓ ହାତତିଆରି ଅନେକ ସୌଖ୍ନୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ସେମାନେ କ୍ରୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ରପ୍ତାନି ତୁଳନାରେ ଆମଦାନି କମ୍ ହେଉଥିଲା । ବନ୍ଦରଟି ସର୍ବଦା ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବନ୍ଦର ଶ୍ରମିକମାନେ କାର୍ଯ୍ୟବ୍ୟସ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ।
(iv) ବ୍ୟବସାୟକୁ ସରଳ ଓ ସୁଗମ କରିବାପାଇଁ ‘ହୁଣ୍ଡି’ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଚଳନ ଥିଲା । ଫଳରେ ବାଣିଜ୍ୟପଥରେ ଲୁଣ୍ଠନ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନଥିଲା ।
(v) ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଥିଲା । ଏଠାରେ ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସତ୍ତ୍ଵେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅର୍ଥାତ୍ ସୁରତ୍ରେ ବ୍ୟବସାୟ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବୈଦେଶିକମାନେ ଏଠାକୁ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିଛି ।
ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୨୧) :
Question 1.
ଏହି ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣ ଓ ନୂତନ ରାଜବଂଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ କିପରି ରାଜନୈତିକ ସୀମାରେଖାର ପୁନର୍ଗଠନ କରିଥିଲା ?
Answer:
- ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣ ଓ ନୂତନ ରାଜବଂଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଏହି ସମୟରେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ସୀମାରେଖାକୁ ବିଶେଷଭାବେ ପୁନର୍ଗଠନ କରିଥିଲା ।
- ତୁର୍କ, ଆଫଗାନ ଏବଂ ମୋଗଲ ଭଳି ଶକ୍ତିମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଯଥା- ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଓ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପୁରାତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
- ବିଦେଶୀ ଶାସନକୁ ପ୍ରତିହତ କରି ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଓ ଅହୋମ୍ ରାଜ୍ୟ ଭଳି ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଏହି ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା ।
- ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ବାରମ୍ବାର ସ୍ଥାନାନ୍ତର, ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ନୂତନ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ସୀମାରେଖାର ପୁନର୍ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ।
Question 2.
ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ କିପରି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଏହି ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସମୟରେ କିପରି ଉପଯୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
- ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଏହି ଆକ୍ରମଣର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲା । ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ୧୬୭୧ରେ ସରାଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହୋମ୍ମାନେ ଏବଂ ୧୫୭୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ହଳଦୀଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ନିଜର ଦୃଢ଼ତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନିଜ ନିଜର ଆଞ୍ଚଳିକ ପରିଚୟକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ ।
- ୧୬୯୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଗଠିତ ଶିଖ୍ ଖାଲସା ମଧ୍ୟ ମୋଗଲ ଶକ୍ତିକୁ ବେଖାତିର କରିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜ ନିଜ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରି ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଥିଲେ ।
- ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସତ୍ତ୍ଵେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ସମୃଦ୍ଧ ହେବାରେ ଲାଗିଥିଲା । ଉତ୍ତମ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ଵାରା କୃଷି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା ।
- କାଲିକଟ ଓ ସୁରତ ଭଳି ବନ୍ଦର ମାଧ୍ଯମରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ‘ସୁଚାରୁ ରୂପେ ଚାଲିଥିଲା । ହୁଣ୍ଡି ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ନିରାପଦରେ ଅର୍ଥ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୋଇପାରୁଥିଲା । ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଚଳାଉଥିଲେ ।
- ଶିଳ୍ପୀମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରୁଥିଲେ । ଉଚ୍ଚହାରର କରି କୃଷକମାନଙ୍କୁ ପୀଡା ଦେବା ସତ୍ତ୍ଵେ ଅର୍ଥନୀତି ସ୍ଥିର ଥିଲା ।
Question 3.
ଏହି ସମୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ କେଉଁ ସବୁ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା ?
Answer:
- ଏହି ସମୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଉଭୟ ଅସୁବିଧା ଓ ଆଶ୍ଵସ୍ତି ଆଣି ଦେଇଥିଲା । ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ଅନେକ ଧ୍ୱଂସ, ବିସ୍ଥାପନ’ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ କରବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା, ମାତ୍ର କୃଷି ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପର ଉନ୍ନତି ଚାଲୁ ରହିଥିଲା ।
- ହୁଣ୍ଡି ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ନିରାପଦ ଦେଣନେଣ, ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନିଗମ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଭିଭିକ ଅର୍ଥନୀତି ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।
- ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ସତ୍ତ୍ଵେ ଉନ୍ନତ କୃଷି ଏବଂ କୁଶଳୀ କାରିଗରମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ମାତ୍ର ଶାସକ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କ ହାତରେ ଧନ ଠୁଳ ହେବାରୁ କୃଷକ ଏବଂ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କଠୋର ସଂଗ୍ରାମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
- ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଏହି ସମୟରେ ତିଷ୍ଠି ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଉଭୟ ବିଦେଶୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମିଶ୍ରଣ ଘଟାଇଥିଲା ।
ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :
Question 1.
ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ଖଲିଜୀ ନିଜକୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ବୋଲି ମନେ କରିବା କାରଣ କ’ଣ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
(i) ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ଖୁଜୀଙ୍କ ମନରେ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟଜୟ କରିବାର ପ୍ରବଳ ଆକ୍ଷାଂକ୍ଷା ଥିଲା ।
(ii) ଉତ୍ତର ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧାଭିଯାନ ଚଳାଇ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ରାଜ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ ।
(iii) ସେଥିପାଇଁ ସେ ନିଜ ସୈନ୍ୟବାହିନୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ଓ ମଙ୍ଗୋଲ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିଥିଲେ ।
(iv) ଗ୍ରୀକ୍ ବୀର ଆଲେକ୍ଜାଣ୍ଡାରଙ୍କପରି ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ । ଏ ଦିଗରେ ସଫଳତା ହାସଲ ନିମନ୍ତେ ସେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ନିଜକୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଆଳେକ୍ଜାଣ୍ଡାର ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ ।
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷବେଳକୁ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ଖୁଜୀ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନେକ ସହରକୁ ଲୁଣ୍ଠନ ଓ ଧ୍ୱଂସ କରି ଭାରତକୁ ଶାସନାଧୀନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଦାସ ଜେନେରାଲ ମାଲିକ କାପୁରଙ୍କୁ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧାଭିଯାନରେ ପଠାଇଥିଲେ । ସେ ବହୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମସ୍ଥାନ/ ଯଥା— ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ୍, ମଦୁରାଇ, ଚିଦାମ୍ବରମ୍ ଓ ରାମଶ୍ୱରମ୍ଭକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
Question 2.
ସେହି ସମୟରେ ଏକ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ପରିଚାଳନା ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସମ୍ବଳର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୈନ୍ୟ ତଥା ପଶୁଙ୍କ ଲାଗି ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ରାସ୍ତାଘାଟ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜ ଦଳ ଭିତରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ସେହି ସମୟରେ ଏକ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସମ୍ବଳ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା । ଖଣ୍ଡା, ଧନୁ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାରୁଦ, ତୋପ ଯୁଦ୍ଧ ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା । ଘୋଡା, ହାତୀ ଏବଂ ଓଟ ଉଭୟ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପରିବହନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା । ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଯାତାୟାତକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ସଡ଼କ, ପୋଲ ଆଦି ଭଳି ଭିଭିଭୂମିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା । ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଆଦାୟ କରାଯାଉଥିବା କର ଏବଂ ସାମରିକ ଅଭିଯାନରୁ ଲୁଣ୍ଠିତ ଧନକୁ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଦରମା, ବିଭିନ୍ନ ଉପକରଣ ଏବଂ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବ୍ୟୟ କରାଯାଉଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ କୁଶୀଳ କାରିଗର ଓ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା ।
Question 3.
ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏଭଳି ସ୍ଥାନ କାହିଁକି ନିରୂପଣ ହେଉଥିଲା ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଆଲୋଚନା କର । (ସୂଚନା : ସମସ୍ୟା, ରଣକୌଶଳ, ନିରାପତ୍ତା, ଭେଦ୍ୟ ରହସ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି)
Answer:
ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଦୁର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପର୍ବତ ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବାର ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ କାରଣ ଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-
(i) ତୀଖ ପାହାଡ଼ର ଉପରି ଭାଗରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପହଞ୍ଚ ଥିଲା । ଗଡ଼ାଣିଆ ତୀଖ ପାହାଡ ଆରୋହଣ କରି ଦୁର୍ଗ ଉପରେ ବିଜୟଲାଭ କରିବା ଏକରକମ ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା । ତେଣୁ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ ଦୁର୍ଗ ନିରାପଦ ଥିଲା ।
(ii) ପର୍ବତ ବା ପାହାଡ ଉପରୁ ରହି ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟ ଉପରକୁ ତୀର ଚାଳନା କରିବା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଗଡ଼ାଇ ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ମାରିବା କିମ୍ବା ଘାଇଲା କରିବା ସହଜ ଥିଲା ।
(iii) ପର୍ବତ ଉପରେ ରହି ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟ ଉପରେ ନଜର ରଖୁବା ଏପରିକି ରାଜ୍ୟ, ବାଣିଜ୍ୟପଥ ଉପରେ ନଜର ରଖୁବା ସହଜ ଥିଲା ।
(iv) ପର୍ବତ ବା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ବିଶାଳ ଦୁର୍ଗ ବହୁଦୂର ଯାଏ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନରେ ଭିଭି ସଂଚାର କରୁଥିଲା । ଏହା କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ
(v) ସର୍ବଶେଷରେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ଥିଲା । ଜଳ ଅବରୋଧ କିମ୍ବା ନଥିଲା । ତେଣୁ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଥିଲା ।
Question 4.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ରେ ତୁମେ କେଉଁ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଦେଖୁଛ ? ସେଗୁଡ଼ିକ ତୁମକୁ ସେ ସମୟର ଜୀବନ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହେ ? (ସଙ୍କେତ : ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ପ୍ରାଣୀ ଓ କ୍ରିୟା କଳାପକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରଽ ।
Answer:
ଚିତ୍ରରେ ଆମେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଖଣ୍ଡା, ବର୍ଚ୍ଛା ଏବଂ ଢାଲ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛୁ । ସେଥ୍ସହିତ ଅଶ୍ଵ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସମାଜରେ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଶୁମାନେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ତଥା ପରିବହନରେ ଏକ ପ୍ରଧାନ ଭୂମିକା ଥିଲା ।
Question 5.
ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ ତାଙ୍କ ଶେଷ ଚିଠିରେ ତାଙ୍କ ଦୁଇପୁଅଙ୍କୁ ଲେଖିଥିଲେ, ‘ମୁଁ ଏକା ଆସିଥୁଲି ଏବଂ ଏକା ଯାଉଛି । ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ ମୁଁ କିଏ ଏବଂ ମୁଁ କ’ଣ କରୁଛି ।….. ମୁଁ ଦେଶ ଓ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କରିନାହିଁ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର କୌଣସି ଆଶା ନାହିଁ । ମୁଁ ଜୀବନରେ ଅସହାୟ ଥୁଲି ଏବଂ ମୁଁ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଉଛି ।?? ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କୁହନ୍ତି ? ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମେ କ’ଣ ଅନୁଭବ କର ?
Answer:
ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ଙ୍କ ଚିଠିରୁ ତାଙ୍କର ପଶ୍ଚାତାପ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଯେହେତୁ ସେ ନିଜର ପିତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟାକରି ସିଂହାସନ ଲାଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ପାଶବିକ ଶାସନ ସମୟରେ ହଜାର ହଜାର ନିରୀହ ଜନତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶେଷ ଜୀବନରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଧ୍ୱଂସ, ମନ୍ଦିର ଭଙ୍ଗା ଏବଂ ଲୁଣ୍ଠନ କାର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଭୁଲ ପଦକ୍ଷେପ ବିଷୟରେ ସେ ଚିନ୍ତା କରିଥିବେ ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ, ସେ ଦେଶ ଓ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କରି ନଥିଲେ । ଏହାଛଡ଼ା ଶେଷ ଜୀବନରେ ତାଙ୍କର ନିଃସଙ୍ଗତା ଏବଂ ସମାଜ ଉପରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ନାସ୍ତିସୂଚକ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜଚିଠିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ।
Question 6.
ଅହୋମ୍ ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ପାଇକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହ୍ବାନ ଓ ସୁଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି ଉଭୟ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ତାହା ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ପାଇକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶ୍ରମ କିମ୍ବା ସାମରିକ ସେବା ପ୍ରତିବଦଳରେ ଭୂମି ଉପରେ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଏହା ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଯୋଗାଇବା ସହିତ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ଏବଂ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଥିଲା । ରାଜା କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ରଖୁବାର ଆବଶ୍ୟକତା କରୁ ନଥିଲେ । ମାତ୍ର ଏପରି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସେବା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ବ୍ୟାହତ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଶ୍ରମିକ ପରିବାର ଉପରେ ବହୁପରିମାଣର ଚାପ ପକାଉଥିଲା । ଏହାସତ୍ତ୍ବେ ପାଇକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରାସ୍ତା ଓ କେନାଲ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଆମେ ୧୬୭୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସରାଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖୁପାରିବା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅହୋମ୍ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ କରିପାରିଥିଲା ।
Question 7.
ଅହୋମାନେ କିପରି ଆସାମର ନଦୀ, ପାହାଡ ଓ ଜଙ୍ଗଲକୁ ନିଜ ସୁବିଧା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ? ତୁମେ କ’ଣ ଭାବୁଛ ଯେ ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଅହୋମ୍ମାନେ ଆସାମର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ ଏବଂ ନଦୀ (ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର) ଆଦିକୁ ଗରିଲା ରଣକୌଶଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଲୁଚିଛପି ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଛରୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ । ବିଶେଷକରି ୧୬୭୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ସେଠାକାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥା ଅହୋମ୍ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ପାଇଁ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ତଥା ଲୁଚିବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଥିଲା ଏବଂ ନଦୀପଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।
ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :
Question 1.
ଭାରତ ସମ୍ପର୍କରେ ବାବରଙ୍କ ଧାରଣା ତୁମ ମନକୁ କେମିତି ଛୁଇଁଛି ? ଦଳ ଭିତରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଭାରତ ସମ୍ପର୍କରେ ବାବରଙ୍କ ଧାରଣାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଭାରତ ଭଳି ଏକ ନୂତନ ଦେଶରେ ରହି ସେ ନିଜ ଦେଶ ବାହାରେ ରହିବା ଭଳି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ । ସେ କେନ୍ଦ୍ର ଏସିଆର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଶୀତଳ ଜଳବାୟୁକୁ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରଚୁର ସମ୍ବଳ, ଯଥା- ସୁନା, ରୁପା, ଗହଳ ବଜାର ଏବଂ କୁଶଳୀ ହସ୍ତଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ମୋହରେ ପଡ଼ିଯାଇ ଭାରତରେ ଅଟକି ଯାଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଅପରିଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏ ଦେଶର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଧନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀରୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ଯେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଦେଶ ପ୍ରତି ଦୁର୍ବଳତା ଥୁଲା, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Question 2.
ପୂର୍ବ ଶାସକମାନେ ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ଲାଗି ମୁଖ୍ୟତଃ ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଥିଲେ, ଆକବର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ କାହିଁକି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରଣକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆକବର କୂଟନୀତି, ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସ୍କୁଲହ-ଇ-କୁଲ (ଧର୍ମୀୟ ସହନଶୀଳତା) ଆଦି ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ରାଜ୍ୟବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ, କାରଣ ସେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଥିଲେ ଯେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲୋକମାନେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଭଳି ଏକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଶାସନ କରିବା ପାଇଁ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ସେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥବଲେ ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ସୁଲତାନମାନେ ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ସର୍ବଦା ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହ ଦେଖାଦେଉଥିଲା । ଆକବର ଏହି ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି ରାଜପୁତ୍ ଭଳି ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଆନୁଗତ୍ୟ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ତଥା ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଣାଳୀ ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ ।
Question 3.
ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥବା ମାନଚିତ୍ର ଦୁଇଟିକୁ ତୁଳନା କର । ତୁମେ କେଉଁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସବୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ ? ମାନଚିତ୍ରରେ ଘଟିଥୁବା ପୁନଃରୂପ ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପୃଷ୍ଠା- ୨୪, ୩୩ ଓ ୩୯ ଅନୁସରଣ କର)
Answer:
ମାନଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମୟକ୍ରମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି । ଚିତ୍ର ୨.୩ ସୂଚାଉଛି ଯେ ୧୩ଶହ ସ ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉତ୍ତର ଭାରତ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଜାହିର କରିଥିଲା ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ଭାରତର ହୟଶାଳ ଓ ପୂର୍ବ ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ସ୍ଵାଧୀନ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଚିତ୍ର ୨.୧୨ରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିବାବେଳେ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ବାହମନୀ ରାଜ୍ୟର ସୁଲତାନମାନେ, ପୂର୍ବରେ ଗଜପତି ଶାସନ କରୁଥିଲେ ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ ବିଖଣ୍ଡିକରଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଥିଲା ।
ଚିତ୍ର ୨.୧୬ରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଆକବର ଓ ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିଥିଲା ଯଦିଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଶିଙ୍ଖାମାନେ ଓ ରାଜପୁତ୍ମାମାନେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିରୋଧ ଜାରି ରଖୁଥିଲେ । ତେଣୁ ଯେଉଁ ପୁନଃରୂପ ହୋଇଥିଲା ତାହା ଥିଲା ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଉତ୍ତର ଭାରତ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସ୍ଵାଧୀନ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥିତି ଥୁଲା, ମାତ୍ର ମୋଗଲମାନଙ୍କ ସମୟରେ ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ମୋଗଲ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇଥିଲା ।
Question 4.
ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ, ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନଙ୍କର ହାରାହାରି ରାଜତ୍ଵକାଳ ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷ । ଏହା ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୨୭ ବର୍ଷ, ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ଆମେ ଯଦି ସବୁ ମୋଗଲ ଶାସକଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବା ତେବେ ଏହା ୧୬ ବର୍ଷ । ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଯାଏଁ ତୁମେ ଏହି ରାଜତ୍ଵ କାଳର ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ କ’ଣ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନଙ୍କ ହାରାହାରି ରାଜତ୍ଵ ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷରୁ ଏହା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ସମୟରେ ଓ ରକ୍ତପାତ ବାରମ୍ବାର ଘଟୁଥିଲା । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣଜିନିତ ହିଂସା ମୋଗଲ ଶାସକମାନେ ଆରଙ୍ଗଜେବ୍ଲଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାରାହାରି ୨୭ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥୁରୁ ସୂଚିତ ହୁଏ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯୋଜନା ଏବଂ ଚୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ସମୟରେ ଶାସକମାନଙ୍କର ହାରାହାରି ରାଜତ୍ଵ ୧୬ ବର୍ଷକୁ ଖସି ଆସିଥିଲା । ଏଥିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେତେବେଳକୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସମୟକ୍ରମେ ସ୍ଥିରତା ମଧ୍ଯ କମିଯାଇଥିଲା ।
Question 5.
ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ଯେ ତେର୍ବାହାଦୁର ଧର୍ମ ପ୍ରତିବଦଳ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ସହିଥିଲେ ? ସେ କାହିଁକି ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ବଳିଦାନ ନିଶ୍ଚିତ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ ?
Answer:
ଗୁରୁ ତେଗ୍ ବାହାଦୁର ଧର୍ମଗତ ସ୍ଵାଧୀନତାର ଟେକ ରଖୁବା ତଥା କାଶ୍ମିରି ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ନିର୍ଯାତନା ସହିଥିଲେ । ସେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ବଳିଦାନ ମୋଗଲ ଅତ୍ୟାଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇବ ।
Question 6.
ଶିଖଗୁରୁ ଏବଂ ଖାଲସା କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଶିଖ୍ଗୁରୁ ଏବଂ ଖାଲସା ସାହସିକତା, ନ୍ୟାୟ, ସମାନତା ଏବଂ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା ଆଦି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଧର୍ମୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବଦ୍ଧ ପରିକର ଥିଲେ । ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ, ଦୁର୍ବଳକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ନିଜର ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ନୈତିକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରସାର କରିବା ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ‘ଥିଲା ।
Question 7.
ଆଜିର ଦିନରେ ସେମାନେ କେତେ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ?
Answer:
ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ଵ ଆଜି ମଧ୍ୟ ରହିଅଛି, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା, ମତଭେଦକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଶିକ୍ଷାଦିଏ ଯାହା ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭଲ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
Question 8.
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ ମହାରାଜା ରଣଜିତ ସିଂହଙ୍କ ପ୍ରୟାସରେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶିଖ୍ ମାନେ ଏକଜୁଟ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସାମରିକ ତୀକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି, କୂଟନୈତିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସହିଷ୍ଠତା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଦୃଢ଼ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିଖ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ।
Answer:
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗଯାଏଁ ଏହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉଭୟ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅବଶେଷ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା ।
ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
Question 1
ଦିଲ୍ଲୀକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ କେତେଗୋଟି ବୈଦେଶିକ ରାଜବଂଶ ଶାସନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
୫ ଗୋଟି
Question 2.
କିଏ ନିଜକୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ ଖୁଲିଜୀ
Question 3.
ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଦୌଲତାବାଦର ଦୂରତା କେତେ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ?
Answer:
୧୦୦୦ କି.ମି.
Question 4.
ଅଣମୁସଲମାନ୍ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ସୁଲତାନମାନେ କେଉଁ କର ବସାଇଥିଲେ ?
Answer:
ଜିଜିୟା କର
Question 5.
‘କୁମ୍ଭାଲଗଡ଼’ ଦୁର୍ଗ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମେଣ୍ଢାର ଶାସକ ରାଣାକୁମ୍ଭ
Question 6.
ବର୍ତ୍ତମାନର ଯାଜପୁର ପୂର୍ବେ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ?
Answer:
ଯାଜନଗର
Question 7.
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ ରାଜଧାନୀ ବିଜୟନଗରଠାରେ କେଉଁ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବିଠଲ ମନ୍ଦିର
Question 8.
ଚିତ୍ତୋରଗଡ଼ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ରାଜସ୍ଥାନ
Question 9.
‘ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି’ କିମ୍ବା ସବୁ ଧର୍ମ ବିଶ୍ବାସ ପ୍ରତି ସହନଶୀଳତା ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
Answer:
ସୁଲହ-ଇ-କୁଲ
Question 10.
ପଞ୍ଚମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ‘ପଞ୍ଚ ମହଲ’ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିଠାରେ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆକବର
Question 11.
ଶାହାଜାହାନଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦାରା ଶିଖୋ
Question 12.
ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ୍ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ କେବେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୭୦୭ ମସିହା
Question 13.
ଗଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର କେଉଁ ବୀରା ରାଣୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ବନ୍ଦୀହେବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜକୁ ନିଜେ ହତ୍ୟାକରି ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ?
Answer:
ରାଣୀ ଦୁର୍ଗାବତୀ
Question 14.
ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ କେଉଁଠିକାର ଶାସକ ଥିଲେ ?
Answer:
ମେଣ୍ଢାର
Question 15.
ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅହୋମ ରାଜ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ମୁଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ମିଆଁମାର
Question 16.
‘ଗଜପତି ଗୌଡ଼େଶ୍ଵର ନବକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର’ ଭାବେ କିଏ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
Answer:
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ
Question 17.
୧୬୭୧ ମସିହାର ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅହୋମ୍ର ସାମରିକ ସେନାପତି କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଲଚିତ ବୋରଫୁକନ
Question 18.
ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କିଏ ପଞ୍ଜାବରେ ସମାନତା, କରୁଣା ଏବଂ ଏକ ଈଶ୍ୱରବାଦର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଗୁରୁ ନାନକ
Question 19.
ଆକବରଙ୍କର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ତୋଡ଼ରମଲ୍ଲ
Question 20.
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେୟ ଦେବାପାଇଁ ଥିବା ଏକ ଲିଖ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
Answer:
ହୁଣ୍ଡି ।
ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
Question 1.
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମୟକୁ କେଉଁ ଯୁଗ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(i) କଳିଯୁଗ
(ii) ଆଦିଯୁଗ
(iii) ମଧ୍ୟଯୁଗ
(iv) ଆଧୁନିକ ଯୁଗ
Answer:
(iii) ମଧ୍ୟଯୁଗ
Question 2.
91 କେଉଁ ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳରେ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଦୌଲତାବାଦ ‘ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତର’ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବର
(ii) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(iii) ମହମ୍ମଦ–ବିନ୍-ତୁଗଲକ୍
(iv) ଆଉରେଇଦେବ
Answer:
(iii) ମହମ୍ମଦ–ବିନ୍-ତୁଗଲକ୍
Question 3.
‘ଜିଜିୟା’ କର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ ଶାସନ କାଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ?
(i) ଇଂରେଜ
(ii) ଫରାସୀ
(iii) ମୋଗଲ
(iv) ସୁଲତାନ
Answer:
(iv) ସୁଲତାନ
Question 4.
ଦିଲ୍ଲୀରେ ଶେଷ ସୁଲତାନ ରାଜବଂଶର ଶାସନକର୍ତ୍ତା କିଏ ଥିଲେ ?
(i) ତୈମୁର
(ii) ମହମ୍ମଦ–ବିନ୍-ତୁଗଲକ୍
(iii) ବାହମନୀର ସୁଲତାନ
(iv) ଆଲୁଉଦ୍ଦିନ୍ ଖ୍ଲିଜୀ
Answer:
(i) ତୈମୁର
Question 5.
କୋଣାର୍କର ବିଖ୍ୟାତ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ?
(i) ଦ୍ଵାଦଶ
(ii) ତ୍ରୟୋଦଶ
(iii) ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ
(iv) ପଞ୍ଚଦଶ
Answer:
(ii) ତ୍ରୟୋଦଶ
Question 6.
‘କୁମ୍ଭାଲଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ’ ମେଣ୍ଢାରର ଶାସକ କେଉଁ ପର୍ବତ ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
(i) ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ
(ii) ସାତପୁରା
(iii) ଆରାବଳି
(iv) ହିନ୍ଦୁକୁଶ
Answer:
(iii) ଆରାବଳି
Question 7.
କେଉଁ ରାଜ୍ୟର ଶାସକଙ୍କୁ ‘ଅଶ୍ଵପତି’ କୁହାଯାଇଥିଲା
(i) ବିଜୟନଗରର ରାଜା
(ii) ବାହାମନୀ ରାଜ୍ୟର ସୁଲତାନ
(iii) ମରାଠାର ଶାସକ
(iv) କଳିଙ୍ଗର ଶାସକ
Answer:
(ii) ବାହାମନୀ ରାଜ୍ୟର ସୁଲତାନ
Question 8
‘ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା’ ମହାକାବ୍ୟ କେଉଁ ଭାଷାରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ?
(i) ସଂସ୍କୃତ
(ii) ତେଲୁ ଗୁ
(iii) କନ୍ନଡ଼
(iv) ତାମିଲ
Answer:
(ii) ତେଲୁ ଗୁ
Question 9.
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ କେଉଁଠାରେ ‘ତିରୁପତି ମନ୍ଦିର’ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
(i) ତାମିଲନାଡୁ
(ii) କେରଳ
(iii) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
(iv) ବିଜୟ ନଗର
Answer:
(iii) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
Question 10.
କେଉଁ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା
(i) ହଳଦୀଘାଟ
(ii) ତାଲିକୋଟା
(iii) ଜାଲିକଟୁ
(iv) କଳିଙ୍ଗର ଯୁଦ୍ଧ
Answer:
(ii) ତାଲିକୋଟା
Question 11.
ଭାରତରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହିସାବରେ କାହାକୁ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ?
(i) ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ୍
(ii) ଆକବର
(iii) ବାବର
(iv) ହୁମାୟୁନ
Answer:
(iii) ବାବର
Question 12.
ରାଜସ୍ଥାନରେ ଚିତୋରଗଡ଼ର ରାଜପୁତ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ସେମାନଙ୍କର ରମଣୀମାନେ କେଉଁ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥିଲେ ?
(i) ରମଣୀବ୍ରତ
(ii) କୁମାରୀବ୍ରତ
(iii) ଜହର ବ୍ରତ
(iv) ଅମୃତବ୍ରତ
Answer:
(iii) ଜହର ବ୍ରତ
Question 13.
ଆକବରଙ୍କ ରାଜଦରକାରରେ ଜଣେ ଐତିହାସିକ ଓ ଜୀବନୀଲେଖକ ଭାବରେ କିଏ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ?
(i) ବୀରବଲ
(ii) ତାନସେନ
(iii) ଆବୁଲ ଫାଜଲ
(iv) ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍
Answer:
(iii) ଆବୁଲ ଫାଜଲ
Question 14.
ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପତନର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଭାବରେ କାହାକୁ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥାଏ ?
(i) ବାବର
(ii) ହୁମାୟୁନ
(iii) ଆକବର
(iv) ଆଉରେଙ୍ଗ ଜେବ୍
Answer:
(iv) ଆଉରେଙ୍ଗ ଜେବ୍
Question 15.
ଅହୋମ୍ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ ଉପତ୍ୟାକାରେ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ତ୍ରୟୋଦଶ
(ii) ଚର୍ତୁଦଶ
(iii) ପଞ୍ଚଦଶ
(iv) ଦ୍ଵାଦଶ
Answer:
(i) ତ୍ରୟୋଦଶ
Question 16.
ତୁମକୁ ଓଡ଼ିଶାର ‘ମେଘେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର’ ଦେଖିବାପାଇଁ ହେଲେ ତୁମକୁ ବାପାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ ?
(i) ବାରିପଦା
(ii) ଛତ୍ରପୁର
(iii) ଭୁବନେଶ୍ଵର
(iv) କଟକ
Answer:
(iii) ଭୁବନେଶ୍ଵର
Question 17.
ତୁମକୁ କେହି ଉତ୍କଳ ଇତିହାସର ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ’ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ ତୁମେ କାହାର ଶାସନ କାଳକୁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବରେ ଇଙ୍ଗିତ କରିପାରିବ ?
(i) ଲାଙ୍ଗୁଲା ନରସିଂହଦେବ
(ii) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ
(iii) ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ
(iv) ପଞ୍ଚମ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ
Answer:
(ii) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ
Question 18.
‘ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ’ କେଉଁ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୬୭୧
(ii) ୧୬୭୨
(iii) ୧୬୭୩
(iv) ୧୬୭୪
Answer:
(i) ୧୬୭୧
Question 19.
‘ଗୁରୁଗ୍ରନ୍ଥ ସାହେବ’ ପଢ଼ିଲେ ତୁମେ କେଉଁ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପାଇପାରିବ ?
(i) ବୌଦ୍ଧ
(ii) ଶିଖ୍
(iii) ଜୈନ
(iv) ହିନ୍ଦୁ
Answer:
(ii) ଶିଖ୍
Question 20.
ଦିଲ୍ଲୀର ସୁଲତାନୀ ଶାସନକାଳରେ ‘ଇକ୍ତା’ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା ?
(i) ମୁକ୍ତହସ୍ତରେ ଦାନ କରିବା
(ii) ଗରିବଙ୍କୁ ଜମିବଣ୍ଟନ
(iii) କରସଂଗ୍ରହ
(iv) କରମୁକ୍ତ କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା
Answer:
(iii) କରସଂଗ୍ରହ
Question 21.
କେଉଁ ମୋଗଲ ଐତିହାସିକ ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ ?
(i) ଅବଦୁଲ କାଲାମ୍
(ii) ଆବୁଲ ଫଜଲ
(iii) ଖାନ୍ ଅବଦୁଲ୍
(iv) ତୋଡ଼ର ମଲ୍ଲ
Answer:
(ii) ଆବୁଲ ଫଜଲ
Question 22.
ମୋଗଲ ଶାସନକାଳରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେୟ ଦେବାପାଇଁ ଥିବା ଏକ ଲିଖ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାକୁ କ’ଶ୍ କୁହାଯାଉଥିଲ ?
(i) ଚେକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା
(ii) ହେଣ୍ଡନୋଟ
(iii) ଜାଗିରପଟ୍ଟା
(iv) ହୁଣ୍ଡି
Answer:
(iv) ହୁଣ୍ଡି
Question 23.
ଭାବିଲ ଦେଖୁ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ କେଉଁ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିବ ?
(i) ରଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
(ii) ଲଳିତଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
(iii) ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
(iv) କନିଷ୍ଠପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
Answer:
(iii) ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
Question 24.
ବିଶାଳ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ?
(i) ଫତେଗଡ଼
(ii) ରାଜଗଡ଼
(iii) କେରଡ଼ାଗଡ଼
(iv) ଜଉଗଡ଼
Answer:
(iv) ଜଉଗଡ଼
Question 25.
ତୁମେ ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲାକୁ ପିକ୍ନିକ୍ ଗଲେ ସେଠାରେ କେଉଁ ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିର ଦେଖୁପାରିବ ?
(i) ଚିତ୍ତଚୋରା
(ii) ଗାଈଚରା
(iii) ଲବଣୀଚୋରା
(iv) କ୍ଷୀରଚୋରା
Answer:
(iv) କ୍ଷୀରଚୋରା
Question 26.
କଟକରୁ ବାଙ୍କୀ ଗଲାବେଳେ ବାଟରେ ଏକ ଐତିହ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ଗାଁ ପଡ଼ିଥାଏ, ତାହାର ନାମ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
(i) ଗରଦିପୁର
(ii) ରାଣିଆବନ୍ଧ
(iii) ମାଣିଆବନ୍ଧ
(iv) କଜଳବନ୍ଧ
Answer:
(iii) ମାଣିଆବନ୍ଧ
Question 27.
ତୁମେ କେବେ ତାରାତାରୀଣୀ ପୀଠକୁ ଗଲେ ସେଠାରୁ ୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଋଷିକୂଲ୍ୟା ନଦୀ ମୁହାଣ ନିକଟରେ ଏକ ଐତିହ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଗଡ଼ ତୁମେ ଦେଖୁପାରିବ । ସେହି ଗଡ଼ଟିର ନାମ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
(i) ଜଉଗଡ଼
(ii) ପୋତାଗଡ଼
(iii) ପାଟଣାଗଡ଼
(iv) ରତାଗଡ଼
Answer:
(ii) ପୋତାଗଡ଼
Question 28.
_________ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟନଗର ସହର ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
(i) ସରାଇଘାଟ
(ii) ହଳଦୀଘାଟ
(iii) ତାଲିକୋଟା
(iv) ପାନିପଥ
Answer:
(iii) ତାଲିକୋଟା
Question 29.
‘ଖାଇସା’ ସମ୍ପଦ୍ରଦାୟ ________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।
(i) ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦସିଂହ
(ii) ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ
(iii) ଗୁରୁ ତେଗ୍ ବାହାଦୂର
(iv) ଗୁରୁ ସ୍ଵରଣ ସିଂହ
Answer:
(i) ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦସିଂହ
Question 30.
ଦିଲ୍ଲୀକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ _________ ଗୋଟି ବୈଦେଶିକ ରାଜବଂଶ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
(i) 9
(ii) ୩
(iii) ୪
(iv) ୫
Answer:
(iv) ୫
Question 31.
‘କୁମ୍ଭାଲଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ’ ________ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
(i) ରାଣାକୁମ୍ଭ
(ii) ରାଣାଷଣ୍ଢ
(iii) ପୃଥ୍ୱୀରାଜ
(iv) ଜୟଚନ୍ଦ୍ର
Answer:
(i) ରାଣାକୁମ୍ଭ
Question 32.
ବିଜୟନଗରର ରାଜାମାନଙ୍କୁ __________ କୁହାଯାଉଥିଲା ।
(i) ଅଶ୍ଵପତି
(ii) ଛତ୍ରପତି
(iii) ନରପତି
(iv) ଗଜପତି
Answer:
(iii) ନରପତି
Question 33.
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ _____________ ରେ ଥିବା ‘ତିରୁପତି ମନ୍ଦିର’କୁ ବହୁ ଅର୍ଥ ଦାନ କରିଥିଲେ ।
(i) ହାମ୍ପି
(ii) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
(iii) ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
(iv) କେରଳ
Answer:
(ii) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
Question 34.
________ ମସିହାରେ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
(i) ୧୫୨୯
(ii) ୧୫୩୦
(iii) ୧୫୬୫
(iv) ୧୫୬୮
Answer:
(i) ୧୫୨୯
Question 35.
ମୋଗଲ ଶାସକ ବାବର ______ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇବ୍ରାହିମ ଲୋଦୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
(i) ତାଲିକୋଟା
(ii) ସରେଇଘାଟ
(iii) ହଳଦୀଘାଟ
(iv) ପାନିପଥ
Answer:
(iv) ପାନିପଥ
Question 36.
ବାବରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର _________ ଶାସନଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
(i) ଆକବର
(ii) ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ୍
(iii) ହୁମାୟୁନ
(iv) ଶେରଶାହା
Answer:
(iii) ହୁମାୟୁନ
Question 37.
ବାବରଙ୍କ ନାତି ଆକବର ଓ ହିମୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ _________ ଯୁଦ୍ଧ ସଙ୍ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
(i) ପ୍ରଥମ ପାନିପଥ
(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ପାନିପଥ
(iii) ତୃତୀୟ ପାନିପଥ
(iv) ଶେଷ ପାନିପଥ
Answer:
(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ପାନିପଥ
Question 38.
_________ ଙ୍କର ଅକସ୍ମାତ୍ ମୃତ୍ୟୁପରେ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆକବର ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।
(i) ହୁମାୟୁନ
(ii) ଆଉରେଙ୍ଗ୍
(iii) ଶେରଶାହ
(iv) ଇବ୍ରାହିମ ଲୋଦୀ
Answer:
(i) ହୁମାୟୁନ
Question 39.
ରାଜପୁତ୍ ରମଣୀମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଡେଇଁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ________ କୁହାଯାଉଥିଲା ।
(i) ସତୀଦାହ
(ii) ପ୍ରାଣ ଉତ୍ସର୍ଗ
(iii) ଜହର
(iv) ବଳିଦାନ
Answer:
(iii) ଜହର
Question 40.
ଆକବର ପ୍ରଚଳନ କରିଥିବା ‘ସୁଲହ-ଇ-କୁଲ’ର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ __________ ଥିଲା ।
(i) ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ କଳହ କରିବା
(ii) ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି
(iii) ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିବା
(iv) ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା
Answer:
(ii) ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତି
Question 41.
ଫତେପୁର ସିକ୍ରିଠାରେ ଆକବର __________ ସଦନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
(i) ସେବା
(ii) ସ୍ଵାଗତ
(iii) ଧନ୍ୟବାଦ
(iv) ଅନୁବାଦ
Answer:
(iv) ଅନୁବାଦ
Question 42.
ଆଉରେଙ୍ଗଦେବ ____________ ମସିହାରେ ନିଜକୁ ‘ଆଲମ୍ଗିର୍’ ବା ‘ବିଶ୍ୱବିଜେତା’ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
(i) ୧୬୫୬
(ii) ୧୬୫୭
(iii) ୧୬୫୮
(iv) ୧୬୫୫
Answer:
(iii) ୧୬୫୮
Question 43.
ଅଣମୁସଲମାନଙ୍କ ଉପରେ __________ କର ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ ପୁନଃ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ।
(i) ନିର୍ବାଚନ
(ii) ଜମିଜମା
(iii) ଜିଜିଆ
(iv) ବାଣିଜ୍ୟ
Answer:
(iii) ଜିଜିଆ
Question 44.
ରାଣା ସଂଘ ______________ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାବରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧକରି ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
(i) ପ୍ରଥମ ପାନିପଥ
(ii) ତାଲିକୋଟା
(iii) ସରେଇଘାଟ
(iv) ଖାନଓ୍ବା
Answer:
(iv) ଖାନଓ୍ବା
ଠିକ୍ ଉକ୍ତି ପାଖରେ ଠିକ୍ (✓ ) ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଭକ୍ତ ପାଖରେ ଭୁଲ୍ (✗) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।
Question 1.
ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ ‘ମେଘେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର’ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
✓
Question 2.
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି କୋଣାର୍କଠାରେ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର’ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
✗
Question 3.
ସାରଳାଦାସଙ୍କ ବିଶାଳ ମହାଭାରତ ଗ୍ରନ୍ଥ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
✓
Question 4.
ନରସିଂହଦେବ ନିଜକୁ ‘ନକକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ କଳବଗେଶ୍ଵର’ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
Answer:
✗
Question 5.
ପ୍ରଥମ ନରସିଂହଦେବ ପ୍ରଥମେ ‘ଗଜପତି ଉପାଧ୍’ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
✓
Question 6.
‘ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ’ ୧୬୭୧ ମସିହାରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
✓
Question 7.
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ’ପଞ୍ଜାବରେ ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ଉତ୍ଥାନ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
✗
Question 8.
ଦିଲ୍ଲୀର ଚାନ୍ଦିନୀଚୌକଠାରେ ଗୁରୁଦ୍ଵାରା ସିସ୍ଗୁଞ୍ଜ ସାହିବ ଏକ ପୂଜାସ୍ଥଳ ।
Answer:
✓
Question 9.
୧୬୭୫ ମସିହାରେ ଆକବର ନବମ ଶିଖ୍ ଗୁରୁ ତେଗ୍ ବାହାଦୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
✗
Question 10.
ଆକବରଙ୍କ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ତୋଡ଼ରମଲ୍ଲ ।
Answer:
✓
Question 11.
ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଆକବରଙ୍କ ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
✓
Question 12.
ଭାରତ ରପ୍ତାନି ତୁଳନାରେ ବହୁତ କମ୍ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆମଦାନୀ କରୁଥିଲା
Answer:
✓
Question 13.
ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୬୩୯ରେ ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନ୍ସାଂ ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ।
Answer:
✓
Question 14.
ଜଉଗଡ଼ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳା ଅନୁଶାସନର ଏକ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଥିଲା ।
Answer:
✓
Question 15.
ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲାର ଆରଡ଼ିଠାରେ କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
✓
Question 16.
ମାଣିଆବନ୍ଧ ପାଟଶାଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲାଭ କରିଥିଲା ।
Answer:
✓
Question 17.
‘ପୋତାଗଡ଼’ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
✗
Question 18.
ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଅଛି ।
Answer:
✓
ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।
Question 1.
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ଜଉଗଡ଼ |
କଳା ମୁଗୁନି ପଥର |
| ପୋତାଗଡ଼ |
ରାଜଧାନୀ |
| ପୁଷ୍ପଗିରି |
କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ |
| କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ |
ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ |
| ମାଣିଆବନ୍ଧ |
ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର |
Answer:
| ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ଜଉଗଡ଼ |
ରାଜଧାନୀ |
| ପୋତାଗଡ଼ |
ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର |
| ପୁଷ୍କଗିରି |
ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟ |
| କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ |
କଳା ମୁଗୁନି ପଥର |
| ମାଣି ଆବନ୍ଧକ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ |
କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ |
Question 2.
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ବିଜୟନଗର ରାଜା |
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ |
| ବାହମନୀର ସୁଲତାନ |
ଗଜପତି |
| ମରାଠାର ଶାସକ |
ଅଶ୍ବପତି |
| କଳିଙ୍ଗର ଶାସକ |
ଛତ୍ରପତି |
| ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା |
ନରପତି |
Answer:
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ବିଜୟନଗରର ରାଜା |
ନରପତି |
| ବାହମନୀର ସୁଲତାନ |
ଅଶ୍ବପତି |
| ମରାଠାର ଶାସକ |
ଛତ୍ରପତି |
| କଳିଙ୍ଗର ଶାସକ |
ଗଜପତି |
| ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା |
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ |
Question 3.
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ସାରଳାଦାସ |
ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା |
| ଆବୁଲ ଫାଜଲ୍ |
ଗୁରୁଗ୍ରନ୍ଥ ସାହେବ |
| କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ |
ମହାଭାରତ |
| ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ |
ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ |
Answer:
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ସାରଳାଦାସ |
ମହାଭାରତ |
| ଆବୁଲ ଫାଜଲ୍ |
ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ |
| କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ |
ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା |
| ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ |
ଗୁରୁଗ୍ରନ୍ଥ ସାହେବ |
Question 4.
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ପର୍ତ୍ତୁଗାଲମାନଙ୍କର ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ |
୧୩୯୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ତୈମୁରଙ୍କର ଦିଲ୍ଲୀ ଆକ୍ରମଣ |
୧୪୯୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ |
୧୩୩୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ମେବାର ରାଜ୍ୟର ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା |
୧୨୦୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ବଂଶର ଶାସନ |
୧୩୨୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
Answer:
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ପର୍ତ୍ତୁଗାଲମାନଙ୍କର ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ |
୧୪୯୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ତୈମୁରଙ୍କର ଦିଲ୍ଲୀ ଆକ୍ରମଣ |
୧୩୯୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ |
୧୩୩୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ମେବାର ରାଜ୍ୟର ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା |
୧୩୨୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
| ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ବଂଶର ଶାସନ |
୧୨୦୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. |
Question 5.
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ଦ୍ଵିତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ |
ବାବରଙ୍କ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ |
| ହଳଦୀଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ |
ଅହୋମଙ୍କଦ୍ଵାରା ମୋଗଲ ପରାଜୟ |
| ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ |
ବିଜୟନଗର ସହର ଧ୍ୱଂସ |
| ପ୍ରଥମ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ |
ଆକବରଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟକ ବିଜୟ |
| ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧ |
ମହାରଣା ପ୍ରତାପଙ୍କ ପଛଘୁଞ୍ଚା |
Answer:
| ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
| ଦ୍ଵିତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ |
ଆକବରଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟକ ବିଜୟ |
| ହଳଦୀଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ |
ମହାରଣା ପ୍ରତାପଙ୍କ ପଛଘୁଞ୍ଚା |
| ସରେଇଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ |
ଅହୋମଙ୍କଦ୍ଵାରା ମୋଗଲ ପରାଜୟ |
| ପ୍ରଥମ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ |
ବାବରଙ୍କ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ |
| ତାଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧ |
ବିଜୟନଗର ସହର ଧ୍ୱଂସ |
ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1
ହୁଏନ୍ସାଂ କିଏ ? ସେ କେବେ ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
- ହୁଏନ୍ସା ଥିଲେ ଚୀନର ଜଣେ ପରିବ୍ରାଜକ ।
- ଖ୍ରୀ.ଅ. ୬୩୯ରେ ସେ ଯାଜପୁରରେ ଥିବା ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିଲେ ।
Question 2.
ଜଉଗଡ଼ର ଅବସ୍ଥିତି କେଉଁଠି ? ଏହାର କ’ଣ ଗୁରୁତ୍ଵ ଥିଲା ?
Answer:
- ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ନିକଟସ୍ଥ ଋଷିକୁଲ୍ୟା ନଦୀ ତଟରେ ଜଉଗଡ଼ ଅବସ୍ଥିତ ।
- ଏହା ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳା ଅନୁଶାସନର ଏକ ସ୍ମୃତିପୀଠ ଅଟେ ।
Question 3.
କ୍ଷୀରଚୋରା ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦୁଇଟି ବିଶେଷତ୍ଵ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
- ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ଗୋପୀନାଥ କଳା ମୁଗୁନି ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଅତୀବ ରମଣୀୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
- ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ‘ଉତ୍ତର ଭାରତର ଚିତ୍ରକୁଟ ପର୍ବତରୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।
Question 4.
ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଣିଆବନ୍ଧରେ କେଉଁ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ ? ଏଥରେ କେଉଁ ଦେଶର ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଯୋଗ ନେଇଥାନ୍ତି ?
Answer:
- ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଣିଆବନ୍ଧ ଗ୍ରାମରେ ବୁଦ୍ଧ ଜୟନ୍ତୀ ମହାସମାରୋହରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
- ଏଠାକୁ ଚୀନ, ଜାପାନ, କୋରିଆ, ତିବ୍ବତ ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରୁ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।
Question 5.
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପୋତାଗଢ଼କୁ ଇଂରେଜମାନେ କେବେ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ଓ ଏହାକୁ ସେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
- ୧୭୬୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପୋତାଗଡ଼କୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।
- ସେମାନେ ଏହାକୁ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଥମ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ କୋଠି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।
Question 6.
ଦିଲ୍ଲୀରେ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ କେବେ ଓ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
- ୧୧୯୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
- ସେଠାରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ଚୌହାନଙ୍କୁ ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
Question 7.
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ? ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦୀ ରାଜ୍ୟ କିଏ ଥିଲା ?
Answer:
- ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
- ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦୀ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ବାହମନୀ ।
Question 8.
‘ବାବରନାମା’ କ’ଣ ? ଏଥରେ କ’ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
- ‘ବାବରନାମା’ ମୋଗଲ ଶାସନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ବାବରଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ।
- ସେଥୁରେ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ସଂସ୍କୃତିସମ୍ପନ୍ନ, ବୃଦ୍ଧିମାନ, କୌତୁହଳୀ ମଣିଷ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଯାଇଛନ୍ତି ।
Question 9.
ଆକବର ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରେ କିପରି ଦିଲ୍ଲୀର ସମ୍ରାଟ ହୋଇପାରିଥିଲେ ?
Answer:
- ହୁମାୟୁନଙ୍କ ଅକସ୍ମାତ ମୃତ୍ୟୁପରେ ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆକବର ଦିଲ୍ଲୀର ସମ୍ରାଟ ହୋଇଥିଲେ ।
- ନିଜର ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷ ଓ ରଣକୌଶଳ ଦକ୍ଷତା ବଳରେ ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିପାରିଥିଲେ ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1.
ଆକବର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟନୁରାଗୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଏହା ପ୍ରତୀୟମାନ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
- ଆକବର ନିରକ୍ଷର ସତ୍ତ୍ଵେ ପାରସିକ ଓ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିବାପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
- ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଦରବାରକୁ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ସାହିତ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ ।
- ସେ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିଠାରେ ‘ଅନୁବାଦ ସଦନ’ (House of Translation) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ବହୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ପାର୍ସି ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଇଥିଲେ ।
Question 2.
ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ୍ ଧର୍ମ ଭାବନା କିପରି ଥୁଲା ?
Answer:
- ଆଉରେଙ୍ଗଜେବ୍ ଇସ୍ଲାମ ସୁନ୍ନି ସଂପ୍ରଦାୟର ଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ କଠୋର ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ।
- ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଭଳି ଅଣଇସଲାମିକ୍ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଦରବାରରେ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଦେଇଥିଲେ ।
- ଅଣମୁସଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ‘ଜିଜିଆ କର’ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉପରେ ‘ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କର’ ପୁନଃ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ।
Question 3.
ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ କେଉଁଠିକାର ଶାସକ ଥିଲେ ? ସେ ମୋଗଲମାନଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
Answer:
- ମହାରାଣା ପ୍ରତାପ ମେରର ଶାସକ ଥିଲେ । ସେ ମୋଗଲ ଆତ୍ମପତ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରି ଦେଇଥିଲେ ।
- ୧୫୭୬ରେ ଆରାବଳୀର ଗିରିପଥରେ ମୋଗଲ ସେନାଙ୍କ ସହ ସେ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ ।
- ମୋଗଲ ସେନା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରି ନପାରି ଖସି ପଳାଇଯାଇ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
Question 4.
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ କେଉଁ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ? ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ପାଇଁ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ । ସେ ପାଇକସେନାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ମାନର୍ଥେ ରାଜ୍ୟ ପରେ ରାଜ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିଥିଲେ ।
(ii) ଉତ୍ତରରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ରାମେଶ୍ୱର, ପଶ୍ଚିମରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କିଛି ଅଂଶ ଓ ସମଗ୍ର ତେଲେଙ୍ଗାନା ସହ ବାହାମନୀର ରାଜଧାନୀ ବିଦାର ବିଜୟନଗର ରାଜଧାନୀ ହାମ୍ପିକୁ ଜୟକରି ପ୍ରଚୁର ଧନଦୌଲତ ଆଣି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରନ୍ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ ।
(iii) ସେ ନିଜକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ‘ଗଜପତି ଗୌଡ଼େଶ୍ଵର ନବକୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟ କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର’ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
Question 5.
ଶିଖ୍ମାନଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ କେବେ, କିପରି ହୋଇଥିଲା ? ସେମାନେ କାହା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ’ କରିଥିଲେ ?
Answer:
(i) ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପଞ୍ଜାବରେ ଗୁରୁ ନାନକ ସମାନତା, କରୁଣା ଏବଂ ଏକ ଈଶ୍ୱରବାଦର ବାତ୍ତ’ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନେ ଶିଖ୍ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
(ii) ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଶିଖ୍ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ କିଛି ମୋଗଲ ଶାସକଙ୍କ ଅଧ୍ଵନରେ ବଢୁଥିବା ଅସହିଷ୍ଣୁତା ଓଁ ନିର୍ଯାତନା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।
(iii) ସେମାନେ ପରେ ଏକ ଶିଖ୍ ସେନା ଗଠନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ମୋଗଲ ବାହିନୀ ବିରୋଧରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲେ ।
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
Question 1.
କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ କେଉଁସବୁ କୃତିତ୍ଵ ପାଇଁ ବିଜୟନଗର ରାଜ୍ୟ ବିକାଶର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିଲା ?
Answer:
(i) ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ, ବିଖ୍ୟାତ ଶାସକ କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ ସମୟରେ ବିଜୟ ନଗର ରାଜ୍ୟ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ବିକାଶର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିପାରିଥିଲା ।
(ii) ତାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ନବଜାଗରଣରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା । ସେ ସେଠାରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରି ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ବିସ୍ତାର କରିପାରିଥିଲେ ।
(iii) ସେ ସଂସ୍କୃତ, ତେଲୁଗୁ ଓ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାର କବି ଓ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରିବା ସହିତ ନିଜେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ଏକ ମହାକାବ୍ୟ ‘ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା’ ରଚନା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
(iv) ଏହା ତାମିଲ ସନ୍ଥକବି ଆନ୍ଦାଲାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ଏହାର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଥିଲା ‘ରାଜନୀତି’ ଯେଉଁଥରେ ଉତ୍ତମ ଶାସନ ନୀତି ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା । ସେ ଅନେକ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ଆନ୍ଧ୍ରରେ ‘ତିରୁପତି ମନ୍ଦିର’ ଓ ବିଜୟନଗରଠାରେ ‘ବିଠଲ ମନ୍ଦିର’ର ବହୁ ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିଥିଲେ ।
Question 2.
ଭାରତରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ବାବର କିପରି ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଥିଲେ, ଏହାର ରହସ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
(i) ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ସମୟକ୍ରମେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା । ବାବର ଜଣେ ତୁର୍କୀ ମୋଗଲ ସାମରିକ ଶାସକ ଓ ରଣକୌଶଳ ଧୂରୀଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଭୂଖଣ୍ଡ ସମରକନ୍ଦ (ଆଧୁନିକ ଉଦ୍ବେକିସ୍ଥାନ)ରୁ ବିତାଡ଼ିତ ହୋଇ ଭାରତକୁ ପଳାଇ ଆସିଥିଲେ ।
(ii) ତିମୁର (ତୈମୁର)ଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ବାବର ୧୫୨୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପାନିପଥଠାରେ ଇବ୍ରାହିମ ଲୋଦୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁମାତ୍ରାରେ ବନ୍ଧୁକ, ତୋପ, ଗୋଳାବାରୁଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ।
(iii) ଏହି ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଲ୍ଲୀ ସୁଲତାନୀ ଶାସନର ଅଧୋପତନ ଘଟାଇ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଭିଭି ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାପରେ ବାବର ଦିଲ୍ଲୀ ସିଂହାସନର ସର୍ବମୟକର୍ତ୍ତା ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
(iv) ବିରାଟ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନକୁ ସେ ସୁନା ଓ ରୂପାର ଏକ ଦେଶ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ । ଏହାର ‘ଧନଦୌଲତ’ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ଏସିଆକୁ ଫେରି ନଯାଇ ସବୁଦିନପାଇଁ ଏଠାରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।
Question 3.
ପୂର୍ବକାଳରେ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର କେଉଁସବୁ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥୁଲା ? ଏହା ସମାଜ ପାଇଁ ହିତସାଧନ କରୁଥିଲା ନା ଅହିତସାଧନ କରୁଥିଲା ?
Answer:
(i) ପୂର୍ବକାଳରେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଉପାସନା, ଅତିରିକ୍ତ ଶିକ୍ଷା, ସାମାଜିକ, ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାକଳାପ, ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳାର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା । ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ବଜାର ସହିତ ସାମାଜିକ ‘ପରିସଂସ୍ଥା’ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଥିଲେ ।
(ii) ସେତେବେଳର ଶାସକମାନେ ମନ୍ଦିର ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ଜମି ଓ ଧନ ଦାନ କରୁଥିଲେ ଯାହା ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ବିଶ୍ଵାସରେ ରଖାଯାଉଥିଲା । ସେମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ (ଧର୍ମଶାଳା) ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ ।
(iii) ଏହି ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ସାମଗ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଥିଲେ ।
(iv) ମୋଟାମୋଟି ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସହାବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ ।
246 + 285
246 + 285
272 – 144
363 + 589
= 25 + 56 + 3 = 84
_______
______) = 38 + 9 – 4
6 – 4
_______
8 
3
____ = 27 – 8 + 3
6 – 4
8 
3
3 × _______
2 × _______
5 × ______
3 × 7
5 × ______
6 × 7
3 × 
2 × 
5 × 
3 × 7
5 × 
6 × 7
(3 – 8) × 29
(15 + 9) × 18
23 × 17 + 23 × 9
34 × 42 – 28 × 42
(3 – 8) × 29
(15 + 9) × 18
23 × 17 + 23 × 9
34 × 42 – 28 × 42
49 – 7 + 8
49 – 7 + 8
83 × 40 – 18
145 – 17 × 6
