Class 7

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.4 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.4

Question 1.
ଜଣେ ଦୋକାନୀ ରିହାତି ଦରରେ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁକୁ ବିକ୍ରି କରିଥାଏ କାହିଁକି ? ତୁମେ ଯାହା ଭାବୁଛ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:
(i) ଦୋକାନୀ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ ବସ୍ତୁକୁ ରିହାତିରେ ବିକ୍ରି କରିଥାଏ ।
(ii) ଦୋକାନରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ସାମଗ୍ରୀ ଗଚ୍ଛିତ ଥିଲେ ଦୋକାନୀ ସେଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ଵ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ରିହାତି ଦେଇଥାଏ ।

Question 2.
ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ଲାଗି ଥ‌ିବା ଗୋଟିଏ ସାଇକେଲ୍‌ର ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ 1680 ଟଙ୍କା । ଦଶହରା ପୂଜା ଉପଲକ୍ଷେ ସାଇକେଲ୍ ଟିକୁ ଦୋକାନୀ 20% ରିହାତି ଦାମ୍‌ରେ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ତେବେ ଜଣେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସେ ସାଇକେଲ୍ ଟି କିଣିବା ପାଇଁ କେତେ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ?

ସମାଧାନ:
ସାଇକେଲର ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ = 1680 ଟଙ୍କା ଓ ରିହାତି = 20%
∴ ରିହାତିର ପରିମାଣ = ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟର 20% = 1680 × \(\frac{20}{100}\) ଟଙ୍କା = 336 ଟଙ୍କା
ସାଇକେଲଟିର ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ = ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ – ରିହାତି = 1680 ଟଙ୍କା – 336 ଟଙ୍କା = 1344 ଟଙ୍କା
∴ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସେ ସାଇକେଲ୍ଟି କିଣିବା ପାଇଁ 1344 ଟଙ୍କା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

Question 3.
ଗୋଟିଏ ଫୁକ୍‌ର ସୂଚୀତ ମୂଲ୍ୟ 250 ଟଙ୍କା l ଦୋକାନରେ ଥ‌ିବା ପୋଷାକଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ବିକ୍ରି କରିଦେବା ଲାଗି ଦୋକାନୀ ଦାମ୍ଭିକୁ କମାଇ ସେହି ଫ୍ରକ୍‌କୁ 210 ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି କଲା । ତେବେ ସେ ଶତକଡ଼ା କେତେ ରିହାତି ଦେଲେ ?
ସମାଧାନ:
ଫ୍ରକ୍‌ଟିର ସୂଚିତ ମୂଲ୍ୟ = 250 ଟଙ୍କା ଓ ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ = 210 ଟଙ୍କା ।
ରିହାତି = ସୂଚିତ ମୂଲ୍ୟ – ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ = 250 ଟ. – 210 ଟ. = 40 ଟଙ୍କା

∴ ଦୋକାନୀ 16% ରିହାତି ଦେଲେ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ କଲମର ଦାମ୍ 8 ଟଙ୍କା । ମାତ୍ର ସେହି ପ୍ରକାର ତିନୋଟି କଲମ କିଣିଲେ 10% ରିହାତିରେ ବିକ୍ରି କରାଯିବା ଲାଗି ଦୋକାନୀ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ ତିନୋଟି କଲମର ବିକ୍ରି ଦର କେତେ ହେବ ?
ସମାଧାନ:
ଗୋଟିଏ କଲମର ଦାମ୍ = 8 ଟଙ୍କା
ସେହି ପ୍ରକାର 3ଟି କଲମର ଦାମ୍ = 8 × 3 ଟଙ୍କା = 24 ଟଙ୍କା ଓ ରିହାତି = 10%
ରିହାତିର ପରିମାଣ = 24 ଟଙ୍କାର 10% = ଟ. 24 × \(\frac{10}{100}\) = ଟ.  2.40 ପଇସା 
∴ ତିନୋଟି କଲମର ବିକ୍ରି ଦର = ସୂଚିତ ମୂଲ୍ୟ – ରିହାତି = ଟ.24.00 – ଟ. 2.40 = ଟ. 21.60

Question 5.
ଗୋଟିଏ ବାଲ୍ଟିର ଲିଖ୍ତ ଦାମ୍ 120 ଟଙ୍କା । ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବେଳେ ଜଣେ ଦୋକାନୀ ତିନୋଟି ବାଲ୍ଟିର ଦାମ୍‌ରେ ଚାରୋଟି ବାଲ୍ଟି ଦେବା ଲାଗି ତାଙ୍କ ଦୋକାନ ସାମଗ୍ରୀରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ତେବେ ଏହି ସୁବିଧା ନେଇ ଜଣେ ସେହି ଦୋକାନରୁ ତିନୋଟି ବାଲ୍ଟି ନେଲେ, ସେ ଶତକଡ଼ା କେତେ ରିହାତି ପାଇଲେ ?
ସମାଧାନ:
ଗୋଟିଏ ବାଲ୍‌ଟିର ଲିଖ୍ତ ଦାମ୍ = 120 ଟଙ୍କା ।
∴ 4 ଟି ବାଲ୍‌ଟିର ଲିଖ୍ତ ଦାମ୍ ମିଶି ହେବ = 120 x 4 = 480 ଟଙ୍କା ।
3 ଟି ବାଲ୍‌ଟିର ଲିଖ୍ତ ଦାମ୍ = 120 × 3 = 360 ଟଙ୍କା ।
ରିହାତି ପରିମାଣ = ଲିଖ୍ତ ଦାମ୍ – ବିକ୍ରିଦାମ୍ = ଟ. 480 – ଟ.360 = 120 ଟଙ୍କା

Question 6.
ଯାତ୍ରା ପଡ଼ିଆରେ ଗୋଟିଏ ଦୋକାନରେ 80 ଟଙ୍କା ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟର ଗୋଟିଏ ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗ୍କୁ 15% ରିହାତିରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ଥଳେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୋକାନୀ 90 ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟ ଲେଖାଥ‌ିବା ବ୍ୟାଗକୁ 22% ରିହାତିରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଥିଲା । ସୀମା ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାଗ୍ କିଣିବ । ହିସାବ କରି କହ, କେଉଁ ଦୋକାନରୁ ବ୍ୟାଗ୍ କିଣିଲେ କେତେ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ?

ସମାଧାନ:
ପ୍ରଥମ ଦୋକାନ୍‌ରେ ବ୍ୟାଗର ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ଟ.80 ଓ ରିହାତି 15% ।
ରିହାତିର ପରିମାଣ = 80 ଟ. ର 15% = 80 × \(\frac{15}{100}\) ଟ. = 12 ଟଙ୍କା
∴ ବ୍ୟାଗର ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ = ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ – ରିହାତି = ଟ. 80 – ଟ. 12 = ଟ. 68
ଦ୍ଵିତୀୟ ଦୋକାନରେ ବ୍ୟାଗର ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ = ଟ. 90 ଓ ରିହାତି = 22%
ରିହାତି ପରିମାଣ = 90 ଟ.ର 22% = ଟ. 90 × \(\frac{22}{100}\) = ଟ. 19.80
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୋକାନରେ ବ୍ୟାଗ୍ଟିର ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ = ଲିଖିତ ମୂଲ୍ୟ – ରିହାତି = ଟ. 90 – ଟ. 19.80 = ଟ. 70.20
∴ ପ୍ରଥମ ଦୋକାନରୁ ବ୍ୟାଗ୍ କିଣିଲେ ₹ 68.00 ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୋକାନର ବ୍ୟାଗ୍ କିଣିଲେ ₹ 70.20 ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

Question 7.
ଜଣେ ଦୋକାନୀ ତାଙ୍କ ଦୋକାନରେ ଥିବା ତିନି ଚକିଆ ସାଇକେଲ୍ ଉପରେ 460 ଟଙ୍କା ଦାମ୍ ଲେଖୁଥିଲେ ଏବଂ 25% ରିହାତି ନେଇ ବିକ୍ରି କଲେ । ସେଥ‌ିରେ ତାଙ୍କର 15% ଲାଭ ପାଇଥିଲେ, ସାଇକେଲଟିକୁ ସେ କେତେ ଦାମ୍‌ରେ କିଣିଥିଲେ ?
ସମାଧାନ:
ତିନି ଚକିଆ ସାଇକେଲର ଲିଖ୍ ମୂଲ୍ୟ = 460 ଟଙ୍କା ଓ ରିହାତି = 25%
ରିହାତିର ପରିମାଣ = 460 ଟ. ର 25% = 460 × \(\frac{25}{100}\) ଟଙ୍କା = 115 ଟଙ୍କା
ବିକ୍ରି ମୂଲ୍ୟ = ଲିଖ୍ତ ମୂଲ୍ୟ – ରିହାତି = ଟ. 460 – ଟ. 115 = 345 ଟଙ୍କା
ଦୋକାନୀ ପାଇଥ‌ିବା ଲାଭ = 15%
115 ଟଙ୍କା ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ ବେଳେ କିଣାମୂଲ୍ୟ 100 ଟଙ୍କା ।
1 ଟଙ୍କା ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ ବେଳେ କିଣାମୂଲ୍ୟ \(\frac{100}{115}\) ଟଙ୍କା ।
345 ଟଙ୍କା ବିକ୍ରିମୂଲ୍ୟ ବେଳେ କିଣାମୂଲ୍ୟ \(\frac{345}{115}\) × 100  ଟଙ୍କା = 300 ଟଙ୍କା ।
∴ ସାଇକେଲ୍‌ଟିକୁ 300 ଟଙ୍କାରେ କିଣିଥିଲେ ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.7 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.7

Question 1.
ଗୋଟିଏ ସ୍କୁଲ ଘର ତିଆରି କରିବାକୁ 20 ଜଣ ଶ୍ରମିକ 13 ଦିନ ନିଅନ୍ତି, ତେବେ 26 ଜଣ ଶ୍ରମିକ କେତେ ଦିନରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ?
ସମାଧାନ:
20 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ସ୍କୁଲ ଘରଟିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି 13 ଦିନରେ ।
1 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ସ୍କୁଲ ଘରଟିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି = 13 × 20 ଦିନରେ = 260 ଦିନରେ
26 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ଘରଟିକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି = \(\frac{260}{26}\) ଦିନ = 10 ଦିନ
26 ଜଣ ଶ୍ରମିକ 10 ଦିନରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ।

ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ :
ଶ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହେଲେ କାମଟି କମ୍ ଦିନରେ ସରିବ । ତେଣୁ ଶ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ଓ କାମଟି ସରୁଥୁବା ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ଶ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାକୁ x ଓ ଦିନ ସଂଖ୍ୟାକୁ y ନେଇ ସାରଣୀଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ –

ଶ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା (x)	x1 = 20	x2 = 26
ସମୟ (y) (ଦିନରେ)	y1 = 13	y2 = ?

x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ହେତୁ x₁y₂ = x₂y₁
⇒ 20 × 13 = 26 × y₂
⇒ y₂ = \(\frac{20 \times 13}{26}\)
∴ 26 ଜଣ ଶ୍ରମିକ 10 ଦିନରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ।

Question 2.
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ 6 ଦିନରେ 20ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିପାରେ, ତେବେ 70ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିବା ଲାଗି ସେ କେତେ ଦିନ ନେବ ?
ସମାଧାନ : 
20 ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିବାକୁ ଲାଗେ 6 ଦିନ । 1 ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିବାକୁ ଲାଗିବ \(\frac{6}{20}\) ଦିନ ।
70 ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିବାକୁ ଲାଗିବ = 70 × \(\frac{6}{20}\) ଦିନ = 21 ଦିନ
∴ 70 ଟି ଟୋକେଇ ତିଆରି କରିବା ଲାଗି ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ 21 ଦିନ ନେବ ।

Question 3.
ସୁଜାତା ତା’ର ତନ୍ତରେ 4ଟି ଗାମୁଛା ବୁଣିବାକୁ 20 ଦିନ ନିଏ । ତେବେ 45 ଦିନରେ ସେ କେତୋଟି ଗାମୁଛା ବୁଣି ପାରିବ ?
ସମାଧାନ:
ସୁଜାତା 20 ଦିନରେ ବୁଣେ 4 ଟି ଗାମୁଛା । ସୁଜାତା 1 ଦିନରେ ବୁଣେ \(\frac{4}{20}\) ଟି ଗାମୁଛା ।
ସୁଜାତା 45 ଦିନରେ ବୁଣିବ = 45 × \(\frac{4}{20}\) = 9 ଟି ଗାମୁଛା ।
∴ 45 ଦିନରେ ସୁଜାତା 9 ଟି ଗାମୁଛା ବୁଣିପାରିବ ।

Question 4.
ଗୋଟିଏ କନ୍ୟାଶ୍ରମରେ 50 ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ 30 ଦିନର ଖାଦ୍ୟ ମହଜୁଦ ଥିଲା । ଆଉ 10 ଜଣ ଛାତ୍ରୀ ଏଠାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ମହଜୁଦ ଥ‌ିବା ଖାଦ୍ୟ କେତେ ଦିନ ଯିବ ? 
ସମାଧାନ: 
50 ଜଣ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ 30 ଦିନର ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା ।
ଜଣେ ଛାତ୍ରୀ ପାଇଁ ମହଜୁଦ ଖାଦ୍ୟ 30 × 50 ଦିନ ଯିବ ।
50 + 10 = 60 ଜଣ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମହଜୁଦ ଖାଦ୍ୟ = \(\frac{30 \times 50}{60}\) = 25 ଦିନ ଯିବ ।
∴ ମହଜୁଦ ଥ‌ିବା ଖାଦ୍ୟ 25 ଦିନ ଯିବ ।

Question 5.
ଜଣେ ବଢ଼େଇ 5 ଦିନରେ ଦୁଇଟି ଆଲମାରୀ ଗଢ଼ିପାରନ୍ତି, ସେ 10ଟି ଆଲମାରୀ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବରାଦ ପାଇଲେ । ତେବେ କେତେ ଦିନରେ ସେ ବରାଦୀ କାମ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ?
ସମାଧାନ : 
ଜଣେ ବଢ଼େଇ ଦୁଇଟି ଆଲ୍‌ମାରୀ ଗଢ଼ିବାକୁ ସମୟ ନିଅନ୍ତୁ 5 ଦିନ ।
ଗୋଟିଏ ଆଲମାରୀ ଗଢ଼ିବାକୁ ସମୟ ନିଅନ୍ତି \(\frac{5}{2}\)  ଦିନ । 
10 ଟି ଆଲମାରୀ ଗଢ଼ିବାକୁ ସମୟ ନିଅଛି = 10 × \(\frac{5}{2}\) ମୁଁ ଦିନ = 25 ଦିନ । 
25 ଦିନରେ ସେ ବଢ଼େଇ ବରାଦୀ କାମ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ।

Question 6.
7 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 8 ଦିନରେ ଶେଷ କରିପାରିବେ, ଯଦି 4 ଜଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ତେବେ ଉକ୍ତ ରାସ୍ତାରେ ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କେତେ ଅଧିକ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ ? 
ସମାଧାନ : 
7 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ରାସ୍ତା ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 8 ଦିନରେ ଶେଷ କରନ୍ତି ।
1 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ରାସ୍ତା ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟକୁ = 8 × 7 = 56 ଦିନରେ ଶେଷ କରନ୍ତି ।
4 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ରାସ୍ତା ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟକୁ \(\frac{56}{4}\) ଦିନ = 14 ଦିନରେ ଶେଷ କରିପାରିବେ ।
ରାସ୍ତା ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ (14 – 8) = 6 ଦିନ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିବ ।

Question 7.
15 ଜଣ ଲୋକ ଦୈନିକ 6 ଘଣ୍ଟା କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 8 ଦିନରେ ଶେଷ କରନ୍ତି । 10 ଜଣ ଲୋକ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 9 ଦିନରେ ଶେଷ କରିବାକୁ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୈନିକ କେତେ ଘଣ୍ଟା କାମ କରିବାକୁ ହେବ ? 
ସମାଧାନ : 
ଦୈନିକ 6 ଘଣ୍ଟା ପରିଶ୍ରମ କରି 15 ଜଣ ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 8 ଦିନରେ ଶେଷ କରନ୍ତି ।
ତେଣୁ ସେମାନେ ମୋଟ = 6 × 8 = 48 ଘଣ୍ଟା କାମ କରିଥିଲେ । 
ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 15 ଜଣ ଲୋକ କରିପାରନ୍ତି 48 ଘଣ୍ଟାରେ ।
ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 1 ଜଣ ଲୋକ କରିପାରିବ = 48 × 15 ଘଣ୍ଟାରେ 
ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 10 ଜଣ ଲୋକ କରିପାରିବେ = \(\frac{48 \times 15}{10}\) = 72 ଘଣ୍ଟାରେ
ମାତ୍ର ସେମାନେ 9 ଦିନରେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ଶେଷ କରୁଥିଲେ
ଦୈନିକ ପରିଶ୍ରମର ପରିମାଣ = \(\frac{72}{9}\) = 8 ଘଣ୍ଟା
∴ 10 ଜଣ ଲୋକ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 9 ଦିନରେ ଶେଷ କରିବାକୁ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୈନିକ 8 ଘଣ୍ଟା କରିବାକୁ ହେବ ।

Question 8.
ଗୋଟିଏ ଜାହାଜରେ ଥ‌ିବା ସାମଗ୍ରୀକୁ 10 ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଜାହାଜରୁ ଓହ୍ଲାଇବା ଲାଗି 280 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା । ମାତ୍ର 3 ଦିନ ପରେ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀର \(\frac{1}{4}\) ଅଂଶ ଓହ୍ଲାଯାଇ ପାରିଲା । ତେବେ ଆଉ କେତେ ଜଣ ଶ୍ରମିକ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଯଥା ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇପାରିବ ?
ସମାଧାନ:
280 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ସାମଗ୍ରୀର \(\frac{1}{4}\) ଅଂଶ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ନିଅନ୍ତି 3 ଦିନ ।
ଅବଶିଷ୍ଟ ଆଉ 1 – \(\frac{1}{4}\) ଅଂଶ = \(\frac{3}{4}\) ଅଂଶ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ବାକି ଅଛି ।
280 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ସାମଗ୍ରୀର \(\frac{3}{4}\) ଅଂଶ ଓହ୍ଲାଇବାକୁ ନେବେ 3 × 3 ଦିନ = 9 ଦିନ । 
ମାତ୍ର କାମଟିକୁ ଆଉ 10 – 3 = 7 ଦିନରେ ସାରିବାକୁ ହେବ ।
9 ଦିନରେ \(\frac{3}{4}\) ଅଂଶକୁ  ଓହ୍ଲାଇପାରିବେ 280 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ।
1 ଦିନରେ \(\frac{3}{4}\) ଅଂଶକୁ ଓହ୍ଲାଇପାରିବେ 280 × 9 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ।
7 ଦିନରେ \(\frac{3}{4}\) ଅଂଶକୁ ଓହ୍ଲାଇପାରିବେ \(\frac{280 \times 9}{7}\) ଜଣ ଶ୍ରମିକ = 360 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ।
ଆବଶ୍ୟକ ଶ୍ରମିକ = 360 – 280 = 80
∴ ଆଉ 80 ଜଣ ଶ୍ରମିକ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଯଥା ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇପାରିବ ।

Question 9.
ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋହିତ 20 ଦିନରେ ଓ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ବିତ୍‌ 25 ଦିନରେ କରିପାରେ । ରୋହିତ ଓ ସମ୍ବିତ୍ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । କାମ ଆରମ୍ଭ ହେବାର 5 ଦିନ ପରେ ସମ୍ବିତ୍ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା । ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋହିତ କେତେ ଦିନରେ ଶେଷ କରିବ ?
ସମାଧାନ:
ରୋହିତ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକୁ 20 ଦିନରେ ଶେଷ କରେ । ରୋହିତ 1 ଦିନରେ କରିବ କାର୍ଯ୍ୟର \(\frac{1}{20}\) ଅଂଶ ।
ସମ୍ବିତ 25 ଦିନରେ କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ଶେଷ କରେ । ସମ୍ବିତ 1 ଦିନରେ କରିବ କାର୍ଯ୍ୟର \(\frac{1}{25}\) ଅଂଶ ।

∴ ଅବଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ରୋହିତ 11 ଦିନରେ ଶେଷ କରିବ ।

Question 10.
ଟୁନା ଗୋଟିଏ ଘର ରଙ୍ଗ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରି 9 ଦିନରେ \(\frac{3}{10}\) ଅଂଶ କାମ ଶେଷ କଲା । ଟୁନା ସହ କାଞ୍ଚନ ମିଶି ଅବଶିଷ୍ଟ କାମକୁ 7 ଦିନରେ ଶେଷ କଲେ । ତେବେ କାଞ୍ଚନ ଏକାକୀ କେତ ଦିନରେ କାମଟିକୁ କରିଥାନ୍ତା ?
ସମାଧାନ:

Question 11.
ସଞ୍ଜୁ 2 ଘଣ୍ଟାରେ 13 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରିପାରେ । ତେବେ 195 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରିବାକୁ ସେ କେତେ ସମୟ ନେବ ?
ସମାଧାନ:
ସଞ୍ଜୁ 13 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରେ 2 ଘଣ୍ଟାରେ । ତେବେ ସେ 1 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରିପାରିବ \(\frac{2}{13}\) ଘଣ୍ଟାରେ ।
ସଞ୍ଜୁ 195 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରେ = \(\frac{2}{13}\) × 195 ଘଣ୍ଟାରେ = 2 × 15 ଘଣ୍ଟା = 30 ଘଣ୍ଟାରେ । 
∴ 195 ପୃଷ୍ଠା ଟାଇପ୍ କରିବାକୁ ସଞ୍ଜୁ 30 ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନେବ ।

Question 12.
12 ଜଣ ପୁରୁଷ ବା 15 ଜଣ ମହିଳା ଶ୍ରମିକ ଗୋଟିଏ ଠିକା କାମକୁ 20 ଦିନରେ କରିପାରନ୍ତି । ଯଦି ଉକ୍ତ କାମ ପାଇଁ 8 ପୁରୁଷ ଶ୍ରମିକ ଓ 10 ଜଣ ମହିଳା ଶ୍ରମିକ ନିୟୋଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ କାମଟି କେତେ ଦିନରେ ସରିବ ? 
ସମାଧାନ:
12 ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ = 15 ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ ।
1 ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ = \(\frac{15}{12}\) ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ ।
8 ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ = \(\frac{15}{12}\) × 8 ଜଣ = 10 ଜଣ ମହିଳାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ ।
8 ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ 10 ଜଣ ମହିଳା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ମୋଟ ସାମର୍ଥ୍ୟ = 10 ମହିଳା + 10 ମହିଳା = 20 ମହିଳାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ
15 ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ କରନ୍ତି 20 ଦିନରେ ।
1 ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ କରିବେ 20 × 15 = 300 ଦିନରେ ।
20 ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ କରିବେ \(\frac{300}{20}\) = 15 ଦିନରେ
∴ 8 ପୁରୁଷ ଶ୍ରମିକ ଓ 10 ଜଣ ମହିଳା ଶ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ଶେଷ କରିବେ 15 ଦିନରେ ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି Ex 4.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 4 ଘାତାଙ୍କ ଓ ଘାତରାଶି Ex 4.1

Question 1.
ନିମ୍ନ ଘାତ ରାଶିମାନଙ୍କର ମାନ ସ୍ଥିର କର ।

(କ) 2⁶
ସମାଧାନ:
2⁶ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 64

(ଖ) 9³
ସମାଧାନ:
9³ = 9 × 9 × 9 = 729

(ଗ) 10⁴
ସମାଧାନ:
10⁴ = 10 × 10 × 10 × 10 = 10000

(ଘ) 5⁴
ସମାଧାନ:
5⁴ = = 5 × 5 × 5 × 5 = 625

Question 2.
ନିମ୍ନ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଘାତାଙ୍କୀୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଧାର ଓ ଘାତାଙ୍କକୁ ଚିହ୍ନାଅ ।

(କ) 512
ସମାଧାନ:
512 =2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 2⁹ ; ଆଧାର = 2 ଓ ଘାତାଙ୍କ = 9 ।

(ଖ) 343
ସମାଧାନ:
343 =7 × 7 × 7 = 7³ ; ଆଧାର = 7 ଓ ଘାତାଙ୍କ = 3 ।

(ଗ) 729
ସମାଧାନ:
729 = 3 × 3 × 3 × 3 × 3 × 3 = 3⁶ ; ଆଧାର = 3 ଓ ଘାତାଙ୍କ = 6 ।

(ଘ) 625
ସମାଧାନ:
625 = 5 × 5 × 5 × 5 = 5⁴ ; ଆଧାର = 5 ଓ ଘାତାଙ୍କ = 4 ।

Question 3.
ଘାତାଙ୍କୀୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କର ।

(କ) 6 × 6 × 6 × 6 × 6
ସମାଧାନ:
6⁵

(ଖ) 3 × 3 × 3 × 3 × 3 × 3
ସମାଧାନ:
3⁶

(ଗ) p × p × p
ସମାଧାନ:
p³

(ଘ) a × a × a × a × a
ସମାଧାନ:
a⁵

(ଙ) r × r × r × r × r × r
ସମାଧାନ:
r⁶

Question 4.
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଘାତ ରାଶି ଦୁଇଟି ମଧ୍ଯରେ କିଏ ବଡ଼ ସ୍ଥିର କର ।

(କ) 4³ ଓ 3⁴
ସମାଧାନ:
4³ = 4 × 4 × 4 = 64
3⁴ = 3 × 3 × 3 × 3 = 81
∴ 4³ > 3⁴

(ଖ) 5³ ଓ 3⁵
ସମାଧାନ:
5³ = 5 × 5 × 5 = 125
3⁵ = 3 × 3 × 3 × 3 × 3 = 243
∴ 5³ > 3⁵

(ଗ) 2⁸ ଓ 8²
ସମାଧାନ:
2⁸ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 256
8² = 8 × 8 = 64
∴ 2⁸ > 8²

(ଘ) 2¹⁰ ଓ 10²
ସମାଧାନ:
2¹⁰ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 1024
10² = 10 × 10 = 100
∴ 2¹⁰ > 10²

Question 4.
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଘାତ ରାଶି ଦୁଇଟି ମଧ୍ଯରେ କିଏ ବଡ଼ ସ୍ଥିର କର ।

(କ) 648
ସମାଧାନ:

∴ 648 = 2 ×2 × 2 × 3 × 3 × 3 × 3
= 2³ × 3⁴

(ଖ) 432
ସମାଧାନ:

∴ 432 =2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 3
= 2⁴ × 3³

(ଗ) 3600
ସମାଧାନ:

∴ 3600 = 2 × 2× 2 × 2 × 3 × 3 × 5 × 5
= 2⁴ × 3² × 5²

Question 6.
ସରଳ କର :

(କ) 2 × 10³
ସମାଧାନ:
2 × 10³ =2 × 10 × 10 × 10 = 2000

(ଖ) 7² × 2²
ସମାଧାନ:
7² × 2² = 7 × 7 × 2 × 2 = 49 × 4 = 196

(ଗ) 2³ × 5²
ସମାଧାନ:
2³ × 5² =2 × 2 × 2 × 5 × 5 = 8 × 25 = 200

(ଘ) 3² × 4³
ସମାଧାନ:
3² × 4³ =3 × 3 × 4 × 4 × 4 = 9 × 64 = 576

(ଙ) 3² × 2³ × 5²
ସମାଧାନ:
3² × 2³ × 5² = 9 × 8 × 25 = 9 × 200= 1800

(ଚ) 5² × 3² × 2²
ସମାଧାନ:
5² × 3² × 2² = 25 × 9 × 4 = 25 × 4 × 9 = 100 × 9 = 900

Question 7.
ସରଳ କର :

(କ) (-4)³
ସମାଧାନ:
(-4)³ = (-4) × (-4) × (-4) = -64

(ଖ) (-2)³ × (-3)²
ସମାଧାନ:
(-2)³ × (-3)² = (-2) × (-2) × (-2) × (-3) × (-3) = (-8) × 9 = -72

(ଗ) (-3)² × 2⁴
ସମାଧାନ:
(-3)² × 2⁴ = 9 × 16 = 144

(ଘ) (-2)³ × (-10)³
ସମାଧାନ:
(-2)³ × (-10)³ = (-2) × (-2) × (-2) × (-10) × (-10) × (-10)
= -8 × – 1000 = +8000

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.6 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 8 ବ୍ୟାବହାରିକ ଗଣିତ Ex 8.6

Question 1.
ନିମ୍ନ ଚଳଯୋଡ଼ି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ବଳଯୋଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ ସଳଖ ଚଳନ ଓ କେଉଁ ଚଳଯୋଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ତାହା ଚିହ୍ନାଅ ।
(କ) ଗୋଟିଏ ବନ୍ଧ ତିଆରି କରିବା ଲାଗି ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ଓ ସେମାନେ ବନ୍ଧଟିକୁ ତିଆରି କରିବା ଲାଗି ଆବଶ୍ୟକ ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ।
ସମାଧାନ:
ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ

(ଖ) ଗୋଟିଏ ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ଥିବା ଡାଲିର ପରିମାଣ ଓ ସେହି ପ୍ୟାକେଟ୍‌ର ଦାମ ।
ସମାଧାନ:
ସଳଖ ଚଳନ

(ଗ) ଜଣେ ସ୍କୁଟର ଚଢ଼ାଳୀ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍କୁଟରର ବେଗ ଏବଂ ଦୂରତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟ ।
ସମାଧାନ:
ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ

(ଘ) ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଖର୍ଚ୍ଚରେ କରାଯାଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଭୋଜିରେ ଭାଗ ନେଉଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କ ଏବଂ ଜଣ ପିଛା ଦେୟ ।
ସମାଧାନ:
ସଳଖ ଚଳନ

(ଙ) ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣର ପିଇବା ପାଣିକୁ ସମାନ ଆକାର ବିଶିଷ୍ଟ ବୋତଲରେ ଭିଭିକରି ରଖୁବା ବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୋତଲର ଆକାର ଓ ବୋତଲ ସଂଖ୍ୟା ।
ସମାଧାନ:
ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ

Question 2.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାରଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଚଳ x ଓ y ର ପ୍ରତିଯୋଡ଼ା ଚଳକୁ ନେଇ \(\frac{x}{y}\) ଓ xy ର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ଓ ଏହାକୁ ଦେଖୁ ଚଳ ଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ସଳଖ ଚଳନ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ଅଥବା ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି, ସ୍ଥିର କର ।
(କ)

ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି କି.ମି. ରେ (x)	60	40	48
ସେହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସମୟ (y) ଘଣ୍ଟାରେ	4	6	5
x × y
\(\frac{x}{y}\)

ସମାଧାନ:

ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି କି.ମି. ରେ (x)	60	40	48
ସେହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସମୟ (y) ଘଣ୍ଟାରେ	4	6	5
x × y	240	240	240
\(\frac{x}{y}\)	15	\(\frac{20}{3}\)	\(\frac{48}{5}\)

∴ ଚଳରାଶି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ଅଛି ।

(ଖ)

ବଲ୍ ସଂଖ୍ୟା (x)	4	6	10	12
ବଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଟଙ୍କାରେ (y)	48	72	120	144
x × y
\(\frac{x}{y}\)

ସମାଧାନ:

ବଲ୍ ସଂଖ୍ୟା (x)	4	6	10	12
ବଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଟଙ୍କାରେ (y)	48	72	120	144
x × y	192	432	1200	1728
\(\frac{x}{y}\)	\(\frac{1}{12}\)	\(\frac{1}{12}\)	\(\frac{1}{12}\)	\(\frac{1}{12}\)

∴ ଚଳରାଶି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ସଳଖ ଚଳନ ଅଛି ।

(ଗ) ଗୋଟିଏ ଟିଣରେ ଥିବା ତେଲକୁ ସମାନ ସମାନ ପରିମାଣରେ ବୋତଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଗଲା ।

ତେଲର ପରିମାଣ ଲିଟରରେ (x)	2	3	5
ବୋତଲର ସଂଖ୍ୟା (y)	15	10	6
x × y

ସମାଧାନ:

ତେଲର ପରିମାଣ ଲିଟରରେ (x)	2	3	5
ବୋତଲର ସଂଖ୍ୟା (y)	15	10	6
x × y	30	30	30

∴ ଚଳରାଶି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ସଂପର୍କଟି ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ଅଛି ।

Question 3.
ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଚଳରାଶି x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିଲେ, ସାରଣୀରେ ଥ‌ିବା ଅଜ୍ଞାତ ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ସମାଧାନ:
xy = 72 × 10 = 720; xy = 90 × 8 = 720
60y₁ = 720
⇒ y₁ = \(\frac{720}{60}\) = 12;
15x₁ = 720
⇒ x₁ = \(\frac{720}{15}\) = 48
40y₂ = 720
⇒ y₂ = \(\frac{720}{40}\) = 18;
20x₂ = 720
⇒ x₂ = \(\frac{720}{20}\) = 36

Question 4.
ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳନ ଧାରାରେ ସମାଧାନ କର ।
(କ) ଘରୁ ବାହାରି ଘଣ୍ଟାକୁ 40 କି.ମି. ବେଗରେ ସ୍କୁଟର ଚଳାଇ ଗଲେ ଧଳ ବାବୁଙ୍କୁ ଅଫିସ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ 2\(\frac{1}{2}\) ଘଣ୍ଟା ସମୟ ଲାଗେ । କେତେ ବେଗରେ ଗଲେ ସେ 2 ଘଣ୍ଟାରେ ଅଫିସ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିବେ ?
ସମାଧାନ:
ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ବେଗ ବଢ଼ିଲେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ ସମୟ କମ୍ ଲାଗେ ।
ତେଣୁ ବେଗ ଓ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ବେଗକୁ x ଓ ସମୟକୁ y ଘଣ୍ଟା ନେଇ ସାରଣୀଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ –

ବେଗ (x) (କି.ମି./ଘଣ୍ଟା)	x1 = 40	x2 = ?
ସମୟ (y) (ଘଣ୍ଟାରେ)	y1 = 2\(\frac{1}{2}\)	y2 = 2

x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ହେତୁ x₁y₂ = x₂y₁
⇒ 40 × 2\(\frac{1}{2}\) = x₂ × 2
⇒ 40 × \(\frac{5}{2}\) = x₂ × 2
⇒ x₂ = \(\frac{100}{2}\) = 50
∴ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 50 କି.ମି. ବେଗରେ ଗଲେ ଧଳ ବାବୁ 2 ଘଣ୍ଟାରେ ଅଫିସ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିବେ ।

Question 5.
ଗୋଟିଏ ପାଣିଟାଙ୍କି 5 ଟି ପାଇପ୍‌ଦ୍ୱାରା 40 ମିନିଟ୍‌ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । କେତୋଟି ପାଇପ୍‌ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାଣିଟାଙ୍କି 50 ମିନିଟ୍‌ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ?
ସମାଧାନ:
କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ପାଇପ୍‌ଦ୍ୱାରା କୁଣ୍ଡଟି ଅଧ୍ୟା ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ।
ତେଣୁ ପାଇପ୍ ସଂଖ୍ୟା ଓ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ପାଇପ୍ ସଂଖ୍ୟାକୁ x ଓ ସମୟକୁ y ମିନିଟ୍ ନେଇ ସାରଣୀଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ –

ପାଇପ୍ ସଂଖ୍ୟା (x)	x1 = 5	x2 = ?
ସମୟ (y) (ମିନିଟ୍‌ରେ)	y1 = 40	y2 = 50

x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ହେତୁ x₁y₂ = x₂y₁
⇒ 5 × 40 = x₂ × 50
⇒ x₂ = \(\frac{5 \times 40}{50}\) = 4
∴ 4 ଟି ପାଇପ୍‌ଦ୍ବାରା ଏହି ପାଣିଟାଙ୍କି 50 ମିନିଟ୍‌ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ।

(ଗ) ତୁମ ଶ୍ରେଣୀର ଦଉଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ 24 ଜଣ ପିଲା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିଯୋଗୀକୁ 7 ଟି ଲେଖାଏଁ ବିସ୍କୁଟ ନେବା ପାଇଁ ବିସ୍କୁଟ ମଗାଯାଇଥିଲା, ମାତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଆଉ 
4 ଜଣ  ଅଧିକ ପିଲା ଯୋଗଦେଲେ । ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତୋଟି ଲେଖାଏଁ ବିସ୍କୁଟ ପାଇବେ ? 
ସମାଧାନ:
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ବିସ୍କୁଟକୁ  ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ବିସ୍କୁଟ୍ ପାଇବେ । 
ତେଣୁ ପିଲା ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସେମାନେ ପାଇଥିବା ବିସ୍କୁଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ପିଲା ସଂଖ୍ୟାକୁ x ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଇଥବା ବିସ୍କୁଟ୍ ସଂଖ୍ୟାକୁ y ନେଇ ସାରଣୀଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ –

ପିଲା ସଂଖ୍ୟା (x)	x1 = 24	x2 = 24 + 4 = 28
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଇଥିବା ବିସ୍କୁଟ ସଂଖ୍ୟା (y)	y1 = 7	y2 = ?

x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ହେତୁ x₁y₂ = x₂y₁
⇒ 24 × 7 = 28 × y₂
⇒ y₂ = \(\frac{24 \times 7}{28}\)
∴ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଟି ଲେଖାଏଁ ବିସ୍କୁଟ୍ ପାଇବେ ।

(ଘ) ଗୋଟିଏ ଦିଆସିଲି ଡବାରେ 48 ଟି କାଠି ରଖିଲେ ସମୁଦାୟ କାଠି ରଖ୍ ପାଇଁ 56 ଟି ଡବା ଦରକାର । ସବୁତକ କାଠିକୁ 64 ଟି ଡବାରେ ରଖିଲେ, ପ୍ରତି ଡବାରେ କେତୋଟି କାଠି ରହିବ ? 
ସମାଧାନ:
ଦିଆସିଲି ଡବାରେ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ କାଠି ରହିଲେ ଆବଶ୍ୟକ ପଡୁଥ‌ିବା ଡବା ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହେବ । 
ତେଣୁ ଡବାରେ ରହୁଥ‌ିବା କାଠି ସଂଖ୍ୟା ଓ ଡବା ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ଡବାରେ ଥ‌ିବା କାଠି ସଂଖ୍ୟାକୁ x ଓ ଡବା ସଂଖ୍ୟାକୁ y ନେଇ ସାରଣୀଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ –

ଡବାରେ ଥିବା କାଠି ସଂଖ୍ୟା (x)	x1 = 48	x2 = ?
ଡବା ସଂଖ୍ୟା (y)	y1 = 56	y2 = 64

x ଓ y ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଲୋମୀ ଚଳନ ହେତୁ x₁y₂ = x₂y₁
⇒ 56 × 48 = x₂ × 64
⇒ x₂ = \(\frac{56 \times 48}{64}\) = 42
∴ ସବୁତକ କାଠିକୁ 64 ଟି ଡବାରେ ରଖୁଲେ ପ୍ରତି ଡବାରେ 42 ଟି କାଠି ରହିବ ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର Ex 3.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 3 ମୌଳିକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚିତ୍ର Ex 3.3

Question 1.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ର ଦେଖ୍ ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(କ) ∠1 ଓ ∠5 କି ପ୍ରକାର କୋଣ ଯୋଡ଼ି?
ଆଉ ଯେଉଁ କୋଣଗୁଡ଼ିକ ସେହି ପ୍ରକାର, ସେଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:
∠1 ଓ ∠5 ଅନୁରୂପ କୋଣ ଯୋଡ଼ି ।
(∠2, ∠6), (∠4, ∠8) ଓ (∠3, ∠7) ମଧ୍ୟ ଅନୁରୂପ କୋଣ ଯୋଡ଼ି ।

(ଖ) 3 ଓ 25 କି ପ୍ରକାର କୋଣ ଯୋଡ଼ି?
ସେହି ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ କୋଣ ଯୋଡ଼ିର ନାମ ଲେଖ।
ସମାଧାନ:
∠3 ଓ ∠5 ଏକାନ୍ତର କୋଣ ଯୋଡ଼ି । ସେହିପରି ∠2 ଓ ∠8 ଏକାନ୍ତର କୋଣ ଯୋଡ଼ି ।

(ଗ) ∠2 ଓ ∠5 କି ପ୍ରକାର କୋଣ ଯୋଡ଼ି ?
ସେହି ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ କୋଣ ଯୋଡ଼ିର ନାମ ଲେଖ
ସମାଧାନ:
∠2 ଓ ∠5 ଛେଦକ ରେଖାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣ ଯୋଡ଼ି ।
ସେହିପରି ∠3 ଓ ∠8 ଛେଦକ ରେଖାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣ ଯୋଡ଼ି ।

Question 2.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ସରଳ ରେଖା p || q ଏବଂ ରେଖା t ଏକ ଛେଦକ। ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା କୋଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କୋଣର ପରିମାଣ 65 ଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ ଋରୋଟି କୋଣର ପରିମାଣକୁ a, b, c, d ସଙ୍କେତ ଦ୍ବାରା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। a, b, c ଓ d ପ୍ରତ୍ୟେକର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ସମାଧାନ:
m∠a = 65°,  (∵ ଅନୁରୂପ କୋଣ ଯୋଡ଼ି) m∠c = 65°  (∵ ∠a ର ପ୍ରତୀପ କୋଣ)
m∠d = 180° – 65° = 115° (∵ ∠a ଓ ∠d ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ କୋଣ)
m∠b = m∠d = 115° (∵ ∠b ଓ ∠d ପ୍ରତୀପ କୋଣ)

Question 3.
ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ଚାରିଯୋଡ଼ା ରେଖାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଯୋଡ଼ା ସମାନ୍ତର ଓ କେଉଁ ଯୋଡ଼ା ଅସମାନ୍ତର କହ । ତୁମର ଉତ୍ତର ସପକ୍ଷରେ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।

(କ)

ସମାଧାନ:
‘କ’ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ରେଖାଯୋଡ଼ି ସମାନ୍ତର ହେବେ କାରଣ ଏଠାରେ ଏକାନ୍ତର କୋଣ ଯୋଡ଼ିର ପରିମାଣ ସମାନ ।

(ଖ)

ସମାଧାନ:
‘ଖ’ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ରେଖାଯୋଡ଼ି ସମାନ୍ତର ହେବେ କାରଣ ଏଠାରେ ଛେଦକର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୌଣଦ୍ୱୟ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ।

(ଗ)

ସମାଧାନ:
‘ଗ’ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ରେଖା e ଓ f ସମାନ୍ତର ହେବେ ନାହିଁ, କାରଣ 125° + 65° ≠ 180°

(ଘ)

ସମାଧାନ:
‘ଘ’ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ g ଓ h ରେଖା ସମାନ୍ତର ହେବେ ନାହିଁ ।
କାରଣ 115° + 75° ≠ 180°

Question 4. 
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ସରଳରେଖା ℓ || m ଏବଂ ସରଳରେଖା p || q | ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ଗୋଟିଏ କୋଣର ପରିମାଣ 75° ଦିଆଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି କୋଣର ପରିମାଣକୁ a, b, c ସଙ୍କେତ ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି । a, b ଓ  c ର ମାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ସମାଧାନ:
m∠a = 75° (∵ ଏକାନ୍ତର କୋଣ), m∠b= m∠a = 75° (∵ ଅନୁରୂପ କୋଣ)
m∠c = m∠b = 75° (∵ ଅନୁରୂପ କୋଣ)

Question 5. 
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ର ଭଳି 60° ପରିମାଣ ବିଶିଷ୍ଟ ∠ABC ଅଙ୍କନ କରି \(\overrightarrow{\mathrm{BC}}\) ଉପରେ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର, ତା’ର ନାମ ଦିଅ D D ବିନ୍ଦୁରେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{DE}}\) (ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି) ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି \(\overrightarrow{\mathrm{DE}}\) ॥ \(\overrightarrow{\mathrm{BA}}\) ହେବ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି ∠BDB କୋଣର ପରିମାଣ କେତେ ନେଇ \(\overrightarrow{\mathrm{DE}}\) ଅଙ୍କନ କରିବ ? କାରଣ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:

m∠BDE = 60° (ଦତ୍ତ) 
କିନ୍ତୁ m∠ABD ଓ m∠BDE ଏକାନ୍ତର ଯୋଡ଼ି କୋଣ ।
m∠ABD = m∠BDE = 60° ⇒ \(\overrightarrow{\mathrm{BA}}\) || \(\overrightarrow{\mathrm{DE}}\)
ତେଣୁ m∠BDE = 60° ନେଇ \(\overrightarrow{\mathrm{DE}}\) ଅଙ୍କନ କରାଯିବ ।

Odisha State Board BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 4 ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କର ଭାରତ ଆଗମନ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 4 ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କର ଭାରତ ଆଗମନ

ବିଷୟବସ୍ତୁସମ୍ବହ

• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ
• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍
• ଡଚ୍ ବା ଓଲନ୍ଦାଜ୍
• ଇଂରେଜ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ
• ଫରାସୀ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

→ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର :

• ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର କରି ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଘଟଣା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
• ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଭାରତ ସହିତ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କର କାବୁଲ, ପାରସ୍ୟ ଓ କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ ଦେଇ ସ୍ଥଳପଥରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରାବାର ଚାଲୁଥିଲା।
• ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କର ପାଟବସ୍ତ୍ର, ଲବଙ୍ଗ, ମରିଚ ଆଦି ମସଲା; ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପଥର, ହାତୀଦାନ୍ତ ଆଦି ବିଳାସ ସାମଗ୍ରୀ ଅତି ପ୍ରିୟ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଉଥିଲା।
• ସାହସୀ ଯୁବକ ଏସିଆ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଓ ସେ ନିଜ ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଭାରତର ହୀରା, ମୁକ୍ତା, ସୂକ୍ଷ୍ମ କାର୍ପାସ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜିନିଷ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇଉରୋପୀୟମାନେ ଭାରତକୁ ଆସିବାଲାଗି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିଲେ।

* ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରୋମ୍ରେ ଣାସନ କରାଆର ଅଗଷ୍ଟାସଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ରୋମ୍ ଓ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଲା।

• ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ୧୪୫୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅଟୋମାନ ତୁର୍କମାନେ ଏକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ୍ ଅତ୍‌କାର କରିବା ଫଳରେ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏଥିପାଇଁ ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର କରିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା।

→ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ :

• ଇଉରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନେ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର କରିବାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ।
• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ନାବିକ କଲମ୍ବସ୍ ଜଳପଥରେ ଭାରତକୁ ଆସିବାକୁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ମାତ୍ର ସେ ଆମେରିକା ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ।
• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ନାବିକ ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମା ୧୪୯୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ। ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମାଙ୍କ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର ଫଳରେ ଜଳପଥରେ ଭାରତ ସହିତ ଇଉରୋପର ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା।

* ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମା ସମୁତ୍ର ପଥ ଦେଇ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲର ରାଜଧାନୀ ଚାରୋଟି ଜାହାଜ ଓ ୧୭୦ ଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମାତ୍ର ୫୪ ଜଣ ଲୋକ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଥିଲେ।

→ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ :

• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନେ ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମାଙ୍କ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର ପରେ ଭାରତ ସହ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଥିଲେ।
• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଓ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୫୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରୁ ୧୫୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗି ରହିଥିଲା। ଶେଷରେ ଆରବ ବଣିକମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଲୋପ ପାଇ ମାଲବାର ଉପକୂଳରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।
• ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଭର୍ଣ୍ଣରମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
• ଭାରତରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲବୁକର୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ । ପରବର୍ତୀ ଗଭର୍ଣ୍ଣରମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଡିଉ, ଡାମନ, ସାଲ୍‌ସେଟ୍ ବେସିନ୍, ବମ୍ବେ ଓ ବଙ୍ଗଦେଶର ହୁଗୁଳି ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନ ଅଧ୍ଵତ ହୋଇଥିଲା। ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ।
• ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀବେଳକୁ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଲୋପ ପାଇଥିଲା।

*  ଭାରତରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ମାନେ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ପାଉଥିଲେ।
*  ଫ୍ରାନ୍‌ସିସ୍କୋଡ଼ି ଆମିଡ଼ା ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ମାମାନଙ୍କର ଫ୍ଥମ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ।
*  ଆଲ୍‌ ବୁକର୍କଙ୍କୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ କରିନପାରି କରିପାରିନଥିଲେ। ଦିଆଯାଏ।
*  ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ମାମାନଙ୍କର ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ, ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ହିନ୍ଦୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କଳହ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ହିନ୍ଦୁ ମୁ ସଲମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପାଇ ଦାୟୀ ଥଲା।

→ ଡଚ୍ ବା ଓଲନ୍ଦାଜ୍ :

• ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ହଲାଣ୍ଡର ଅଧିବାସୀ ବା ଡବ୍‌ମାନେ ଭାରତକୁ ଆସି ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ।
• ୧୬୦୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସେମାନେ ଡଚ୍ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ନାମକ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରୁ ଗରମ ମସଲା ଆମଦାନି କରିବା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ
• ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା। ଡବମାନେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ସେମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିବା କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧୁକାର କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଗୁଜରାଟ, କରମଣ୍ଡଳ ଉପକୂଳ, ବଙ୍ଗ, ବିହାର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠିମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୁସଲିପତ୍ତନମ୍, ସୁରତ, କାସିମ୍ ବଜାର, କୋଚିନ ଓ ବାଲେଶ୍ଵର ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବାଣିଜ୍ୟ କୋଠିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
• ଭାରତକୁ ଇଂରେଜମାନେ ଆସିବାପରେ ଡବ୍‌ମାନେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ । ପରିଶେଷରେସେମାନେ ଫରାସୀ ଓ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିନପାରି ଭାରତ ତ୍ୟାଗକରି ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା, ମାଲୟ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରିଥିଲେ।

*  ବାଣିଜ୍ୟକୋଠିମାନ ସ୍ଥାପନ କରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବସାୟମାନ କରିଥିଲେ।
*  ଏସିଆରୁ ଣାସନ ସେମାନେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ନାବିକ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିଥିଲେ।

→ ଇଂରେଜ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ :

• ୧୫୯୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ଲଣ୍ଡନର କେତେକ ବଣିକ ଓ ନାବିକମାନେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଏହି କମ୍ପାନୀ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା।
  ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ୍ ଏହି ସଂସ୍ଥାକୁ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
• ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରଥମେ ଜାଭା ଓ ସୁମାତ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଡମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଭାରତରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦିତାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ତେଣୁ ସେମାନେ ଭାରତରେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭାରତରେ ଶାସନ କରୁଥି ତତ୍‌କାଳୀନ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଦରବାରକୁ ଇଂରେଜମାନେ କ୍ୟାପଟେନ୍ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଯୋଗୁ ହକିନ୍ କୌଣସି ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ନପାଇ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ହୋଇଥିଲା।
• ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ପ୍ରଥମ ଜେମସ୍ ସାର୍ ଟମାସ୍ ରୋ ନାମକ ଜଣେ ’ବାଣିଜ୍ୟ ସୁବିଧା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସାର ଟମାସ୍ ରେ ୧୬୧୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାରତରୁ ବିଦାୟ ନେବାବେଳକୁ ଆଗ୍ରା !, ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ସୁରାଟ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ବାଣିଜ୍ୟ କୋଠିମାନ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇସାରିଥିଲା। ଏହାପରେ ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣ- ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ମୁସଲିପତ୍ତନମ୍, ବମ୍ବେ, ବଙ୍ଗଳାର ସୁତାନଟି ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ଵରଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଇଂରେଜମାନେ ଏହିପରି ଭାବରେ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରସାର ଘଟାଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ।

*  ଇଂରେଜ ରାଜା ଦାୟିତ୍ବ ଚାର୍ଲସ୍ ପର୍ଶୁ ଗାଲ୍ ର ବିବାହ କରି ବମ୍ବେ କୁ ପାଇଥିଲେ।
*  ୧୭୧୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଫାରୁକ୍ ସୟାର ବଙ୍ଗ ଦେଶରେ ବିବାହ କରି ଇଂରେଜ ରାଜା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସୁବିଧା ଦେଇଥିଲେ।

→ ଫରାସୀ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ :

• ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍, ଡ଼ବ୍ ଓ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଭାରତକୁ ଆସିବାର ବହୁବର୍ଷ ପରେ ଫରାସୀମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ଭାରତକୁ ଆସି ୧୬୬୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଫରାସୀ
• ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହ ବାଣିଜ୍ୟ କରିବା ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୬୬୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ କେତେକ ଫରାସୀ ବଣିକ ସୁରାଟଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ପରେ ସେମାନେ ପଣ୍ଡିଚେରୀ, ବଙ୍ଗଦେଶର ଚନ୍ଦନନଗର ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ଦର ଫରାସୀମାନେ ଅଧିକାର କରି ସେଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
• ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଇଂରେଜ ଓ ଫରାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦିତାର ଫଳ ଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଲା ଯାହାକୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମର କୁହାଯାଏ ।
• ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମର ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମର ୧୬୬୪ରୁ ୧୭୧୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ, ଦ୍ଵିତୀୟ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମର ୧୭୧୬ରୁ ୧୭୪୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ତୃତୀୟ କର୍ଣ୍ଣାଟକ
• ସମର ୧୭୪୬ରୁ ୧୭୬୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ।
• ଏହି ସମରରେ ଫରାସୀମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଠାରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
• ଏହା ଫଳରେ ଫରାସୀମାନଙ୍କର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେମାନେ ଭାରତରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିନଥିଲେ।

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ସମ୍ପର୍କଡ  ଘଗଶାବଲା

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଗଶା
୧୪୫୩ ୧୪୯୮ ୧୪୯୯ ୧୫୦୦ ୧୫୦୨ ୧୫୦୦-୧୫୦୫ ୧୫୯୯ ୧୬୦୨ ୧୬୧୯	ତୁର୍କମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ୍ ଅଧିକାର ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ନାବିକ ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମାଙ୍କ ଭାରତକୁ ଜଳପଥ ଆବିଷ୍କାର ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମାଙ୍କ ସ୍ଵଦେଶ (ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ୍) ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପେଟ୍ରୋଆଲ୍‌ଭାରେଜ୍ କାବ୍ରେଲ୍‌ଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ ଭାସ୍କୋଡ଼ାଗାମାଙ୍କର ପୁନର୍ବାର ଭାରତ ଆଗମନ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଓ ଆରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଲଣ୍ଡନର କେତେକ ବଣିକ ଓ ନାବିକଙ୍କଦ୍ବାରା ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ ଡଚ୍ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଗଠନ ସାର୍ ଟମାସ୍ ରୋଙ୍କ ଭାରତରୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଗଶା
୧୬୬୪ ୧୬୬୮ ୧୭୧୭ ୧୬୬୪-୧୭୧୫ ୧୭୧୬-୧୭୪୬ ୧୭୪୬-୧୭୬୩	ଫରାସୀ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଗଠନ ଫରାସୀ ବଣିକଙ୍କଦ୍ଵାରା ସୁରାଟରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠି ନିର୍ମାଣ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଫାରୁକ୍ ସିୟାରଙ୍କଦ୍ବାରା ବଙ୍ଗଦେଶରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ କେତେକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ ପ୍ରଥମ କର୍ଣ୍ଣାଟ ସମର ଦ୍ବିତୀୟ କର୍ଣାଟ ସମର ଦ୍ବିତୀୟ କର୍ଣାଟ ସମର

Odisha State Board BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 3 ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (୧୫୨୬ – ୧୭୦୭) will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 3 ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (୧୫୨୬ – ୧୭୦୭)

ବିଷୟବସ୍ତୁସମ୍ବହ

• ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ
• ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଶାସନ ସମୟ
• ବାବର
• ହୁମାୟୁନ୍
• ଶେରଶାହଙ୍କ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ
• ଆକବର
• ଜାହାଙ୍ଗୀର
• ଶାହାଜାହାନ୍
• ଔରଙ୍ଗଜେବ୍
• ସାହିତ୍ୟ, କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିକାଶ

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

→ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ :

• ତୁଘ୍ଲକ୍ ବଂଶର ପତନପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସୁଲତାନୀ ଶାସନ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।
• ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଲୋଦୀବଂଶର ଶାସକ ଇବ୍ରାହିମ୍ ଲୋଦୀଙ୍କ ସ୍ବେଚ୍ଛାଚାରୀ ଶାସନରେ ଆଫଗାନ୍ ଅମୀରମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।
• ଇବ୍ରାହିମ୍ ଲୋଦୀଙ୍କୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷାକରି ବାବର ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।

→ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମୟ (୧୫୨୬-୧୭୦୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) :

• ବାବର (୧୫୨୬–୧୫୩୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ହୁମାୟୁନ (୧୫୩୦-୧୫୪୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ), (୧୫୫୫-୧୫୫୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ଆକବର (୧୫୫୬-୧୬୦୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ଜାହାଙ୍ଗୀର (୧୬୦୫-୧୬୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ଶାହାଜାହାନ୍ (୧୬୨୭-୧୬୫୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ଔରଙ୍ଗଜେବ୍ (୧୬୫୮-୧୭୦୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
• ଶେରଶାହ (ଆଫଗାନ ଶାସକ) (୧୫୪୦-୧୫୫୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)

→ ବାବର :

• ତୈମୁର ଲଙ୍ଗଙ୍କ ବଂଶଧର ବାବର ୧୫୨୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପାନିପଥଠାରେ ଦିଲ୍ଲୀର ସୁଲତାନ ଇବ୍ରାହିମ୍ ଲୋଦୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଦିଲ୍ଲୀ, ଆଗ୍ରା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଫଳରେ ଭାରତବର୍ଷରେ ମୋଗଲ ଶାସନର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା।
• ବାବର ୧୫୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ରାଣାସଙ୍ଗଙ୍କୁ ଖାଠାରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।
• ସେ ୧୫୨୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ମେଦିନୀରାଓଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଚନ୍ଦରୀ ଦୁର୍ଗ ଏବଂ ୧୫୨୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଘର୍ଘରା ଯୁଦ୍ଧରେ ନୁସ୍‌ତ ଓ ମାହାମୁଦ୍‌ଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ବାବର ଭାରତରେ ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
• ୧୫୩୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବାବର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାରୁ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଦୃଢ଼ୀକରଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରି ନଥିଲା।

→ ହୁମାୟୁନ୍ :

• ବାବରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ହୁମାୟୁନ୍ ୧୫୩୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ।
• ଭାଇମାନଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ନିଜର ସାହସ ଓ ଦକ୍ଷତାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଶେର ଶାହାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ସିଂହାସନ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ।

→ ଶେର୍‌ଶାହାଙ୍କ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ :

• ଶେରଶାହା ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଆଗ୍ରା ଅସ୍କାର କରିବା ପରେ ଏବଂ ୧୫୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ୧୫୫୫ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫ ବର୍ଷ ଧରି ଦିଲ୍ଲୀର ସମ୍ରାଟ ହୋଇଥିଲେ।
• ଏକ ବିଫଳ ଶାସକରୂପେ ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କ ନାମ ଇତିହାସରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଲା।
• ୧୫୩୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ହୁମାୟନ୍ ଶେରଶାହଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧକରି ଚୁନାର ଦୁର୍ଗ ଓ ଗୌଡ଼ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।
• ୧୫୩୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ରେ ଆଗ୍ରା ଅଭିମୁଖେ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ହୁମାୟୁନ୍ ଚୌସାଠାରେ ଶେଖାଁଙ୍କଦ୍ଵାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।
• ୧୫୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅରେ କନୌଜଠାରେ ଶେରଖାଁଙ୍କଦ୍ଵାରା ପରାଜିତ ହେବାପରେ ହୁମାୟୁନ୍ ସପରିବାର ପାରସ୍ୟ ପଳାଇଗଲେ।
• ହୁମାୟୁନ୍ ପୁନଶ୍ଚ ଶେରଶାହାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ୧୫୫୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସିଂହାସନ ଫେରି ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୫୫୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
• ପ୍ରାର୍ଥନା ସାରି ସିଡ଼ିରୁ ଓହ୍ଲାଇବାବେଳେ ଗୋଡ଼ ଖସି ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁହୋଇଥିଲା।

* ହୁମାୟୁନ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ‘ଭାଗ୍ୟହୀନ’।

→ ଆକବର :

• ଆକବର ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ ।
• ପିତା ହୁମାୟୁନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆବକର ମାତ୍ର ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ
• ପଞ୍ଜାବରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
• ବୈରାମ ଖାଁ ତାଙ୍କର ଅଭିଭାବକ ରୂପେ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ ।
• ୧୫୫୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଆକବର ବୈରାମ ଖାଁଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ହିମୁଙ୍କୁ ଦ୍ବିତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଆଗ୍ରା ଅସ୍କୋର କରିଥିଲେ ।

* ଆକବରଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର :

• ଆକବର ଆଜମିର, ଗୋଆଲିଅର, ଅଯୋଧ୍ୟା, ଜୌନପୁର, ମାଳବ ଓ ଗଣ୍ଡୱାନା ଆଦି ରାଜ୍ୟ ଜୟ କରିଥିଲେ।
• ରାଜପୁତ୍‌ମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ, ସାହସୀ ଏବଂ ଦେଶଭକ୍ତ ଥ‌ିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିପାରିବେ ବୋଲି ଆକବର ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିଥିଲେ। ସେ ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଦାର ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ସହ ବୈବାହିକ ସଂପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
• ୧୫୭୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ହଳଦୀଘାଟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାନସିଂହଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ମୋଗଲମାନେ ରାଣା ପ୍ରତାପଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ଚିତୋର ଦୁର୍ଗ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।
• ଆକବର ଗୁଜରାଟ ଜୟ କରି ରାଜକୋଷକୁ ବାଣିଜ୍ୟ କର ଭାବରେ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ ପାଇଲେ।
• ଆକବର ବଙ୍ଗ ଜୟ କରି ବିଶେଷ ଭାବରେ ଲାଭବାନ୍ ହୋଇଥ୍ଲେ।
• ସେ ୧୫୯୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସୁଦ୍ଧା କାଶ୍ମୀର, ସିନ୍ଧୁ, ଓଡ଼ିଶା, କାନ୍ଦାହାର ପ୍ରଭୃତି ଜୟ କରିଥିଲେ।
• ଆକବର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଖାଦେଶ, ବେରାର ଓ ଅହମ୍ମଦନଗର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କେତେକାଂଶ ଜୟ କରିଥିଲେ।

* ଆକବରଙ୍କ ଶାସନ :

• ଆକବରଙ୍କ ଶାସନ ନୀତି ପ୍ରଜାମଙ୍ଗଳକାରୀ ଥିଲା।
• ରାଜା ଥିଲେ ଶାସନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତା, ସେନାବାହିନୀର ମୁଖ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ।
• ସେ ନିଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ୧୫ଟି ସୁବା ବା ପ୍ରଦେଶରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୁବା କେତେକ ସରକାରରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସରକାର, କେତେକ ପ୍ରଗଣାରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ
• କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗ୍ରାମର ସମଷ୍ଟିରେ ଏକ ପ୍ରଗଣା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
• ସେ ଭୂ-ରାଜସ୍ୱ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କର ଆକାରରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କଠାରୁ କର ଆଦାୟ କରୁଥିଲେ।
• ରାଜା ତୋଡ଼ରମଲ୍ଲ ତାଙ୍କର ରାଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଅନୁସାରେ ଜମିମାପ କରାଯାଇ ଥିଲା ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆୟର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ କର ଶସ୍ୟ କିମ୍ବା ମୁଦ୍ରା ଆକାରରେ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା।

* ବିଭିନ୍ନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପଦବୀ ଓ ଦାୟିତ୍ବ :

ଶାସନକାର୍ଯ୍ୟ
ପଦବୀ	ଦାୟିତ୍ବ
ରାଜା	ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଅର୍ଥ ବିଭାଗ
ଦେମାନ	ଅର୍ଥ ବିଭାଗ
ବକସି	ସୈନ୍ୟ ବିଭାଗ
କାଜା	ଆଇନ ଓ ବିଚାର ବିଭାଗ
ତାକନୌକି ଦାଗାରୋ	ଡାକ ଓ ଗୁପ୍ତଚର ବିଭାଗ

• ସେ ମନ୍ସରୀ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ। ରାଜକର୍ମଚାରୀ, ସାମନ୍ତ ଓ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଏହି ପଦବୀ ମିଳୁଥିଲା। ଆକବର ମହସରୀମାନଙ୍କୁ ୩୩ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ମନ୍‌ସରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ୧୦ରୁ ୫ ହଜାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୈନ୍ୟ ରହୁଥିଲେ।

* ‘ମନସବ୍’ର ଅର୍ଥ ଏକ ପଦବୀ ଏବଂ ଏହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥୁଲା, ଯାହାଙ୍କ ଅଧୀନରେ କିଛି ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ରହୁଥିଲେ। .

* ଆକବରଙ୍କ ଧର୍ମନୀତି :

• ଆକବର ତାଙ୍କ ଉଦାର ଧର୍ମନୀତି ପାଇଁ ସେ ଇତିହାସରେ ସ୍ମରଣୀୟ ରହିଛନ୍ତି।
• ସେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଭେଦଭାବ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
• ସେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଉପରୁ ଜିଜିୟା କର ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ କର ଉଠାଇ ଦେଇଥିଲେ।
• ଭାରତରେ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସେ ୧୫୭୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଫତେପୁର ସିକ୍ରୀଠାରେ ‘ଇବାଦତ୍ – ଖାନା’ ନାମକ ଏକ ଉପାସନା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
• ସେଠାରେ ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ, ପାର୍ସୀ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଓ ଜୈନଧର୍ମର ପଣ୍ଡିତମାନେ ଆକବରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଧର୍ମଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲେ।
• ସେ ‘ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ’ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

* ଆକବରଙ୍କ ସମୟର କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟ :

• ଆକବର ଆଗ୍ରା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଫତେପୁର ସିକ୍ରୀଠାରେ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଲାଲ ପଥରରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ରାଜପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଏହାର ବିଶାଳ ଫାଟକକୁ ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା କୁହାଯାଏ।
• ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ସଂସ୍କୃତ, ଆରବୀ, ପାର୍ସୀ, ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରସାର ହୋଇଥିଲା। ପାର୍ସୀ ରାଜଭାଷା ଥିଲା।
• ଆବୁଲ୍ ଫାଜଲ ‘ଆକବରନାମା’, ‘ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ’ ନାମକ ଦୁଇଟି ଐତିହାସିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ରଚନା କରିଥିଲେ।
• ତାଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ମହାଭାରତ ଓ ରାମାୟଣ ମଧ୍ଯ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
• ସେହି ସମୟରେ ତୁଳସୀ ଦାସ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ‘ରାମଚରିତ ମାନସ’ ରଚନା କରିଥିଲେ। ତାନସେନ୍ ଆକବରଙ୍କ ଦରବାରରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଥିଲେ।

→ ଜାହାଙ୍ଗୀର :

• ଆକବରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ‘ଜାହାଙ୍ଗୀର’ ଆଗ୍ରାଠାରେ ୧୬୦୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ। ୧୬୧୧ ଖ୍ରୀ.ଅରେ ସେ ନୁରଜାହାନ୍‌ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
• ବିଳାସବ୍ୟସନରେ ନିମଜ୍ଜିତ ରହୁଥ‌ିବା ଏହି ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିମତୀ ପତ୍ନୀ ନୁର୍‌ଜାହାନଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ।
• ତତ୍କାଳୀନ ମୋଗଲ ରାଜନୀତିରେ ନୁର୍‌ଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲା।
• ଜାହାଙ୍ଗୀର ପଞ୍ଜାବର କାଙ୍ଗ୍ରା ଦୁର୍ଗ ଓ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟର ଅହମ୍ମଦ ନଗର ଅଧ‌ିକାର କରିଥିଲେ। ମେବାରର ରାଜା ଅମର ସିଂହ ତାଙ୍କର ବଶ୍ୟତା ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ।

→ ଶାହାଜାହାନ୍ :

• ୧୬୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶାହାଜାହାନ୍ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ପଦ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ । ସେ ଅହମ୍ମଦ ନଗର ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଗୁଜୁରାଟ ଓ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟର ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ, ବଙ୍ଗରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଜଳଦସ୍ୟୁଙ୍କ ଦମନ ତାଙ୍କର କେତେକ ସଫଳ କୃତି ଥିଲା ।
• ମୋଗଲ ଯୁଗର କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିକାଶରେ ଶାହାଜାହାନ୍ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଜମହଲ ଥିଲା କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଜଗତକୁ ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ମହାନ୍ ଅବଦାନ।
• ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଲାଲକିଲ୍ଲା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଶାହାଜାହାନବାଦ ନଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

→ ଔରଙ୍ଗଜେବ୍ :

• ଶାହାଜାହାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଔରଙ୍ଗଜେବ୍‌ ୧୬୫୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ମୋଗଲ ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।
• ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଗୌରବ ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସମୟରେ ଶୀର୍ଷସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
• ଔରଙ୍ଗଜେବ ଆସାମ ଓ କୁଚବିହାର ଜୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଦାକ୍ଷଣାତ୍ୟରେ ଅହମ୍ମଦନଗର, ଗୋଲକୁଣ୍ଡା ଓ ବିଜାପୁର ଅସ୍କୋର କରିଥିଲେ।
• ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଦ୍ବେଷ ମନୋଭାବ, ରାଜପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅନାଦର, ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର ଯୋଗୁଁ ଔରଙ୍ଗଜେବ୍ ଚାରିଆଡ଼େ ବିଦ୍ରୋହର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ଶିଖ୍, ମରହଟ୍ଟା ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କର ଘୋର ବିରୋଧୀ ହୋଇଥିଲେ।
• ଶିଖ୍ ଗୁରୁ ତେର୍‌ବାହାଦୂରଙ୍କ ହତ୍ୟା ଔରଙ୍ଗଜେବ୍‌ଙ୍କ ରାଜତ୍ଵର ବିଶିଷ୍ଟ ଘଟଣା ଥିଲା।
• ୧୭୦୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଔରଙ୍ଗଜେଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।

→ ସାହିତ୍ୟ, କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିକାଶ :

• ମୋଗଲ ଶାସନକାଳରେ ସାହିତ୍ୟ, କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଚରମ ବିକାଶ ସାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।
• ସେ ସମୟରେ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ସୀ, ହିନ୍ଦୀ, ଆରବୀ ଓ ଉର୍ଦୁ ଭାଷାର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିଲା । ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟମାନେ ଅଜସ୍ର ଅର୍ଥବ୍ୟୟରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋରମ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଦୁର୍ଗ, ମସଜିଦ୍, ସମାଥ୍, ସୌଧ ଆଦି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
• ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ରାଜତ୍ଵକାଳ ମୋଗଲ୍ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ ଥିଲା।
• ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳାର ବିକାଶ ସାଧୂତ ହୋଇଥିଲା।
• ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଐକ୍ୟ, ସଂହତି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ରାଜନୈତିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଥିଲା।

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ସମ୍ପର୍କଡ ଘଗଶାବଲା

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ

ଘଗଶା

୧୫୨୬ ୧୫୨୭ ୧୫୨୮ ୧୫୨୯ ୧୫୩ ୦ ୧୫୩ ୭ ୧୫୩୯ ୧୫୪୦ ୧୫୫୫ ୧୫୫୬ ୧୫୫୬ ୧୫୭୫ ୧୫୭୬ ୧୬୦୫ ୧୬୧୧

ବାବର ଓ ଇବ୍ରାହିମ୍ ଲୋଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ବାବର ରାଣାସଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖାନୱା ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ବାବରଙ୍କଦ୍ଵାରା ଚନ୍ଦରୀ ଦୁର୍ଗ ଅଧିକାର। ବାବର ଏବଂ ନୁସରତ୍‌ ଓ ମାହମୁଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘର୍ଘରା ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ବାବରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ | ବାବରଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କଦ୍ଵାରା ଚୁନାର ଦୁର୍ଗ ଅଧିକୃତ। ଚୌସାଠାରେ ହୁମାୟୁନ୍ ଓ ଶେର୍ ଖାଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। କନୌଜଠାରେ ହୁମାୟୁନ ଓ ଶେର୍ ଖାଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜାବ, ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଆଗ୍ରା ଅଧିକାର । ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ | ଆକବରଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ଆକବର ଓ ହିମୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ଆକବରଙ୍କଦ୍ଵାରା ଭାରତରେ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଫତେପୁର ସିକ୍ରୀଠାରେ ‘ଇବାଦତ୍ଖାନା’ ନାମକ ଏକ ଉପାସନା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ। ଆକବର ଓ ରାଣା ପ୍ରତାପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଳଦୀଘାଟ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ। ଆକବରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ | ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କର ଆଗ୍ରାଠାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ନୁରଜହାନ୍‌ଙ୍କୁ ବିବାହ।

 

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଗଶା
୧୬୨୭ ୧୬୨୮ ୧୬୨୯ଗଗ ୧୬୫୮ ୧୬୬୬ ୧୭୦୭	ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ | ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡର ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ। ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୁଜରାଟ ଓ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ପ୍ରଶାସନ ଦାୟିତ୍ବରେ ଥ‌ିବା ଖାଁ ଜାହାନ୍ ଲୋଦୀଙ୍କ  ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ। ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ। ଔରଙ୍ଗଜେବ୍‌ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ।

Odisha State Board BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 5 ଧର୍ମ ସଂସ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 5 ଧର୍ମ ସଂସ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ :

• ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଇସ୍‌ଲାମ୍ ଓ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମିଳନ ଏକ ନୂତନ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା । ଏହା ଫଳରେ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଧର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଥ‌ିବା ଜଟିଳତା ଦୂର ହୋଇପାରିଥିଲା । ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ସଙ୍ଗଠିତ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଭକ୍ତି ଓ ସୁଫି ଅନ୍ଦୋଳନ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
• ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ସନ୍ଥମାନେ ସରଳ ଓ ନିରାଡ଼ମ୍ବର ଧର୍ମ ଉପାସନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଭକ୍ତିକୁ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର କରି ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ବର ଆରାଧନା କରିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
• ଭକ୍ତ ଧର୍ମର ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବୀର, ଗୁରୁ ନାନକ, ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ, ଜ୍ଞାନେଶ୍ଵର, ନାମଦେବ ଓ ତୁକାରାମ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ ।

→ ଦୋହା – ଦୁଇ ଧାଡ଼ିରେ ରଚିତ ଭଜନ ଯାହା ଗୋଟିଏ କଥା ବା ଭାବକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । କବୀର ତାଙ୍କ ଦୋହା ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତି ଆଦୋଳନକୁ ଲୋକସ୍ରିକ କରାଇଥିଲେ ।

ସୁଫି ଧର୍ମ ଆନ୍ଦୋଳନ :

• ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବହୁ ମୁସଲମାନ ସନ୍ଥ ଧର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଥ‌ିବା ଜଟିଳତାକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।
• ସୁଫି ଧର୍ମର ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଅଭଲୟା, ଖୁଜା ମୋଇନୁଦ୍ଦିନ୍ ଚିସ୍ତି, ବାହାଉଦ୍ଦିନ୍ କାଜାରିଆ, ବାବା ଫରିଦ୍, ଶାହା ଆଲାମ୍ ବୁଖାରୀ, ଶେଖ ସିଆଉଦ୍ଦିନ୍ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ ।

→ ସୁଫି-ସୁଫ୍ ବା ଉଲ୍‌ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ମୁସଲମାନ ସନ୍ଥ ବା ଫକୀରଙ୍କୁ ‘ସୁଫି’ କୁହାଯାଏ ।

ଭକ୍ତି ଓ ସୁଫି ଧର୍ମ ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ :

• ଭକ୍ତି ଓ ସୁଫି ଧର୍ମ ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା । ଏହି ଧର୍ମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କରାଇଥିଲା ଓ ଏକ ନୂତନ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ବିକାଶ ଦିଗରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।
• ହିନ୍ଦୁ ମାନଙ୍କର ପୀରମାନଙ୍କୁ ଉପାସନା ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଫଳରେ ଉଭୟ ସଂପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟପୀର ଉପାସନାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲା ।

ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଚିତ୍ରକଳାର ବିକାଶ :

• ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଳନ ଫଳରେ ଭାରତରେ ଏକତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାର ମାର୍ଗ ସୁଗମ ହୋଇଥିଲା ।
• ସୁଫି ଓ ଭକ୍ତି ଧର୍ମର ସାରତତ୍ତ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, କନ୍ନଡ଼, ଗୁଜରାଟୀ, ମରାଠୀ ଆଦି ଭାଷାର ବିକାଶ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା ।

→ ଅମୀର ଖୁସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ମହମ୍ମଦ ହାସନ ଥିଲା ।
→ ସେ ଜଣେ କବି, ଐତିହାସିକ ଓ ସଂଗୀତଜ୍ଞ ଥିଲେ ।
→ ଅମୀର ଖୁସ୍ରୁ ପାର ସି କ ବିକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶୈଳୀକୁ ‘ସାବକ-ଇ- ହିନ୍ଦୀ’ କୁହାଯାଏ ।

କେତେକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ରଚୟିତା

ଗ୍ରନ୍ଥ	ରଚୟିତା
ପଦ୍ମାବତୀ (ହିନ୍ଦୀ)	ମାଲିକ ମହମ୍ମଦ ଜୟସୀ
ରାମଚରିତ ମାନସ (ହିନ୍ଦୀ)	ତୁଳସୀ ଦାସ
ଆମୁକ୍ତ ମାଲ୍ୟଦା (ତେଲୁଗୁ )	କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ
ମହାଭାରତ (ଓଡ଼ିଆ)	ସାରଳା ଦାସ
ଭାଗବତ (ଓଡ଼ିଆ)	ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଦାଣ୍ଡୀ ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ)	ବଳରାମ ଦାସ
ସୁର ସାଗର (ହିନ୍ଦୀ)	ସୁରଦାସ
ବେଦାନ୍ତ ସଂଗ୍ରହ	ରାମାନୁଜ
ତାରିଖ-ଇ-ଆଲାହୀ (ପାର୍ସୀ)	ଅମୀର ଖୁସ୍ରୁ
ତବାକତ୍-ଇ-ନାସିରୀ (ପାର୍ସୀ)	ମିନ୍ହାଜ୍-ଉଦ୍ଦିନ୍ -ସିରାଜ୍
ତାରିକ୍ -ଇ-ଫିରୋଜଶାହୀ (ପାର୍ସୀ)	ଜିଆଉଦ୍ଦିନ୍ ବରାଣୀ
ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ରାସୋ (ହିନ୍ଦୀ)	ଚାନ୍ଦ ବରଦାର

କେତେକ ସୁଫି ସନ୍ଥ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳୀ

ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଫି ସନ୍ଥ	ନିବାସସ୍ଥଳୀ
ସ୍ଵାଜା ମୋଇନୁଦ୍ଦିନ୍ ଚିସ୍ତି	ଆଜମିର
ଶେଖ୍ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଅଭଲିୟା	ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟସ୍ଥ ଗିୟାସ୍‌ର
ବାବା ଫରିଦ୍	ଆଜୋଧାନ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନ ଅନ୍ତର୍ଗତ)
ସାହା ଆଲାମ୍ ବୁଖାରୀ	ଗୁଜରାଟ
ବାହାଉଦ୍ଦିନ୍ ଜାକାରିଆ	ମୁଲତାନ୍
ଶେଖ୍ ସିଆଉଦ୍ଦିନ୍	ସିଲ୍ ହଟ

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣାବଳୀ

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଟଣା
୧୪୦୦	କବୀରଙ୍କ ଜନ୍ମ
୧୪୬୯	ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ଜନ୍ମ
୧୪୮୬	ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ
୧୫୧୮	କବୀରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ
୧୫୩୩	ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ
୧୫୩୮	ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ
୧୮୩୩	ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ InText Questions Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 7 ତ୍ରିଭୁଜର ଧର୍ମ InText Questions

(କ) ସେହିଭଳି ∠B ଓ ∠C ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ ସ୍ଥିର କର ।
ସମାଧାନ:

Δ ABC ରେ ∠B ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ AC ଏବଂ ∠C ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ AB ।

(ଖ) XYZ ନାମକ ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର । ଏହାର X͞Y, Y͞Z ଓ Z͞X ର ସମ୍ମୁଖୀନ କୋଣଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:

XY ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ ∠Z
YZ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ ∠X ଓ
ZX ର ସମ୍ମୁଖୀନ ବାହୁ ∠Y ।

ଉତ୍ତର ଲେଖ :
1. Δ ABC ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରେ କେତୋଟି ବହିଃସ୍ଥ କୌଣ ଅଙ୍କନ ସମ୍ଭବ ?
ସମାଧାନ:
ଦୁଇଟି ।

2. Δ ABC ର A ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁଠାରେ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ ଦୁଇଟି ଅଙ୍କନ କଲେ, ସେ ଦୁଇଟିର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟରେ କି ସମ୍ପର୍କ ରହିବ ? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ କ’ଣ ?
ସମାଧାନ:
ସେ ଦୁଇଟିର ପରିମାଣ ସମାନ, କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣ ∠A ର ସନ୍ନିହିତ ପରିପୂରକ କୋଣ ।

3. ଏକ ତ୍ରିଭୁଜର ଗୋଟିଏ ବହିଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ ଓ ତା’ର ସନ୍ନିହିତ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ ? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ କହି ।
ସମାଧାନ:
ତ୍ରିଭୁଜର ବହିଃସ୍ଥ ଏବଂ ଏହାର ସନ୍ନିହିତ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ କୋଣର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି 180°; କାରଣ ସେ କୋଣଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :
1. ତୁମ ଖାତାରେ ତିନୋଟି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର ।

2. ପ୍ରୋଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରି ତ୍ରିଭୁଜର କୋଣମାନଙ୍କର ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଯଥା ସ୍ଥାନରେ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

ତ୍ରିଭୁଜର ନାମ	କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣ	କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି
Δ  ABC	m∠A = m∠B = m∠C =	_________ + _________ + _________ = _________
Δ  DEF	m∠D = m∠E = m∠F =	_________ + _________ + _________ = _________
Δ  GHK	m∠G = m∠H = m∠K =	_________ + _________ + _________ = _________

ସମାଧାନ:

ତ୍ରିଭୁଜର ନାମ	କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣ	କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି
Δ  ABC	m∠A = 80° m∠B = 45° m∠C = 55°	80° + 45° + 55° = 180°
Δ  DEF	m∠D = 50° m∠E = 90° m∠F = 40°	50° + 90° + 40° = 180°
Δ  GHK	m∠G = 19° m∠H = 140° m∠K = 21°	19° + 140° + 21° = 180°

3. ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣର ସମଷ୍ଟି କେତେ ହେବାର ଦେଖୁଛ ?
ସମାଧାନ:
180°

ତୁମେ ଉତ୍ତର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର :
1. Δ ABC ର m∠A= 70° ଓ m∠B = 45° ହେଲେ m∠C କେତେ ?
ସମାଧାନ :
Δ ABC ର m∠A = 70° ଓ m∠B = 45° । ମନେକର m∠C = x°
ଆମେ ଜାଣୁ m∠A + m∠B + m∠C = 180°
⇒ 70° + 45° + x = 180°
⇒ x = 180° – 115° = 65°
∴ ∠C ର ପରିମାଣ 65° ।

2. Δ POR ରେ m∠R ଅପେକ୍ଷା m∠Q 10° ଅଧୁକ ଓ m∠Q ଠାରୁ m∠P 10° ଅଧିକ ହେଲେ, କୋଣ ତିନୋଟିର ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
ସମାଧାନ :
ମନେକର Δ POR ରେ m∠R = x° କିନ୍ତୁ m∠Q = m∠R + 10° = (x + 10)°
m∠P = m∠Q + 10°
= (x + 10 + 10)°
= (x + 20°)
Δ PQR ରେ m∠P + m∠Q + m∠R = 180°
⇒ x + 20 + x + 10 + x = 180°
⇒ 3x + 30 = 180°
⇒ 3x = 180° – 30° = 150°
⇒ x = \(\frac{150°}{3}\) = 50°
∴ m∠P = (x + 20)° = (50 + 20)° = 70°,
m∠Q = (x + 10)° = (50 + 10)° = 60° ଏବଂ m∠R = x° = 50° ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :
1. ତୁମ ଖାତାରେ ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଙ୍କନ କର । ସେ ତ୍ରିଭୁଜ ତିନୋଟିର ନାମ ଦିଅ ABC, PQR, XYZ ।

2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ତ୍ରିଭୁଜର ବାହୁଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମାପ ଓ ନିମ୍ନ ସାରଣୀ ପୂରଣ କର (ଶେଷ ସ୍ତମ୍ଭରେ (3) ଓ ସ୍ତମ୍ଭ (4) ର ଫଳ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବୃହତ୍ତର ଲେଖ ।)

ତ୍ରିଭୁଜର ନାମ (1)	ବାହୁତ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (2)	ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି (3)	ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (4)	ସ୍ତମ୍ଭ (3) ଓ (4) ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା (5)
Δ ABC	AB = BC = CA =	AB + BC =	AC =
		AB + AC =	BC =
		BC + AC =	AB =
Δ PQR	PQ =	PQ + QR =	RP =
	QR =	QR + RP =	PQ =
	RP =	PQ + RP =	QR =
Δ XYZ	XY =	XY + YZ =	ZX =
	YZ =	YZ + ZX =	XY =
	ZX =	XY + ZX =	YZ =

ସମାଧାନ:

ତ୍ରିଭୁଜର ନାମ (1)	ବାହୁତ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (2)	ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର ସମଷ୍ଟି (3)	ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ (4)	ସ୍ତମ୍ଭ (3) ଓ (4) ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା (5)
Δ ABC	AB = 3.4 ସେ.ମି. BC = 5 ସେ.ମି. CA = 4.2 ସେ.ମି.	AB + BC = 8.4 ସେ.ମି.	AC = 4.2 ସେ.ମି.	AB + BC > AC
		AB + AC = 7.6 ସେ.ମି.	BC = 5 ସେ.ମି.	AB + AC > BC
		BC + AC = 9.2 ସେ.ମି.	AB = 3.4 ସେ.ମି.	AC + BC > AB
Δ PQR	PQ = 3 ସେ.ମି. QR = 4 ସେ.ମି. RP = 5 ସେ.ମି.	PQ + QR = 7 ସେ.ମି.	RP = 5 ସେ.ମି.	PQ + QR > RP
		QR + RP = 9 ସେ.ମି.	PQ = 3 ସେ.ମି.	QR + RP > PQ
		PQ + RP = 8 ସେ.ମି.	QR = 4 ସେ.ମି.	PQ + RP > QR
Δ XYZ	XY = 4 ସେ.ମି. YZ = 2.5 ସେ.ମି. ZX = 6 ସେ.ମି.	XY + YZ = 6.5 ସେ.ମି.	ZX = 6 ସେ.ମି.	XY + YZ > ZX
		YZ + ZX = 8.5 ସେ.ମି.	XY = 4 ସେ.ମି.	YZ + ZX > XY
		XY + ZX = 10 ସେ.ମି.	YZ = 2.5 ସେ.ମି.	XY + ZX > YZ

3. ଉପରିସ୍ଥ ସାରଣୀର ସ୍ତମ୍ଭ (5) ରୁ ଆମେ କ’ଣ ଜାଣିଲେ ?
ସମାଧାନ:
ଗୋଟିଏ ତ୍ରିଭୁଜର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମଷ୍ଟି ଏହାର ତୃତୀୟ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟଠାରୁ ବୃହତ୍ତର ।

4. Δ POR ର PQ = 8 ସେ.ମି. ଓ PR = 11 ସେ.ମି., ନିମ୍ନ ଉକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଭକ୍ତିକୁ ବାଛ ।
(କ) QR, 2 ସେ.ମି. ଠାରୁ ଅଧୁକ ଓ 19 ସେ.ମି. ଠାରୁ କମ୍
(ଖ) QR, 3 ସେ.ମି. ଠାରୁ ଅଧୁକ ଓ 20 ସେ.ମି. ଠାରୁ କମ୍
(ଗ) QR, 3 ସେ.ମି. ଠାରୁ ଅଧୁକ ଓ 19 ସେ.ମି ଠାରୁ କମ୍
(ଘ) QR, 2 ସେ.ମି. ଠାରୁ ଅଧୁକ ଓ 20 ସେ.ମି. ଠାରୁ କମ୍ ତୁମର ଉତ୍ତର ସପକ୍ଷରେ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
ସମାଧାନ:
PQ + PR = 8 ସେ.ମି. + 11 ସେ.ମି. = 19 ସେ.ମି.
PR – PQ = 11 ସେ.ମି. – 8 ସେ.ମି. = 3 ସେ.ମି.
(ଗ) QR, 3 ସେ.ମି. ଠାରୁ ଅଧୁକ ଓ 19 ସେ.ମି ଠାରୁ ସାନ ଉକ୍ତିଟି ଠିକ୍ ଉକ୍ତି ।

Odisha State Board BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 6 ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 6 ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ

ବିଷୟବସ୍ତୁସମ୍ବହ

• ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପତନର ବିଭିନ୍ନ କାରଣ (କେନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତିର ଦୁର୍ବଳତା, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ଧର୍ମଗତ କାରଣ, ପ୍ରାଦେଶିକ ଶାସକମାନଙ୍କ ସ୍ବାଧୀନତା ଘୋଷଣା, ବୈଦେଶିକ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ)

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

→ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପତନର ବିଭିନ୍ନ କାରଣ :

• ମୋଗଲମାନେ ଦୁଇଶହ ବର୍ଷରୁ ଅଧ୍ଵକାଳ ଧରି ଭରତକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ଆକବରଙ୍କ ଉଦାର ନୀତି ଓ ସୁଶାସନ ମୋଗଲ ଶାସନର ଭିଭିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲା । ମାତ୍ର ଔରଙ୍ଗଜେବ୍ଲଙ୍କ ପରେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପତନାଭିମୁଖୀ ହୋଇଥିଲା।
• ବିଶାଳ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଶାସନ କରିବା ଭଳି ଦକ୍ଷତା ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଔରଙ୍ଗଜେବ୍ଲଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶାସକମାନଙ୍କଠାରେ ନଥିଲା।
• ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ଧର୍ମାନ୍ଧତା ଓ କୁଶାସନ ଦୀର୍ଘ ଦୁଇଶହ ବର୍ଷରୁ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଧରି ତିଷ୍ଠି ରହିଥ‌ିବା ମୋଗଲ ଶାସନକୁ ପତନାଭିମୁଖୀ କରିଦେଇଥିଲା।
• କେନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତିର ଦୁର୍ବଳତା, ଅର୍ଥନୈତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ, ଧର୍ମବିଦ୍ବେଷ ନୀତି, ପ୍ରାଦେଶିକ ଶାସକମାନଙ୍କ ସ୍ବାଧୀନତା ଘୋଷଣା ଆଦି କାରଣ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ଘଟାଇଥିଲା।
• ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଦୁର୍ବଳତାର ସୁଯୋଗ ନେଇ ପାରସ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ନାଦିର ଶାହ ଦିଲ୍ଲୀ ଆକ୍ରମଣ କରି ପ୍ରଚୁର ଧନରନ୍ ଲୁଣ୍ଠନ କରିବା ସହିତ ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୟୂର ସିଂହାସନ ଓ ବିଶ୍ଵବିଖ୍ୟାତ କୋହିନୁର ହୀରା ପାରସ୍ୟକୁ ନେଇ ଯାଇଥିଲେ।
• ନାଦିର ଶାହଙ୍କ ପରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ଶାସକ ଅହମ୍ମଦଶାହ ଅବଦଲୀ ୧୭୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ୧୭୬୧ ଖ୍ରୀ.ଅ. ମଧ୍ୟରେ ଅନେକଥର ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ୧୭୬୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ତୃତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ।
• ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଦୁରବସ୍ଥାର ସୁଯୋଗ ନେଇ ଇଉରୋପୀୟ ବଣିକମାନେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ । ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନଙ୍କ ପରେ ଓଲନ୍ଦାଜ, ଦିନାମାର, ଇଂରେଜ ଓ ଫରାସୀମାନେ ନିଜ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟ କମ୍ପାନୀ ସହ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ।
• ସେମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦିତାରେ ଲିପ୍ତ ରହିବା ଫଳରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଇଂରେଜ ଓ ଫରାସୀ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଅଧୂକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଉଠିଲେ।
• ଶେଷରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ବିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ଇଂରେଜମାନେ ଅଧୂକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଭାରତରେ ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କଲେ ଓ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ଘଟାଇଲେ।

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ସମ୍ପର୍କଡ ଘଗଶାବଳୀ

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଗଶା
୧୭୩୯ ୧୭୪୮-୧୭୬୧ ୧୭୬୧	ନାଦିର ଶାହଙ୍କ ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ଶାସକ ଅହମ୍ମଦଶାହ ଅବଦଲୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ବହୁବାର ଭାରତ ଆକ୍ରମଣ । ତୃତୀୟ ପାନିପଥ ଯୁଦ୍ଧ ସଂଘଟିତ

Odisha State Board BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 7 ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ନରପତିଗଣ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 7 History Notes Chapter 7 ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ନରପତିଗଣ

ବିଷୟବସ୍ତୁସମ୍ବହ

• କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ (ରାଜ୍ୟ ଜୟ, ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ)
• ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ (ରାଜ୍ୟ ଜୟ, ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି)
• ପ୍ରଦାପରୁଦ୍ରଦେବ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ, କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା)
• ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ (ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର, ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ)

ବିଷୟବସ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ

→ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ :

• ଗଙ୍ଗବଂଶର ପତନ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ନୂତନ ରାଜବଂଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଘଟିଥିଲା । ତାହା ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।
• ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ରାଜତ୍ଵ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନରେ ବହୁ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା।
• କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ।
• କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ଗଙ୍ଗବଂଶର ଶେଷ ରାଜା ଚତୁର୍ଥ ଭାନୁଦେବଙ୍କର ସେନାପତି ଥିଲେ । ଚତୁର୍ଥ ଭାନୁଦେବ ଅପୁତ୍ରିକ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଓ ପାତ୍ରମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ସମର୍ଥନ ଲାଭକରି ସେ ୧୪୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସେହି ବର୍ଷ କପିଳାବ୍ଦ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ।
• ସେ ସେହି ବର୍ଷ କପିଳାବ୍ଦ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ବିଶାଳ ଗଜସେନାର ଅଧ୍ଵତି ଥ‌ିବାରୁ ଗଜପତି ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ । କର୍ଣ୍ଣାଟ’ ଏବଂ ବାହମନୀର ରାଜଧାନୀ କଳବର୍ଗ ଅଧିକାର କରି ‘କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର’ ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
• ସେ କପିଳେଶ୍ୱରପୁର ଏବଂ ଦାମୋଦରପୁର ନାମକ ଦୁଇଟି ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କପିଳେଶ୍ଵର ଶିବମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ନୃସିଂହ
• ବାଜପେୟୀ ସଂସ୍କୃତରେ ‘‘ସଂକ୍ଷେପ ଶାରୀରିକ ବର୍ତିକା’’, ଶୂଦ୍ରମୁନି ସାରଳା ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ‘ମହାଭାରତ’ ଓ ‘ଚଣ୍ଡୀପୁରାଣ’ ରଚନା କରିଥିଲେ । କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଅଗାଧ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବାରୁ ସେ ନିଜେ ‘ପରଶୁରାମ ବିଜୟ’ ନାମକ ଏକ ସଂସ୍କୃତ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ।
• ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ତଦାରଖ କରୁଥିବା ସମୟରେ ୧୪୬୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣାନଦୀ ତୀରରେ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।

→ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ :

• କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ୧୪୬୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ।
• ସେ ଉଦୟଗିରିର ରାଜା ସାଲ୍ସ ନରସିଂହଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ଉଦୟଗିରି ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଏହା କାଞ୍ଚି ଅଧିକାର ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
• ସେ ଜଣେ ଧର୍ମପ୍ରାଣ, ପ୍ରଜାବତ୍ସଳ ଓ ସୁଶାସକରୂପେ ସୁବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ । ସେ ୧୬ଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସଂସ୍କୃତ, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା।
• ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ ୧୪୯୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।

→ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ :

• ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ୧୪୯୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ।
• ବିଜୟନଗରର ରାଜା କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେବା ଓ ବଙ୍ଗର ସୁଲତାନ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ହୁସେନ୍ ଶାହଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଥିଲା।
• ସେ ବିଜୟନଗରର ରାଜା କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟଙ୍କ ସହିତ ସନ୍ଧି ସ୍ଥାପନ କରି ତାଙ୍କୁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଥ‌ିବା ଓଡ଼ିଶା ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ଓ ନିଜ କନ୍ୟା ଜଗନ୍ମୋହିନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ବିବାହ ଦେଇଥିଲେ । ଏହିସବୁ ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଗଜପତି ଶାସନ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଲା।
• ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କବି, ବିଦ୍ଵାନ୍ ଓ ପ୍ରଜାବତ୍ସଳ ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ ।
• ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ‘ସରସ୍ଵତୀ ବିଳାସ’ ନାମକ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ଶାସ୍ତ୍ର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଓଡ଼ିଆରେ ‘ଭାଗବତ’ ଓ ବଳରାମ ଦାସ ‘ଦାଣ୍ଡୀ ରାମାୟଣ’, କବି ଜୀବଦେବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ‘ଭକ୍ତି ଭାଗବତ’ ଓ ରାୟ ରାମାନନ୍ଦ ‘ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ’ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ସେ ବହୁ ପଣ୍ଡିତ ଓ କବିମାନଙ୍କର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରିଥିଲେ।
• ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ଜଗନ୍ନାଥ ବେଢ଼ା ଭିତରେ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପ, କଟକ ନିକଟରେ ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଢେଙ୍କାନାଳର କପିଳାସ ପର୍ବତ ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
• ସେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କଦ୍ବାରା ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ।
• ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ୧୫୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
• ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଭୋଇବଂଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚକ୍ରପ୍ରତାପ ରାଜତ୍ଵ କରିଥିଲେ।

→ ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ :

• ଚକ୍ରପ୍ରତାପଙ୍କ ପରେ ମୁକୁନ୍ଦ ହରିଚନ୍ଦନ ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଓଡ଼ିଶାର ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରି ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲେ ।
• ଓଡ଼ିଶାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିଶୃଙ୍ଖଳାର ସୁଯୋଗ ନେଇ ବଙ୍ଗର ସୁଲତାନ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନ୍ ଜଲାଲ ଶାହ ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ କରି ଯାଜପୁର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଥିଲେ । ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ତାଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଗଙ୍ଗାନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ । ସେହି ବିଜୟର ସ୍ମାରକୀ ସ୍ଵରୂପ ଗଙ୍ଗାନଦୀ କୂଳରେ ତ୍ରିବେଣୀଘାଟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
• ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବଙ୍ଗର ଆଫଗାନ ସୁଲତାନ ସୁଲେମାନ କରାଣୀ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
• ଏହି ଦୁଃସମୟରେ ସାରଙ୍ଗଗଡ଼ର ସାମନ୍ତ ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରି ନିଜକୁ ଗଜପତି ରୂପେ ଘୋଷଣା କଲେ । ତାଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାଦେବା ପାଇଁ ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଗଙ୍ଗାନଦୀ କୂଳରୁ ଫେରୁଥିବା ବାଟରେ ଯାଜପୁର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗୋହିରୀଟିକିରାଠାରେ ୧୫୬୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶେଷ ସ୍ଵାଧୀନ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ନିହତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ମତ୍ୟ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଵାଧୀନତା ଲୋପ ପାଇଲା ।

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଓ ସମ୍ପର୍କଡ  ଘଗଶାବଲା

ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ	ଘଗଶା
୧୪୩୫ ୧୪୬୭ ୧୪୯୭ ୧୫୩୮ ୧୫୬୦ ୧୫୬୮	କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। କପିଳାବ୍ଦ ପ୍ରଚଳନ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ। ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ।  ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ। ବଙ୍ଗ ସୁଲତାନ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନ୍ ଜଲାଲ ଖାଁଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ ସୁଲେମାନ କର୍‌ରାଣୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ ଓ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ