Bhagya

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.1

Question 1.
ସ୍କେଲ ଓ କମ୍ପାସ୍ ବ୍ୟବହାର କରି 60° ପରିମାଣର ଏକ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରି ତା’କୁ ସମଦ୍ଵିଖଣ୍ଡ କର ।
ସମାଧାନ:
ସୋପାନସମୂହ:
(i) ପ୍ରଥମେ l ଏକ ରେଖା ଅଙ୍କନ କରି ଏହା ଉପରେ ଏକ ବିନ୍ଦୁ B ଚିହ୍ନଟ କର ।

(ii) B ବିନ୍ଦୁରେ କମ୍ପାସର କଣ୍ଟାମୁନ ରଖ୍ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର । ଚାପଟି l ରେଖାକୁ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ସେ ବିନ୍ଦୁର ନାମ C ଦିଅ ।

(iii) ବର୍ତ୍ତମାନ କମ୍ପାସ୍‌ର କଣ୍ଟାମୁନ C ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ପୂର୍ବ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ଆଉ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ଚାପଟି ପୂର୍ବୋକ୍ତ ଚାପକୁ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରିବ । ବିନ୍ଦୁଟିର ନାମ A ଦିଅ ।

(iv) \(\overrightarrow{\mathrm{BA}}\) ଅଙ୍କନ କର । ବର୍ତ୍ତମାନ ∠ABC ର ପରିମାଣ 60° ହେବ ।

(v) ପୂର୍ବ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧର ଅର୍ଦ୍ଧେକରୁ ସାମାନ୍ୟ ଅଧ‌ିକ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ କମ୍ପାସର କଣ୍ଟାମୁନ C ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ।

(vi) ବ୍ୟାସାର୍ଷକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକରି କମ୍ପାସର କଣ୍ଟାମୁନ A ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ଆଉ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି C ବିନ୍ଦୁରେ ଅଙ୍କିତ ଚାପକୁ ଏହା ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ । ସେ ବିନ୍ଦୁର ନାମ D ହେଉ । \(\overrightarrow{\mathrm{BD}}\) ଅଙ୍କନ କର ।

(vii) ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overrightarrow{\mathrm{BD}}\) ରଶ୍ମିଟି ∠ABC ର ସମଦ୍ଵିଖଣ୍ଡକ ରଶ୍ମି ।

Question 2.
କମ୍ପାସ୍ ଓ ସ୍କେଲ ବ୍ୟବହାରକରି 90° ପରିମାଣର ଏକ କୋଣ ଅଙ୍କନ କରିବାର ସୋପାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ।
ସମାଧାନ:
ସୋପାନସମୂହ:
(i) l ରେଖା ଅଙ୍କନକରି ଏହା ଉପରେ A ଏକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ।
(ii) A ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ଚାପଟି l ରେଖାକୁ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରିବ । ଉକ୍ତ ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ C ଦିଅ ।
(iii) ବ୍ୟାସାର୍ଷକୁ ନ ବଦଳାଇ କମ୍ପାସ୍‌ର କଣ୍ଟାମୁନ C ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା Aବିନ୍ଦୁରେ ଅଙ୍କିତ ଚାପକୁ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ । ଉକ୍ତ ଛେଦ ବିନ୍ଦୁର ନାମ D ଦିଅ ।
(iv) ବ୍ୟାସାର୍ଷକୁ ନ ବଦଳାଇ କମ୍ପାସ୍‌ର କଣ୍ଟାମୁନ । ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ଆଉ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା A ବିନ୍ଦୁରେ ଅଙ୍କିତ ଚାପକୁ ଆଉ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ (C ବିନ୍ଦୁ ଭିନ୍ନ) ଛେଦକରିବ । ଉକ୍ତ ବିନ୍ଦୁର ନାମ E ଦିଅ ।
(v) ପୂର୍ବ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧର ଅର୍ଦ୍ଧେକରୁ ସାମନ୍ୟ ଅଧିକ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ର କଣ୍ଟାମୁନ ଯଥାକ୍ରମେ D ଓ E ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ ଦୁଇଟି ପୃଥକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ଚାପଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ । ଉକ୍ତ ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ B ଦିଅ ।
(vi) \(\overrightarrow{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର ବର୍ତ୍ତମାନ ∠BAC ର ପରିମାଣ 90° ହେବ ।

Question 3.
8 ସେ.ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟର AB ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନକରି ତାହାର ସମଦ୍ବିଖଣ୍ଡକ ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର । AB କୁ ସମାନ ଋରିଭାଗ କରିପାରିବ କି ? କିପରି ?
ସମାଧାନ:
ସୋପାନସମୂହ:
(i) l ରେଖା ଅଙ୍କନକରି ଏହା ଉପରେ A ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(ii) କମ୍ପାସର କଣ୍ଟାମୁନ ସ୍କେଲର 0 ଠାରେ ଓ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ମୁନ 8 ସେ.ମି. ଠାରେ ରଖ୍ ଏକ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନିଅ । ତତ୍ପରେ କମ୍ପାସ୍‌କୁ ଉଠାଇଆଣି କମ୍ପାସ୍‌ର କଣ୍ଟାମୁନ A ଠାରେ ରଖୁ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ଚାପଟି l ରେଖାକୁ ଆଉ ଏକ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରିବ । ବିନ୍ଦୁଟିର ନାମ B ଦିଅ ।
(iii) 8 ସେ.ମି.ର ଅଧା ଅର୍ଥାତ୍ 4 ସେ.ମିରୁ ଅଧ୍ କ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ପେନ୍‌ସିଲର କଣ୍ଟାମୁନକୁ ଯଥାକ୍ରମେ A ଓ B ବିନ୍ଦୁରେ ରଖ୍ A͞B ର ଉପର ଓ ତଳ ଅର୍ଥ ସମତଳରେ ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ଚାପ ଅଙ୍କନକର ଯେପରି ଚାପଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପରକୁ ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦକରିବେ ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ X ଓ Y ନିଅ ।
(iv) \(\overleftrightarrow{\mathrm{XY}}\) ଅଙ୍କନ କର । \(\overleftrightarrow{\mathrm{XY}}\) ଓ A͞B ର ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ ୦ ଦିଅ । O ବିନ୍ଦୁରେ A͞B ଟି ସମଦ୍ଵିଖଣ୍ଡ ହେଲା ।
(v) ରେଖାଖଣ୍ଡଟିକୁ ସମାନ ଚାରିଭାଗ କରିବାକୁ ହେଲେ ପୂର୍ବପଦ୍ଧତିରେ A͞O ଓ B͞O କୁ ସମର୍ଦ୍ଦିଖଣ୍ଡ କଲେ ଯଥାକ୍ରମେ P ଓ Q ବିନ୍ଦୁ ମିଳିବ ଏବଂ AP = PO = OQ = QB ହେବ ।

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 17 ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଗଠନ Short & Long Answer Questions.

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 17 Short & Long Answer Questions in Odia Medium

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ଦୁଇଟି | ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ଭାରତ କାହିଁକି ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ?
Answer:
ଭାରତ ତାହାର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାରେଖା ମଧ୍ଯରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ଷମତାକୁ ଜାହିର କରୁଥ‌ିବାବେଳେ ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସ୍ଵାଧୀନତା ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ । ଏଣୁ ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଟେ ।

୨। କେଉଁ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଲିଖ୍ତ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ । ଏହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଭାରତ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଏବଂ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ । ଏହାକୁ ‘ଆଇନଜୀବୀମାନଙ୍କର ନନ୍ଦନକାନନ’ କୁହାଯାଏ ।

୩। ମର୍ଲେ-ମିଣ୍ଡୋ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନରେ ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପଟି କ’ଣ ଥିଲା ? ଏଥପାଇଁ କେଉଁମାନେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ମର୍ଲେ-ମିଣ୍ଡୋ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନରେ ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ ନିଆଯାଇଥ‌ିବା ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପଟି ହେଲା – ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଥିବା ଭାରତ ସଚିବଙ୍କ ପରିଷଦରେ ଦୁଇଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯିବ । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେ.ଜି. ଗୁପ୍ତା ଓ ସେୟଦ ହୁସେନ୍ ବିଗ୍ରାମୀ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।

୪ । ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର କ’ଣ ? ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
Answer:
ଯେଉଁ ଦେଶରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମ ନଥାଏ, ସବୁ ଧର୍ମକୁ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଏ । କୌଣସି ଧର୍ମକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ ନାହିଁ କି ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପ୍ରତି ନାଗରିକକୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରେ, ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର କୁହାଯାଏ । ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର ।

୫। ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର କ’ଣ ? ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ଯ କିଭଳି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଯେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଦ୍ଵାରା ପରୋକ୍ଷ ବା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାକୁ ସାଧାରଣତନ ରାଷ୍ଟ୍ର କୁହାଯାଏ । ଭରତର ରାଷ୍ଟ୍ରମୂଖ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜନସାଧାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।

୬। ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥା କ’ଣ ?
Answer:
ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ଧର୍ମ, ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା, ସମ୍ପରି ଆଦି ନିର୍ବିଶେଷରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ସୀମାପରେ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭୋଟଦାନର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ‘ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥା’ କୁହାଯାଏ । ଭାରତରେ ୩୨୬ ଧାରାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ୬୨ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନଦ୍ୱାରା ୧୮ ବର୍ଷ ବା ତଦୂର୍ଷ ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଭୋଟଦାନର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି ।

୭। ସମ୍ବିଧାନର କେଉଁ ଧାରାରେ ଭାରତ ଏକ ଜନମଙ୍ଗଳ ରାଷ୍ଟ୍ର ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ଏଥରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ବି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ୩୮ ଧାରାରେ ଭାରତ ଏକ ଜନମଙ୍ଗଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ସଙ୍ଗଠିତ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରିବ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଭାରତ ସରକାର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନ୍ୟାୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି । ସମାଜରୁ ଶୋଷଣ, ଅତ୍ୟାଚାର, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁର୍ନୀତିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇଛି ।

B. ପାଞ୍ଚଟି/ଛଅଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ମୁଖବନ୍ଧ ବା ପ୍ରସ୍ତାବନା
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ ପରି ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବନା ରହିଅଛି । ଏହା ସମ୍ବିଧାନର ଉତ୍ସ, ସରକାର ବା ରାଷ୍ଟ୍ରର ଲକ୍ଷ୍ୟ ତଥା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ସରକାରର ପ୍ରକାରଭେଦ ଓ ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତର ଦିନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ପ୍ରସ୍ତାବନା ଅନୁସାରେ ଭାରତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସନ କ୍ଷମତା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ହସ୍ତରେ ନ୍ୟସ୍ତ । ଏହା ଜନପ୍ରିୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସ୍ଵୀକାର କରିଥାଏ । ପ୍ରସ୍ତାବନା ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ସମାଜବାଦୀ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଅଛି । ଚିନ୍ତା, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ବିଶ୍ଵାସର ସ୍ଵାଧୀନତା, ସ୍ଥିତି ଓ ସୁଯୋଗର ସମାନତା, ଭ୍ରାତୃତ୍ଵ ଓ ନ୍ୟାୟପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆମ୍ଭ ସମ୍ବିଧାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତାବନା ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ପ୍ରସ୍ତାବନା ସୂଚିତ କରେ ଯେ, ୧୯୪୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଆମ୍ଭ ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରସ୍ତାବନାକୁ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖଶାଳା ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରସ୍ତାବନା ବାସ୍ତବରେ ଏକ ଦର୍ପଣ, ଯାହା ସମ୍ବିଧାନର ରୂପକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ଧାରଣା, ପ୍ରସ୍ତାବନା ପ୍ରଦାନ କରୁଥ‌ିବା ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ସମ୍ବିଧାନର ଆତ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

୨। ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର
Answer:
ଯେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ନଥାଏ, ତାହାକୁ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର କୁହାଯାଏ । ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ଅସ୍ତିତ୍ବ ଉପଲବ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଧର୍ମକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଧର୍ମଭାବେ ସ୍ବୀକୃତି ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ । ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ଭାରତକୁ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକକୁ ଧର୍ମ ଓ ବିଶ୍ଵାସର ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଆଯାଇଛି । ଭାରତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ନାହିଁ କି କୌଣସି ଧର୍ମର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଉପରେ ଟିକସ ବସାଇବା ବା ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା କ୍ଷମତା ରାଷ୍ଟ୍ରର ନାହିଁ । ନିଜ ନିଜ ଧର୍ମ, ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମୌଳିକ ଅଧୂକାର ଦିଆଯାଇଛି । ଧର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବଦା ନିରପେକ୍ଷତା ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇଛି । ଶାସନ ଓ ରାଜନୀତିଠାରୁ ଧର୍ମକୁ ଦୂରେଇ ରଖାଯାଇଛି । ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ଅଧ‌ିକ ଗୁରୁତ୍ବ ଆରୋପ କରିବାକୁ ଯାଇ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ସମ୍ବିଧାନର ୪୨ ତମ ସଂଶୋଧନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ‘ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ’ ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରାଯାଇଛି । ଭାରତରେ ସବୁ ଧର୍ମର ଲୋକ ବସବାସ କରୁଥିବାରୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଏହା ଏକ ବହୁ ଧର୍ମର ଦେଶ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ବା ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ଗଠନ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମୌଳିକ ଆଇନ, ନୀତି ଓ ନିୟମର ସମାହାରକୁ ସମ୍ବିଧାନ କୁହାଯାଏ । ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୌଳିକ ଆଇନ ଭାବେ ସମ୍ବିଧାନ ଜାତୀୟ ଆଦର୍ଶ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ । ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଜନୈତିକ ଜାତକ ଓ ଜନ୍ମପତ୍ରିକା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସୁପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ମୌଳିକ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ । ଇଂରେଜ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତ ନିଜର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରି ନଥିଲା । ଭାରତର ଶାସନ ପାଇଁ ବିଧିବିଧାନ ଓ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ମନେକରି ପ୍ରଥମେ ୧୯୨୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଏମ୍.ଏନ୍. ରାୟ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଠନ କରିବାପାଇଁ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ।

ପୁନର୍ବାର ୧୯୩୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବିଧ୍ଵବଦ୍ଧଭାବେ ଭାରତର ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଠନ କରିବାପାଇଁ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଦାବି ପ୍ରତି ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଦୃଷ୍ଟିପାତ କରି ନଥିଲା । ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ୧୯୩୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ପୂର୍ବ ଦାବିର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରି ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ କରିଥିଲା । କଂଗ୍ରେସର ଏହି ଦାବି ପ୍ରତି ୧୯୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଭାରତୀୟ ମୁସଲିମ୍ମାନେ ନିଜର ସମର୍ଥନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ପରିଶେଷରେ ୧୯୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ନଭେମ୍ବର ମାସରେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତରେ ଏକ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଠିତ ହେବାର ସ୍ଥିର କରାଗଲା ।

ଗଠନ :
ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଠିତ ହେବାକୁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନ୍ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା ।

• ସବୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପ୍ରତିନିଧ୍; ଯଥା – ହିନ୍ଦୁ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍, ଶିଖ୍, ମୁସଲିମ୍ ନିଜ ନିଜର ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖ୍ ଏହି ସଭାକୁ ପ୍ରତିନିଧ୍ବ କରିବେ ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶକୁ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅନୁପାତରେ ପ୍ରତିନିଧୂର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରତି ଏକ ନିୟୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରତିନିଧୂ ନିର୍ବାଚିତ ହେବେ ।
• ପ୍ରାଦେଶିକ ବିଧାନସଭାର ସଭ୍ୟମାନେ ଆନୁପାତିକ ଏକକ ହସ୍ତାନ୍ତରୀୟ ପଦ୍ଧତିଦ୍ୱାରା ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାକୁ
• ଭାରତୀୟ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରୁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ନହୋଇ ବୁଝାମଣା ମାଧ୍ୟମରେ ମନୋନୀତ ହେବେ ।

କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମିଶନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାର ସଭ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୩୮୯ ହେବ ବୋଲି ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା । ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିବାଦ ସ୍ବରୂପ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାକୁ ସଭ୍ୟ ମନୋନୀତ କଲେ ନାହିଁ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ସଭ୍ୟସଂଖ୍ୟା ୨୯୬ କୁ କମି ଆସିଲା । ୧୯୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଠନ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା । ମୋଟ ୨୯୬ ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ କଂଗ୍ରେସ ୨୧୨, ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ୭୩, ସ୍ଵାଧୀନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆସନ ପାଇଥିଲେ ।

୧୯୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା । ଡକ୍ଟର ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା ପ୍ରଥମେ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭାପତି ରୂପେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ସ୍ଥାୟୀ ସଭାପତିଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ । ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ଏହି ସଭାରେ ଯୋଗଦାନ କରି ନଥିଲା । ଏହି ସଭା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଗୋଟି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।

• ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରିବାର ଦାୟିତ୍ଵ ବହନ କରିଥିଲା ।
• ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାପାଇଁ ଦାୟିତ୍ଵ ବହନ କରିଥିଲା ।

ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ଶାସନର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟିରଖ୍ ଏହି ସଭା କେତେଗୁଡ଼ିଏ କମିଟି ନିଯୁକ୍ତି କରିଥିଲା ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଉପରେ ବିଧିବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଦାୟିତ୍ଵ କରିଥିଲା । ଏହିପରି ଭାବରେ ଦୀର୍ଘ ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ୧୮ ଦିନର ପରିଶ୍ରମ ପରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ :
ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ଏକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସମ୍ବିଧାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଆଦର୍ଶ ନୀତିନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା । ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରତିଫଳନ ଆଣିବାପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ଏକ ସଂକଳ୍ପ । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଆଲୋଚନା କରାଗଲା ।

• ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତକୁ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ, ସାର୍ବଭୌମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଯିବ ଏବଂ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯିବ ।
• ବ୍ରିଟିଶ ଅଧ୍ଵତ ଭାରତ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଦେଶ ଓ ନୂତନ ଭାବରେ ଭାରତ ସହିତ ମିଶିକରି ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘରେ ପରିଣତ କରାଯିବ ।
• ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ଏହିସବୁ ଅଞ୍ଚଳର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ଏବଂ ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ସବୁ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସ୍ଵୟଂଶାସିତ ସଙ୍ଗଠନ ଭାବରେ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଦତ୍ତ ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଉପଭୋଗ କରିବେ ।
• ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ସାର୍ବଭୌମ ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଓ ଭାରତ ଶାସନର ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେବ ।
• ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟକୁ ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ, ସୁଯୋଗ, ସ୍ଥିତି ଓ ଆଇନ ଆଗରେ ସମାନତା, ଚିନ୍ତା କରିବା, ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିବା, ବିଶ୍ବାସ, ଆସ୍ଥା ଓ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା, ବୃତ୍ତି, ସଙ୍ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଏହି ସ୍ଵାଧୀନତାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆଇନ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଉପଭୋଗ କରାଯିବ ।
• ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଦଳିତ, ଅବହେଳିତ ଏବଂ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବିଧାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ।
• ଦେଶର ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରାଯିବ । ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଓ ଆକାଶ ସମେତ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରର ସୀମା ଉପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରହିବ ।
• ଭାରତ ଏକ ପୁରାତନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ବିଶ୍ଵରେ ତା’ର ନ୍ୟାଯ୍ୟ ସ୍ଥାନ ବଜାୟ ରଖୁବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମାନବଜାତିର କଲ୍ୟାଣ ଓ ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବ ।

ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ୧୯୪୭ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଜାନୁୟାରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସ୍ଵାଧୀନତା, ଜନକଲ୍ୟାଣ ଓ ବିଶ୍ୱଶାନ୍ତି ପ୍ରତି ଥିବା ଆନ୍ତରିକତାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ ।

୨। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଗୁରୁତ୍ଵ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନା ବା ମୁଖବନ୍ଧକୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରକୃତି ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଆଦର୍ଶ ଓ ନୀତିନିୟମ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
ମୁଖବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ, ‘ଆମେ ଭାରତବାସୀ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ସମାଜବାଦୀ, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ଓ ଏହାର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ଓ ଚିନ୍ତା, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି, ବିଶ୍ଵାସ, ଧର୍ମ ଓ ଉପାସନାର ସ୍ଵାଧୀନତା, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସୁଯୋଗର ସମତା ଦେବାପାଇଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଜାତିର ଓ ଅଖଣ୍ଡତାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ମୈତ୍ରୀଭାବର ବିକାଶ ଘଟାଇବାପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧପୂତ ମନରେ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇ ଆମେ ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ସଭାରେ, ଆଜି ୧୯୪୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ ଆମେ ଏହି ସମ୍ବିଧାନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରି ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରୟୋଗ କରୁଅଛୁ ।”’
ମୁଖବନ୍ଧର ମୌଳିକ ନୀତି – ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧର ମୌଳିକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନମତେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇପାରେ ।

• ସମ୍ବିଧାନର ଉତ୍ସ — ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ବ୍ୟବହୃତ ‘ଆମେ ଭାରତବାସୀ’’ ଶବ୍ଦ ସୂଚନା ଦିଏ ଯେ, ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ । ଭାରତରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରେ ନ୍ୟସ୍ତ । ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମ୍ବିଧାନକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି । ସୁତରାଂ, ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମ୍ବିଧାନର ବାସ୍ତବ ଉତ୍ସ । ଏହା ଋଷୋଙ୍କର ଜନପ୍ରିୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
• ଲୋକପ୍ରିୟ ସମ୍ବିଧାନ – ମୁଖବନ୍ଧ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଏକ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ମୁଖବନ୍ଧରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ଯେ ଆମେ ଭାରତବାସୀ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ସମାଜବାଦୀ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ଲାଗି କାୟମନୋବାକ୍ୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଛୁ । ଏହା ସୂଚିତ କରିଥାଏ ଯେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର କେବଳ ଭାରତୀୟମାନେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ବେଳେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ଶକ୍ତିର ମତାମତକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ନଥିଲା I
• ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର – ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ବୋଲି ମୁଖବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଭାରତ ସରକାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବାହ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଵାଧୀନ ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ସଂସ୍ଥା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସଂସଦ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରିଥାଏ । ଭାରତ ସରକାର ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗଠନର ସଭ୍ୟପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ବା ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥା’ନ୍ତି ।
• ସମାଜବାଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର – ୪୨ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପରେ ମୁଖବନ୍ଧରେ ‘ସମାଜବାଦୀ’ ଶବ୍ଦଟି ଯୋଗକରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ୧୯୭୬ ମସିହା ପରଠାରୁ ଭାରତ ଏକ ସମାଜବାଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଭାରତ ସମାଜବାଦୀ ଆଦର୍ଶରେ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି ।
• ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର – ମୁଖବନ୍ଧ ଭାରତକୁ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ୧୯୭୬ ରେ ୪୨ତମ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଭାରତକୁ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ଘୋଷଣା କରିଛି । ଧର୍ମଗତ ସ୍ଵାଧୀନତାର ଅଧ୍ୟାର ମାଧ୍ୟମରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଯେ କୌଣସି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ, ପ୍ରଚାର ବା ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସ୍ଵାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ରାଷ୍ଟ୍ର, ଛୋଟ ବା ବଡ଼ ସବୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
• ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର – ମୁଖବନ୍ଧ ଭାରତକୁ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଛି । ଭାରତରେ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ଶାସନ କ୍ଷମତା ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଠାରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଓ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ଜନମଙ୍ଗଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସରକାର ଗଠନ କରି ଶାସନକୁ ଅଧ୍ଵ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ କରିଥା’ନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାବାଳକ ନାଗରିକ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରତିନିଧିମାନେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଆଇନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଭାବରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ ।
• ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର – ଭାରତକୁ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ଏଠାରେ କୌଣସି ରାଜା ବା ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଶାସକ ନଥାନ୍ତି । ଧନୀ-ଦରିଦ୍ର, ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ, ଶିକ୍ଷିତ-ଅଶିକ୍ଷିତ ଜାତିଭେଦ ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦବୀ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହୋଇପାରନ୍ତି ।
• ସମ୍ବିଧାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ – ମୁଖବନ୍ଧର ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି । ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରତି ନାଗରିକକୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଓ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନକୁ ସର୍ବାଙ୍ଗ ସୁନ୍ଦର କରିବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି । ଭାରତକୁ ଏକ ଜନମଙ୍ଗଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚରଣ କରିଥାଏ ।
• ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ ଦିନ – ପ୍ରସ୍ତାବନାର ଶେଷରେ ଲିଖ୍ ୧୯୪୯ ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ହେଉଛି ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ ଦିବସ । ଏହି ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ସମ୍ବିଧାନକୁ ଗୃହୀତ କରିଥିଲା ।
  ଉପରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ, ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତାବନା ପୃଥ‌ିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ବିଧାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

୩ । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ।
Answer:
ରାଷ୍ଟ୍ରର ଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମୌଳିକ ଆଇନ, ନୀତି ଓ ନିୟମର ସମାହାରକୁ ସମ୍ବିଧାନ କୁହାଯାଏ । ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୌଳିକ ଆଇନଭାବେ ସମ୍ବିଧାନ ଜାତୀୟ ଆଦର୍ଶ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ସୁପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା । ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାପାଇଁ ୧୯୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ଏକ ଶାସନ ବିଧେୟକ ସଭା କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହି ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ତତ୍କାଳୀନ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ୧୯୪୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ଗୃହୀତ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ୧୯୫୦ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ଲକ୍ଷଣମାନ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

(୧) ବୃହତ୍ତମ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ । ଏଥିରେ ସର୍ବମୋଟ ୩୯୫ଟି ଧାରା ଓ ୧୨ଟି ଅନୁସୂଚୀ ରହିଛି ।

(୨) ଉଦ୍ଧୃତ ସମ୍ବିଧାନ:
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ମୌଳିକ ସମ୍ବିଧାନ ନୁହେଁ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଉଦ୍ଧୃତ ସମ୍ବିଧାନ । ସମ୍ବିଧାନର ବର୍ଣ୍ଣିତ ୩୯୫ଟି ଧାରା ମଧ୍ଯର ପ୍ରାୟତଃ ୨୫୦ଟି ଧାରା ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବିଧାନର ଉଦ୍ଧତ କରାଯାଇଛି । ୧୯୩୫ ମସିହା ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନର ଅନେକ ନୀତିକୁ ଏହି ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି । ସଂସଦୀୟ ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସଂସଦର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ କ୍ଷମତା, ଏକକ ନାଗରିକତ୍ଵ ପ୍ରଥା, ସର୍ବଭାରତୀୟ ଚାକିରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ରିଟିଶ ସମ୍ବିଧାନରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପଦଚ୍ୟୁତି ପଦ୍ଧତି ଆମେରିକା ସମ୍ବିଧାନରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତି ନିୟାମକ ତତ୍ତ୍ବ ଆୟରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସମ୍ବିଧାନରୁ ଆନୀତ ହୋଇଛି । ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରଦାନ ଓ ସପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପରାମର୍ଶଦାତା କ୍ଷମତା କାନାଡ଼ା ସମ୍ବିଧାନରୁ ଆସିଅଛି । ଯୁଗ୍ମ ତାଲିକା ଚିନ୍ତାଧାରା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ସମ୍ବିଧାନରୁ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଜରୁରୀକାଳୀନ କ୍ଷମତା ଜର୍ମାନୀର ୱେମର ସମ୍ବିଧାନରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଅଛି ।

(୩) ସଂସଦୀୟ ସରକାର:
ଇଂଲଣ୍ଡପରି ଭାରତରେ ସଂସଦୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ । ସଂସଦୀୟ ସରକାରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ଓ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ମଧ୍ୟରେ ନିଗୂଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ସଂସଦୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜଣେ ନାମକୁମାତ୍ର ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ରହିଥା’ନ୍ତି । ଭାରତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାମକୁମାତ୍ର ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରକୃତ ଶାସନକର୍ତ୍ତାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତଭାବେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିଥା’ନ୍ତି । ସଂସଦର ଆସ୍ଥା ଥ‌ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କ୍ଷମତାରେ ରହିଥାଏ ।

(୪) ଅର୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ: ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ସଂଘୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ । ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା-୧ ରେ ଭାରତକୁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଏକ ସମ୍ମଳନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଭାରତକୁ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘର ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଛି । ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘରେ ୪ଟି ଉପାଦାନ ଥାଏ; ଯଥା –

• ଲିଖ୍ ଓ ଅନମନୀୟ ସମ୍ବିଧାନ
• କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସରକାର
• କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ
• ସମ୍ବିଧାନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏହି ଚାରୋଟି ଉପାଦାନ ଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ଏକ ସଂଘୀୟ ସମ୍ବିଧାନ କୁହାଯାଏ; ମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ଭାରତ ଏକ ଐକିକ ରାଷ୍ଟ୍ରପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

(୫) ନମନୀୟତା ଓ ଅନମନୀୟତାର ସମନ୍ୱୟ:
ଯେଉଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଅର୍ଥାତ୍ ଦେଶରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ବାରା ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇପାରେ, ତାହାକୁ ନମନୀୟ ସମ୍ବିଧାନ କୁହାଯାଏ । ଅପରପକ୍ଷରେ ଯାହା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଓ ସଂଶୋଧନ ଧାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ତାହା ଅନମନୀୟ ସମ୍ବିଧାନ । ଆମ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବଧାନରେ ଦୁଇଟିଯାକ ପ୍ରଣାଳୀର ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇଛି । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ୩୬୮ ଧାରା ଅନୁସାରେ କେତେକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାପାଇଁ ସାଧାରଣ ଗରିଷ୍ଠତା; ଅର୍ଥାତ୍ ଅର୍ବାଧ‌ିକ ସଭ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜସାଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଟେ; ମାତ୍ର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ଥ‌ିବା ଓ ଭୋଟ ଦେଇଥ‌ିବା ସଭ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଓ ଗୃହର ମୋଟ ସଭ୍ୟଙ୍କ ଅନ୍ଧାଧିକ ଭୋଟ ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଏକ ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ତେଣୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପଦ୍ଧତିକ ଅନଧ୍ୟାନକଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା ଆମେରିକାର ସମ୍ବିଧାନ ପରି ଜଟିଳ ବା ଅନମନୀୟ ନୁହେଁ କି ବ୍ରିଟିଶ ସମ୍ବିଧାନ ପରି ସରଳ କି ନମନୀୟ ନୁହେଁ । ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରଣେତାମାନେ ଉଭୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ଵୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ।

(୬) ମୌଳିକ ଅଧ୍ୟାର:
ନାଗରିକମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ବିକାଶ କରିବାପାଇଁ ସମସ୍ତ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମୌଳିକ ଅଧ୍ୟାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଭାରତ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ୧୨ ଧାରାରୁ ୩୫ ଧାରା ମଧ୍ଯରେ ଛଅଗୋଟି ମୌଳିକ ଅଧୂକାର ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଅଛି । ସେହି

• ସମାନତାର ଅଧିକାର
• ସ୍ଵାଧୀନତାର ଅଧ୍ୟାର
• ଶୋଷଣ ବିରୋଧୀ ଅସ୍ଵୀକାର
• ଧର୍ମ ସ୍ଵାଧୀନତାର ଅଧିକାର
• ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧ୍ୟାର
• ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିକାର ଅଧିକାର ସରକାର ସାଧାରଣତଃ ନାଗରିକର ମୌଳିକ ଅଧୁକାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ନଥା’ନ୍ତି । ଯଦି କାହାର ମୌଳିକ ଅଧିକାର କ୍ଷୁଣ୍ଣ ହୁଏ; ତେବେ ସେ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ତାହା ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବ ।

(୭) ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ:
ଜଣେ ନାଗରିକ ଭାବରେ ଯେପରି ରାଷ୍ଟ୍ରଠାରୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଅଧିକାର ଉପଭୋଗ କରୁଛେ, ସେପରି ଭାବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପ୍ରତି ଆମର କେତେକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ । ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାମରେ ୧୧ ଗୋଟି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ୧୯୭୬ ମସିହା ୪୨ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଅନୁସାରେ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି । ସେହି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –

• ସମ୍ବିଧାନ, ଜାତୀୟ ପତାକା ଓ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତକୁ ସମ୍ମାନ ।
• ଭାରତର ଜାତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଆଦର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ।
• ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ବ, ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତାର ସୁରକ୍ଷା ।
• ଦେଶ ରକ୍ଷା ଓ ଏଥ‌ିପାଇଁ ଜାତୀୟ ସେବା ।
• ଭ୍ରାତୃତ୍ଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ନାରୀଜାତିର ମର୍ଯ୍ୟାଦାହାନି କରିବାଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ବିରତି ।
• ଆତ୍ମ ବିଭବଶାଳୀ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ।
• ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ।
• ବୈଜ୍ଞାନିକ ମନୋବୃତ୍ତି, ମାନବିକତା, ଅନୁସନ୍ଧିତ୍ସା ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ ମନୋଭାବର ବିକାଶ ।
• ଜାତୀୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ଓ ହିଂସା ମନୋଭାବ ପରିତ୍ୟାଗ ।
• ଜାତିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ସାମୂହିକ ଉଦ୍ୟମ ।
• ଚଉଦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁକୁ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦାନ କରିବା ପିତାମାତା ଓ ଅଭିଭାବକଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ !

(୮) ରାଷ୍ଟ୍ର ନୀତି ନିୟାମକ ତତ୍ତ୍ବ:
ସମ୍ବିଧାନର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ଧାରା ୩୬ ରୁ ୫୧ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦେଶମୂଳକ ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତି ବା ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତି ନିୟାମକ ତତ୍ତ୍ଵ ଲିପିବଦ୍ଧ । ଏହିସବୁ ନୀତିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାପାଇଁ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥା’ନ୍ତି । ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରକୃତିର ଭାରତକୁ ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଜନମଙ୍ଗଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରି ସାମାଜିକ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।

(୯) ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର:
ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନା ଅନୁସାରେ ଭାରତ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର । ତେଣୁ ଭାରତର କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ନାହିଁ । ଏଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମକୁ ସମାନ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଯେ କୌଣସି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରିବେ ଓ ଏହାର ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଚାର କରିପାରିବେ । ଧର୍ମକୁ ନେଇ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ନାହିଁ । ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ଅଧିକାରରେ ଧର୍ମଗତ ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

(୧୦) ସ୍ଵାଧୀନ, ସୁସଂହତ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ସଂସ୍ଥା:
ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ସଂସ୍ଥାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ବିଚାର ବିଭାଗ ହେଉଛି ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ରକ୍ଷାକବଚ ସ୍ବରୂପ । ଭାରତରେ ନିମ୍ନ ନ୍ୟାୟାଳୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଗୋଟିଏ ସୂତ୍ରରେ ବନ୍ଧା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଜନସାଧାରଣ ଯେପରି ସହଜରେ ଓ ସୁବିଧାରେ ନ୍ୟାୟ ପାଇବେ ସେଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ବହୁ ସ୍ତରୀୟ ବିଚାରାଳୟ ସ୍ଥାପନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ବିଚାରାଳୟରୁ ଏହାର ଉପରିସ୍ଥ ବିଚାରାଳୟକୁ ନ୍ୟାୟ ବିଚାର ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବା ଅଧ୍ୟାର ଦିଆଯାଇଛି । ତେଣୁ ଆମ ଦେଶର ଜନସାଧାରଣ ବିଚାର ବିଭାଗଠାରୁ ନିଭୀକ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ଆଶା କରିଥା’ନ୍ତି ।

(୧୧) ଏକକ-ନାଗରିକତା:
ସାଧାରଣତଃ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘରେ ଦ୍ୱୈତ ନାଗରିକତା ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥାଏ; କିନ୍ତୁ ଭାରତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଏକକ ନାଗରିକତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଭାରତପରି ଏକ ବହୁ ଭାଷାଭାଷୀ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏକକ-ନାଗରିକତ୍ଵ ପ୍ରଥା ଜାତୀୟ ସଂହତି ସ୍ଥାପନ ନିମିତ୍ତ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।

(୧୨) ସାର୍ବଭୌମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର:
ପ୍ରସ୍ତାବନା ଅନୁସାରେ ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର । ଭାରତ ସରକାର ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ପରିସୀମା ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ନାଗରିକ ଓ ସଙ୍ଗଠନ ଉପରେ ଅଖଣ୍ଡ ଓ ନିରଙ୍କୁଶ କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଏ । ଏହା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବୈଦେଶିକ ନୀତିକୁ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ ।

(୧୩) ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥା:
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମ୍ବିଧାନ । ସମ୍ବିଧାନର ୩୨୬ ଧାରାନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ନିର୍ବିଶେଷରେ ମତଦାନ ଅଧିକାର ପାଇଛନ୍ତି । ଆମ ଦେଶରେ ସାବାଳକତ୍ଵ ବୟସ ସୀମା ୧୮ ବର୍ଷ । ଆମ ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନକୁ ଅବାଧ ଓ ନିରପେକ୍ଷ କରିବାପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଉପରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ବୃହତ୍ତମ ଓ ଏକ ମହାନ୍ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ ।

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 17 ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଗଠନ Objective Questions.

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 17 Objective Questions in Odia Medium

ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚାରୋଟି ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧। ସମ୍ବିଧାନର କେତେତମ ଭାଗରେ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ?
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ ଭାଗ
(ଖ) ତୃତୀୟ ଭାଗ
(ଗ) ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ
(ଘ) ପଞ୍ଚମ ଭାଗ
Answer:
(ଖ) ତୃତୀୟ ଭାଗ

୨। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଜନକ କିଏ ?
(କ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି
(ଖ) ବି. ଆର୍. ଆମ୍ବେଦକର
(ଗ) ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ
(ଘ) ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ
Answer:
(ଖ) ବି. ଆର୍. ଆମ୍ବେଦକର

୩। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ କେଉଁ ଧାରାରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଅଛି ?
(କ) ଧାରା ୩୫୨
(ଖ) ଧାରା ୩୫୦
(ଗ) ଧାରା ୩୫୬
(ଘ) ଧାରା ୩୫୮
Answer:
(ଘ) ଧାରା ୩୬୮

୪। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ କେତୋଟି ଶବ୍ଦ ଅଛି ?
(କ)୮୫ ଟି
(ଖ) ୮୪ ଟି
(ଗ)୮୮ ଟି
(ଘ) ୮୭ ଟି
Answer:
(କ) ୮୫ ଟି

୫। ସମ୍ବିଧାନର କେତେତମ ଧାରାରେ ଭାରତର ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୧୦ଟି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ?
(କ) ୩୨ ତମ
(ଖ) ୪୨ ତମ
(ଗ) ୫୨ ତମ
(ଘ) ୬୨ ତମ
Answer:
(ଖ) ୪୨ ତମ

୬। ଭାରତରେ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥ‌ିବାରୁ ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାରର ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଟେ ?
(କ) ସଂଘୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର
(ଖ) ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର
(ଗ) ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର
(ଘ) ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର
Answer:
(ଖ) ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର

୭। ସମ୍ବିଧାନର କେଉଁ ଭାଗରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ବିଂଶତମ ଭାଗ
(ଖ) ଊନବିଂଶତମ ଭାଗ
(ଗ) ଏକାଦଶତମ ଭାଗ
(ଘ) ଦ୍ଵାଦଶତମ ଭାଗ
Answer:
(କ) ବିଂଶତମ ଭାଗ

୮| ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ଏକ ମୌଳିକ ଅଧୂରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ ?
(କ) ସମାନତାର ଅଧ୍ୟାର
(ଖ) ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଧିକାର
(ଗ) ସମ୍ପତ୍ତିଗତ ଅଧିକାର
(ଘ) ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିକାର ଅଧିକାର
Answer:
(ଗ) ସମ୍ପଭିଗତ ଅଧିକାର

୯। ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ସମ୍ବିଧାନର କେତେ ଧାରାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ୩୭ ଧାରା
(ଖ) ୩୫ ଧାରା
(ଗ) ୩୬ ଧାରା
(ଘ) ୪୧ ଧାରା
Answer:
(କ) ୩୭ ଧାରା

୧୦। ସମ୍ବିଧାନରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କର କେତୋଟି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ୍ତ ହୋଇଛି ।
(କ) ୭ଟି
(ଖ) ୧୦ଟି
(ଗ) ୯ଟି
(ଘ) ୧୧ଟି
Answer:
(ଘ) ୧୧ଟି

୧୧। ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୪୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୬
(ଖ) ୧୯୫୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୬
(ଗ) ୧୯୫୧ ନଭେମ୍ବର ୧୭
(ଘ) ୧୯୫୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୮
Answer:
(ଘ) ୧୯୫୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୮

୧୨। ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେତେଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ?
(କ) ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ୧୬ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତି
(ଖ) ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ୧୭ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତି
(ଗ) ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ୧୪ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତି
(ଘ) ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ୧୧ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତି
Answer:
(ଖ) ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓ ୧୭ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତି

୧୩। ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ କିଏ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ।
(କ) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
(ଖ) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
(ଗ) ଉପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
(ଘ) ସଂସଦ
Answer:
(ଖ) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି

୧୪। ଭାରତୀୟ ‘ସଂସଦ’ କାହାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ?
(କ) ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭା
(ଖ) ଲୋକସଭା, ରାଜ୍ୟସଭା ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
(ଗ) ଲୋକସଭା, ରାଜ୍ୟସଭା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
(ଘ) ରାଜ୍ୟସଭା, ବିଧାନ ପରିଷଦ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
Answer:
(ଗ) ଲୋକସଭା, ରାଜ୍ୟସଭା ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି

୧୫। ନିମ୍ନୋକ୍ତ କିଏ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ସଭାପତିତ୍ବ କରନ୍ତି ?
(କ) ରାଚସ୍ପତି
ଖ) ଉପବାଚସ୍ପତି
(ଗ) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
(ଘ) ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି
Answer:
(ଘ) ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି

B. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

୧। ସମ୍ବିଧାନରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏକ ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ___________________ ଗୋଟି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
୩

୨। ଭାରତରେ ସର୍ବମୋଟ ____________________ ଟି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।
Answer:
୫୬୨

୩। ରାଜ୍ୟସଭାରୋ ______________ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
Answer:
୨୫୦

୪। ଭାରତରେ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣର ଦାୟିତ୍ଵ _______________________ ଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ସଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ୍

୫। ୧୯୪୭ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଅଗଷ୍ଟ ୧୩ ତାରିଖରେ ___________________ ଗୋଟି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟ ଭାରତ ସହ ମିଶିଥିଲେ ।
Answer:
୧୩୬

୬। ଜୁନାଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ ______________ ରେ ଭାରତ ସହ ମିଶି ଥିଲା ।
Answer:
୧୯୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ

୭ । ହାଇଦ୍ରାବାଦ ରାଜ୍ୟ _______________ ରେ ଭାରତ ସହ ମିଶିଥିଲା ।
Answer:
୧୯୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ. ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖରେ

୮ । __________________ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ବିଦ୍ବେଷର ମୂଳ କାରଣ ।
Answer:
କାଶ୍ମୀର

୯। ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି _______________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ

୧୦। ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ _______________ ଥିଲେ ।
Answer:
ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ

୧୧। ସମ୍ବିଧାନ ________________ ର ଶାସନ ପରିବଭେ ______________ ର ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ ।
Answer:
ବ୍ୟକ୍ତି, ଆଇନ

୧୨। ________________ ଭିଭିରେ ସମ୍ବିଧୀନକୁ ନମନୀୟ ଓ ଅନମନୀୟ ପରି ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ ।
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପଦ୍ଧତି

୧୩। _________________ କୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ‘ଦର୍ପଣ’ ବା ଆତ୍ମା ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ମୁଖବନ୍ଧ

୧୪। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ________________ ଗୋଟି ଧାରା ଓ ______________ ଗୋଟି ଅନୁସୂଚୀ ରହିଛି ।
Answer:
୩୯୫, ୧୨

୧୫। ସମ୍ବିଧାନର ସଂଶୋଧନ କ୍ଷମତା ______________ ଠାରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ସଂସଦ

୧୬। ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ସମାଜବାଦୀ ______________ ଗଶତାନାକ ______________ ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଟେ ।
Answer:
ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ, ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର

୧୭। ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧରେ ଥ‌ିବା ________________ ପଦଟି ସାମ୍ବିଧାନିକ କ୍ଷମତାର ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
ଆମ୍ଭେ ଭାରତୀୟମାନେ

୧୮। ସମ୍ବିଧାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଆଦର୍ଶ ଓ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ _______________ ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
ମୁଖବନ୍ଧ

୧୯। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ________________,________________ ଓ _______________ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।
Answer:
ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ

୨୦। ଭାରତ ଗୋଟିଏ ________________ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ନାହିଁ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ କୌଣସି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ କୌଣସି ଧର୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ ।
Answer:
ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ

୨୧। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର _______________ ଖଣ୍ଡରେ ମୌଳିକ ଅଧ୍ୟାକାର, _______________ ଖଣ୍ଡରେ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ _______________ ଖଣ୍ଡରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ନିୟାମକ ତତ୍ତ୍ବ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।
Answer:
ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ, ଚତୁର୍ଥ

୨୨। ______________ ମସିହାର ______________ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ମୁଖବନ୍ଧରେ ସଂଶୋଧନ କରି ______________,_____________ ଓ _____________ ଶବ୍ଦ ଯୋଗକରିଛି ।
Answer:
୧୯୭୬, ୪୨, ସମାଜବାଦୀ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ, ସଂହତି

୨୩। ______________ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ଚିଠା କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ‘ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଜନକ’ ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
Answer:
ଡଃ ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର

୨୪। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ______________ ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାଦ୍ଵାରା ଗୃହୀତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବ ପକ୍ଷେ _______________ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ।
Answer:
୧୯୪୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ, ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖ

C. ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

୧। ମର୍ଲେ ମିଣ୍ଟୋ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଆଇନ କେବେ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ମର୍ଲେ ମିଣ୍ଟୋ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଆଇନ ୧୯୦୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା ।

୨। କଂଗ୍ରେସ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ମଧ୍ଯରେ ପୁନର୍ମିଳନ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଚୁକ୍ତି କେବେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
କଂଗ୍ରେସ ଓ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍ ମଧ୍ଯରେ ପୁନର୍ମିଳନ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଚୁକ୍ତି ୧୯୧୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ।

୩। ସମ୍ବିଧାନ କ’ଣ ?
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକ ମୌଳିକ ଆଇନ ।

୪। ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର କିପରି ?
Answer:
ଭାରତରେ ସବୁ ଧର୍ମକୁ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଏ ଓ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଧର୍ମକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କିମ୍ବା ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

୫। ମଣ୍ଟେଗୁ-ଚେମ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଆଇନ କେବେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ମଣ୍ଟେଗୁ-ଚେମ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ଶାସନ ସଂସ୍କାର ଆଇନ ୧୯୧୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।

୬। ଭାରତରେ ଏକ ସଂଘୀୟ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ ଏବଂ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବେ ବୋଲି କେଉଁ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତରେ ଏକ ସଂଘୀୟ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ ଏବଂ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବେ ବୋଲି ୧୯୩୫ର ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ।

୭। କେବେ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ?
Answer:
୧୯୫୦ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଗଲା ।

୮| ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖ ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

୯। ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ କେବେ ସ୍ବାକ୍ଷର କରି ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୪୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ନୂତନ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସ୍ବାକ୍ଷର କରି ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

୧୦। ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା କ’ଣ ?
Answer:
ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଭାଷା, ଲିଙ୍ଗ ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧୮ ବା ତଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ବ ବୟସ୍କ ନାଗରିକ ଗୁପ୍ତ ଓ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ଭୋଟ ଦେବା ପ୍ରଥାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥା କୁହାଯାଏ ।

D. ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ କର ।

୧। ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଚାହିଁଲେ ଏକ ନୂତନ ରାଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ ।
Answer:
ଭାରତ ସଂସଦ ଚାହିଁଲେ ସାଧାରଣ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ସହ ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭିଭିରେ ନୂତନ ରାଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ ।

୨। ଚୀନ୍‌ର ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଲିଖ୍ତ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ ।
Answer:
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଲିଖ୍ତ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ ।

୩ । ସଂସଦକୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଦର୍ପଣ ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ମୁଖବନ୍ଧକୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଦର୍ପଣ ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି ।

୪। ସମ୍ବିଧାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଆଦର୍ଶ ଓ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ ସଂସଦ ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
ସମ୍ବିଧାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଆଦର୍ଶ ଓ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଖବନ୍ଧ ସୂଚନା ଦିଏ ।

୫। ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାଦ୍ଵାରା ଗୃହୀତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବ ପକ୍ଷେ ୧୯୫୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ।
Answer:
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ ୧୯୪୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାଦ୍ବାରା ଗୃହୀତ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବ ପକ୍ଷେ ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା Ex 11.1 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 11 ତଥ୍ୟ ପରିସ୍ଖଳନା Ex 11.1

Question 1.
ଗୋଟିଏ ଲୁଡୁ ଗୋଟିକୁ 40 ଥର ଗଡ଼ାଇ 1, 2, 3, 4, 5 ଓ 6 ସଂଖ୍ୟାମାନ କେତେ ଥର ପଡ଼ିଲା ସ୍ଥିର କର। ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଏକ ସ୍ତମ୍ଭ ଲେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ସମାଧାନ:

Question 2.
(କ) ଦୁଇଟି ମୁଦ୍ରାକୁ ଏକ ସଙ୍ଗରେ ଟସ୍ ପକାଇଲେ କ’ଣ ଫଳାଫଳ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ?
ସମାଧାନ:
TT, TH, HT, HH ପଡ଼ିବାରୁ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । (T – ଟେଲ୍, H – ହେଡ଼)

(ଖ) ତୁମେ ଥରକରେ ଦୁଇଟି ମୁଦ୍ରା ନେଇ ଥର ଥର କରି ଦଶ ଥର ଟସ୍ ପକାଅ । ସେଥିରେ ପାଇଥିବା ଫଳାଫଳକୁ ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଲେଖ ।

ଟସ୍ର ଥର ସଂଖ୍ୟା	କେତେ ଥର ଉଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଟେଲ ପଡ଼ିଲା ? (T T)	କେତେ ଥର ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାରେ ହେଜ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟଟିରେ ଟେଲ ପଡ଼ିଲା ? (H T, T H)	କେତେ ଥର ଉଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ହେଡ୍‌ ପଡ଼ିଲା ? (H H)

ସମାଧାନ:

ଟସ୍ର ଥର ସଂଖ୍ୟା	କେତେ ଥର ଉଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଟେଲ ପଡ଼ିଲା ? (T T)	କେତେ ଥର ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାରେ ହେଜ୍‌ ଓ ଅନ୍ୟଟିରେ ଟେଲ ପଡ଼ିଲା ? (H T, T H)	କେତେ ଥର ଉଭୟ ମୁଦ୍ରାରେ ହେଡ୍‌ ପଡ଼ିଲା ? (H H)
10	4	3	3

(ଗ) ତୁମର ସାରଣୀ ତୁମର ଜଣେ ସାଙ୍ଗ କରିଥିବା ସାରଣୀ ସହ ସମାନ ହୋଇଛି କି ?
ସମାଧାନ:
ମୋର ସାରଣୀ ମୋର ସାଙ୍ଗର ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାରଣୀ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି ।

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Geography Important Questions Chapter 7(a) ଭାରତ : ଅବସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଭାଗ Important Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Geography Important Questions Chapter 7(a) ଭାରତ : ଅବସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଭାଗ

Subjective Type Questions With Answers
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂଚନା ଦିଅ ।
Answer:

• ପର୍ବତମାଳା ଗଠିତ; ଯଥା – ଟ୍ରାନ୍ସ ହିମାଳୟ, ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ ବା ହିମାଦ୍ରି, କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ଓ ସିଲିକ୍ ।
• ଟ୍ରାନ୍ସ ହିମାଳୟ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗଡ଼ୱିନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ବା K, ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ।
• ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିମାଳୟର ଉତ୍ତରାଂଶରେ ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ । ପୃଥ‌ିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଏଥିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାଛଡ଼ା ନନ୍ଦାଦେବୀ ଓ କାଞ୍ଚନଜଙ୍ଗା ଆଦି ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ଏଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
• ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଶୈଳନିବାସ ସିମଳା ଏହି ପର୍ବତମାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
• ସିୱାଲିକ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣତମ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଓ ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଥ‌ିରେ ଡେରାଡୁନ ଅବସ୍ଥିତ ।

୨। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମାଳଭୂମି ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:

• ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ସମତଳଭୂମିର ଦକ୍ଷିଣରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମାଳଭୂମି ରହିଛି । ଏହାର ଆକାର ତ୍ରିଭୁଜାକାର ।
• ଏହାର ଭୂମିରୂପ ଅସମାନ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରୁ ପୂର୍ବ ଆଡ଼କୁ ଢାଲୁ । ଏଠାରେ ଅନେକ ଛୋଟବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଓ ଅଗଭୀର ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନ ଦେଖାଯାଏ ।
• ଏହାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଆରାବଳୀ ପର୍ବତମାଳା ଅବସ୍ଥିତ । ମାଉଣ୍ଟଆବୁ ପର୍ବତରେ ଥ‌ିବା ଗୁରୁଶିଖ୍ୟର ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ।
• ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳକୁ ଲାଗି ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତ ଅଛି ଓ କାଲସୁବାଇ ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ । ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା ଏହା ପୂର୍ବର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଦେଓମାଳୀ ଏହାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ।
• ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ମାଳଭୂମି ପୁରାତନ କଠିନ ଶିଳାରେ ଗଠିତ । ଲୁହାପଥର, ମାଙ୍ଗାନିଜ୍, କ୍ରୋମାଇଟ୍, ବକ୍‌ସାଇଟ୍ ଓ କୋଇଲା ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଏହି ମାଳଭୂମିରୁ ମିଳିଥାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର 
(କ) ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।

୧। ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ ମହାନଦୀର ବନ୍ୟାଦ୍ଵାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି ?
Answer:
ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲା ଯଥା – କଟକ, ପୁରୀ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଜଗତ୍‌ସିଂହପୁର ଓ ଯାଜପୁର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

୨ । ଭାରତ ସହ ସ୍ଥଳ ସୀମାରେଖାରେ ଲାଗି ରହିଥ‌ିବା ସାତଟି ଦେଶର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତର ଯେଉଁ ସାତଟି ଦେଶ ସହ ସ୍ଥଳ ସୀମାରେଖାରେ ଲାଗି ରହିଛି ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ଚୀନ୍, ନେପାଳ, ଭୁଟାନ୍, ମିଆଁମାର, ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ ।

୩ । କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଓ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାଜ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
(i) କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରାଜସ୍ଥାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଅଟେ ।
(ii) ଗୋଆ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାଜ୍ୟ ଅଟେ ।

୪। ଭାରତର ନିକଟତମ ଦରିଆପାରି ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁଇଟିର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତର ନିକଟତମ ଦରିଆପାରି ପଡ଼ୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁଇଟିର ନାମ ହେଲା – ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ମାଳଦ୍ୱୀପ ।

୫। କେଉଁ ଚାରିଗୋଟି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀକୁ ନେଇ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ଗଠିତ ?
Answer:
(i) ଉତ୍ତର ଭାରତର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଗଙ୍ଗା, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ସିନ୍ଧୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉପନଦୀ ।
(ii) ଏଗୁଡ଼ିକ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳାରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ଲାଭ କରିଥିବାରୁ ଚିରସ୍ରୋତା ଅଟନ୍ତି ।

୬। କେଉଁ ଚାରିଗୋଟି ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀକୁ ନେଇ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ଗଠିତ ?
Answer:
(i) ଚାରିଗୋଟି ସମାନ୍ତରାଳ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀକୁ ନେଇ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ଗଠିତ ।
(ii) ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- (୧) ଟ୍ରାନ୍ସ ହିମାଳୟ (୨) ହିମାଦ୍ରୀ, (୩) ହିମାଚଳ, (୪) ସିଲିକ୍

୭ । ଭାରତର ଚାରିଦିଗରେ କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଭାଗ ରହିଛି ?
Answer:
ଭାରତର ଉତ୍ତରରେ ସୁଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା, ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବସାଗର, ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅବସ୍ଥିତ ।

(ଖ) ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
୧। କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ବା ହିମାଚଳ ଓ ସିୱାଲିକ୍ :
Answer:

କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ବା ହିମାଚଳ	ସିୱାଲିକ୍
(i)ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ବା ହିମାଚଳ ଅବସ୍ଥିତ । ସିୱାଲିକ୍ ତୁଳନାରେ ଏହାର (ii) ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଓ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୈଳନିବାସ ସିମ୍ୱା ଏହି ପର୍ବତମାଳା ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ।	(i) ସିଲିକ୍ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣତମ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ । ଏହା କମ୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ । (ii)ଏହା ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ ଡେରାଡୁନ୍ ଅବସ୍ଥିତ ।

୨। ଉପନଦୀ ଓ ଶାଖାନଦୀ :
Answer:

ଉପନଦୀ	ଶାଖାନଦୀ
(i) ମୁଖ୍ୟ ନଦୀକୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵ ରୁ ଜଳ ଯୋଗାଉଥ‌ବା ନଦୀକୁ ଉପନଦୀ କୁହାଯାଏ । (ii) ଉପନଦୀ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀରେ ମିଶିଲେ ନିଜର ନାମ ହରାଇଥାଏ ।	(i) ମୁଖ୍ୟନଦୀରୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଜଳଧାରା ପ୍ରବାହିତ କରୁଥ‌ିବା ନଦୀକୁ ଶାଖାନଦୀ କୁହାଯାଏ । (ii) ମୁଖ୍ୟ ନଦୀରୁ ଶାଖାନଦୀ ନୂତନ ନାମ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

(ଗ) ଭୌଗୋଳିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
୧। ଉତ୍ତର ଭାରତର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଚିରସ୍ରୋତା :
Answer:
(i) ଉତ୍ତର ଭାରତର ନଦୀ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଉପନଦୀଗୁଡ଼ିକ ହିମାଳୟରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।
(ii) ତେଣୁ ବର୍ଷସାରା ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ଏହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଚିରସ୍ରୋତା ।

୨। ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜଧାନୀ ସିମଳା ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୈଳନିବାସ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ।
Answer:
(i) କ୍ଷୁଦ୍ର ହିମାଳୟ ଉପରେ ସିମଳା ସହର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସହର ବହୁ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ବେଶି ଗରମ ହୁଏ ନାହିଁ ।
(ii) ତେଣୁ ଭାରତର ଶୈଳନିବାସଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସିମଳା ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏହି ଶୈଳନିବାସକୁ ଆସିଥାଆନ୍ତି ।

୩। ଭାରତକୁ ଏକ ଉପଦ୍ବୀପ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(i) ତିନି ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଜଳରାଶି ଘେରି ରହିଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂଭାଗକୁ ଉପଦ୍ବୀପ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବ ସାଗର ଭାରତର ତିନିପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘେରି ରହିଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ଉପଦ୍ୱୀପ କୁହାଯାଏ ।

(ଘ) ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ।
୧। ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ :
Answer:
(i) ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିମାଳୟର ଉତ୍ତରାଂଶରେ ଉଚ୍ଚ ହିମାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ହିମାଳୟର ଉଚ୍ଚତମ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ।
(ii) ଏଥ‌ିରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ଏଭରେଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥିତ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ଏଥ‌ିରେ ରହିଛି ।

୨। ଇନ୍ଦିରାପଏଣ୍ଟ :
Answer:
(i) ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବର ଦ୍ବୀପର ଦକ୍ଷିଣରେ ୬° ୫୦’ଉ. ଅକ୍ଷାଂଶରେ ଇନ୍ଦିରାପଏଣ୍ଟ ଅବସ୍ଥିତ ।
(ii) ଏହିସ୍ଥାନଟି ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣତମ ସ୍ଥାନ ଅଟେ ।

୩ । ନନ୍ଦାଦେବୀ :
Answer:
(i) ଏହା ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ଥିବା ଏକ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ।
(ii) ଏହା ହିମାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାରତର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର 
(କ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(୧) ପ୍ରତି ଏକ ଡିଗ୍ରୀ ଦ୍ରାଘିମାପାଇଁ __________________ ମିନିଟ୍ ସମୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଥାଏ ।
Answer:
୪ ମିନିଟ୍

(୨) ___________________ କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଗଙ୍ଗା କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ

(୩) ପୃଥ‌ିବୀର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ _________________ ।
Answer:
ଏଭେରେଷ୍ଟ

(୪) ନଦୀ ଯେଉଁଠି ସମୁଦ୍ର ସହ ମିଳିତ ହୁଏ ତାକୁ _______________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ନଦୀ ମୁହାଣ

(୫) ଭାରତର ଉତ୍ତରରେ _______________ ପର୍ବତମାଳା ଅଛି ।
Answer:
ହିମାଳୟ

(୬) ପୃଥ‌ିବୀର ଦ୍ବିତୀୟ ଜନବହୁଳ ଦେଶ ________________ ।
Answer:
ଭାରତ

(୭) ଓଡ଼ିଶାର _____________________ ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ।
Answer:
ଦେଓମାଳି

(୮) ସମୁଦ୍ର ତଳରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର ସାମୁଦ୍ରିକ ଢେଉକୁ __________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସୁନାମି

(୯) ___________________ ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ଅଟେ ।
Answer:
ସୁନ୍ଦରବନ

(୧୦) ______________________ ନଦୀକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଗଙ୍ଗା କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଗୋଦାବରୀ

(ଗ) ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।
Answer:

Answer:

(ଘ) ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
୧। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ କେତେ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ?
(A) ୩.୨୮ ନିୟୁତ
(B) ୩. ୨୫ ନିୟୁତ
(C) ୩.୨୮ ଲକ୍ଷ
(D) ୩.୨୯ ନିୟୁତ
Answer:
(A) ୩.୨୮ ନିୟୁତ

୨ । ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ହେନ୍ତାଳ ବଣର ମୁଖ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଅଟେ ?
(A) ସୁନ୍ଦରୀ
(B) ଶାଳ
(C) ପାଇନ୍
(D) ହେନ୍ତାଳ
Answer:
(D) ହେନ୍ତାଳ

୩ । ମହାନଦୀ କେଉଁ ସାଗରରେ ପଡ଼ିଛି ?
(A) ଆରବ ସାଗର
(B) ବଙ୍ଗୋପସାଗର
(C) ଭାରତ ମହାସାଗର
(D) ଆଣ୍ଟାର୍କଟିକା
Answer:
(B) ବଙ୍ଗୋପସାଗର

୪। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତର ରାଜଧାନୀ କିଏ ?
(A) ଚେନ୍ନାଇ
(B) କୋଲକାତା
(C) ମୁମ୍ବାଇ
(D) ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ
Answer:
(D) ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ

୫। କେଉଁ ସମାକ୍ଷରେଖା ଭାରତର ମଧ୍ୟଭାଗ ଦେଇ ଯାଇଛି ?
(A) କର୍କଟକ୍ରାନ୍ତି
(B) ମକର କ୍ରାନ୍ତି
(C) ବିଷୁବରେଖା
(D) ସୁନ୍ଦରକ୍ରାନ୍ତି
Answer:
(A) କର୍କଟକ୍ରାନ୍ତି

୬ । ଭାରତ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରୁଥିବା ପ୍ରଣାଳୀର ନାମ କ’ଣ ?
(A) ୟୁରାଲ ପ୍ରଣାଳୀ
(B) ବେରିଂ ପ୍ରଣାଳୀ
(C) ପକ୍ ପ୍ରଣାଳୀ
(D) ରାନୋସ ପ୍ରଣାଳୀ
Answer:
(C) ପକ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

୭ । କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ କିଏ ?
(A) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
(B) ତାମିଲନାଡୁ
(C) ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ
(D) ରାଜସ୍ଥାନ
Answer:
(D) ରାଜସ୍ଥାନ

୮ । ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ସହ୍ୟାଦ୍ରୀର ଅନ୍ୟନାମ କ’ଣ ?
(A) ଆରାବଳୀ
(B) ପଶ୍ଚିମଘାଟ
(C) ପୂର୍ବଘାଟ
(D) ମାଉଣ୍ଟଆବୁ
Answer:
(B) ପଶ୍ଚିମଘାଟ

୯ । ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେତୋଟି ରାଜ୍ୟ ଅଛି ?
(A)୨୫
(B) ୩୦
(C) ୩୨
(D)୨୯
Answer:
(D)୨୯

୧୦ । କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେଉଁଟି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟରାଜ୍ୟ ?
(A) ବିହାର
(B) ଛତିଶଗଡ଼
(C) ଗୋଆ
(D) ଓଡ଼ିଶା
Answer:
(C) ଗୋଆ

ତୁମ ପାଇଁ କାମ :
→ଭାରତର ରେଖାଙ୍କିତ ମାନଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ନିମ୍ନଲିଖଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଅ ।

• କର୍କଟକ୍ର।ନ୍ତି
• ଭାରତର ପ୍ରମାଣ ଦ୍ରାଘିମାରେଖା
• ତୁମେ ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ରହୁଛ
• ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ଲାକ୍ଷାଦ୍ବୀପ
• ପଶ୍ଚିମଘାଟ ଓ ପୂର୍ବଘାଟ

Answer:
(ନିଜେ କର ।)

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Maths Solutions Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.3 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Maths Solutions Chapter 12 ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଙ୍କନ Ex 12.3

Question 1.
\(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) ଅଙ୍କନ କର । ଏହାର ବହିଃସ୍ଥ ‘P’ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ । P ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) ସହ ସମାନ୍ତର \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) ଅଙ୍କନ କର । (ଅଙ୍କନ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍କେଲ୍ ଓ କମ୍ପାସ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ।)
ସମାଧାନ:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:

(i) \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର । ଏହାର ବହିଃସ୍ଥ ବିନ୍ଦୁ P ନିଅ । 
(ii) \(\overleftrightarrow{\mathrm{AP}}\) ଅଙ୍କନ କର ।
(iii) A କୁ କେନ୍ଦ୍ରଭାବେ ନେଇ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟାସାର୍ଥବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯେପରି ସେହି ଚାପ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) କୁ M ବିନ୍ଦୁରେ ଓ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AP}}\) କୁ N ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।
(iv) ବର୍ତ୍ତମାନ Pକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ପୂର୍ବ ସୋପାନରେ ନେଇଥ‌ିବା ବ୍ୟାସାର୍ଷକୁ ନବଦଳାଇ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା \(\overleftrightarrow{\mathrm{AP}}\) କୁ ଛେଦ କରିବ । ଏହି ଚାପର ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ E ଦିଅ ।
(v) E କୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି M ଓ N ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦୂରତାକୁ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ନେଇ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର, ଯାହା ପୂର୍ବ ସୋପାନରେ ଅଙ୍କିତ ଚାପକୁ ଛେଦ କରିବ । ଛେଦବିନ୍ଦୁର ନାମ D ଦିଆଯାଉ ।
(vi) ବର୍ତ୍ତମାନ P ଓ D ବିନ୍ଦୁରେ ସଂଯୋଜକ ରେଖା \(\overleftrightarrow{\mathrm{DP}}\) ଯୋଗକରି \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର । ଏଠାରେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) || \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\)

Question 2.
\(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ଅଙ୍କନ କର । \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ଠାରୁ 4 ସେ.ମି. ଦୂରତାରେ \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରି \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) || \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) ହେବ ।
ସମାଧାନ:
ଅଙ୍କନ ପ୍ରଣାଳୀ:

(i) \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ଅଙ୍କନ କର । \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ଉପରେ X ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(ii) X ବିନ୍ଦୁରେ ∠YXQ ଅଙ୍କନ କର ଯାହାର ପରିମାଣ 90° ।
(iii) X ବିନ୍ଦୁକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି 4 ସେ.ମି. ବ୍ୟାସାର୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଚାପ ଅଙ୍କନ କର ଯାହା X͞Y କୁ R ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।

(iv) R ବିନ୍ଦୁରେ X͞Y ପ୍ରତି ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କର (ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନ ଭଳି) ସେ ସରଳରେଖାର ନାମ \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) ଦିଅ ।

(v) ବର୍ତ୍ତମାନ \(\overleftrightarrow{\mathrm{CD}}\) || \(\overleftrightarrow{\mathrm{PQ}}\) ।

Question 3.
l ନାମକ ସରଳରେଖା ନିଅ ଓ P ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଯାହା l ଉପରେ ନ ଥ‌ିବା P ବିନ୍ଦୁଦେଇ l ସହିତ ସମାନ୍ତର କରି ‘m’ ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର ।

• ଏବେ l ଉପରେ Q ନାମକ ବିନ୍ଦୁ ନିଅ ଏବଂ PQ ଅଙ୍କନ କର ।
• m ଉପରେ R ବିନ୍ଦୁ ନିଅ । R ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ PQ ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଗୋଟିଏ ସରଳରେଖା ଅଙ୍କନ କର । 
• ଏହି ସରଳରେଖା l କୁ S ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରୁ ।
• ଏହି ଦୁଇ ଯୋଡ଼ା ସମାନ୍ତର ସରଳ ରେଖା ଦ୍ଵାରା କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଆକୃତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ?

ସମାଧାନ:

ଦୁଇଯୋଡ଼ା ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖାଦ୍ଵାରା ସାମାନ୍ତରିକ ଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେବ ।

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Geography Important Questions Chapter 6(d) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା Important Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Geography Important Questions Chapter 6(d) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା

Subjective Type Questions With Answers
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଏହାର ଜଳବାୟୁକୁ କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ?
Answer:

• ଏହି ମହାଦେଶର ବିଷୁବବୃତ୍ତ ଓ ମକରକ୍ରାନ୍ତି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବୃହତ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
• ଏହି ମହାଦେଶର ଦକ୍ଷିଣପ୍ରାନ୍ତ କୁମେରୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
• ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
• ଆମାଜନ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷସାରା ପ୍ରଚୁର ବୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବାରୁ ସେଠାରେ ନିରକ୍ଷୀୟ ଚିରହରିତ୍‌ ଜଙ୍ଗଲ ‘ସେଲ୍‌ଭା’ ଦେଖାଯାଏ ।
• ଆମାଜନ ନଦୀର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ବରେ ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ତୃଣଭୂମି ବ୍ରାଜିଲରେ କାମ୍ପୋସ୍ ଓ ଓରିନୋକୋ ଉପତ୍ୟକାରେ ‘ଲାନୋସ୍’ କୁହାଯାଏ ।

୨। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଅଧ୍ବବାସୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନଯାପନ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
Answer:

• ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ, ନିଗ୍ରୋ ଓ ୟୁରୋପୀୟମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ବାସ କରନ୍ତି ।
• ଚାଷଜମି କମ୍ ଥୁଲେ ହେଁ ଏହି ମହାଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକେ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।
• ଗୋପାଳନ ଓ ମେଷପାଳନ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ବ୍ୟବସାୟ । ସେମାନେ ଘୋଡ଼ା ଓ ଗଧ ମଧ୍ୟ ପାଳନ୍ତି ।
• ମାଂସ, ପଶମ ଓ ଚମଡ଼ା ବ୍ୟବସାୟ କରି ଅନେକ ଅଧ୍ବବାସୀ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି । ମାଛ ଧରିବା ମଧ୍ୟ ଏଠାକାର ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଜୀବିକା ।
• ଏହାଛଡ଼ା ଶିଳ୍ପ, ଖଣିଜ ଉତ୍ତୋଳନ, ଶିକ୍ଷା, ଗମନାଗମନ, ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତି

୩। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଜଳବାୟୁ ଓ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
Answer:

• ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ବିଷବ ବୃତ୍ତ ଓ ମକରକ୍ରାନ୍ତି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
• ଏହି ମହାଦେଶର କୁମେରୁ ବୃତ୍ତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଦକ୍ଷିଣପ୍ରାନ୍ତ ଓ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
• ସମଗ୍ର ମହାଦେଶରେ ଉତ୍ତମ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ ।
• ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ପ୍ରବାହିତ ଆମାଜନ ନଦୀ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ ।
• (ଏହି ମହାଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଣ୍ଡିଜ୍‌ ପର୍ବତମାଳାରୁ ବାହାରିଥିବା ଓରିନୋକୋ, ପାରନା-ପାରାଗୁଏ ଓ ଉରୁଗୁଏ ନଦୀ ପ୍ରଧାନ ।

ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ଲାନୋସ୍ ଓ କାର୍ଲୋସ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
(i)ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମିକୁ ଓରିନୋକୋ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ‘ଲାନୋସ୍’ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଏହି ତୃଣଭୂମିକୁ ବ୍ରାଜିଲରେ ‘କାମ୍ବୋସ’ କୁହାଯାଏ ।

୨। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ କେଉଁ କେଉଁ ଜାତିର ଲୋକେ ବାସ କରନ୍ତି ?
Answer:
(i) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲୋହିତ ଭାରତୀୟ । ନିଗ୍ରୋ ଓ ୟୁରୋପୀୟମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ।
(ii) ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଓ ସ୍ପେନୀୟ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

୩। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଜଳବାୟୁ କିପରି ?
Answer:
(i) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ବିଷୁବବୃତ୍ତ ଓ ମକର କ୍ରାନ୍ତି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ, କୁମେରୁ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
(ii) ସମଗ୍ର ମହାଦେଶରେ ଉତ୍ତମ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୁଏ ।

୪। ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟର ନାମ କ’ଣ ? ଏହା କେଉଁଠାରେ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
(i) ନିରକ୍ଷୀୟ ଚିରହରିତ ଅରଣ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ଅଟେ ।
(ii) ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଆମାଜନ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ ।

୫। ଜାଗୁଆର କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଜାଗୁଆର ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଚିତାବାଘ ଅଟେ ।
(ii) ଏହା ଗଛ ଚଢ଼ିପାରେ ଓ ପାଣିରେ ପହଁରିପାରେ ।

୬। ସେଭା ଅରଣ୍ୟରେ କେଉଁସବୁ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ?
Answer:
(i) ସେଲଭା ଅରଣ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସରୀସୃପ, ମାଙ୍କଡ଼, ଜାଗୁଆର ଓ ପୁମା ପରି ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
(ii) ବଜ୍ରକାପ୍‌ତା ଓ ଅନେକ ଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି ।

୭। ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ ଏକ ଦନ୍ତହୀନ ପ୍ରାଣୀ ଅଟେ ।
(ii) ଏହାର ଜିଭ ଓ ମୁହଁ ଲମ୍ବା । ଏହା କୀଟପତଙ୍ଗ, ଜନ୍ଦା, ପିମ୍ପୁଡ଼ି ପ୍ରଭୃତି ଖାଇ ବଞ୍ଚେ ।

(ଖ) ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
୧। ସାଭାନ୍ନା ଓ ସେଲ୍‌
Answer:

ସାଭାନ୍ନା	ସେଲ୍‌
(i) ଆଫ୍ରିକା ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ତୃଣଭୂମିକୁ ସାଭାନ୍ନା କୁହାଯାଏ । ଏହି ତୃଣଭୂମିରେ ଘାସଗୁଡ଼ିକ ମୋଟା ଓ ଲମ୍ବା । (ii) ଏହା ଆମାଜନ ନଦୀର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵ ରେ, ବ୍ରାଜିଲରେ ଓ ଓରିନୋକୋ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ଦେଖାଯାଏ ।	(i) ଆମାଜନ୍ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷସାରା ଆମାଜନ୍ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଷସାରା ନିରକ୍ଷୀୟ ଚିରହରିତ୍‌ ଅରଣ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ସେଲଭା କୁହାଯାଏ । (ii) ଏହି ଅରଣ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ।

୨ । କାସ ଓ ପମ୍ପାସ :
Answer:

କାସ	ପମ୍ପାସ
(i) ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମିକୁ ବ୍ରାଜିଲ୍‌ରେ କାମ୍ବୋସ କହନ୍ତି । (ii) ଏହା ଏକ ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ତୃଣଭୂମି ।	(i) ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାରେ ପମ୍ପାସ ତୃଣଭୂମି ଦେଖାଯାଏ । (ii) ପମ୍ପାସ ଏକ ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ମଣ୍ଡଳୀୟ ତୃଣଭୂମି ।

(ଗ) ଭୌଗୋଳିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
୧। ‘ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ସୁନାବ୍ୟା ।
Answer:
(i) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ନଦୀମାନଙ୍କରେ ବର୍ଷସାରା ଯଥେଷ୍ଟ ପାଣି ଥାଏ ।
(ii) ଏହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଷସାରା ନୌଚାଳନା ସମ୍ଭବପର ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ସୁନାବ୍ୟା ।

୨। ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଦୁଧ, ମାଂସ, ପଶମ ଓ ଚମଡ଼ା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
Answer:
(i) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଚାରଣଭୂମି ରହିଛି । କୃଷି ଭଳି ଗୋପାଳନ ଓ ମେଷପାଳନ ଏଠାକାର
(ii) ମାଂସ, ପଶମ ଓ ଚମଡ଼ା ବ୍ୟବସାୟ କରି ଅନେକ ଅଧ୍ବବାସୀ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ଦୁଧ, ମାଂସ, ପଶମ ଓ ଚମଡ଼ା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

୨। ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(୧) ଆମାଜନ ନଦୀର ଉଭୟପାର୍ଶ୍ଵରେ _________________ ତୃଣଭୂମି ଦେଖାଯାଏ ।
Answer:
ସାଭାନ୍ନା

(୨) ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ ________________ ।
Answer:
ଆମାଜନ

(୩) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର _________________ ପ୍ରାଣୀ ଦନ୍ତହୀନ ଅଟେ ।
Answer:
ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ

(୪) ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ____________________ ।
Answer:
ସେଲ୍‌ଭା

(୫) ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମିକୁ _________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ପମ୍ପାସ

(୬) ଭେନେଜୁଏଲା ଓ କଲମ୍ବିଆରେ _________________ ମିଳେ ।
Answer:
ଖଣିଜତୈଳ

(୭) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ବ୍ୟବସାୟ _________________ ।
Answer:
ମାଛ ଧରିବା

(୮) _____________________ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଚିତାବାଘ ଅଟେ ।
Answer:
ଜାଗୁଆର

(୯) ଯେଉଁ ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଷସାରା ନୌଚାଳନା ସମ୍ଭବପର ହୋଇଥାଏ, ସେହିଭଳି ନଦୀକୁ _____________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସୁନାବ୍ୟା

(ଖ) ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ଭୌଗୋଳିକ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(୧) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ପଶ୍ଚିମରେ ଥ‌ିବା ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ – ଆଣ୍ଡିଜ୍ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ
(୨) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ବାସ କରୁଥିବା ଦନ୍ତହୀନ ପ୍ରାଣୀ – ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ
(୩) ଓରିନୋକୋ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ଥିବା ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ତୃଣଭୂମି – ଲାନୋସ୍
(୪) ବ୍ରାଜିଲରେ ଥ‌ିବା ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ତୃଣଭୂମି – କାମ୍ବୋସ୍
(୫) ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ – ସେଲ୍‌ଭା
(୬) ଆଣ୍ଡିଜ୍‌ର ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗରେ ବାସ କରୁଥିବା ଶାଗୁଣା ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ – କଣ୍ଡର
(୭) ପାଟାଗୋନିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀ – ରିଆପକ୍ଷୀ
(୮) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ବଳବାନ୍‌ ପ୍ରାଣୀ – ପୁମା

(ଗ) କେବଳ ନାମ ଲେଖ ।
(୧) ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ – ଆମାଜନ
(୨) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଚିତାବାଘ – ଜାଗୁଆର
(୩) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ମରୁଭୂମି – ପାଟାଗୋନିଆ
(୪) ଚିଲିର ରାଜଧାନୀ – ସାଣ୍ଟିଆଗୋ
(୫) ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ରାଜଧାନୀ – ବୁଏନସ୍ ଏୟାରିସ୍
(୬) ପେରୁର ରାଜଧାନୀ – ଲିମା
(୭) କଲମ୍ବିଆର ରାଜଧାନୀ – ବୋଗୋଟା
(୮) ବ୍ରାଜିଲ୍‌ର ରାଜଧାନୀ – ବ୍ରାସିଲିଆ
(୯) ପୃଥ‌ିବୀର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ମହାଦେଶ – ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା
(୧୦) ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ସିଂହ – ପୁମା

(ଘ) ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର :
Answer:

Answer:

Answer:

(ଙ) ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
୧। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ନାତିଶୀତୋଷ୍ଣ ତୃଣଭୂମିରେ କେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ?
(A) ପୁମା
(B) ରିଆପକ୍ଷୀ
(C) ଜାଗୁଆର
(D) ଆର୍ମାଡିଲୋ
Answer:
(B) ରିଆପକ୍ଷୀ

୨। ସାଭାନ୍ନା ତୃଣଭୂମିକୁ ଓରିନୋକୋ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ସେଲ୍‌
(B) ଲାନୋସ୍
(C) କାର୍ମୋସ
(D) ପମ୍ପାସ
Answer:
(B) ଲାନୋସ୍

୩। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ କିଏ ?
(A) ଆମାଜନ
(B) ମିଶୋରୀ
(C) ମସିସିପି
(D) ନୀଳ
Answer:
(A) ଆମାଜନ

୪। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ପଶୁ ଗଛ ଚଢ଼ିପାରେ ଓ ପାଣିରେ ପହଁରିପାରେ ?
(A) ପୁମା
(B) ଜାଗୁଆର
(C) ମାଙ୍କଡ଼
(D) କଣ୍ଡର
Answer:
(B) ଜାଗୁଆର

୫। ନିମ୍ନଲିଖୂ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରୁ ଭେନେଜୁଏଲା ଓ କଲମ୍ବିଆରେ କ’ଣ ମିଳେ ?
(A) ରିଆ
(B) ଖଣିଜତୈଳ
(C) ସୁନା
(D) ହୀରା
Answer:
(B) ଖଣିଜତୈଳ

୬ । ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର କେଉଁ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ ?
(A) ରିଆ
(B) କାଉ
(C) ବଜ୍ରକାପ୍ତା
(D) ଚିଲ
Answer:
(A) ରିଆ

୭। ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ଦଣ୍ଡହୀନ ପ୍ରାଣୀ ?
(A) ପୁମା
(B) ମାଙ୍କଡ଼
(C) ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ
(D) ଜାଗୁଆର
Answer:
(C) ଆର୍ମାଡ଼ିଲୋ

୮। ନିମ୍ନଲିଖ କେଉଁ ପଶୁକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଚିତାବାଘ କୁହାଯାଏ ?
(A) ପୁମା
(B) ବଜ୍ରକାପ୍ତା
(C) ବଣଘୁଷୁରୀ
(D) ଜାଗୁଆର
Answer:
(D) ଜାଗୁଆର

୯। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଏକ ବଡ଼ ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁ ?
(A) ପୁମା
(B) ବଜ୍ରକାପ୍ତା
(C) ଜାଗୁଆର
(D) ବଣଘୁଷୁରୀ
Answer:
(A) ପୁମା

→ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ୧୦ଟି ଦେଶର ନାମ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ରାଜଧାନୀର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:

→ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ରେଖାଙ୍କିତ ମାନଚିତ୍ରରେ ନିମ୍ନଲିଖଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଅ ।
ଆଣ୍ଡିଜ୍ ପର୍ବତମାଳା, ଓରିନୋକୋ ନଦୀ, ଆମାଜନ୍ ନଦୀ, ବିଷୁବମଣ୍ଡଳୀୟ ଅରଣ୍ୟ, ବୁଏନସ୍ ଏୟାରିସ୍ ସହର
Answer:
( ନିଜେ କର ।)

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Maths Solutions Chapter 11 ପରିମିତି Ex 11.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Maths Solutions Chapter 11 ପରିମିତି Ex 11.2

Question 1.
ଗୋଟିଏ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. । ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ?
ସମାଧାନ:
ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 7 ସେ.ମି. 
ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (7 × 7) ବ.ସେ.ମି. = 49 ବ.ସେ.ମି.

Question 2.
ପାର୍ଶ୍ଵ ଚିତ୍ରରେ ABCD ଏକ ଆୟତଚିତ୍ର ଏବଂ EDGF ଓ BJIH ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ।
AD = 20 ସେ.ମି., AB = 9 ସେ.ମି., ED = 7 ସେ.ମି. ଓ BJ = 8 ସେ.ମି. ହେଲେ, ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ସମାଧାନ:
AD = 20 ସେ.ମି., AB = 9 ସେ.ମି., ED = 7 ସେ.ମି. ଓ BJ = 8 ସେ.ମି.
ABCD କ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = 2 × (ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ )
= 2 × (20 + 9) ସେ.ମି. = 58 ସେ.ମି.
EF + FG + GD = (7 + 7 + 7) ସେ.ମି. = 21 ସେ.ମି.
BJ + JI + IH = (8 + 8 + 8) ସେ.ମି. = 24 ସେ.ମି.
∴ ସମଗ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = (58 + 21 + 24) ସେ.ମି. = 103 ସେ.ମି.
ମୋଟ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ABCD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + EDGF ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + BJIH ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
= (20 × 9) ବର୍ଗ ସେ.ମି. + (7 × 7) ବର୍ଗ ସେ.ମି. + (8 × 8) ବର୍ଗ ସେ.ମି.
= (180 + 49 + 64 ) ବର୍ଗ ସେ.ମି.
= 293 ବର୍ଗ ସେ.ମି.

Question 3.
ଗୋଟିଏ ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 64 ବର୍ଗ.ମି. । ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ?
(ସୂଚନା : ଏଠାରେ 64 କୁ ମୌଳିକ ଗୁଣନୀୟକ ମାନଙ୍କର ଗୁଣଫଳ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରି 64 କୁ ଦୁଇଟି ସମାନ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇ ପାରିବ । ସେହି ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ହେବ 64 ର ବର୍ଗମୂଳ ।)
ସମାଧାନ:
ବର୍ଗାକୃତିବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରର ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ବର୍ଗମୂଳ
= \(\sqrt{64}\) ବ.ମି.
= \(\sqrt{4 \times 4 \times 2 \times 2}\)
= 4 × 2 = 8 ମି.

Question 4.
ABCD ଗୋଟିଏ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ବଗିଋକୁ ସୂରଉଛି। ଏହି ଜମିରେ ଖୋଳାଯାଇଥବା ଏକ ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ପୋଖରୀର ଚିତ୍ର ହେଉଛି PQRS । AB = 40 ମି., AD = 50 ମି. ଓ PQ = 22 ମି. ହେଲେ, ବଗିର ଭିତରେ ଥିବା ବଳକା ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ?

ସମାଧାନ:
ABCD ଆୟତାକୃତି ବଗିଚାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 50 ମି. ଓ ପ୍ରସ୍ଥ = 40 ମି.
∴ ABCD ଆୟତାକାର ବଗିଚାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଦୈର୍ଘ୍ୟ × ପ୍ରସ୍ଥ = (50 × 40) ବ.ମି. = 2000 ବ.ମି.
PQRS ବର୍ଗୀକୃତି ପୋଖରୀର ବାହୁ = 22 ମି.
PQRS ବର୍ଗାକାର ପୋଖରୀର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଦୈର୍ଘ୍ୟ × ଦୈର୍ଘ୍ୟ = (22 × 22) ବ.ମି. = 484 ବ.ମି.
∴ ବଗିଚା ଭିତରେ ଥ‌ିବା ବଳକା ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 2000 ବ.ମି. – 484 ବ.ମି. = 1516 ବ.ମି.

Question 5.
ଗୋଟିଏ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 30 ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ 28 ମିଟର। ଏକ ବର୍ଗମିଟର ଜମିର ଦାମ୍ 275 ଟଙ୍କା ହେଲେ, ସେହି ଜମିକୁ ବିକ୍ରି କରି ଜମି ମାଲିକ କେତେ ଟଙ୍କା ପାଇବେ ?
ସମାଧାନ:
ଆୟତାକୃତି ଜମିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 30 ମି. ଓ ପ୍ରସ୍ଥ = 28 ମି. ।
ଆୟତାକୃତି ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (30 × 28) ବ.ମି. = 840 ବ.ମି.
1 ବ.ମି. ଜମିର ଦାମ୍ = 275 ଟଙ୍କା ।
∴ 840 ବ.ମି. ଜମିର ଦାମ୍ = 275 × 840 = 2,31,000 ଟଙ୍କା ।
∴ ସେହି ଜମିକୁ ବିକ୍ରିକରି ଜମିମାଲିକ 2,31,000 ଟଙ୍କା ପାଇବ ।

Question 6.
ଗୋଟିଏ ଟେବୁଲର ଉପରିଭାଗ ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ । ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 1 ମିଟର 20ସେ.ମି., ଏହାର ଉପରିଭାଗର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ? 
ସମାଧାନ:
ବର୍ଗୀକୃତି ଟେବୁଲର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 1 ମି. 20 ସେ.ମି. = 120 ସେ.ମି.
∴ ଉପରିଭାଗର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (ଦୈର୍ଘ୍ୟ)² = (120 × 120) ବର୍ଗ ସେ.ମି. = 14400 ବର୍ଗ ସେ.ମି.

Question 7.
ତଳେ ତିନୋଟି ଆୟତ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଦିଆଯାଇଛି ।
(କ) 9 ମି. ଓ 6 ମି. (ଖ) 17 ମି. ଓ 3 ମି. (ଗ) 15 ମି. ଓ 4 ମି.
କେଉଁ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସର୍ବାଧିକ ?
କେଉଁ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା ସର୍ବାଧିକ ?
ସମାଧାନ:
(କ) ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (9 × 6) ବ.ମି. = 54 ବ.ମି.
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = 2 (9 + 6) ମି. = 300 ମି.

(ଖ) ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (17 × 3) ବ.ମି. = 51 ବ.ମି.
ପରିସୀମା = 2 (17 + 3) ମି. = 40 ମି.

(ଗ) ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (15 × 4) ବ.ମି. = 60 ବ.ମି.
ପରିସୀମା = 2 (15 + 4) ମି. = 38 ମି.
ତୃତୀୟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସର୍ବାଧ୍କ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା ସର୍ବାଧ୍କ ।

Question 8.
ଗୋଟିଏ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 36 ବର୍ଗ ସେ.ମି. । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ସେ.ମି. ହେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭୁ କେତେ ?
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଭଲଭାବେ ପଢ଼ ଓ ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ –

(i) ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଡ଼ ବୋର୍ଡ଼ର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ?
ସମାଧାନ:
36 ବ.ସେ.ମି.

(ii) ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ?
ସମାଧାନ:
9 ସେ.ମି.

(iii) କୌଣସି ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଓ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଜଣାଥିଲେ ତା’ର ପ୍ରସୁ କିପରି ବାହାରେ ?
ସମାଧାନ:
ପ୍ରସ୍ଥ = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ÷ ଦୈର୍ଘ୍ୟ

(iv) ଏଠାରେ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଡ଼ବୋର୍ଡ଼ର ପ୍ରସୁ କେତେ ହେବ ?
ସମାଧାନ:
ପ୍ରସ୍ଥ = 36 ÷ 9 = 4 ସେ.ମି.

Question 9.
16 ମିଟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ 12 ମିଟର ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ କୋଠରିର ଚଟାଣରେ ଟାଇଲ ବିଛାଗଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି କେତୋଟି 2 ମି. ଦୀର୍ଘ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଟାଇଲ ଦରକାର ହେବ ?
ସମାଧାନ:
ଚଟାଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 16 ମି. ଓ  ପ୍ରସ୍ଥ = 12 ମି.
ଚଟାଣର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (16 × 12) ବ.ମି. = 192 ବ.ମି.
ବର୍ଗାକୃତି ଟାଇଲର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 2 ମି. ହେଲେ ଟାଇଲର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (2 × 2) ବ.ମି. = 4 ବ.ମି. 
∴ ଚଟାଣ ପାଇଁ ଟାଇଲ ଦରକାର = 192 ÷ 4 = 48 ଟି

Question 10.
ଗୋଟିଏ ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିର ପରିସୀମା ହେଉଛି 124 ମିଟର। ଏହି ଜମିକୁ ଋଷ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ବର୍ଗମିଟରକୁ 4 ଟଙ୍କା ହିସାବରେ ମୋଟ କେତେ ଟଙ୍କା ଦରକାର ?
ସମାଧାନ:
ଗୋଟିଏ ବଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିର ପରିସୀମା ହେଉଛି 124 ମିଟର । 
ବର୍ଗୀକୃତି ଜମିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 124 ÷ 4 = 31 ମିଟର
ବର୍ଗୀକୃତି ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = (31 × 31) ବ.ମି. = 961 ବ.ମି. 
1 ବ.ମି.କୁ ଚାଷ କରିବାପାଇଁ ଲାଗେ 4 ଟଙ୍କା ।
∴ 961 ବ.ମି.କୁ ଚାଷ କରିବାପାଇଁ ଲାଗେ 4 × 961 = 3844 ଟଙ୍କା ।

Question 11.
12 ମିଟର ଦୀର୍ଘ ଗୋଟିଏ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 120 ବର୍ଗମିଟର। ଏହାର ଊରିପାଖରେ ବାଡ଼ଦେବାପାଇଁ 1 ମିଟରକୁ ଯଦି 10 ଟଙ୍କା ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼େ, ତେବେ ଜମିଟିର ଋରିପାଖକୁ ବାଡ଼ଦେବା ପାଇଁ ମୋଟ କେତେ ଟଙ୍କା ଦରକାର ହେବ ?
ସମାଧାନ:
12 ମି. ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଆୟତାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 120 ବ.ମି.
∴ ସେହି ଜମିର ପ୍ରସ୍ଥ = କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ÷ ଦୈର୍ଘ୍ୟ = 120 ବ.ମି. – 12 ମି. = 10 ମି.
∴ ସେହି ଜମିର ପରିସୀମା = 2 (ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ) = 2 (12 + 10) ମି. = 2 × 22 ମି. = 44 ମି.
1 ମିଟରକୁ ବାଡ଼ଦେବା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ = 10 ଟଙ୍କା
44 ମିଟରକୁ ବାଡ଼ଦେବା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ = 10 × 44 = 440 ଟଙ୍କା
∴ ଜମିର ଚାରିପାଖକୁ ବାଡ଼ଦେବା ପାଇଁ ମୋଟ 440 ଟଙ୍କା ଦରକାର ହେବ ।

Question 12.
20 ସେ.ମି. ଦୀର୍ଘ ତାରଟିଏ ନେଇ ତାକୁ ବଙ୍କାଇ ବିଭିନ୍ନ ମାପ ବିଶିଷ୍ଟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଯିବ (ଯେପରି ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥର ମାପ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟକ ସେ.ମି. ହେବ)। ତାରଟିକୁ କେତୋଟି ଭିନ୍ନ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ସମ୍ଭବ ? ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତୋଟି ବର୍ଗାକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ହେବ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିସୀମା ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
ସମାଧାନ:
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = 20 ସେ.ମି. ଅର୍ଥାତ୍, 2 × (ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ) = 20 ସେ.ମି.
ଅର୍ଥାତ୍‌, ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ = 20 ÷ 2 = 10 ସେ.ମି.
କ୍ଷେତ୍ରଟିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କଲେ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ
9 ଓ 1, 8 ଓ 2, 7 ଓ 3,6 ଓ 4, 5 ଓ 5 ।
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ 9 ସେ.ମି. ଓ 1 ସେ.ମି. ହେଲେ ପରିସୀମା
= 2 (9 + 1) = 20 ସେ.ମି. ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 9 × 1 = 9 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
 ଆୟତ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ 8 ସେ.ମି. ଓ 2 ସେ.ମି.ହେଲେ
ପରିସୀମା = 2 (8 + 2) = 20 ସେ.ମି. ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 8 × 2 = 16 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
 ଆୟତ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ 7 ସେ.ମି. ଓ 3 ସେ.ମି. ହେଲେ
ପରିସୀମା = 2 (7 + 3) = 20 ସେ.ମି. ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 7 × 3 = 21 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ଆୟତ କ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ 6 ସେ.ମି. ଓ 4 ସେ.ମି. ହେଲେ
ପରିସୀମା = 2 (6 + 4) = 20 ସେ.ମି. ଓ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 6 × 4 = 24 ବର୍ଗ ସେ.ମି. 
ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଉଭୟ 5 ସେ.ମି. ହେଲେ ପରିସୀମା = 4 × 5 = 20 ସେ.ମି. ଓ 
କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 5 × 5 = 25 ବର୍ଗ ସେ.ମି. 
∴ 4 ଟି ଭିନ୍ନ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗୋଟିଏ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ହେବ ।

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Geography Important Questions Chapter 1 ପୃଥିବୀ ଓ ସୌର ଜଗତ Important Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Geography Important Questions Chapter 1 ପୃଥିବୀ ଓ ସୌର ଜଗତ

Subjective Type Questions With Answers
ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ? କେତେକ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
Answer:

• ମହାକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ।
• କେତେକ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ଢେର ବଡ଼ ଓ ଉଜ୍ଜଳ।
• ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ଆଲୋକ ଉତ୍ତାପ ଅଛି।
• ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି କରୁଥ୍ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ନକ୍ଷତ୍ର ବା ତାରକା କୁହାଯାଏ।
• ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡମାନଙ୍କର ଦୂରତ୍ବକୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ‘ଆଲୋକ ବର୍ଷ’ ସାହାଯ୍ୟରେ ମାପନ୍ତି।

୨। ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ କ’ଣ ? ଏଥ‌ିରେ ଥ‌ିବା ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ନାମ ଲେଖ। ଏହାଦ୍ୱାରା କିପରି ଧ୍ରୁବତାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ ?
Answer:

• ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ।
• ଏଥରେ ସାତଟି ନକ୍ଷତ୍ର ରହିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ହେଲେ କ୍ରତୁ, ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ମରୀଚି।
• ପୁଲହ ଓ କ୍ରତୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇଟିକୁ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ରେଖାରେ ଯୋଗକରି କ୍ରତୁ ଦିଗରେ ଉତ୍ତରକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ତାହା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ତାରକା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ। ସେହି ତାରକାଟି ଧ୍ରୁବତାରା ଅଟେ।
• ଧ୍ରୁବତାରା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ।

୩। ପୃଥ‌ିବୀ ଏକ କ’ଣ ? ଏହା ବିଷୟରେ ଯାହା ଜାଣ ଲେଖ।
Answer:

• ପୃଥ‌ିବୀ ଏକ ଗ୍ରହ। ଏହା ଆୟତନରେ ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ।
• ପୃଥ‌ିବୀର ଆକାର ଏକ ଅଭିଗତ ଗୋଲକ ପରି।
• ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଦୂରତା କ୍ରମରେ ଏହା ବୁଧ ଏବଂ ଶୁକ୍ର ପରେ ଅବସ୍ଥିତ।
• ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଚାରିଭାଗରୁ ପ୍ରାୟ ତିନିଭାଗ ଜଳଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଜଳୀୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
• ମହାକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀର ରଙ୍ଗ ନୀଳ ଦିଶେ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ନୀଳଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

୪। ଚନ୍ଦ୍ର ଏକ କ’ଣ ? ଏହା ବିଷୟରେ ଯାହାଜାଣ ଲେଖ।
Answer:

• ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥ‌ିବୀର ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହ।
• ପୃଥ‌ିବୀ ପରି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜଳ ବା ବାୟୁ ନଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଜୀବଜଗତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।
• ଚନ୍ଦ୍ରର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର ପ୍ରାୟ ଛଅ ଭାଗରୁ ଏକଭାଗ।
• ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅନେକ ଶିଳା, ସୁପ୍ତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି, ଗହ୍ଵର, ପର୍ବତ ଓ ଧୂସର ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ବାଲୁକାରାଶି ଦେଖାଯାଏ।
• ଚନ୍ଦ୍ରର ଆବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ସମାନ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
(କ) ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।

୧। ଆଲୋକ ବର୍ଷ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:

• ଆଲୋକ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ଗତି କରେ। ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକ ଯେତେ ଦୂରତ୍ୱ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ତାହାକୁ ଏକ ଆଲୋକ ବର୍ଷ କୁହାଯାଏ।
• ଏକ ଆଲୋକ ବର୍ଷ – ୩,୦୦,୦୦୦ x ୬୦ x ୬୦ x ୨୪ × ୩୬୫ କିଲୋମିଟର।

୨। ସୌରଜଗତ କାହାକୁ ନେଇ ଗଠିତ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଏହା ଚାରିପଟେ ଘୂରିବୁଲୁଥିବା ଆଠଟି ଗ୍ରହ, ତିନୋଟି ବାମନ ଗ୍ରହ ଅନେକ ଉପଗ୍ରହ, ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ, ଅସଂଖ୍ୟ ଉଲକା ଓ ଧୂମକେତୁକୁ ନେଇ ସୌରଜଗତ ଗଠିତ।

୩। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ କ’ଣ ? ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ କେତେ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ ?
Answer:

• ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତପ୍ତ ଗ୍ୟାସୀୟ ପିଣ୍ଡ। ଏହା ସୌରଜଗତର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
• ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୮ ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିଥାଏ।

୪। କେଉଁ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲୁଟୋ ଏକ ଗ୍ରହ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ? ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଭୂଗୋଳୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏହାକୁ କେଉଁ ଗ୍ରହ କହି ସୌରଜଗତରୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ?
Answer:

• ୨୦୦୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲୁଟୋ ଏକ ଗ୍ରହ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା।
• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଭୂଗୋଳୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏହାକୁ ‘ବାମନ ଗ୍ରହ’ କହି ସୌରଜଗତରୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ।

ଧ୍ରୁବତାରା ସାହାଯ୍ୟରେ କେଉଁ ଦିଗ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ ? ଏହାର ଅନ୍ୟନାମ କ’ଣ ?
Answer:

• ଧ୍ରୁବତାରା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ।
• ଏହାର ଅନ୍ୟନାମ ମେରୁ ତାରକା।

୬। କେଉଁ କେଉଁ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ?
Answer:
ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହକୁ ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।

୭। ସୌରଜଗତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଗ୍ରହର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:

• ବୃହସ୍ପତି ସୌରଜଗତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରହ।
• ବୁଧ ସୌରଜଗତର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଗ୍ରହ।

୮। ଧୂମକେତୁର ଆକାର କିପରି ?
Answer:

• ଧୂମକେତୁର ସମ୍ମୁଖଭାଗ ଏକ ଝାପ୍‌ସା କୁହୁଡ଼ି ଭଳି ଆବରଣଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।
• ଏହାର ପଶ୍ଚାତ୍ ଭାଗ ବହୁଦୂରକୁ ଲାଞ୍ଜପରି ବିସ୍ତୃତ।

୯ । ନୀହାରିକା କିପରି ଗଠିତ ଓ ଏହାର ଆକାର କିପରି ?
Answer:

• ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଅନେକ ନକ୍ଷତ୍ର ବା ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜର ସମଷ୍ଟିରେ ନୀହାରିକା ଗଠିତ।
• ଏଥରୁ କେତେକ ଗୋଲାକାର ତ କେତେକ ଚେପ୍‌ଟା।

୧୦। କେଉଁ ଗ୍ରହକୁ ବଳୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ ? ଏହି ଗ୍ରହର ଆବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ କେତେ ?
Answer:

• ଶନି ଗ୍ରହକୁ ବଳୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
• ଏହି ଗ୍ରହର ଆବର୍ତ୍ତନ ସମୟ ୨୯ ବର୍ଷ ୫ ମାସ ଓ ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ ୧୦ ଘଣ୍ଟା ୪୦ ମିନିଟ୍।

(ଖ) ଭୌଗୋଳିକ କାରଣ ଲେଖ।

୧। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଅପେକ୍ଷା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:

• ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର।
• ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଅପେକ୍ଷା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀର ନିକଟରେ ଥ‌ିବାରୁ ଆମକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ।

୨। ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଜଳୀୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
Answer:

• ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଚାରିଭାଗରୁ ପ୍ରାୟ ତିନିଭାଗ ଜଳଦ୍ଵାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ।
• ତେଣୁ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଜଳୀୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।

୩। ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜୀବଜଗତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
Answer:

• ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥ‌ିବୀର ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହ।
• ପୃଥ‌ିବୀ ପରି ଏଠାରେ ଜଳ ବା ବାୟୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜୀବଜଗତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

୪। ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଭୂ ଆକୃତିକୀ ବା ପୃଥ୍ବୀରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
Answer:

• ପୃଥ‌ିବୀର ଉଭୟ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ସାମାନ୍ୟ ଚେପ୍‌ଟା ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାଗ ସ୍ତ୍ରୀତ।
• ତେଣୁ ଏହାର ମେରୁବ୍ୟାସ ଓ ବିଷୁବ ବ୍ୟାସ ସମାନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ପୃଥ‌ିବୀର ଆକାରକୁ ଭୂଆକୃତିକୀ ବା ପୃଥ୍ବୀରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

୫। ପୃଥ‌ିବୀକୁ ନୀଳଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
Answer:

• ଆୟତନରେ ପୃଥ୍ବୀ ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ।
• ମହାକାଶରୁ ଏହାର ରଙ୍ଗ ନୀଳ ଦିଶେ। ତେଣୁ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ନୀଳଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।

୬। ସୌରଜଗତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ତୁଳନାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ।
Answer:

• ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥ‌ିବୀର ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହ ଅଟେ। ଆୟତନରେ ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରାୟ ୪୯ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗ।
• ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ତୁଳନାରେ ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥ‌ିବାରୁ ଆମକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଏ।

୭। ଆମେ ସର୍ବଦା ଚନ୍ଦ୍ରର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଖୁ।
Answer:

• ଚନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ଘୂରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀ ଚାରିପାଖରେ ପରିକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨୭ ଦିନ ୮ ଘଣ୍ଟା ସମୟ ନେଇଥାଏ।
• ଏହାର ଆବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ସମାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ସବୁବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ ହିଁ ଦେଖୁଥାଉ।

୮। ପୃଥ‌ିବୀକୁ ସୌରଜଗତର ଅଦ୍ବିତୀୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
Answer:

• ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଅଧ‌ିକ ଗରମ ବା ଥଣ୍ଡା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ ।
• ଏଥିରେ ବାୟୁ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ରହିଥିବାରୁ ଏହା ପୃଷ୍ଠରେ ଜୀବଜଗତର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିଛି ଓ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏବଂ ବୃକ୍ଷଲତାମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ହୋଇପାରିଛି।

(ଗ) ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ।

୧। ଉଲ୍‌କା :
Answer:

• ଛୋଟ ଛୋଟ ଶିଳାଖଣ୍ଡ ମହାକାଶରେ ଅନିୟମିତ ଭାବେ ଘୂରି ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଆକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ତା’ର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି ।
• ଫଳରେ ବାୟୁ ସହିତ ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଜଳି ଉଠନ୍ତି । ଏହି ଆଲୋକ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍‌କା କହନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଧୂମକେତୁର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଅଟନ୍ତି।

୨। ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ :
Answer:

• ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ। ଏହାର ଆକାର ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ (?) ଚିହ୍ନପରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ।
• ଏଥରେ ସାତଟି ନକ୍ଷତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ହେଲେ– କ୍ରତୁ, ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ପରିଚି।

୩। ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ :
Answer:

• ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ ଏକ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ।
• ୨୦୦୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଭାରତ ‘ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ’ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

୪। ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ :
Answer:

• ସୌରଜଗତର ମଙ୍ଗଳଗ୍ରହ ଓ ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଛୋଟ ଛୋଟ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ପିଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ କହନ୍ତି।
• ଏଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବୃହତ୍ ଗ୍ରହର ବିଭାଜନଜନିତ ଅଂଶ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।

୫। ସୌରଜଗତ :
Answer:

• ଆମ ପରିବାର ପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଅଛି। ଏହାକୁ ସୌରଜଗତ କୁହାଯାଏ।
• ଏଥରେ ଆଠଟି ଗ୍ରହ, ତିନୋଟି ବାମନ ଗ୍ରହ, ଅନେକ ଉପଗ୍ରହ, ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ, ଅସଂଖ୍ୟ ଉଲ୍‌କା ଓ ଧୂମକେତୁ ଇତ୍ୟାଦି ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ରହିଛନ୍ତି।

୬। ଧ୍ରୁବତାରା :
Answer:

• ପୁଲହ ଓ କ୍ରତୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇଟିକୁ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ରେଖାରେ ଯୋଗକରି କ୍ରତୁ ଦିଗରେ ଉତ୍ତରକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ଯେଉଁ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ତାରକା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ, ସେହି ତାରକାଟି ଧ୍ରୁବତାରା ଅଟେ।
• ଏହାକୁ ମେରୁତାରକା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଉତ୍ତରଦିଗ ନିରୂପଣ କରାଯାଏ।

(ଘ) ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ।

୧। ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଓ ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି :
Answer:

ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି	ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ନିଜର କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିକୁ ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ ଏହାଦ୍ଵାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡ ନିଜ ନିଜରବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ରଖିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାନ୍ତି।	ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାରସ୍ପରିକ ଆକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିକୁ ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି କୁହାଯାଏ ଏହାଦ୍ଵାରା ସୌରଜଗତର ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କକ୍ଷପଥରେ ଘୁରୁଅଛନ୍ତି।

୨। ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ ଓ ବହିଃଗ୍ରହ :
Answer:

ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ	ବହିଃଗ୍ରହ
ଯେଉଁ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ନିକଟବର୍ତୀ, ସେହି ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ। ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି।	ଯେଉଁ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେହି ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ବହିଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ। ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁରେନ୍ସ ଓ ନେପଚ୍ୟୁନ୍ ଗ୍ରହ ବହିଃଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି।

୩। ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ ଓ ଧ୍ରୁବତାରା :
Answer:

ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ	ଧ୍ରୁବତାରା
ଉତ୍ତର ଆକାଶରେ ସାତଟି ନକ୍ଷତ୍ରଥି ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ ଏହା ଆକାରରେ ଠିକ୍ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ (?) ଚିହ୍ନପରି।	ଉତ୍ତର ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଉଜ୍ଜଳ ନକ୍ଷତ୍ରଟିକୁ ଧ୍ରୁବତାରା କହନ୍ତି। ଏହି ଧ୍ରୁବତାରା ସର୍ବଦା ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ। ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳ ଘୂରିଥା।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
(କ) ଗୋଟିଏ ଭୌଗୋଳିକ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ।

(୧) ଯେଉଁ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କର ସମ୍ମୁଖଭାଗ ଏକ ଝାପ୍‌ସା କୁହୁଡ଼ି ଭଳି ଆବରଣ ଦ୍ବାରା ଆବୃତ –
Answer:
ଧୂମକେତୁ,

(୨) ସୌରଜଗତର ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ —
Answer:
ବୃହସ୍ପତି

(୩) ସୌରଜଗତର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଗ୍ରହ –
Answer:
ବୁଧ

(୪) ସୌରଜଗତର ନୀଳ ଗ୍ରହ –
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ

(୫) ଚନ୍ଦ୍ରର ଆବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ –
Answer:
୨୭ ଦିନ, ୮ ଘଣ୍ଟା

(୬) ଆୟତନରେ ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ –
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ

(୭) ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହର ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟା —
Answer:
୧୬

(୮) ୟୁରେନ୍ସ ଗ୍ରହର ପରିକ୍ରମଣ ସମୟ —
Answer:
୮୪ ବର୍ଷ

(୯) ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର କେତେ ଗୁଣ —
Answer:
୨୭ ଗୁଣ

(୧୦) ମହାଜାଗତିକ ପିଣ୍ଡମାନଙ୍କର ଦୂରତ୍ବକୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ମାପିଥାଆନ୍ତି —
Answer:
ଆଲୋକ ବର୍ଷ

(ଖ) ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ।

୧। ମହାକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀର ରଙ୍ଗ କିପରି ଦିଶେ ?
Answer:
ମହାକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀର ରଙ୍ଗ ନୀଳ ଦିଶେ।

୨। ପୃଥ‌ିବୀର ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଏକମାତ୍ର ଉପଗ୍ରହର ନାମ ଚନ୍ଦ୍ର।

୩। ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର କିଏ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର ଅଟେ।

୪। ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ କେତେ ସମୟ ନେଇଥାଏ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୮ ମିନିଟ୍ ସମୟ ନେଇଥାଏ।

୫। କେଉଁ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫ୍ଲୁଟୋ ଏକ ଗ୍ରହ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ?
Answer:
୨୦୦୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ଲୁଟୋ ଏକ ଗ୍ରହଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା।

୬। କେଉଁ କେଉଁ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ବହିଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁରେନ୍ସ ଓ ନେପ୍‌ନ୍ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ବହିଃଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।

୭। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆୟତନ ପୃଥ‌ିବୀର ଆୟତନଠାରୁ କେତେଗୁଣ ବଡ଼ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆୟତନ ପୃଥ‌ିବୀର ଆୟତନଠାରୁ ୧୩ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ବଡ଼।

୮। ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳର ଆକାର କିପରି ?
Answer:
ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଳର ଆକାର ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ (?) ଚିହ୍ନପରି।

୯। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର କେତେ ଗୁଣ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର ୨୭ଗୁଣ।

୧୦। ଆଠଟି ଗ୍ରହର କକ୍ଷପଥଗୁଡ଼ିକ କିପରି ?
Answer:
ଆଠଟି ଗ୍ରହର କକ୍ଷପଥଗୁଡ଼ିକ ଉପବୃତ୍ତାକାର।

Objective Type Questions With Answers
(ଗ) ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର :

(ଘ) ପ୍ରଥମ ଯୋଡ଼ିକୁ ଦେଖ୍ ଦ୍ବିତୀୟ ଯୋଡ଼ି ପୂରଣ କର :

୧। ପୃଥ‌ିବୀ : ଜଳୀୟ ଗ୍ରହ :: ଶନି : _____________
Answer:
ବଳୟ ଗ୍ରହ

୨। ପୃଥ‌ିବୀ : ୧ ଉପଗ୍ରହ :: ବୃହସ୍ପତି : ____________
Answer:
୧୬ ଉପଗ୍ରହ

୩। ମଙ୍ଗଳ : ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ :: ୟୁରେନ୍ସ : ___________
Answer:
ବହିଃଗ୍ରହ

୪। ଗ୍ରହ : ଆଠ :: ବାମନଗ୍ରହ : ____________
Answer:
ତିନି

୫। ଅତ୍ରି : ଚଳନଶୀଳ :: ଧ୍ରୁବତାରା : ______________
Answer:
ସ୍ଥିର

୬। ଚନ୍ଦ୍ର : ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ :: ଇନ୍‌ସାଟ୍ : ___________
Answer:
କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ

(ଙ) ଅଲଗା ଶବ୍ଦ ବାଛି ଲେଖ :

୧। କୁତୁ, ବଶିଷ୍ଠ, ବାଲ୍ମୀକି, ଅଙ୍ଗିରା
Answer:
ବାଲ୍ମୀକି

୨। ପୃଥ‌ିବୀ, ମଙ୍ଗଳ, ଶନି, ଅତ୍ରି
Answer:
ଅତ୍ରି
୩। ବୃହସ୍ପତି, ପୂ ଟୋ, ମଙ୍ଗଳ, ଶନି
Answer:
ପ୍ଲଟୋ

୪। ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ନେଚ୍ୟୁନ୍, ପୃଥ‌ିବୀ
Answer:
ନେନ୍

୫। ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ବଶିଷ୍ଠ, ଧ୍ରୁବ
Answer:
ଧ୍ରୁବ

୬। ମଙ୍ଗଳ, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର
Answer:
ଚନ୍ଦ୍ର

୭। ଚନ୍ଦ୍ର, INSAT, IRS, ଶନି —
Answer:
ଶନି

(ଚ) ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ :

୧। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ କେଉଁଟି ?
(A) ଶୁନି
(B) ବୃହସ୍ପତି
(C) ପୃଥ‌ିବୀ
(D) ମଙ୍ଗଳ
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ

୨। ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ଲଞ୍ଜାତାରା କୁହାଯାଏ ?
(A) ଧୂମକେତୁ
(B) ଚନ୍ଦ୍ର
(C) ସୂର୍ଯ୍ୟ
(D) ଉଲ୍‌
Answer:
(୨) ଧୂମକେତୁ

୩। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଗ୍ରହର ଦୁଇଟି ଉପଗ୍ରହ ଅଛି ?
(A) ଶୁକ୍ର
(B) ଶୁନି
(C) ବୁଧ
(D) ମଙ୍ଗଳ
Answer:
(୩) ମଙ୍ଗଳ

୪। ପୃଥ‌ିବୀଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦୂରତ୍ବ ପ୍ରାୟ କେତେ ନିୟୁତ କି.ମି. ?
(A) ୧୦
(B) ୨୦
(C) ୧୨୦
(D) ୧୩୦
Answer:
୧୩୦

୫। ଆଲୋକ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ କେତେ କି.ମି. ବେଗରେ ଗତି କରେ ?
(A) ୩୦୦
(B) ୩୦,୦୦୦
(C) ୩,୧୦,
(D) ୩,୦୦,୦୦୦
Answer:
(୫) ୩,୦୦,୦୦୦

୬। ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର ଅଟେ ?
(A) ପୃଥ‌ିବୀ
(B) ମଙ୍ଗଳ
(C) ସୂର୍ଯ୍ୟ
(D) ଚନ୍ଦ୍ର
Answer:
(C) ସୂର୍ଯ୍ୟ

(ଛ) ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବସାଇ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।

1. ଆମ ସୌରଜଗତ ____________ ଛାୟାପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ।
Answer:
ଆକାଶଗଙ୍ଗା

2. ଦୂରତା ଅନୁସାରେ ___________ ଗ୍ରହ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ନିକଟତମ।
Answer:
ବୁଧ

3. _____________ ଗ୍ରହକୁ ‘ନୀଳଗ୍ରହ’ କୁହାଯାଏ।
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ

4. ମହାକାଶବିଜ୍ଞାନୀମାନେ _______________ ଗ୍ରହକୁ ସୌରଜଗତରୁ ବାଦେଇଛନ୍ତି।
Answer:
ପ୍ଲେଟୋ

5.ପୃଥ‌ିବୀର ______________ ଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ ରହିଅଛି।
Answer:
୧

6.ଉଲ୍‌ _________ ରେ ଗଠିତ।
Answer:
ଧୂମକେତୁର ଭଗ୍ନାବଶେଷ

7. ଆଲୋକ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ______________ କି.ମି. ବେଗରେ ଗତି କରେ।
Answer:
୩,୦୦,୦୦୦

8. _________________ ଗ୍ରହକୁ ବଳୟ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ।
Answer:
ଶୁନି

9. _______________ କୁ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର କୁହାଯାଏ।
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ

10. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ପୃଥ‌ିବୀର ଦୂରତ୍ୱ ___________ ।
Answer:
୧୩୦ ନିୟୁତ କି.ମି.

11. ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପ୍ରାୟ ______________ ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗେ।
Answer:
୮

12. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପୃଥ‌ିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତିର ପ୍ରାୟ ______ ଗୁଣ।
Answer:
୨୭

13. ପୃଥ‌ିବୀ ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରିବାକୁ ____________ କୁହାଯାଏ।
Answer:
ଆବତ୍ତନ

14. ଚନ୍ଦ୍ର ଆୟତନରେ ପୃଥ‌ିବୀର ପ୍ରାୟ ________________ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗ।
Answer:
୪୯

15. ବୃହସ୍ପତିର ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟା _______________।
Answer:
୧୬।

(ଜ) ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।

1. ଆଲୋକ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ________________ କିଲୋମିଟର ଗତି କରେ।
(୩,୦୦୦, ୩୦,୦୦୦, ୩,୦୦,୦୦୦, ୩୦,୦୦,୦୦୦)
Answer:
୩,୦୦,୦୦୦,

2. ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି କରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ____ କୁହାଯାଏ।
(ଗ୍ରହ, ଉପଗ୍ରହ, ଉଲ୍‌କା, ନକ୍ଷତ୍ର)
Answer:
ନକ୍ଷତ୍ର,

3. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ___________ ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପରିକ୍ରମଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ।
(ଉତ୍ତାପ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ, ମହାକର୍ଷଣ, ଓଜନ)
Answer:
ମହାକର୍ଷଣ

4. ଆୟତନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥ‌ିବୀର ଆୟତନର ପ୍ରାୟ _______ ଭାଗରୁ ଏକଭାଗ।
(୪୮, ୪୯, ୫୦, ୫୧)
Answer:
୪୯

5. ଭାରତ ‘ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ’ ମାଧ୍ୟମରେ _____ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ନିଜର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
(୨୦୦୦, ୨୦୦୮, ୨୦୦୫, ୨୦୦୩)
Answer:
୨୦୦୮

6. ଶନି ଗ୍ରହର ଉପଗ୍ରହ ସଂଖ୍ୟା _________ ।
(୧୬, ପ୍ରାୟ ୧୭, ୩୦ ରୁ ଅଧ୍ଵ, ୧୦)
Answer:
୩୦ ରୁ ଅଧ୍ୱ

7. ଆୟତନରେ ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଗ୍ରହ _____________ ।
(ପୃଥ‌ିବୀ, ଶୁକ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ବୁଧ)
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ

8. ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ _______ ।
(ଗ୍ରହ, ବାମନ ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଉପଗ୍ରହ)
Answer:
ନକ୍ଷତ୍ର

9. ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନୀହାରିକାରୁ _______________ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।
(୧୦୦, ୨୦୦,୧୦୦୦ଅସଂଖ୍ଯ )
Answer:
ଅସଂଖ୍ୟ

10. ଆମର ସୌରଜଗତ ଯେଉଁ ଛାୟାପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାହାକୁ ________ କୁହାଯାଏ।
(ଆକାଶଗଙ୍ଗା, ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ, ଧୂମକେତୁ, ଉଲ୍‌କା)
Answer:
ଆକାଶଗଙ୍ଗା

11. ____________ ପୃଥ‌ିବୀର ଏକ ଉପଗ୍ରହ ।
(ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ନୀହାରିକା, ଉଲ୍‌କା)
Answer:
ଚନ୍ଦ୍ର

12. __________ କୁ ଲଞ୍ଜାତାରା କୁହାଯାଏ।
(ଧୂମକେତୁ, ନୀହାରିକା, ଉଲ୍‌କା, ସୂର୍ଯ୍ୟ)
Answer:
ଧୂମକେତୁ

13. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପ୍ରାୟ ____________ ମିନିଟ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
(୮, ୧୦, ୧୨, ୧୬)
Answer:
୮

14. ________________ ଗ୍ରହ ଆୟତନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗ୍ରହ।
(ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ବୃହସ୍ପତି, ଶନି)
Answer:
ବୃହସ୍ପତି।

ତୁମ ପାଇଁ କାମ:

• ସୌରଜଗତର ଚିତ୍ରଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
  Answer:
  ଛାତ୍ରଛତ୍ରୀମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଗ୍ରହ ଓ ଉପଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷ ଓ କକ୍ଷ ପଥ ଅଙ୍କନ କରି ଦର୍ଶାଇବେ।
• ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ପ୍ଲାନେଟୋରିଅମ୍‌କୁ ଯାଅ ଏବଂ ସୌରଜଗତ ତଥା ମହାକାଶ ସଂପର୍କରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଲେଖ।
  Answer:
  ଛାତ୍ରାଛତ୍ରୀମାନେ ପ୍ଲାନେଟୋରିୟମକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଥ‌ିବା ମହାକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ।
• ସୌରଜଗତର ଗୋଟିଏ ମଡ଼େଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
  Answer:
  ଛାତ୍ରାଛତ୍ରୀମାନେ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ଦେଖ୍ ସୌରଜଗତର ମଡ଼େଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ।

Odisha State Board BSE Odisha 8th Class Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(a) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 8 Maths Solutions Algebra Chapter 3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଅଭେଦ Ex 3(a)

Question 1.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।
(i) 3x + 2x = (3 + ________)x = ________
(ii) 5x + 7x = (________ + 7)x = ________
(iii) -6x + 4x = {(________) + (________)}x = ________
(iv) -2x – 3x = {(________) + (________)}x = ________
(v) x – 2x = {(________) + (________)}x = ________
ସମାଧାନ :
(i) 3x + 2x
= (3 + 2)x
= 5x

(ii) 5x + 7x
= (5 + 7)x
= 12x

(iii) -6x + 4x
= {(-6) + (4)}x
= -2x

(iv) -2x – 3x
= {(-2) + (-3)}x
= -5x

(v) x – 2x
= {(1) + (-2)}x
= -x

Question 2.
ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
(i) 4x ଓ 3x
(ii) 2x ଓ -3x
(iii) 3x ଓ -2x³
(iv) -5x² ଓ 2x²
(v) 4x ଓ -4
(vi) 2x² + 3 ଓ x² – 1
(vii) x² + 1 ଓ x – 1
(viii) x² + 3 + 2x ଓ x + 1
ସମାଧାନ :
(i) 4x + 3x
= (4 + 3)x
= 7x

(ii) 2x + (-3x)
= {2 + (-3)}x
= -x

(iii) (-3x³) + (-2x³)
= {(-3) + (-2)}x³
= -5x³

(iv) (-5x²) + 2x²
= (-5 + 2)x²
= -3x²

(v) 4x + (-4)
= 4x – 4 [ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ୟକର 4x ଓ -4 ଅସଦୃଶ ରାଶି]

(vi) 2x² + 3 + x² – 1
= 2x² + x² + 3 – 1
= (2 + 1)x² + 2
= 3x² + 2

(vii) x² + 1 + x – 1
= x² + x + 1 – 1
= x² + x
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ : (ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀ)

(viii) x² + 3 + 2x + x + 1
= x² + 2x + x + 3 + 1
= x² + (2 + 1)x + 4
= x² + 3x + 4
ବି.ଦ୍ର. : ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସମାଧାନ ସମ୍ଭବ।

Question 3.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।
(i) 3x + 2x = (________)
(ii) (________) + x = 8x
(iii) 2x + (________) = 6x
(iv) 3x + 4x = 4x + (________)
(v) 2x + 5x = (________) + 2x = (________)
(vi) 2x + 5y + z = (________) + z = (2x + z) + (________)
ସମାଧାନ :
(i) 3x + 2x = (5x)

(ii) (7x) + x = 8x

(iii) 2x + (4x) = 6x

(iv) 3x + 4x = 4x + (3x)

(v) 2x + 5x = (5x) + 2x = (7x)

(vi) 2x + 5y + z = (2x + 5y) + z = (2x + z) + (5y)

Question 4.
ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
(i) 2x, 3x, 5x
(ii) 5x², x², 3x²
(iii) 2x³, 3x³, 4x³
(iv) 3x² + 2x ଓ x² + 3x
(v) x³ + 3 ଓ 4 – x² + x
(vi) 2x² + x – 2 ଓ x + 2
(vii) 5 – 2x + x² ଓ x² + 2x – 5
(viii) 3x – 2 + x² ଓ x² + 3x – 2
(ix) 1 + 2x² – 3x ଓ 2x + 3 + 4x²
(x) 2x² – 4x – 3 ଓ 4x + 3 – 2x²
ସମାଧାନ :
(i) 2x + 3x + 5x
= (2 + 3 + 5)x
= 10x

(ii) 5x² + x² + 3x²
= (5 + 1 + 3)x²
= 9x²

(iii) 2x³ + 3x³ + 4x³
= (2 + 3 + 4)x³
= 9x³
[(i), (ii) ଓ (iii) ରେ ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗରେ ସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ କରାଯାଇଛି ।]

(iv) 3x² + 2x + x² + 3x
= 3x² + x² + 2x + 3x
= 4x² + 5x

(v) x³ + 3 + 4 – x² + x
= x³ – x² + x + 3 + 4
= x³ – x² + x + 7

(vi) 2x² + x – 2 + x + 2
= 2x² + x + x – 2 + 2
= 2x² + 2x

(vii) 5 – 2x + x² + x² + 2x – 5
= 5 – 5 – 2x + 2x + x² + x²
= 2x²
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ :

ଯୋଗଫଳ

(viii) 3x – 2 + x² + x² + 3x – 2
= x² + x² + 3x + 3x
= 2x² + 6x – 4
ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଣାଳୀ : (ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀ)

(ix) 1 + 2x² – 3x + 2x + 3 + 4x²
= 2x² + 4x² – 3x + 2x + 1 + 3
= 6x² – x + 4
ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀ :

(x) 2x² – 4x – 3 + 4x + 3 – 2x²
= 2x² – 2x² – 4x + 4x – 3 + 3
= 0
ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଣାଳୀ :

CHSE Odisha 11th Class Math Book Solutions | Elements of Mathematics Class 11 Solutions CHSE Odisha Pdf Download

CHSE Math Solution Class 11 Pdf Chapter 1 Mathematical Reasoning

• Chapter 1 Mathematical Reasoning Ex 1(a)
• Chapter 1 Mathematical Reasoning Ex 1(b)

Elements of Mathematics Class 11 CHSE Odisha Solutions Chapter 2 Sets

• Chapter 2 Sets Ex 2(a)
• Chapter 2 Sets Ex 2(b)

Elements of Mathematics Class 11 Odisha Pdf Download Chapter 3 Relations and Functions

• Chapter 3 Relations and Functions Ex 3(a)
• Chapter 3 Relations and Functions Ex 3(b)
• Chapter 3 Relations and Functions Ex 3(c)

CHSE Odisha Class 11 Math Book Pdf Download Chapter 4 Trigonometric Functions

• Chapter 4 Trigonometric Functions Ex 4(a)
• Chapter 4 Trigonometric Functions Ex 4(b)
• Chapter 4 Trigonometric Functions Ex 4(c)
• Chapter 4 Trigonometric Functions Ex 4(d)

+2 1st Year Science Math Book Pdf Chapter 5 Principle of Mathematical Induction

• Chapter 5 Principle of Mathematical Induction Ex 5

Elements of Mathematics CHSE Solutions Class 11 Chapter 6 Complex Numbers and Quadratic Equations

• Chapter 6 Complex Numbers and Quadratic Equations Ex 6(a)
• Chapter 6 Complex Numbers and Quadratic Equations Ex 6(b)

Elements of Mathematics Class 11 Book Solutions Chapter 7 Linear Inequalities

• Chapter 7 Linear Inequalities Ex 7(a)
• Chapter 7 Linear Inequalities Ex 7(b)
• Chapter 7 Linear Inequalities Ex 7(c)

Elements of Mathematics Vol 1 Solution Pdf Download Chapter 8 Permutations and Combinations

• Chapter 8 Permutations and Combinations Ex 8(a)
• Chapter 8 Permutations and Combinations Ex 8(b)
• Chapter 8 Permutations and Combinations Ex 8(c)

Class 11 Elements of Mathematics Book Pdf Chapter 9 Binomial Theorem

• Chapter 9 Binomial Theorem Ex 9(a)
• Chapter 9 Binomial Theorem Ex 9(b)

Elements of Mathematics Class 11 Solutions CHSE Odisha Chapter 10 Sequences and Series

• Chapter 10 Sequences and Series Ex 10(a)
• Chapter 10 Sequences and Series Ex 10(b)

Elements of Mathematics Class 11 CHSE Odisha Chapter 11 Straight Lines

• Chapter 11 Straight Lines Ex 11(a)
• Chapter 11 Straight Lines Ex 11(b)

Elements of Mathematics Class 11 Odisha Chapter 12 Conic Sections

• Chapter 12 Conic Sections Ex 12(a)
• Chapter 12 Conic Sections Ex 12(b)

CHSE Math Solution Class 11 Pdf Chapter 13 Introduction to Three-Dimensional Geometry

• Chapter 13 Introduction to Three-Dimensional Geometry Ex 13

Elements of Mathematics Class 11 CHSE Odisha Solutions Chapter 14 Limit and Differentiation

• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(a)
• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(b)
• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(c)
• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(d)
• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(e)
• Chapter 14 Limit and Differentiation Ex 14(f)

Elements of Mathematics Class 11 Solutions CHSE Odisha Pdf Download Chapter 15 Statistics

• Chapter 15 Statistics Ex 15

Elements of Mathematics Class 11 CHSE Odisha Pdf Download Chapter 16 Probability

• Chapter 16 Probability Ex 16(a)
• Chapter 16 Probability Ex 16(b)

CHSE Odisha Class 11 Maths Syllabus (+2 1st year)

Mathematics (+2 First Year)
Course Structure

Unit	Topic	Marks	No. of Periods
I	Sets and Functions	29	60
II	Algebra	37	70
III	Co-ordinate Geometry	13	40
IV	Calculus	6	30
V	Mathematical Reasoning	3	10
VI	Statistics and Probability	12	30
Total		100	240

Unit I Sets and Functions

Chapter 2 Sets
Sets and their representations. The empty set, Finite and Infinite sets, Equal sets, Subsets, Subsets of a set of real numbers especially intervals (with notations), Power set, Universal set, Venn diagrams, Union and Intersection of sets, Difference of sets, Complement of a set, Properties of Complement of Sets, Practical Problems based on sets.

Chapter 3 Relations & Functions
Ordered pairs, Cartesian product of sets. The number of elements in the Cartesian product of two finite sets. Cartesian product of the sets of real (upto R × R). Definition of relation, pictorial diagrams, domain, co-domain, and range of a relation. Function as a special kind of relation from one set to another. Pictorial representation of a function, domain co-domain, and range of a function. Real valued functions, domain, and range of these functions: Constant, identity, polynomial, rational, modulus, signum, exponential, logarithmic, and greatest integer function, with their graphs Sum, difference, product, and quotients of functions.

Chapter 4 Trigonometric Functions
Positive and negative angles. Measuring angles in radians and in degrees and conversion of one into other. Definition of trigonometric functions with the help of unit circles. Truth of sin²x + cos²x = 1, for all x. Signs of trigonometric functions. Domain and range of trigonometric functions and their graphs. Expressing sin(x±y) and cos(x±y) in terms of sin x, sin y, cos x & cos y and their simple application.
Deducing identities like the following:
tan(x±y) = \(\frac{\tan x \pm \tan y}{1 \mp \tan x \tan y}\)
cot(x±y) = \(\frac{\cot x \cot y \mp 1}{\cot y \pm \cot x}\)
sin x + sin y = 2 sin \(\frac{x+y}{2}\) cos \(\frac{x-y}{2}\)
sin x – sin y = 2 cos \(\frac{x+y}{2}\) sin \(\frac{x-y}{2}\)
cos x + cos y = 2 cos \(\frac{x+y}{2}\) cos \(\frac{x-y}{2}\)
cos x – cos y = -2 sin \(\frac{x+y}{2}\) sin \(\frac{x-y}{2}\)
Identities related to sin 2x, cos 2x, tan 2x, sin 3x, cos 3x, and tan 3x. Trigonometric equations Principal solution, General solution of trigonometric equations of the type sin x = sin y, cos x = cos y, and tan x = tan y. Proof and Simple applications of sine and cosine formulas.

Unit II Algebra

Chapter 5 Principle of Mathematical Induction
Process of the proof by induction, motivation the application of the method by looking at natural numbers as the least inductive subset of real numbers. The principle of mathematical induction and simple applications.

Chapter 6 Complex Numbers and Quadratic Equations
Need for complex numbers, especially to be motivated by inability to solve some of the quadratic equations; Algebraic properties of complex numbers. Argand plane and polar representation of complex numbers. Statement of Fundamental Theorem of Algebra, solution of quadratic equations in the complex system. The square root of a complex number, cube roots of unity, and its properties.

Chapter 7 Linear Inequalities
Linear inequalities. Algebraic solutions of linear inequalities in one variable and their representation on the number line. Graphical solution of linear inequalities in two variables. Graphical solution of a system of linear inequalities in two variables.

Chapter 8 Permutations and Combinations
The fundamental principle of counting, factorial n. (n!), Permutations and combinations, derivation of formulae and their connections, simple applications.

Chapter 9 Binomial Theorem
History, statement, and proof of the binomial theorem for positive integral indices. Pascal’s triangle, General and middle term in binomial expansion, simple applications.

Chapter 10 Sequence and Series
Sequence and Series, Arithmetic Progression (A.P.). Arithmetic Mean (A.M.) Geometric Progression (G.P.), general term of a GP, the sum of n terms of a GP., Arithmetic and Geometric series, infinite G.P. and its sum, geometric mean (G.M.), Harmonic (mean) relation between A.M., GM. and H.M., Formula for the following special sum: Arithmetic-Geometric Series, Exponential Series, Logarithmic Series, Binomial Series.

Unit III Co-ordinate Geometry

Chapter 11 Straight Lines
Brief recall of two-dimensional geometry from earlier classes. The slope of a line and the angle between two lines. Various forms of equations of a line: parallel to axis, point-slope form, slope-intercept form, two-point form, intercept form, and normal form. General equation of a line. Equation of family of lines passing through the point of intersection of two lines. Distance of a point from a line, Shifting of Origin.

Chapter 12 Conic Sections
Sections of a cone: circles, ellipse, parabola, hyperbola; a point, a straight line, and a pair of intersecting lines as a degenerated case of a conic section; Standard equations and simple properties of Circle, parabola, ellipse, and hyperbola.

Chapter 13 Introduction to Three-dimensional Geometry
Coordinate axes and coordinate planes in three dimensions. Coordinates of a point. Distance between two points and section formula.

Unit IV Calculus

Chapter 14 Limits and Derivatives
Derivative introduced as rate of change both as that of distance function and geometrically. The intuitive idea of limit. Limits of polynomials and rational functions, trigonometric, exponential, and logarithmic functions. Definition of derivative, relate it to the slope of the tangent of a curve, a derivative of the sum, difference, product, and quotient of functions. The derivative of polynomial and trigonometric functions.

Unit V Mathematical Reasoning

Chapter 1 Mathematical Reasoning
Mathematically acceptable statements. Connecting words/phrases-consolidating the understanding of “if and only if (necessary and sufficient) condition,” “implies”, “and/ or”, “implied by”, “and”, “of’, “there exists” and their use through a variety of examples related to real life and Mathematics. Validating the statements involving the connecting words, the difference between contradiction, converse, and contrapositive,

Unit VI Statistics and Probability

Chapter 15 Statistics
Measures of dispersion; Range, mean deviation, variance, and standard deviation of ungrouped/ grouped data. Analysis of frequency distributions with equal means but different variances.

Chapter 16 Probability
Random experiments; outcomes, sample spaces (set representation). Events; occurrence of events, ‘not’, ‘and’ and ‘or’ events, exhaustive events, mutually exclusive events, Axiomatic (set theoretic) probability, connections with the theories of earlier classes. Probability of an event.Probability of ‘not’, ‘and’ ‘or’ events.

Books Recommended:
Bureau’s Higher Secondary (+2) Elements of Mathematics, Part-I, Published by Odisha State Bureau of Text Book Preparation and Production, Bhubaneswar.

Must Read:

M&MFIN Pivot Point Calculator