Prasanna

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium ତୃଣମୂଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାଗ ୨: ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 11 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 11 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ନିଜକୁ ନିଜେ ପରୀକ୍ଷା କର୍ ଉପରୋକ୍ତ ଲେଖାକୁ ନ ଦେଖ୍, ତୁମେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ସ୍ତରର ନାମ କହିପାରିବ କି ? ତିନୋଟି ସ୍ତରର ପ୍ରତ୍ୟେକର ମୁଖ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ସ୍ତରର ନାମ ହେଲା

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ
2. ବ୍ଲକ୍ ସମିତି / ପଞ୍ଚାୟତ କମିଟି / ମଣ୍ଡଳ ପରିଷଦ – ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ
3. ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ – ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ

ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ରାସ୍ତାଘାଟ ନିର୍ମାଣ ଓ ମରାମ୍ତି
2. ଶୁଦ୍ଧ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ
3. ନଳକୂପ, କୂପ ଓ ପୋଖରୀ ଖନନ
4. ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥା
5. କୃଷି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ସରକାରଙ୍କ ଉନ୍ନୟନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବୈଠକରେ ଗୃହୀତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ।
3. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକର ଆୟବ୍ୟୟ ଅଟକଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।

ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟ :

1. ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସର୍ବସାଧାରଣ ପାଠାଗାର ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଆର୍ଥିକ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
2. କୃଷି, ଶିଳ୍ପ, ପଶୁପାଳନ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ରଣ, ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରୀୟ ଶିକ୍ଷାପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ।

Question 2.
ଗାଁରେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ପଡ଼ିଥ‌ିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରପଞ୍ଚଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖ ।
Answer:
ପ୍ରାପ୍ତେଷୁ,

ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନରହରି ବେହେରା
ସରପଞ୍ଚ, ନାଗପୁର, ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ
ଜିଲ୍ଲା – ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା

ବିଷୟ – ଗାଁ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୃଷ୍ଟିଦୋବକୁ ଅନୁରୋଧ ମହାଶୟ,

ଉକ୍ତ ପତ୍ର ଲେଖୁ ଆପଣଙ୍କ ଗୋଚରାର୍ଥେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ କି ଆମ୍ଭ ଗ୍ରାମ ନାଗପୁରର ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ଓ ଜରି ଇତ୍ୟାଦି ପଡ଼ି ରହିଅଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଉଭୟ ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ପଶୁଙ୍କର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ବିପଦ ରହିଅଛି । ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏହି ଆବର୍ଜନା ପଡ଼ି ରହିବାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦୁଷିତ ହେଉଅଛି । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଜରିଗୁଡ଼ିକ ନର୍ଦମାରେ ପଡ଼ି ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅବରୋଧ କରିବାସହ ମଶା ସଂଖ୍ୟା କଡ଼ାଉଛି ।

ଏଣୁ ବୀନିତ ଅନୁରୋଧ କରୁ କି ଆପଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ଏବଂ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ତାନାନ୍ତକରଣ କରାଗଲେ ରାସ୍ତାକଡ଼ ପ୍ରଦୁଷଣମୁକ୍ତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରିବେଶ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକର ହେବ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟାଗ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ କର୍ଟନ ବ୍ୟାଗ୍ ବ୍ୟବହାରପାଇଁ ସଚେତନତା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆଶା କରୁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ କରାଗଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଚିରୋପକୃତ ରହିବୁ ।
ଇତି ଆପଣଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ
ବିଶ୍ଵମ୍ବର ଦାସ
ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରାମବାସୀ

Question 3.
ତୁମ ମତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବ୍ୟକ୍ତି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ?
Answer:

1. ମୋ ମତରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟହେବାକୁ ହେଲେ ସାଧୁ, କଠିନ ପରିଶ୍ରମୀ, ଭଲ ଶ୍ରୋତା, ସମସ୍ୟା ସମାଧାନକାରୀ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ନେତୃତ୍ଵ ନେବାର ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥ‌ିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
2. ତାକୁ ୨୧ ବର୍ଷରୁ ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିବ ଏବଂ ଭାରରେ ନାଗରିକ ହୋଇଥବ ।

Question 4.
ଧରିନିଅ ଯେ ତୁମେ ଏକ ଗାଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଛ । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ରାଜପଥ କଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସ୍କୁଲକୁ ଆସିବା ଓ ସ୍କୁଲକୁ ଫେରିବା ବେଳେ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି ? ଏ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜରେ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ ? ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଏଥ ନିମନ୍ତେ କ’ଣ କରିପାରିବେ ?
Answer:
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଜନିତ ସମସ୍ୟାକୁ ବିଭିନ୍ନ ବାଟରେ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରେ ।

1. ରାସ୍ତା ଉପରେ ବେଗ ପ୍ରତିରୋଧକ (ହମ୍‌ସ) ଏବଂ ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ।
2. ପିଲାମାନଙ୍କୁ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ସହାୟତା କରିବାପାଇଁ ଗାର୍ଡ଼ ନିଯୁକ୍ତି ହେବା ଦରକାର ।
3. ପିଲାମାନେ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମୟରେ ଟ୍ରାଫିକ୍‌କୁ ଦଶମିନିଟ୍ ରୋକାଯିବା ଦରକାର ।
4. ଭୂତଳ ସଡ଼କ କିମ୍ବା ଫୁଟ୍ ଓଭର ବ୍ରିଜ୍ ନିର୍ମାଣ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
5. ଯେହେତୁ ଏହା ଏକ ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ପ୍ରସଙ୍ଗ ତେଣୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ସ୍କୁଲର ପ୍ରିନ୍ସପାଲଙ୍କ ସହିତ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଜଣାଇ ବିହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ ।
6. ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ସହାୟତା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
7. ଏହି ଘଟଣାକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପୋଷ୍ଟର ମାରି ଚିଠି ଲେଖୁ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଆମ ଦେଶରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ସ୍ତାନୀୟ ସରକାର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ତିନୋଟି ସ୍ତରରେ ଶାସନ ସୁବିଧା କରାଯାଇଅଛି, ଯଥା- ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚରାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ । ଏହାକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମ୍ୟ ସ୍ତରରେ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହି ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୋକପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟକ’ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥ‌ିବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଦାୟିତ୍ଵ ମଧ୍ଯରେ କୃଷି, ବାସଗୃହ, ରାସ୍ତାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ଜଳ ସମ୍ପଦ ପରିଚାଳନା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

Question 3.
ଶାସନ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶାସନ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ହେଲା ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କଲାବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଓ ସାହାଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ପଞ୍ଚାୟତରାଜର ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦରେ ପ୍ରତିନିଧୃତ୍ଵ କରି ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ସହିତ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧୁତ୍ଵ ସଂରକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଉଥ‌ିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଜ୍‌ବୁତ୍ ହେବାସହ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସକ୍ରିୟ ହୋଇଅଛି ।

Question 4.
ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ ପଞ୍ଚାୟତ ଉପରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଆଜିର ଶିଶୁ କାଲି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଶିଶୁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପଞ୍ଚାୟତରେ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(i) ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତଙ୍କ କଥା ସହିତ ଶିଶୁମାନଙ୍କରର ନିଜସ୍ଵ କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ।
(ii) ପ୍ରତି ଗ୍ରାମରେ ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପିଲାମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(iii) ଗ୍ରାମରେ ନିୟମିତ ଶିଶୁ ସଭା ଓ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପିଲାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ସହିତ, ଗ୍ରାମର ବୟସ୍କମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(iv) ପିଲାମାନେ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକରି ପଢ଼ା ଛାଡ଼ିଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ବାହାଘର ନ କରିବାପାଇଁ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଛନ୍ତି ।

(v) ସେମାନେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଅନୁକୁଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରି ପୁରସ୍କାରମାନ ଜିତିଛନ୍ତି ।

(vi) ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍ ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ପିଲାଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଅଧିକାରକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଛି ।

(vii) ପିଲାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପଞ୍ଚାୟତ ପକ୍ଷରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଚାରିପାଖରେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ପିଲାଙ୍କର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ରୋଷେଇ ଘର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

(viii) ସେହିପରି ରାଜସ୍ଥାନରେ ବେୟାରଫୁଟ କଲେଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶିଶୁସଂସଦ ରାଜସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଶକ୍ତ କରିଥିଲା । ଫଳସ୍ଵରୂପ ପିଲାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଚେତନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାର ଦକ୍ଷିତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟଭାବରେ, ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏକ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗଠନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବାକି ଶ୍ରେଣୀର ପିଲାମାନେ ଭାବନ୍ତୁ ଯେ ସେମାନେ ଗ୍ରାମବାସୀ ଅଟନ୍ତି । ଗ୍ରାମ ସଭାରେ କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା ହେବ ? ଏହା କେଉଁ ଆହ୍ଵାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ ? ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାଧାନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେବ ?
Answer:
ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଚାରି ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲାଙ୍କୁ ନେଇ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗଠନ କରିବା ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରାମବାସୀ କରି ପ୍ରଦତ୍ତ ତିନୋଟି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ତେବେ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରାମସଭାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ବା ଘଟଣା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଉ ।
(କ) ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଶେଷ କରି ବାଳିକାମାନଙ୍କର ପାଠ ଛାଡ଼ିବା ଘଟଣା ।
(ଖ) ଗ୍ରାମର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରୌଢ଼ଶିକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା
(ଗ) ଗ୍ରାମରେ ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଏବଂ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନାର ସଠିକ୍ ନିଷ୍କାସନ
(ଘ) ପଶୁମାନଙ୍କପାଇଁ ଗୋଚାରଣ ଭୂମିର କ୍ଷୟ
(ଙ) ମରୁଡ଼ି ଏବଂ ବନ୍ୟାର ମୁକାବିଲା

କାରଣ :
(କ) ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ କାରଣରୁ ଗ୍ରାମରେ ନାରୀଶିକ୍ଷାକୁ ସମର୍ଥନ ନ ମିଳିବା ।
(ଖ) ପ୍ରୌଢ଼ ଶିକ୍ଷାପାଇଁ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ଵିଧା ଏବଂ ପ୍ରେରଣାର ଅଭାବ ।
(ଗ) ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଲୋକଶକ୍ତିର ଅଭାବ
(ଘ) ଲୋକମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞତା
(ଙ) ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମର୍ଥନର ଅଭାବ

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମାଧାନ :
(କ) ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କର ସମ୍ବଳର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସଚେତନତା କରାଯିବା ।
(ଖ) ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାର ଉପକାର ବିଷୟରେ ଜଣାଇବା ।
(ଗ) ଗ୍ରାମରେ ବୟସ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କର ନିୟମିତ ସଭା କରିବା ।
(ଘ) ଗ୍ରାମରେ ଯୁବ, ମହିଳା ଏବଂ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ତଦାରଖ କମିଟି ଗଠନ କରିବା ।
(ଙ) ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଇଦେବା ।

Question 2.
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ସମାନତା ଏବଂ ପାର୍ଥକ୍ୟ ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛ ?
Answer:
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା –
(କ) ଉଭୟ ସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ବାଚନରେ ଲଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି ।
(ଖ) ଉଭୟ ସରକାର ଜନମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଉଭୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ, ପାନୀୟ ଜଳ ଇତ୍ୟାଦି ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଦେଇଥାନ୍ତି ।
(ଗ) ଉଭୟ ସରକାର ସମାଜର ଗରୀବ ଅବହେଳିତ ଲୋକଙ୍କପାଇଁ ଉତ୍ତମ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ :
(କ) କେନ୍ଦ୍ରସରକାର ସମଗ୍ର ଦେଶପାଇଁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳପାଇଁ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ।
(ଖ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଅମାପ ସମ୍ବଳ ଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ ସରକାରଙ୍କର ସୀମିତ ସମ୍ବଳ ଥାଏ ।
(ଗ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମଗ୍ର ଦେଶର ନିରାପତ୍ତା ଓ ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିଲାବେଳେ ପଞ୍ଚାୟତ କେବଳ ଅଧୀନସ୍ଥ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ ।

Question 3.
ଯଦି ତୁମକୁ କିଛି ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ? ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କରି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ତିଆରି କର । କିଛି ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଭେଟି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର, ତୁମ ପ୍ରଶ୍ଵାବଳୀ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାର ଏବଂ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ –

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତରେ କେଉଁମାନେ ସଭ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
3. ଉନ୍ନତି ପ୍ରକ୍ରିୟାପାଇଁ ସମ୍ବଳ କିପରି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ ?
4. ପଞ୍ଚାୟତଦ୍ଵାରା ଅଦ୍ୟାବଧୂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପ ସବୁ କ’ଣ ?
5. ପ୍ରକଳ୍ପକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସମୟରେ କେଉଁ ସମସ୍ୟାକୁ ସାମ୍‌ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ?
6. ନାରୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ? ପଞ୍ଚାୟତର ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ଏବଂ ନୀତି କ’ଣ ଅଟେ ?
7. ପଞ୍ଚୟତ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ କିପରି ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
8. ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହିତ କିଏ ସଂଯୋଗ ରକ୍ଷାକରେ ?
9. ଆମ୍ଭେମାନେ କିପରି ପଞ୍ଚାୟତର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇପାରିବୁ ?

ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ, ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଟିକେ ଅଲଗା ଅଲଗା । କାରଣ ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଧୁକାର ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମାନ – ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗାଁ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ବିକାଶରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ କରିଥାଏ ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ସମାଜର ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସରକାର ଅଧ୍ବକ ଧ୍ୟାନଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସମାଜର ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସରକାର ଅଧିକ ଧ୍ୟାନଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହାର କାରଣ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି । ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କର ସୀମିତ ସମ୍ବଳ, ନିରକ୍ଷରତା, କମ୍ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସମାନ ସୂଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଥ‌ିବାରୁ ସେମାନେ ଜୀବନରେ ଉନ୍ନତି କରିପାରୁ ନାହାଁନ୍ତି । ସରକାର ଏସବୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଦେବା ସହିତ ସମାନ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଦରକାର । ସେମାନଙ୍କର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୂଳ ସରକାର ଯୋଗାଇଦେବା ଉଚିତ୍ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତକୁ ଆସିପାରିବେ ଏବଂ ସ୍ଵଭାବିକ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରିବେ ।

Question 2.
ଏହି ପୁରୁଣା ମାନଚିତ୍ର ଓ ନକ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପାଇଁ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବିଛ କି ? ଏଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ଅତୀତ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ପୁରୁଣା ମାନଚିତ୍ର କିମ୍ବା ନକ୍‌ସାରୁ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ଯେ କିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସମୟ କ୍ରମେ ବଦଳିଯାଉଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ଏବଂ ଲେଖକମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନାନ୍ତକରଣକୁ ମୃଭିକା, ନଦୀ, ଜନସଂଖ୍ୟାର ଆକାର ଏବଂ ଘନତ୍ଵ ସହ ତୁଳନା କରିବାରେ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ କୌଣସି ଏକ ଜମିର ମାଲିକାନା ସ୍ୱତ୍ତ୍ଵକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଉପୁଜିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ପୁରୁଣା ନକ୍‌ କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ବିବାଦର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର ଗ୍ରାମ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସଂକ୍ଷୀପ୍ତ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର ଗ୍ରାମଟି ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

1. ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ କୃଷକ ଅଟନ୍ତି ।
2. ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୋରୁଗୋଈ ଏବଂ ଛେଳିପାଳନ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର କିଛି ସମ୍ପର୍କୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସହରକୁ ଚାକିରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

Question 2.
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତର ଉଦ୍ୟମକୁ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତର କିଛି ଉଦ୍ୟମ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

1. ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କିଛି ଶିଶୁ ପଞ୍ଚାୟତ ଗ୍ରାମରୁ ଶିଶୁ ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ବାଲ୍ୟବିବାହ ଇତ୍ୟାଦି ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
2. ସେମାନେ ପାଠ ଛାଡ଼ିଥିବା ବହୁ ପିଲାଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ।
3. ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଲ୍ୟବିବାହ ନ କରିବାପାଇଁ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ପୁନଶ୍ଚ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛନ୍ତି ।

Question 3.
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ କିପରି ସହାୟତା କରିଥିଲା ?
Answer:

1. ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଚାରିପଟେ ପାଚେରି ନିର୍ମାଣ କରି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିରାପତ୍ତା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
2. ଏହି ପଞ୍ଚାୟତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଯୋଗାଇ ଦେବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ
   ରୋଷେଇଘର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ।

Question 4.
ରାଜସ୍ଥାନର ‘ବେୟାର ଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ଶିଶୁ ସଂସଦ’ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ବଙ୍କର ରାୟଙ୍କଦ୍ଵାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ‘ବେୟାର୍ ଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶିଶୁ ସଂସଦ ରାଜସ୍ଥାନର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାଗିଦାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତ କରିଥିଲା ।

(ii) ଏହି ସଂସଦ ୮ ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନାଇଟ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଓ ସଂସଦ ଭଳି ନିର୍ବାରବ ମାଧ୍ୟମରେ ଶାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରି ପାରିଥିଲା ।

Question 5.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ?
Answer:
(i) ବଳବନ୍ତରାୟ ମେହେଟ୍ଟା କମିଟି ସୁପାରିଶ ଅନୁସାରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଜରିଆରେ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ବ୍ଲକ୍ ସ୍ତରରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଗଠନ କରାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି ।

(ii) ଆମ ଦେଶରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ଗଠନ କିପରି ହୁଏ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଦଶହଜାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବା ପାଖାପାଖୁ ଏକାଧିକ ଗ୍ରାମକୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ୱାର୍ଡ଼ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ୱାର୍ଡମାନଙ୍କରେ ବାସ କରୁଥିବା ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନେ ଭୋଟ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ ୱାର୍ଡ଼ରୁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ (ୱାର୍ଡମେମ୍ବର) ଜଣେ ପ୍ରତିନିଧ୍ବ ବାଛନ୍ତି ।

(iii) ପଞ୍ଚାୟତର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟାଧ୍ଵ ଭୋଟରେ ସରପଞ୍ଚ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

(iv) ସମସ୍ତ ୱାର୍ଡମେମ୍ବର ଓ ସରପଞ୍ଚକୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତରେ ସଭାବସେ ଓ ସେହି ସଭାରେ ୱାର୍ଡ଼ମ୍ବେରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ନାଏବ ସରପଞ୍ଚଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରାଯାଏ ।

(v) ସରପଞ୍ଚ, ନାଏବ ସରପଞ୍ଚ ଓ ୱାର୍ଡ଼ମେମ୍ବରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଗଠିତ ହୁଏ ।

Question 7.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ସାବାଳକ ଭୋଟପ୍ରଥାଦ୍ଵାରା ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅନ୍ତର୍ଗତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ପଞ୍ଚାୟତସମିତି ପାଇଁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ସମିତି ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
2. ଏହି ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଜନ, ଆଦିବାସୀ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟାମାନେ ଆନୁପାତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହିଥା’ନ୍ତି ।
3. ଏହି ସଭ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବା ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 8.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ?
Answer:

1. ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାକୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜୋନ୍‌ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ।
2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୋନ୍‌ରୁ ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା ଜରିଆରେ ଜଣେ ଜଣେ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
3. ଏହି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ସଭ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଆଉ ଜଣଙ୍କୁ ଉପାଧ୍ଯକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।
4. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ପରି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦକୁ ଆଦିବାସୀ, ହରିଜନ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
5. ଏହିସବୁ ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଗଠିତ ହୁଏ ।

Question 9.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କି କି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ?
Answer:

1. ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି ।
2. ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଗ୍ରମ ପଞ୍ଚାୟତଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
3. ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସର୍ବସାଧାରଣ ପାଠାଗାର ଓ ଜନମଙ୍ଗଳ ସଂସ୍ଥାକୁ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ମଞ୍ଜୁର କରନ୍ତି ।
4. କୃଷି, ଶିଳ୍ପ, ସାମାଜିକ ବନୀକରଣ, ପଶୁପାଳନ, ସମବାୟ, ଗ୍ରାମ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଵରଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ଯୋଜନା, ପ୍ରାଥମିକ, ମାଧ୍ୟମିକ ଓ ପ୍ରୌଢ଼ଶିକ୍ଷାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି ।

Question 10.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର । ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତକୁ ଆସୁଥିବା ଅର୍ଥର ମାଧ୍ୟମ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଓ ମରାମତି, ଜଳଯୋଗାଣ ଓ ନିଷ୍କାସନ, ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗୃହନିର୍ମାଣ ଇତ୍ୟାଦି ।
2. ସ୍ଥାନୀୟ କର ଆଦାୟ ।
3. ସରକାରୀ ଯୋଜନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ଗ୍ରାମରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

ପଞ୍ଚାୟତକୁ ଅର୍ଥ ଉତ୍ସ :

1. ଗୃହ, ବନାରରୁ କର ସଂଗ୍ରହ, ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ଯୋଜନାରୁ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଆଣିବା ।
2. ଗୋଷ୍ଠୀ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଦାନ ସଂଗ୍ରହ ।

Question 11.
ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମ ବା ସହରଗୁଡ଼ିକର ଲୋକମାନେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧ୍ବ ବାଛି ଏକ ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ତିଆରି କରିଥା’ନ୍ତି ।
2. ଏହି ଜନଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜକୁ ନିଜେ ଶାସନ କରିବାକୁ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ କୁହାଯାଏ ।

Question 12.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ? ସେ କିପରି ନିର୍ବଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ସରପଞ୍ଚ ।
2. ସେ ପଞ୍ଚାୟତର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ସଂଖ୍ୟାଧିକ ଭୋଟରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।

Question 13.
ଗ୍ରାମ ସଭା କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ? ଏହି ସଭାରେ କିଏ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରନ୍ତି ?
Answer:

1. ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ସାବାଳକ ଭୋଟର, ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସମସ୍ତ ୱାର୍ଡ଼ ସଭ୍ୟ ଓ ସରପଞ୍ଚଙ୍କୁ ନେଇ ଗ୍ରାମସଭା ଗଠିତ ହୁଏ ।
2. ସରପଞ୍ଚ ଏହି ସଭାରେ ଅଧ୍ଯକ୍ଷତା କରନ୍ତି ।

Question 14.
ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ? ଏହାର ମୂଖ୍ୟ କିଏ ?
Answer:

1. ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହେଉଥ‌ିବା ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କୁହାଯାଏ ।
2. ସଭାପତି ବା ଅଧ୍ଯକ୍ଷ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।

Question 15.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନଟି କ’ଣ ? ଏହି ବିଭାଗରେ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇବାପାଇଁ ସରକାର କାହାକୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦ୍ଵିତୀୟ ସୋପାନ ହେଉଛି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ।
2. ଏହି ବିଭାଗରେ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇବାପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରତି ବ୍ଲକ୍‌ରେ ଜଣେ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ (ବି.ଡ଼ି.ଓ.)ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କରିଥାନ୍ତି ।

Question 16.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ? ସେ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବା ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି ।
2. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ନିର୍ବାଚିତ ସମିତି ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 17.
ସମିତି ସଭ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ପଞ୍ଚରାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
Answer:

1. ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରୁ ପଞ୍ଚରାୟତସମିତି ପାଇଁ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ସଭ୍ୟ/ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ସମିତି ସଭ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଜନ, ଆଦିବାସୀ ଓ ମହିଳା ସଭ୍ୟ ବା ସଭ୍ୟାମାନେ ଆନୁପାତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରହିଥାନ୍ତି ।
2. ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ / ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଗ୍ରାମର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଗ୍ରାମର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାୟତ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଗ୍ରାମ ପରିଷଦ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମ ପରିଷଦ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ କିଏ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଲୋକମାନେ ନିର୍ବାଚିତ କରନ୍ତି ।

Question 4.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ?
Answer:
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୫ ବର୍ଷ ।

Question 5.
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ?
Answer:
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍‌ରେ ଅଛି ।

Question 6.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କ’ଣ ?
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ।

Question 7.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତର କିଏ ?
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତର ହେଉଛି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ।

Question 8.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ଅଟନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟ ସରପଞ୍ଚ ଅଟନ୍ତି ।

Question 9.
ସରପଞ୍ଚ କିପରି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ସରପଞ୍ଚ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଖାନଖଣ୍ଡଭି ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଖାନଖଣ୍ଡଭି ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା ଥିଲେ ।

Question 11.
କେଉଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅହମ୍ମଦନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାରମ୍ବାର ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ‘ଆନ୍ନା ହଜାରେ’ଙ୍କ ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆପଣେଇଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅହମ୍ମଦନଗର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବାରମ୍ବାର ମରୁଡ଼ି ଯୋଗୁଁ ‘ଆନ୍ନା ହଜାରେ’ଙ୍କ ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆପଣେଇଥିଲେ ?

Question 12.
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦ୍‌ବା କେଉଁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ସରପଞ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦ୍‌ବା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜୟପୁର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅଧୀନରେ ଥିବା ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଥୁଲେ ।

ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ହେଉଛି
(କ) ୪ ବର୍ଷ
(ଖ) ୫ ବର୍ଷ
(ଗ) ୬ ବର୍ଷ
(ଘ) ୭ ବର୍ଷ
Answer:
(ଖ) ୫ ବର୍ଷ

Question 2.
ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର __________ ଗ୍ରାମର ସରପଞ୍ଚ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
(କ) ବେଗୁନିପାଲ
(ଖ) ତରଙ୍ଗଫାଲ
(ଗ) ଖାନଖଣ୍ଡ ଭି
(ଘ) ଶିମିଳିପାଳ
Answer:
(ଖ) ତରଙ୍ଗଫାଲ

Question 3.
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆରତୀ ଦେବୀ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ?
(କ) ଅଶୋକଚକ୍ର
(ଖ) ପଦ୍ମଭୂଷଣ
(ଗ) ପଦ୍ମଶ୍ରୀ
(ଘ) ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ନେତୃତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର
Answer:
(ଖ) ପଦ୍ମଭୂଷଣ

Question 4.
୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗାଟ୍
(ଖ) ରଶ୍ମି ଗାଟର
(ଗ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦବା
(ଘ) ଆରତୀ ଦେବୀ
Answer:
(ଗ) ରୁକ୍ମିଣୀ ଗଦବା

Question 5.
__________ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀ ପୋପଟରାଓ ପାୱାରଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
(କ) १०१०
(ଖ) ୨୦୨୧
(ଗ) ୨୦୨୫
(ଘ) ୧୯୮୦
Answer:
(କ) १०१०

Question 6.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସରପଞ୍ଚ
(ଖ) ବିଡ଼ିଓ
(ଗ) ମନ୍ତ୍ରୀ
(ଘ) ପଟରୀ
Answer:
(କ) ସରପଞ୍ଚ

Question 7.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେତେ ମାସରେ ଥରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ବୈଠକ କରିଥାଏ ?
(କ) ଦୁଇ ମାସରେ ଥରେ
(ଖ) ତିନି ମାସରେ ଥରେ
(ଗ) ଚାରି ମାସରେ ଥରେ
(ଘ) ପାଞ୍ଚ ମାସରେ ଥରେ
Answer:
(କ) ଦୁଇ ମାସରେ ଥରେ

Question 8.
ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ସ୍ଵାୟତ୍ତ ଶାସନ ସଂସ୍ଥାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
(ଖ) ପଲ୍ଲୀସଭା
(ଗ) ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ
(ଘ) ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି
Answer:
(କ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 9.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
(କ) ୫୪୬୮
(ଖ) ୬୭୯୮
(ଗ) ୮୯୭୬
(ଘ) ୯୮୭୬
Answer:
(ଖ) ୬୭୯୮

Question 10.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ଅଛି ?
(କ) ୨୮
(ଖ) ୩୦
(ଗ) ୩୮
(ଘ) ୪୨
Answer:
(ଖ) ୩୦

Question 11.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ?
(କ) ୨୫୮
(ଖ) ୩୧୨
(ଗ) ୩୧୪
(ଘ) ୩୨୪
Answer:
(ଗ) ୩୧୪

Question 12.
କେଉଁ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଫଳରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଅଛି ?
(କ) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା
(ଗ) ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
(ଖ) ପୌର ପରିଷଦ
(ଘ) ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ
Answer:
(କ) ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା

Question 13.
ଶତକଡ଼ା କେତେ ଭାଗ ସିଟ୍ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଭୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରରେ ରଖାଯାଇଛି ?
(କ) ୩୩%
(ଖ) ୨୫%
(ଗ) ୫୦%
(ଘ) ୬୦%
Answer:
(କ) ୩୩%

Question 14.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ଭୁଲ୍ ବାକ୍ୟକୁ ସୂଚାଅ ।
(କ) ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ସବୁଠାରୁ ନିକଟତର
(ଖ) ଏହାର ସଭ୍ୟମାନେ ଗ୍ରାମର ସାବାଳକ ଭୋଟରମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଗ) ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧୂକରୁ ଅଧୂକ ମହିଳା ସରପଞ୍ଚ ହେଉଛନ୍ତି ।
(ଘ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି, ଯେକି ଜଣେ ବିଧାୟକ ।
Answer:
(ଘ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି, ଯେକି ଜଣେ ବିଧାୟକ ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଆମ ଦେଶ ଶାସନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଠାରେ ଅଛି ।
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ

Question 2.
‘ବେୟାରଫୁଟ କଲେଜ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ‘ଶିଶୁ ସଂସଦ’ ___________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ବଙ୍କର ରାୟ

Question 3.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ____________ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 4.
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ___________ ବର୍ଷ |
Answer:
୫

Question 5.
ବ୍ଲକ୍‌ର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିବାପାଇଁ ସରକାର __________ ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ବି.ଡ଼ି.ଓ

Question 6.
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ __________ ବର୍ଷ ଅଟେ |
Answer:
୫

Question 7.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଟିଏ __________ ରହି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ପଞ୍ଚୟତ ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
Answer:
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ

Question 8.
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ମଧ୍ଯରେ ______________ ଏକ ସଂଯୋଗ ସଦୃଶ ।
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି

Question 9.
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ _____________ ସରକାରକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ସ୍ଥାନୀୟ

Question 10.
ଓଡ଼ିଶାରେ _______________ ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ, ___________ ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ___________ ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି ।
Answer:
୩୦, ୩୧୪, ୬୭୯୮

Question 11.
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା _____________ |
Answer:
କୌଟଲ୍ୟ

Question 12.
କୌଟଲ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ____________ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ଚାଣକ୍ୟ

Question 13.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ____________ କୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣିଥାଏ, ଯେଉଁଥରେ ସେମାନେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ___________ ନିଅନ୍ତି ।
Answer:
ଶାସନ, ନିଷ୍ପଭି

Question 14.
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର ___________ ହେଲାପରେ ଆନ୍ନା ହଜାରେଙ୍କ ମଡେଲରେ ‘ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ’, ଜଳଛାୟା ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣର ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ହିରେ ହଜାର ଗ୍ରାମକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଗ୍ରାମରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ସରପଞ୍ଚ

Question 15.
ସୋଲାପୁର ଜିଲ୍ଲାର ତରଙ୍ଗପାଲ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟେ ।
Answer:
ଗ୍ରାମସେବା

ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଦର୍ଶାଅ ।

Question 1.
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 2.
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଥାଏ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 3.
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରକୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 4.
ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 5.
୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଆରତୀ ଦେବୀ ରାଜୀବଗାନ୍ଧି ନେତୃତ୍ୱ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 6.
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଜମି ରେକର୍ଡ଼ର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଦାୟିତ୍ଵ ପତରୀ ନାମକ ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥାଏ ।
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 7.
ଦ୍ୟାନେଶ୍ୱର କାମ୍ବଲେ ଥିଲେ ଜଣେ କିନ୍ନର ଯେକି ୨୦୧୭ରେ ବ୍ଲକ୍ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା

Question 8.
୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଶ୍ରୀ ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାରଙ୍କୁ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ମିଥ୍ୟା ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର	ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର
ପଞ୍ଚାୟତ	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା	ରୁକ୍ମଣି ଗଦ୍‌
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର	ହିମାଳୟ
ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଲକ୍ଷ୍ମଣପୁର	ହିମାଳୟ
ପଞ୍ଚାୟତ	ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର
ବନ୍ଦନା ବାହାଦୂର ମୈଦା	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
ପୋପଟରା ବାଗୁଜୀ ପାୱାର	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ଟାଙ୍କୁଆ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ	ରୁକ୍ମଣି ଗଦ୍‌

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ	ବଙ୍କର ରାୟ
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ	ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର
ଶିଶୁ ସଂସଦ	ଓଡ଼ିଶା
କୌଟିଲ୍ଯ	ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍
୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି	୫ ବର୍ଷ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ	୫ ବର୍ଷ
ସାଙ୍ଗଖୁ ରାଧୁ ଖାଣ୍ଡୁ	ପଶ୍ଚିମ ସିକ୍କିମ୍
ଶିଶୁ ସଂସଦ	ବଙ୍କର ରାୟ
କୌଟିଲ୍ଯ	ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର
୩୧୪ଟି ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି	ଓଡ଼ିଶା

Students can use Class 6 Math Solution Odia Medium and Class 6 Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭଗ୍ନାଂଶ to check their answers after solving exercises.

6th Class Maths Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 6 Maths Chapter 7 Odia Medium

Page No. 150

Question 1.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ରୁଟିର ଅଧା ପାଇବେ।

Question 2.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗ ହେଉଛି \(\frac {1}{4}\) (ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ରୁଟି।

Question 3.
\(\frac {1}{2}\) ରୁଟି ଓ \(\frac {1}{4}\) ରୁଟି ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ବଡ଼?
Solution:
ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {1}{2}\) (ଅଧା) ରୁଟି ପାଆନ୍ତି । ଆଉ ଯେତେବେଳେ ସେହି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {1}{4}\) (ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ରୁଟି ପାଆନ୍ତି । ଯେହେତୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଥରରେ ସେହି ସମାନ ରୁଟିକୁ ଅଧୂକ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗକରି ଦିଆଗଲା, ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଭାଗରେ ପଡୁଥୁବା ରୁଟିର ଅଂଶ କମିଯିବ। ତେଣୁ ରୁଟିର \(\frac {1}{2}\) ସେହି ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଠାରୁ ଅଧିକ।
∴ \(\frac {1}{2}\) > \(\frac {1}{4}\)

7.1 ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଓ ସମାନ ବଣ୍ଟନ / ଭାଗ (Fractional Units & Equal Shares)

Page No. 151

Question 1.
କେଉଁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି ବଡ଼ \(\frac {1}{5}\) ନା \(\frac {1}{9}\)?
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 5 ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ତେବେ ଜଣଙ୍କ ଭାଗରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୁଟିର \(\frac {1}{5}\) ଅଂଶ ମିଳିବ। ସେହିପରି ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ 9 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୁଟିର \(\frac {1}{9}\) ଅଂଶ ପଡ଼ିବ।
∴ \(\frac {1}{5}\) > \(\frac {1}{9}\) ଅର୍ଥାତ୍‌, \(\frac {1}{5}\) ଓ, \(\frac {1}{9}\) ଠାରୁ ବଡ଼।
ସେହିପରି \(\frac {1}{100}\), \(\frac {1}{200}\) ଠାରୁ ବଡ଼।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 152-153)

ଖାଲି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ।

Question 1.
ତିନୋଟି ପିଜୁଳିର ଓଜନ 1 କି.ଗ୍ରା.। ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଜୁଳି ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ଆକାରର ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଜୁଳିର ଓଜନ ପ୍ରାୟ ________ କି.ଗ୍ରା. ହେବ।
Solution:
\(\frac {1}{3}\)

Question 2.
ଜଣେ ପାଇକାରୀ ବ୍ୟବସାୟୀ 1 କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଚାଉଳକୁ 4 ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିକି ରଖିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ୟାକେଟ୍‌ର ଓଜନ ________ କି.ଗ୍ରା.।
Solution:
\(\frac {1}{4}\)

Question 3.
ଚାରି ଜଣ ସାଙ୍ଗ 3 ଗ୍ଲାସ୍ ଆଖୁ ରସ କିଣିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସମାନ ଭାଗକରି ବାଣ୍ଟି ପିଇଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଙ୍ଗ ________ ଗ୍ଲାସ ଆଖୁ ରସ ପିଇଲେ।
Solution:
\(\frac {3}{4}\)

Question 4.
ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{2}\) କି.ଗ୍ରା.। ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{4}\) କି.ଗ୍ରା.। ଉଭୟ ମାଛକୁ
ଏକାଠି ଓଜନ କଲେ ________ କି.ଗ୍ରା. ହେବ।
Solution:
ବଡ଼ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{2}\) କି.ଗ୍ରା.। ଛୋଟ ମାଛର ଓଜନ \(\frac {1}{4}\) କି.ଗ୍ରା.।
ଦୁଇଟି ମାଛର ଓଜନ = \(\frac{1}{2}+\frac{1}{4}=\frac{2+1}{4}\) କି.ଗ୍ରା. = \(\frac {3}{4}\) କି.ଗ୍ରା.।

Question 5.
ଭଗ୍ନାଂଶ ଓ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ତୁମ ଘର, ସହର ବା ରାଜ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର ହେଉଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜ ଓ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର। ବିଭିନ୍ନ ଭଗ୍ନାଂଶ ଓ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ (ଯେପରି – ଏକ ଓ ଅଧା, ତିନି ଚଉଠ, ଏକ ଓ ଚଉଠ, ଅଧା, ଚଉଠ, ଦୁଇ ଓ ଅଧା ଇତ୍ୟାଦି) କେଉଁ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେ ମା’, ବାପା ମାଆ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ସହପାଠୀକୁ ପଚାର। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏଠାରେ ଲେଖ।
Solution:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ।

Question 6.
ଏକ ଭଗ୍ନାଂଶ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାର ଅନୁସାରେ କ୍ରମରେ ନିମ୍ନ ଖାଲି କୋଠରିରେ ଲେଖ।
ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଦେଢ଼ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଅଧା, ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଅଢ଼େଇ ଇତ୍ୟାଦି।
ଏକ ଓ ଅଧା, ତିନୋଟି ଚଉଠ, ଏକ ଓ ଚଉଠ, ଅଧା, ଚଉଠି, ଦୁଇ ଓ ଅଧା।

Solution:

7.2 ପୂର୍ବର ଅଂଶ ଭାବରେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Fractional Units as Parts of a Whole)

Page No. 154

Question 1.
ଗୋଟିଏ ପୁରା ବାଦାମ ଖଜାକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଛଅ ସମାନ ଭାଗ କରିବାଦ୍ୱାରା ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର \(\frac {1}{6}\) ଅଂଶ ବିଶିଷ୍ଟ ବାଦାମ ଖଜା ପାଇବା। ସେଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଆକାର କି? ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରରେ ବାଦାମ ଖଜାର ଖଣ୍ଡଟିକୁ କିପରି ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ?
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 155)

Question 1.
ନିମ୍ନଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ପୁରା ବାଦାମ ଖଜାର କିଛି ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ ପୁରା ଖଜାର କେତେ ଅଂଶ ହେବ? (ପ୍ରଶ୍ନସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

7.3 ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମାପିବା (Measuring using Fractional Units)

Page No. 156

Question 1.
ବର୍ତ୍ତମାନ କାଗଜପଟିଟିକୁ ଦୁଇ ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅ। ତା’ଦ୍ଵାରା କାଗଜ ପଟିଟି ଯେଉଁ 2 ଟି ନୂତନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ଯଦି କାଗଜ ପଟିର ଲମ୍ବ 1 ଏକକ ହୁଏ, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କର ଲମ୍ବ
କେତେ ଲମ୍ବ ହେବ?
Solution:

Question 2.
ଆଉ ଥରେ ସେହିଭଳି ଜାରି ରଖ। ଖାଲି ଘର ପୂରଣ କର। (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 158)

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ସାରଣୀକୁ ଦେଖ୍ ଆଉ ଦୁଇ ସୋପାନ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଅ।
Solution:

Question 2.
\(\frac {1}{4}\) କୁ ନେଇ ତୁମେ ସେହିଭଳି ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବା \(\frac {1}{4}\) ପାଇଁ ଏକ ସାଦୃଶ୍ୟ ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା। ଏଠାରେ ଚିତ୍ରଟି ଗୋଟିଏ (ପୂର୍ଣ୍ଣ) ରୁଟିକୁ ସୂଚାଉଛି।

Question 3.
ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟି ନେଇ \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶକୁ ଦେଖାଅ। ତୁମେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି \(\frac {1}{6}\) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରି \(\frac {1}{6}\) ଗଠନ କରିପାରିବା।
ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{3}\) ଅଂଶ

ଗୋଟିଏ କାଗଜ ପଟିର \(\frac {1}{6}\) ଅଂଶ

Question 4.
ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ର ତିଆରି କର ଏବଂ ଉପରେ ଦେଖାଯାଇଥ‌ିବା ଭଳି ମିଶାଣ ଭକ୍ତି ଲେଖ।
(କ) ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଣ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶର 5 ଗୁଣ।
(ଖ) ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଷ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶର 9 ଗୁଣ।
Solution:

Question 5.
ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଠିକ୍ ଚିତ୍ର ସହ ଗାର ଟାଣି ଯୋଡ଼।

Solution:

7.4 ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ (Marking Fraction Lengths on the Number Line)

ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ନୀଳରେଖାଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ ହେବ କୋଠରିରେ ଲେଖ। (Page No. 159)

Question 1.
ଏଠାରେ ଭଗ୍ନ ଅଂଶଟି ଗୋଟିଏ ଏକକର ସମାନ ତିନି ସମାନ ଭାଗରୁ ଗୋଟିଏ ଭାଗକୁ ସୂଚାଉଛି। କଳା ରେଖାର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ହେବ? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

∴ କଳାରଙ୍ଗ ରେଖାର ଅଂଶଟି = \(\frac{1}{3}+\frac{1}{3}=\frac{2}{3}\)

Question 2.
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଏକକକୁ 5 ଟି ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଗ କରାଯାଇଛି। ନୀଳ ରେଖାଗୁଡ଼ିକର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଉପଯୁକ୍ତ କୋଠରିରେ ଲେଖ। (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

∴ \(\frac {1}{5}\) ଦୁଇଥର = \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{2}{5}\)
\(\frac {1}{5}\) ଚାରିଥର = \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}+\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{4}{5}\)

Question 3.
ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ଏକକକୁ ୫ଟି ସମାନ ଭାଗରେ ଭାଗ କରାଯିବ। ଏହି ଚିତ୍ରଟିକୁ ତୁମ ଖାତାରେ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ।
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 160)

Question 1.
ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ରେଖା ଅଙ୍କନ କର। ସଂଖ୍ୟାରେଖା ଉପରେ \(\frac{1}{10}, \frac{3}{10}\) ଓ \(\frac {4}{5}\) ଦୈର୍ଘ୍ୟର ରେଖାଖଣ୍ଡ ଅଙ୍କନ କର।
Solution:

Question 2.
ନିଜ ପସନ୍ଦର ଆଉ 5 ଟି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଖ୍ୟାରେଖାରେ ଦର୍ଶାଅ।
Solution:

Question 3.
‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ଯରେ କେତୋଟି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଅଛି? ତୁମର ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଲେଖ।
Solution:
‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଅଛି।
ଉଦାହରଣ: \(\frac{3}{5}, \frac{4}{5}, \frac{7}{10}, \frac{1}{2}\) ଇତ୍ୟାଦି।

Question 4.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ନୀଳଗାର ଓ କଳାଗାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ? ‘0’ ଓ ‘1’ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଦୂରତାକୁ ଏକ ଏକକ ରୂପେ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ସମାନ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହେଉଛି \(\frac {1}{2}\)। ତେଣୁ ନୀଳଗାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ \(\frac {1}{2}\) ଏକକ। କଳାଗାରର ଲମ୍ବକୁ ସୂଚାଉଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟିକୁ କୋଠରି ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ।

Solution:

କଳାଗାରର ଲମ୍ବ ହେଉଛି = \(\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=\frac{3}{2}\)

Question 5.
କଳାଗାରଗୁଡ଼ିକର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ କୋଠରି ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ।

Solution:

7.5 ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Mixed Fractions)

Page No. 161

Question 1.
ଏହି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରେ କେତୋଟି ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ରହିଛି?
Solution:
\(\frac{3}{2}=\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=1+\frac{1}{2}, \frac{5}{2}=\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}+\frac{1}{2}=2+\frac{1}{2}\)
ଆମେ ଜାଣୁ = \(\frac{1}{3}+\frac{1}{3}+\frac{1}{3}=\frac{3}{3}\) = 1, ଯଦି ଆଉ ଗୋଟିଏ \(\frac {1}{3}\) ଯୋଗ କରାଯିବ, ସଂଖ୍ୟାଟି 1 ରୁ ଅଧିକ ହେବ।
\(1+\frac{1}{3}=\frac{3}{3}+\frac{1}{3}=\frac{4}{3}\)।
ତେଣୁ \(\frac {4}{3}\) > 1

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 162)

Question 1.
\(\frac {7}{2}\) ରେ କେତୋଟି ଏକକ ଅଛି?
Solution:

Question 2.
\(\frac {4}{3}\) ଓ \(\frac {7}{3}\) ରେ କେତୋଟି ଲେଖାଏଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି?
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 162)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକକୁ ସ୍ଥିର କର।
(a) \(\frac {8}{3}\)
(b) \(\frac {11}{5}\)
(c) \(\frac {9}{4}\)
ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ,

ଏହି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଆମେ 2 ପୂର୍ବ 2 ବିଭକ୍ତ 3 ଭାବେ ପଢ଼ୁ। ଏହାକୁ 2\(\frac {2}{3}\) ରୂପେ ଲେଖୁ।
Solution:
(a) \(\frac{8}{3}=\frac{3}{3}+\frac{3}{3}+\frac{2}{3}=1+1+\frac{2}{3}=2 \frac{2}{3}\)
∴ \(\frac {8}{3}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

(b) \(\frac{11}{5}=\frac{5}{5}+\frac{5}{5}+\frac{1}{5}=1+1+\frac{1}{5}=2 \frac{1}{5}\)
∴ \(\frac {11}{5}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

(c) \(\frac{9}{4}=\frac{4}{4}+\frac{4}{4}+\frac{1}{4}=1+1+\frac{1}{4}=2 \frac{1}{4}\)
∴ \(\frac {9}{4}\) ରେ 2ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକକ ଅଛି।

Question 2.
1 ଠାରୁ ବଡ଼ ସବୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆମେ ଏହିପରି ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା କି?
(ଗୋଟିଏ ମିଶ୍ର ସଂଖ୍ୟା ବା ମିଶ୍ର ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା ଓ ଗୋଟିଏ। ଠାରୁ ସାନ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ରହିଥାଏ।)
Solution:
ହଁ, ଠିକ୍।

Question 3.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କର। (\(\frac {9}{2}\) ଯେପରି = 4\(\frac {1}{2}\))
(a) \(\frac {9}{2}\)
(b) \(\frac {9}{5}\)
(c) \(\frac {21}{19}\)
(d) \(\frac {47}{9}\)
(e) \(\frac {12}{11}\)
(f) \(\frac {19}{6}\)
Solution:

ସମାଧାନ କର: (Page No. 163)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମିଶ୍ର ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କର।
(କ) 3\(\frac {1}{4}\)
(ଖ) 7\(\frac {2}{3}\)
(ର) 9\(\frac {4}{9}\)
(ପ୍ର) 3\(\frac {1}{6}\)
(ତ) 2\(\frac {3}{11}\)
(ର) 3\(\frac {9}{10}\)
Solution:

7.6 ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା (Equivalent Fractions)

ଦିଆଯାଇଥବା ଚିତ୍ରିତ ଅଂଶକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକର ଓ ଉତ୍ତର ଦିଅ। (Page No. 164)

Question 1.
\(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {2}{4}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ, \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {2}{4}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।

Question 2.
\(\frac {2}{4}\) ଓ \(\frac {4}{8}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
Solution:
ହଁ, \(\frac {2}{4}\) ଓ \(\frac {4}{8}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।
∴ ଆମେ କହିପାରିବା = \(\frac{1}{2}=\frac{2}{4}=\frac{4}{8}\)

Page No. 164

Question 1.
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା କାନ୍ଥକୁ ଦେଖୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ।

1. \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ କି?
2. \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ସମ ଭଗ୍ନାଂଶ କି? କାହିଁକି?
3. କେତେ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{2}\) ହେବ?
4. କେତେ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{3}\) ହେବ?
Solution:
1. \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\frac {1}{2}\)
∴ \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {3}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ।

2. \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\frac {1}{3}\)
∴ \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {4}{6}\) ସମ ଭଗ୍ନାଂଶ।

3. ସମୁଦାୟ ଖଣ୍ଡ = \(\frac{\frac{1}{2}}{\frac{1}{6}}=\frac{1}{2} \times \frac{6}{1}=\frac{6}{2}=3\)
∴ ତିନି ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{2}\) ହେବ।

4. ସମୁଦାୟ ଖଣ୍ଡ = \(\frac{\frac{1}{3}}{\frac{1}{6}}=\frac{1}{3} \times \frac{6}{1}=\frac{6}{3}=2\)
∴ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ \(\frac {1}{6}\) ମିଶିଲେ \(\frac {1}{3}\) ହେବ।

Page No. 165

Question 1.
ଆମେ \(\frac {1}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାର କାନ୍ଥ ତିଆରି କର।
Solution:

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 165)

Question 1.
\(\frac{3}{6}, \frac{4}{8}, \frac{5}{10}\) ସମଦ୍ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କି? କାହିଁକି?
Solution:
\(\frac{3}{6}=\frac{3 \div 3}{6 \div 3}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 3 ଓ 6 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 3)
\(\frac{4}{8}=\frac{4 \div 4}{8 \div 4}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 4 ଓ 8 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 4)
\(\frac{5}{10}=\frac{5 \div 5}{10 \div 5}=\frac{1}{2}\) (∵ ଯେହେତୁ 5 ଓ 10 ର ଗ.ସା.ଗୁ. = 4)

Question 2.
\(\frac {2}{6}\) ର ଦୁଇଟି ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖ।
Solution:
\(\frac{2}{6}=\frac{2 \times 2}{6 \times 2}, \frac{2 \times 3}{6 \times 3}, \frac{2 \times 4}{6 \times 4}=\frac{4}{12}, \frac{6}{18}, \frac{8}{24}\)
∴ \(\frac {2}{6}\) ର ଦୁଇଟି ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ, \(\frac{4}{12}, \frac{6}{18}, \frac{8}{24}\)

Question 3.
(ଏହିପରି ଯେତେଗୁଡ଼ିଏ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁ ପାରିବ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ।)
Solution:

ସମାନ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିବାଦ୍ଵାରା ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝିବା: (Page No. 165)

Question 1.
ଯଦି ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଚାରି ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ମୋଟ ରୁଟିର କେତେ ଅଂଶ ପାଇବେ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ଗୋଟିଏ ରୁଟିର \(\frac {1}{4}\) ଅଂଶ ପାଇବେ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 166)

Question 1.
ତିନୋଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। ଏହି ବାଣ୍ଡବା କାମକୁ ଦର୍ଶାଅ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ରୁଟି ପାଇବେ ତା’କୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କର। ଏହି ଘଟଣାକୁ ହରଣ ଉକ୍ତି, ଯୋଗ ଉକ୍ତି ଓ ଗୁଣନ ଉକ୍ତିରେ ଲେଖ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ପାଇଥିବା ରୁଟିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଲେଖୁଲେ ________ ହେବ।
ହରଣ ଭକ୍ତି:
ମିଶାଣ ଉକ୍ତି:
ଗୁଣନ ଉକ୍ତି:
ତୁମେ ତିଆରି କରୁଥିବା ଚିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତରକୁ ତୁମ ସହପାଠୀମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କର।
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ପାଇଥିବା ରୁଟିକୁ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଲେଖିଲେ \(\frac {3}{4}\) ହେବ।
ହରଣ ଉକ୍ତି: 3ଟି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
3 ÷ 4 = \(\frac {3}{4}\)
ମିଶାଣ ଭକ୍ତ: \(\frac{3}{4}+\frac{3}{4}+\frac{3}{4}+\frac{3}{4}=\frac{12}{4}\) = 3, ଗୁଣନ ଭକ୍ତ: 4 × \(\frac {3}{4}\) = 3

Question 2.
ଦୁଇଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଗଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେତେ ପାଇବେ ଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଅ। ଏହାର ଅନୁରୂପ ହରଣ ଉକ୍ତି, ଯୋଗ ଉକ୍ତିକୁ ଲେଖ।
Solution:
ହରଣ ଭକ୍ତି: 2ଟି ରୁଟିକୁ 4 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଡାଗଲା।
2 ÷ 4 or \(\frac{2}{4}=\frac{1}{2}\)
ମିଶାଣ ଭକ୍ତି: \(\frac{2}{4}+\frac{2}{4}+\frac{2}{4}+\frac{2}{4}=\frac{8}{4}\) = 2
ଗୁଣନ ଉକ୍ତି: 4 × \(\frac {2}{4}\) = 2

Question 3.
ଅନିଲ ଏକ ଦଳରେ ଥୁଲା ଯେଉଁଥରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲା ଥିଲେ। ସେହି ପାଞ୍ଚଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। ଅନିଲ୍ କେତେ କେକ୍ ପାଇଲା?
Solution:
ଅନିଲ୍ ଯେଉଁ ଦଳରେ ଥୁଲା ସେଠାରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କେକ୍ 5 ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯିବ ଏବଂ ଅନିଲ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେକ୍‌ର ଗୋଟିଏ ଭାଗ ପାଇବ
⇒ \(\frac{1}{5}+\frac{1}{5}=\frac{2}{5}\)

Page No. 166

Question 1.
ଏବେ, ଯଦି ମୋ ଦଳରେ 10 ଜଣ ପିଲା ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଅନିଲ ଯେତିକି ପାଇଥିଲା, ସେହି ପରିମାଣର କେକ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ହେବ, ତେବେ ମୋତେ କେତୋଟି କେକ୍ ଦରକାର ପଡ଼ିବ?
ଯଦି ଏହିପରି 2ଟି ଦଳ ନିଆଯିବ ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ଗୋଟିଏ ଦଳରେ ଯଦି 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି କେକ୍‌କୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଳରେ 4ଟି କେକ୍‌କୁ 10 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ଦିଆଯିବ?
Solution:

ତେଣୁ \(\frac{2}{5}=\frac{4}{10}\)। ତେଣୁ ଉଭୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ସମାନ ଭାଗ ପାଇବେ।

Page No. 167

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ରୁଟିର ଭାଗ କେତେ?
ଗୋଟିଏ ରୁଟିକୁ ଦୁଇଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ଦୁଇଟି ରୁଟିକୁ ଚାରିଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା।
ତିନୋଟି ରୁଟିକୁ ଛଅଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ମଣ୍ଡାଗଲା।
Solution:
ଏଠାରେ ଆମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ଯେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗ ସମାନ? ତେଣୁ ଆମେ କହିପାରିବା \(\frac{1}{2}=\frac{2}{4}=\frac{3}{6}\)

Page No. 168

Question 1.
\(\frac {1}{2}\) ର ଆଉ କେତେଗୁଡ଼ିକ ସମ-ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିମ୍ନ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ।

Solution:

\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 4}{2 \times 4}=\frac{4}{8}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 5}{2 \times 5}=\frac{5}{10}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 6}{2 \times 6}=\frac{6}{12}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 7}{2 \times 7}=\frac{7}{14}\)
\(\frac{1}{2}=\frac{1 \times 8}{2 \times 8}=\frac{8}{16}\)

Question 2.
ସେହିପରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକରେ ରୁଟିକୁ ବାଣ୍ଟିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗରେ କେତେ ପଡ଼ିବ? ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମାନ କି? କାହିଁକି? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:
ହଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିଲାଙ୍କ ଭାଗଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ହେବ।

∴ \(\frac {4}{6}\) ର ସରଳ / ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ହେଉଛି \(\frac{2}{3}, \frac{6}{9}\) ର ସରଳ / ଲଘିଷ୍ଟ ରୂପ \(\frac {2}{3}\) ଅଟେ।
\(\frac{4 \div 2}{6 \div 2}=\frac{2}{3}, \frac{6 \div 3}{9 \div 3}=\frac{2}{3}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 168-169)

Question 1.
ଖାଲି ଘର ପୂରଣ କର।
(କ) ଚାରି ଜଣ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ଗ୍ଲାସ୍ ଜୁସ୍ (ଫଳରସ) ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରିବା, ଓ ________ ଗ୍ଲାସ୍ ଜୁସ୍‌କୁ ଆଠଜଣ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ସହ ସମାନ।
ତେଣୁ
Solution:
ଦଶ ଗ୍ଲାସ୍। ତେଣୁ \(\frac{5}{4}=\frac{10}{8}\)

(ଖ) 4 କି.ଗ୍ରା. ଆଳୁକୁ ତିନୋଟି ବ୍ୟାଗ୍‌ରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟି ରଖୁବା ଯାହା 12 କି.ଗ୍ରା. ଆଳୁକୁ ________ ଟି ବ୍ୟାଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ତାହା।
ତେଣୁ
Solution:
9 ଟି ବ୍ୟାଗରେ। ତେଣୁ \(\frac{4}{3}=\frac{12}{9}\)

(ଗ) 5 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 7ଟି ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ଭାଗକଲେ ଯାହା ମିଳିବ ________ ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ________ ଟିକୁ ରୁଟିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିଲେ ସେତିକି ମିଳିବ।
ତେଣୁ
Solution:
10 ଜଣ ପିଲା। ତେଣୁ \(\frac{7}{5}=\frac{14}{10}\)

Page No. 169

Question 1.
ଉଦାହରଣ 1: ଯଦି ଗୋଟିଏ ବାଦାମ ଖଜାକୁ 2 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା ବା 5ଟି ବାଦାମ ଖଜାକୁ ୫ ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବାଣ୍ଟିବା। କେଉଁ ଦଳର ପିଲାମାନେ ଅଧିକ ଖଜା ପାଇବେ?
Solution:
ଏବେ ଆମକୁ \(\frac {1}{2}\) ଓ \(\frac {5}{8}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେଉଁଟି ଅଧିକ?
ଆମେ ଜାଣୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\) ଏବଂ \(\frac{4}{8}<\frac{5}{8}\)।
ତେଣୁ ଯେଉଁଠି 5 ଟି ଖଜାକୁ 8 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ସେଠାରେ ପିଲାମାନେ ଅଧିକ ଖଜା ପାଇବେ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପିଲାମାନେ ଅଧ୍ବକ ଖଜା ପାଇବେ।

Question 2.
ଉଦାହରଣ 2: ଗୋଟିଏ ଖଜାକୁ 2 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା ଏବଂ 4ଟି ଖଜାକୁ 7 ଜଣ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା। କେଉଁ ଦଳର ପିଲାମାନେ ଅଧ୍ବକ ଖଜା ପାଇବେ?
Solution:
\(\frac {1}{7}\) ଓ \(\frac {4}{7}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କରିବାକୁ ହେବ।
\(\frac{1 \times 4}{2 \times 4}=\frac{4}{8}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\)
ଯେତେବେଳେ 4ଟି ଖଜାକୁ 7 ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {4}{7}\) ଖଜା ପାଇଲେ।
ଯେତେବେଳେ 4 ଟି ଖଜାକୁ 8 ଜଣ ମଧ୍ୟରେ ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଗଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା \(\frac {4}{8}\) ଖଜା ପାଇଲେ।
ତେଣୁ \(\frac{4}{7}>\frac{4}{8}\)
∴ \(\frac{4}{7}>\frac{1}{2}\) [ଯେହେତୁ \(\frac{1}{2}=\frac{4}{8}\)]

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 172)

Question 1.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଡ଼ି ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ସମ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର, ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନ ରହିବ (ବା ହର ସମାନ ରହିବ)।
(କ) \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\)
(ଖ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\)
(ଗ) \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\)
(ଘ) \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\)
(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\)
(ଚ) \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\)
(ଛ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\)
(କ) \(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\)
Solution:
(କ) \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 2 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
2 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 10
\(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 10 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {7}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{7}{2}=\frac{7 \times 5}{2 \times 5}=\frac{35}{10}\)
\(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 2}{5 \times 2}=\frac{6}{10}\)
∴ \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {35}{10}\) ଓ \(\frac {6}{10}\)।

(ଖ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 3 ଓ 6
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
3 ଓ ରେ ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 6
\(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 6 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 2}{3 \times 2}=\frac{16}{6}\)
\(\frac {5}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 6 ଅଛି।
∴ \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {16}{6}\) ଓ \(\frac {5}{6}\)।

(ଗ) \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 4 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
4 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 20
\(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 20 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {3}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 5}{4 \times 5}=\frac{15}{20}\)
\(\frac {3}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 4 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 4}{5 \times 4}=\frac{12}{20}\)
∴ \(\frac {3}{4}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {15}{20}\) ଓ \(\frac {12}{20}\)।

(ଘ) \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 7 ଓ 5
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
7 ଓ 5ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 35
\(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 35 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {6}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{6}{7}=\frac{6 \times 5}{7 \times 5}=\frac{30}{35}\)
\(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{5}=\frac{8 \times 7}{5 \times 7}=\frac{56}{35}\)
∴ \(\frac {6}{7}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {30}{35}\) ଓ \(\frac {56}{35}\)।

(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 4 ଓ 2q
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
4 ଓ 2ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 4
\(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 4 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {9}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଅଛି।
\(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 2}{2 \times 2}=\frac{10}{4}\)
∴ \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {10}{4}\)।

(ଚ) \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 10 ଓ 9
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
10 ଓ 9 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 90
\(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 90 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {1}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 9 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ୍ତି କଲେ,
\(\frac{1}{10}=\frac{1 \times 9}{10 \times 9}=\frac{9}{90}\)
\(\frac {2}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 10 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{2}{9}=\frac{2 \times 10}{9 \times 10}=\frac{20}{90}\)
∴ \(\frac {1}{10}\) ଓ \(\frac {2}{9}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, \(\frac {9}{90}\) ଓ \(\frac {20}{90}\)।

(ଛ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 3 ଓ 4
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
3 ଓ 4 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 12
\(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 12 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 4 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 4}{3 \times 4}=\frac{32}{12}\)
\(\frac {11}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{11}{4}=\frac{11 \times 3}{4 \times 3}=\frac{33}{12}\)
∴ \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {11}{4}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {32}{12}\) ଓ \(\frac {33}{12}\)।

(କ) \(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର = 6 ଓ 9
ଆମକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
6 ଓ 9ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 18
\(\frac {13}{6}\) ଓ \(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ 18 ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ \(\frac {13}{6}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{13}{6}=\frac{13 \times 3}{6 \times 3}=\frac{39}{18}\)
\(\frac {1}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{1}{9}=\frac{1 \times 2}{9 \times 2}=\frac{2}{18}\)
∴ \(\frac {7}{2}\) ଓ \(\frac {3}{5}\) ର ସମ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହର ସମାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ \(\frac {39}{18}\) ଓ \(\frac {2}{18}\)।

Page No. 172

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {16}{20}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଟି ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପରେ ଅଛି କି?
Solution:
ନା, \(\frac {16}{20}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ଲବ ଓ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 16 ଓ 20।
ଏହାର ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ହେଉଛି 4।
ଆମେ ଜାଣୁ ଉଭୟ 16 (ଲବ) ଓ 20 (ହର), 4 ଦ୍ଵାରା ବିଭାଜ୍ୟ।
ତେଣୁ \(\frac{16 \div 4}{20 \div 4}=\frac{4}{5}\)
ବର୍ତ୍ତମାନ, 4 ଓ 5 ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ନାହିଁ।
ତେଣୁ \(\frac {16}{20}\) ର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ହେଉଛି \(\frac {4}{5}\)। ଅର୍ଥାତ୍‌ \(\frac {4}{5}\) ହେଉଛି \(\frac {16}{20}\) ର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ।
କାରଣ 4 ଓ 5 ମଧ୍ଯରେ 1 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ ନାହିଁ।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 173)

Question 1.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଲଘିଷ୍ଠ ରୂପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac {17}{51}\)
(ଖ) \(\frac {64}{144}\)
(ଗ) \(\frac {126}{147}\)
(ଘ) \(\frac {525}{112}\)
Solution:
(କ) ଏଠାରେ 51, 17 ଦ୍ଵାରା ବିଭାଜ୍ୟ। ତେଣୁ \(\frac {51}{17}\) = 3
∴ \(\frac{17}{51}=\frac{17}{17 \times 3}=\frac{1}{3}\) = ଲଘିଷ୍ଟ ରୂପ।

(ଖ) \(\frac {64}{144}\) ର ଉଭୟ ଲବ ଓ ହର 16 ର ଗୁଣିତକ।
∴ \(\frac{64}{144}=\frac{64 \div 16}{144 \div 16}=\frac{4}{9}\)

(ଗ) 126 ଓ 147 ର ଗ.ସା.ଗୁ = 7 × 3 = 21
∴ \(\frac{126}{147}=\frac{126 \div 7}{147 \div 7}=\frac{18 \div 3}{21 \div 3}=\frac{6}{7}\)

(ଘ) \(\frac {525}{112}\) ର ଉଭୟ ଲବ ଓ ହର 7ର ଗୁଣିତକ।
∴ \(\frac{525}{112}=\frac{525 \div 7}{112 \div 7}=\frac{75}{16}\)

7.7 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ତୁଳନା (Comparising Fractions)

Page No. 173

Question 1.
\(\frac {4}{5}\) ଓ \(\frac {7}{9}\) ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଟି ବଡ଼?
Solution:
5 ଓ 9 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ ହେଉଛି 45। ତେଣୁ 45 କୁ ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସାଧାରଣ ହର ରୂପେ ପରିଣତ କରାଯିବ।
\(\frac{4}{5}=\frac{4 \times 9}{5 \times 9}=\frac{36}{45}, \frac{7}{9}=\frac{7 \times 5}{9 \times 5}=\frac{35}{45}\)
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, \(\frac{36}{45}>\frac{35}{45}\)।
ତେଣୁ \(\frac{4}{5}>\frac{7}{9}\)।

Page No. 174

Question 1.
\(\frac {7}{9}\) ଓ \(\frac {17}{21}\) ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କର।
Solution:
63 ହେଉଛି 9 ଓ 21 ର ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ।
ଆମେ ଏହିପରି ଲେଖୁରିବା
\(\frac{7}{9}=\frac{7 \times 7}{9 \times 7}=\frac{49}{63}, \frac{17}{21}=\frac{17 \times 3}{21 \times 3}=\frac{51}{63}\)
ଏଥୁରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ \(\frac{49}{63}<\frac{51}{63}\)। ତେଣୁ \(\frac{7}{9}<\frac{17}{21}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 174)

Question 1.
ଦିଆଯାଇଥବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳନା କର ଓ ତୁମ ଉତ୍ତରର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର।
(କ) \(\frac{8}{3}, \frac{5}{2}\)
(ଖ) \(\frac{4}{9}, \frac{3}{7}\)
(ଗ) \(\frac{7}{10}, \frac{9}{14}\)
(ଘ) \(\frac{12}{5}, \frac{8}{5}\)
(ଙ) \(\frac{9}{4}, \frac{5}{2}\)
Solution:
(କ) \(\frac {8}{3}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 3 ଓ 2।
3 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 6
\(\frac {8}{3}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 2}{3 \times 2}=\frac{16}{6}\) \(\frac {5}{2}\)
ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 3}{2 \times 3}=\frac{15}{6}\)
⇒ \(\frac{16}{6}>\frac{15}{6}\)
∴ \(\frac{8}{3}>\frac{5}{2}\)

(ଖ) \(\frac {4}{9}\) ଓ \(\frac {3}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 9 ଓ 7।
9 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 63
\(\frac {4}{9}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{4}{9}=\frac{4 \times 7}{9 \times 7}=\frac{28}{63}\)
\(\frac {3}{7}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 9 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{3}{7}=\frac{3 \times 9}{7 \times 9}=\frac{27}{63}\)
⇒ \(\frac{28}{63}>\frac{27}{63}\)
∴ \(\frac{4}{9}>\frac{3}{7}\)

(ଗ) \(\frac {7}{10}\) ଓ \(\frac {9}{14}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 10 ଓ 14।
10 ଓ 14 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 70
\(\frac {7}{10}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 7 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 7}{10 \times 7}=\frac{49}{70}\)
\(\frac {9}{14}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 5 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{9}{14}=\frac{9 \times 5}{14 \times 5}=\frac{45}{70}\)
⇒ \(\frac{49}{70}>\frac{45}{70}\)
∴ \(\frac{7}{10}>\frac{9}{14}\)

(ଘ) \(\frac {12}{5}\) ଓ \(\frac {8}{5}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ହର ସମାନ ଥ‌ିବାରୁ \(\frac{12}{5}>\frac{8}{5}\)

(ଙ) \(\frac {9}{4}\) ଓ \(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଓ 2 ଏବଂ 4 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 4
\(\frac {9}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର 4 ଅଛି।
\(\frac {5}{2}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲବ ଓ ହରକୁ 2 ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ,
\(\frac{5}{2}=\frac{5 \times 2}{2 \times 2}=\frac{10}{4}\)
⇒ \(\frac{9}{4}<\frac{10}{4}\)
∴ \(\frac{9}{4}<\frac{5}{2}\)

Question 2.
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖ।
(କ) \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}, \frac{2}{5}\)
(ଖ) \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}, \frac{7}{12}\)
Solution:
(କ) \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}\) ଓ \(\frac {2}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 10, 15 ଓ 5।

∴ 10, 15 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 3 × 5 = 30
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 3}{10 \times 3}=\frac{21}{30}, \frac{11}{15}=\frac{11 \times 2}{15 \times 2}=\frac{22}{30}, \frac{2}{5}=\frac{2 \times 6}{5 \times 6}=\frac{12}{30}\)
⇒ \(\frac{12}{30}<\frac{21}{30}<\frac{22}{30}\)
∴ \(\frac{2}{5}<\frac{7}{10}<\frac{11}{15}\)
∴ \(\frac{7}{10}, \frac{11}{15}\) ଓ \(\frac {2}{5}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{2}{5}, \frac{7}{10}\) ଓ \(\frac {11}{15}\) ହେବ।

(ଖ) \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 24, 6 ଓ 12।

∴ 24, 6 ଓ 12 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 3 × 2 = 24
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{19}{24}=\frac{19 \times 1}{24 \times 1}=\frac{19}{24}, \frac{5}{6}=\frac{5 \times 4}{6 \times 4}=\frac{20}{24}, \frac{7}{12}=\frac{7 \times 2}{12 \times 2}=\frac{14}{24}\)
⇒ \(\frac{14}{24}<\frac{19}{24}<\frac{20}{24}\)
∴ \(\frac{7}{12}<\frac{19}{24}<\frac{5}{6}\)
∴ \(\frac{19}{24}, \frac{5}{6}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସାନରୁ ବଡ଼ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{7}{12}, \frac{19}{24}\) ଓ \(\frac {5}{6}\) ହେବ।

Question 3.
ଦିଆଯାଇଥବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବଢ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇ ଲେଖ।
(କ) \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}, \frac{17}{32}\)
(ଖ) \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}, \frac{5}{4}\)
Solution:
(କ) \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 16, 8, 4 ଓ 32।

∴ 16, 8, 4 ଓ 32 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 32
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{25}{16}=\frac{25 \times 2}{16 \times 2}=\frac{50}{32}, \frac{7}{8}=\frac{7 \times 4}{8 \times 4}=\frac{28}{32}\)
\(\frac{13}{4}=\frac{13 \times 4}{8 \times 4}=\frac{52}{32}, \frac{17}{32}=\frac{17 \times 1}{32 \times 1}=\frac{17}{32}\)
⇒ \(\frac{52}{32}>\frac{50}{32}>\frac{28}{32}>\frac{17}{32}\)
∴ \(\frac{13}{4}>\frac{25}{16}>\frac{7}{8}>\frac{17}{32}\)
∴ \(\frac{25}{16}, \frac{7}{8}, \frac{13}{4}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବଡ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{13}{4}, \frac{25}{16}, \frac{7}{8}\) ଓ \(\frac {17}{32}\) ହେବ।

(ଖ) \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}\) ଓ \(\frac {5}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାରେ ହର ଯଥାକ୍ରମେ 4, 5, 12 ଓ 4।

∴ 4, 5, 12 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ = 2 × 2 × 5 × 3 = 60
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କଲେ,
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{12}{5}=\frac{12 \times 12}{5 \times 12}=\frac{144}{60}\)
\(\frac{7}{12}=\frac{7 \times 5}{12 \times 5}=\frac{35}{60}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 15}{4 \times 15}=\frac{75}{60}\)
⇒ \(\frac{144}{60}>\frac{75}{60}>\frac{45}{60}>\frac{35}{60}\)
∴ \(\frac{12}{5}>\frac{5}{4}>\frac{3}{4}>\frac{7}{12}\)
∴ \(\frac{3}{4}, \frac{12}{5}, \frac{7}{12}\) ଓ \(\frac {5}{4}\) ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବଡ଼ରୁ ସାନ କ୍ରମରେ ସଜାଇଲେ \(\frac{12}{5}, \frac{5}{4}, \frac{3}{4}\) ଓ \(\frac {7}{12}\) ହେବ।

7.8 ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗ (Addition of Fractions)

Page No. 176

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {2}{5}\) ଓ \(\frac {1}{5}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
Solution:
ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନ, ଯାହା ଭଗ୍ନାଂଶ \(\frac {1}{5}\)। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଗଜପଟିକୁ ସମାନ ପାଞ୍ଚ ଭାଗ କରିବା।
\(\frac {2}{5}\) କୁ ଆମେ ଏହିଭଳି ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରିବା।


ଏବଂ \(\frac {1}{5}\) କୁ ଆମେ ଏହିପରି ଦେଖାଇପାରିବା।

Question 2.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {4}{7}\) ଓ \(\frac {6}{7}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
Solution:
ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ଆୟତାକୃତି କାଗଜପଟିରେ ଦର୍ଶାଇବା। ଏଠାରେ ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ସମାନ ଏକକ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି, ଯାହା \(\frac {1}{7}\)। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଗଜପଟି 7 ସମାନ ଭାଗ ହୋଇଛି।

ଭିନ୍ନ ହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ: (Page No. 177)

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac {1}{4}\) ଓ \(\frac {1}{3}\) କୁ ଯୋଗ କର।
Solution:
ଭିନ୍ନ ହର ତଥା ଭିନ୍ନ ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେଲେ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପ ରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ସାଧାରଣ ହର ରୂପେ 12 କୁ (3 × 4) ନେଇ ପାରିବା।

Page No. 178-179

Question 1.
ଉଦାହରଣ–1: \(\frac {2}{3}\) ଓ \(\frac {1}{5}\) ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚର୍ୟ କର।
Solution:
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ଦେଖୁବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 3}{5 \times 3}=\frac{3}{15}\)
ତେଣୁ \(\frac{2}{3}+\frac{1}{5}=\frac{10}{15}+\frac{3}{15}=\frac{13}{15}\)

Question 2.
ଉଦାହରଣ–2: \(\frac {1}{6}\) ଓ \(\frac {1}{3}\) ର ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
Solution:
6 ଓ 3 ର ଲଘିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣିତକ = 6
\(\frac {1}{6}\) ର ହର 6, ତେଣୁ ଏହା ସେହପରି ରହିବ।
\(\frac{1}{3}=\frac{1 \times 2}{3 \times 2}=\frac{2}{6}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{6}+\frac{1}{3}=\frac{1}{6}+\frac{2}{6}=\frac{3}{6}\)
\(\frac {3}{6}\) ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଲଘିଷ୍ଠ ଆକାରରେ ପରିଣତ କରିପାରିବା। ସେଥୁପାଇଁ ଲବ ଓ ହରକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କରିବା (ଯେହେତୁ 3 ଓ 6 ରେ ଗରିଷ୍ଠ ସାଧାରଣ ଗୁଣନୀୟକ (ଗ.ସା.ଗୁ). ହେଉଛି 3)
\(\frac{3}{6}=\frac{3 \div 3}{6 \div 3}=\frac{1}{2}\) ତେଣୁ \(\frac{1}{6}+\frac{1}{3}=\frac{1}{2}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 179)

Question 1.
ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac{2}{7}+\frac{5}{7}+\frac{6}{7}\)
(ଖ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}\)
(ଗ) \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}\)
(ଘ) \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}\)
(ଙ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)
(ଚ) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}\)
(ଛ) \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}\)
(ଜ) \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}\)
(ଝ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}\)
(ଞ) \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}\)
(ଟ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)
(0) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}\)
(କ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}\)
Solution:
(କ) \(\frac{2}{7}+\frac{5}{7}+\frac{6}{7}=\frac{2+5+6}{7}=\frac{13}{7}=\frac{7+6}{7}=\frac{7}{7}+\frac{6}{7}==1+\frac{6}{7}=1 \frac{6}{7}\)

(ଖ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4 ଓ 3।
4 ଓ 3 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 4}{3 \times 4}=\frac{4}{12}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}=\frac{9}{12}+\frac{4}{12}=\frac{13}{12}=\frac{12+1}{12}=1+\frac{1}{12}=1 \frac{1}{12}\)

(ଗ) \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 6।
3 ଓ 6 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 6।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 2}{3 \times 2}=\frac{4}{6}, \frac{5}{6}=\frac{5 \times 1}{6 \times 1}=\frac{5}{6}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{5}{6}=\frac{4}{6}+\frac{5}{6}=\frac{4+5}{6}=\frac{9}{6}=\frac{6+3}{6}=\frac{6}{6}+\frac{3}{6}=1+\frac{3}{6}=1+\frac{1}{2}=1 \frac{1}{2}\)

(ଘ) \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 7।
3 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 21।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 7}{3 \times 7}=\frac{14}{21}, \frac{2}{7}=\frac{2 \times 3}{7 \times 3}=\frac{6}{21}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{2}{7}=\frac{14}{21}+\frac{6}{21}=\frac{20}{21}\)

(ଙ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4, 3 ଓ 5।
4, 3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 60।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 20}{3 \times 20}=\frac{20}{60}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 12}{5 \times 12}=\frac{12}{60}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}=\frac{45}{60}+\frac{20}{60}+\frac{12}{60}=\frac{77}{60}=\frac{60+17}{60}=1+\frac{17}{60}=1 \frac{17}{60}\)

(ଚ) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}, \frac{4}{5}=\frac{4 \times 3}{5 \times 3}=\frac{12}{15}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}=\frac{10}{15}+\frac{12}{15}=\frac{22}{15}=\frac{15}{15}+\frac{7}{15}=1+\frac{7}{15}=1 \frac{7}{15}\)

(ଛ) \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 3।
5 ଓ 3 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{4}{5}=\frac{4 \times 3}{5 \times 3}=\frac{12}{15}, \frac{2}{3}=\frac{2 \times 5}{3 \times 5}=\frac{10}{15}\)
∴ \(\frac{4}{5}+\frac{2}{3}=\frac{12}{15}+\frac{10}{15}=\frac{22}{15}=\frac{15}{15}+\frac{7}{15}=1+\frac{7}{15}=1 \frac{7}{15}\)

(କ) \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 8।
5 ଓ 8 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 40।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{5}=\frac{3 \times 8}{5 \times 8}=\frac{24}{40}, \frac{5}{8}=\frac{5 \times 5}{8 \times 5}=\frac{25}{40}\)
∴ \(\frac{3}{5}+\frac{5}{8}=\frac{24}{40}+\frac{25}{40}=\frac{49}{40}=\frac{40+9}{40}=\frac{40}{40}+\frac{9}{40}=1+\frac{9}{40}=1 \frac{9}{40}\)

(ଝ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 2 ଓ 4।
2 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 4।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{9}{2}=\frac{9 \times 2}{2 \times 2}=\frac{18}{4}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 1}{4 \times 1}=\frac{5}{4}\)
∴ \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}=\frac{18}{4}+\frac{5}{4}=\frac{23}{4}=\frac{20+3}{4}=\frac{20}{4}+\frac{3}{4}=5+\frac{3}{4}=5 \frac{3}{4}\)

(ଞ) \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 7।
3 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 21।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{8}{3}=\frac{8 \times 7}{3 \times 7}=\frac{56}{21}, \frac{2}{7}=\frac{2 \times 3}{7 \times 3}=\frac{6}{21}\)
∴ \(\frac{8}{3}+\frac{2}{7}=\frac{56}{21}+\frac{6}{21}=\frac{62}{21}=\frac{42+20}{21}=\frac{42}{21}+\frac{20}{21}=2+\frac{20}{21}=2 \frac{20}{21}\)

(ଟ) \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 4, 3 ଓ 5।
4, 3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 60।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 15}{4 \times 15}=\frac{45}{60}, \frac{1}{3}=\frac{1 \times 20}{3 \times 20}=\frac{20}{60}, \frac{1}{5}=\frac{1 \times 12}{5 \times 12}=\frac{12}{60}\)
∴ \(\frac{3}{4}+\frac{1}{3}+\frac{1}{5}=\frac{45}{60}+\frac{20}{60}+\frac{12}{60}=\frac{45+20+12}{60}\) = \(\frac{77}{60}=\frac{60+17}{60}=\frac{60}{60}+\frac{17}{60}=1+\frac{17}{60}=1 \frac{17}{60}\)

(O) \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3, 5 ଓ 7।
3, 5 ଓ 7 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 105।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 35}{3 \times 35}=\frac{70}{105}, \frac{4}{5}=\frac{4 \times 21}{5 \times 21}=\frac{84}{105}, \frac{3}{7}=\frac{3 \times 15}{7 \times 15}=\frac{45}{105}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{4}{5}+\frac{3}{7}=\frac{70}{105}+\frac{84}{105}+\frac{45}{105}=\frac{70+84+45}{105}=\frac{199}{105}\) = \(\frac{105+94}{105}=\frac{105}{105}+\frac{94}{105}=1+\frac{94}{105}=1 \frac{94}{105}\)

(କ) \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}\)। ଦିଆଯାଇଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 2, 4 ଓ 6।
2, 4 ଓ 6 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{9}{2}=\frac{9 \times 6}{2 \times 6}=\frac{54}{12}, \frac{5}{4}=\frac{5 \times 3}{4 \times 3}=\frac{15}{12}, \frac{7}{6}=\frac{7 \times 2}{6 \times 2}=\frac{14}{12}\)
∴ \(\frac{9}{2}+\frac{5}{4}+\frac{7}{6}=\frac{54}{12}+\frac{15}{12}+\frac{14}{12}=\frac{54+15+14}{12}=\frac{83}{12}\) = \(\frac{72+11}{12}=\frac{72}{12}+\frac{11}{12}=6+\frac{11}{12}=6 \frac{11}{12}\)

Question 2.
ଅରବିନ୍ଦ \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର ହଳଦିଆ ଓ \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର ନୀଳ ରଙ୍ଗକୁ ମିଶାଇ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ। ତେବେ ଅରବିନ୍ଦ କେତେ ଲିଟର ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ?
Solution:
ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ = \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର। ନୀଳ ରଙ୍ଗ = \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର।
ସବୁଜ ରଙ୍ଗ = \(\frac {2}{3}\) ଲିଟର + \(\frac {3}{4}\) ଲିଟର = \(\left(\frac{2}{3}+\frac{3}{4}\right)\) ଲିଟର।
ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନାଂଶରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. 12।
\(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 4}{3 \times 4}=\frac{8}{12}, \frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}\)
∴ \(\frac{2}{3}+\frac{3}{4}==\frac{8}{12}+\frac{9}{12}=\frac{17}{12}=\frac{12+5}{12}=\frac{12}{12}+\frac{5}{12}=1+\frac{5}{12}=1 \frac{5}{12}\) ଲିଟର।
∴ ଅରବିନ୍ଦ \(1 \frac{5}{12}\) ଲିଟର ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।

Question 3.
ଏକ ମିଟର ପରିସୀମା ବିଶିଷ୍ଟ ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖରେ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଗୀତା ଗୋଟିଏ ଫିତାରୁ \(\frac {2}{5}\) ମିଟର ଓ ଶ୍ୟାମ ସେହି ଫିତାରୁ \(\frac {3}{4}\) ମିଟର କିଣିଲେ। ଉଭୟ କିଣିଥିବା ଫିତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ? ଏତିକି ଫିତା ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପାଇଯିବ କି?
Solution:
ଗୀତା କିଣିଲେ = \(\frac {2}{5}\) ମିଟର। ଶ୍ୟାମ କିଣିଲେ = \(\frac {3}{4}\) ମିଟର।
ଉଭୟ ତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ = \(\left(\frac{2}{5}+\frac{3}{4}\right)\) ମିଟର।
ଦିଆଯାଇଥୁବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେବ।
5 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 20।
\(\frac{2}{5}=\frac{2 \times 4}{5 \times 4}=\frac{8}{20}, \frac{3}{4}=\frac{3 \times 5}{4 \times 5}=\frac{15}{20}\)
\(\frac{2}{5}+\frac{3}{4}==\frac{8}{20}+\frac{15}{20}=\frac{23}{20}=\frac{20+3}{20}=\frac{20}{20}+\frac{3}{20}=1+\frac{3}{20}=1 \frac{3}{20}\) ମିଟର।
∴ ଉଭୟ ଫିତାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ \(1 \frac{3}{20}\) ମିଟର। ଟେବୁଲର ପରିସୀମା 1 ମିଟର।
∴ ଏତିକି ଫିତା ଟେବୁଲ କ୍ଲଥର ଚାରିପାଖକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପାଇଯିବ।

ସମହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାର ବିୟୋଗ: (Page No. 180)

Question 1.
\(\frac {6}{7}\) ରୁ \(\frac {4}{7}\) କୁ ବିୟୋଗ କରିବା, ଅର୍ଥାତ୍ \(\frac{6}{7}-\frac{4}{7}\) = ?
Solution:
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆୟତାକୃତ କାଗଜ ପଟିର ବ୍ୟବହାର କରିବା। ଉଭୟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାରେ ଭଗ୍ନାଂଶ ଏକକଗୁଡ଼ିକ ବା ଏକକ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା ସମାନନ୍ତ ଅର୍ଥାତ୍ \(\frac {1}{7}\)। ଆସି,ପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାକୁ ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରପରି ଆୟତାକୃତି କାଗଜ ପଟିରେ ଦର୍ଶାଇବା।

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 181)

Question 1.
\(\frac{5}{8}-\frac{3}{8}\)
Solution:
\(\frac{5}{8}-\frac{3}{8}=\frac{5-3}{8}=\frac{2}{8}=\frac{1}{4}\)

Question 2.
\(\frac{7}{9}-\frac{5}{9}\)
Solution:
\(\frac{7}{9}-\frac{5}{9}=\frac{7-5}{9}=\frac{2}{9}\)

Question 3.
\(\frac{10}{27}-\frac{1}{27}\)
Solution:
\(\frac{10}{27}-\frac{1}{27}=\frac{10-1}{27}=\frac{9}{27}=\frac{1}{3}\)

ଭିନ୍ନହର ବିଶିଷ୍ଟ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ବିୟୋଗ: (Page No. 181)

Question 1.
ଉଦାହରଣ: \(\frac{3}{4}-\frac{2}{3}\) କେତେ ହେବ?
Solution:
ଆମେ ଭିନ୍ନ ହର ଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା, ଯେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କର ହର ସମାନ ନଥ‌ିବ।
\(\frac{3}{4}=\frac{3 \times 3}{4 \times 3}=\frac{9}{12}\)
ଠିକ୍ ସେହିପରି \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 4}{3 \times 4}=\frac{8}{12}\)
ତେଣୁ \(\frac{3}{4}-\frac{2}{3}=\frac{9}{12}-\frac{8}{12}=\frac{1}{12}\)

ଆସ ବୁଝିବା: (Page No. 182)

Question 1.
ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନ ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ବିୟୋଗ ଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।
(କ) \(\frac{8}{15}-\frac{3}{15}\)
(ଖ) \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}\)
(ଗ) \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}\)
(ଘ) \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}\)
Solution:
(କ) \(\frac{8}{15}-\frac{3}{15}=\frac{8-3}{15}=\frac{5}{15}=\frac{1}{3}\)

(ଖ) \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 5 ଓ 15।
5 ଓ 15 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{5}=\frac{2 \times 3}{5 \times 3}=\frac{6}{15}, \frac{4}{15}=\frac{4 \times 1}{15 \times 1}=\frac{4}{15}\)
∴ \(\frac{2}{5}-\frac{4}{15}=\frac{6}{15}-\frac{4}{15}=\frac{6-4}{15}=\frac{2}{15}\)

(ଗ) \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}\)। ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 6 ଓ 9।
6 ଓ 9 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 18।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{5}{6}=\frac{5 \times 3}{6 \times 3}=\frac{15}{18}, \frac{4}{9}=\frac{4 \times 2}{9 \times 2}=\frac{8}{18}\)
∴ \(\frac{5}{6}-\frac{4}{9}=\frac{15}{18}-\frac{8}{18}=\frac{15-8}{18}=\frac{7}{18}\)

(ଘ) \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}\)। ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 2।
3 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 6।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{2}{3}=\frac{2 \times 2}{3 \times 2}=\frac{4}{6}, \quad \frac{1}{2}=\frac{1 \times 3}{2 \times 3}=\frac{3}{6}\)
∴ \(\frac{2}{3}-\frac{1}{2}=\frac{4}{6}-\frac{3}{6}=\frac{4-3}{6}=\frac{1}{6}\)

Question 2.
ବିୟୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର।
(କ) \(\frac {10}{3}\) ରୁ \(\frac {13}{4}\)
(ଖ) \(\frac {23}{3}\) ରୁ \(\frac {18}{5}\)
(ଗ) \(\frac {45}{7}\) ରୁ \(\frac {29}{7}\)
Solution:
(କ) \(\frac {10}{3}\) ରୁ \(\frac {13}{4}\) = \(\frac{10}{3}-\frac{13}{4}\)
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 4।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{10}{3}=\frac{10 \times 4}{3 \times 4}=\frac{40}{12}, \frac{13}{4}=\frac{13 \times 3}{4 \times 3}=\frac{39}{12}\)
∴ \(\frac{10}{3}-\frac{13}{4}=\frac{40}{12}-\frac{39}{12}=\frac{40-39}{12}=\frac{1}{12}\)

(ଖ) \(\frac {23}{3}\) ରୁ \(\frac {18}{5}\) = \(\frac{23}{3}-\frac{18}{5}\)
ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 5।
3 ଓ 5 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 15।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{23}{3}=\frac{23 \times 5}{3 \times 5}=\frac{115}{15}, \frac{18}{5}=\frac{18 \times 3}{5 \times 3}=\frac{54}{15}\)
∴ \(\frac{23}{3}-\frac{18}{5}=\frac{115}{15}-\frac{54}{15}=\frac{115-54}{15}=\frac{61}{15}=\frac{60}{15}+\frac{1}{15}=4+\frac{1}{15}=4 \frac{1}{15}\)

(ଗ) \(\frac {45}{7}\) ରୁ \(\frac {29}{7}\) = \(\frac{45}{7}-\frac{29}{7}\)
∴ \(\frac {45}{7}\) ଫ \(\frac {29}{7}\) = \(\frac{45-297}{7}=\frac{16}{7}=\frac{14+2}{7}=\frac{14}{7}+\frac{2}{7}=2+\frac{2}{7}=2 \frac{2}{7}\)

Question 3.
ନିମ୍ନ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କର।
(a) ଜୟାର ଘରଠାରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୂରତା \(\frac {7}{10}\) କି.ମି.। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଟୋରେ ଘରଠାରୁ \(\frac {1}{2}\) କି.ମି. ଯାଏ, ଅବଶିଷ୍ଟ ବାଟକୁ ଚାଲିଚାଲି ଯାଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ତେବେ ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କେତେ ବାଟ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ?
Solution:
ଜୟାର ଘରଠାରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୂରତା \(\frac {7}{10}\) କି.ମି.।
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଟୋରେ ଘରଠାରୁ \(\frac {1}{2}\) କି.ମି. ଯାଏ।
ଅବଶିଷ୍ଟ ବାଟକୁ ଚାଲିଚାଲି ଯାଇ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।
ସେ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ = \(\left(\frac{7}{10}-\frac{1}{2}\right)\) କି.ମି.।
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 10 ଓ 2।
10 ଓ 2 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 10।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{7}{10}=\frac{7 \times 1}{10 \times 1}=\frac{7}{10}, \frac{1}{2}=\frac{1 \times 5}{2 \times 5}=\frac{5}{10}\)
∴ \(\left(\frac{7}{10}-\frac{1}{2}\right)\) କି.ମି. = \(\left(\frac{7}{10}-\frac{5}{10}\right)\) କି.ମି. = \(\frac{7-5}{10}\) କି.ମି. = \(\frac {2}{10}\) କି.ମି. = \(\frac {1}{5}\) କି.ମି.
∴ ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ \(\frac {1}{5}\) କି.ମି. ବାଟ ଚାଲିଚାଲି ଯାଏ।

(b) ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ଦୀପିକା ନମିତା \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ ସମୟ ନେଉଥ‌ିବା ବେଳେ ନମିତା \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍ ସମୟ ନିଏ। ତେବେ କିଏ କମ୍ ସମୟରେ ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିପାରେ ଏବଂ କେତେ କମ୍ ସମୟ ନିଏ?
Solution:
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ଦୀପିକା ସମୟ ନିଏ = \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍।
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ ନମିତା ସମୟ ନିଏ = \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍।
ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିବା ପାଇଁ କମ୍ ସମୟ ନିଏ = \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍।
ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ହର ହେଉଛି 3 ଓ 4।
3 ଓ 4 ର ଲ.ସା.ଗୁ. ହେଉଛି 12।
ଆମେ ପାଇବା \(\frac{10}{3}=\frac{10 \times 4}{3 \times 4}=\frac{40}{12}\) ମିନିଟ୍, \(\frac{13}{4}=\frac{13 \times 3}{4 \times 3}=\frac{39}{12}\) ମିନିଟ୍।
∴ \(\frac {10}{3}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {13}{4}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac {40}{12}\) ମିନିଟ୍ – \(\frac {39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac{40}{12}-\frac{39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac{40-39}{12}\) ମିନିଟ୍ = \(\frac {1}{12}\) ମିନିଟ୍।
∴ ତେବେ ନମିତା ଦୀପକ ଠାରୁ କମ୍ ସମୟରେ ପାର୍କରେ ଏକ ଘେରା ବୁଲି ଆସିପାରେ ଏବଂ \(\frac {1}{12}\) ମିନିଟ୍ କମ୍ ସମୟ ନିଏ।

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium ତୃଣମୂଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାଗ ୧: ଶାସନବିଧି to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 10 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ନିଜକୁ ନିଜେ ପରୀକ୍ଷା କର– ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ର କହିଲେ ଆମେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ ବୋଲି ବୁଝିଥାଉ । ଏହା ଏକ ପଦ୍ଧତି ଯେଉଁଥରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧ‌ିମାନଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶ ଚଳାଇଥାନ୍ତି । ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର –
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର :

1. ଏହି ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ମତାମତ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାଏ ଏବଂ ନିଷ୍ପଭି ନେବାରେ ଗଣାଯାଏ ।
2. ଉଦାହରଣ – ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ବଣଭୋଜି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କର ସିଧାସଳଖ ମତାମତ ନେବା ।

ପ୍ରତିନିଧୁମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର :

1. ଏହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଲୋକମାନେ ଭୋଟ ମାଧ୍ୟମରେ ମତଦାନ କରି ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣାଇଥାନ୍ତି ।
2. ଉଦାହରଣ – ଭୋଟ ମାଧ୍ଯମରେ ବିଧାୟକ ଏବଂ ସାଂସଦକୁ ବାଛିବା ।

Question 2.
ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗକୁ ମନେପକାଅ । ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭୂମିକାମାନ କ’ଣ ?
Answer:
ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି । ଯଥା- ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ।
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା :

• ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ହେଉଛି ଏକ ଅଙ୍ଗ, ଯାହା ନୂତନ ନିୟମ ବା ଆଇନ ତିଆରି କରେ ।
• ବେଳେବେଳେ ଏହା ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନର ସଂଶୋଧନ, ଉନ୍ନତିକରଣ କିମ୍ବା ଅପସାରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ ।
• ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରୁଥିବା ଏକ ସଭାଦ୍ୱାରାରା କରାଯାଏ ।

କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା :

• ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥାଏ ।
• ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି, ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କୌଣସି ସଂସ୍ଥା ଏଥୁରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ନ୍ୟାୟପାଳିକା :

• ନ୍ୟାୟପାଳିକା ହେଉଛି ଏକ ଅଦାଲତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ଆଇନ୍‌କୁ ତର୍ଜମା କରେ, ଏହାର ସୁରକ୍ଷା କରେ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସଂସ୍ଥା ବିରୋଧରେ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରେ ।

ବେଳେବେଳେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ନେଇଥ‌ିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଠିକ୍ କି ନୁହେଁ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପାରିତ ଆଇନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ କି ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରି ସମ୍ବିଧାନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ ।

Question 3.
ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାରରର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଯଥା- ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଭାବେ ଯଥାକ୍ରମେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସମସ୍ୟା ସାମାଧାନ କରନ୍ତି । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବା ସମଗ୍ର ଦେଶର ସୁବିଧା ଅସୁବିଧା ବୁଝିବା କାମ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର । ଭାରତ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥ‌ିବା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣ ଏପରିକି ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ୟା କଥା ବୁଝିବା ଅସମ୍ଭବ ବ୍ୟାପାର । ତେଣୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ଵାରା ଆମ ଦେଶରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ । ଫଳରେ ଲୋକମାନେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନର ମହତ୍ତ୍ଵ ବୁଝିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୁଅନ୍ତି ।

Question 4.
ପ୍ରକଳ୍ପ : ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କ କୋଭିଡ୍-୧୯ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ମନେଥ‌ିବ । ସେହି ସମୟରେ କ’ଣସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ କେଉଁ ସ୍ତରର ସରକାର ସଂପୃକ୍ତ ଥିଲେ ? ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମହାମାରୀ କୋଭିଡ଼-୧୯ ସମୟରେ ଦେଶରେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନମାନ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଘରେ ରହିବାପାଇଁ ପଡୁଥିଲା ।
(ii) ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ।
(iii) ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବସ୍, ରେଳ କିମ୍ବା ଅଟୋରେ ଯାତାୟାତ କରିବା ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
(iv) କୌଣସି ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ଜନସମାଗମ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନଥିଲା ।
(v) କେବଳ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସଉଦା ଏବଂ ପରିବା ଦୋକାନମାନ ଖୋଲା ଥିଲା ।
(vi) ରୋଗୀଙ୍କୁ ସେବା କରିବାପାଇଁ ଡାକ୍ତର ନର୍ସମାନଙ୍କୁ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
(vii) ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧିବା ଏବଂ ସାନିଟାଇଜର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।
(viii) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭ୍ୟାକ୍‌ସିନ୍ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।

ଉପରୋକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟମାନ କରିବାପାଇଁ ଆମ ଦେଶରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସଜାଗ ଥିଲା । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିଲେ ।

(ix) ସେହିପରି ରାଜ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରରେ ମେୟର ତାଙ୍କ ଦଳ ଏବଂ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଅନବରତ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

(x) ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲା । ବ୍ଯବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ଵାରା କୋଭିଡ଼-୧୯ ପାଇଁ ନୂତନ ଆଇନମାନ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ଚାକିରି ହରାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

(xi) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା – କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘରେ ରହିବାପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିଲା । ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନାମାନଙ୍କରେ ରୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତ କୋଭିଡ୍ ନିୟମକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । ପୋଲିସ୍ ବାହିନୀ ୨୪ ଘଣ୍ଟା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଉତ୍ସବ ଏବଂ ଜନସମାଗମକୁ କାରଣ କରାଯାଇଥିଲା, ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରମାନେ ଜନତାଙ୍କ ସେବାପାଇଁ ଜାଗ୍ରତ ପ୍ରହରୀ ଭାବରେ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଏବଂ କ୍ଵାରେନ୍‌ଇମ୍ ସେଣ୍ଟରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

ନ୍ୟାୟପାଳିକା – ଦେଶରେ କୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କର ନୀତିକୁ ତର୍ଜମା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଶାସନର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଶାସନ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାଦ୍ଵାରା ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣାବଳୀକୁ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ ।
2. ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜନହିତ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଆରକ୍ଷୀ ବାହିନୀ, ସାମରିକ, ବାହିନୀ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କଦ୍ଵାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇ ଥାଆନ୍ତି ।
3. ଏଥ‌ିପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମ ଏବଂ ଆଇନ ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
4. ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳନୀତି ହେଉଛି ଜନମଙ୍ଗଳପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଏବଂ ସନ୍ତୋଟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ତା ତିଆରି କରିବା ।

Question 2.
ଆମକୁ କାହିଁକି ସରକାର ଦରକାର ?
Answer:
ସରକାର ହେଉଛି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଯାହା ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, –
(i) ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା – ଦେଶ ବା ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ସମାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟ ।

(ii) ଜନସେବା ଯୋଗାଇଦେବା – ସରକାରଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଜନସାଧାରଣତଙ୍କୁ ଜରୁରୀ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା, ଯଥା – ଡାକ୍ତରଖାନା, ଶିକ୍ଷା, ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା, ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ।

(iii) ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟରେ ଶସ୍ୟ, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ଯନେବା ।

(iv) ପରିବେଶ ଜଙ୍ଗଲ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ।

(v) ଦେଶକୁ ବୈଦେଶିକ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା । ଏହିସବୁ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଆମକୁ ଏକ ସରକାର ଦରକାର ପଡ଼ିଥାଏ ।

Question 3.
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଏହା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଶାସକଙ୍କୁ ବାଛିଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦଟି ଦୁଇଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ଡେମୋସ୍ ଏବଂ କ୍ରାଟୋସରୁ ଆସିଅଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ ।

(iii) ଗଣତନ୍ତ୍ର ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ଏବଂ କାହା ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତିତା କରାଯାଉ ନାହିଁ ।

(iv) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ଉଚ୍ଚ ପଦପଦବୀପାଇଁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏପରିକି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏବଂ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦବୀ ଯେକୌଣସି ସ୍ତରର ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଧ୍ୟଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରନ୍ତି ।

(v) ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିଆଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ନିଜର ମତାମତ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବେ, ନିଜର ଧର୍ମ ବାଛିପାରିବେ ଇତ୍ୟାଦି ।

(vi) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଦେଇଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜ ସରକାରଙ୍କୁ ବାଛିପାରିବେ, ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ।

Question 4.
କ୍ଷମତା ପୃଥକୀକରଣର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ।
Answer:
(i) ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଯଥା— ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ପୃଥକ୍ କରାଯାଇଛି ।

(ii) ଏଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହିତ ସଂଯୋଗ ରଖୁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । କ୍ଷମତାର ପୃଥକୀକରଣର ନିୟମାନୁସାରେ ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ତଦାରଖ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିଥା’ନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଅଙ୍ଗ ଆଶାନୁରୂପ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଙ୍ଗ କ’ଣ କରୁଛି ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବ ଏବଂ
କଲେ ସରକାରଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ, ଅନ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ।

Question 5.
ନ୍ୟାୟପାଳିକା କିପରି ଦେଶରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଠନକୁ ଦୃଢ଼ କରିଛି ?
Answer:
(i) ଆମ ଦେଶରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି ।

(ii) ଏମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ଯେ ଅପରାଧୀ ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗିଛି ନା ନାହିଁ, ତଦନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆଇନ ଭଙ୍ଗକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ସମୟ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାଦ୍ଵାରା ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପଭିକୁ ମଧ୍ଯ ତର୍ଜମା କରନ୍ତି (iv) ଯେଉଁଠାରେ ଭୁଲ୍ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ଏବଂ ତାହା ନ୍ୟାୟାଳୟର ପରିସରକୁ ଆସିଲେ ସମ୍ମାଧାନର ବିଧ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତା’ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି ।

(v) ସେହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ୱାରା ବେଳେବେଳେ ନିଆଯାଇଥ‌ିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯଦି ସମ୍ବିଧାନ ପରିସରଭୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଏ ତେବେ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ନ କରିବାପାଇଁ ନ୍ୟାୟାଳୟରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆସିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଦେଶର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 6.
ସରକାରଙ୍କର ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର । ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସରକାର ଅଛି ଯଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରର ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର – କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇଟି ହେଲା ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ।

(ii) ରାଜ୍ୟ ସରକାର – ଆମ ଦେଶର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଉନ୍ନତି କଳ୍ପେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କରିବାପାଇଁ ଯଥା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, କୃଷି ଆଉନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ଏକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟରେ ରହିଛି ।

(iii) ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ଆମ ଦେଶରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ମ୍ୟୁନିସ୍ପାଲିଟି ରହିଅଛି । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର କୁହାଯାଏ ।

Question 7.
ଭାରତର କାହିଁକି ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ରହିଅଛି ? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
(i) ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪୦ କୋଟିରୁ ପ୍ରାୟ ୯୭ କୋଟି ଲୋକ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ପାଇଛନ୍ତି । ଏହିଭଳି ବହୁଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧୂଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦେଶର ଶାସନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଚଳାଇଥାନ୍ତି ।

(ii) ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଦେଶରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାଜନୀତିକ ଏବଂ ଅନେକ ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ । ଦେଶର ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଲାଗି ରହିଛି । ଏହିସବୁ ସମସ୍ୟା ଓ ଘଟଣାବଳୀକୁ ସମାଧାନ କରିବାପାଇଁ ସମଗ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ସଂସଦ ଗୃହକୁ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ଏହି ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଦଳବିଶେଷରେ ସରକାର ଗଠନ କରି ଦେଶ ଶାସନ କରିଥାନ୍ତି । ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଥ‌ିବା ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ବସି ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ସେଥୁରେ ସୁଧାର ଆଣିବାରେ ପ୍ରୟାସ କରିଥା’ନି । ସୁତରାଂ, ଭାରତ ଭଳି ଏକ ଜନବହୁଳ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।

Question 8.
ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:

1. ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଏହା ଏକ ସରକାର ଯାହା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଥଙ୍କଦ୍ଵାରା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଏକ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚବର୍ଷରେ ନିୟମିତ, ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଅବାଧ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥାଏ ।
3. ଦେଶରେ ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇନ । ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଲ୍ଲିଖତ ଧାରା ଅନୁସାରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହୁଏ । ଏହି ଆଇନରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ।
4. ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି ।
5. ଦେଶରେ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନିରପେକ୍ଷ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଛି ଯାହା ନ୍ୟାୟଦାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

Question 9.
କୌଣସି ଦେଶ ବିନା ଶାସନ ଏବଂ ସରକାରରେ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ ? ତୁମେ ଏଥରେ ସହମତ କି ?
Answer:
ହଁ ମୁଁ ଏଥ‌ିରେ ସହମତ ଯେ ବିନା ଶାସନ ଏବଂ ସରକାରରେ କୌଣସି ଦେଶ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ ।

1. ଜନମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାସନ ହେଉଛି ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଶାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଏକ ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।
2. ସରକାର ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାକିରି ଓ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି ।
3. ସରକାର ଦେୟମୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।
4. ଦେଶକୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବାହ୍ୟ ବିପଦରୁ ମୁକ୍ତ ରଖୁ’ନ୍ତି ।

ସୁତରାଂ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ବିନା ଶାସନ ଓ ସରକାରରେ ଦେଶ ଚାଲିବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଚିତ୍ର ୧୦.୧ରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର– ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖୁଛ ?


Answer:
ଚିତ୍ର ୧୦.୧କୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ଏକ ସହରର ଟ୍ରାଫିକ୍ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ । କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ପରସ୍ପରର ବିପରୀତ ଅଟେ । ଚିତ୍ର-୧ରେ ଯାନଗୁଡ଼ିକର ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଯିବା ଆସିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲାବେଳେ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଟ୍ରାଫିକ୍‌ ନିୟମ କେହି ମାନୁନଥ‌ିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି । ଉଭୟ ଚିତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

	ପ୍ରଥମ ଚିତ୍	ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ର
(i) ଯାନ	କାର୍, ସାଇକେଲ୍ ଏବଂ ମଟରସାଇକେଲ୍ (କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ)	କାର୍, ସାଇକେଲ୍ ମଟରସାଇକେଲ୍ (ଅଧ୍ବକ ସଂଖ୍ୟକ)
(ii) ନିୟମ	ସଠିକ୍ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଛି	ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଉଲଂଘନ
(iii) ଗାଡ଼ି	ଉତ୍ତମ ଗାଡ଼ି ଚାଳନା ଅଭିଜ୍ଞତା ଚଳାଇବାରେ ଆରାମ	ଗାଡ଼ି ଚାଳନାରେ ଅଧ‌ିକ ଚାପ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନା

Question 2.
ନିୟମ ଉପରେ ହେଉଥୁବା ଆମର ଆଲୋଚନା ସହିତ ତୁମେ ଏହାକୁ କିପରି ସଂଯୋଗ କରିବ ।
Answer:
ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ । ସମୟକ୍ରମେ ଅଧିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଆଇନ ବଦଳାଯାଇପାରେ । ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଆମର ନିୟମ ରହିଛି । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ନିୟମ ପଳନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଯିବା ଆସିବା ନିରାପଦ ମନେ ହେଉଛି । ମାତ୍ର ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ନିୟମ ଉଲଂଘନ ହେଉଥିବାରୁ ଯିବା ଆସିବା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ।

Question 3.
ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସେଗୁଡ଼ିକ କିଏ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍କୁଲରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଣଶିକ୍ଷକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମମାନ ରହିଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନିରାପଦ, ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସାଧାରଣ ସ୍କୁଲ୍ ନିୟମ –

1. ଉପସ୍ଥାନ – ନିୟମିତ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆସିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।
2. ଶୃଙ୍ଖଳା – ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ହେବା ଜରୁରୀ ।
3. ୟୁନିଫର୍ମ – ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ୟୁନିଫର୍ମ ପରିଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ତାଙ୍କର ଏକତ୍ଵର ପରିଚୟ ।

ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ବ୍ୟବହାର – ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାରଣ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ଯ ନିୟମ ରହିଛି । ଯଥା-

1. ମୋବାଇଲ୍, ଲାପ୍‌ଟପ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ନିଷିଦ୍ଧ ।
2. ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଥଟ୍ଟାମଜା ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା କରିବା ଅନୁଚିତ ।

ସ୍କୁଲର ପ୍ରଶାସନ ଯଥା ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ସେକ୍ରେଟାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସ୍କୁଲର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ତୁମେ ଚିତ୍ର ୧୦.୨ରେ ଦଶଟି ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଜନସେବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ କି ?

Answer:
ଚିତ୍ର – ୧ : ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ
ଚିତ୍ର – ୨ : ରେଳ ଚଳାଚଳ
ଚିତ୍ର – ୩ : କର୍ତ୍ତବ୍ୟରତ ସାମରିକ ବାହିନୀ
ଚିତ୍ର – ୪ : ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା
ଚିତ୍ର – ୫ : ଅଗ୍ନିଶମ ବାହିନୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ
ଚିତ୍ର – ୬ : ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିରାପତ୍ତା
ଚିତ୍ର – ୭ : ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ (ନ୍ୟାୟିକ ସେବା)
ଚିତ୍ର – ୮ : ଶିକ୍ଷାଦାନ ସେବା
ଚିତ୍ର – ୯ : ଡାକସେବା
ଚିତ୍ର – ୧୦ : ବ୍ୟାଙ୍କ ସେବା

Question 5.
ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସରକାର କେଉଁ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସରକାର ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେବାଦେବା ପାଇଁ ସିଧା ସଳଖ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ସେବାଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଏବଂ ବିନା ବାଧାରେ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ରଖାଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ତୁମେ ତୁମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବ କି ? ଯେଉଁଠାରେ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମେ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗ ରହିଛି ଯାହାକୁ ସରକାର ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା (କ) ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଏପରିକି ଦୁଗ୍‌ଧର ମାନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା, (ଖ) ପରିବେଶ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣରୁ ଜନତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁବା, (ଗ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏବଂ ଜଳଯୋଗାଣକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା, (ଘ) ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ସରକାରୀ ବସ୍‌ର ସୁବିଧା ଦେବା, (ଙ) ସ୍ଵଚ୍ଛତା ଉପରେ ନଜର ଦେବା, ଶେଷରେ ପାର୍କ ଏବଂ ରାସ୍ତାର ମରାମତି କରିବା ।

Question 7.
ଉପରୋକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିନୋଟି ସରକାରୀ ଅଙ୍ଗ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେମାନେ କିପରି ଏଥରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବେ ?
Answer:
ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାନ୍ତି ।
(୧) ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ – ସାଇବର ଅପରାଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭା ନୂତନ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ ।
(୨) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା – ଉକ୍ତ ଆଇନ ବଳରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ସାଇବର ପୋଲିସ୍ ମୁତୟନ କରି ଅପରାଧୀକୁ ଧରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଇଥାଏ ।
(୩) ନ୍ୟାୟପାଳିକା – ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଏହି ଅପରାଧ ଘଟଣାକୁ ତର୍ଜମା କରି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ କରିବା ସହିତ ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରିଥାଏ ।

Question 8.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷକତା ଅଭ୍ୟାସ ଭାବରେ, ତୁମେ କଳ୍ପନା କରିପାରିବ କି ଯଦି ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ସମାନ ଗୋଷ୍ଟୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥାନ୍ତା ତେବେ ଆମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଦେଖୁଥା’ନ୍ତେ ? ତୁମେ ଶୁଣିଥ‌ିବା ଏଭଳି କୌଣସି ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷଣ ଭାବରେ ଆମେ ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଯଥା- ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ହାତରେ ଟେକିଦେବା ଫଳରେ କ’ଣସବୁ ଘଟିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା ।

1. ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ଆଇନରେ ପକ୍ଷପାତିତା ଥିବାରୁ ଏହା କେବଳ ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପକାରରେ ଆସେ ।
2. ଉକ୍ତ ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀର ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନେ କରୁଥ‌ିବା ବେନିୟମକୁ କେହି ଅଟକାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ।
3. ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଦାୟିତ୍ଵରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏପରିକି ବିଚାରପତିମାନେ ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀର ହୋଇଥିବାରୁ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବା ସମ୍ଭବପର ହୋଇନଥାଏ ।

ଏହାର ଏକ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଦେଉଛି ଉତ୍ତର କୋରିଆର ନେତା ‘କିଙ୍ଗ ଜଙ୍ଗ୍ ଅନ୍’ । ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ସରକାରଙ୍କର ଏହି ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗର କ୍ଷମତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାତ୍ରାରେ ରହିଛି ସେ ନିଜେ ଆଇନ ତିଆରି କରନ୍ତି ଓ ତାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି ଓ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବିଚାରପତି ହୋଇ ବିଚାର କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଆଉନ ଭଙ୍ଗର ସମ୍ଭାବନା ଓ ଆଶଙ୍କା ଅନେକ । ତେଣୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ବା କହିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ବା ନ୍ୟାୟପାଇବାର ଆଶା କିଛି ନଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ କେବଳ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ସାରଣୀକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର (ଚିତ୍ର ୧୦.୫) । ତୁମ ଜୀବନକୁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କର ।
Answer:
ଆମ ଜୀବନକୁ ସର୍ବାଧ‌ିକ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା ।
(i) ସୁରକ୍ଷା – ଆମ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଆମକୁ ନିରାପଦରେ ରହିବା ସହିତ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନଯାପନ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି ।

(ii) ଯୋଗାଯୋଗ – ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଦୂରଦର୍ଶନ, ଟେଲିଫୋନ୍, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ଦୂରାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖୁବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ଘଟଣାମାନ ଜାଣିପାରୁଛୁ ।

(iii) ମୁଦ୍ରା ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା ଛପାଯାଇଥିବା ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରି ବଜାରରୁ ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇପାରିଥାଉ ।

(iv) ଶିକ୍ଷା – ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯାହାକୁ ସରକାର ପୁରଣ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥାଏ । ବିନା ଶିକ୍ଷାରେ ଜୀବନ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେବାସହିତ ଦିଗହରା ହୋଇଯାଏ ।

(v) ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା – ଏକ ଶାନ୍ତ ସ୍ଵାଭାବିକ ଜୀବନଯାପନ କରିବାପାଇଁ ସମାଜରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରହିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସରକାର ପୋଲିସ ମାଧ୍ୟମରେ କରିଥାଏ ।

(vi) ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟସେବା – ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା ସରକାରଙ୍କର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ସେମାନେ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ଦୁଇ ତିନିଜଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଅନୁଭବ ବିଷୟରେ ପଚାର । ଏହା କେଉଁ ସ୍ତରରେ ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉଛି ?
Answer:
ମୁଁ ତିନିଜଣ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ବା ଅନୁଭବ ସମ୍ପର୍କରେ ପଚାରିଲି । ସେମାନଙ୍କ କଥା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଗଲା –
(i) ଜଗବନ୍ଧୁ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ମୋ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ କର ଦେଉଛି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ଚଳାଇବାପାଇଁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ପାଇଛି ।

(ii) ଗାୟତ୍ରୀ ନାମକ ଏକ ବୟସ୍କ ମହିଳାଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ଏକ ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ମୁଁ ସରକାରଙ୍କୁ କର ଦେଉଛି ।

(iii) ମୁଁ ରଘୁନାଥ ନାମକ ଜଣେ ବୟସ୍କ କୃଷକଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଲେ ମୁଁ ମୋ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ସାର ଓ ମଞ୍ଜିର ସହାୟତା ଯାଉଛି ଏବଂ କୃଷିକରି ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିବା ସହିତ ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ବିକ୍ରୟକରି ମୋ ପାଉଣା ପାଉଛି ଏବଂ ସେ ତା’ର ଶସ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକ ବୀମା କରିଛି ।

ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉଥ‌ିବାର ସେମାନେ କହିଲେ ।

1. ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଜଳ ଉପଲବ୍‌ଧର ସୁବିଧା ।
2. ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁବିଧାପ୍ରାୟ ହେବା ।
3. ଦେଶର ନିୟମ ମାନିବା ଏବଂ ନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ନିରାପତ୍ତାପାଇଁ ବୀମା କରିବା ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକ ସଭା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ? ଏହା କିପରି ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଜନସାଧାରଣ ମଙ୍ଗଳ ହିଁ କରିଥାଏ ?
Answer:
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ଏଥ‌ିପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଦେଶକୁ ଶାସନ କରିବାପାଇଁ ଏହା ଆଇନ ତିଆରି କରେ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାର କେତେଗୁଡ଼ିଏ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା ।

1. ଏହା କୌଣସି ଆଇନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସଂସଦରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।
2. ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ କରୁଥ‌ିବା ନାଗରିକମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାକୁ ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଆସିଥା’ନ୍ତି । ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମଗ୍ର ଦେଶର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
3. ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତର୍ଜମା କରି ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ଭୂମିକା କ’ଣ ? ଏହାର ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ କିପରି ଲୋକଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ?
Answer:
ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିବା ଆଇନକୁ ସରକାର କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦୁଇଟି ଭୂମିକା ହେଲା –

1. ପୋଲିସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶରେ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା ।
2. ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଗମନାଗମନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା ଯୋଗାଇଦେବା ।

Question 3.
ନ୍ୟାୟପାଳିକା କିପରି ନାଗରିକର ଅଧୁକାର ସୁରକ୍ଷା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ? ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନ୍ୟାୟପାଳିଢ଼ା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ଆମ ଦେଶରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରକରି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ, ନିରପେକ୍ଷ, ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଆବଶ୍ୟକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । କାରଣ –

1. ଏହା ସରକାରଙ୍କଦ୍ଵାରା କ୍ଷମତାର ଅପପ୍ରୟୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ।
2. ଆଇନ ଆଗରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ବୋଲି ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ।
3. ଯଦି କୌଣସି ଆଇନ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବା ସମ୍ବିଧାନ ବିରୋଧୀ ହୋଇନଥାଏ ତେବେ, ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ତାକୁ ଅଣସାମ୍ବିଧାନିକ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଏକ ଦଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ କିମ୍ବା ପଦ୍ଧତି ଯାହା, ଆଇନ ତିଆରି କରେ
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା
(ଖ) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା
(ଗ), ନ୍ୟାୟପାଳିକା
(ଘ) ପୋଲିସ୍
Answer:
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା

Question 2.
ଡଃ ଅବ୍‌ଦୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ସମୟରେ ଥିଲେ ?
(କ) ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୭
(ଖ) ୨୦୦୪ ରୁ ୨୦୦୯
(ଗ) ୨୦୦୯ ରୁ ୨୦୧୪
(ଘ) ୨୦୧୪ ରୁ ୨୦୧୯
Answer:
(କ) ୨୦୦୨ ରୁ ୨୦୦୭

Question 3.
କେଉଁ ସରକାର ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇଥାଏ ?
(କ) ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ
(ଖ) ରାଜ୍ୟସରକାର
(ଗ) ମ୍ୟୁନିସ୍‌ପାଲ ନିଗମ
(ଘ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର
Answer:
(ଘ) କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର

Question 4.
ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ?
(କ) ମୁମ୍ବାଇ
(ଖ) ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ
(ଗ) କଲିକତା
(ଘ) ଚେନ୍ନାଇ
Answer:
(ଖ) ନୁଆଦିଲ୍ଲୀ

Question 5.
ସଂସଦର ସଭ୍ୟମାନେ କେଉଁ ଗୃହକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
(କ) କେବଳ ଲୋକସଭାକୁ
(ଖ) କେବଳ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ
(ଗ୍) ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ
(ଘ) ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭାକୁ
Answer:
(ଗ୍) ଲୋକସଭା ଓ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ

Question 6.
___________ ଏବଂ________ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
(ଖ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
(ଗ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି
(ଘ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
Answer:
(ଖ) ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ

Question 7.
‘ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ’ର ନିମ୍ନୋକ୍ତ କାହାର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ (motto) ଅଟେ ?
(କ) ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
(ଖ) ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ବାହିନୀ
(ଗ) ଭାରତ ସରକାର
(ଘ) ରାଜ୍ୟ ସଚିବାଳୟ
Answer:
(ଗ) ଭାରତ ସରକାର

Question 8.
ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବାକ୍ୟଟି ସତ୍ୟ ଅଟେ ?
(କ) ଏଥିରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଶାସନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ ।
(ଖ) ଏଥିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ତରଫରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(ଗ) ଏଥରେ ଏକ ମୁଷ୍ଟିମେୟ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମତା
(ଘ) ଏଥରେ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥାଏ ।
Answer:
(ଖ) ଏଥିରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ତରଫରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୀତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ _________ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥାଏ ।
Answer:
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା

Question 2.
ଯେକୌଣସି ସରକାର ଦୁଇଟି ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଯଥା ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତର ଏବଂ __________ |
Answer:
ଜାତୀୟ ସ୍ତର

Question 3.
ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ହେଉଛି _____________ |
Answer:
ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ

Question 4.
___________ ବିଶ୍ଵର ସର୍ବବୃହତ୍ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅଟେ ।
Answer:
ଭାରତ

Question 5.
ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକକୁ __________ ବର୍ଷ ହୋଇଥ‌ିବା ଦରକାର ।
Answer:
୧୮

Question 6.
_____________ ଙ୍କୁ ମିଶାଇଲ୍ ମ୍ୟାନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜି -ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

Question 7.
ଆମ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ___________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି

Question 8.
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ଆଦର୍ଶ ବାକ୍ୟ ହେଉଛି _______________ |
Answer:
ଯତୋଧର୍ମସ୍ତତୋ

Question 9.
________ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡୁର ରାମେଶ୍ଵରରେ ଏକ ସାଧାରଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥୁଲେ, ଯେକି ଭାରତର ଏଗାରତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

Question 10.
ମିଶାଇଲ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ _______________ ଭାରତର ଏଗାରତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ ।
Answer:
ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ୍ କାଲାମ୍

ଭୁଲ୍ ଠିକ୍ ଲେଖ ।

Question 1.
ଜନସେବାଗୁଡ଼ିକୁ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାମାନେ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ଯୋଗାଇଦେଇଥାନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ ଭୁଲ

Question 2.
ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବିଧାନସଭା ଅଛି ।
Answer:
ଭୁଲ ଭୁଲ

Question 3.
ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ହେଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୨୫ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 4.
ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 5.
ଆଇନ ଏବଂ ନିୟମମାନ ଥରେ ପ୍ରଣୟନ ହେଲେ ତାହା ସବୁଦିନପାଇଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 6.
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ଦେଶ ଚଳାଇବାର ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ରହିଛି ।
Answer:
ଭୁଲ

Question 7.
ଡଃ ଏପିଜେ ଅବ୍‌ଦୁଲ୍ କାଲାମ୍ ଭାରତର ଏକାଦଶତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର	ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ
ରାଜ୍ୟ ସରକାର	ଜାତୀୟ ସ୍ତର
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର	ରାଜ୍ୟ ସ୍ତର
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ	ରାଜ୍ୟରେ ଆଇନପ୍ରଣୟନ କରେ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ	ଜାତୀୟ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ
ଲୋକସଭା	ନ୍ୟାୟପାଳିକା
ବିଧାନସଭା	କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର	ଜାତୀୟ ସ୍ତର
ରାଜ୍ୟ ସରକାର	ରାଜ୍ୟସ୍ତର
ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର	ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ
ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ	ନ୍ୟାୟପାଳିକା
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ	କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା
ଲୋକସଭା	ଜାତୀୟ ଆଇନପ୍ରଣୟନ କରେ
ବିଧାନସଭା	ରାଜ୍ୟରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 9 Life Processes in Animals Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 9 Life Processes in Animals Extra Questions

Class 7 Science Chapter 9 Extra Questions on Life Processes in Animals

Life Processes in Animals Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Name the parts of the alimentary canal where
(i) water gets absorbed from undigested food.
(ii) digested food gets absorbed.
(iii) taste of the food is perceived.
(iv) bile juice is produced.
Answer:
(i) Large intestine
(ii) Small intestine
(iii) Tongue
(iv) Liver

Question 2.
If breathing is a part of respiration, then what is the difference between them? Give your answer in a tabular form.
Answer:

Breathing	Respiration
It is the process of inhaling and exhaling air.	It is the process of breaking down food to release energy in the presence of oxygen.
It is a physical process.	It is a chemical process.

Question 3.
As Ajay climbed higher up the mountain, he realised that his breathing had become faster and his chest was moving rapidly. This made him wonder how inhalation and exhalation occurs during breathing, and if the diaphragm plays any role during inhalation. Provide an answer for the same.
Answer:

• Inhalation is taking in oxygen-rich air, and exhalation is breathing out air rich in carbon dioxide.
• During inhalation, the diaphragm contracts and moves downwards.

Question 4.
During a class discussion, Prerna said that respiration and breathing are interdependent. To which, Manav countered that respiration and breathing are different processes and can occur independently of each other. Based on your understanding, whose claim is correct and why?
Answer:
Prerna’s claim is right. Breathing supplies oxygen needed for respiration, and respiration releases energy that helps in breathing. Thus, although they are different processes, respiration and breathing are interdependent.

Question 5.
After the doctor advised Harsh’s uncle to avoid eating food rich in fats due to a liver infection, Harsh asked his teacher the following questions:
(i) Why did the doctor recommend avoiding food rich in fats?
Answer:
The doctor told Harsh’s uncle to avoid eating food rich in fats because the liver helps with fat digestion. When the liver is affected, it cannot function properly, thereby affecting the digestion of fats.

(ii) What does the liver secrete that helps in the digestion of fats?
Answer:
Liver secretes bile which breaks down fats into small droplets making it easier to digest and also neutralises acid present in the food (coming from stomach) in the small intestine.

Question 6.
Following a football match in his school, Anish noticed that he was breathing heavily. His teacher explained that it is because his body requires more energy. What is this energy-releasing process called? Give its word equation.
Answer:
Glucose + Oxygen → Carbon dioxide + Water + Energy

Question 7.
While visiting a dairy farm, Preeti noticed that cows and buffalo swallow grass quickly without chewing much. Later, she saw them sitting calmly and chewing the same food again. Can you explain why ruminants show this type of feeding behaviour?
Answer:
Ruminants like cows and buffalo first swallow their food quickly and store it in a specialised structure called the rumen. Later, this partially digested food is brought back to the mouth and chewed again through a process called rumination. This helps them digest tough plant materials like grass properly.

Question 8.
Name the main components of the circulatory system. What is its primary function in the human body?
Answer:

• Circulatory system includes the heart, blood, and blood vessels.
• It helps in the transport of nutrients, oxygen, and other substances throughout the body.

Question 9.
As Aarav was eating bread, it felt soft and sweet after chewing. Curious, he asked his mother why this happened. She explained that it is due to a substance found in the mouth. What is this substance called, and what is its function in the mouth?
Answer:
Saliva is the watery fluid produced in the mouth. It contains a digestive juice that helps break down starch into sugar.

Question 10.
Give the pathway of air flow in the human respiratory system. How are lungs protected?
Answer:
Nostrils → Nasal passages → Windpipe → Bronchi → Smaller and finer branches of bronchi → Alveoli (balloon-like sacs)
– Lungs are protected by the rib cage.

Life Processes in Animals Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Write down the function of the following parts:
(i) Oesophagus
(ii) Anus
(iii) Liver
Answer:
(i) Oesophagus: It is a long, flexible tube that contracts and relaxes in a wave-like motion to push the food down into the stomach.
(ii) Anus: It is the opening at the end of the digestive tract that expels the solid waste (stool) out of the body.
(iii) Liver: It secretes bile, which helps in the breakdown of fats.

Question 2.
During a biology field trip, Ved came across the following animals:
(i) Tadpole
(ii) Snake
(iii) Fish
(iv) Lizard
(v) Earthworm
(vi) Goat
Can you help Ved name the respiratory organs of the given animals?
Answer:
(i) Gills
(ii) Lungs
(iii) Gills
(iv) Lungs
(v) Moist skin
(vi) Lungs

Question 3.
Apart from digestive and respiratory systems, what other systems are present in the human body? Write down their functions.
Answer:
The other two systems that work in coordination with digestive and respiratory systems are circulatory and excretory systems.

• Circulatory system: It helps in the transport of nutrients, oxygen, carbon dioxide, and other substances via blood.
• Excretory system: It removes waste products such as excess water and salts from the body.

Question 4.
During a science class, Mr. Joshi displayed an image of a balloon-shaped structure, essential in the process of respiration and asked the students to identify it and explain its function. What is the name of this structure, and what does it do?
Answer:
The balloon-like structures are called alveoli. These are small air sacs in the lungs where exchange of oxygen and carbon dioxide takes place. They have thin walls surrounded by fine tubes containing blood.

As blood flows through these fine tubes, it carries carbon dioxide from all parts of the body. which passes into the alveoli and is removed from the body when we breathe out. At the same time, oxygen from the air inside the alveoli enters the blood and is then carried to different parts of the body. These structures provide a larger surface area for the exchange of gases during respiration.

Question 5.
On an average, an adult human being at rest breathes 15-18 times per minute. The breathing rate, however, may differ under different conditions. Arrange the following activities given in the box in order of increasing breathing rates and give reason for your answer.
Sleeping, Cycling, Brisk walk, Watching T.V.
Answer:

• Order of increasing breathing rate: Sleeping < Watching TV < Brisk walk < Cycling
• Breathing rate increases with the energy demand of the body. While sleeping, the body’s energy requirement is lowest, so breathing is slowest. Watching TV requires slightly more energy, so breathing is comparatively faster. Brisk walking is a physical activity that requires more oxygen, increasing the breathing rate, and cycling is the most physically demanding among these activities, so the breathing rate is highest.

Question 6.
‘Different animals have different mechanism for the digestion of food’. Comment on this statement taking into consideration the digestion in ruminants and birds.
Answer:
The differences in the mechanism of digestion in ruminants and birds are listed below:

Feature	Ruminants (cows and buffalo)	Birds
Type of food	Plant material (grass)	Grains, seeds, insects, etc.
Chewing	Chew partially digested food	Do not chew; swallow food as a whole
Grinding food	Mouth (chewing); teeth present	Teeth absent, food is broken down in a chamber called the gizzard

Life Processes in Animals Class 7 Long Question Answer

Question 1.
Shweta was studying the human digestive system and learnt that the pancreas is a vital organ located in the abdomen. It produces a secretion ‘X’ that is released into the small intestine, which is crucial for breaking down the food we eat into simpler substances that can be absorbed by the body.
Based on this information, answer the following questions.
(i) Name the secretion X .
(ii) What is the nature of X ?
(iii) What are the functions of X ?
(iv) Can digestion occur properly without X? Give reason for your answer.
Answer:
(i) Pancreatic juice
(ii) Basic in nature
(iii)

• Neutralises acid present in the food.
• Helps in the breakdown of carbohydrates, proteins, and fats.

(iv) No, digestion cannot occur properly without pancreatic juice because it breaks down carbohydrates, proteins, and fats. Without it, these nutrients cannot be digested and absorbed efficiently by the body.

Question 2.
(i) How do fishes and earthworms breathe?
(ii) What are the different adaptations for respiration used by amphibians like frogs during their life cycle? How is it helpful for them?
Answer:
(i) Fishes have specialised structures called gills for breathing, which are richly supplied with blood vessels. The exchange of oxygen and carbon dioxide between the blood and the gases dissolved in surrounding water takes place across them. Whereas, earthworms use their moist skin for the exchange of gases from the environment.

(ii) Amphibians, like frogs, use different body parts for breathing during different stages of their life:

• Tadpoles breathe through gills, similar to fish.
• Adult frogs breathe using lungs when on land and through their moist skin when underwater.

These adaptations help them to survive both in water and on land.

Question 3.
(i) Rahul was learning about how humans breathe and wanted to know what respiration means and which parts of the body help us breathe.
How would you explain the human respiratory system to Rahul?
Answer:
The process of breaking down food to release energy is called respiration.
Main parts of the human respiratory system are:

• Nostrils
• Nasal passages
• Windpipe
• Lungs
• Alveoli
• Diaphragm

(ii) Give the word equation for respiration.
Answer:
Glucose + Oxygen → Carbon + Water + Energy dioxide

(iii) Write down the function(s) of:
(a) Nasal passages
(b) Alveoli
Answer:
(a) Nasal passages: It filters dust particles and moistens the air we breathe in.
(b) Alveoli: Alveoli are small balloon-like air sacs where the exchange of gases (oxygen and carbon dioxide) takes place.

Question 4.
One afternoon, while having lunch with her mother, Isha wondered how the food she eats is broken down inside the body. As she chewed her food, she started asking her mother a few questions about digestion. Based on their conversation, answer the following questions:
(i) Where does digestion begins in the body, and what is the role of saliva in digestion?
(ii) What does the stomach secrete to aid the process of digestion?
(iii) Define: (a) Mechanical digestion (b) Egestion
Answer:
(i) Digestion of food starts in the mouth. Saliva plays an important role in digestion by moistening the food, making it easier to chew and swallow. It contains a digestive juice that helps break down starch into sugar.
(ii) Stomach secretes digestive juice, acid, and mucus that aids in the process of digestion.
(iii)
(a) Mechanical digestion: The process of initial breakdown of food into fine pieces is called mechanical digestion. This process begins in the mouth as the teeth break down the food we eat into smaller pieces through crushing and chewing.
(b) Egestion: The process of removing undigested and unabsorbed food materials from the body in the form of stool, through the anus, is called egestion.

Life Processes in Animals Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Mohan was fascinated while watching his pet parrot, Peeku, eat grains quickly. He wondered how birds eat and digest food since they do not have teeth. Suddenly, he remembered his science class, where Mrs. Rita explained about a special structure, that helps birds in the process of digestion.

(i) Name the structure.
Answer:
Gizzard

(ii) Do ruminants also have this structure?
Answer:
No, ruminants such as cows and buffalo do not have a gizzard. Instead, they have a rumen, which helps in the digestion of food.

(iii) How does this structure help in the digestion of food?
Answer:
The gizzard has muscular walls and often contains small stones (grit) swallowed by the bird. The contraction and relaxation of the walls help to grind and crush the food into smaller pieces, making digestion easier.
OR
(iii) Is the process of digestion in birds different from that in humans? Give reason.
Answer:
Birds do not have teeth and they use a gizzard for grinding food, whereas humans chew food with their teeth before swallowing. This special structure called gizzard is absent in humans.

Question 2.
During the annual sports day at school, Rohan and Ravi participated in the 100 metre sprint.
After finishing the race, Rohan was gasping for breath. His face turned red, and his heart was beating rapidly. They counted their breaths per minute and observed that Rohan was breathing faster than Ravi. [Critical Thinking and Observation Skills]

(i) Why was Rohan breathing faster than Ravi after the race?
Answer:
Rohan might not be physically fit and healthy, or he might have run faster than Ravi, which required a higher oxygen supply to his muscles and resulted in faster breathing.

(ii) What are the end products formed during respiration in our body?
Answer:
Carbon dioxide, water, and energy.

(iii) What happens during respiration? Name the primary respiratory organ in humans.
Answer:

• During respiration, food in the form of glucose is broken down to release energy.
• Lungs are the primary respiratory organs in humans.

OR

(iii) Does blood play any role during the process of respiration?
Answer:
Yes, blood has a vital role in respiration. It functions as a transport medium for oxygen and carbon dioxide, facilitating gaseous exchange between the lungs and the body parts.

Life Processes in Animals Class 7 Picture Based Questions

Observe the given picture and answer the questions that follow:

1. (i) Where are these structures found?
Answer:
Inner lining of the small intestine

(ii) Mention a structural characteristic of these structures.
Answer:
These are finger-like projections surrounded by tiny blood vessels.

(iii) What are their functions?
Answer:
These finger-like projections increase the surface area for absorption and allow digested nutrients to pass into the blood, which is carried to different parts of the body to provide energy.
OR
(iii) Mention any two other roles of the location where these structures are found.
Answer:

• The small intestine receives bile from the liver to break down fats into tiny droplets.
• It also receives pancreatic juice to neutralise the acid in food.
• Its inner lining secretes digestive juices that further break down fats, proteins, and carbohydrates.

Life Processes in Animals Class 7 Activity Based Questions

Read the following activity and answer the questions that follow:

Question 1.
Objective: To demonstrate the mechanism of breathing using a simple lung model.
Materials required: A transparent plastic bottle, two small balloons, one large rubber sheet, Y-shaped hollow tube, rubber bands and tape

Procedure:

• Take a clean transparent plastic bottle and cut off its bottom.
• Attach two small balloons to the ends of a Y-shaped tube using rubber bands.
• Insert the tube into the mouth of the bottle and seal with tape to make it airtight.
• Stretch the rubber sheet tightly over the open bottom of the bottle.
• Pull the rubber sheet downward and then push it upward gently, while observing the balloons.

Observation: When the rubber sheet is pulled downwards, the balloons inside the bottle inflate.
When the rubber sheet is pushed upwards, the balloons deflate.
(i) Which process of breathing is represented when the balloons inflate?
(ii) What changes occur inside the bottle when the rubber sheet is pulled downwards?
(iii) What does the deflation of balloons indicate about the movement of air during exhalation?
Answer:
(i) Inhalation
(ii) The space inside the bottle increases, allowing air to enter into the balloons and they inflate.
(iii) Deflation of balloons indicates that air moves out of the lungs during exhalation due to reduced volume of the chest cavity.
OR
(iii) What should be kept the same in this activity for a fair demonstration? Mention ‘Yes’ or ‘No’ for each and give reason.

S. No.	Should this be kept the same?	Yes or No?	Reason
(a)	Size of the bottle
(b)	Number of balloons
(c)	Airtight sealing of the bottle

Answer:
(a) Yes; the bottle represents the chest cavity, changing its size affects the space for air.
(b) Yes; the balloons represent the lungs; changing their number is not possible, since humans have two lungs.
(c) Yes; air leakage will disturb air pressure and affect inflation and deflation of balloons.

Life Processes in Animals Extra Questions for Practice

Question 1.
As part of a revision test, Mohan was asked to identify ‘A’ and ‘B’ in the diagram given alongside. Which among the following options should he choose?

(a) A – Carbon dioxide, B – Oxygen
(b) A – Oxygen, B – Carbon dioxide
(c) A – Carbon dioxide, B – Hydrogen
(d) A – Hydrogen, B – Oxygen
Answer:
(a) During respiration carbon dioxide is removed from the body when we breathe out. At the same time, oxygen from the air inside the alveoli enters the blood and is then carried to different parts of the body.

Question 2.
While on a walk through the neighbourhood park, Ananya noticed some tadpoles swimming together in a pond. She wondered how these organisms breathe underwater. Which of the following structures help tadpoles in gaseous exchange?
(a) Gills
(b) Lungs
(c) Alveoli
(d) Moist skin
Answer:
(a) Gills

Question 3.
The image alongside shows a child who is blowing foggy air out of his mouth. Which terminology would be most appropriate for defining the act of blowing air out?

(a) Breathing
(b) Exhalation
(c) Inhalation
(d) Respiration
Answer:
(b) Exhalation

Question 4.
While helping his father plant sunflower seedlings, Mihir noticed an earthworm with moist skin, as given alongside. Curious, he asked his father why earthworms have such skin. What could be the most appropriate explanation Mihir’s father can give?

(a) It helps them escape from a predator’s grip.
(b) It helps them reflect sunlight during summer.
(c) It helps them absorb oxygen from the surroundings.
(d) It helps them absorb nutrients from the soil.
Answer:
(c) Earthworms breathe through their moist skin, which allows gaseous exchange.

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5
Assertion (A): Breathing is the process through which fresh air from outside enters the lungs and fills the alveoli.
Reason (R): Alveoli are balloon-like structures that help in increasing the surface area for exchange of gases.
Answer:
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.

Question 6.
Assertion (A): The large intestine absorbs water and some salts from the undigested food, thus making the waste semi-solid, and it is called stool.
Reason (R): The stool is stored in the upper part of the large intestine, called the rectum.
Answer:
(c) Stool is stored in the lower part of the large intestine, called the rectum.

Question 7.
While teaching her younger brother, Arna explained that the small intestine is in fact the longest part of the digestive system and plays a major role in digestion of food. Her brother, Arsh wondered what exactly it does to help the body obtain energy. What functions are performed by the small intestine?
Answer:

• The small intestine secretes digestive juice that further breaks down fats, proteins, and carbohydrates.
• It has multiple finger-like projections that help in the absorption of nutrients into the blood.

Question 8.
Do different organisms have different breathing organs? Explain.
Answer:
Yes, different organisms have different breathing organs, as this enables them to adapt better to their environment.
For example, most aquatic organisms like fish breathe through gills. On the other hand, terrestrial animals such as birds, elephants, cows, and humans breathe through their lungs.

Question 9.
Ms. Rekha gave her Class 7 students an assignment to make a poster on alveoli. The poster should highlight their function and specific characteristics. What points should the students include in their posters?
Answer:

• Function: Alveoli increase the surface area for efficient exchange of oxygen and carbon dioxide.
• Characteristics: Alveoli are tiny, balloon-like air sacs in the lungs where exchange of gases take place. They have thin walls and are surrounded by blood vessels. They allow oxygen to enter the blood and carbon dioxide to exit the body.

Question 10.
Observe the given figures and answer the following questions.
(i) Name the processes depicted by figures A and B.
Answer:
Figure A indicates the process of inhalation and figure B indicates the process of exhalation.

(ii) In the given figures indicate the direction of

(a) movement of air
(b) movement of diaphragm
(c) movement of ribs
Answer:

Question 11.
Sana, a Class 7 student, was very curious to learn about nutrients present in food. One day at school, her teacher conducted an experiment by adding a few drops of iodine solution to some boiled rice. To her surprise, the rice turned blue-black. Sana later repeated the experiment at her home, with slices of potato and chapati and saw similar results.

(i) What is starch?
Answer:
Starch is a type of complex carbohydrate present in our food.

(ii) Why did the food items show a blue-black colour when iodine was added?
Answer:
Rice, potatoes, and chapati turn blue-black when iodine solution is added to them because these food items contain starch.

(iii) In which part of the digestive system is starch first acted upon, and into which simpler substance is it converted?
Answer:
Digestion of starch begins in the mouth by the action of saliva which contains a digestive juice that helps break down starch into simple sugars.
OR
(iii) Can you think of any two food items that do not contain starch? How can you prove this using the iodine test?
Answer:
Examples of food items that do not have starch include lemon, cucumber, etc. These food items will not turn blue-black when tested with iodine solution.

Question 12.
During a school field trip to a science museum, Aisha saw a model of the human digestive system and was curious about how it works. She asked her teacher to explain the different parts involved in digestion and how they function. How would the teacher explain the different parts of the digestive system to Aisha?
Answer:
Digestion in humans is a step-by-step process that takes place in the alimentary canal. The main organs and their respective roles are:

• Mouth: Site where the food is chewed (mechanical digestion, aided by teeth), and mixed with saliva. Saliva contains digestive juice that begin the digestion of starch.
• Oesophagus: Pushes food to the stomach using muscular movements (contraction and relaxation in a wave-like motion).
• Stomach: Secretes acid and digestive juice that helps in the breakdown of protein, and the mucus secreted protects the stomach lining from the acid.
• Small Intestine: Receives digestive secretions from three sources – the inner lining of the small intestine itself, liver (bile) and pancreas (pancreatic juice) that aids in the complete digestion of food. The nutrients are absorbed into the blood through finger-like projections present on their inner walls.
• Large Intestine: Absorbs water and salts, and then forms solid waste (stool) from the undigested food that is temporarily stored in the rectum before expulsion.
• Anus: Removes undigested waste from the body through the process of egestion.

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium ପରିବାର ଓ ଗୋଷ୍ଠୀ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 9 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ତୁମ ପରିବାର ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୁମେ କେଉଁ ନିୟମ ପାଳନ କର ? ସେଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ଆମେ ଆମ ପରିବାର ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀଅଞ୍ଚରେ ମଧ୍ଯରେ ସାଧାରଣତଃ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମ ପାଳନ କରୁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହୋଇଛି ।
ପରିବାରରେ

1. ସମ୍ମାନଜନକ ଯୋଗାଯୋଗ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଆଦରପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କଦ୍ଵାରା ବୁଝାମଣା ଠିକ୍ ରହେ ।
2. କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ – ପରିବାରର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ । ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ।
3. ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା – ପରିବାରରେ ଏହି ନିୟମ ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀ କରିଥାଏ ଏବଂ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହିତ ନିଜ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ଯବାନ ଥାଏ ।
4. ସାଧୁତା ଏବଂ ସତ୍ୟବହିତା – ପରିବାରରେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ପିଲାର ସାଧୁତା ଯୋଗୁଁ ପିତାମାତା ତାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ସମର୍ଥନ ଦେବା ସହିତ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।

ପଡ଼ୋଶୀ ଅଞ୍ଚଳ ଉତ୍ତମ ପରିବାରରେ ସଦସ୍ୟମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଲାଭଳି ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହିପରି ସୁସମ୍ପର୍କ ରଖୁବା ଉଚିତ । ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିରେ କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚାଇବା, କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ନ କରିବା, ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ରହୁଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ମାନି ଆମେ ସମାଜର ଏକ ଦାୟିତ୍ଵସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ହୋଇପାରିବା ।

Question 2.
ତୁମେ ଭାବୁଛ କି କିଛି ନିୟମ ପରିବାର କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କାହିଁକି ?
Answer:
ହଁ, ସମୟ ସମୟରେ କିଛି ନିୟମ ଯୋଗୁଁ ପରିବାର କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀର କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

(i) ପରିବାରରେ ଭେଦଭାବ କାର୍ଯ୍ୟ – ବେଳେବେଳେ ପରିବାରର ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ପିଲାଟିଏ ଭାବିଥାଏ ଯେ ତା’ ସହିତ ଭେଦଭାବ କରାଯାଇଛି । ସେ ଭାବେ ଯେ କିଛି ସୁବିଧା ବଡ଼ଙ୍କୁ ଦିଆଗଲାବେଳେ ସେଥୁରୁ ତାକୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ତାର ମନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ବିରୋଧଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସେ ଭାବେ ଯେ ତା’ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରାଯାଇଛି ।

(ii) ବୁଝାମଣାର ଅଭାବ – ପରିବାରରେ ଯେଉଁ ନିୟମ ଥାଏ, ସେହି ନିୟମକୁ ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝାଇଦେବା ଉଚିତ । ତା’ ନହେଲେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣାର ଅଭାବ ଦେଖାଦିଏ । ଯେହେତୁ କିଛି ସଦସ୍ୟ ନିୟମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିନଥା’ନ୍ତି ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଏହି ନିୟମ ଅନ୍ୟାୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଲଦି ଦିଆଯାଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଛୋଟ ପିଲାଯିଏ ଭାବେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଘରକୁ ଫେରିବାପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି ? କାହିଁକି ତାକୁ ବାହାରର କିଛି ସାଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବାପାଇଁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି । ଏହି କଥାକୁ ପିଲାଟି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିନଥିବାରୁ ତା’ ମନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ

(iii) ପକ୍ଷପାତିତା – ଯଦି ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଛି । ତେବେ ନିୟମଭଙ୍ଗ କରିବା କଥା ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆସିଥାଏ । ତେଣୁ ପରିବାରରେ ପିତାମାତାମାନେ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ
ପନ୍ଥା ଆପଣେଇବା ଦରକାର । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – (୧) ମୁକ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ, (୨) ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମର ପ୍ରୟୋଗ, (୩) କାର୍ଯ୍ୟ କଲାବେଳେ ବୟସ ଏବଂ ପରିପକ୍ଵତାକୁ ହିସାବକୁ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକତା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ?
Answer:
ପରିବାରର ଏକତା ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ । ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକତାଦ୍ଵାରା ସମାଜର ମଧ୍ଯ ମଙ୍ଗଳ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର କେତୋଟି କାରଣ ନିମ୍ନରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।

1. ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ ଏବଂ ଏକ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ, ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।
2. ସାମାଜିକକରଣ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସାମାଜିକକରଣ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକମାନେ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି, ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥା’ନ୍ତି ।
3. ପରିଚୟ ଏବଂ ଆତ୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା – ପରିବାରରେ ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ଏବଂ ଆତ୍ମମର୍ଯ୍ୟାଦା ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି ।
4. ବାସ୍ତବିକ ସମର୍ଥନ – ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସହଯୋଗ ମିଳିଥାଏ ।
5. ଗୋଷ୍ଠୀ ଗଠନ – ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବିଶାଳ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅବଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
6. ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜୀବନର ପ୍ରତିକୂଳ ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ସହଯୋଗ କରିଥାଏ ।

Question 3.
ଗୋଷ୍ଠୀ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଏହାର ଭୂମିକା କ’ଣ ?
Answer:
ଗୋଷ୍ଠୀ କହିଲେ ଏକ ଦଳ ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଏ, ଯେଉଁମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ର ବସବାସ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମୂହ ସ୍ଵାର୍ଥ ଥାଏ । ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହା ଏକ ଗ୍ରାମ, ସହର କିମ୍ବା ନଗର ହୋଇପାରେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଧର୍ମ, ଧର୍ମୀୟ ଦଳ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଦଳ, ଖେଳ ଦଳ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ମଧ୍ଯ ଗୋଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା :

1. ସମସ୍ୟା ସମାଧନ ଏବଂ ସହଯୋଗିତା – ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ସାମଜରେ ଥ‌ିବା ସାଧାରଣ ଆହ୍ଵାନଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳିତ ଭାବରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ଅପରାଧ ରୋକିବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିମିଶି କରିଥା’ନ୍ତି ।
2. ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାର ସଂରକ୍ଷଣ– ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ଜୀବନରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ନିଜର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଦମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ପରମ୍ପରାକୁ ପାଳନ କରିବା ସହ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ନିଜର ଦାୟା
3. ସମ୍ବଳ ଏବଂ ସେବା ବଣ୍ଟନ – ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜନମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି କରିଥା’ନ୍ତି । ସୁତରାଂ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସମାଜରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଦାୟିତ୍ଵର ସହ ତୁଲାଇଥାଏ ।
4.  ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଏବଂ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗ – ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ସମାଜର ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ହୋଇଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ତୁମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପରିବାର ଦେଖୁଛ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ପରିବାର ଓ ଏହାର ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଆମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ ସାଧାରଣତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଯୌଥ ପରିବାର, ଏକକ ପରିବାର ଏବଂ ଏକପିତା କିମ୍ବା ଏକ ମାତା ଓ ସନ୍ତାନ ଥ‌ି ପରିବାର ।

ଯୌଥ ପରିବାର – ଭାରତରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ଯୌଥ ପରିବାର । ଏହି ପରିବାରରେ ଜେଜେବାପା, ଜେଜେମା’, ବଡ଼ବାପା, ବଡ଼ମା’, ଦାଦାଖୁଡ଼ି, ବାପା, ମା’, ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ ଏକତ୍ର ବାସ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏପରିକି ନାତି ନାତୁଣୀମାନେ ମଧ୍ଯ ରହିଥା’ନ୍ତି । ସେଥ‌ିରେ ତିନି ପିଢ଼ିର ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଲପାଇବା ଥାଏ ।

ଏକକ ପରିବାର – ଏକକ ପରିବାରରେ ସାଧାରଣତଃ ପିତା ଓ ମାତା ଓ ସେମାନଙ୍କର ପିଲାମାନେ ରହିଥା’ନ୍ତି । ଆଜିକାଲି ଏଭଳି ପରିବାର ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।

ଏକ ପିତା କିମ୍ବା ଏକ ମାତା ଓ ସନ୍ତାନ ଥିବା ପରିବାର – ଏଭଳି ପରିବାରରେ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ନଥା’ନ୍ତି ବା ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସେଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ମାତା କିମ୍ବା ଜଣେ ପିତା ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନଙ୍କ ସହିତ ପାରିବାରିକ ଜୀବନଯାପନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏଭଳି ପରିବାର କ୍ଵଚିତ୍ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଏକ ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ଯାହାକୁ ସନ୍ତାନବିହୀନ ପରିବାର କୁହନ୍ତି । ଭବ, ପରିବାରରେ କେବଳ ସ୍ଵାମୀ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ଦମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ବିନା ସନ୍ତାନରେ ରହିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
ତୁମ ସାହି ପଡ଼ିଶାରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବାର ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ? ତୁମ ମତରେ ଏପରି କାହିଁକି ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆମ ସାହିପଡ଼ିଶାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକକ ପରିବାର ଦେଖାଯାଏ । ପୁରାତନ କାଳର ଯୌଥ ପରିବାର ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଫଳରେ ବହୁତଗୁଡ଼ିଏ ଏକକ ପରିବାର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସାଧାରଣତଃ ସହରୀକରଣ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜୀବନଶୈଳୀ । ପୁନଶ୍ଚ ଏକକ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଵାଧୀନତା, ସୁଖସୁବିଧା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆର୍ଥିକ ପରିଚାଳନା ଚାହିଁଥାନ୍ତି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଚାକିରି ଓ ଶିକ୍ଷା ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଦୂରଦୂରାନ୍ତକୁ ଯିବା ଫଳରେ ଏକକ ପରିବାରମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।

Question 3.
ଏକ ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ସହପାଠୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ତୁଳନା କରି ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏକ ତୁଳନା କରି ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ଅଧ‌ିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକକ ପରିବାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ସହରାଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଉ ।

Question 4.
କିଛି ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସମେତ ତୁମେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ତୁମ ମାତୃଭାଷା କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନର ତାଲିକା କର ଏବଂ ଓଡ଼ିଆରେ ସମକକ୍ଷ ଶବ୍ଦ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି । ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।
Answer:
ନିମ୍ନରେ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ କିଛି ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟ ତାଲିକା ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଇଛି ।

ନାମ	ଓଡ଼ିଆରେ ଶବ୍ଦ	ଓଡ଼ିଆରେ ବର୍ଣ୍ଣନା / ଶବ୍ଦ
ସବିତା	ଭଉଣୀ	ଇଂରାଜୀରେ କଜିନ୍ (Cousin) ଯେପରିକି ଓଡ଼ିଆରେ ମାମୁ ଝିଅ- ଭଉଣୀ, ଦାଦା-ଝିଅ ଭଉଣୀ, ପିଉସୀ ଝିଅ ଭଉଣୀ
ସମୀର	ଦାଦା	ବାପାଙ୍କର ସାନଭାଇ (ଦାଦା ବା କାକା)
ସୁମିତ୍ରା	ମାଆ	ବାପାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ଅଶୋକ	ବାପା	ଜେଜେଙ୍କର ପୁଅ
ସୋନି	ପିଉସୀ	ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ
ନିନି	ଦେଠେଇ, ବଡ଼ବୋଉ	ବାପାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ସୁରେଶ	ଦଦେଇ, ବଡ଼ବାପା	ବାପାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ
ସୁନୀଲ	ପିଉସା	ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ
ରୋହନ	ମାମୁ	ମା’ଙ୍କ ଭାଇ
ରୀତା	ମାଈଁ	ମା’ଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
ଜ୍ଯୋତି	ମାଉସୀ	ମା’ଙ୍କ ଭଉଣୀ
ଅଙ୍କିତ	ମଉସା	ମା’ଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ
ମନୋଜ	ଅଜା	ମା’ଙ୍କ ବାପା
ସ୍ଥିତା	ଆଈ	ମା’ଙ୍କ ମା
ଅରୁଣ	ଜେଜେବାବା	ବାପାଙ୍କ ବାପା
ଅରୁଣା	ଜେଜେମା’	ବାପାଙ୍କ ମା’

ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ଏବଂ ତୁମ ଉତ୍ତରକୁ କିଛି ସହପାଠୀଙ୍କ ଉତ୍ତର ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Question 5.
ବଜାରରୁ କ’ଣ କିଣାଯିବ, ସେ ବିଷୟରେ ତୁମ ପରିବାରର କିଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ଉଭୟ ପିତାମାତା ଏକତ୍ର ବଜାରରୁ କ’ଣ କିଣାଯିବ ସେ ବିଷୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ।

Question 6.
ତୁମ ଘରେ କିଏ ରୋଷେଇ କରନ୍ତି ?
Answer:
ମୋ ମା’ ଆମ ଘରେ ରୋଷେଇ କରନ୍ତି ଏବଂ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିବା କାଟିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 7.
ତୁମ ପରିବାରରେ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ ?
Answer:
ଆମ ପରିବାରରେ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଜେଜେବାପା ଅଟନ୍ତି ।

Question 8.
ତୁମ ଘରର ଚଟାଣ କିଏ ସଫା କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରର ଚଟାଣ ବାପା କିମ୍ବା ବଡ଼ଭାଇ ସଫା କରେ ।

Question 9.
ତୁମ ଘରେ ବାସନକୁସନ କିଏ ଧୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ବାସନକୁସନ ମାଆ ଧୁଅନ୍ତି ।

Question 10.
ତୁମକୁ ଘରେ ପାଠପଢ଼ାରେ କିଏ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଆମ ଘରେ ପାଠପଢ଼ାରେ ମୋ ପିତାମାତା ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

Question 11.
ସାତ ଜଣିଆ ଏହି ପରିବାରର ଏକ ସରଳ ପରିବାର ବୃକ୍ଷ ତିଆରି କର ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରନ୍ତୁ ।

Question 12.
ବର୍ଷାଙ୍କ ପିତାମାତା କାହିଁକି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପୋଷାକ କିଣିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରେମ, ସ୍ନେହ ଏବଂ ଯନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ପରିବାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ଅନ୍ୟ
ପାଇଁ ପୋଷାକ କିଣିଲେ କାରଣ ସେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଥାଏ । ତେଣୁ ବର୍ଷାଙ୍କ ପିତାମାତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଥିଲା ।
ବର୍ଷାଙ୍କର ଦାଦା, ଖୁଡ଼ୀ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ।

Question 13.
ଯଦି ତୁମେ ବର୍ଷାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଥାନ୍ତ ତେବେ ତୁମେ କ’ଣ କରିଥା’ନ୍ତ ?
Answer:
ମୁଁ ଯଦି ବର୍ଷାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଥା’ନ୍ତି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଖୁସି ହୋଇଥାନ୍ତି ଯେ ମୋର ପିତାମାତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର କିଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ବସ୍ତ୍ରମାନ ପର୍ବ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।

Question 14.
ଓଡ଼ିଶାର ଯେକୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ପରିବାରର କାହାଣୀ ତିଆରି କର ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ କିଛି ପାରିବାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଳନ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଖିପାରିବା । ଲିଖନ ବା ଚିନ୍ତାଙ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ତୁମେ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀରେ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବିନିମୟ କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପିପିଲି ନିକସ୍ଥ ଏକ ଗ୍ରାମରେ ବିଶ୍ଵମୋହନ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିବାର ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ବିଶ୍ଵମୋହନଙ୍କର ନାତି କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀର ଜଣେ ଛାତ୍ର । କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନଙ୍କ ପିତା ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ଜଣେ ସମବାୟ ସମିତିର କର୍ମଚାରୀ । ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ପୁଞ୍ଜି ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଜମା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଟଙ୍କା ପଇସାର ହିସାବ ଆଦି କାମ ସେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରୁଥିଲେ । ଜଣେ ସମ୍ଭୋଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନଙ୍କୁ ସେ ଅଞ୍ଚଳର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଜାଣିଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ ।

ଦିନକର ଘଟଣା । ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ବାବୁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ପହଞ୍ଚି ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ତହବିଲରୁ ଏକ ହଜାର ଟଙ୍କରା ଗାଏବ ହୋଇଯାଇଛି । ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜର ତାଙ୍କ ଉପରେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସର୍ବଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍‌କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ । ଏହିକଥା ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପିଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଉଥ‌ିବା କିଛି ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆଉ କିଛି ଲୋକ ନିନ୍ଦା ବି କଲେ । ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ କିନ୍ତୁ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ସେ ସଟ ଏବଂ ନୀତିନିଷ୍ଠ । ସେ ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଦଣ୍ଡକୁ ମଥାପାତି ସହିନେଲେ ।

କିଛିଦିନ ବିତିଗଲା । ଚାକିରିରୁ ବହିଷ୍କାର ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଭିତରେ ତାଙ୍କ ସଂସାର ଚାଲିଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପରମଭକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସବୁଦିନ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ସହିତ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ବିଶ୍ଵମୋହନ ପୁତ୍ରର ସନ୍ତୋଟତା ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ନ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ନାତି କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନକୁ କହୁଥିଲେ, ଦେଖ ତୋର ପିତା, ଯେ କି ମୋର ପୁତ୍ର ଜଣେ ନୀତିନିଷ୍ଠ ଓ ସଛୋଟ ଲୋକ । ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନ୍ୟାୟ ଦେବେ ।

ରଥଯାତ୍ରା ଦିନ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ରଥରେ ଦର୍ଶନ କରି ମନଦୁଃଖରେ ଘରକୁ ଫେରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜର ହଠାତ୍ ଆସି ତାଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘‘ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ ବାବୁ, ତୁମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଘୋଷ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ତହବିଲ୍‌ରୁ ଗାଏବ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥ ଅଫିସ୍‌ର ପିଅନ ଚୋରି କରିଥିବା କଥା ମାନି ସାରିଛି ।’’ ଏ କଥା ଶୁଣିଲାପରେ ଆନନ୍ଦରେ କାନ୍ଦି ପକାଇଲେ ଦୀପ୍ତିରଞ୍ଜନ । ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପଡ଼ୋଶୀ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନେ ରୁଣ୍ଡହୋଇ ତାଙ୍କୁ ବଧେଇ ଜଣାଇଲେ । ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା ।

କୀର୍ତ୍ତିରଞ୍ଜନର ଛାତି ମଧ୍ୟ ଗର୍ବରେ ଫୁଲିଉଠିଲା । ଏହି କଥା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କରି କହିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସଚ୍ଚୋଟତା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ପ୍ରତି ପରିବାରରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ସହଯୋଗ, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଅନୁକମ୍ପା ରହିଲେ ପରିବାର ସ୍ଵର୍ଗ ପରି ମନେହେବ ।

Question 15.
ଦୁଇ ତିନିଟି ପରିବାରକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ସମସ୍ତ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଏକ ଛୋଟ ନାଟକ ପରିବେଷଣ କର । ତୁମେ ଲେଖୁଥିବା ନାଟକରେ କିଛି ଆହ୍ବାନ ମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ପରିବାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥ‌ିବା ସମସ୍ୟା ଓ ଏହାର ସମାଧାନ ଉପରେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥ‌ିବ ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 16.
ବର୍ଷା ଏବଂ ପଙ୍କଜଙ୍କ କାହାଣୀରେ ଆମେ ଯୌଥ ପରିବାରର ଉଦାହରଣ ଦେଖୁଲେ । ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ କେଉଁ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କିଛି ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଏକକ ପରିବାର (ଅର୍ଥାତ୍ ବୟସ୍କ ପିଢ଼ି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସହକର୍ମୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ରହିବା) ପସନ୍ଦ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ଦୁଇପ୍ରକାର ପରିବାରର କିଛି ଭଲ ବା ଖରାପ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ବର୍ଷା ଏବଂ ପଙ୍କଜଙ୍କ କାହାଣୀରେ ଆମେ ଯୌଥ ପରିବାରର ଉଦାହରଣ ଦେଖୁଲେ କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ଏକକ ପରିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ବୟସ୍କ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବାରରୁ ଅଲଗା ରହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ତେବେ ଉଭୟ ଯୌଥ ଏବଂ ଏକକ ପରିବାରର କିଛି ଉପକାର ଏବଂ ଅପକାରକୁ ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା, ସେଥ‌ିପାଇଁ ନିମ୍ନରେ ଏକ ସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି ।

ପରିବାର ପଦ୍ଧତି	ଉପକାର	ଅପକାର
ଯୌଥ ପରିବାର	ଦାୟିତ୍ଵ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଛିଡ଼ା ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।	ଗୋପନୀୟତା କମ୍ ଥାଏ, ଏବଂ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ କଳହ ଅଧ‌ିକ ଥାଏ ।
ଏକକ ପରିବାର	ଅଧ୍ଵ ସ୍ଵାଧୀନତା ମିଳେ ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ହୋଇଥାଏ ।	ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ସମର୍ଥନ ମିଳି ନ ଥାଏ । ପରି ବ । ର ର ୟୁବ ସଦସ୍ୟମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ମୂଲ୍ୟ ବୁଝି ନଥା’ନ୍ତି ।

Question 17.
ତୁମେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହି କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରତି ଏହା କି ପ୍ରକାର ମନୋଭାବ ପ୍ରକାଶ କରେ ।
Answer:
ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହି କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଫଳରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମନରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରତି ଏକ ଦାୟିତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ରହୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନିଷ୍ପେଷିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁକମ୍ପା ଏବଂ ଦୟାଳୁଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ।

Question 18.
କମଲ ପରମାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପରେ କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ?
Answer:
କମଲ ପରମାର ଏକ ଛୋଟ ଅଟୋ ମରାମତି ଗ୍ୟାରେଜର ମାଲିକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଗରିବ ଅସହାୟ ପିଲାଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବାର ଯେଉଁ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ତାହା ବାସ୍ତବିକ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ । ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଅନୁକମ୍ପା ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଭାବନା ପିଲାମାନଙ୍କ ସମାଜର ଏହି ବଞ୍ଚତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ସମ୍ମାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଆଣିଦେଲା ।

Question 19.
ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚତ ସେହି ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର । ସମାଜ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଝ କି ?
Answer:
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ସମାଜ ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବିକାର କୌଣସି ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ ।

Question 20.
ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସମାଜ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସମାଜ ନିମ୍ନଲିଖତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(୧) ଏହି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ଦରକାର ।
(୨) ବିନା ମୂଲ୍ୟରେ ସ୍କୁଲ ୟୁନିଫର୍ମ, ପୁସ୍ତକ ଖାତା ଇତ୍ୟାଦି ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଷ୍ଟେସନାରୀ ଜିନିଷ ଯୋଗାଇଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(୩) ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କପାଇଁ ରହିବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଫଳରେ ସେମାନେ ବିନା ଦେୟରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିପାରିବେ ।

Question 21.
ତୁମ ପରିବାର ବାହାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ତୁମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି ?
Answer:
ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଲୋକଙ୍କର ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରିବାରର ବାହାରେ ଥ‌ିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ହେଲେ ଯଥା- ଶିକ୍ଷକ, ଡାକ୍ତର, ନର୍ସ, ଫର୍ମାଶିଷ୍ଟ, କୃଷକ, ପୋଲିସ୍, ନିରାପତ୍ତା କର୍ମଚାରୀ, ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବୀ କର୍ମଚାରୀ, ପୋଷ୍ଟମ୍ୟାନ୍, ଖାଦ୍ୟ ପାର୍ସଲ ଯୋଗାଣକାରୀ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରି ସିଆନ୍, ପାଇପ୍ ମିସ୍ତ୍ରୀ, ସଫେଇ ଇତ୍ୟାଦି ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ପଙ୍କଜଙ୍କ ବାପା କାହିଁକି ବିଶେଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି ?
Answer:
ପଙ୍କଜଙ୍କ ବାପା ବିଶେଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି କାରଣ ସେ କିଛି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କାଟ କରି ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ସେ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସାମନା କରିପାରିବେ ।

Question 2.
ଘର କାମରେ ବାପାଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବିଷୟରେ ତୁମର ମତ କ’ଣ ?
Answer:
ଘରକାମ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥିବାରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଦ୍ଵାରା ସବୁ କାମ ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ଘର ଭିତର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଘର ବାହାରର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ପିତାମାତା ପରସ୍ପରକୁ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସହଯୋଗ କରିଥା’ନ୍ତି । ବାପା କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଘର ବାହାରର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ସୁତରାଂ ଘର କାମରେ ବାପା ବିଶେଷ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 3.
ଜେଜେବାପା କେଉଁ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଜେଜେବାପା ଘରର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇଥିବାରୁ ଘରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୁରୁଖୁରୁରେ ହେବା ପାଇଁ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥା’ନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅଧ‌ିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥ‌ିବାରୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ବାପା ଓ ମାଆ ଉଭୟ ତାଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।

ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶ ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 2.
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏପରି କୌଣସି କ୍ଲବ୍ ଅଛି କି ଯାହାର ତୁମେ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ ? ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ?
Answer:
ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା କ୍ଲବ, ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ କ୍ଲବ୍ ଏବଂ ସ୍କାଉଟ୍ ଏବଂ ଗାଇଡ଼୍ ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଲବ୍‌ରେ କିଛି କିଛି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି ଯାହାର ପରିଚାଳନା ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀମାନେ କରିଥା’ନ୍ତି । ମୁଁ ସ୍ପୋର୍ଟଡ୍ କ୍ଲବ୍‌ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଅଟେ ।

Students can use Class 7 Math Solution Odia Medium and Class 7 Maths Chapter 6 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟା ଖେଳ to check their answers after solving exercises.

7th Class Maths Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 7 Maths Chapter 6 Odia Medium

6.1 ସଂଖ୍ୟା କହେ ଆମ ଜିନିଷ :

Page No. (130 to 131)

Question 1.
ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମେ କ’ଣ ଜାଣୁଛନ୍ତି ? ପିଲାମାନେ ଏକ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅବଲମ୍ବନ କରି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିବେ । ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସୂଚାଉଛି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?

Solution:
ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ତା’ର ସମ୍ମୁଖରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିଛନ୍ତି । ପିଲାମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ସଜାଇ ହୋଇ
ଛିଡ଼ା ହେବେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏହି ନୂଆ ସଜ୍ଜିକରଣ ଅନୁଯାୟୀ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା କହିବେ ?

Question 2.
ତୁମେ କହିପାରିବ କି ? ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି ? ନିରୀକ୍ଷଣ କର ଓ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।

Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କହୁଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଛାତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ‘0’ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଛାତ୍ରର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵର କୌଣସି ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା ନୁହେଁ । ‘1’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା । ‘2’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ର ତାଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵର 2ଟି ଛାତ୍ର ଡେଙ୍ଗା । ‘5’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ତାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା 5 ଜଣ ଏବଂ ସେହିପରି ‘6’ ଲେଖାଥିବା ଛାତ୍ରଙ୍କ ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ତାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା 6 ଜଣ ଡେଙ୍ଗା ଛିଡା ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଏଠାରେ ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମର ନିୟମଟି ହେଉଛି : ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ତା’ର ସମ୍ମୁଖରେ ଛଡ଼ା ହୋଇଥୁବା ଡେଙ୍ଗା ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କହିବେ । ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଏହି ସୂତ୍ରଟି ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରପାଇଁ ପ୍ରଜୁର୍ଯ୍ୟ କି ନାହିଁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।

Question 3.
ଏହି ସୂତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ନିମ୍ନସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାର ନାମ କହିବେ ସେହି ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମଟି ଲେଖ ।

Solution:

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ବହିର ଶେଷରେ ସଂଖ୍ୟାକାଠିଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଥ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଡ଼ି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କର, ଯେପରିକି କ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ପଢ଼ିବା ।
(a) 0, 1, 1, 2, 4, 1, 5
(b) 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0
(c) 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6
(d) 0, 1, 0, 1, 0, 1,
(e) 0, 1, 1, 1, 1, 1, 1
(f) 0, 0, 0, 3, 3, 3, 3
Solution:
(a) ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 1, 2, 4, 1, 5
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(b) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(c) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(d) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 0, 1, 0, 1, 0
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(e) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 1, 1, 1, 1, 1, 1
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(f) ଦିଆଯାଇଥିବା କ୍ରମ
= 0, 0, 0, 3, 3, 3, 3
ଉଚ୍ଚତାକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଇ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କଲେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉକ୍ତି ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରି ଚିହ୍ନଟ କର ଯେ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ, କେବଳ ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଆଦୌ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ । ଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
(a) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ‘0’ (ଶୂନ) କୁହନ୍ତି ତେବେ ସେ ସେହି ଦଳରେ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି ।
(b) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ‘0’ (ଶୂନ) ।
(c) ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ‘0’ (ଶୂନ) ।
(d) ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମରେ କିମ୍ବା ଶେଷରେ ଠିଆ ହୋଇ ନଥାନ୍ତି ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ମଝିରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ସେ ‘0’ (ଶୂନ) କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।
(e) ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ସଂଖ୍ୟା କହିବେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚତା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତ କମ୍ ।
(f) ଆଠଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିବା ଦଳରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Solution:
(a) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିବେ ‘0’ ଓ ସେ ଗ୍ରୁପ୍‌ର ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି B କହିବେ ‘0’ ଓ ସେ ଗ୍ରୁପ୍‌ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ନୁହେଁ ।

(b) ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ । କାରଣ ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ହେଲେ ତେବେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥ‌ିବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବଦା ‘0’ ହେବ ।

(c) ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ । ଯେହେତୁ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନଥା’ନ୍ତି ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବଦା ‘0’ ହେବ ।

(d) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୯ ମଝିରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ‘0’ କହିବେ ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ୯ ମଝିରେ ଅଛନ୍ତି । ମାତ୍ର ‘0’ କହିପାରିବେ ନାହିଁ ।

(e) ବେଳେବେଳେ ସତ୍ୟ । ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ F ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 5 କହିବେ ଓ F ମଧ୍ୟ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚତାରେ ଛୋଟ ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ C ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 1 ଓ C ମଧ୍ୟ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ନୁହେଁ ଏହି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ।

(f) ନିମ୍ନସ୍ଥ ଦର୍ଶାଯାଇଥ‌ିବା ଚିତ୍ରରେ ଆଠଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥ‌ିବା ଦଳରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 7 ।

6.2 ଯୋଡ଼ ବେଯୋଡ଼ ବାଛ :

Page No. (132 to 136)

କିଶୋର ପାଖରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାକାର୍ଡ଼କୁ ନେଇ ସେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନଧନ୍ଦାକୁ ସମାଧାନ କରିବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି । ତା’ ପାଖରେ ଥ‌ିବା 5 ଟି ଖାଲି କୋଠରି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଠରିରେ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ରହିବ ଯେପରିକି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ । ଏହି ଧନ୍ଦାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ କୌଶଳଟିଏ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବ କି ?

Question 1.
ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ୫ଟି ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ର ଯୋଗପଳ 30 ହେବ ? ଏହା ସମ୍ଭବ ହେବ କି ? ଏହି ସଂଖ୍ୟା କାର୍ଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ 5ଟି କାର୍ଡ଼ ବାଛିବାର ଅନେକ ଉପାୟ ଅଛି । ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବନା ଯାଞ୍ଚ ନକରି ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ଅଛି କି ?
Solution:
ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା 5ଟି ବାକ୍ସ ମଧ୍ଯରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାକ୍ସରେ ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ରହିବ ।
5ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ଏବଂ ଏହା 30 ସହ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ । କାରଣ 30 ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ ଏହାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ନାହିଁ ।
ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।
ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 2.
ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ ଯୋଗଫଳ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ ? ଯୋଗଫଳକୁ ଯୋଡ଼ିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ କି ?
Solution:
ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ = ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ ତିନୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ ଯୋଗଫଳ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ଯୋଗଫଳକୁ ଯୋଡ଼ିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଯୋଗଫଳ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ, ଅନ୍ଵେଷଣ କର ।
(a) ଚାରୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(b) ପାଞ୍ଚୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(c) ଛଅଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
Solution:
(a) ଚାରୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ।
= ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ।

(b) ପାଞ୍ଚୋଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ = (ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ) + ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(c) ଛଅଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 4.
ସୋମ ଓ ଓମ୍ ଦୁଇଭାଇ । ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି । ଆଜି ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଓମ୍‌ଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଦୁହିଁଙ୍କର ବୟସ ମିଶି 112 ଅଟେ । ଏହା ସମ୍ଭବ କି ? କାହିଁକି ହେବ କିମ୍ବା କାହିଁକି ହେବ ନାହିଁ ?
Solution:
ଯେହେତୁ ଦୁଇଭାଇ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ବୟସ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ସେମାନଙ୍କର ବୟସ 51 ଓ 52 ହୋଇପାରିବ କି ?

51 + 52 = 103 । ଆଉ କିଛି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାର ଉଦାହରଣ ନିଅ, ଯାହାର ଯୋଗଫଳ 112 ହେବ ।
ଗଣନ ସଂଖ୍ୟା 1, 2, 3, 4, 5, ….. କ୍ରମରେ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ଥାଆନ୍ତି । ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।

ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି କେଉଁ ପ୍ରକାର ସଂଖ୍ୟା ହେବ ? ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ ଆମେ ଯୋଡ଼ିରେ ସଜାଇ ଲେଖିପାରିବା ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

ଯେହେତୁ 112 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସୋମ୍ ଓ ଓମ୍‌ର ବୟସ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ବୟସର ସମଷ୍ଟି 112 ହେବ ନାହିଁ ।
ଆମେ ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଧର୍ମକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଯୋଡ଼, ବେଯୋଡ଼ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ଏବଂ ସେହିପରି ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଚିତ୍ରିତ ଉପସ୍ଥାପନାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ନିମ୍ନସ୍ଥ ଯୋଗକ୍ରିୟାରେ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ (ଯୋଡ଼, ବେଯୋଡ଼) ସ୍ଥିର କର ।
(a) ଦୁଇଟି ଯୁଗ ଓ ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
(ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ : ଯୁଗ୍ମ + ଯୁଗ୍ମ + ଅଯୁଗ୍ମ + ଅଯୁଗ୍ମ)
Solution:
ଦୁଇଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ।

(b) ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଓ ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
= ଦୁଇଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ + ତିନୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ।
= ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା

(c) ପାଞ୍ଚୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ପାଞ୍ଚୋଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

(d) ଆଠଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ଆଠଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

Question 2.
ଆମେ ଜାଣୁ !
(a) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(b) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଠିକ୍ ସେହିପରି, ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ଲେଖ ।
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(e) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(f) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
(g) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = _____________ ।
Solution:
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(e) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ ସଂଖ୍ୟା ।
(f) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯଗ ସଂଖ୍ୟା ।
(g) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

ଗ୍ରୀକ୍ଟରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କ୍ଷେତ୍ର :

ଗୋଟିଏ 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ୨ଟି ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ଅଛି ଯାହା ଏକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ । ପୁନଶ୍ଚ 3 × 4 ଗ୍ରୀଡ଼ରେ 12ଟି ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ଅଛି ଯାହା ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ।

Question 1.
ଏକ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥର ମାପ ଜଣା ଥିଲେ ହିସାବ ନକରି ସେଥୁରେ କେତୋଟି ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ହେବ କହିପାରିବ କି ?
Solution:

ଯଦି ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ m ସଂଖ୍ୟକ ଧାଡ଼ି ଓ n ସଂଖ୍ୟକ ସ୍ତମ୍ଭ ଥାଏ, ସେଥିରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର
କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା = m × n
ଉଦାହରଣ : ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ 3 ଧାଡ଼ି ଓ 4ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ।
ଛୋଟ ବର୍ଗକୋଠରି ସଂଖ୍ୟା = 3 × 4 = 12
ମନେକର ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଧାଡ଼ିସଂଖ୍ୟା = m
ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ସଂଖ୍ୟା = n ।
ଆମେ ପାଇବା m × n ସଂଖ୍ୟକ ଛୋଟ କୋଠରି ।
ଯଦି m ଓ n ଉଭୟ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
ଯଦି m ଓ n ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯଦି m ଓ n ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାନ୍ତି ତେବେ m × n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ପରିମାପ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରୀଡ଼ଗୁଡ଼ିକରେ ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ବାହାର କର ।
(a) 27 × 13
(b) 42 × 78
(c) 135 × 654
Solution:
(a) ଦିଆଯାଇଥିବା ଗ୍ରୀଡ଼ = 27 × 13
ଏଠାରେ 27 ଓ 13 ଉଭୟ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

(b) ଦିଆଯାଇଥିବା ଗ୍ରୀଡ଼୍ = 42 × 78
ଏଠାରେ 42 ଓ 78 ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

(c) ଦିଆଯାଇଥୁବା ଗ୍ରୀଡ଼୍ = 135 × 654
ଏଠାରେ 135 ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଓ 654 ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥ‌ିବା ଛୋଟ ବର୍ଗାକାର କୋଠରି ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ହେବେ ।

ପରିପ୍ରକାଶରେ ଯୋଡ଼-ବିଯୋଡ଼ :
ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 3n + 4 ବିଚାରକୁ ନିଅ । nର ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶର ମାନ ଯୋଡ଼ (ଯୁଗ୍ମ) ଓ ବିଯୋଡ଼ (ଅଯୁଗ୍ମ) ହେବ ।

n	3n + 4 ର ମୂଲ୍ୟ	ଯୁଗ୍ମ / ଅଯୁଗ୍ମ
3	13	ଅଯୁଗ୍ମ
8	28	ଯୁଗ୍ମ
10	34	ଯୁଗ୍ମ

Question 1.
ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବଦା ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ରହିପାରିବ ବା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ଉଦାହରଣ : (କ) 100b (ଖ) 48n – 2 । ଏହିପରି ଆଉ କିଛି ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।
Solution:
(କ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 100b
ଯେହେତୁ 100 ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ଧ, ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 100b ହେଉଛି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
(ଯେକୌଣସି b ର ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ)

(ଖ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 48n – 2
ଯେହେତୁ 48 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 48n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 48n – 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(ଗ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 4n + 1
ଯେହେତୁ 4 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 4n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 4n + 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

(ଘ) ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2n + 3
ଯେହେତୁ 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 2n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 2n + 3 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 2.
କିଛି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବଦା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
Solution:
ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 4n + 1
ଯେହେତୁ 4 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 4n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
∴ 4n + 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 3.
3n + 4 ପରି ଅନ୍ୟ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ଯାହାର ମାନ ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
Solution:
ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 5n + 8, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
5 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ଯଦି n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୁଏ, 5n = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 5n + 8 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯଦି n ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହୁଏ, 5n = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 5n + 8 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ, କାରଣ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।

Question 4.
k = 1, 2, 3, …… ପାଇଁ 6k + 2 ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ 8, 14, 20, ………….. ଯେଉଁଥରେ ଅନେକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।
Solution:
k = 1 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 1 + 2 = 8
k = 2 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 2 + 2 = 14
k = 3 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 3 + 2 = 20
k = 4 ପାଇଁ, 6k + 2 = 6 × 4 + 2 = 26
∴ k = 1, 2, 3, ……. ପାଇଁ 6k + 2 ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ 8, 14, 20, ………. ଯେଉଁଥରେ ଅନେକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।

Question 5.
ଏପରି କିଛି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖୁପାରିବା କି ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବା (ସୂଚନା : ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଏକ ଗୁଣନୀୟକ 2)
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ପରିପ୍ରକାଶ = 2n
n = 1 ପାଇଁ, 2n = 2 × 1= 2
n = 2 ପାଇଁ, 2n = 2 × 2 = 4
n = 3 ପାଇଁ, 2n = 2 × 3 = 6
n = 4 ପାଇଁ, 2n = 2 × 4 = 8
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
∴ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 2n ପାଇଁ, ଆମେ କେବଳ ଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ପାଇପାରିବା 2, 4, 6, ….. ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 6.
ଏପରି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଅଛି କି ଯାହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବା । ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ 4 ର ଗୁଣିତକ ପରିପ୍ରକାଶର n ତମ ପଦଟି ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘n’କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସୂଚିତ ହୋଇଥାଏ ଯହିଁରେ n ଅନୁକ୍ରମର ପଦ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚିତ କରେ । (ଯଥା- ପ୍ରଥମ, 23 ତମ (ତେଇଶିତମ), 100 ତମ (ଶହେତମ) ଏବଂ 17 ତମ (ସତରତମ)…. ଇତ୍ୟାଦି)
Solution:
ମନେକର ଗୋଟିଏ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2n – 1
ଯେହେତୁ 2 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା, n ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 2n ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 2n – 1 ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ, କାରଣ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା – ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 1 – 1 = 2 – 1 = 1
n = 2 ପାଇଁ, 2n – 1= 2 × 2 – 1 = 4 – 1 = 3
n = 3 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 3 – 1 = 6 – 1 = 5
n = 4 ପାଇଁ, 2n – 1 = 2 × 4 – 1 = 8 – 1 = 7
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
∴ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ 2n – 1 ପାଇଁ, ଆମେ କେବଳ ଅଯୁଗ୍ମସଂଖ୍ୟା ପାଇପାରିବା 1, 3, 5, 7…… ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 7.
2 ର ଗୁଣିତକ ପାଇଁ n ତମ ପଦଟି କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? କିମ୍ବା n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କ’ଣ ?
Solution:
ମନେକର ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 2n, ଯେଉଁଠାରେ n ଯେକୌଣସି ଏକ ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1, 2, 3, 4, ………… ପାଇଁ ଗାଣତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2, 4, 6, 8 ….. ହେବ, ଯାହାକି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସୂତ୍ର = 2n, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
∴ n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n
ମନେକର ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 2n – 1, ଯେଉଁଠାରେ n ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ।
n = 1, 2, 3, 4………….. ପାଇଁ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 1, 3, 5, 7 ………. ହେବ, ଯାହାକି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସୂତ୍ର = 2n – 1, ଯେଉଁଠାରେ n ଯୁଗ୍ମ କିମ୍ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ ।
∴ n ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ସଂଖ୍ୟା = 2n – 1

Question 8.
ଶହେ ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ?
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ n ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n – 1
∴ 100 ତମ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2 × 100 – 1 = 200 – 1 = 199

Question 9.
ଶହେତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ?
Solution:
ଆମେ ଜାଣିଛେ n ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2n
∴ 100 ତମ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = 2 × 100 = 200

6.3 ଗ୍ରୀଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ଵେଷଣ :

Page No. (136 to 140)

ଏହି 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର । ଏକ ସାଧାରଣ ନିୟମକୁ ପାଥେୟ କରି ଏଥରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଲେଖାଯାଇଛି । 1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ପୁନଶ୍ଚ ଗ୍ରୀଡ଼ ବାହାରେ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଇଛି ।

Question 1.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ଗ୍ରୀଡ଼ଗୁଡ଼ିକର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Solution:

(i) ଆମେ ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ 13 + 14 + 18 = 45
ଓ 24 + 9 + 12 = 45
1 + 2 + 3 + …… + 8 + 9 = 45
1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ୍ସକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କରି ଲେଖିହେବ ।

(ii) ଆମେ ଦେଖ‌ିଲେ ଯେ 24 + 15 + 16 = 45
ଓ 12 + 16 + 17 = 45
1 + 2 + 3 + …… + 8 + 9 =45
1 ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ କରି ଲେଖୁହେବ ।

Question 2.
ନିମ୍ନ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନରେ ସ୍ଵାଭାବିକ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Solution:

ଏହି ଗ୍ରୀଡ୍‌ରେ ସଂଖ୍ୟା 9 ଅଛି, ଯାହା ପୂରଣ ହୋଇଛି ।
ତେଣୁ ଆମେ 1, 2, 3 ……. 8 ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହେବ ।
ତୃତୀୟ ସ୍ତମ୍ଭର ଯୋଗଫଳ = 26
ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା 9 ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର
ଯୋଗଫଳ 26 – 9 = 17 ହେବ ।
1, 2, 3, ……..8 ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ 17 ହେବ ନାହିଁ ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା 9 ପରେ 8 ଓ 7 ଅଛି । 8 + 7 = 15 ହେବ ।
ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ 5 ଅଛି ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ 1 + 2 + 3 = 6 ହେବ ।
∴ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଉପରିସ୍ଥ ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଶୂନ୍ୟ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । କାରଣ କ’ଣ ?
Solution:
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସର୍ବନିମ୍ନ ରାଶି ; 1 + 2 + 3 = 6
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ରାଶି : 9 + 8 + 7 = 24
ତେଣୁ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 6 ଠାରୁ ସାନ ହେବ ନାହିଁ କିମ୍ବା 24 ଠାରୁ ବଡ଼ ହେବ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଦତ୍ତ ଗ୍ରୀଷ୍ମଲି ବୃତ୍ତସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ 5 ଏବଂ 26 ରହିଅଛି । ତେଣୁ ଏହି ଗ୍ରୀନ୍ଥର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 4.
ତିନୋଟି ଧାଡ଼ିର ସଂଖ୍ୟା ଏକତ୍ର ମିଶିଲେ ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭ ସଂଖ୍ୟାମାନ ଏକତ୍ର ମିଶିଲେ ଯୋଗଫଳ କାହିଁକି 45 ହେବ ?

Solution:
ଦତ୍ତ ଗ୍ରୀଡ୍ର ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ ଏବଂ ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗପଳ ସମାନ । ଏଠାରେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, 9ଟି ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ
1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 = 45

ଏକ ବର୍ଗ ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣିକ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସମାନ ହେଲେ ତାହାକୁ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ କୁହାଯାଏ । ଧାଡ଼ି ବା ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ କୁହୁକ ସମଷ୍ଟି କୁହାଯାଏ ।

ମନଇଚ୍ଛା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗଟିର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର । କାରଣ, ଆମେ ଦେଖୁଲେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାରକରି (ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି) ଅନେକ ଉପାୟରେ ବର୍ଗଗୁଡ଼ଇକ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରକୃତରେ ଦେଖାଯାଇଛି 3, 62,880 ଉପାୟରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରୀଡ୍ରେ ଲେଖୁହେବ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଏଥୁମଧ୍ୟରୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଉପାୟ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ଏକ କୁହୁକବର୍ଗ କେତୋଟି କୌଶଳରେ ପୂରଣ କରାଯାଇପାରିବ ତାହା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।

Question 1.
କୁହୁକ ରାଶି କେତେ ହୋଇପାରେ ? ଏହା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରିବ କି ?
Solution:
ଆମେ ଦେଖୁବା ଯେ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ 3 × 3 ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଧାଡ଼ି ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗଫଳ 45 ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ିର ରାଶିଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗପଳ 15 ହେବ । ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ । ରୁ 9 ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ କୁହୁକ ରାଶି 15 ହେବା ଜରୁରୀ ଅଟେ । ଏହା ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 2.
କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ହେବ ?

Solution:
ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ଭାବନାକୁ ବିଚାର କରିବା । କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 9 ହୋଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ବର୍ଗ କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିକରେ 8 ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ : କୌଣସିକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ 8 + 9 + ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଖ୍ୟା = 15 ହେବ କି ? କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଆମେ 8 କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରଖୁଲେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିବ । ତେଣୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ 9 ରହିପାରିବ ନାହିଁ । କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା ‘1’ ହୋଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ 2 ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଠରିରେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ । ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ 2 + 1 + ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂଖ୍ୟା = 15 । ଏହା ଅସମ୍ଭବ । କାରଣ, ଆମେ କେବଳ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ । ଆମେ l କୁ ଯେଉଁଠାରେ ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ତେଣୁ । ରହିପାରିବ ନାହିଁ ।

1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 5 ହେବା ଜରୁରୀ ।

କୁହୁକ ବର୍ଗର କେଉଁ କୋଠରିରେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସଂଖ୍ୟା । ଏବଂ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟା 9 ଆସିବ । ଆମେ ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ଜାଣିଲୁ ଯେ । ଓ 9 ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ କୋଠରିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ କୋଠରିରେ ରହିବେ ।

ଯଦି 1 କୁ ବାମପଟେ ଉପରିସ୍ଥ କୋଣ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଏ ତେବେ 1 କୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ତିନୋଟି ଉପାୟରେ ଯୋଗ କରି ଯୋଗଫଳ 15 ନିଶ୍ଚିତ ପାଇବା ।
ଆମେ ପାଇବା, 1 + 5 + 9 = 15
1 + 6 + 8 = 15 ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ଲେଖିପାରିବା ।

Question 3.
9 କୁ ଏକ କୌଣିକ ସ୍ଥିତିରେ ରଖାଯାଇପାରିବ କି ?
Solution:
ସଂଖ୍ୟା 1 ଏବଂ 9 କୌଣିକ ସ୍ଥିତିରେ ଆଦୌ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ସେ ଦୁହେଁ ମଝି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ରହିପାରିବେ ।

Question 4.
1 ଏବଂ 9 ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଇ ପାରିବ କି ? ବର୍ତ୍ତମାନ, ଆମ କୁହୁକ ବର୍ଗର ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବ ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି । ଏହାକୁ ସମାପ୍ତ କର ।
Solution:

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କେତୋଟି ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ କୁହୁକ ବର୍ଗ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ ?
Solution:
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଆମେ 8ଟି କୁହୁକ ବର୍ଗ ତିଆରି କରିପାରିବା ।

Question 2.
2 ରୁ 10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର । ଏଥନିମନ୍ତେ କେଉଁ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ? ଏହାକୁ 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଗଠନ କରିଥୁବା କୁହୁକ ବର୍ଗ ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Solution:
1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଥା – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ସଂଖ୍ୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ରୀଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା ।

2 ରୁ 10 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯଥା – 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ସଂଖ୍ୟାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗ୍ରୀଡ଼୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା ।

Question 3.
ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ନିଅ, ଏବଂ
(a) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ 1 ବଢ଼ାଅ ।
(b) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କର ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫଳାଫଳ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ହେଉଛି କି ? ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୁହୁକ ରାଶି କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ କର ।
Solution:

ମନେକର 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ଗ୍ରୀଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 15 ହେବ ଏବଂ ଗ୍ରୀଡ଼ଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର
ହେବ ।

(a) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ 1 ବଢ଼ାଇଲେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 18 ହେବ ଏବଂ ଗ୍ରୀଜ୍ଝଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ । ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମରେ 1 ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ ଗ୍ରୀକ୍ଚର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳରେ 3 ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି ।

(b) କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କଲେ ଗ୍ରୀଡ୍‌ଟି ନିମ୍ନପ୍ରକାରର ହେବ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ । ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣ କଲେ କଲେ ଗ୍ରୀନ୍ସର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ମଧ୍ୟ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହେଉଛି ।

Question 4.
ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିହେବ ?
Solution:

ହଁ, ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବଲମ୍ବନ କରି ଅନ୍ୟ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିହେବ । ଯଥା-
(a) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବିୟୋଗ କଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିପାରିବା ।
(b) ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିପାରିବା ।

Question 5.
କ୍ରମାଗତ ନଅଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି (ଯେପରିକି 2 ରୁ 10, 3 ରୁ 11, 9 ରୁ 17 …ଇତ୍ୟାଦି) ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Solution:


1 ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କଲେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 15
2 ରୁ 10 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କଲେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 18
3 ରୁ 11 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପାଇବାକୁ ହେଲେ । ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ 2 ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 21
9 ରୁ 17 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପାଇବାକୁ ହେଲେ
1 ରୁ 9 କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ୫ ଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 39

3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର ସାଧାରଣ ରୂପ :

Question 1.
କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମେ ଗଢ଼ିଥିବା ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ନିଅ । ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାଟି ‘m’ ହୁଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ‘m’ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ପ୍ରତି କୋଠରିର ରାଶି m ଠାରୁ କେତେ ଅଧିକ କିମ୍ବା କେତେ କମ୍ ତାହା ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।

Solution:

ଆମେ ଜାଣିଛେ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାଟି m ହେଲେ, କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 3m ହେବ ।
ସୋପାନ – 1 ; କୁହୁକ ରାଶିମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 3m ହେବ ।
ସୋପାନ – 2 : 9 ଟି ସଂଖ୍ୟା : m – 4, m – 3, m – 2, m – 1, m, m + 1, m + 2, m + 3, m + 4
ସୋପାନ – 3 : m – 4 ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 9 ଟି ସଂଖ୍ୟାରେ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ଏହା ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ସୋପାନ – 4 : ଉପରୋକ୍ତ ଗ୍ରୀନ୍ସରେ 3ଟି ଧାଡ଼ି ଓ 3ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ଏବଂ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭର ଯୋଗଫଳ 3m ହେଉଛି । ଏହି ଗ୍ରୀଡ଼କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ 9 ଟି ସଂଖ୍ୟା ନେଇଥିଲେ,
ଯଥା – m – 4, m – 3, m – 2, m – 1, m, m + 1, m + 2, m + 3 ଓ m + 4

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଏହି ସାଧାରଣ ରୂପକୁ ବ୍ୟବହାର କରି କେନ୍ଦ୍ରରେ 25 ରଖ୍ କୁହୁକ ବର୍ଗଟିଏ ଗଠନ କର ।

Solution:

ଯଦି ଗୋଟିଏ କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ, କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ମନେକର m = 25
m – 4 = 25 – 4 = 21, m – 3 = 25 – 3 = 22, m – 2 = 25 – 2 = 23,
m – 1 = 25 – 1 = 24
m + 1 = 25 + 1 = 26, m + 2 = 25 + 2 = 27, m + 3 = 25 + 3 = 28,
m + 4 = 25 + 4 = 29
∴ ଉପର କୁହୁକ ବର୍ଗଟିରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇଲେ ଆମେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା = 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29
∴ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 25 କୁ ନେଇ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ଆମେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ପାଇବା ।
∴ କୁହୁକ ରାଶିର ଯୋଗଫଳ = 75

Question 2.
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ କିମ୍ବା କୌଣୀୟ ସ୍ଥିତିର ପଦମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳକୁ ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା କି ?
Solution:

ଯଦି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ, ତେବେ ସାଧାରଣତଃ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ିର ସମଷ୍ଟି = 3m
ଯେକୌଣସି ସ୍ତମ୍ଭର ସମଷ୍ଟି = 3m
ଯେକୌଣସି କଣ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 3m

Question 3.
ପ୍ରାପ୍ତ ଫଳାଫଳକୁ ଲେଖ ।
(a) ସାଧାରଣ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ 1 ଯୋଗ କରିବା ପରେ
(b) ସାଧାରଣ ରୂପର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କରିବା ପରେ
Solution:
ଯଦି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା m ହେବ,
ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।

(a) ସାଧାରଣ ରୂପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ 1 ଯୋଗ କରିବା ପରେ, ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ବର୍ଗର ସମଷ୍ଟି 3m + 3 ହେବ ।

(b) ସାଧାରଣ ରୂପର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କରିବାପରେ,
ତେବେ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
∴ କୁହୁକ ବର୍ଗର ସମଷ୍ଟି 6m ହେବ ।

Question 4.
କୁହୁକ ରାଶି 60 ହୋଇଥୁବା ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର ।
Solution:

60 କୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କଲେ, 60 ÷ 3 = 20
ଏହି କୁହୁକ ବର୍ଗର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା 20 ହେବ ।
କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ୨ଟି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି – 20 – 4, 20 – 3, 20 – 2, 20 – 1, 20, 20 + 1, 20 + 2, 20 + 3, 20 + 4 = 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24
ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
ଏଠାରେ ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ିର ସମଷ୍ଟି = 60
ଯେକୌଣସି ସ୍ତମ୍ଭର ସମଷ୍ଟି = 60
ଯେକୌଣସି କର୍ଣ୍ଣ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 60

Question 5.
କ୍ରମରେ ନଥ‌ିବା 9ଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ସମ୍ଭବ କି ?
Solution:

ମନେକର 1 ରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି କୁହୁକ ବର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 15 ହେବ ଏବଂ କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର
ହେବ ।

କୁହୁକ ବର୍ଗର ପ୍ରତି କୋଠରିରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କଲେ ଗ୍ରୀଜ୍ଝଟି ନିମ୍ନପ୍ରକାରର ହେବ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 30 ହେବ ।

ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମକୁ ଦ୍ଵିଗୁଣ କଲେ କଲେ ଗ୍ରୀନ୍ସର ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ମଧ୍ୟ ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହେଉଛି ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମଟି ବଦଳି ଯାଉଛି ।

∴ ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ କ୍ରମରେ ନଥ‌ିବା ୨ଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଏକ କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ ସମ୍ଭବ ।

ସର୍ବପ୍ରଥମ 4 × 4 କୁହୁକ ବର୍ଗ :

ସର୍ବପ୍ରଥମ 4 × 4 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତର ଖଜୁରାହୋରେ ଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ଵନାଥ ଜୈନ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ଚଉତିଶା ଯନ୍ତ୍ର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହାର ଅର୍ଥ ଚଉତିରିଶ ବା 34 ।
Question 1.
ଏହାକୁ କାହିଁକି ଚଉତିଶା ଯନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଉଛି ?
Solution:
ଏହାର ପ୍ରତି ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକଲେ କୁହୁକ ରାଶିଟି 34 ହେବ । ଦଉଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଧାଡ଼ି, ସ୍ତମ୍ଭ ଓ କୌଣୀୟ ସ୍ଥିତିର ଚାରୋଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟ କିଛି ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି ଯାହାର ଯୋଗଫଳ 34 ହେବ ।

6.4 ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରିୟ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ :

Page No. (142 to 145)

ବୀରାହଙ୍କ-ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା :

Question 1.
କ୍ଷୁଦ୍ର ପଦଂଶ (1 ମାତ୍ରା), ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ (2 ମାତ୍ରା) ଥ‌ିବା ସଙ୍ଗୀତରେ କେତୋଟି 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଅଛି ? ଅର୍ଥାତ୍ କେତୋଟି କୌଶଳରେ ଜଣେ ସେହି ସଂଗୀତରେ ଏକ ପାଦରେ ଥକ୍କା କ୍ଷୁଦ୍ରାଶ ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶକୁ 8 ମାତ୍ରାରେ ପୂରଣ କରିବ ।
Solution:
ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିହେବ ।
ଉଦାହରଣ : ଷାଠିଏ ପଉଟି ଭୋଗରୁ ତୁମର, କାଢ଼ି ତ ନେଇନି ହରି
କୁହ ତେବେ କେଉଁ ଅପରାଧେ ମୋତେ, କଲ ଦାଣ୍ଡର ଭିକାରି ।
ଯଦି ଏହି ପଦରେ ଥ‌ିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ପଦଂଶ I ମାତ୍ରା ସମୟ ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ 2 ମାତ୍ରା ସମୟ ନେଉଥାଏ, ତେବେ ଏଥ‌ିରେ ୫ ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ।
ଅର୍ଥାତ୍ କୁ କେତୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ କେବଳ । କିମ୍ବା 2 ର ଯୋଗଫଳ ରୂପେ ଲେଖାଯାଇପାରିବ ।
8 = 2 + 2 + 2 + 2
8 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 2
8 = 2 + 2 + 1 + 1 + 2
8 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1
8 = 1 + 2 + 2 + 1 + 2 ………… ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 2.
1, 2, 3, 4 କୁ ଏହିପରି କେବଳ 1 କିମ୍ବା 2 ର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ କେତେ ପ୍ରକାରରେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ ?

	ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ	ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା
n = 1	1	1
n = 2	1 + 1, 2	2
n = 3	1 + 1 + 1, 1 + 2, 2 + 1	3
n = 4	1 + 1 + 1 + 1, 1 + 1 + 2, 1 + 2 + 1, 2 + 1 + 1, 2 + 2	5
n = 5	1 + 1 + 1 + 1 + 1, 1 + 1 + 1 + 2, 1 + 1 + 2 + 1, 1 + 2 + 1 + 1, 1 + 2 + 2, 2 + 1 + 1 + 1, 2 + 1 + 2	8

ଏଥୁରୁ ଜଣାଯାଏ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 8 ହେବ ।

ଏହି କୌଶଳରେ ଠିକ୍ ତାଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ‘1+’ କିମ୍ବା ‘2+’ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଯଦି ଏହା 1+ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ହେବ ଏବଂ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ 5ଟି ଉପାୟରେ ପୂର୍ବପରି ଲେଖୁପାରିବା । ଯଦି ଏହା 2+ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 3 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ 3ଟି ଉପାୟରେ ଲେଖୁପାରିବା ।

ତେଣୁ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 3 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସହ ସମାନ ହେବ । = 3 + 5 = 8

6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳୁ ଓ 4 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 8 + 5 = 13 ହେବ।

7 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 5 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 8 + 13 = 21 ହେବ।

8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ 7 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳ ଓ 6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = 13 + 21 = 34 ହେବ ।

Question 3.
6 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ତାଳକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଢଙ୍ଗରେ 1 ଓ 2 ର ଯୋଗଫଳ ରୂପେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଉପାୟରେ ଲେଖ । ତୁମେ ସମସ୍ତ 13ଟି ଉପାୟରେ ଲେଖୁପାରିଲ କି ?
Solution:
1. 6 = 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1
2. 6 = 1 + 1 + 1 + 1 + 2
3. 6 = 1 + 1 + 1 + 2 + 1
4. 6 = 1 + 1 + 2 + 1 + 1
5. 6 = 1 + 2 + 1 + 1 + 1
6. 6 = 2 + 1 + 1 + 1 + 1
7. 6 = 1 + 1 + 2 + 2
8. 6 = 1 + 2 + 1 + 2
9. 6 = 1 + 2 + 2 + 1
10. 6 = 2 + 1 + 1 + 2
11. 6 = 2 + 1 + 2 + 1
12. 6 = 2 + 2 + 1 + 1
13. 6 = 2 + 2 + 2
∴ ଆମେ ପାଇଲେ 13 ଗୋଟି ଉପାୟ ।

ସମୟ ଅବଧ‌ି ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଥିବା ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତରେ ତାଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟର କୌଶଳ 700 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାବିତ୍ ବୀରାହଙ୍କ ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ତେଣୁ 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, …. ଅନୁକ୍ରମକୁ ବୀରାହଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମ ଓ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

ବୀରାହଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କେତେକ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତ ସଂଗୀତ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ଏପରିକି ବୀରାହଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତ ପଣ୍ଡିତ ପିଙ୍ଗଳଙ୍କ (ପ୍ରାୟ 300 ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ଜନ୍ମ) ଗବେଷଣାଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ବୀରାହକଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୋପାଳ (ପ୍ରାୟ 1135 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ଏବଂ ହେମଚନ୍ଦ୍ର (ପ୍ରାୟ 1150 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବହାର ଓ ଗବେଷଣା କରିଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।

ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ ଇଟାଲୀ ଦେଶର ଗାଣିତିକ ଫିବୋନାସିଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଫିବୋନାସି ପ୍ରାୟ 1200 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏଣୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ଫିବୋନାସି ପ୍ରଥମ, ଦ୍ଵିତୀୟ ବା ତୃତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁହଁନ୍ତି । ତେବେ କେତେକ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମକୁ ବୀରାହଙ୍କ-ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା କହନ୍ତି ।

Question 4.
କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଥ‌ିବା ପଦରେ 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ତାଳ ଅଛି ଜାଣିବା ପାଇଁ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ୫ମ ପଦଟିକୁ ନେଇପାରିବା ।
Solution:
1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55 ……… ଯେହେତୁ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ଅଷ୍ଟମ ପଦଟି 34 ଏଣୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘ ପଦଂଶ ଯୁକ୍ତ ପଦରେ 8 ମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ତାଳର ମୋଟ ଉପାୟ ସଂଖ୍ୟା 34 ହେବ ।

Question 5.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମର 55 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦର ସଂଖ୍ୟାଟି କେତେ ହେବ ?
Solution:
ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ତା’ର ଠିକ୍ ପୂର୍ବବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟର ଯୋଗଫଳ ସହ ସମାନ ହେବ ।
ଏଣୁ 55 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟା = 55 + 34 = 89
∴ 55ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦର ସଂଖ୍ୟାଟି 89 ହେବ ।

Question 6.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନୋଟି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ।
1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, ,•___, __, . ___)
Solution:
ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 59, ………..
ଏହା ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମ ।
ମନେକର T_n ଯଦି n ସଂଖ୍ୟକ କ୍ରମକୁ ବୁଝାଏ, ଆମେ T₁₁, T₁₂, T₁₃ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ।
T₁₁ = T₉ + T₁₀ = 55 + 89 = 144
T₁₂ = T₁₀ + T₁₁ = 89 + 144 = 233
T₁₃ = T₁₁ + T₁₂ = 144 + 233 = 377
∴ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନୋଟି ସଂଖ୍ୟା 144, 233, 377 ହେବ ।

Question 7.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ 89 ର ପରବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ? (ପୂର୍ବବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱୟକୁ ଯୋଗ ନକରି) କହିପାରିବ କି ?
Solution:
ଏହି ଅନୁକ୍ରମେର 89 ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଖ୍ୟାଟି ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 8.
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣ କରିବାର ଉପାୟ କ’ଣ ହୋଇପାରିବ ? ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଲେଖୁବାର ସଂରଚନା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? ଏହାକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକ୍ରମ ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, ………………….
ମନେକର ଯଦି T_n = n ତମ କ୍ରମକୁ ବୁଝାଏ, ଆମେ ଜାଣିଲେ ଯେ
T_3n ଓ T_{3n – 1} ଅଯୁଗ ହେବ, ଯେତେବେଳେ n = 0, 1, 2, 3, ………… ।
T_3n+2 ଯୁଗ୍ମ ହେବ, ଯେତେବେଳେ n = 0, 1, 2, 3, ………. ।
ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଲେଖୁବାର ସଂରଚନା ହେଉଛି – O, E, O, O, E, O, O, E, O, O, E, …………..
ଆଜିକାଲି ବୀରାହଙ୍କ – ଫିବୋନାସି ସଂଖ୍ୟା ସଂଗୀତ ବିଦ୍ୟାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚିତ୍ରକଳା, ଦୃଶ୍ଯକଳା, ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଗାଣିତିକ ଓ କଳାତ୍ମକ ତତ୍ତ୍ଵର ଆଧାର ହୋଇଅଛି ।

6.5 ଗୁପ୍ତ ସଂଖ୍ୟା :

Page No. (146 to 147)

Question 1.
ଏଠାରେ U ଓ T ର ମୂଲ୍ୟ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?

Solution:


∴ ସଂଖ୍ୟାଟି = 5

Question 2.
T ର ମୂଲ୍ୟ 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରେ କି ?
Solution:
ନା, T ର ମୂଲ୍ୟ 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 3.

ଏଠାରେ K2 ଏକ ଦୁଇଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଯାହାର ଏକକ ଅଙ୍କଟି 2 ଏବଂ K ଦଶକ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ।
K2 ନିଜ ସହ ମିଶିବା ପରେ ଯୋଗଫଳ ଏକ ତିନିଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା HMM ହେଉଛି । M ଅକ୍ଷରଟି କେଉଁ ଅଙ୍କ ବଦଳରେ ଲେଖାଯାଇଛି ?
ଯୋଗଫଳର ଉଭୟ ଦଶକ ଓ ଏକକ ଅଙ୍କ ସମାନ ଅଛି । H କେଉଁ ଅଙ୍କ ବଦଳରେ ଲେଖାଯାଇଛି ? ଏହି ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରେ କି ?
Solution:
ମନେକର K = 7 ହେଲେ,
∴ M = 4 ଓ H = 1
H ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ K ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଙ୍କ 9 ଓ 9 + 9 = 18
∴ ତେଣୁ H ଅଙ୍କଟି 2 କିମ୍ବା 3 ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 4.
ଉଦାହରଣ :

Solution:


ଏ ପ୍ରକାର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଗୁପ୍ତଲିଖନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ କୁହାଯାଏ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ଏକ ବିଜୁଳି ବତୀ ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) ଅଛି । ଓମ୍ ଏହାର ସୁଇଟ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲା । ତାହା ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) କିମ୍ବା ଲିଭିବା ଅବସ୍ଥାରେ (OFF)ରେ ରହିବ ? କାରଣ କ’ଣ ?
Solution:
ଓମ୍ ସୁଇଚ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲା ।
ଆମେ ଜାଣିଛେ ସୁଇଚ୍କୁ 2 ଥର, 4 ଥର, 6 ଥର ଦବାଇଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳି ବତୀର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ ।
∴ ବିଜୁଳିବତୀ ଜଳିବା ଅବସ୍ଥାରେ (ON) ରହିବ ।
ସୁଇଟ୍‌କୁ 76 ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳିବତୀ (ON) ରହିବ ।
ସୁଇଟ୍‌କୁ 77 ଥର ଦବାଇଲେ ବିଜୁଳିବତୀ (OFF) ରହିବ ।

Question 2.
କୁନି ପାଖରେ ଏକ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନ ମଣ୍ଡଳ ଥିଲା । ସେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ବହିଟିକୁ ଖୋଲିଲା, ସେଥୁରୁ କେତେକ ଫର୍ଦ୍ଦ କାଗଜ (କ୍ରମରେ ନୁହେଁ) ଖସି ପଡ଼ିଲା । ଗଣିବାରୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଲେଖାଥିବା 50 ଫର୍ଦ୍ଦ ଖସିପଡ଼ିଥିବାର ଜଣାଗଲା । ପୃଷ୍ଠାଙ୍କ ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 6000 ହେବ କି ? ହଁ ବା ନା କାରଣ ସହ ଦର୍ଶାଅ ।
Solution:
ଆମେ ଜାଣୁ ପୁସ୍ତକରେ ଯେକୌଣସି ପୃଷ୍ଠାର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱ କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ।
ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଅଯୁଗ୍ମ ଅଟେ ।
ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକର ପୃଷ୍ଠା ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଗୋଟିଏ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ପୃଷ୍ଠା 1 ଓ 2 ର ଯୋଗଫଳ 3 ।
ଯେହେତୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଫର୍ଦ୍ଦ କାଗଜ ସଂଖ୍ୟା 50, ଯାହା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ତେବେ ଖସିପଡ଼ିଥିବା 50 ଫର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ କାଗଜର ମୋଟ ପୃଷ୍ଠା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ ପୃଷ୍ଠାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି 6000 ହୋଇ ପାରିବ ।

Question 3.
ଏଠାରେ 2 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼୍ ଅଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଗୁପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ (e), ଅଯୁଗ୍ମ (0) ବୃତ୍ତରେ ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଯୁଗ୍ମ ପାଇଁ (even) ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ପାଇଁ ଓ (odd) ଲେଖାଯାଇଛି । 6 ଟି କୋଠରିରେ 3ଟି ଯୁଗ୍ମ ଓ 3ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଏପରି ଲେଖ ଯେପରିକି ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ବୃତ୍ତରେ ଲେଖାଥିବା ସର୍ଭକୁ ପୂରଣ କରିବ ।

Solution:
ଆମେ 3ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା 3, 5, 7 ଓ 3ଟି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା 2, 4, 6 ଦ୍ଵାରା
2 × 3 ଗ୍ରୀଡ୍କୁ ପୂରଣ କଲେ ଆମେ ପାଇବା =
∴ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ବୃତ୍ତରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ସର୍ଭକୁ ‘ପୂରଣ କରିବ ।

Question 4.
ଏକ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କର ଯେଉଁଥରେ କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 (ଶୂନ) ହେବ । କୋଠରିର ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା 0 (ଶୂନ) ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । (ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ଋଣାତ୍ମକ ସଂଖ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କର ।)
1 ଠାରୁ 9 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ପୁନରାବୃତ୍ତି ନକରି ନେଇ ଏକ 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗ ଗଠନ କଲେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରକାରର ହେବ ।
କୁହୁକ ରାଶି ମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି = 15
କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରତି
ସଂଖ୍ୟାରୁ ଆମେ 5 କୁ ବିୟୋଗ କଲେ 3 × 3
କୁହୁକ ବର୍ଗଟି ହେବ-
∴ ଏହା 3 × 3 କୁହୁକ ବର୍ଗର କୁହୁକ ରାଶିର ସମଷ୍ଟି 0 ଓ କୋଠରିର ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 0 ନୁହଁନ୍ତି ।

Question 5.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ନେଇ ପୂରଣ କର ।
(a) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(b) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
(d) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ……………………..
Solution:
(a) ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(b) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(c) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(d) ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା

Question 6.
1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ ?
Solution:
1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଯୋଗକଲେ = ( 1 + 2) + (3 + 4) + (5 + 6) + ……….. + (99 + 100)
ଏହି ମିଶାଣଫଳରେ 50 ଗୋଟି ବନ୍ଧନୀ ଅଛି, ପ୍ରତି ବନ୍ଧନୀରେ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି ।
ଆମେ ଜାଣିଛେ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା + ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା = ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
ଯେହେତୁ 50 ଟି ବନ୍ଧନୀ ଅଛି ଆଉ 50 ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ 50ଟି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଗୋଟିଏ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ।
∴ 1 ରୁ 100 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ଯୁଗ୍ମ ହେବ ।

Question 7.
ବୀରାହଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁକ୍ରମରେ ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା 987 ଓ 1597 । ତେବେ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତୀ ଓ ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ।
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର ଦୁଇଟି କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା 987 ଓ 1597 ।
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, ……… 987, 1597, ………….
ମନେକର T_n = 987
T_{n + 1} = 1597
T_{n + 2} = T_n + T_{n + 1} = 987 + 1597 = 2584
T_{n + 3} = T_{n + 1} + T_{n + 2} = 1597 + 2584 = 4181
∴ ଅନୁକ୍ରମର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା = 2584 ଓ 4181
ପୁଣି T_{n + 1} = T_{n – 1} + T_n ⇒ 1597 = T_{n – 1} + 987
∴ T_{n – 1} = 1596 – 987 = 610
T_n = T_{n – 2} + T_{n – 1} ⇒ 987 = T_{n – 2} + 610
∴ T_{n – 2} = 987 – 610 = 377
∴ ଅନୁକ୍ରମର ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା = 377 ଓ 610

Question 8.
ରମା ଆଠ ପାହାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାକୁ ଗଲା । ତା’ର ଚଢ଼ିବାର ନିୟମ ହେଲା, ସେ ଥରକରେ ଗୋଟିଏ ପାହାଚ ବା ଦୁଇଟି ପାହାଚ ଚଢ଼ିପାରିବ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ସେ 1, 2, 2, 1, 2 ଶୈଳୀରେ ଚଢ଼ିଲା । ତେବେ ସେ କେତୋଟି ଉପାୟରେ ସିଡ଼ିଟିକୁ ଚଢ଼ିପାରିବ ?
Solution:
ରମା ଆଠ ପାହାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ସିଢ଼ି ଚଢ଼ିବାକୁ ଗଲା ।
ସେ ଥରକରେ ଗୋଟିଏ ପାହାଚ ବା ଦୁଇଟି ପାହାଚ ଚଢ଼ିପାରିବ ।
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ……………
ଏଠାରେ T₈ = T₆ + T₇ = 13 + 21 = 34
∴ ରମା ସେ 34ଟି ଉପାୟରେ ସିଡ଼ିଟିକୁ ଚଢ଼ିପାରିବ ।

Question 9.
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦଟି ଯୁଗ୍ମ ବା ଅଯୁଗ୍ମ କୁହ ? (ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ଲେଖ୍)
Solution:
ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମଟି ହେଉଛି 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, ………………
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ (3n + 2) ତମ ପଦ ହେଉଛି ଯୁଗ୍ମ ଯେଉଁଠାରେ n = 0, 1, 2, 3, ………….
ମନେକର 3n + 2 = 20
3n = 20 – 2 = 18 ଓ n = 18 ÷ 3 = 6
20ତମ ପଦ = (3n + 2) ତମ ପଦ ଯେଉଁଠାରେ n = 6
∴ ବୀରାହଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମର 20ତମ ପଦଟି ଯୁଗ୍ମ ।

Question 10.
ନିମ୍ନଲିଖୁତ ଗାଣିତିକ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ ହେବ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(a) m ର ଯେକୌଣସି ମାନ ପାଇଁ 4m – 1 ପରିପ୍ରକାଶର ମାନ ସର୍ବଦା ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ମିଳିବ ।
(b) ସମସ୍ତ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ 6j – 4 ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା ।
(c) ଉଭୟ 2p + 1 ଓ 2p – 1 ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚାଏ ।
(d) 2f + 3 ପରିପ୍ରକାଶଟି ଉଭୟ ଯୁଗ୍ମ ଓ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।
Solution:
(a) 4m ସବୁବେଳେ ଯୁଗ୍ମ । ∴ 4m – 1 ସବୁବେଳେ ଅଯୁଗ୍ମ ହେବ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ।

(b) j = 1, 2, 3, 4, …………. ପାଇଁ 6j = 6, 12, 18, 24, ………….
6j – 4 = 2, 8, 14, 20….. ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ।
ଏହି ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 6j – 4 ଉକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

(c) p = 1, 2, 3, 4, ………….. ପାଇଁ 2p + 1 = 3, 5, 7, 9, ………….
q = 1, 2, 3, 4, ………….. ପାଇଁ ପାଇଁ 2q – 1 = 1, 3, 5, 7, ………….
ସମସ୍ତ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ 2p + 1 ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

(d) f = 1, 2, 3, 4, ….. ପାଇଁ 2f + 3 = 5, 7, 9, 11, ……………
ଏଗୁଡ଼ିକ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ।

Question 11.
ଏହି ଗୁପ୍ତ ଲେଖ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନଟିକୁ ସମାଧାନ କର। im
Solution:
ଦତ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଲେଖଟି im ଆମେ U = 9, T = 1 ଓ A = 0 ନେଲେ, ଗୁପ୍ତଲେଖଟି im ହେବ ।
∴ ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ 91 + 10 = 101 ମିଳିବ । ତେଣୁ ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ ।

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ବା ‘ଅନେକରେ ଏକ’ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 8 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଉପରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ଆୟୋଜନ କର ।
Answer:
ବିଷୟ ଆରମ୍ଭରେ ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଛି । ଗୋଟିଏ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କର ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କର । ଉଭୟଙ୍କର ଉଦାହରଣରେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ତେବେ ଆମେ ପ୍ରଥମେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କର ଉଦାହରଣକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ।

‘ହେ ବନ୍ଧୁ, ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା ସ୍ଵୀକାର କର, ଯେପରି ମୁଁ ଅନେକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ କେବେ ବି ହରାଇବି ନାହିଁ”? – ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ।

ଏହି ଉକ୍ତିରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଭାବନାକୁ ସ୍ଵୀକାର କର ଯାହାଫଳରେ ମୁଁ ଅନେକ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଜଣକର ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ପାଇପାରିବି । ଏହାର ଅର୍ଥ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଥ‌ିବା ବିବିଧତା ଯେପରି ତା’ର ଏକତ୍ଵକୁ ବଜାୟ ରଖୁବ । ବାସ୍ତବରେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତବର୍ଷ ଅନେକ ଭାଷା, ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରାରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦର୍ଶାଇଲେ ବି ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ଅଦେଖା ଡୋରି ରହିଛି ଯାହା ସେସବୁକୁ ବାନ୍ଧି ରଖୁଛି । ଏହି ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବାପାଇଁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଇଚ୍ଛା କରିଛନ୍ତି ।

ଦ୍ଵିତୀୟ ଉଦାହରଣଟି ହେଉଛି ଶ୍ରୀ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ସ୍ଵାଭାବିକ ରହି ଆସିଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତି, ଅନେକରେ ଏକ, ଏହା କରିବ ।””

ଅରବିନ୍ଦଙ୍କର । ‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ନୀତି ଯାହା ଭାରତ ଏହାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବା ଭାରତର ଅସ୍ତିତ୍ଵର ମୌଳିକ ଗତିପଥ ଏବଂ ଭାରତକୁ ତାହାର ସ୍ଵଭାବ ଓ ସ୍ଵଧର୍ମର ନିଶ୍ଚିତ ଭିଭିଭୂମିରେ ସ୍ଥାପନ ଶ୍ରୀଅରବିନ୍ଦଙ୍କର ଏହି ଉକ୍ତି ଭାରତର ନିଜସ୍ଵ ସ୍ଵଭାବ ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଯାହା ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିଛି । ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ମୌଳିକ ଅସ୍ତିତ୍ଵକୁ ସେ ଚରିତାର୍ଥ କରିଛି ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଅନେକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି । ଏହାହିଁ ଭାରତବର୍ଷକୁ ସ୍ଵଭାବ ଏବଂ ସ୍ଵଧର୍ମରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଏହି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ଏହାର ଅନୁବାଦ ପଢ଼ । ତୁମେ କେଉଁଠାରେ ବିବିଧତାକୁ ଦେଖୁଛ ? ଆଉ କେଉଁଠି ଏକତା ? ଏହା ଉପରେ ଏକ ପୃଷ୍ଠା ଲେଖ ।
Answer:
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ‘ଜନଗଣ ମନ ଅଧିନାୟକ ଜୟ ହେ’ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଭାରତର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ଭାବନାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି । ଏହା ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କଦ୍ଵାରା ବେଙ୍ଗଲୀ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।

ସେହିପରି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଲିଖୁତ ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧୁ, ଗୁଜରାଟ, ମରାଠା, ଦ୍ରାବିଡ଼, ଉତ୍କଳ, ବଙ୍ଗ ଦର୍ଶାଇଦିଏ ଯେ କିପରି ଭାରତବର୍ଷରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଭାଷାଭାଷୀର ଲୋକ ଏକତ୍ର ବସବାସ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ଏକ ବିବିଧତାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଲେ ବି ତା’ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା, ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଆଦି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଭାରତ ମହାସାଗର ମଧ୍ଯ ଭୌଗୋଳିକ ବିବିଧତା ଦର୍ଶାଇଛି । ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ଵେ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ମନ ଭିତରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଆଣିଦେଇଛି ଏକ ଜାତୀୟ ଏକତ୍ଵ । ଏହି ଭାବନା ବିଶେଷକରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଥ‌ିବା ଲେଖା, ‘ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜନଗଣ ମଙ୍ଗଳ ଦାୟକ ଜୟ ହେ’’, ଏହା ଭାରତର ବିଜୟର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସମଗ୍ର ଜନତାର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିଛି ।

ଦେଶର ଏହି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାରତର ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସଙ୍କେତ ।

Question 3.
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରୁ କିଛି କାହାଣୀ ଚୟନ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା କିପରି ଆଜି ବି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ବହନ କରେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ଏହିପରି କୌଣସି ସମାନ କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଜାଣ କି ?
Answer:
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଗପଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି କାଳାତୀତ ଜ୍ଞାନ । ଏଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯାହାକି ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ।

(୧) ସିଂହ ଏବଂ ଶୃଗାଳ – ଏହି ଗପରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି । ଦୁର୍ବଳ ଶୃଗାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସିଂହକୁ ନିଜର ଚତୁରତା ବଳରେ ହରାଇ ଦେଇଛି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଏହା ସ୍ଵୀକାର୍ଯ୍ୟ ଯେ ଜଣେ ନିଜର କୌଶଳ ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବଳରେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ହାସଲ କରିପାରିବ ।

(୨) କୁଆ ଓ ମାଠିଆ : ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରେ ଲିଖ୍ ଅନ୍ୟତମ ଗଳ୍ପ ହେଉଛି ‘‘କୁଆ ଏବଂ ମାଠିଆ’ । ଏହି ଗଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ନିଜର ଅଧ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ବଳରେ ତୁମେ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିପାରିବ । ଯେପରି ଏକ ତୃଷାର୍ଥ କୁଆ ସ୍ଵଳ୍ପ ପାଣି ଥିବା ମାଠିଆ ମଧ୍ୟକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଡ଼ି ପଥର ପକାଇ ପାଣିର ସ୍ତରକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ପିଇପାରିଲା, ସେହିଭଳି ଆମେ ଏହି ଶିକ୍ଷାକୁ ଆମ ଜୀବନର ନିଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରାମକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା ।

(୩) ନିର୍ବୋଧ ସିଂହ ଏବଂ ଚତୁର ଠେକୁଆ – ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରେ ଲିଖୁ ଏହି ଗଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ବଳରେ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାହତ କରିପାରିବ, ଯେପରି ନିଜର ଚତୁରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଠେକୁଆ ସିଂହକୁ ବୋକା ବନାଇପାରିଲା । ସେହିପରି ନିଜର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଉପସ୍ଥିତ ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନର ଦକ୍ଷତା ବଳରେ ମନୁଷ୍ୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ସମୟରେ ନିଜକୁ ସଫଳ କରିପାରିବ । ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରର ଏହି ଗଳ୍ପମାନଙ୍କରୁ ଆମେ ସାର୍ବଜନୀନ ବିଜ୍ଞତା ଶିକ୍ଷା କରିଥାଉ ଯାହା ଜୀବନର ଆହ୍ଵାନକୁ ସାମନା କରିପାରିବ ।

Question 4.
ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରୁ କିଛି ଲୋକକାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ କର ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକରେ ଥ‌ିବା ବାର୍ତ୍ତା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ଲୋକକାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ଲେଖୁବେ । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବାପାଇଁ ଆମେ କିଛି ଲୋକକାହାଣୀ ନିମ୍ନରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛୁ ।

ଲୋଭୀ ତନ୍ତୀ : ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପୁରାତନ ଯୁଗର ବିଦର୍ଭ ଅଞ୍ଚଳର । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏକଦା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ତନ୍ତୀ ବସବାସ କରୁଥିଲା ଯେ କି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋଭୀ ପ୍ରକୃତିର ଥିଲା ।

ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲା । କାଳକ୍ରମେ ଲୋଭ ମୋହର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ସେ ସର୍ବଦା ଅଧ୍ବକ ଧନପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କଲା । ଦିନ ରୁ ଦିନ ସେ ଅଧିକ ଧନ ରୋଜଗାର କଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ଅଧିକ ଧନଲୋଭରେ ଅସୁଖୀ ରହିଲା । କାରଣ ଧନର ଲାଳସା ତା ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆଣିପାରିଲା ନାହିଁ । ଶେଷରେ ସେ ନିଜର ଲୋଭ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧନକୁ ହରାଇଲା । ଏହି ଗଳ୍ପରୁ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ ଲୋଭ କିପରି ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତିରେ ପକାଇଦିଏ ଏବଂ ଏଥୁରୁ ମଧ୍ଯ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ କିପରି ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ? ସାଧୁ ଉପାୟରେ ରୋଜଗାର କରି ଅଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ହେଉଛି ଏକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନ ।

ସାବିତ୍ରୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବାନ : ଏହି ଲୋକକାହାଣୀ ସାତରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ଜନପ୍ରିୟ ଲୋକକଥା । ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ସାବିତ୍ରୀ କିଭଳି ନିଜର ପତି ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି । ମୃତ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ନେବାପାଇଁ ଯମରାଜ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯମରାଜଙ୍କ ପଛରେ ସେ ଧାଇଁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରେମ ଏବଂ ସାହସ ବଳରେ ସେ ଯମରାଜାଙ୍କଠାରୁ ନିଜର ସ୍ଵାମୀଙ୍କର ଜୀବନ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିଛନ୍ତି ।

ଏହି କାହାଣୀ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ ଯେ ବାସ୍ତବ ପ୍ରେମ ଓ ଉକ୍ତି ବଳରେ ତୁମେ ଯେକୌଣସି ଅସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାଧ୍ଯ କରିପାରିବ ।

Question 5.
ଏମିତି କିଛି ପୁରାତନ କାହାଣୀ ଅଛି କି ଯାହାକୁ ତୁମେ କଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖୁଛ ? ଏହା ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି, ଏକ ଚିତ୍ରକଳା, ଏକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହୋଇପାରେ ……….. ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କଳାକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର କିମ୍ବା ମୂର୍ତ୍ତି ଆଙ୍କିବାପାଇଁ କିଛି ପୁରାତନ କାହାଣୀ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରରୁ ପାଇଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ସିଂହ ଏବଂ ମୂଷା ।

କଳାକୃତି – କଳାକୃତି ହେଉଛି ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ବା ମୂର୍ତ୍ତି । ଆମ ଦେଶ ଭାରତବର୍ଷରେ ଅଧିକାଂଶ କଳାକୃତି ଦେଶର ପ୍ରଥା ଏବଂ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଥାଏ । ରାମାୟଣର ଅଧିକାଂଶ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ଚିତ୍ର, କଳା ଏବଂ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ, ନୃତ୍ୟନାଟିକା, ଥୁଟର ଏବଂ ସିନେମାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ ।

ବିହାରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମଧୁବାଣୀ ଚିତ୍ରକଳା, ରାମାୟଣର ଗଳ୍ପକୁ ଚିତ୍ରକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ସେହିପରି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଜନ୍ତା ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫାରେ ରାମ ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଏହିଭଳି ଅଗଣିତ ଗଳ୍ପ କଳା ଆକାରରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁସାରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 6.
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଭ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ନିମ୍ନଲିଖତ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।

‘‘ସବୁଠି ମୁଁ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପାଇଲି ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା । … ଭାରତର ପୁରୁଣା ମହାକାବ୍ୟ, ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ଲୋକପ୍ରିୟ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣନା, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ଏବଂ ସେଥ‌ିରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣା, କାହାଣୀ ଏବଂ ନୈତିକତା ଲୋକାମନରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଦେଇଥିଲା । ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ହୃଦୟରୁ ଶତାଧିକ ଶବ୍ଦ ଜାଣିଥ‌ିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସେଗୁଡ଼ିକର ଉଦାହରଣରେ କିମ୍ବା କିଛି ପୁରୁଣଶ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଥିବା ନୀତିବାଣୀ ସହିତ କୌଣସି କାହାଣୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ।’’
Answer:
ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଉପରୋକ୍ତ ବକ୍ତବ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତିଷ୍ଠି ରହିଛି ଯାହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି ।

ସେ ତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟରେ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଭଳି କାବ୍ୟର ଜନପ୍ରିୟତା ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମନରେ ରହିଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ମହାକାବ୍ୟ ଓ ପୁରାଣର ଅନୁବାଦ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ହେବାଦ୍ଵାରା ଏହା ଜନମାନସରେ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଉପରେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି । ନିରକ୍ଷର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ କଥାକଥାକେ ଏହାର ନୀତିବାଣୀର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କର ଭାରତ ଭ୍ରମଣ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏହି ଅନୁଭୁତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଅଟେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା’ର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ନୀତି ଭାରତରେ ଏକ ସ୍ଵାଭାବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଅନେକରେ ଏକ ଭାବନା ସମଗ୍ର ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିରଖୁଛି । ଆମ ଦେଶରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବିଧତା ଅଛି । ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା, ଭାଷା, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଜାତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତୀୟମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏକତାର ଭାବନାରେ ସମଗ୍ର ଭାରତବାସୀ ବାନ୍ଧିହୋଇ ରହିଛନ୍ତି । ଏକ ଉଦାହରଣଦ୍ଵାରା ଆମେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବରେ ବୁଝିପାରିବା । ଆମେ ଏକ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଭାଷା ଶୁଣିଥାଉ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥାଉ । ଅନେକ ଧର୍ମର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥା’ନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ଭାବନା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚନାରେ ଏହି ଭାବନା ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବାର ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥାଏ ।

୧.୪ ବିଲିୟନ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ବିବିଧତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ, ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଭାରତୀୟ ନୃତତ୍ତ୍ଵ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ନାମକ ଏକ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗଠନ ଦେଶର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ୪୬୩୫ଟି ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନେଇ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଗବେଷଣାର ନାମ ଥଲା, “ People of India Project’ । ଏଥୁରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ, ଏସବୁ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକମାନେ ୨୫ଟି ଲିପି ଏବଂ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ଏତେ ଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ଵେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ବିବିଧତାର କେଉଁ ଦିଗ ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ?
Answer:
ଭାରତର ବିବିଧତାରେ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନିମ୍ନରେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

1. ଭାଷା – ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ଏବଂ ୨୫ଟି ଲିପି ରହିଥିଲାବେଳେ କେବଳ ୨୨ଟି ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ସ୍ଵୀକୃତି ମିଳିଛି ।
2. ଧର୍ମ – ଭାରତର ନିଜସ୍ଵ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଧର୍ମ ଥିଲାବେଳେ ବାହାରୁ ଆସିଥିବା କିଛି ଧର୍ମକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଆପଣେଇ ନେଇଛି । ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଶିଖୁଧର୍ମ ଏଠାରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲାବେଳେ ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଇତ୍ୟାଦି ବିଦେଶରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲା ।
3. ପର୍ବପର୍ବାଣି – ପର୍ବପର୍ବାଣି ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ । ଆମ ଦେଶରେ ଦୀପାବଳୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ, ଇସ୍୍, ପୋଙ୍ଗଲ, ବୈଶାଖୀ ଇତ୍ୟାଦି ପର୍ବପର୍ବାଣି ମହାସମାରୋହରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
4. ଖାଦ୍ୟ – ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶୈଳୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଉତ୍ତର ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଗହମ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଧାନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପିଠାପଣା ଖାଦ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।
5. ଭୂମିରୂପ – ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିରୂପ ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ୩ ପ୍ରକାରର; ଯଥା- ସମତଳଭୂମି, ମାଳଭୂମି ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମରୁଭୂମି ମଧ୍ୟ ରହିଅଛି ।

ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାର କିଛି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ବିବିଧତା ଭିତରେ ଥିବା ଏକତାକୁ ଆମେ କିପରି ବାହାର କରିପାରିବା ?
Answer:
ଭାରତରେ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁମେୟ କରାଯାଇପାରେ । ୧.୪ ବିଲିୟନ୍ ଜନସାଧାରଣ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ, ଭାଷାର ଲୋକ ହେଲେ ବି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵଭାବ ଲୁଚି ରହିଥାଏ । ଏହା ଆମେ ଅନେକ ସମୟରେ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳ, ଯୁଦ୍ଧ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ତୁଳନାତ୍ମକ ସ୍ତରରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏକ ସୌହାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ବାତାବରଣ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

ପୋଷାକ – ପୋଷାକପତ୍ର ପରିଧାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଶାଢ଼ି, କୁର୍ତା, ପାଇଜାମା, ଧୋତି ଏବଂ ଲୁଙ୍ଗି ସାଧାରଣ ସ୍ତରର ବ୍ୟବହୃତ ପୋଷାକ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଅନେକ କିଛି ଆଧୁନିକ ପୋଷାକ ନୂତନ ପିଢ଼ି ପିନ୍ଧିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏସବୁ ଭାରତୀୟ ପୋଷାକର ଭାବନା ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ଭିତରେ ଥାଏ ।

Question 4.
ଭୌଗୋଳିକ ତାରତମ୍ୟ କିପରି ଭାରତୀୟ ବିବିଧତାକୁ ଦାନ କରିଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବିବିଧତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଦେଶର ଭୌତିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର, ଯଥା- ସମତଳଭୂମି, ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ, ମାଳଭୂମି, ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ।

ମରୁଭୂମି, ଦ୍ଵୀପାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ହିମାଳୟ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା । ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ଗରମ ପୋଷାକ ମଜବୁତ୍ ଘରେ ବାସ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ବାର୍ଲି ଏବଂ ଦୁଗ୍‌ଧରୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରସ୍ତତ କେହାଇଥାଏ ।

ଗଙ୍ଗାନଦୀର ଅବବାହିକାର ସମତଳଭୂମିରେ ଜମି ଉର୍ବର ଥିବାରୁ କୃଷି ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେଠାରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଧାନ ଏବଂ ଗହମ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ଜନସାଧାରଣ ସମୁଦ୍ର ମାଛ ଏବଂ ନଡ଼ିଆରେ ତିଆରି ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ହାଲ୍‌କା ଓଜନର ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆର୍ଦ୍ର ଥାଏ ।

ରାଜସ୍ଥାନର ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ସେଠାକାର ପରିବେଶ ସହିତ ନିଜକୁ ଖାପ ଖୁଆଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ବାଜରା, ରୁଟି ଏବଂ ଲହୁଣୀଯୁକ୍ତ ଦୁଗ୍‌ଧ ପ୍ରାୟ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଳାଭାବର ସାମ୍‌ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ମରୁଭୂମିର ମରୂଦାନ ସେମାନଙ୍କପାଇଁ ଏକ ସାନ୍ତନା ।

ଏ ପ୍ରକାର ଭୌଗୋଳିକ ତାରତମ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧ ବିବିଧତାକୁ ତା’ର ସଂସ୍କୃତି, ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥାଏ ।

Question 5.
‘‘ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।’’ ଏହି ବାକ୍ୟଟିର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର । କିନ୍ତୁ ଏହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥାଏ, ଯାହା ଭିତରେ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ଭରି ରହିଥାଏ ।

ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର – ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଜାଦାୟକ ଗଳ୍ପ ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଆମକୁ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ସମ୍ପର୍କରେ ଶିଖାଇଥାଏ । ଏହି ଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ଭାରତର ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଭାରତବାସୀ ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି ।

ସବୁଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ଏହାର ଦୁଇଟି ମହାକାବ୍ୟ, ରାମାୟଣ ଏବଂ ମହାଭାରତ । ରାମାୟଣ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ କାବ୍ୟ ଯାହା, ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଜୀବନଯାତ୍ରାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଜକୁମାର ଭାବରେ ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଘଟଣାଚକ୍ରରେ ବନବାସୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସେ ନିଜର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି । ଏହି କାହାଣୀ ଭାରତରେ ପ୍ରତିଟି ପରିବାରରେ ପାଠ କରାଯାଏ । ଯାହାକି ଏକ ଏକତ୍ଵ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ।

ଯେଉଁଥରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୌରବ ବଂଶକୁ ବିନାଶ ଶିଖାଇଥାଏ ଏବଂ ଭୁଲ୍ ସେହିପରି ମହାଭାରତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ଏକ ମହାନ୍ କାବ୍ୟ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଧର୍ମସଂସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଏବଂ କରିଛନ୍ତି । ଏହି କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଘରେ ଘରେ ସୁପରିଚିତ ।

ଏହି ଗଳ୍ପ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ଆମକୁ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନଯାପନ କରିବା ଏବଂ ଠିକ୍‌ର ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵ କରିବା ଦିଗରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।

Question 6.
ଭାରତରେ ପାଳିତ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରା କିପରି ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
ଭାରତବର୍ଷ ଏଭଳି ଏକ ଦେଶ ଯାହାର ସଂସ୍କୃତି ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗୌରବମୟ । ବର୍ଷସାରା ଏ ଦେଶରେ ପାଳିତ ହୁଏ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ-ପର୍ବାଣି । କେତେକ ପର୍ବ ଆଞ୍ଚଳିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କେତେକ ପର୍ବ ମଧ୍ଯ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପାଳିତ ହେଉଥ‌ିବା ପର୍ବ ହେଉଛି ଦୀପାବଳୀ ଏବଂ ଦଶହରା । ଦୀପାବଳୀକୁ ଆମେ ଆଲୋକର ପର୍ବଭାବରେ ପାଳନ କରିଥାଉ । ଏହିଦିନ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାକ୍ଷସ ରାବଣର ନିଧନ କରି ମାତା ସୀତାଙ୍କ ସହ ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ସେହିପରି ଦଶହରା ପର୍ବରେ ଦଶଦିନ ଧରି ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହିଦିନ ମା’ ମହିଷାସୁରକୁ ବଧକରି ସ୍ଵର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହି ପର୍ବ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟମାନେ ପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ଯାହା ଭିତରେ ଏକତ୍ଵ ଭାବନା ଭରି ରହିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତବାସୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରି ଖୁସି ମନାଉଥା’ନ୍ତି । ଘରେ ଘରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ପିଠାପଣା ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରସ୍ତତକରି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରିଥା’ନ୍ତି ଯାହାକି ଏକ ଜାତୀୟ ଏକତ୍ଵର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ସୁତରାଂ ଏହି ପର୍ବପର୍ବାଣିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ଵର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାଏ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଅତି କମ୍‌ରେ ୫ଜଣ ସହପାଠୀଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି କରିବା ଉଚିତ । ନିମ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କର ବୁଝିବାପାଇଁ ଏକ ନମୁନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

• ସାଙ୍ଗଙ୍କ ନାମ – ଅଶୋକ ସେନଗୁପ୍ତା, କିଞ୍ଜଲ ସିଂ, ଶ୍ରୁତି ପାଶୱାନ, ମେଧା ନାଇଡୁ, ଦୀପ୍ତି ରାଓ ।
• ସାଙ୍ଗଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – କୋଲକତା, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ (ପଞ୍ଜାବ), ସେରଗଡ଼ (ବିହାର), ଶିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ଅହମଦାବାଦ (ଗୁଜରାଟ)
• ପିତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – ମେଦିନିପୁର (କୋଲକତା), ହରିଆନା (ପଞ୍ଜାବ) ସୁଜନପୁର (ବିହାର), ସିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ଅହମ୍ମଦାବାଦ (ଗୁଜରାଟ)
• ମାତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – ଦୁର୍ଗାପୁର (କୋଲକତା), ହରିଆନା (ପଞ୍ଜାବ), ସୁଜନପୁର (ବିହାର), ସିଲଂ (ମେଘାଳୟ), ପୋରବନ୍ଦର (ଗୁଜରାଟ)

Question 2.
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିଚିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିବିଧତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଫଳାଫଳ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

ଶ୍ରେଣୀ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ନାମ	ମାତୃଭାଷା	ସେମାନେ ଜାଣିଥିବା ଭାଷା
ବିବେକ ପାଶୱାନ	ଗଡ଼ୱାଲୀ	ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ
ସ୍ୱାତୀ ଶୁଭଦ୍ରିକା	ଓଡ଼ିଆ	ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ, ବଙ୍ଗଳା
ମୀରା ପୈଥାରନ	ହିନ୍ଦୀ	ଇଂରାଜୀ, ଓଡ଼ିଆ, ତେଲୁଗୁ
ଟୁଲୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ	ହିନ୍ଦୀ	ମାଲୟାଲାମ୍, ଇଂରାଜୀ
ରାନୀ ରାଓ	ତେଲୁଗୁ	ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ

Question 3.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମ ଘରେ ବ୍ୟବ ହୃ ତ ଉପାଦାନ (ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ, ମସଲା ଇତ୍ୟାଦି)ର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।

Answer:
ପ୍ରଧାନ ଶସ୍ୟ – ଧାନ, ଗହମ, ମାଣ୍ଡିଆ, ବାଜରା, ଯଅ ।
ଡାଲି – ହ ର ଡ଼ ଡାଲି, ବୁଟଡାଲି, ଚଣା ଡାଲି, ମସୁର ଡାଲି, ରାଜମା ।
ମସଲା – ହଳଦୀ, ଅଦା, ର ସୁଣ, ଜି ର । , ଧନି ଆ, ସୋରି ଷ , ଲ ଙ୍କା ଗୁ ଣ୍ଡ ପାଉଡ଼ର, ଗୋଲ ମରିଚ, ଗରମ ମସଲା, ଡାଲଚିନି, ଅଳେଇଚ, ଗୁଜୁରାତି, ଲବଙ୍ଗ ।
ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ – ଲୁଣ, କଞ୍ଚାଲଙ୍କା, ତେଲ, ଘିଅ, ପନିପରିବା ।

Question 4.
ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ପନିପରିବା ନିଅ ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ତୁମେ କେତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ ତାହା ଚିନ୍ତା କର ।
Answer:
ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗକୁ ନିଆଯାଉ ଏବଂ ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯଥା- (୧) ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗ ଭଜା, (୨) ପନୀର ପାଳଙ୍ଗ, (୩) ପାଳଙ୍ଗ ସୁପ୍, (୪) ପାଳଙ୍ଗ ପରମ, (୫) ପାଳଙ୍ଗ ଡାଲି, (୬) ଆଳୁ ପାଳଙ୍ଗ, (୭) ପାଳଙ୍ଗ ପକୋଡ଼ା, (୮) ସମସ୍ତ ପରିବାରେ ପାଳଙ୍ଗ ମିଶାଇ ତରକାରି ।

Question 5.
ଶାଢ଼ିର ଉଦାହରଣ କିପରି ଉଭୟ ଏକତା ଏବଂ ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ଉଦାହରଣ ସହ (୧୦୦- ୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ) ଲେଖ ।
Answer:
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ମହିଳାମାନେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ଶାଢ଼ି ଉଭୟ ଦେଶର ଏକତା ଓ ବିବିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି । ଏହା ଏକ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ, କାରଣ ସମଗ୍ର ଦେଶର ନାରୀମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟର ତଥା ଯେଉଁ ଭାଷାର ମହିଳା ହେଉନା କାହିଁକି ଜଣେ ନାରୀ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧି ନିଜର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜକୁ ଏକ ସୁସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପନ୍ନ ମହିଳା ରୂପେ ପରିଚୟ ଦେଇଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଐତିହ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ଉପରୋକ୍ତ ଫଟୋଗୁଡ଼ିକରେ, ତୁମେ ଜାଣିପାରିବ କି ଅନ୍ୟ କେଉଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଶାଢ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ ?
Answer:
ଫଟୋଗୁଡ଼ିକରେ ଶାଢ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖେଇ ଦିଆଯାଇଛି । ଯଦିଓ ନାରୀମାନେ ଶାଢ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କ ବସ୍ତ୍ରରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ତଥାପି ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ବେଳେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ । ଉପରୋକ୍ତ ୬ ଗୋଟି ଫଟୋରୁ ଆମେ ଶାଢ଼ିର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୟୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ।

1. ଫଟୋ− ୧ରେ ଥ‌ିବା ଶାଢ଼ିଟିକୁ ଗଛରେ ବନ୍ଧାଯାଇ ଏକ ଦୋଳି କରି ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଦୋଳିରେ ଏକ ଶିଶୁକୁ ତା’ର ମା ଶୁଆଇ ଦେଇ ତା’ ନିକଟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
2. ଫଟୋ– ୨ରେ ଶାଢ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଦୁଇ ଜଣ ମହିଳା ମାଛ ଧରୁଛନ୍ତି ।
3. ଫଟୋ– ୩ରେ ଜଣେ ମହିଳା ଶାଢ଼ୀକୁ ଗୁଡ଼ାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଠେକା କରି ତା’ ଉପରେ ଜଳ ଭର୍ତ୍ତି ଗରା ରଖ୍ ବୋହି ନେଇଛି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଜଳ ବୋହିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସହଜ ହେଉଛି ।
4. ଫଟୋ− ୪ରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଶାଢ଼ୀର ପଣତରେ ଶସ୍ୟକୁ ବାନ୍ଧି ବୋହି କରି ଦେବାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
5. ଫଟୋ– ୫ରେ ଜଣେ ମହିଳା ଶାଢ଼ୀକୁ ମୁଣ୍ଡରୁ ତଳକୁ ଟାଣି ମୁହଁକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ନିଜକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରୁ ଅଥବା ଧୂଳିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛି । ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଓଢ଼ଣାଟାଣି
6. ଅପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାମ୍‌ନାରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ନାରୀ ଏପରି କରି ବୟସ୍କ ଓ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
7. ଫଟୋ- ୬ରେ ଜଣେ ମହିଳା ପଡ଼ିଆରେ ଶାଢ଼ିକୁ ତଳେ ପକାଇ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶାଢ଼ିକୁ ତକିଆ କରି ଶୋଇ ପାଇଛନ୍ତି । ନିକଟରେ ଗାଈଟିଏ ଚରୁଛି ।

ଅତଏବ ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ଶାଢ଼ି କେବଳ ନାରୀଙ୍କ ପରିଧାନ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନେକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।

Question 7.
ତୁମେ ଶାଢ଼ିର ଅଧ୍ବକ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଜାଣିଛ କି ଚିନ୍ତା କରି କୁହ ।
Answer:
ହଁ, ଶାଢ଼ିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ ।

1. ଶାଢ଼ିକୁ ପର୍ଦା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
2. ଶାଢ଼ିକୁ ଗଣ୍ଠିଲି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।
3. ଶାଢ଼ିକୁ ଥଣ୍ଡା ପାଗରେ ଶାଲ୍ କିମ୍ବା କମ୍ବଳ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରିହେବ ।

Question 8.
ଶାଢ଼ିର ଉଦାହରଣ ଭଳି ତୁମେ ଦେଖୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଶୈଳୀର ଲୁଗା ଓ ଧୋତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ତୁମେ କେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲା ?
Answer:
ଶାଢ଼ି ଭଳି ଧୋତିର ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର । ଏହା ସାଧାରଣ ସୂତା, ସିନ୍ଥେଟିକ୍ କି ସିଲ୍‌ ସୂତାରେ ବୁଣାଯାଇଥାଏ । ଭାରତବର୍ଷରେ ଏହାକୁ ଏକମାତ୍ର ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଭାରତବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଢଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ଯ ପୂଜାପାର୍ବଣ ରୀତିନୀତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧୋତି ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଗୋଟିଏ ଶାଢ଼ିକୁ ନାରୀମାନେ ନିଜର ଅପାଦମସ୍ତକରେ ଘୋଡ଼ାଇ ଥିଲାବେଳେ ପୁରୁଷମାନେ ଧୋତିକୁ କେବଳ ଅଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋଡ଼ାଇ ପିନ୍ଧିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ତା’ ଉପରେ ସେମାନେ ଏକ କୁର୍ତ୍ତା ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଧୋତି ଭଳି ଲୁଙ୍ଗିକୁ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ପୁରୁଷ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାକୁ ଅଣ୍ଟାଠାରୁ ଅଳ୍ପ ତଳକୁ ଛୋଟ ଢଙ୍ଗରେ ଧୋତାର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥରେ ଅଣ୍ଟାର ଆଗପଟ ଏବଂ ପଛପଟରେ ପ୍ଲେଭଳି ସେମାନେ ବାନ୍ଧି ରଖୁ’ନ୍ତି । ଧୋତିକୁ ମଧ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣି ତଥା ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହା ବିଶେଷତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧୋତିର ନାମକରଣ ମଧ୍ଯ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଆମ ଦେଶର ଆସାମ ରାଜ୍ୟରେ ଧୋତିକୁ ମେଖଲା, କେରଳରେ ମୁଣ୍ଡୁ ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଭେସ୍ତି ବୋଲି କହିଥା’ନ୍ତି ।

ସର୍ବଶେକ୍ଷରେ ଏହା କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଧୋତି ଆମ ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ବାହାଘର ଆଦି ଧର୍ମୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧାରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଆମ ଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଧୋତି ପିନ୍ଧିବାର ପସନ୍ଦ, କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଥା, ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଏହା ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 9.
ତୁମର ପ୍ରିୟ ପର୍ବର ନାମ କ’ଣ ? ଏହା ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ ? ଏହା ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ବୋଲି ତୁମେ ଜାଣ କି ?
Answer:
(i) ମୋର ପ୍ରିୟ ପର୍ବର ନାମ ଦୁର୍ଗାପୂଜା । ଏହିଦିନ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ । କୋଲକତା, ବିହାର, ଆସାମ, ଓଡ଼ିଶା, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୁଏ ।

(ii) ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ମଣ୍ଡପ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜାଯାଏ । ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ, ଗଣେଶ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଆଦି ଠାକୁରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଣ୍ଡପରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ।

(iii) ଦଶହରା ପୂଜା ବା ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାଳୟାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାରୋହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପୂଜା ସରିଲାପରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ନାଚଗୀତର ବଡ଼ ଆସର ଜମେ । ଖେଚେଡ଼ି, ମିଠା, ସନ୍ଦେଶ, ରସଗୋଲା ଆଦି ‘ମା’ଙ୍କୁ ପୂଜାରେ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ ।

(iv) ଦଶହରା ପୂଜା ଦଶଦିନଯାଏଁ ପାଳିତ ହୁଏ । ପୂଜାର ଶେଷଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ଦଶଦିନ ଧରି ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ପୂଜା ହେବାପରେ ଶେଷରେ ମା’ଙ୍କୁ ନିକଟସ୍ଥ ପୋଖରୀରେ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ । ଏହିଦିନ ବହୁତ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହୋଇଥାଏ ।

(v) ଦଶହରା ପର୍ବ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କୋଣରେ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ତଥା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏହି ପୂଜା ନନରାତ୍ରି ନାମରେ, କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ଦଶହରା, ଗୁଜରାଟରେ ନବରାତ୍ରି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନବରାତ୍ରି ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ କୁଲୁ ଦଶହରା ନାମରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 10.
ଅକ୍ଟୋବର–ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଭାରତରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥ‌ିବା ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ନାମର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଅକ୍ଟୋବର–ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଭାରତରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ନିମ୍ନରେ ସେହି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ନାମ ସହିତ ସେହି ପର୍ବର ଆଞ୍ଚଳିକ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

(୧) ଦୀପାବଳୀ – (ଦିୱାଲୀ)
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଦିଲୀ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ – ଦୀପାବଳୀ
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର) – ଦିଲୀ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା
ପୂର୍ବ ଭାରତ (ବେଙ୍ଗଲ)- କାଳୀପୂଜା, ଶ୍ୟାମାପୂଜା

(୨) ଦଶହରା (ବିଜୟା ଦଶମୀ)
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଦଶହରା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ (କର୍ଣ୍ଣାଟକ) – ଦଶହରା
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମହାରାଷ୍ଟ୍ର – ଦଶହରା
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ତେଲେଙ୍ଗାନା – ବିଜୟା ଦଶମୀ

(୩) ଭାଇ ଦୁଜ
ଉତ୍ତର ଭାରତ – ଭାଇ ଦୁଜ୍ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ – ଭାଇ ଫୋଣ୍ଟା
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର – ଭାଇ ବୀଜ୍ ଗୁଜରାଟ – ଭାଇ ବୀଜ୍

(୪) ଛଠ୍ ପୂଜା –
ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ – ଛଠ୍ପୂଜା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ – ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର

ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ବୈଷମ୍ୟ ରହିଛି । ପ୍ରତିଟି ପର୍ବ ତା’ର ନିଜସ୍ଵ ପ୍ରଥା, ତୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସତ୍ତ୍ବେ ପ୍ରତିଟି ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆନନ୍ଦ, ଉକ୍ତି ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ଭାବନାଦ୍ଵାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ଡୋରୀରେ ବାନ୍ଧି ରଖୁଥାଏ, ଯାହାର ପ୍ରକୃତ ଭାବ ହେଉଛି ଅନେକରେ ଏକ ବା ଏକତ୍ଵ ।

Question 11.
ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ଆଲୋଚନାରେ, ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ୮.୬ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।

Answer:
ପ୍ରଦତ୍ତ ଚିତ୍ର ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଯାହା ରାମାୟଣର ଏକ ଘଟଣାକୁ ଦର୍ଶାଇଛି । ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଏକ ରଥରେ ହରଣ କରି ନେଇଯାଉଛି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଐଶ୍ଵରୀୟ ଶାଗୁଣା ପକ୍ଷୀ ଜଟାୟୁର ଚିତ୍ର ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେକି ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାପାଇଁ ରାବଣ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି । ଅଧୂକନ୍ତୁ ସେ ଘଟଣାଚକ୍ରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହେଉଛି ଏବଂ ତା’ର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।

ଏହି ଦୃଶ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ଵ ରାମାୟଣ କାହାଣୀର ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମୟ । ରାକ୍ଷସ ରାବଣଦ୍ଵାରା ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କ ହରଣ ପ୍ରଭୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । ସର୍ବଶେଷରେ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ ପ୍ରଭୁ ରାମ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଉପରେ ବିଜୟପ୍ରାପ୍ତ କରି ପାପର ବିନାଶ ଘଟାଇବା ସହ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ସର୍ବଶେଷରେ ଦେବୀ ସୀତା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇ ସ୍ଵାମୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଦିଅର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତ ତା’ର ବିବିଧତା ପାଇଁ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
Answer:
ଭାରତ ତା’ର ବିବିଧତା ପାଇଁ ଧର୍ମ, ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି, ଖାଦ୍ୟ ବେଶପୋଷାକ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଛି ।

Question 2.
ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଭାରତରେ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ଅନେକ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ । ଉଭୟ ଆମିଷ ଓ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଭାରତୀୟମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ସେମାନେ ଘିଅ, ଦହି ଓ ଲହୁଣୀ ନେଇଥା’ନ୍ତି । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ନିରାମିଷ ଓ ଆମିଷ ଭୋଜନ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ମସଲାଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ସର୍ବୋପରି ଭାରତୀୟମାନେ ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟକୁ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ କିପରି ତାରତମ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ଧାନ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ । ଗହମରୁ ରୋଟି, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଗହମ ଉତ୍ତର ଚପାତି ଏବଂ ପରଟା ଆଦି ବିଭିନ୍ନ

Question 4.
ଭାରତରେ କିପରି ଜଳବାୟୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବେଶପୋଷାକରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଦେଇଥାଏ ?
Answer:
ଭାରତରେ ଜଳବାୟୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଷ୍ମ ଜଳବାୟୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସାଧାରଣ ସୂତା ଏବଂ ହାଲୁକା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ସେହିପରି ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ଉଲ୍, ସିଲ୍‌କରୁ ନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 5.
ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ଭାରତ ଏକ ଉପମହାଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣିପାଗ ଓ ଭୂମିରୂପ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭିନ୍ନ ଫସଲ ଚାଷ କରି ଅମଳ କରାଯାଇଥାଏ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ଭାରତର କିଛି ବିବିଧତା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିବିଧତା ଭାଷା, ଧର୍ମ ଏବଂ ତା’ର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଭାଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ପ୍ରାୟ ୨୨ଟି ସ୍ଵୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଭାଷା ଥିଲାବେଳେ ୧୬୦୦ କଥିତ ଭାଷା ରହିଛି ।

ସେହିପରି ଧର୍ମ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ଭାରତରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ, ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମ, ଶିଙ୍ଖଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମ ।

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭାରତର ଉତ୍ତରରେ ହିମାଳୟ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ରହିଥିଲାବେଳେ ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ରହିଛି । ସେହିପରି ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ମରୁଭୂମି ରହିଛି । ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ସବୁଜିମା ଭରି ରହିଥିଲାବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି ।

Question 7.
ଭାରତକୁ କାହିଁକି ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଭାରତକୁ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହି ଦେଶରେ ବର୍ଷସାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଦୀପାବଳୀ, ହୋଲି, ଦଶହରା, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ପୋଙ୍ଗଲ, ଓନମ୍, ବିହୁ, ଗଣେଶ, ଚତୁର୍ଥୀ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ, ଇଦ୍ ଆଦି କେତେକ ପ୍ରଧାନ ପର୍ବ ଦେଶର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୋଣରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଦେଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
ରାମାୟଣର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ରାମାୟଣ ଏକ ମହାକାବ୍ୟ । ଏହା ବାଲ୍ମିକୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କାବ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣକୁ ବଧ କରି ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ଅଯୋଧ୍ୟା ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ ।
2. ଏହି କାବ୍ୟ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଦାୟ ସୂଚାଇଥାଏ ।
3. ଏହା ଆମକୁ କର୍ଭବ୍ୟ, ସମ୍ମାନ, ତ୍ୟାଗ ଇତ୍ୟାଦି ନୈତିକତା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ, ଯାହାକି ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳପିଣ୍ଡ ଅଟେ ।

Question 9.
ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ଧାନ– ଏହା ଅଧିକାଂଶ ଭାରତୀୟ ବିଶେଷ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
ଗହମ— ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ଉତ୍ତର ଏବଂ ମଧ୍ୟଭାରତରେ ଲୋକମାନେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
ମାଣ୍ଡିଆ – ଏହା ବାଜରା, ଯଅ, ରାଗୀ, ଇତ୍ୟାଦି ଅଟେ । ରାଜସ୍ଥାନ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଏହା ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ ।
ଡାଲି – ମୁଗ, ହରଡ଼, ଚଣା, ମସୁର ଇତ୍ୟାଦି ଡାଲି ଜାତୀୟ ଫସଲ ଅଟେ । ଏହାକୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଲୋକ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଭାରତ ଏକ ଅନେକ ___________ ର ଦେଶ ।
Answer:
ବିବିଧତା

Question 2.
ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ______________ କୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଏକତ୍ଵ

Question 3.
ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ହେଉଛି _____________ |
Answer:
ଶାଢ଼ି

Question 4.
ଆଲୋକର ପର୍ବ ଭାବରେ ସାରା ଭାରତରେ ___________ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
a
ଦୀପାବଳୀ

Question 5.
____________ ପର୍ବ କେରଳରେ ଫସଲ ଅମଳ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଓନମ୍

Question 6.
ଭାରତବର୍ଷର ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତ ଦୁଇଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ମହାକାବ୍ୟ

Question 7.
ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭାରତର ________________ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକେ ଖାଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ଉତ୍ତର

Question 8.
କେରଳରେ ପାଳିତ ହେଉଥ‌ିବା ପର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ___________ ପର୍ବ ପ୍ରଧାନ ଅଟେ ।
Answer:
ଓନମ୍

Question 9.
ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ୟୁରୋପରେ ___________ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଥ‌ିବା କପଡ଼ା ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା ଯେ କିଛି ୟୁରୋପୀୟ ପୋଷାକର ବିକ୍ରି ଦ୍ରୁତଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ।
Answer:
ଛିଟଲୁଗା ।

ନିମ୍ନଲିଖ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୁ କେଉଁଟି ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଦାନ କରିଛି ?
(କ) ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା କହୁଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଖ) ବିଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଗ) ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଉଥ‌ିବା ଅଞ୍ଚଳ
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ଠିକ୍
Answer:
(ଘ) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର ଠିକ୍

Question 2.
ମିରଗାନ୍ ଶାଢ଼ି କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ପାରମ୍ପରିକ ଶାଢ଼ି ଅଟେ ?
(କ) ରଘୁରାଜପୁର
(ଖ) କୋଟପାଡ଼
(ଗ) ସମ୍ବଲପୁର
(ଘ) ବ୍ରହ୍ମପୁର
Answer:
(ଖ) କୋଟପାଡ଼

Question 3.
ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ କପା ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥ‌ିବା ଦେଶ ___________ |
(କ) ପାକିସ୍ତାନ
(ଖ) ଭାରତ
(ଗ) ଆମେରିକା
(ଘ) ଜାପାନ
Answer:
(ଖ) ଭାରତ

Question 4.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି _____________ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
(କ) ଜାନୁୟାରୀ ୬
(ଖ) ଜାନୁୟାରୀ ୧୪
(ଗ) ଜାନୁୟାରୀ ୨୯
(ଘ) ଫେବୃୟାରୀ ୪
Answer:
(ଖ) ଜାନୁୟାରୀ ୧୪

Question 5.
କେ. ଏସ୍. ସିଂହ କିଏ ?
(କ) ନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଖ) ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍
(ଗ) ଐତିହାସିକ
(ଘ) ପ୍ରଶାସକ
Answer:
(କ) ନୃତତ୍ତ୍ବବିତ୍

Question 6.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି ଭାରତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
(କ) କୋଟପାଡ଼
(ଖ) ସାଲେପୁର
(ଗ) ରଘୁରାଜପୁର
(ଘ) ବ୍ରହ୍ମପୁର
Answer:
(ଗ) ରଘୁରାଜପୁର

Question 7.
ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଭଲ କପା ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ଦେଶ ___________ ଥିଲା ।
(କ) ଆମେରିକା
(ଖ) ଜାପାନ
(ଗ) ଭାରତ
(ଘ) ଇଂଲଣ୍ଡ
Answer:
(ଗ) ଭାରତ

Question 8.
ଇଂଲଣ୍ଡ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତର କେଉଁ ଜିନିଷର ଆମଦାନୀ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପଭି ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ସିଲ୍‌ ଲୁଗା
(ଖ) ସୁନା ଅଳଙ୍କାର
(ଗ) ଛିଟ ଲୁଗା
(ଘ) ମାଳି
Answer:
(ଗ) ଛିଟ ଲୁଗା

Question 9.
ଭାରତର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ମାଂସ
(ଖ) ଚାଉଳ
(ଗ) ମଇଦା
(ଘ) ଆଖୁ
Answer:
(ଖ) ଚାଉଳ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ଶସ୍ୟ ଅମଳ ପର୍ବ, ଯାହା ଭାରତର କିଛି ଭାଗରେ ପାଳିତ ହୁଏ ?
(କ) ହୋଲି
(ଖ) ଦଶହରା
(ଗ) ପୋଙ୍ଗଲ
(ଘ) ଇଦ୍-ଉଲ୍-ଫିତର୍
Answer:
(ଗ) ପୋଙ୍ଗଲ

ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଠିକ୍ କର ।

Question 1.
ଖାଦ୍ୟପେୟର ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ଭିନ୍ନତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଖାଦ୍ୟପେୟର ବିଭିନ୍ନତା ଭାରତର ଏକତ୍ଵକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।

Question 2.
ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ କହିଲେ ସାଲୱାର ସୁଟ୍‌କୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ କହିଲେ ଶାଢ଼ିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

Question 3.
ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଆଲୋକର ପର୍ବ କହିଲେ ଗଣେଶ ପୂଜାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ଆଲୋକର ପର୍ବ କହିଲେ ଦୀପାବଳୀକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

Question 4.
ରଘୁରାଜପୁର ସମ୍ବଲପୁର ଶାଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ରଘୁରାଜପୁର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ିପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

Question 5.
‘ପିପୁଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ’ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୫୨୫ଟି ଭାଷା ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ‘ପିପୁଲ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ’ ନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୩୨୫ଟି ଭାଷା ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଷ୍ଟ୍ରୋପୋଲଜିକାଲ୍ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ	ମସଲା
ଜିରା	ରଘୁରାଜପୁର
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି	ୟୁରୋପ
କେରଳ	ବ୍ରହ୍ମପୁର
ଜାନୁୟାରୀ ୧୪	ମହାକାବ୍ୟ
ଛିଟଲୁଗା	ଓନମ୍
ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ	ପିପୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ
ରାମାୟଣ	ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଷ୍ଟ୍ରୋପୋଲଜିକାଲ୍ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ	ପିପୁଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ
ଜିରା	ମସଲା
ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଶାଢ଼ି	ରଘୁରାଜପୁର
କେରଳ	ଓନମ୍
ଜାନୁୟାରୀ ୧୪	ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି
ଛିଟଲୁଗା	ୟୁରୋପ
ବ୍ରହ୍ମପୁରୀ ପାଟ	ବ୍ରହ୍ମପୁର
ରାମାୟଣ	ମହାକାବ୍ୟ

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 8 Measurement of Time and Motion Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 8 Measurement of Time and Motion Extra Questions

Class 7 Science Chapter 8 Extra Questions on Measurement of Time and Motion

Measurement of Time and Motion Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Why were natural events like sunrise-sunset, seasons and Moon phases not enough for time measurement once people started travelling and working by strict schedules?
Answer:
Natural events like sunrise-sunset, seasons and Moon phases were not enough because they give only coarse time periods (day, month, season) and cannot measure small, exact intervals within a day. As travel and daily work began to follow fixed schedules, people needed devices that could mark shorter, more regular time intervals.

Question 2.
In an old monastery, monks used a candle clock and a sand clock (hourglass) during prayers inside the prayer hall, which was often exposed to winds. After a month, they found that the sand clock gave more consistent time than the candle clock. Why might the sand clock work more reliably than the candle clock in this situation?
Answer:
Wind affects the burning rate of a candle, making time measurement irregular, whereas sand flow in a sand clock is less affected by wind and remains more uniform.

Question 3.
Two groups are asked to make a model of an ancient water clock. One team says the “flowingout” type is more accurate, while the other team says the “sinking-bowl” type is better in accuracy. Which group is correct and why?
Answer:
The group supporting the sinking-bowl type is correct because each sinking represents a fixed time interval, while the flowing-out type becomes inaccurate as the water flow rate changes.

Question 4.
A simple pendulum completes 25 oscillations in one minute. Find its time period. If the length of the pendulum is doubled, what will happen to the time period?
Answer:
Time taken for 25 oscillations =1 minute = 60s
Time period = T= \(\frac{60}{25}\) = 2.4s
So, the time period is 2.4 s.
If the length of the pendulum is doubled, the time period increases (a longer pendulum takes more time for one oscillation).

Question 5.
How will you decide between two objects, which one is slow and which one is fast?
(i) If both travel equal distances in different times.
(ii) If both travel different distances in equal time.
Answer:
(i) The object taking less time is faster.
(ii) The object covering more distance is faster.

Question 6.
Answer the following questions.
(i) Amit and Jatin have to cover different distances to reach their tuition classes, but they take the same time to reach the classes. What can you say about their speed?
(ii) If Amit covers a certain distance in one hour and Jatin covers the same distance in two hours, who travels at a higher speed?
Answer:
(i) The one who covers the greater distance in the same time has the higher speed.
(ii) Amit travels at a higher speed because he covers the same distance in less time.

Question 7.
Three students start running from the starting point at the same time. The picture shows the position of the students on the path after a minute. Which student ran the fastest? Explain in your answer.

Answer:
Student 3 ran the fastest. The student farthest from the starting point ran the fastest because he covered the maximum distance in the same time.

Question 8.
A spaceship travels 36,000 km in one hour. Express its speed in km/s.
Answer:
Given, distance =36,000 km
Time =1 hour =60 × 60=3600 s
Speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{36000}{3600}\) = 10 km/s

Question 9.
A cyclist covers 30 km in 2 hours. Find his speed. If he doubles the speed, how much time will he take to cover the same 30 km distance?
Answer:
Given: Distance (d)=30 km and time (t)=2 hours
Speed (S)= \(\frac{d}{t}=\frac{30 \mathrm{~km}}{2 \mathrm{~h}}\)=15 km/h
New speed, S’=2 × 15=30 km/ h
Time taken, t’=\( \frac{30 \mathrm{~km}}{30 \mathrm{~km} / \mathrm{h}}\) = 1h
So, if the cyclist doubles his speed, he will take 1 hour to cover the same distance.

Question 10.
A student calculates that a car travelled 50 km in 1 hour with an average speed of 50 km/h. In his notebook, he writes: “Time taken: 1 hrs, average speed =50 kmps.” Is this presentation correct? If not, write it properly.
Answer:
No, it is not correct. The correct SI symbols are h for hour and km/h for speed. Also, kmps is incorrect; it should be km/h (or m/s if needed).
Correct presentation: Time taken =1h; Average speed =50 km/ h.
Therefore, the speed of the spaceship is 10 km/s.

Measurement of Time and Motion Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Rishi visits a museum where he sees a sundial, a Ghatika-yantra, a candle clock and a digital quartz clock.
(i) How does a sundial help in measuring time? Why does it not work at night?
Answer:
A sundial shows time by the position of the shadow formed by the Sun. As the Sun appears to move across the sky, the shadow changes its position on the dial and indicates time. It does not work at night because the Sun is not present, so no shadow is formed.

(ii) What is a candle clock and how does it measure time?
Answer:
A candle clock is a marked candle used to measure time. As the candle burns, its length decreases steadily. The amount of candle burnt (or the mark reached) indicates how much time has passed.

Question 2.
An hourglass or sand clock is a device where sand flows from one bulb to another at a uniform rate. Meena flipped a 3 -minute hourglass five times, and each time she observed that the sand took nearly the same time to empty.

(i) Why does the sand take almost the same time each time?
Answer:
Because the sand flows through the narrow opening at nearly a constant rate each time, so it empties in almost the same duration.

(ii) What is the main limitation of using an hourglass?
Answer:
It measures only a fixed time interval (e.g., 3 minutes). To measure longer durations, it must be turned over again and again.

(iii) Name one modern device that can measure a time interval more accurately than an hourglass.
Answer:
A digital quartz clock (or a stopwatch).

Question 3.
Answer the following questions.

(i) Why are quartz clocks more accurate than pendulum clocks?
Answer:
Quartz clocks use the vibrations of a quartz crystal to keep time. These vibrations are extremely regular and are not affected by external factors like temperature, air, or slight movements. Meanwhile, the oscillation of a pendulum can get affected by these factors. Therefore, quartz clocks are more accurate than pendulum clocks.

(ii) Which is the most accurate clock known today?
Answer:
The atomic clock is the most accurate clock known today. It measures time based on the vibrations of atoms (like caesium or rubidium).

Question 4.
The distance between Reema’s and Seema’s house is 12 km. Reema has to reach Seema’s place by 5:30 p.m. She started from her home at 4:30 p.m. on her scooter and covered 8 km in 30 minutes. On the way, she stopped at a shop for 10 minutes and then continued her journey. She finally reached Seema’s house exactly at 5:30 p.m.

(i) With what speed did she cover the second part of the journey?
Answer:
Second part distance =12-8=4 km
(i) Time taken for the second part = Total time – Time for first part – Time stopped at shop
=60-30-10=20 minutes = \(\frac{20}{60}h \)=\(\frac{1}{3}h\)
Speed for second part = \(\frac{4 \mathrm{~km}}{1 / 3 \mathrm{~h}}\)
= 4×3=12km/h

(ii) Calculate her average speed for the entire trip (including stoppage).
Answer:
Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)
Average speed = \(\frac{12 \mathrm{~km}}{1 \mathrm{~h}}=12 \mathrm{~km} / \mathrm{h}\)

Question 5.
Two toy cars, A and B, move along the same straight track.
(i) Car A travels 180 m in 30 s. Find its speed in m/s.
Answer:
For car A,
Speed =\(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{180}{30}\)=6 m/s .

(ii) Car B travels 0.5 km in 50 s. Find its speed in m/s.
Answer:
For car B , distance =0.5 km=500 m and time =50 s
Speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{500}{50}\)=10 m/s

(iii) If both cars continue to move with their respective speeds, which car will be ahead after 2 minutes, and by how much distance?
Answer:
Time =2 minutes =120 seconds
Distance covered by car A in 120 s
=(6m)× (120s)=720 m
Distance covered by car B in 120 s
=(10m/s) × (120s)=1200 m
Difference in distance: 1200-720=480 m
Hence, car B will be ahead by 480 m after 2 minutes.

Question 6.
(i) Meera jogs around a 400 m track. She completes 5 laps in 10 minutes. What is her average speed in m/s?
Answer:
One lap is 400 m, so 5 laps correspond to a total distance of 5 × 400=2000 m. The time taken is 10 minutes, which is 10 × 60 = 600 seconds. Hence, her average speed is
Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{2000}{600}\) m/s
= \(\frac{10}{3}\) ≈ 3.3m/s

(ii) At this jogging speed, how much time (in minutes) will she take to cover a distance of 3 km?
Answer:
To cover 3 km, i.e., 3000 m, at the same speed, we can use
Time = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\)=\(\frac{3000}{10/3}\)
= 3000 × \(\frac{3}{10}\) =900s.
900 seconds is equal to \(\frac{900}{60}\)=15 minutes.
So, she will take 15 minutes to cover 3 km at this jogging speed.

Question 7.
The timetable of a train is shown below.

Station	Arrival	Departure
New Delhi	………….	06:45 am
Meerut	08:03 am	08:05 am
Muzaffarnagar	08:45 am	08:47 am
Saharanpur	09:50 am	09:55 am
Roorkee	10:30 am	………..

(i) What is the total travel time of the train?
(ii) If the distance between New Delhi and Muzaffarnagar is about 120 km, then calculate the average speed of the train between them.
Answer:
(i) Total travel time of the train

• The train starts from New Delhi at 06:45 AM.
• It arrives at Roorkee at 10:30 AM. Time difference =3 hours 45 minutes

(ii) Average speed between New Delhi and Muzaffarnagar

• Distance =120km
• Departure from New Delhi = 06:45 AM
• Arrival at Muzaffarnagar = 08:45 AM So, travel time =08: 45-06: 45=2 hours. Now,

Average speed = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Time }}\)=\(\frac{120}{2}\)=60 km/h

Question 8.
Two cyclists, A and B, start together from the same point on a straight road and ride in the same direction. Their distances from the starting point are noted every 5 minutes and recorded in the table:

Time from start (min)	0	5	10	15	20
Distance of A (km)	0	1	2	3	4
Distance of B (km)	0	0.8	1.7	2.7	3.6

(i) Which cyclist is in uniform motion and which cyclist is in non-uniform motion? Give a reason for your answer.
Answer:
Cyclist A is in uniform motion because A covers equal distances ( 1 km ) in equal time intervals of 5 minutes. Cyclist B is in non-uniform motion

(ii) Calculate the average speed of each cyclist for the 20 minutes and state who is faster for the whole trip.
Answer:
In 20 minutes, which is \(\frac{20}{60}\)=\(\frac{1}{3}\) hour, cyclist A covers 4 km.
Average speed of A = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{4}{1/3}\) km/h = 12 km/h
Cyclist B covers 3.6 km in the same time.
Average speed of B=\(\frac{3.6}{1/3}\) km/h=10.8 km/h
Therefore, cyclist A is faster overall because A’s average speed (12 km/h) is greater than B’s average speed (10.8 km/h).

Measurement of Time and Motion Class 7 Long Question Answer

Question 1.
On a school ground, a teacher marks a straight track of 100 m. Three students, Riya, Kabir and Meena, run from the start line to the finish line. Their times are measured with a stopwatch. Recorded times are as follows Riya: 10 s, Kabir: 12 s, Meena: 15 s.

(i) Calculate the average speed of each runner.
Answer:

(ii) Who has the greatest average speed?
Answer:
Riya has the greatest average speed.

(iii) If Meena starts fast, slows down in the middle and then speeds up near the end, is her motion uniform or non-uniform?
Answer:
If Meena starts fast, then runs slowly in the middle and speeds up again near the end, her speed does not remain the same throughout the run and she does not cover equal distances in equal intervals of time. Therefore, Meena’s motion is non-uniform.

(iv) Suppose the stopwatch started a little late only for Kabir. How would this error affect the calculated speed for Kabir?
Answer:
If the stopwatch starts a little late for Kabir, the time recorded for him will be less than the actual time he took. Since speed =\(\frac{\text { distance }}{\text { time }}\), using a smaller time makes the calculated speed greater than his true speed, so Kabir’s speed will appear higher than it really is.

Question 2.
The following given table shows the distance travelled by an object at different times:

Time (s)	0	10	20	30	40	50	60	70
Distance (m)	0	12	25	39	55	68	82	105

(i) Is the motion of the object uniform or nonuniform? Give a reason using the data in the table.
Answer:
The motion is non-uniform. In each 10 s interval the distances covered are different (12 m, 13 m, 14 m, 16 m, 13 m, 14 m, 23 m), so the object does not cover equal distances in equal intervals of time.

(ii) Calculate the average speed of the object for the entire journey.
Answer:
In 70 s the total distance covered is 105 m Average speed = \(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{105}{70}\)=1.5m/s

(iii) Find the speed between 20 s and 50 s.
Answer:
Between 20 s and 50 s, the distance changes from 25 m to 68 m.
Distance covered =68m – 25m=43m, time taken =30s.
Average speed between 20 s and 50 s= \(\frac{43}{30}\) m/s ≈ 1.43 m/s.

(iv) In which interval, 10-20 s, 30-40 s, or 60-70 s, does the object have the maximum speed?
Answer:
From 10 s to 20 s: Distance =25-12=13m
→ Speed = \(\frac{13}{10}\) = 1.3m/s
From 30 s to 40 s: Distance = 55 – 39 = 16m
→ Speed =\(\frac{16}{10}\)=1.6 m /s
From 60 s to 70 s: Distance =105-82=23m
→ Speed =\(\frac{23}{10}\)=2.3 m/s
Therefore, the greatest speed is 2.3 m/s, which occurs in the interval from 60 s to 70 s.

Measurement of Time and Motion Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Long ago, in the late 1500s, Galileo Galilei was sitting inside a church in Pisa. As he watched a big chandelier swinging gently, he noticed that no matter how wide or small the swing was, it seemed to take the same time to complete. This observation of a pendulum’s motion gave him the idea that pendulums could be used to measure time. Years later, in the 1600s, the Dutch scientist Christiaan Huygens turned Galileo’s idea into reality. He designed the first pendulum clock in 1656, which was far more accurate than earlier methods of time measurement.

(i) On what factor does the time period of a simple pendulum at a place depend?
Answer:
The time period of a simple pendulum at a place depends on the length of the pendulum. A longer pendulum takes more time to complete one oscillation than a shorter pendulum.

(ii) Which clocks later replaced pendulum clocks?
Answer:
Quartz clocks replaced pendulum clocks because they are more accurate and compact.

(iii) Name two methods used to measure time before the invention of the pendulum clock.
Answer:

• Sundials: Measured time using the shadow of the Sun.
• Water clocks: Measured time by the flow of water from one container to another.

OR

(iii) Why were pendulum clocks more accurate than earlier clocks?
Answer:
Pendulum has a regular, predictable motion and each oscillation takes nearly the same time, so equal time intervals could be measured more reliably than with earlier methods.

Question 2.
On a cool winter morning, Rehan boarded an express train from Lucknow to Kanpur, two cities 72 km apart. The train left Lucknow exactly at 7:00 AM.

• Within the city limits, the train moved at 36 km/h for the first 18 km. Then it travelled with a speed of 72 km/h for the next 36 km.
• Due to a signal, it had to halt for 6 minutes.
• Finally, it covered the remaining 18 km at 36 km /h.

(i) How much time did the train take to cover the first 18 km?
Answer:
Time taken for the first 18 km :
Time =\(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\)=\(\frac{18}{36}\)=\(\frac{1}{2}\) h=30 minutes

(ii) What will be the arrival time at Kanpur?
Answer:
Time for first 18 km at 36 km/h=30 minutes
Time for next 36 km at 72 km/h:
Time =\(\frac{36}{72}\)=30 minutes
Halt at signal =6 minutes

Time for last 18 km at 36 km/h:
Time =\(\frac{18}{36}\) h= \(\frac{1}{2}\) h=30 minutes
Total journey time is given as: 30+30+30+ 6=96 minutes =1h 36 minutes
The train starts at 7:00 AM, so the arrival time is approximately 8:36 AM.

OR

(ii) Calculate the average speed of the train for the whole journey.
Answer:
Total distance =72 km
Total time =96 minutes
96 min =\(\frac{96}{60}\) h=1.6 h
Average speed =\(\frac{\text { Total distance }}{\text { Total time }}\)=\(\frac{72}{1.6}\)
=45 km/h

(iii) Suppose the train did not have to stop at the signal and completed the same 72 km journey without the 6-minute halt. What would be its average speed then?
Answer:
If there is no 6 -minute halt, the total time becomes
96 min -6 min =90 min = \(\frac{90}{60}\) h=1.5 h
New average speed =\(\frac{72}{1.5}\) km/h=48 km/h

Measurement of Time and Motion Class 7 Picture Based Questions

Observe the given pictures and answer the questions that follow:

Question 1.

(i) Which of the given devices use a periodic and oscillatory motion as the basis of time measurement?
Answer:
The device that uses periodic and oscillatory motion is E (Pendulum clock).

(ii) Identify the time-measuring devices labelled A , B, C, D, E, and F.
Answer:
A – Sundial, B – Water-flowing-out-type water clock, C – Floating-bowl-type water clock, D – Hourglass, E – Pendulum clock, F – Quartz clock

OR

(ii) Classify the devices shown (A, B, C, D, E, F) into ancient and modern time-measuring devices.
Answer:
Ancient devices: A (Sundial), B (Water-flowing-out-type water clock),
C (Floating-bowl-type water clock), D (Hourglass)
Modern devices: E (Pendulum clock), F (Quartz wall clock)

(iii) A student says, “Among the devices shown, B and C both use water to measure time, but they do not work in exactly the same way.” Which of the following best explains this statement?
(a) In B, water flows out; in C, a floating bowl slowly sinks as water enters.
(b) In B, water evaporates; in C, water freezes.
(c) In B, water flows between bulbs; in C, sand flows between bulbs.
(d) In B, the water level stays fixed; in C, the water level never changes.
Answer:
(a) In B, water flows out at a steady rate from a container, whereas in C, a floating bowl gradually sinks as water enters it through a small hole.

Measurement of Time and Motion Class 7 Activity Based Questions

1. Objective: To determine whether the time period of a simple pendulum depends on its length and/or on the mass of its bob.
Materials required: A stand with a clamp, a strong thread, small metal bobs of different masses (or different coins wrapped carefully), a stopwatch, a ruler or a measuring tape, and a protractor (optional).

Procedure:

• Tie one metal bob to one end of the thread and fix the other end to the stand.
• Measure the length of the pendulum. Set the length to about 80 cm.
• Pull the bob gently to one side and release it.
• Start the stopwatch when the bob passes its central position. Measure the time taken for 10 complete oscillations.
• Repeat two more times for the same length and same bob and note all three readings.
• Now change the length of the pendulum to about 60 cm (same bob). Again, find the time for 10 oscillations, repeating three times.
• Next, keep the length fixed (for example, again 80 cm), but replace the bob with another bob of a different mass. Measure the time for 10 oscillations three times.
• Compare your readings for different lengths and different masses

(i) What is meant by the time period of a simple pendulum?
Answer:
The time period of a simple pendulum is the time taken by its bob to complete one full oscillation, i.e., one complete to-and-fro motion about the mean position.

(ii) For a simple pendulum of length 80 cm, the time taken for 10 complete oscillations is 18 s. Calculate the time period of this pendulum.
Answer:
Time period =\(\frac{Total time}{Number of oscillations}\) \(\frac{18 \mathrm{~s}}{10}\)= 1.8 s

(iii) When we change the bob to one of a different mass but keep the length of the pendulum the same, what do we observe about the time taken for 10 oscillations?
Answer:
On changing the bob to a different mass while keeping the length the same, the time taken for 10 oscillations remains nearly unchanged. This shows that, for a given length at a place, the time period does not depend on the mass of the bob.

OR

(iii) From your observations with the 80 cm and 60 cm pendulums, state how the time period of a simple pendulum depends on its length.
Answer:
The pendulum of greater length (80 cm) takes more time for the same number of oscillations than the pendulum of shorter length (60 cm). Hence, the time period increases with increase in length of the pendulum.

Measurement of Time and Motion Extra Questions for Practice

Question 1.
Two pendulums of equal length are set into motion at the same place. One bob is heavier. Their time periods will be
(a) larger for the heavier bob.
(b) smaller for the heavier bob.
(c) the same for both.
(d) unpredictable.
Answer:
(c) The time period of a simple pendulum at a given place depends on its length, not on the mass of the bob.

Question 2.
A cyclist moves with a speed of 18km/h for 40s. The distance covered is
(a) 100 m
(b) 200 m
(c) 150 m
(d) 250 m
Answer:
(b) First, convert the speed into m/s because time is given in seconds. 18km/h=18 ×\(\left(\frac{1000 \mathrm{~m}}{3600 \mathrm{~s}}\right)\) =18 × \((\frac{1000 \mathrm{~m}}{3600 \mathrm{~s}})\)=5m/s
Now,
Distance = Speed × Time.
Distance =5m/ s × 40s=200 m
So, the cyclist covers 200 m in 40 s.

Question 3.
A car travels equal distances in equal intervals of time. Which statements are correct?
(i) The speed of the car is constant.
(ii) The car shows uniform motion.
(iii) The car shows non-uniform motion.
(iv) Distance covered by the car is given by speed x time.
(a) (i) and (ii) only
(b) (i), (ii), and (iv)
(c) (ii) and (iii) only
(d) (i), (iii), and (iv)
Answer:
(b) (i), (ii), and (iv)

Question 4.
Two cyclists start at the same time from the same point and travel in the same direction. Which statements are correct?
(i) The cyclist covering more distance in the same time is faster.
(ii) Speed depends only on time.
(iii) Speed depends on both distance and time.
(iv) Both cyclists must have the same speed.
(a) (i) and (iii) only
(b) (ii) and (iv) only
(c) (i), (ii), and (iii)
(d) (i), (iii), and (iv)
Answer:
(a) (i) and (iii) only

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5.
Assertion (A): In uniform linear motion, the object moves with constant speed.
Reason (R): In uniform linear motion, an object covers equal distances in equal intervals of time.
Answer:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.

Question 6.
Assertion (A): A candle clock cannot be used accurately on a windy day.
Reason (R): Wind affects the steady burning of the candle.
Answer:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.

Question 7.
Define one oscillation of a pendulum.
Answer:
One oscillation of a pendulum is one complete to-and-fro motion of the bob from one extreme position to the other extreme position and back to the first extreme position.

Question 8.
A speedometer shows 40km/h for a moment. Does that mean the vehicle travelled 40 km ?
Answer:
No. A speedometer shows the speed of the vehicle at that particular instant. A reading of 40 km/h means the vehicle is moving at a speed that can cover 40 km in one hour if it continues at the same speed.

Question 9.
What are the two types of water clocks used in earlier times? Explain the basic difference.
Answer:
The two types are:

• Flowing-out type water clock: In this type, water was allowed to flow out of a container through a small hole. The level of water falling inside the container was used to measure time.
• Sinking-bowl type water clock: In this type, a small bowl with a tiny hole was placed on the surface of water. Water slowly entered the bowl, and after a fixed time interval, the bowl filled and sank. Each sinking represented a fixed interval of time, making this type more reliable.

Thus, the basic difference is that the flowing-out type measures time by the changing water level, while the sinking-bowl type measures time by the sinking of the bowl after a fixed duration.

Question 10.
A friend says, “If two objects travel for the same amount of time, they must have the same speed.” Correct this statement with an example-based explanation.
Answer:
The statement is incorrect because speed depends on both distance and time. For example, in 10 s, one object may travel 20m (speed =2m /s), and another may travel 50 m( speed =5 m/s). Even though the time is the same, the speeds are different.

Question 11.
A student notes the motion of a cyclist. In the first 10 minutes, the cyclist covers 2 km. In the next 10 minutes, he covers 3 km.

(i) Is the speed of the cyclist the same in both intervals?
Answer:
No, the speed is different in the two intervals, as in the equal duration of 10 minutes, the cyclist covers different distances, 2 km in the first 10 minutes and 3 km in the next. 10 minutes.

(ii) What type of motion does the cyclist show?
Answer:
The cyclist shows non-uniform motion as he covers unequal distances in equal intervals of time.

(iii) Which two quantities are needed to calculate speed?
Answer:
Speed is calculated using distance and time.
OR
(iii) If the cyclist covers more distance in less time, how does his speed change?
Answer:
Speed is distance covered divided by time taken to cover it. If the cyclist covers more distance in less time, his speed increases.

Question 12.
A student wants to find the time period of a simple pendulum using a stopwatch.

(i) Describe the correct method to measure the time period of a pendulum.
Answer:
Displace the bob slightly from its mean position and release it gently. Start the stopwatch when the bob is at an extreme position, count a fixed number of complete oscillations (such as 20), and stop the stopwatch when the bob completes that number of oscillations. Divide the total time by the number of oscillations to get the time period.

(ii) The student records the time for 20 complete oscillations as 36 s. Calculate the time period of the pendulum.
Answer:
Time period = \(\frac{\text { Total time for oscillations }}{\text { Number of oscillations }}\)
= \(\frac{36 \mathrm{~s}}{20}\)=1.8s

(iii) The student repeats the experiment in two different ways:
(a) by using a bob of the same size but different mass, keeping the length unchanged
(b) by using the same bob but increasing the length of the thread.
State what change (if any) the student will observe in the time period in each case.
Answer:
(a) On changing the bob to another of the same size but different mass, the time period will remain the same because the time period does not depend on the mass of the bob.
(b) On increasing the length of the thread, the time period will increase because the time period depends on the length of the pendulum.

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଧାର to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 7 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଯଦି ତୁମେ ନଚିକେତା ହୋଇଥାନ୍ତ, ତେବେ ତୁମେ ଯମଙ୍କୁ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥା’ନ୍ତ ? ସେଗୁଡ଼ିକୁ ୧୦୦–୧୫୦ ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।
Answer:
ମୁଁ ନଚିକେତା ହୋଇଥିଲେ ଯମ ସହ ମୋର ଭେଟ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନମାନ ପଚାରିଥା’ନ୍ତି ।
(୧) ଜଣେ ଲୋକର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତା’ର କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
(୨) ଆତ୍ମା କ’ଣ ?
(୩) ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆତ୍ମାର କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
(୪) ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶରୀରର ଅନ୍ତ ସହ ଆତ୍ମାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥାଏ କି, ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା କୁଆଡ଼େ ଯାଏ ?
(୫) ଆତ୍ମା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ କି ?

Question 2.
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଅ ।
Answer:
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସେ ବେଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିଲେ ।

ସେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ, ଅଜ୍ଞତା ଏବଂ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖର ଉତ୍ସ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟି କାରଣକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ସେ ଆର୍ଯ୍ୟ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଅହିଂସା ନୀତିକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ସହିତ ନିଷ୍ଠାପର ଭାବେ ଆନ୍ତରିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ତଥା ସଂଯମତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ।

Question 3.
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉକ୍ତି ‘ଜଳଦ୍ଵାରା ଜଣେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ନ ଥାଏ, ଯଦିଓ ଅନେକ ଲୋକ ଏଠାରେ (ପବିତ୍ର ନଦୀରେ) ସ୍ନାନ କରିପାରନ୍ତି’, ଏହାର ଅର୍ଥକୁ ସମସ୍ତେ ବୁଝିପାରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଉପରୋକ୍ତ ଉକ୍ତି ବାସ୍ତବରେ ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଅନେକ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପବିତ୍ର ନଦୀରେ (ଗଙ୍ଗାଭଳି ନଦୀରେ) ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ପାରେନା । ଏହା ନିର୍ଭର କରେ ନିଜର ଆସାର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପବିତ୍ରତା ଉପରେ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଅହିଂସା ମାର୍ଗରେ ଯାଇ ନିଜର ଅନ୍ତରର ଶୁଦ୍ଧତା ବଜାୟ ରଖେ ଏବଂ ମନକୁ ଜୟ କରେ ତେବେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆତ୍ମୀୟତା ଭାବ, ଆଚରଣ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ । ଜଣେ ଜ୍ଞାନ ବଳରେ ନିଜର ମନକୁ ଜୟ କରିପାରିବ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ।

Question 4.
ଜୈନଧର୍ମର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କର । ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଅ ।
Answer:
ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ଶେଷ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀ ପଞ୍ଚବ୍ରତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୀବନକୁ ନୀତିମୟ କରିବାପାଇଁ ମହାବୀର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ, ଅପରିଗ୍ରହ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଥୁଲା ପଞ୍ଚବ୍ରତର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି । ଏଥସହିତ ସେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିରନ୍ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ସତ୍‌ଜ୍ଞାନ, ସତ୍ ଆଚରଣ ଓ ସତ୍ ବିଶ୍ଵାସର ସମାହାର । ଏହି ତ୍ରିରକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ଆତ୍ମା ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରି ଚରମ ଶାନ୍ତି ପାଇଥାଏ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

ମହାବୀର ପିତୁଳା ପୂଜା, ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଏପରିକି ନିର୍ବାଣପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କଠୋର ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

Question 5.
ଆନ୍ଧ୍ର ବେଟେଲ୍‌ଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଚାର କର ଏବଂ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଆଡ୍ରେ ବେଟେଲ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ । ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତବର୍ଷରେ ହଜାର ହଜାର ଜାତି ଓ ଜନଜାତି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ସେମାନଙ୍କର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ଵାସଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଧର୍ମ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି । ସେହିଭଳି ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ଧର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଶେଷରେ ସେ କହିଛନ୍ତି । ଯେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଏକ ଧର୍ମ ଭାବରେ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଏବଂ ଜନଜାତିଙ୍କର ବିଶ୍ଵାସ, ପ୍ରଥା ଏବଂ ପରମ୍ପରାର କ୍ରମ ବିକାଶରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି, ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଜୀବନର ପଥ ଭାବରେ ବାଛି ନେଇଛନ୍ତି ।

Question 6.
ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ସେମାନେ ଯେଉଁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ତାହାର ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ନିମ୍ନରେ ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଲୋକପ୍ରିୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ସେମାନେ ଯେଉଁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ବିଷୟରେ ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।

(i) ଭଗବାନ୍ ରାମ – ଭଗବାନ୍ ରାମଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପୁରୁଷ ଭାବରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ରାକ୍ଷସ ରାବଣକୁ ବଧ କରି ନିଜର ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଥିଲେ, ସେହି ଦିନକୁ ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ଭାବରେ ଭାରତବର୍ଷରେ ତଥା ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(ii) ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ତିଥିରେ ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସେ ବିଦ୍ୟାଦାତା ଅଟନ୍ତି ।

(iii) ଭଗବାନ୍ ଶିବ – ଭଗବାନ୍ ଶିବଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନକୁ ଶିବରାତ୍ରି ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(iv) ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା – ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ମହିଷାସୁର ଭଳି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧକରି ସେ ଦେବତା ଓ ମାନବମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିବାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକବର୍ଷ ଦଶହରାରେ ମା’ଙ୍କର ପୂଜା ଆରାଧନା କରାଯାଏ । ଏହାକୁ ବିଜୟା ଦଶମୀ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଭାରତବର୍ଷରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(v) ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ – ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଜନ୍ମତିଥ୍ୟରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।

(vi) ମା’ଲକ୍ଷ୍ମୀ – ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଧନ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ବିଶେଷତଃ ଦୀପାବଳୀ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଘରମାନଙ୍କରେ ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଗୁରୁବାର ଦିନ ମା’ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଏ ।

(vii) ଭଗବାନ୍ ହନୁମାନ୍ – ଭଗବାନ୍ ହନୁମାନଙ୍କୁ ବଜ୍ରଙ୍ଗବାଲୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ମହାବୀର ଜୟନ୍ତୀ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଳିତ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଓ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଲେଖୁପାରିବେ ।)

Question 7.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ, ତୁମ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟର ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନୋଟି ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କର । ସେମାନଙ୍କର କିଛି ପରମ୍ପରା ଏବଂ ବିଶ୍ବାସ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କର ।
Answer:
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଗଣ୍ଡ, ଭିଲି, ସାନ୍ତାଳ, ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ଆଣ୍ଡାମାନିଜ୍ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିପାରିବେ । ଯଦିଓ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାରତରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣ କେବଳ ଜାଣିବାପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଗଣ୍ଡ, ସାନ୍ତାଳ, ମୁଣ୍ଡାମାନେ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀ ସରଳ ଓ ନିରାଡ଼ମ୍ବର । ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ କଳାକୁ ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜ ଘରର କାନ୍ଥ, ଚଟାଣ ଏବଂ ପୋଷାକରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ନିଜକୁ ମଧ୍ଯ ତଦନୁଯାୟୀ ବେଶଭୂଷା କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଡାଲଖାଇ ନୃତ୍ୟ ବିଶେଷ ଜଣାଶୁଣା । ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜରେ ରହୁଥ‌ିବା ଆଦିବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ମୂଳବାସିନ୍ଦା ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୁଅନ୍ତି । (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ତଥ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିପାରିବେ ।)

ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଲେଖ ।
Question (i).
ବେଦିକ ମନ୍ତ୍ର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (ii)
ବେଦ ହେଉଛି ଭାରତର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥ ।
Answer:
ଠିକ୍

Question (iii).
ବୈଦିକ ବକ୍ତବ୍ୟ ‘ଏବଂ ସଦ୍ ବିପ୍ରା ବହୁଧା ବଦନ୍ତି’ ମହାଜାଗତିକ ଶକ୍ତିର ଏକତା ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
Answer:
ଠିକ୍

Question (iv).
ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ବେଦଠାରୁ ପୁରାତନ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (v).
ଜୈନ ଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଏକ ଶାଖା ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା
Answer:
ଭୁଲ୍

Question (vi).
ଉଭୟ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ କ୍ଷତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

Question (vii).
ଆଦିବାଦୀମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ ପରମ୍ପରା ଆତ୍ମା ଏବଂ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ :
Question 1.
ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କ ସହ ଏକ ଛୋଟ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ କର, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ନଚିକେତା ଯମଙ୍କୁ ଘେନି ଜୀବନ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବେ ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ କରିବେ

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବେଦଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସେମାନଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା କ’ଣ ?
Answer:
ବେଦ ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତରେ ଲିଖ୍ତ ପବିତ୍ର ଧର୍ମୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ, ଯାହାକି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୫୦୦ ରୁ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୦୦ ମଧ୍ଯରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ପୁସ୍ତକ । ବେଦ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଅଟେ, ଯଥା- ଋଗ୍‌ଵେଦ, ସାମବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଅଥର୍ବ ବେଦ । ଋଗ୍‌ବେଦ ସମସ୍ତ ଭଜନକୁ ଧାରଣ କରିଛି, ଯାହାକି ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ଯଜୁର୍ବେଦ ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି, ପରମ୍ପରା ଓ କର୍ମକାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି, ସାମବେଦ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଭଜନ ଇତ୍ୟାଦି ଯାହକି ଧର୍ମୀୟ ରୀତିନୀତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଅଥର୍ବ ବେଦ ସମସ୍ତ ରୋଗବ୍ୟାଧ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଭୟକୁ ନାଶ କରିବାପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରକାର ମହୌଷଧ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛି ।

ବେଦଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ମାନବକୁ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରି ଏକ ବାସ୍ତବିକ ଅର୍ଥବୋଧକ ଏବଂ ସୁଖୀ ଧର୍ମୀୟ ଜୀବନଯାପନ କରିବାପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା । ଏହାଦ୍ଵାରା ଭୌତିକ ଜୀବନର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ହୋଇପାରିବ ।

Question 2.
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ପ୍ରଥମ ସହସ୍ରାବ୍ଦରେ (BCE) ଭାରତରେ କେଉଁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା ? ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ ନୀତି କ’ଣ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ପ୍ରଥମ ସହସ୍ରାବ୍ଦରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏସବୁ ବେଦରୁ ବାହାରିଥିଲା ।

1. ଯୋଗ – ଏହା ମାନବକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ସହିତ ଉତ୍ତମ ଚେତନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ।
2. ବେଦାନ୍ତ – ଉପନିଷଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଉପନିଷଦର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପୁସ୍ତକ ଅଛି ଯାହା ବୈଦିକ ରୀତିନୀତିକୁ ଲିଷ୍କୃତ ଆକାରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ସହ ମାନବର କର୍ମ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଏହା ମାନବ ଜୀବନର ନୀତି, ନୈତିକତା ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ଏହାର ଐଶ୍ଵରିକ ସଭା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥିତି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରାଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ର ହୋଇ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ।

ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଜୈନଧର୍ମ ଏବଂ ଚାର୍ବକ ଇତ୍ୟାଦି ଅଛନ୍ତି । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ମୂଳନୀତି ହେଉଛି ଅହିଂସା । ଏହା ବେଦକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଛି କିନ୍ତୁ ମାନବର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ସିଦ୍ଧି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଭଳି ଜୈନଧର୍ମ ମଧ୍ଯ ତା’ର ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଅହିଂସାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଜୈନ ତ୍ରିରନ୍ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମାନବର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି ।

ଚାର୍ଜକଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ମୃତ୍ୟୁପରେ କିଛି ଜୀବନ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାର ସମୟକ୍ରମେ ଜନପ୍ରିୟତା ହ୍ରାସ ଘଟିବାରୁ ତାହା ଲୋକଲୋଚନରୁ ଅପସରି ଯାଇଛି ।

Question 3.
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲୋକ ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଅବଦାନ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଲୋକ ଓ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ଭାରତବର୍ଷରେ ବହୁ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବସବାସ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନିଜକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ସାମିଲ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଏସବୁ ଜିନିଷରେ ପବିତ୍ରତା ଥିବାର ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଦୀ, ପର୍ବତ, ବୃକ୍ଷ, ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏପରିକି ପଥର ମଧ୍ଯ ପବିତ୍ର ଧର୍ମୀୟ ଭାବନାର ଅଂଶ ଅଟନ୍ତି । ଏ ସମସ୍ତ ଭିତରେ ସେମାନେ ଜୀବନ, ଚେତନା ଏବଂ ଐଶ୍ଵରିକ ସତ୍ତାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଏହିଭଳି ଭାବନା ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ରହିଅଛି । ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଦେବୀ ଓ ଦେବତା ଆଜି ସର୍ବଗଣ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏକ ଆଦିବାସୀ ଦେବତା ରୂପେ ଗିରିକନ୍ଦରରେ ପୂଜା ପାଉଥିଲେ । କେତେକ ଆଦିବାସୀ ମଧ୍ଯ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରାଣ, ମହାଭାରତ ଏବଂ ରାମାୟଣକୁ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି । ଏହିସବୁ ଆଦିବାସୀ ଭାବନା ଲୋକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।

Question 4.
ଲୋକ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ଵାସରେ ସମାନତାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଅଛି ?
Answer:
ଲୋକ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ଵାସର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଅଛି । ଏହି ତିନୋଟିରେ ପ୍ରକୃତି; ଯଥା- ପର୍ବତ, ବୃକ୍ଷ, ନଦୀ, ଉଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏପରିକି ପଥରକୁ ପବିତ୍ରଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଅଛି ।

ଆଦିବାସୀମାନେ ପୂଜା କରୁଥିବା ଅନେକ ଦେବଦେବୀ ପ୍ରକୃତିର ପଦାର୍ଥ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଟନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ତାମିଲନାଡୁର ନୀଳଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଥ‌ିବା ତୋଡ଼ା ଆଦିବାସୀମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଦେବଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ରହୁଛନ୍ତି । ଏହି ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଥୁବାରୁ ସେମାନେ କେବେହେଲେ ଶିଖର ଆଡ଼କୁ ଆଙ୍ଗୁଠି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନଥାନ୍ତି ।

ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଭଳି ଅନେକ ଆଦିବାସୀଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ଵେ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ଐଶ୍ଵରିକ ସତ୍ତା ରହିଛି । ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଡୋନିପୋଲୋଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି । କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଳିତ ଭାବରେ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଭାବରେ ଏଥ‌ିରେ ଅଛନ୍ତି ।

ସେହିପରି ମଧ୍ଯ ଭାରତରେ ଖଣ୍ଡାବା ଦେବତାଙ୍କର ମଧ୍ଯ ଏକାପରି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରହିଛି । ପୂର୍ବ ଭାରତର ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ ସାନ୍ତାଳ ଆଦିବାସୀ ସିଂବଙ୍ଗାଙ୍କୁ ନିଜର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ।

Question 5.
ଆଦିବାସୀ ଶବ୍ଦର ଅନେକ ସଂଜ୍ଞା ଅଛି । ଏହି ଉକ୍ତିକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
ନୃତତ୍ତ୍ଵବିତ୍‌ମାନେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏମାନେ ହେଲେ ଏକ ପାରିବାରିକ ଦଳ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରକାର ସଂସ୍କୃତି, ଏକ ପ୍ରକାର ଭାଷା ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଏକପ୍ରକାର ହୋଇଛି । ସେମାନେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ଏକ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ରଖ୍ ନଥା’ନ୍ତି ।

ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ‘ଜନ’ କୁହାଯାଉଥିଲା ଯାହା ଏକ ଦଳକୁ ବୁଝାଏ । ସେମାନଙ୍କର ବସତି ସ୍ଥାନ ଥିଲା ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀରେ ଟ୍ରାଇବାଲ୍ କମ୍ୟୁନିଟିଜ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀରେ ଜନଜାତି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲା ।

୨୦୧୧ ମସିହା ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନାରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସାତଶହ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଆଦିବାସୀ ବା ଜନଜାତି ଅଛନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଦଶକୋଟି ଚାଳିଶ ଲକ୍ଷ । ପୂର୍ବରୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍‌ମାନେ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ଆଦିମ ଅଧ୍ୟାବାସୀ କିମ୍ବା ନିକୃଷ୍ଟ ମାନବ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ପ୍ରକାରର ପକ୍ଷପାତିତା ମତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି । ଅଧୁନା ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚକୋଟିର ସଂସ୍କୃତିକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରାଯାଇଛି ।

Question 6.
ମହାବୀରଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ଶେଷ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ । ସେ ପାର୍ଶ୍ଵନାଥଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ନୀତି ଏଥୁସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଫଳତଃ ମହାବୀରଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀ ‘ପଞ୍ଚବ୍ରତ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୀବନକୁ ନୀତିମୟ କରିବାପାଇଁ ମହାବୀର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ, ଅପରିଗ୍ରହ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ପାଞ୍ଚବ୍ରତର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ନୀତି ।

ମହାବୀର ତ୍ରିରନ୍ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ସତ୍‌ଜ୍ଞାନ, ସତ୍ ଆଚରଣ ଓ ସତ୍ ବିଶ୍ଵାସର ସମାହାର ସେ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା, ବେଦ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିବା ସହିତ କଠୋର ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ସନ୍ୟାସବ୍ରତ ପାଳନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ।

Question 7.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଧର୍ମବାଣୀ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ସରଳ ଜୀବନ ମାର୍ଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପୃଥ‌ିବୀ ନାନାପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । କାମନା ହେଉଛି ସବୁ ଦୁଃଖର କାରଣ । ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର କାମନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜୟକରି ନିର୍ବାଣ ଲାଭ କରିପାରେ ।

ନିର୍ବାଣ ଲାଭ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ମଧ୍ଯମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ହେବ । ଏହାଛଡ଼ା ଅହିଂସା ନୀତି ଅନୁସରଣ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧପୂତ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ବେଦକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିଲେ । ନିରର୍ଥକ ବିଧ‌ିବିଧାନର ନିନ୍ଦା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପବିତ୍ର ଜୀବନ ଓ ସଂଯମତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଯେଉଁ ସମାଜରେ ଲୋକମାନେ ନିଜର ନେତା ଚୟନ କରନ୍ତି ତା’ପାଇଁ କୌଣସି କୌଶଳ ତୁମେ ଜାଣ କି ? ତୁମ ମତରେ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ କିପରି ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ ? ଯଦି ସେମାନେ ଚୟନ କରିନଥୁବା ନେତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହୁଛନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? (ସଙ୍କେତ: ‘ଶାସନ ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ର’ ବିଷୟବସ୍ତୁରେ ତୁମେ ଯାହା ଶିଖୁଛ ତାହା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କର ।) ନିଜର ଚିନ୍ତାଧାରା ୧୦୦–୧୫୦ ଶବ୍ଦର ଏକ ପୃଷ୍ଠାରେ ୧୦୦ରୁ ୧୫୦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଇତିହାସକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଥାଉ ଯେଉଁଠି ଜନସାଧାରଣ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧ୍ ବାଛିଥା’ନ୍ତି । ଏଭଳି ପ୍ରଥା ଭାରତୀୟ ବୈଦିକ ପରମ୍ପରାରେ ସଭା ଓ ସମିତି ଭଳି ଜନସଭାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରୀକ୍ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନେ ବାସ୍ତବିକ ଉପକୃତ ହୋଇପାରିବେ କାରଣ ସେମାନେ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିନିଧୁକୁ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି, ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିପାରିବେ ତେଣୁ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ଵର ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ କୌଣସି ଅସୁବିଧା ନଥାଏ । ଅପରପକ୍ଷେ ସେମାନେ ଜନତାଙ୍କ ନିକଟରେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିବା ସହିତ ସୁପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଜନମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସମର୍ଥନ ସହଯୋଗ ତଥା ସଚେତନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୂମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ତର୍ଜମା, ସମୀକ୍ଷା କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ସୁଶାସନ ଦାବି କରିପାରିବେ, ଯଦି ସେମାନେ ପ୍ରତିନିଧୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିନଥା’ନ୍ତି ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧୂମାନଙ୍କର ଦୟା ଏବଂ ଅନୁକମ୍ପାରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପ୍ରତିନିଧୂମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରୀ ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି, ଯାହାସବୁ ଭାରତରେ ରାଜାରାଜୁଡ଼ା ଶାସନ ଥିଲାବେଳେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ଯଦିଓ କିଛି ରାଜା ଉତ୍ତମ ମାନବୀୟ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦରର ପ୍ରଶାସନ ଦେବା ସହିତ ପ୍ରଜାହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

Question 2.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର (୭.୫)ରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ କିପରି ଚିତ୍ରିତ କରିଯାଇଛି ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଉପରୋକ୍ତ ପଥର ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ବୁଦ୍ଧ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ଵରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ତାଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ପଥର ଚିତ୍ର ବୋଲି ଐତିହାସିକମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି । ମହାତ୍ମା ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ବାଣୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାନବମାନେ ଅହିଂସା ଆଚରଣ ସହ ନିଜର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନିଷ୍ପାବାନ ହେବା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।

Question 3.
ତୁମେ ଭାରତର କିଛି ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେତେକ ଦେଶର ନାମ କହିପାରିବ କି ଯେଉଁଠାରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଆଜିବି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ ଅଟେ ? ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ଵ ମାନଚିତ୍ରରେ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
Answer:
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଆଜି ଭାରତର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମରୂପେ ତିଷ୍ଠି ରହିଅଛି । ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ମିନୋରାମ୍, ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ସିକିମ୍, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ତ୍ରିପୁରା ଏବଂ ଲଦାଖ୍ (କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ) । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଚାରୋଟି ଦେଶରେ ଦେଶୀୟ ଧର୍ମ ଭାବରେ ବା ସରକାରୀ ଧର୍ମ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଭୁଟାନ୍, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମିଆଁମାର, କାମ୍ବୋଡ଼ିଆ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଓ ଲାଓସ୍ ଭଳି ଦେଶରେ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି । ଅନେକ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ସହିତ ଏହି ଧର୍ମର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ମଧ୍ୟ ବଜାୟ ରଖୁଛନ୍ତି, ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଚୀନ୍, ଜାପାନ୍, ହଂକଂ ଏବଂ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ।

Question 4.
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ (ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର) ନିରୀକ୍ଷଣ କର । ଏଥୁରେ କ’ଣ ବିଶେଷତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି ? ଏହା କେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରୁଛି ?
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ର ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଅଟେ । ଏଥ‌ିରେ ଗୋଟିଏ ସିଂହ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରୁ ପାଣି ପିଉଥ‌ିବାର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି । ଏଥୁରୁ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି ଯେ ଉଭୟ ପଶୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜଣେ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଆଉ ଜଣେ ଖାଦକ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କିପରି ଏକତ୍ର ରହୁଛନ୍ତି । ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ବି ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ସତ୍କାର ସହିତ ଅନୁକମ୍ପା ଓ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଧର୍ମୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପଶୁ ହେଲେ ବି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ଵଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଜୈନ ଧର୍ମର ଅହିଂସା ଆଚରଣକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଦାନ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାର ଦାନ ବାସ୍ତବିକ ଅତୁଳନୀୟ । ପ୍ରଥମତଃ କହିବାକୁ ଗଲେ ଲୋକ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଐତିହ୍ୟ ବହନ କରିଛି । ସେମାନଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ସରଳ ବିଶ୍ଵାସ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଇତ୍ୟାଦି ଭରି ରହିଛି । ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ବଞ୍ଚିବା ସେମାନେ ପୃଥ‌ିବୀବାସୀଙ୍କୁ ଶିଖାଇଛନ୍ତି । ଆମ ଦେଶର ବିଶେଷକରି ଓଡ଼ିଶାର ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଏହି ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରାରୁ ଅଥବା ସଂସ୍କୃତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଆଜି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି ।

Question 2.
ଉପନିଷଦ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ଏବଂ ଏହାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ଉପନିଷଦ କହିଲେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ତାଙ୍କଠାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଆଧାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥାଏ । ପ୍ରଥମଟି ହେଲା ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ହେଲା- ଆସନ । ବ୍ରହ୍ମ କହିଲେ ଏହା ଶେଷ ସତ୍ୟ ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଜୀବଜଗତର ଅବସ୍ଥିତିର ଉତ୍ସକୁ ବୁଝାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟ ଅସୀମ, ନିରାକାର ଏବଂ ଅବୋଧ । ସେହିପରି ଆସନ ବ୍ରହ୍ମଦ୍ଵାରା ମୋକ୍ଷ ହୋଇ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।

Question 3.
ବୈଦିକ ସମାଜ କିପରି ସଂଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଶାସିତ ହେଉଥିଲା ?
Answer:
ଆଦିବୈଦିକ ସମାଜ ବିଭିନ୍ନ ‘ଜନ’ରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଋଗ୍‌ବେଦରେ ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଜନକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଭାରତ, କୁରୁ, ପୁରୁଷ କୁରୁ ଇତ୍ୟାଦି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶରେ ବିଶେଷକରି ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଜନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭବତଃ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ରାଜାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଥୁଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା । ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାପାଇଁ ସଭା, ସମିତି ନାମକ ଦୁଇଟି ସଦନ ଥିଲା । ସଭା କେତେକ ବରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ସଭା ଗଢ଼ା ହୋଇଥିଲାବେଳେ ସମିତିରେ ସମୁଦାୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜନସାଧାରଣ ସାମିଲ ହେଉଥିଲେ ।

Question 4.
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କାହାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଋଷି ଏବଂ ଋଷିକାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ସଙ୍ଗୀତ ଆକାରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଦେବଦେବୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ସରସ୍ଵତୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମୁଖ ଥିଲେ । ଏହି ଦେବଦେବୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତିର ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଷା ଦେବତା, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିଆଁର ଦେବତା କୁହାଯାଉଥିଲା । ପୁନଶ୍ଚ ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ସମସ୍ତ ଦେବଦେବୀ ଏକ ଏବଂ ଅଭିନ୍ନ । ସୁତରାଂ ପୂଜାବିଧ୍ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତତିଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଥିଲା ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ପ୍ରାଗ୍ ବୈଦିକ ସମାଜର ମୂଳ ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ବିଦ୍ୟାଳୟ
(ଖ) ପରିବାର
(ଗ) ମନ୍ଦିର
(ଘ) ବଜାର
Answer:
(ଖ) ପରିବାର

Question 2.
ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳ ଉପାଦାନ କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ଗୀତା
(ଖ) ଭାଗବତ
(ଗ) ପୁରାଣ
(ଘ) ବେଦ
Answer:
(ଘ) ବେଦ

Question 3.
ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଭାଷାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ଋଷି ଏବଂ ଋଷିବାଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ହିନ୍ଦୀ
(ଖ) ସଂସ୍କୃତ
(ଗ) ଓଡ଼ିଆ
(ଘ) ଇଂରାଜୀ
Answer:
(ଖ) ସଂସ୍କୃତ

Question 4.
ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ବେଦର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଋଗ୍‌ଵେଦ
(ଖ) ସାମ୍ବବେଦ
(ଗ) ଯଜୁର୍ବେଦ
(ଘ) ଅଥର୍ବ ବେଦ
Answer:
(କ) ଋଗ୍‌ଵେଦ

Question 5.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ କେଉଁ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ?
(କ) ଜୈନଧର୍ମ
(ଖ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ
(ଗ) ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ
(ଘ) ଶିଙ୍ଖଧର୍ମ
Answer:
(ଖ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ

Question 6.
କେଉଁ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମେ ମଠ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ
(ଖ) ଜୈନଧର୍ମ
(ଗ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ
(ଘ) ଶିଖଧର୍ମ
Answer:
(ଗ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ

Question 7.
ନିମ୍ନୋକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଲୁମ୍ବିନୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବର୍ଷମାନ
(ଖ) ନଚିକେତା
(ଗ) ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
(ଘ) କେହି ନୁହେଁ
Answer:
(ଗ) ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ

Question 8.
କେଉଁ ନଦୀ କୂଳରେ ମହାବୀର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଧ୍ୟାମ୍ବିକ ଜ୍ଞାନଲାଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ରଜ୍ଜୁପାଳିକା
(ଖ) ଋଷିକୁଲ୍ୟା
(ଗ) ଗଙ୍ଗା
(ଘ) ଗୋଦାବରୀ
Answer:
(କ) ରଜ୍ଜୁପାଳିକା

Question 9.
ବୁଦ୍ଧଦେବ କେଉଁ ଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବର
(ଖ) ପିପ୍ପଳ
(ଗ) ଆମ୍ବ
(ଘ) ପଣସ
Answer:
(ଖ) ପିପ୍ପଳ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ମହାବୀର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଖ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ
(ଘ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ
Answer:
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ

Question 11.
କେଉଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଲୋକାୟତ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଚାର୍ବାକ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଖ) ଜୈନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଗ) ଶିଖ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
(ଘ) ହିନ୍ଦୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
Answer:
(କ) ଚାର୍ବାକ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ

Question 12.
ବୋଧଗୟା ଆଜି କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଓଡ଼ିଶା
(ଖ) ବିହାର
(ଗ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଘ) ପଞ୍ଜାବ
Answer:
(ଖ) ବିହାର

Question 13.
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ସାହସୀ ଆଦିବାସୀ ନେତା ଥିଲେ ?
(କ) କେଉଁଝର
(ଖ) ସୁନ୍ଦରଗଡ଼
(ଗ) ମୟୂରଭଞ୍ଜ
(ଘ) ବଲାଙ୍ଗୀର
Answer:
(ଖ) ସୁନ୍ଦରଗଡ଼

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ବହୁତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ___________ ଉତ୍‌ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ବେଦ

Question 2.
ଶ୍ଵେତକେତୁଙ୍କର ଗଳ୍ପ __________ ଉପନିଷଦରେ ପଢ଼ିବାକୁ ମିଳେ ।
Answer:
ଛାନ୍ଦୋଗ୍ୟ

Question 3.
______ ବାସ୍ତବରେ ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ଦେବତା ଥିଲେ ।
Answer:
ଜଗନ୍ନାଥ

Question 4.
ମୁଣ୍ଡା ଓ ସାନ୍ତାଳ ଅଧିବାସୀମାନେ _____________ ଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
Answer:
ସିଗ୍‌ଙ୍ଗା

Question 5.
___________ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଆନ୍ଦ୍ର ବେଟେଲ୍

Question 6.
ବୈଦିକ ଧାରଣା ଉପରେ ରଚିତ ____________ ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ କର୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
Answer:
ଉପନିଷଦ

Question 7.
ଜୈନ ଶବ୍ଦ ______________ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ।
Answer:
ଜିନ୍

Question 8.
କଳିଙ୍ଗର ସମ୍ରାଟ _______________ ଥିଲେ ଜୈନଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ।
Answer:
ଖାରବେଳ

Question 9.
ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟସ୍ଥ ଉଦୟଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ଖୋଦିତ _________ ଶିଳାଲେଖରୁ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:
ହାତୀଗୁମ୍ଫା

Question 10.
ଜୈନମାନେ _________ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରାକୃତ

Question 11.
ବର୍ତମାନ ମହାବୀର ଜୈନଧର୍ମର ___________ ତମ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଥିଲେ ।
Answer:
୨୪

Question 12.
ଡଙ୍ଗରିଆମାନେ _______________ ପର୍ବତକୁ ଦେବତା ବା ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।
Answer:
ନିୟମଗିରି

Question 13.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାରେ ___________ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଟୁସୁ

Question 14.
_________ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମହିଳାମାନେ ଟୁସୁ ପର୍ବକୁ ପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
କୁଡୁମି

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ବେଦ ଶବ୍ଦଟି କେଉଁ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ?
Answer:
ବିଦ୍

Question 2.
ଜିନ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ବିଜେତା

Question 3.
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧର ନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ସାହସୀ ଯୁବକ ଥିଲେ ?
Answer:
କେଉଁଝର

Question 4.
ଧରଣୀଧର ଜଣେ ବିପ୍ଳବୀ ଭାବରେ କାହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବ୍ରିଟିଶ୍

Question 5.
ମକର ପର୍ବ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁମାନଙ୍କର ପର୍ବ ଅଟେ ?
Answer:
ଆଦିବାସୀ

Question 6.
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶାରେ କେଉଁ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ?
Answer:
ଟୁସୁ

Question 7.
ଜୈନଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ମହାବୀରଙ୍କର ବାଲ୍ୟନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ବର୍ଦ୍ଧମାନ

Question 8.
ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାବୀର କେବେ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୪୦ରେ ବୈଶାଳୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କୁନ୍ଦଗ୍ରାମରେ

Question 9.
ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ?
Answer:
ମହାବୀର

Question 10.
ଡ଼ୋନିପୋଲୋ କିଏ ?
Answer:
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଜନଜାତିଙ୍କ ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏକ ମିଳିତ ରୂପ

Question 11.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଜୈନ

Question 12.
ଓଡ଼ିଶାରେ କେତୋଟି ଜନଜାତି ଅଛନ୍ତି ?
Answer:
୬୪

Question 13.
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଭୁବନେଶ୍ଵର

Question 14.
ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଧର୍ମର ଗୁରୁତ୍ଵ ବହନ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଜୈନ

Question 15.
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କିଏ ଉଦୟଗିରି ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଣ୍ଠୁ ଷ୍ଟଲିଂ

ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଠିକ୍ କର ।

Question 1.
ବେଦ ୨ ପ୍ରକାରର ଅଟେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ବେଦ ଚାରିପ୍ରକାରର ଅଟେ ।

Question 2.
ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ମହାଭାରତରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ପୁନର୍ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଉପନିଷଦରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 3.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ବରଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଅଶ୍ଵତ୍‌ଥ ଗଛ ତଳେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

Question 4.
ମହାବୀର ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ବୁଦ୍ଧଦେବ ସଂଘ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ

Question 5.
ରୋହିଣେୟ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ରୋହିଣେୟ ଜଣେ ଚୋର ଥିଲା ।

Question 6.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫା ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 7.
ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ଜୈନଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିଲେ ।

Question 8.
ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଯାଜପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଭୁଲ୍ : ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳାଅ ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଦ	ଶ୍ଵେତକେତୁ
ଜୈନଧର୍ମ	ବୃହଦାରଣ୍ୟକ ଉପନିଷଦ
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ	ଖାରବେଳ
ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ	ବିହାର
ଗାର୍ଗୀ	ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
ବୋଧଗୟା	ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଦ	ମହର୍ଷି ବ୍ୟାସଦେବ
ଜୈନଧର୍ମ	ଖାରବେଳ
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ	ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ
ଋଷି ଉଦ୍ଦାଳକ	ଶ୍ଵେତକେତୁ
ଗାର୍ଗୀ	ବୃହଦାରଣ୍ୟକ ଉପନିଷଦ
ବୋଧଗୟା	ବିହାର

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରାରମ୍ଭ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 6 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ :

Question 1.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିବା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ନାମ କାହିଁକି ଅଛି ? ଏହାର ମହତ୍ତ୍ଵ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିବା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାର ପ୍ରଥମ ନାମ ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତା ରଖାଯାଇଛି କାରଣ ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ମାନେ ସିନ୍ଧୁନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରି ହରପ୍‌ପାଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ମାନବ ସଭ୍ୟତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ପରେ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଅଛି ।

ସିନ୍ଧୁ ଓ ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବାରୁ ପନ୍‌ତ୍ତ୍ୱ – ବିତ୍‌ମାନେ ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାକୁ ‘ସିନ୍ଧୁ’, ‘ହରପ୍‌ପା’, ‘ଇଣ୍ଡସ୍-ସରସ୍ଵତୀ’ ବା ‘ସିନ୍ଧୁ-ସରସ୍ଵତୀ’ ସଭ୍ୟତା ନାମରେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ।

ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବପୁରାତନ ସଭ୍ୟତା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।

Question 2.
ସିନ୍ଧୁ ସରସ୍ଵତୀ ସଭ୍ୟତାର କିଛି ସଫଳତା ଉପଲବ୍ଧିର ସୂଚନା ଦେଇ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ (୧୫୦ରୁ ୨୦୦ ଶବ୍ଦ) ଲେଖ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସରସ୍ଵତୀ ସଭ୍ୟତା ମାନବ ଜାତି ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା । ପ୍ରନୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ମାନେ ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାର ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକୁ ଇତିହାସରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ରଖୁଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଥମତଃ, ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ସହରୀ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଏହାର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ଏକପ୍ରକାର ଶୈଳୀରେ ରହିବା ଘର ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପଦ୍ଧତି, ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ସହିତ ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ ।

ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ହରପ୍‌ପାର ଅସ୍ଵାସୀମାନେ ଧାତୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ଥ‌ିବାରୁ ସେମାନେ ଅନେକ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସରଞ୍ଜାମ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାରମାନ ନିର୍ମାଣ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

ତୃତୀୟତଃ, ଉକ୍ତ ସଭ୍ୟତାରେ ଲୋକମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ମଧ୍ଯ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ମିଳିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସିଲ୍ ଓ ମୋହରରୁ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇଛି ଯେ, ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ସୁଦୂର ମିଶର, ମେସୋପଟାମିଆ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର କରୁଥିଲେ ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ବବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚକୋଟିର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାଦ୍ଵାରା ସୁନ୍ଦର ମାଟିପାତ୍ର ଏବଂ ମାଳି ତିଆରି କରୁଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚମତଃ ହରପ୍‌ପାବାସୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା ସ୍କ୍ରିପ୍‌ଟରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେମାନେ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ ।

Question 3.
କଳ୍ପନା କର ତୁମକୁ ହରପ୍ପା ସହରରୁ କାଲିବଙ୍ଗନକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ତୁମର ବିଭିନ୍ନ ବିକଳ୍ପ କ’ଣ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିକଳ୍ପ କେତେ ସମୟ ନେଇପାରେ ତାହାର ଏକ ମୋଟାମୋଟି ଆକଳନ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସହରରୁ କାଲିବଙ୍ଗନକୁ ପୁରାତନ କାଳରେ ଯାତ୍ରା କରିବାପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ସ୍ଥଳପଥ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଯାତ୍ରାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସିନ୍ଧୁନଦୀରେ ଜଳଯାତ୍ରା କରିବା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଅଟେ । ଏହାର କାରଣ ଜଳପଥରେ ଯାତ୍ରା ସୁଗମ ଏବଂ ବିପଦଶୂନ୍ୟ । ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥଳପଥରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏହି ୨୫୦-୨୮୦ ମାଇଲ୍ ଯାତ୍ରାକୁ ଘୋଡ଼ା, ବଳଦଗାଡ଼ି ଏବଂ ପାଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ଥିଲା । କାରଣ ଯାତ୍ରାପଥ ସୁଗମ ନଥ‌ିବା ସହିତ ପାଗ ମଧ୍ଯ ସମୟେ ସମୟେ ସହଯୋଗ କରୁନଥିଲା ।

Question 4.
ଆଜିର ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଷେଇ ଘରକୁ ଜଣେ ହରପ୍ପାନ୍ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳାଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଛି ବୋଲି ତୁମେ କଳ୍ପନା କର । କେଉଁ ୪ଟି ବା ୫ଟି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଜିନିଷ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଦେଖୁବେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆଜିର ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଷେଇ ଘରକୁ ଯଦି ଏକ ହରପ୍‌ପାନ୍ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ମହିଳାକୁ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କିଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଖୁ ଆଚମ୍ବିତ ହେବେ । ପ୍ରଥମତଃ, ସେମାନେ ଆମ ରୋଷେଇ ଘରେ ଥ‌ିବା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଯଥା ଫ୍ରିଜ୍ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋଓଭନ୍ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଚୁଲାକୁ ଦେଖୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଖାଦ୍ୟ ଯଥା ଦୁଗ୍‌ଧ ପ୍ୟାକେଟ୍ ଏବଂ କଳରୁ ବାହାରୁଥ‌ିବା ପାଣି ଦେଖ୍ ଆଚମ୍ବିତ ହେବେ । ତୃତୀୟତଃ, ସେମାନେ ଆଧୁନିକ ବାସନକୁସନ ଯଥା ଷ୍ଟିଲ ବାସନକୁସନ ଏବଂ ନନ୍‌ଷ୍ଟିକ୍ ବାସନ ଦେଖୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକଟ କରିବେ ।

Question 5.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ୍ ଆମ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥ‌ିବା ଅଳଙ୍କାର | ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ |ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି ଆମେ ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀଓରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅଳଙ୍କାର, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ କିଛି ବସ୍ତର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦେଖୁବାକୁ ପାଇଛୁ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କଙ୍କଣ ଏବଂ ମାଳି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆମେ କରୁଥିବା ‘ନମସ୍ତେ’ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ସେମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଦର୍ପଣ ଏବଂ ଖେଳନା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ସମାଜରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ସୁତରାଂ ଅଳଙ୍କାର, ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଏବଂ ବସ୍ତର ବ୍ୟବହାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ସଭ୍ୟତାର ଧାରା ଅବ୍ୟାହତ ରହିଛି ।

Question 6.
ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ ମାନସିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ?
Answer:
(କ) ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାର ସ୍ପଷ୍ଟଭାବରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଦାୟାଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ସମୟ ପାଇଁ ଏକ ଧାରାବାହିକ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।

(ଖ) ଉନ୍ନତ ଯୋଜନା ଏବଂ କାରିଗରୀ କୌଶଳ– ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏଭଳି ଏକ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ମଧ୍ଯରେ ସେମାନଙ୍କ କାରିଗରୀ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଯୋଜନାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।

(ଗ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏଭଳି ଜଳଭଣ୍ଡାରର ନିର୍ମାଣ ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଜଳସଂରକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ସାମାଜିକ ସହଯୋଗ ଓ ଜ୍ଞାନ ହରପ୍‌ପାର ଅଧ୍ୟାବାସୀମାନେ ଧୋଲାବିରାର ଜଳଭଣ୍ଡାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାମାଜିକ ସହଭାଗିତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରମାଣ ମାନବ ଜାତିକୁ ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।

(ଛ) ଅବାଧ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଜଳଯୋଗାଣ ଉକ୍ତ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରି ହରପ୍‌ପାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକ ଅବାଧ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ସେମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର୍ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟିକରି ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ବିଶୋଧୃତ ଜଳ ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ପାରଦର୍ଶିତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 7.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ କୂଅକୁ ଗଣନା କରାଯାଇଛି । ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହାର ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋଠାରେ ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ କୁଅକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରାଯିବାର କାରଣକୁ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
(କ) ଉନ୍ନତ ସହର ଯୋଜନା – ୭୦୦ କୂଅର ନିର୍ମାଣଦ୍ଵାରା ସହରକୁ ଜଳପ୍ରବାହ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଖ) ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ – ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ଅଧିବାସୀମାନେ ୭୦୦ କୂଅର ନିର୍ମାଣ କରି ସହର ନିମନ୍ତେ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିଥିଲେ ।

(ଗ) ସୁସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଶାସନ – ୭୦୦ କୂଅର ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ଯେ ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋବାସୀ ଏକ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ । ।

Question 8.
ପ୍ରାୟତଃ କୁହାଯାଏ ଯେ ହରଗାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥୁଲା ଏହି ବିବୃତିର ମହତ୍ତ୍ବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର । ତୁମେ ଏଥ‌ିରେ ସହମତ କି ? ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭାରତର ଏକ ବିଶାଳ ସହରର ନାଗରିକଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର ଏକ ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥିବାର ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଅଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

(କ) ବିଶେଷ ସହର ଯୋଜନା ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକପ୍ରକାର ରହିବା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିବା ସହିତ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ । ଏଥ‌ିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଏକ ଉଚ୍ଚ ନାଗରିକ ଭାବନା ଥିଲା ।

(ଖ) ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ଵ ଗୁଣ– ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଗୃହ, ରାସ୍ତା ପରିବେଶ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନେ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ଵ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଥିଲେ ।

(ଗ) ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ନିଷ୍କାସନ ପଦ୍ଧତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ।

ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହର ସହ ଏହାର ତୁଳନା :
ହରପ୍‌ପାର ସହର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହର ସହିତ ତୁଳନା କଲେ ଆମକୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆହ୍ଵାନ ମିଳିଥାଏ । ଏହାର କାରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ସହରମାନଙ୍କରେ ଜଳଯୋଗାଣ, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସାଧାରଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଆହ୍ଵାନର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ – ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରର ଜନସାଧାରଣ ସେମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ଵବୋଧତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ହରପ୍‌ପା ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କଠାରୁ ନିମ୍ନ ଅଟନ୍ତି । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରମାନଙ୍କରେ ପରିବେଷ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଅବହେଳା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ଐତିହାସିକ ମାନବ – ହରପ୍‌ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହର ପରିଯୋଜନା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଏକ ଐତିହାସିକ ମାନକ ସୃଷ୍ଟି କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ଭାରତର ଆଧୁନିକ ସହରର ଜନସାଧାରଣ ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ନେଇ ନିଜ ନିଜ ସହରର ସମସ୍ୟାକୁ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିବା ଉଚିତ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସଭ୍ୟତା କ’ଣ ?
Answer:
ସଭ୍ୟତା କହିଲେ ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ମାନବ ସମାଜର ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ବୁଝିଥାଉ । ଏକ ମାନବ ଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରି କୃଷି, ଗୋପାଳନ, ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ, କାରିଗରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି କରି କ୍ରମେ ବିକଶିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କରି ସଂସ୍କୃତିସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ସହିତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଜୀବନଯାପନ କରି ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ଘଟାଇଥା’ନ୍ତି ।
ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏକ ସଭ୍ୟତା ଅତି କମ୍‌ରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ ।

• ପ୍ରଥମତଃ, ଏକ ଜଟିଳ ସମାଜ ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍ଥା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
• ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ସହରୀକରଣ ଏବଂ ସହର ଯୋଜନା ଏବଂ ଏହାର ବିକାଶ, ଜଳଯୋଗାଣ ଏବଂ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
• ତୃତୀୟତଃ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶିଳ୍ପର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ କଞ୍ଚାମାଲ୍ ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
• ଚତୁର୍ଥତଃ, ଉଭୟ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବାହ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ମାଧ୍ୟମରେ ସାମଗ୍ରୀର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
• ପଞ୍ଚମତଃ, କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସାହିତ୍ୟ, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ ମାଧ୍ଯମରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିକାଶ ସାଧନ କରିବା ।
• ଶେଷରେ ଏକ ଉତ୍ପାଦନଶୀଳ କୃଷି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ସହରକୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଯୋଗାଣ କରିଥାଏ ।

Question 2.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବା ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ବୃହତ୍ ସଫଳତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
(କ) ସହର ନିର୍ମାଣ : ଏହା ଏକ ସହର ସଭ୍ୟତା ଥିବାରୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସହର ପରିକଳ୍ପନା ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଏକ ପ୍ରକାର ବାସଗୃହ ସହିତ ପ୍ରଶସ୍ତ ରାସ୍ତା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଠାରେ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଖ) ଉନ୍ନତ କାରିଗରୀ କାର୍ଯ୍ୟ– ଏହି ସହରରେ ବାସଗୃହକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ଉଚ୍ଚ କୋଠା ଏବଂ ବିଶାଳ ଶସ୍ୟାଗାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ପୋଡ଼ା ଇଟାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକି ଉନ୍ନତ କାରିଗରୀ କୌଶଳର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ ।

(ଗ) ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧାତୁକାର୍ଯ୍ୟ, ମାଟିପାତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସିଲ୍ ତିଆରି କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେମାନେ ଓଜନ ଓ ମାପର ପଦ୍ଧତି ଜାଣିଥିଲେ ।

(ଘ) ବାଣିଜ୍ୟ – ହରପ୍‌ପା ଅଧିବାସୀମାନେ ସୁଦୂର ମେସୋପଟାମିଆ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏକ ବ୍ୟାପକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ । ଏହା ମିଳିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସରଞ୍ଜାମ ଓ ମାଳିରୁ ଜଣାଯାଏ ।

(ଙ) ଲିଖନ ପଦ୍ଧତି – ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଏକ ଉନ୍ନତ ଲିଖନ ପଦ୍ଧତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା ଯେ ଉକ୍ତ ଲିଖନକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ାଯାଇ ପାରିନାହିଁ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ତାଲିକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପାଇଁ, ତୁମେ ଏପରି ସମାଜରେ ଥ‌ିବା ବୃତ୍ତି (occupation)ର କିମ୍ବା ପେଷା (profession)ର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 2.
ଏହି ସଭ୍ୟତାର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ମାନଚିତ୍ରରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଛି । ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷଣକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୃଷ୍ଠାର ଟେବୁଲ୍‌ରେ ଥ‌ିବା ଆଧୁନିକ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏହି ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିବ କି ?

Answer:

ହରପ୍ପା ସହର	ଆଧ୍ୟାମିକ ରାଜ୍ୟ / ଅଞ୍ଚଳ
ଧୋଲାସିରା	ଗୁଜରାଟ
ହରପ୍ପା	ପଞ୍ଜାବ
କାଳିବାଙ୍ଗନ	ରାଜସ୍ଥାନ
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ	ସିନ୍ଧ
ରାକ୍ଷୀଗଡ଼ୀ	ହରିୟାଣା

Question 3.
ଶେଷ ଦୁଇଟି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିତର୍କ କରାଯାଉ । ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ବିଷୟରେ ଭାବୁଛ କି ? ମନେରଖ ଯେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ଅଧ‌ିକ ଜାଣିବାପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଇତିହାସର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ସ ନାହିଁ- କୌଣସି ଶିଳାଲେଖ ନାହିଁ, କୌଣସି ଲେଖା ନାହିଁ, କୌଣସି ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ବିବରଣୀ ନାହିଁ ।
Answer:
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟିକୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କରିବେ ।

Question 4.
ଏକ ଶ୍ରେଣୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଭାବରେ, କୌଣସି ମାପକ ଟେପ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀଗୃହର ଲମ୍ବ, ଏକ ସ୍କୁଲ କରିଡ଼ର କିମ୍ବା ଖେଳ ପଡ଼ିଆ ମାପ କର । ଏହି ଲମ୍ବକୁ
ଧୋଲାବିରାର ବୃହତ୍ତମ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଲମ୍ବ ସହିତ ତୁଳନା କର ।
Answer:
ଶ୍ରେଣୀ ଶି କ୍ଷ କ ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 5.
କଳ୍ପନା କର ତୁମେ ଏକ ହରୱାନ୍‌ଙ୍କ ଘରେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ରୋଷେଇ କରୁଛ । ଉପରୋକ୍ତ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ତୁମେ କେଉଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ ?
Answer:
ହରପ୍ସରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଯଦି ଏକ ହରୱାନ୍‌ଙ୍କ ଘରେ ରୋଷେଇ କରେ ତେବେ ମୁଁ ମାଟି ପାତ୍ରରେ ମାଛ, ମାଂସ ଏବଂ ପନିପରିବା ରୋଷେଇ କରିବି ଏବଂ ତତ୍ସହିତ ଦୁଗ୍‌ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦହି ଆଦି ମଧ୍ୟ ଭୋଜନରେ ବ୍ୟବହାର କରିବି ।

Question 6.
ଏହି ତିନୋଟି ହରପ୍ପା ସିଲ୍‌କୁ କିଛି ଲେଖା ଚିହ୍ନ ସହ ଦେଖ‌ିଲେ, ତୁମ ମନକୁ କ’ଣ ଆସେ ? ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହିଁ କି ? ତୁମ କଳ୍ପନାକୁ ବିକଶିତ କର ।
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ହରପ୍‌ପା ସିଲ୍‌ରେ ତିନୋଟି ପଶୁଙ୍କର ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଯାହା ମନେହୁଏ, ଏହି ପଶୁମାନେ ହରପ୍ପାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ଥିଲେ । କୁଜଥିବା ପଶୁଟି ଏକ ଷଣ୍ଢ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ହରପ୍ପାବାସୀ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ଉକ୍ତ ପଶୁକୁ ଶିବଙ୍କ ବାହନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସିଲ୍‌ରେ ଥୁବା ପଶୁ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ବ୍ୟାଘ୍ର ହରୱାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଥିଲେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ସିଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନିମୟର ମୂଲ୍ୟ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା ।

Question 7.
ଲୋଥାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପାତ୍ର ଅନୁସାରେ କାହାଣୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କର । ତୁମ ମତରେ ୪୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧୁକ ସମୟ ପାଇଁ ଏହା କିପରି ସ୍ମରଣୀୟ ଥିଲା ?
Answer:
ଲୋଥାଲ୍‌ରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପାତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ଚିତ୍ରର କାହାଣୀ– ଲୋଥାଲ୍‌ରୁ ମିଳିଥିବା ମାଟିପାତ୍ରର ଚିତ୍ରରେ ଥିବା କାହାଣୀ ଦୀର୍ଘ ଚାରିହଜାର ବର୍ଷରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି । ଏକଦା ଏକ ଶୋଷିଲା କୁଆ ଜଳ ଅନ୍ଵେଷଣରେ ଏକ ପାତ୍ର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ପାତ୍ରଟି ଗାଡ଼ୁଆ ଥିଲା ଏବଂ ପାଣି ଅଧିକ ତଳକୁ ଥୁଲା, ଯାହାଫଳରେ କୁଆର ଥଣ୍ଟ ଗଭୀର ମାଟିପାତ୍ର ଭିତରେ ଥିବା ଜଳ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିପାରି ନଥିଲା । କୁଆ ଟିକିଏ ବୁଦ୍ଧିଆ ଥଲା । ତେଣୁ ସେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପଥର ଥଣ୍ଟରେ ଆଣି ମାଟି ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପକାଇଲା । ଏହିପରି କରିବାଦ୍ଵାରା ଜଳର ସ୍ତର ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ଉପରକୁ ଉଠିଲା ଏବଂ କାଉଟି ସହଜରେ ପାଣି ପିଇଲା । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏସପ୍ ଗଳ୍ପ ପୁସ୍ତକରେ ଅଛି, ଯାହାକି ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୪୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଘଟିଥିଲା ।

Question 8.
‘ନୃତ୍ୟରତ’ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଚାର କର । ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ମନୋଭାବ ବିଷୟରେ ତୁମେ କ’ଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛ ? ଦେଖ ତାଙ୍କ ବାହୁବନ୍ଧ (ମୋଟା ଚୁଡ଼ି) କିପରି ପୂରା ହାତକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରୁଛି ଯାହା ଗୁଜରାଟ ଓ ରାଜସ୍ଥାନର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ବି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆଉ କେଉଁଠି ତୁମେ ଏହି ଉପାୟରେ ପିନ୍ଧିଥ‌ିବା ଚୁଡ଼ି ଦେଖିପାରିବ । ଏଥୁରୁ ଆମେ କେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ହରପ୍ପାରୁ ମିଳିଥିବା ନୃତ୍ୟରତା ମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଛି ଏକ ଯୁବାନାରୀ ଯାହାର କେଶ କୁଞ୍ଚିତ ଥିଲା ଏବଂ ହାତରେ ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଥିଲା ଏବଂ ସେ ଗୋଟିଏ ହାତକୁ ଅଣ୍ଟାରେ ଲଗାଇଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତକୁ ଆଣ୍ଠୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବାଇ ରଖୁଥୁଲା, ଯାହାର ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଉପରକୁ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏକ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ନୃତ୍ୟରତା ମହିଳାଭାବେ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଥିଲା । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ହରପ୍ପା ଅଧ‌ିବାସୀଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଏକ ଅବସର ବିନୋଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା । ପିନ୍ଧିଥିବା ବାହୁବନ୍ଧନରୁ ଜଣାପଡ଼େ ହରପ୍ପାର ନାରୀମାନେ ଅଳଙ୍କାରପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ପିନ୍ଧିବା ସେମାନଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସବୁଠାରୁ ମୌଳିକ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ– ଅର୍ଥାତ୍ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ?
Answer:
ଉପରୋକ୍ତ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୃଷି, ସହରୀକରଣ, ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ଏକ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଟେ ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅଧ୍ବବାସୀମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ହରପ୍ପାନ୍ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏହି ସଭ୍ୟତାଟି ପ୍ରଥମେ ହରୱାଠାରେ ଖନନ କରାଯାଇ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କୁ ହରୱାନ୍ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ହରପ୍ପା ଅଧିବାସୀମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ପଦାର୍ଥର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା– ମାଟି, ବ୍ରୋଞ୍ଜ, ତମ୍ବା, ଟେରାକୋଟା |

Question 3.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଯେକୌଣସି ଚାରୋଟି ସହରର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍ପା ସହରର ଚାରୋଟି ସହରର ନାମ ହେଲା, ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ, ଲେଥାଲ୍ କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍, ଧୋଲାବିରା ।

Question 4.
ହରିୟାଣାରେ ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରିୟାଣାରେ ଖନନ କରାଯାଇଥିବା ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନର ନାମ ହେଲା ବରଣପୁରା ଭିରାନା, ଫାର୍ମାନ ଏବଂ ବନୱାଲୀ ।

Question 5.
ସଭ୍ୟତା କ’ଣ ?
Answer:
ସଭ୍ୟତା ହେଉଛି ମାନବ ସମାଜର ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯାହା ଏକ ସହରାଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥାଏ । ଏଥ‌ିରେ ଏକ ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ ।

Question 6.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା ଯାହା ସିନ୍ଧୁନଦୀ ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ତାହା ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୫୦୦ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

Question 7.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ‘ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଲା- ସହର ପରିକଳ୍ପନା, ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର ।

Question 8.
ପଞ୍ଜାବ ସମତଳଭୂମି କାହିଁକି ଉର୍ବର ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଏବଂ ତା’ର ଶାଖାନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥିତ ଥ‌ିବାରୁ ଏହା ପଟୁମାଟିଦ୍ଵାରା ଉର୍ବର ହୋଇଥାଏ ।

Question 9.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥୁବା ବନ୍ଦର ସହରର ନାମ ଲେଖ ଏବଂ ଏହା କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବବାହିକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥୁବା ବନ୍ଦର ସହରର ନାମ ହେଲା ଲୋଥାଲ୍ । ଏହା ଗୁଜରାଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

Question 10.
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠାରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଥମେ ଋଗ୍‌ବେଦରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା ।

Question 11.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରେ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସହର ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ଓ ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ

Question 12.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ଙ୍କଦ୍ଵାରା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ପ୍ରତ୍ତ୍ଵବିଦ୍‌ଙ୍କଦ୍ଵାରା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ମିଳିଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଦର୍ପଣ, ଟେରାକୋଟା ପାତ୍ର, ବିଶିଷ୍ଟ, ଖୋଦିତ ଖେଳପଟି ଏବଂ ଟେରାକୋଟା ହୁଇସିଲ୍ ।

Question 13.
ଅଧୁନା ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
Answer:
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ଭାରତରେ ଘଗର ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନରେ ହାକ୍ରା ନାମରେ ପରିଚିତ ।

Question 14.
ପ୍ରତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ୟାମାନେ ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ କେଉଁ ନାମସବୁ ଦେଇଛନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରକୃତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ୟାମାନେ ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ ଅନେକ ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି ଯଥା- ସିନ୍ଧୁ, ଇନ୍ଦ୍ରସ୍–ସରସ୍ଵତୀ ସିନ୍ଧୁ, ସରସ୍ଵତୀ ଏବଂ ହରପ୍ପା I

Question 15.
ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର କେଉଁଠାରେ ଥିଲା ଓ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କୌଶଳ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ଗ୍ରେଟ୍ ବାଥ୍ ବା ମହାସ୍ନାନାଗାର ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୧୨ ମିଟର × ୭ ମିଟର ଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ ସତର୍କତାର ସହ ରଖାଯାଇଥିବା ଇଟା ଉପରେ ଜଳ ନିରୋଧକ ପଦାର୍ଥ (ଯେପରିକି ପ୍ରାକୃତିକ ବିଟୁମେନ୍ ଏକପ୍ରକାର ରାଳ ଆଲକାତରା) ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 16.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ କ’ଣ ଖାଉଥିଲେ ?
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଲୋକମାନେ ଡାଲି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପନିପରିବା ବ୍ୟତୀତ ବାର୍ଲି, ଗହମ, ବାଜରାକୁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ।

Question 17.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥ‌ିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଭ୍ୟତାର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଭ୍ୟତା ନାମ ଥିଲା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବା ହରପ୍ପା ସତ୍ୟତା ।

Question 18.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ରପ୍ତାନି କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର ଅଧିବାସୀମାନେ ରପ୍ତାନୀ କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ଦ୍ରବ୍ୟର ନାମ ହେଲା, ସୁନା, ଅଳଙ୍କାର, କାଠ, କପା ।

Question 19.
ଏହି ସଭ୍ୟତାକୁ କାହିଁକି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସଭ୍ୟତା କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏହି ସଭ୍ୟତାରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଧାତୁର ବ୍ୟବହାର ଅଧ‌ିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ସଭ୍ୟତା କୁହାଯାଏ ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା କେବେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୧୮-୧୯
(ଖ) ୧୯୨୦-୨୧
(ଗ) ୧୯୨୩-୨୫
(ଘ) ୧୯୨୭-୩୨
Answer:
(ଖ) ୧୯୨୦-୨୧

Question 2.
ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର କେଉଁଠାରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ହରପ୍ପା
(ଖ) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଗ) କାଲିବାଙ୍ଗନ୍
(ଘ) ଲୋଥାଲ୍
Answer:
(ଖ) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ

Question 3.
ଲୋଥାଲ୍ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ସିନ୍
(ଖ) ଗୁଜରାଟ
(ଗ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଘ) ହରିୟାଣା
Answer:
(ଖ) ଗୁଜରାଟ

Question 4.
ହରୱାନ୍‌ମାନେ କ’ଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ପାତ୍ର ଏବଂ ମାପ ତରାଜୁ ତିଆରି କରୁଥିଲେ ?
(କ) ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ
(ଖ) ତମ୍ବା
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ
(ଘ) ଟିଣ
Answer:
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ

Question 5.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହାତୀଦାନ୍ତର ପାନିଆ କେଉଁଠାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି ?
(କ) ଲୋଥାଲ୍
(ଖ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଗ) ଓମାନ୍
(ଘ) ତେହେରାନ୍
Answer:
(ଗ) ଓମାନ୍

Question 6.
ହରପ୍‌ପା ସଭ୍ୟତାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ ପୋତାଶ୍ରୟ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଅଛି ?
(କ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଖ) ଧୋଲାବିରା
(ଗ) ଲୋଥାଲ୍
(ଘ) ଓମାନ୍
Answer:
(ଗ) ଲୋଥାଲ୍

Question 7.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଖନନ ସମୟରେ ମିଳିଥିବା ବହୁସଂଖ୍ୟକ ପଶୁ ଓ ମାଛ ଅସ୍ଥିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ମଧ୍ୟ ___________ ଥିଲେ ।
(କ) ମାଂସାହାରୀ
(ଖ) ସ୍ଵରୀ
(ଗ) ଶାକାହାରୀ
(ଘ) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(କ) ମାଂସାହାରୀ

Question 8.
ହରପ୍ପା ନାଗରିକଙ୍କର ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର କାର୍ନେଲିଆନର ମଣି କେଉଁଠାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଧୋଲାବିରା
(ଖ) କାଲିବାଙ୍ଗାନ୍
(ଗ) ରାକ୍ଷୀଗଡ଼ୀ
(ଘ) ଗୁଜରାଟ
Answer:
(ଘ) ଗୁଜରାଟ

Question 9.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ଶଙ୍ଖ ଖୋଳପାରେ କ’ଣ ତିଆରି କରୁଥିଲେ ?
(କ) ହାର
(ଖ) ଚୁଡ଼ି
(ଗ) ରୋଷେଇଘର ପାତ୍ର
(ଘ) କୃଷି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ
Answer:
(ଖ) ଚୁଡ଼ି

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସହରୀକରଣ ସଭ୍ୟତା ______________ କୁ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା

Question 2.
ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ _______________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ହରପିୟାନ୍ସ

Question 3.
ହରୱାନ୍‌ମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ଯ ଅଳଙ୍କାର ____________ ମଣି ଥିଲା ।
Answer:
କାର୍ନେଲିଆନ୍

Question 4.
ହରପ୍ପା ସହର ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନର ___________ ରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ପଞ୍ଜାବ

Question 5.
ଓମାନ୍ ଉପକୂଳରେ ମିଳିଥିବା ହରପ୍ପା ହାତୀଦାନ୍ତର ପାନିଆର ଲମ୍ବ __________ ଥିଲା ।
Answer:
୭ ସେଣ୍ଟିମିଟର

Question 6.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ସିଲ୍ ବା ମୋହରଗୁଡ଼ିକ ___________ ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍

Question 7.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ____________ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 8.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ____________ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରଥମେ ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ହରପ୍ପା

Question 9.
ପ୍ରଥମେ କପାଚାଷ _______________ ରେ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ୟୁରେସିଆ

Question 10.
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋର ଲୋକମାନେ ____________ ରେ ନିର୍ମିତ ଶତାଧ୍ଵକ କୂଅରୁ ପାଣି ପିଉଥିଲେ ।
Answer:
ଇଟା ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ହରପ୍ପା ସହର ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବରେ

Question 2.
ହରପ୍ପା ଅଧ‌ିବାସୀଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ହରପିୟାନ୍ସ

Question 3.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବଧୂ କେତେ ?
Answer:
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୬୦୦ ରୁ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୯୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

Question 4.
ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ସହରକୁ ଘେରି ରହିଥ‌ିବା ଦୁର୍ଗରେ କେଉଁମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ

Question 5.
ଧୋଲାବିରା ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାରମାନ କେଉଁଥରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ?
Answer:
ପଥରରେ

Question 6.
ହରୱାନ୍‌ମାନେ ପ୍ରଥମେ କପାଚାଷ କେଉଁଠାରେ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ୟୁରେସିଆ

Question 7.
ହରପ୍‌ପିନ୍‌ମାନେ କୃଷିରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହଳର ଏକ ମାଟି ମଡେଲ କେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଛି ?
Answer:
ହରିୟାଣାର ବନୱାଲି ଅଞ୍ଚଳରୁ

Question 8.
କାର୍ନେଲିଆନ୍ ମଣି ଦେଖୁବାକୁ କିପରି ଥିଲା ?
Answer:
ଏହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସ୍ଵଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପଥର

Question 9.
ସିନ୍ଧୁ ଅଧ୍ୟାବାସୀଙ୍କର ଆମଦାନୀ ଦ୍ରବ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ତମ୍ବା

Question 10.
ହରପ୍‌ପାନ୍‌ମାନେ ତମ୍ବାରେ କ’ଣ ମିଶାଇ ତାକୁ ବ୍ରୋଞ୍ଜରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଟିଣ

Question 11.
ଗୁଜରାଟର ଲୋଥାଠାରେ ମିଳିଥିବା ପୋତାଶ୍ରୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ କେତେ ମିଟର ଥିଲା ?
Answer:
ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୨୧୭ ମିଟର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥ ୩୬ ମିଟର ଥିଲା

Question 12.
ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍ କ’ଣ ?
Answer:
ନରମ ଖଡ଼ି

Question 13.
ଆବିଷ୍କୃତ ହରପ୍ପା ସିଲ୍‌ରେ କେଉଁ ପ୍ରାଣୀର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ?
Answer:
ୟୁନିକର୍ମ ବା ଏକଶିଙ୍ଗ ଥିବା କାଳ୍ପନିକ ଘୋଡ଼ା

Question 14.
ଆବିଷ୍କୃତ ହରପ୍ପା ମୋହରରେ କେଉଁ ପଶୁର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ?
Answer:
ଶିଙ୍ଗଥିବା ବାଘ

Question 15.
ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ କେଉଁ ନଦୀକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 16.
କେଉଁଠାରୁ କାଂସ୍ୟ ନିର୍ମିତ ଏକ ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକାର ମୂର୍ତ୍ତି ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରେ

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ହଳର ଏକ ଛୋଟ ମାଟି ମଡେଲ	(୧) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଖ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ	(୨) ହରପ୍‌ପା
(ଗ) ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର	(୩) ସୁସା
(ଘ) ବୃହତ୍ ସ୍ଵାନାଗାର	(୪) ବନୱାଲି
(ଙ) କାର୍ନେଲିଆନ୍ ମଣି	(୫) ଧୋଲାବିରା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) ହଳର ଏକ ଛୋଟ ମାଟି ମଡେଲ	(୪) ବନୱାଲି
(ଖ) ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ	(୫) ଧୋଲାବିରା
(ଗ) ବୃହତ୍ ଶସ୍ୟାଗାର	(୨) ହରପ୍‌ପା
(ଘ) ବୃହତ୍ ସ୍ନାନାଗାର	(୧) ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋ
(ଙ) ମଣି	(୩) ସୁସା

Question 2.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) କପା	(୧) ଖେଳନାପଟି
(ଖ) ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍	(୨) ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକା
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ	(୩) ହୁଇସିଲ୍
(ଘ) ଟେରାକୋଟା	(୪) ବସ୍ତ୍ର
(ଙ) ପଥର	(୫) ସିଲ୍

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(କ) କପା	(୪) ବସ୍ତ୍ର
(ଖ) ଷ୍ଟେଟାଇଟ୍	(୫) ସିଲ୍
(ଗ) ବ୍ରୋଞ୍ଜ	(୨) ନୃତ୍ୟରତା ବାଳିକା
(ଘ) ଟେରାକୋଟା	(୩) ହୁଇସିଲ୍
(ଙ) ପଥର	(୧) ଖେଳନାପଟି

Go through Class 6 Social Science Solutions Odia Medium and Class 6 Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଇଣ୍ଡିଆ, ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ to understand textbook questions more clearly.

6th Class Social Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium

Class 6 Social Science Chapter 5 Odia Medium

ପ୍ରଶ୍ନ, ଅଭ୍ୟାସକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ:

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଥିବା ଉଦ୍ଧୃତି (quotation) ଅର୍ଥ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ଉଦ୍ଧୃତି ସୂଚାଇଦିଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଯେଉଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତ୍ଵର ମୂଳଦୁଆ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିଲା ତାହା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷଧରି ଅଦ୍ୟାବଧୂ ଜୀବନର ମାର୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଭାରତର ବେଦ, ଉପନିଷଦ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଓ ଜୈନଧର୍ମର ନୀତିବାଣୀ ଏହାର ଆଧାର ହୋଇ ରହିଅଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମହାପୁରାଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଧ୍ୟାମ୍ବିକ ଚେତନାକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥାଏ । ଏକ ବସ୍ତୁବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ମୂଲ୍ୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ପୁନଶ୍ଚ, ଆମ ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଏବଂ ଐତିହ୍ୟ, କଳା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ କରିଛି ।

Question 2.
ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଲେଖ ।
(କ) ଋକ୍‌ବେଦରେ ଭାରତର ସମଗ୍ର ଭୂଗୋଳ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ସମଗ୍ର ଉପମହାଦେଶର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
(ଗ) ଅଶୋକଙ୍କ ସମୟରେ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ରେ ଆଜିର ଭାରତ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କିଛି ଅଂଶ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର କିଛି ଅଂଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥୁଲା ।
(ଘ) ମହାଭାରତରେ କାଶ୍ମୀର, କଚ୍ଛ ଓ କେରଳ ସମେତ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳର ତାଲିକା ରହିଛି ।
(ଙ) ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ଶବ୍ଦଟି ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ଗ୍ରୀକ୍ ଶିଳାଲେଖରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ।
(ଚ) ପ୍ରାଚୀନ ପାରସୀ ଭାଷାରେ ହିନ୍ଦୁ ଶବ୍ଦ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ବୁଝାଏ ।
(ଛ) ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଭାରତକୁ ଦେଇଥ‌ିବା ଏକ ନାମ ହେଉଛି ‘ଭାରତ’ ।
Answer:
(କ) ଭୁଲ୍
(ଖ) ଠିକ୍
(ଗ) ଭୁଲ୍
(ଘ) ଠିକ୍
(ଙ) ଭୁଲ୍
(ଚ) ଭୁଲ୍
(ଛ) ଭୁଲ୍ ।

Question 3.
ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତ ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ନାମ ରଖୁବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁ ନାମ ଚୟନ କରିଥା’ନ୍ତ ଏବଂ କାହିଁକି ? ତୁମ କଳ୍ପନାର ବ୍ୟବହାର କର ।
Answer:
ଯଦି ମୁଁ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଆମ ଦେଶର ନାମ ରଖୁବାର ସୂଯୋଗ ପାଇଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଆମ ଦେଶର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ରଖୁଥା’ନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଦେଶ ସମସ୍ତ ଗୌରବ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଗନ୍ତାଘର ହୋଇଥିବାରୁ ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦେଶରୂପେ ଏପରି ଭାବନା ମୋ ଭିତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥା’ନ୍ତା ।

Question 4.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଲୋକମାନେ ଭାରତକୁ କାହିଁକି ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ? ଏତେ ଲମ୍ବା ଯାତ୍ରା କରିବାରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରେରଣା କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
(ସୂଚନା : ଅତି କମ୍‌ରେ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଅଭିପ୍ରେରଣା ହୋଇପାରେ)
Answer:

1. ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଲୋକମାନେ ଭାରତକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସୁଥିଲେ ।
2. ଭାରତ ଏକ ମୁନିଋଷିର ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ କେତେକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସୁଥିଲେ ।
3. ଧର୍ମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯଥା ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଜୈନଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜାଣିବାପାଇଁ କେତେକ ଆସୁଥିଲେ ।
4. ଧନରନ୍ ଲୁଣ୍ଠନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦେଶକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାପାଇଁ ଅନେକ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଇତିହାସର ଗତିରେ ଭାରତକୁ ତାର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ବହୁତ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝାଅ ।
Answer:
ଇତିହାସରେ ଆମ ଦେଶ ଭାରତକୁ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ’ ବା ସାତୋଟି ନଦୀର ଅଞ୍ଚଳ କୁହାଯାଏ । ‘ସିନ୍ଧକ’ ଶବ୍ଦଟି ‘ସିନ୍ଧି’ରୁ ଆସିଛି ଯାହା ‘ସିନ୍ଧୁ’ ନଦୀକୁ ବୁଝାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ମହାଭାରତରେ ଭାରତକୁ ଦୁଇଟି ନାମରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯଥା ଭାରତବର୍ଷ ଏବଂ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ।

ଦ୍ଵିତୀୟତଃ ଭାରତକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ । ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଥ‌ିବାରୁ ଏହି ଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଶିଳାଲିପିରେ ‘ଭାରତବର୍ଷ’କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ଯ ‘ଭାରତ’ ନାମଟିର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ‘ଭାରତମ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସବୁଠାରୁ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ କଥା ହେଲା ଯେ ଭାରତବର୍ଷର ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଭରତଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ରଖାଯାଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ଅନେକ ଭିନ୍ନ ନାମ ବୈଦେଶିକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦିଆଯାଇଛି । ସେମାନେ ଏସବୁ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦରୁ ଆଣିଛନ୍ତି । ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ପାରସ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ସାଇରସ୍ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶକୁ ଅଧ‌ିକାର କରିଥିଲେ ଯାହା ସେ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ସେମାନେ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ପାରସ୍ୟ ବା ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଥିବା ନଥିପତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତର ଅଭିଲେଖରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦ ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ସେହିପରି ଗ୍ରୀକ୍ରାମାନେ ପାର୍ସୀଭାଷାରେ ଲେଖାଥ‌ିବା ହିନ୍ଦ୍ ବା Hindu ଶବ୍ଦରୁ hକୁ ନକହି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ‘ଇଣ୍ଡୋଇ’ ବା ‘ଇଣ୍ଡିକେ’ ରଖେ । ପୁନଶ୍ଚ, ଚୀନାମାନେ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ୟୁଣ୍ଟୁ ବା ୟୁନ୍ଦୁ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ’ ଶବ୍ଦ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଏକ ପାର୍ସୀ ଅଭିଲେଖରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଥିଲା । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ବା ଇଣ୍ଡିଆ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

Question 3.
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ ଦେଶରେ ଭାରତକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ ଦେଶରୁ ଅନେକ ଧର୍ମଗୁରୁ ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭାରତକୁ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ । ଜୁଆନଜାଙ୍ଗ ବା ହୁଏନ୍‌ସାଙ୍ଗ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚୀନରୁ ଭାରତକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ସୀମାନ୍ତ ବା ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ୧୭ ବର୍ଷ ରହି ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ ପରିଦର୍ଶନ ପୂର୍ବକ ବହୁତ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଚୀନର ଅନେକ ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସେମାନେ ଭାରତକୁ ‘ୟୁଣ୍ଟୁ’ ବା ‘ୟିନ୍ଦୁ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶବ୍ଦ ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଅଛି ।

ଆଉ ଏକ ଚାଇନିଜ୍ ଶବ୍ଦ ଯାହା ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦରୁ ମଧ୍ଯ ଆସିଅଛି, ତାହା ହେଲା ‘ତିଆନ୍‌ଟୁ’ ଯାହାକୁ ଦିବ୍ୟଗୁରୁ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଏ । ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଦେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ୍‌ର ସମ୍ମାନ ଏହି ଶବ୍ଦରୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ।

Question 4.
କେଉଁ ପରିବ୍ରାଜକ ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଚୀନ୍‌ରୁ ଭାରତକୁ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଚୀନ୍‌ରୁ ଭାରତକୁ ତିନିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ପରିବ୍ରାଜକ ବା ଧର୍ମଗୁରୁ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନେ ଥିଲେ ଫାହିୟାନ, ହୁଏନ୍‌ସାଂ ଏବଂ ଇସିଂ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭାରତର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧସ୍ଥଳୀ ଭ୍ରମଣ କରି ବୁଦ୍ଧ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଉପରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ସ୍ଵଦେଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କିଛି ବୌଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ଓ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ନେଇଥିଲେ ।

ଫାହିୟାନ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସମୟରେ ଆସିଥିଲାବେଳେ ହୁଏନ୍‌ସାଂ ସମ୍ରାଟ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସମୟରେ ଆସିଥିଲେ ।

Question 5.
ଭାରତକୁ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ? ଏହି ସଂଜ୍ଞାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ ହେଉଛି ଭାରତର ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମପୁସ୍ତକ । ଏଥ‌ିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ଯେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ଦକ୍ଷିଣରେ ଥ‌ିବା ମହାସାଗରର ଉତ୍ତରକୁ ଏବଂ ହିମାଳୟରର ଦକ୍ଷିଣକୁ ଅଛି- ତାହାକୁ ଭାରତ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପୁରାଣରେ ଥିବା ଶ୍ଳୋକରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀ ହେଉଛନ୍ତି ଏକ ମହାନ ପୁରାତନ ରାଜା ଭରତଙ୍କ ପ୍ରଜାଙ୍କ ବଂଶଧର ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ । ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଉପମହାଦେଶର ଭୌଗୋଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଏହି ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପୁରାଣ ଆଲୋକପାତ କରିଅଛି ।

ଆସ, ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ଚିତ୍ର ୫.୪ ମାନଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ଚିହ୍ନି ପାରିବ କି ? ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁମେ ଶୁଣିଛ ସେଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।

Answer:
ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା କେତେକ ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।
(୧) ପାଞ୍ଚାଳ,
(୨) କାଶୀ,
(୩)ଅଙ୍ଗ,
(୪) ବଙ୍ଗ,
(୫) କୋଶଳ,
(୬) ଚେଦି,
(୭) କଳିଙ୍ଗ,
(୮) ଚୋଳ,
(୯) ପାଣ୍ଡ୍ଯ,
(୧୦) ମତ୍ସ୍ୟ ।

Question 2.
ଚିତ୍ର ୫.୫ରେ ଥିବା ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ପୁନଃପ୍ରକାଶନରେ ତୁମେ ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ଶବ୍ଦ ବାହାର କରିପାରିବ କି ?

Answer:
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାର ଧାରା ୧ ରେ ଲେଖାଯାଇଛି, ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ଏକ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ସଙ୍ଘ ।

Question 3.
ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ଅନୁସାରେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଲେଖୁ ଏହି ସାରଣୀକୁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବ କି ? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Answer:

ପର୍ସିଆନ	ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ, ହିନ୍ଦୁ
ଗ୍ରୀକ	ଇଣ୍ଡୋଇ, ଇଣ୍ଡିକେ
ଲାଟିନ୍	ଇଣ୍ଡିଆ
ଚାଇନିଜ	ୟିଣ୍ଡୁ, ୟିନ୍ଦୁ
ଆରବୀ ଓ ପାର୍ସି	ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ
ଇଂରାଜୀ	ଇଣ୍ଡିଆ
ଫ୍ରେଞ୍ଚ	ଇଣ୍ଡ

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକର :

Question 1.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଭୌତିକ ମାନଚିତ୍ର ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଉ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଯାହା ତୁମେ ତିଆରି କରିପାରିବ ।
Answer:
ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଅବଲୋକନ କଲେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳେ ଯେ ଏହାର ଚାରିପଟେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ରହିଅଛି । ଏହାର ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଅଛି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ହିମାଳୟ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ପାର୍ବତ୍ୟମାଳା ରହିଅଛି ।

Question 2.
ତୁମେ ହିମାଳୟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛ କି ? ଭାରତର ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଠିକ୍ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ?
Answer:
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତମାଳା ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତରରେ ଭାରତବର୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ । ସୁତରାଂ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ଵ ସୁଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ହିମାଳୟଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵ ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଋଗ୍‌ବେଦ କ’ଣ ?
Answer:
ଭାରତବର୍ଷର ସର୍ବପୁରାତନ ବେଦ ହେଉଛି ଋଗ୍‌ବେଦ ଯାହାକି ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷତଳେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।

Question 2.
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧକ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧକ’ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହା ସାତୋଟି ନଦୀର ଭୂମି ଅଟେ ।

Question 3.
ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଯେକୌଣସି ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ତିନୋଟି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି କାଶ୍ମୀର, ବଙ୍ଗ ଏବଂ କଚ୍ଛ ।

Question 4.
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ନାମ ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠି ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ?
Answer:
ସମଗ୍ର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ନାମ ମହାଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା ।

Question 5.
ମହାଭାରତରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ବା ନାମିତ କରିବାରେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ମହାଭାରତରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା ବା ନାମିତ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଯଥା— ‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଏବଂ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ।

Question 6.
‘ଭାରତବର୍ଷ’ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଭାରତବର୍ଷ କହିଲେ ଭାରତ ଦେଶକୁ ବୁଝାଏ ।

Question 7.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ କହିଲେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ଦେଶରେ ପ୍ରଚୁର ଜାମୁଗଛ ଥିବାରୁ ଏପରି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ।

Question 8.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ କେଉଁ ସମ୍ରାଟ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହାନ୍ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

Question 9.
ପାରସ୍ୟର ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ଡାକୁଥିଲେ ?
Answer:
ପାରସ୍ୟର ଅଧିବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ସେମାନେ ‘ସିନ୍ଧୁ’ ଶବ୍ଦର ସଠିକ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ ନ କରିପାରି ଏପରି କହୁଥିଲେ ।

Question 10.
ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍‌ମାନେ ଭାରତକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ଇଣ୍ଡିକେ ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ ।

Question 11.
ଚୀନାମାନେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଚୀନମାନେ ଭାରତକୁ ୟିଣ୍ଟୁ ବା ୟିନ୍ଦୁ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

Question 12.
କେବେ ‘ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ’ ଶବ୍ଦଟି ଭାରତକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ବର୍ଷ ତଳେ, ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଶବ୍ଦଟି ଏକ ପାର୍ସି ଶିଳାଲେଖରେ ଭାରତକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 13.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।

Question 14.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ କେଉଁ ନାମରେ ଭାରତକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଅଛି ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଦେଶକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ବୋଲି ସୂଚିତ କରିଛି ।

Question 15.
ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତକୁ କେଉଁ ନାମରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
Answer:
ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତକୁ ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମେ ଭାରତର ସଂଜ୍ଞା କିପରି ନିରୂପଣ କରିବା ?
Answer:
ଭାରତ ଏକ ବୃହତ୍ ପ୍ରାଚୀନ ଦେଶ ଯାହାର ଗୌରବମୟ ଅତୀତ, ଉଚ୍ଚ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଇତିହାସ ପ୍ରାୟ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ଯାହାକି ବୈଦିକ ଯୁଗ ଓ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।

Question 2.
ଭାରତର ପୁରାତନ ନାମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣସବୁ ଥିଲା ?
Answer:
ଭାରତର ପୁରାତନ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା ଯଥା ଭାରତବର୍ଷ, ଜମ୍ବୁଦୀପ ଓ ଭାରତ ।

Question 3.
‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଏବଂ ‘ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ’ ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ଅଟେ ?
Answer:
‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭରତଙ୍କ ଭୂମି । ଭାରତର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ସମ୍ରାଟ ଭରତଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦେଶର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ରଖାଯାଇଛି । ମହାଭାରତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଏହି ନାମ ପ୍ରଥମେ ସର୍ବପୁରାତନ ବେଦ ଋଗ୍‌ଵେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହି ଦେଶର ବଣ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପର୍ବତରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସୁତରାଂ ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କହିଲେ ଭାରତକୁ ହିଁ ବୁଝାଏ ।

Question 4.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ କିପରି ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ସାଧାରଣଭାବେ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସୁତରାଂ ଏହି ଦେଶକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଛି ।
ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ବୋଲି ତାଙ୍କ ଅଭିଲେଖରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

Question 5.
କେଉଁ ପ୍ରଥମ ବୈଦେଶିକମାନେ ଭାରତ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ? ସେମାନେ ଭାରତର କେଉଁ ତିନୋଟି ନାମ ଦେଇଛନ୍ତି ?
Answer:
ଭାରତ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ବୈଦେଶିକମାନେ ଥିଲେ ପାରସ୍ୟର ଅଧିବାସୀ । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୫୩୫ରେ ପାରସ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ସାଇରସ୍ ଭାରତକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଥ‌ିବା ସିନ୍ଧୁନଦୀର ଅବବାହିକା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ‘ହିନ୍ଦ୍’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଫଳରେ ଭାରତ ନାମକୁ ହିନ୍ଦ୍, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି ବିବେଚନା କଲେ । ପାରସିକମାନେ ଭାରତକୁ ଏହି ତିନୋଟି ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 6.
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ? ଏହା କେଉଁ ଭାରତୀୟ ଶବ୍ଦରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି ? ଏହି ଶବ୍ଦ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଇଛି ?
Answer:
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦିବ୍ୟଗୁରୁ । ଏହା ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ ହୋଇଅଛି । ଏହା ସୂଚନା ଦେଉଛି ଯେ ପୁରାତନ ଚୀନ୍ ଅଧ‌ିବାସୀମାନେ ଭାରତକୁ ସମ୍ମାନପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ ।

Question 7.
ହୁଏନ୍‌ସାଂ କିଏ ଥିଲେ ? ସେ କେବେ ଭାରତ ଆସିଥିଲେ ?
Answer:
ଉଦ୍ଭ ହୁଏନ୍‌ସାଂ ଥିଲେ ଚୀନର ଜଣେ ବୌଦ୍ଧ ସନ୍ୟାସୀ । ସେ ଭାରତକୁ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ବହୁତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ଚୀନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ।

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
Question 1.
ଭାରତର ଅନ୍ୟନାମଟି ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ଭାରତ

Question 2.
ଭାରତ ସହ ପାକିସ୍ତାନ, ବାଲଂଲାଦେଶ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କେତେକ ଅଂଶ ମିଶି ____________ ନାମରେ ପରଚିତ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ

Question 3.
____________ ବେଦରେ ଭାରତକୁ ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ ବା ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଋକ୍‌ବେଦ

Question 4.
ଇଣ୍ଡସ ନଦୀ କହିଲେ _____________ ନଦୀକୁ ବୁଝାଏ ।
Answer:
ସିନ୍ଧୁ

Question 5.
ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳଟି ଭାରତର __________ ଦିଗରେ ଅଛି ।
Answer:
ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ

Question 6.
___________ ପୁରାଣରେ ଭାରତର ନାମ ଭାରତବର୍ଷ ଓ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ।
Answer:
ମହାଭାରତ

Question 7.
ଭାରତବର୍ଷର ନାମକରଣ ରାଜା ___________ ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
Answer:
ଭରତ

Question 8.
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ______________ ଦ୍ଵୀପ ।
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛର

Question 9.
ଭାରତର ଜଣେ ସମ୍ରାଟ ___________ ଙ୍କ ଏକ ଶିଳାଲିପିରେ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଅଶୋକ

Question 10.
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଭାରତର ନାମ ________________ ଲେଖାଯାଇଛି ।
Answer:
ଭାରତମ୍

Question 11.
ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦକୁ ହିନ୍ଦ, ହିନ୍ଦୁ କି ହିନ୍ଦୁ ରୂପରେ _____________ ଭାଷାରେ ଲିଖୁ ଥ‌ିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।
Answer:
ପାର୍ସୀ

Question 12.
ପ୍ରାଚୀନ ___________ ଲୋକ ସିନ୍ଧୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ଇଣ୍ଡିକୋ ନାମରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।
Answer:
ଗ୍ରୀକ୍

Question 13.
ଚାଇନିଜ ଶବ୍ଦ ତିଆଟୁର ଅର୍ଥ ______________ ଅଟେ ।
Answer:
ଦିବ୍ୟଗୁରୁ

Question 14.
ଜୁଆନଜାଙ୍ଗ ଭାରତରେ ______________ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
Answer:
ହୁଏନ୍‌ସାଂ

Question 15.
_____________ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏକ ପାର୍ସୀ ଶିଳାଲେଖରେ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ନାମ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୦୦

Question 16.
_______________ ଗଛ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପ ସହିତ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ।
Answer:
ଜାମୁକୋଳି ଗଛ

Question 17.
ଚୀନାମାନେ ଭାରତପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ନାମ _____________ ଅଟେ ।
Answer:
ଯିଣ୍ଟ ବା ୟିନ୍ଦୁ

Question 18.
‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ’ର ଅର୍ଥ _____________ ଅଟେ ।
Answer:
ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି

Question 19.
ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଥମେ ______________ ଅଭିଲେଖରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ପାର୍ସି

Question 20.
ଆରବ ସାଗର ଭାରତର _____________ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ପଶ୍ଚିମ

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ତିଆଟୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
(କ) ଦିବ୍ଯମୂର୍ତ୍ତି
(ଖ) ଦିବ୍ୟଗୁରୁ
(ଗ) ଦିବ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ
(ଘ) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(ଖ) ଦିବ୍ୟଗୁରୁ

Question 2.
ଚୀନ୍ ପରିବ୍ରାଜକ ଫାହିୟାନ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ?
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ-ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଖ) ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟ
(ଗ) ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ
(ଘ) କନିଷ୍ଠ
Answer:
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ-ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 3.
କେଉଁ ବୈଦେଶିକମାନେ ଭାରତକୁ ଇଣ୍ଡୋଇ ବା ‘ଇଣ୍ଡିକେ’ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ?
(କ) ଚୀନାମାନେ
(ଖ) ପାର୍ସୀମାନେ
(ଗ) ଜର୍ମାନମାନେ
(ଘ) ଗ୍ରୀକ୍ଳାମାନେ
Answer:
(ଘ) ଗ୍ରୀକ୍ଳାମାନେ

Question 4.
ସିନ୍ଧୁଶବ୍ଦକୁ ହିନ୍ଦ, ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୁ ରୂପେ କେଉଁ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ଗ୍ରୀକ୍
(ଖ) ଲାଟିନ
(ଗ) ପାର୍ସି
(ଘ) ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବ
Answer:
(ଗ) ପାର୍ସି

Question 5.
କେଉଁ ଦେଶର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଭାରତକୁ ୟିଣ୍ଟୁ ବା ‘ୟିନ୍ଦୁ’ ବୋଲି ଲେଖାଯାଇଛି ?
(କ) ମିଶର
(ଖ) ଚୀନ
(ଗ) ମେସୋପଟାମିଆ
(ଘ) ଘାନା
Answer:
(ଖ) ଚୀନ

Question 6.
ଆମ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନର ହିନ୍ଦୀ ସଂସ୍କରଣରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କଥାଟି ଲେଖାଯାଇଛି ?
(କ) ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
(ଗ) ସିନ୍ଧୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ
(ଖ) ଇଣ୍ଡିଆ ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ
(ଘ) ସିନ୍ଧୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ
Answer:
(କ) ଭାରତ ଅର୍ଥାତ୍ ଇଣ୍ଡିଆ

Question 7.
ଭାରତର ନାମକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଭାରତ
(ଖ) ମହାନ୍ ଭାରତ
(ଗ) ଭାରତମ୍
(ଘ) ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ
Answer:
(ଗ) ଭାରତମ୍

Question 8.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ପୁରାଣରେ ଭାରତ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ସ୍କନ୍ଦ ପୁରାଣ
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ
(ଗ) ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ
(ଘ) ରାମାୟଣ
Answer:
(ଖ) ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ

Question 9.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ‘ଭାରତବର୍ଷ’ର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ?
(କ) ଭରତ ଦେଶ
(ଖ) ଅନେକ ବର୍ଷର ଭାରତ
(ଗ) ଭାରତ ରାଷ୍ଟ୍ର
(ଘ) ଭରତଙ୍କ ଦେଶ
Answer:
(ଘ) ଭରତଙ୍କ ଦେଶ

Question 10.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଟି ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ଅଟେ ?
(କ) ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ଦ୍ଵୀପ
(ଗ) ଯବାନମାନଙ୍କ ଦ୍ଵୀପ
(ଖ) ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପ
(ଘ) ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଥିବା ଦ୍ଵୀପ
Answer:
(ଖ) ଜାମୁକୋଳି ଗଛର ଦ୍ଵୀପ

Question 11.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବେଦରେ ‘ସପ୍ତ ସିନ୍ଧବ’ ବା ସାତଟି ନଦୀର ଭୂମି ଭାରତ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ଋଗ୍‌ ବେଦ
(ଖ) ସାମ୍ବବେଦ
(ଗ) ଯଜୁର୍ବେଦ
(ଘ) ଅଥର୍ବ ବେଦ
Answer:
(କ) ଋଗ୍‌ ବେଦ

Question 12.
ହିମାଳୟ ପର୍ବତମାଳା ଭାରତର କେଉଁ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ପୂର୍ବ
(ଖ) ପଶ୍ଚିମ
(ଗ) ଦକ୍ଷିଣ
(ଘ) ଉତ୍ତର
Answer:
(ଘ) ଉତ୍ତର

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ	ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ
ସପ୍ତସିନ୍ଧବ	ଆଜିର ଆସାମ
ପ୍ରାଗ୍ତିଷ	ଭାରତ
ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ	ପ୍ରାଗ୍ତିଷ
ମହାଭାରତ	ହିମାଳୟ
ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ	ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ	ଭାରତ
ସପ୍ତସିନ୍ଧବ	ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ
ପ୍ରାଗ୍ତିଷ	ଆଜିର ଆସାମ
ମହାଭାରତ	ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପ
ତୁଷାର ଆଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ ।	ହିମାଳୟ