Class 7

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 3 Electricity: Circuits and Their Components Notes can make exam preparation more effective.

Electricity: Circuits and Their Components Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 3 Notes

Electricity: Generation and Its Applications in Daily Life

• Electricity is a form of energy that powers many devices we use daily.
• It can be generated in various wavs, such as by windmills, solar panels, flowing water (hydropower), or burning natural gas and coal.
• Electricity is widely used in daily life for cooking, lighting, transportation, heating and cooling, entertainment, and communication. It operates appliances such as kettles, refrigerators, fans, televisions, trains, lifts, and mobile phones, making modern life convenient and efficient.

Simple Electric Circuit

Electric Cell

• An electric cell is a portable source of electrical energy used in devices such as torches, clocks and remotes.
• Every cell has two terminals: a positive terminal ( + ), which is the small metal cap, and a negative terminal (-), which is the flat metal disc at the other end.
• The chemical energy stored in the cell is converted into electrical circuit.
  

Battery

• A combination of two or more cells in a particular arrangement is called a battery. A battery can provide electrical energy for a longer time and/or more energy than a single cell.
• In a battery, the positive terminal of one cell is connected to the negative terminal of the next cell in series.
• Electric cells and batteries are compact, portable sources of electrical energy that make it easy to use in electrical devices anywhere.
• Electricity from cells and batteries is called direct current (DC) and is used for small devices, whereas the electricity from power plants that reaches homes and factories is called alternating current (AC) and is used for larger appliances.
  

Electric Lamp

An electric lamp in a torch may be an incandescent lamp (small bulb) or an LED lamp.
Incandescent Lamp

• In an incandescent lamp, the very thin wire inside the glass bulb is called the filament. The filament is supported by two thicker wires; one is connected to the metal case at the base and the other to the metal tip at the centre, forming the two terminals of the lamp.
• When electric current passes through the filament, it becomes very hot and glows, producing light.
  
  Incandescent Lamp used in torch

Light Emitting Diode (LED)

• An LED lamp does not have a filament. It has two terminals: the longer wire is the positive terminal and the shorter wire is the negative terminal.
• LEDs are commonly used in modern torches because thev use less energv, produce bright light and last much longer than filament lamps.
  

Electrical Circuit

• An electrical circuit is a complete path in which electric current can flow from one terminal of the cell, through wires and components, back to the other terminal.
• A lamp glows only when the circuit is closed: one terminal of the lamp is connected to the positive terminal of the cell and the other terminal is connected to the negative terminal through connecting wires.
• If there is a gap anywhere in the path, or both wires from the lamp are connected to the same terminal of the cell, the circuit is open and the lamp does not glow.
• The conventional direction of electric current in an electrical circuit is taken to be from the positive to the negative terminal of the electric cell.
• In an incandescent lamp, the filament glows whenever a closed circuit is formed, regardless of how the terminals are connected. However, an LED glows only when connected in the correct direction, as it allows current to flow in one direction only. An electrical circuit
• Current passes through the LED only when the positive terminal (longer wire) of the LED is connected to the positive terminal of the battery, and the negative terminal (shorter wire) of the LED is connected to the negative terminal of the battery. If these connections are reversed, the LED does not glow.
• If the filament of an incandescent lamp breaks, the circuit becomes open inside the lamp, and the lamp is said to be fused. It will not glow even when connected in a proper circuit.
  
  Electrical Circuit

Electric Switch

• A switch is a simple device used to open or close an electric circuit.
• When the switch is in the ON position, its conducting parts touch, the circuit is closed, and current can flow, so the lamp glows. When the switch is in the OFF position, there is a gap between its conducting parts, the circuit is open, and current cannot flow, so the lamp does not glow.
• A switch can be placed anywhere in a circuit to control the flow of current.

A Torchlight
A torchlight (flashlight) uses electricity from one or more electric cells to make a lamp glow. It has a lamp and a switch; the lamp glows when the switch is turned ON and goes off when the switch is turned OFF.

Circuit Diagrams

A diagram that shows the arrangement of the components in an electric circuit with the help of some standard symbols is called a circuit diagram.

NOTE: In the symbol for an LED, the triangle points in the direction of current flow, and the arrows represent the emission of light by the LED. International organisations like IEC, ANSI and IEEE standardise these symbols so that they can be understood in the same way worldwide.

Electrical Conductors and Insulators

• Materials through which electric current flows easily are called good conductors or conductors of electricity.
• Materials through which electric current cannot pass are called insulators or poor conductors of electricity.
• Metals such as copper, aluminium, silver and gold are good conductors, so they are used for making wires and contacts in circuits.
• Among these, copper is most commonly used because it is a good conductor, relatively cheap and easilv available.
• Materials like plastic, rubber, glass, wax, ceramics and dry wood are insulators and do not allow current to flow through them.
• Electrical wires, plugs, switches and sockets use conductors for the inner parts to allow flow of current, but their outer parts are covered with insulating materials such as plastic, rubber or ceramic to protect people from electric shocks.

NOTE: Our body is a conductor of electricity; electric current passing through the body can cause serious injury or death, so electrical appliances must always be handled with great care. We should never touch switches or plugs with wet hands, use electrical devices in wet areas, or handle wires and plugs with damaged insulation.

Electrical Circuit
An electrical circuit is a complete conducting pathway that allows electric current to flow through connected components.
The conventional direction of electric current is from the positive to the negative terminal of a cell.

Electrical Cell

• An electrical cell is a portable source of electrical energy.
• All electric cells have two terminals.

Battery

• A combination of two or more cells is called a battery.
• In a battery the positive terminal of one cell is connected to the negative terminal of the next cell and so on.

Note: The term ‘battery’ is sometimes also used for a single cell.

Electric Lamp
Electrical lamps are devices that convert electrical energy into light.
Incandescent Lamp

• In incandescent lamps, a filament is attached to two thicker wires connected to the lamp’s terminals.
• When electric current passes through the filament, it heats up and glows, producing light.
• The connection of terminals to the positive or negative cell terminals does not affect its functioning.
• LED Lamp

LED (Light Emitting Diode) lamps are electrical lamps that produce light when electric current passes through them.

• LED lamps do not have a filament, and are energy- efficient.
• Electric current can pass through LEDs in one direction only.

Electric Switch

• A switch is a simple device that either completes or breaks a circuit.
• In the OFF position, the circuit is open.
• In the ON position, the circuit is closed.

Circuit Diagram: A representation of an electrical circuit using symbols is called its circuit diagram.

Symbols: The various components of an electrical circuit are represented by symbols.

Electrical Conductivity
Conductor

• Materials that allow electric current to flow through them are called conductors.
• Examples: Copper, silver, gold, etc.

Insulator

• Materials that do not allow electric current to flow through them are called insulators.
• Examples: Rubber, plastic, wood, etc.

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 2 Exploring Substances: Acidic, Basic, and Neutral Notes can make exam preparation more effective.

Exploring Substances: Acidic, Basic, and Neutral Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 2 Notes

Classification of Substances

Based on their physical properties, substances around us are classified into the following categories:

Nature of the substance	Taste/Feel	Examples
Acidic	Sour taste	Lemon juice, Avila juice
Basic	Bitter taste and soapy or slippery to the touch	Detergent solution, Baking soda
Neutral	No particular taste or smell	Sugar solution, salt solution

Some Common Acids and their Natural Sources

Acid	Natural source	Acid	Natural source
Citric acid	Citrus fruits like lemon, orange, etc.	Malic acid	Apple
Acetic acid	Vinegar	Oxalic acid	Spinach
Ascorbic acid	Amla juice	Tartaric acid	Tamarind and grapes
Lactic acid	Curd, sour milk	Formic acid	Ant sting

Indicators

• The substances whose colour or odour changes when they come in contact with acidic or basic substances are known as indicators.
  Indicators can be natural or synthetic depending on their origin.
• Natural: Obtained from natural sources
• Synthetic: Made in laboratories

Indicators can be visual or olfactory depending on their mode of action.

• Visual: Show colour change in different media
• Olfactory: Show odour change in different media

Visual Indicators

(a) Litmus

• Natural substance obtained from lichens
• Available in both solution form and in the form of paper strips
• Litmus paper is available in two colours – red and blue.
  
• Changes in the colour of litmus papers in different solutions are represented as follows:
  
• Since litmus shows different colours in acidic and basic solutions, it is known as a visual acid-base indicator.

(b) Red Rose extract

• Natural, visual acid-base indicator o It is obtained as a filtrate by soaking fresh and crushed red rose petals in hot water.
• Changes in the colour of red rose extract in different solutions are represented as follows:
  

(c) Turmeric

• Natural, visual acid-base indicator
• Can be used in the form of turmeric paper strips
• Changes in the colour of turmeric paper in different solutions are represented as follows:
  
• Can only be used to identify basic substances
• Cannot distinguish between acidic and neutral substances

NOTE: The colour of hydrangea flowers depends on the acidic or basic nature of the soil in which they grow.
In acidic soil, hydrangea flowers turn blue, whereas in basic soil, they become pink or red.

By adjusting the acidic or basic nature of the soil, gardeners can change the flower colour, making hydrangea an example of a natural acid-base indicator.

Olfactory indicator: Onion extract

• Onion extract can be used as an olfactory indicator as it shows change in odour in different media as follows:
• Basic solutions: Odour vanished
• Acidic and neutral solutions: Odour retained

Neutralisation Reaction

The reaction in which sufficient quantities of an acid and a base react with each other to form a corresponding salt and water, with the release of heat, is called a neutralisation reaction.
Acid + Base → Salt + Water + Heat

Real-life Applications of Neutralisation Reactions

Treatment of an ant bite: Formic acid injected from the ant bite can be neutralised by applying moist baking soda (basic).

• Treatment of agricultural soil:
  • Acidic soil can be treated with a base like quick lime or slaked lime
  • Basic soil can be treated with acidic substances such as organic matter, like manure or composted leaves
• Management of factory wastes :
  • Factory wastes are acidic, and hence, when released into water bodies, they become dangerous for aquatic life. Therefore, these are treated with basic substances to neutralise before they are released into the water bodies.

Substances Around Us

Grouping of Substances
Acids

• Acids generally taste sour.
• Acids turn blue litmus paper red.
• Examples: lemon juice, amla juice, tamarind water, vinegar etc.

Bases

• Bases generally taste bitter and often feel soapy or slippery to the touch.
• Bases turn red litmus paper blue.
• Examples: soap solution, baking soda solution, washing powder solution, etc.

Neutral Substances

• Neutral substances do not possess the sour or bitter taste associated with acids and bases.
• Neutral substances do not affect either of the two litmus papers.
• Examples: distilled water, sugar solution, salt solution etc.

Neutralisation: Reaction between an acid and a base to produce salt and water with the evolution of heat.
Acid + Base → Salt + Water + Heat

Neutralisation in Daily life

• An ant bite injects formic acid, which can be neutralised by applying moist baking soda, a base.
• Farmers neutralise acidic soil by adding lime water and neutralise basic soil by adding organic matter like manure or compost.
• Factory waste (if acidic) can be neutralised by adding basic substances before releasing it into the lake.

Indicators: Substances that help us identify whether a substance is acidic, basic, or neutral.

Natural Indicators: These are obtained from natural sources like plants.
Examples: turmeric, litmus, red rose extract, etc.

Synthetic Indicators: These are made in laboratories.
Examples: phenolphthalein and methyl orange.

Visual Indicators: These are the substances that change colour in acidic and basic media.
Litmus Solution/paper

• Acidic solution: Blue litmus → Red
• Basic solution: Red litmus → Blue
• Neutral solution: No colour change

Red Rose Extract

• Acidic solution: Dark pink → Red
• Basic solution: Dark pink → Green
• Neutral solution: No colour change

Turmeric Paper

• Basic solution: Yellow → Red
• Acidic and neutral solutions:
• No colour change

Olfactory Indicator: Olfactory indicators change their smell when mixed with acids or bases. Example: cloth strips with onion smell.

• Smell vanishes → Basic solution
• Smell retains → Acidic or neutral solution

Combining textbook study with BSE Odisha Class 7 Science Notes and Class 7 Science Curiosity Chapter 1 The Ever Evolving World of Science Notes can make exam preparation more effective.

The Ever Evolving World of Science Notes Class 7

Class 7 Science Curiosity Chapter 1 Notes

Science is present all around us. It is not just a subject limited to our classrooms and laboratories.

It encourages curiosity, careful observation, questioning, reasoning, and experimentation.

Science and Nature

• Science must be experienced through different activities and experiments.
• It is continuously evolving. Discoveries lead to new technologies, which in turn lead to new questions.
• This process has helped us better understand our surroundings, improve health, develop new materials, and explore space.
• It challenges your thinking, expands your knowledge, and helps you become an explorer.
• Exploration is not always about discovering new facts or learning about different things in nature; it is a way of thinking that welcomes curiosity and prompts us to wonder, “Why?”
  

Scientific Journey

This scientific journey begins by exploring materials all around us, the things that we encounter in our day-to-day lives.

You might have wondered, “Why does lemon juice taste sour?” or “What happens when we try to wash off turmeric stains from our school uniforms?” This is because different substances have different natures, i.e., they can be acidic, basic, or neutral, and they interact with each other differently.

Similar to different substances that affect our daily lives, there are also invisible forces that make our lives easier and more comfortable. For example, a light switch makes our room bright in a second, or a fan starts spinning the moment we switch it on. All of this happens because of electricity.

Some materials allow electricity to pass through, while others do not. This is because different substances are made up of different materials.

The iron gate outside our houses, the aluminium foil used in the kitchen, or the pencil lead we write with, each have their own special strength and use. Such properties will introduce us to a world of metals and non-metals.

Melting of ice and breaking of glass are small incidents that introduce us to the topic of changes around us. Some changes around us can be reversed, while others cannot. Some changes are desirable, while others are undesirable.

Many of these changes are influenced by heat. For example, a metal spoon kept in a hot cup of tea becomes hot. Similarly, the room becomes warm

Flow of heat is also responsible for the water cycle. Heat from the Sun evaporates water from different water bodies and adds water vapour to the atmosphere. The water vapour condenses to form clouds, and water falls back to the Earth as rain.

These changes are not limited to materials, our bodies also undergo multiple changes, especially during the middle school years. This is the period when growth and development happen rapidly in our bodies.

All living organisms carry out certain essential activities to survive, collectively called life processes.

During growth, we see changes in ourselves, like becoming taller, stronger, and going through many physical and emotional changes. This is the stage of adolescence, a natural process of rapid growth and development.

The world around us is constantly moving. The study of the motion and speed of moving objects around us comes under the measurement of time and motion.

In the olden days, the measurement of time was heavily dependent on sunlight. Before the invention of clocks and digital watches, shadows cast by the Sun were used to track the passage of time.

Light and shadows are not only used for telling time. When light hits an object, it reflects and enables us to see the object. The invention of light bulbs, lamps, and other sources of artificial light allows us to see even at night.

The ultimate source of light for us is the Sun. Along with the Earth and the Moon, it creates the cycles of days, nights, and seasons, maintaining the rhythm of life on our planet.

The Earth and the Moon also cast shadows. This results in a phenomenon called an eclipse. The study of the Earth, the Moon, and the Sun gives us an understanding of these events.

The Nature of Science

• Experimental: Science relies on experiments to test ideas and hypotheses.
• Self-correcting: Science evolves over time as new discoveries are made and previous understandings are revised.
• Thinking-based: Logic and curiosity play key roles in scientific exploration.
• Collaborative: Science is a community effort where scientists share their findings, enabling others to review, critique, and build upon their work.
• Evidence-based: Scientific conclusions are based on evidence rather than on what is popular or widely accepted.

Science Surrounds Us

• Exploring Materials and Substances
  • Nature of Substances
  • Properties of Materials
  • Changes Around Us
• Heat Transfer in Nature
  • Heat Transfer
  • The Water Cycle
• Light and Space
  • Shadows and Reflection
  • Earth, Moon, and Sun
• Life Processes
  • Animals
  • Plants

Go through Class 7 Social Science Solutions Odia Medium and Class 7 Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ : ଏକ ପରିଚୟ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Social Science Chapter 10 Question Answer Odia Medium

Class 7 Social Science Chapter 10 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ

Question 1.
“ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ବିଭିନ୍ନ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଥିଲେ ।’’ ସମଗ୍ର ଭାରତରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିନିଧ୍ବ ରଖୁବା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ଭାରତର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ନେତା ଏବଂ ପାରଦର୍ଶିତା ଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏହାର ସଭ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ସମ୍ବିଧାନକୁ ନିରପେକ୍ଷ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କରିବାପାଇଁ ସବୁବର୍ଗର ପ୍ରତିନିଧୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇ ସେମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଆଯାଇଥିଲା । ପୁନଶ୍ଚ ଭାରତ ଏକ ବିବିଧତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଶ ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । ସମସ୍ତଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିବିଧତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବାରୁ ସବୁ ଅଞ୍ଚଳର ଓ ସବୁ ବର୍ଗର ପ୍ରତିନିଧ‌ିଙ୍କୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଭାରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଡଃ ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର ଏକ ଦଳିତବର୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ଗୁଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବିଧାନ ଡ୍ରାଫ୍‌ଟିଂ କମିଟିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପ୍ରଣିଧାନଯୋଗ୍ୟ ଯେ ୧୫ ଜଣ ମହିଳା ସଭ୍ୟ ଏଥୁରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସକ୍ରିୟ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ବେଗମ୍ ରସୁଲ୍ ଏକମାତ୍ର ମୁସଲମାନ ମହିଳା ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଯେକି ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଡ୍ରାଫ୍‌ଟିଂ କମିଟିର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଭା ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କ ପୌରୋହିତ୍ୟରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା । ଏହିଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଜ୍ଞାନୀଗୁଣୀ ପ୍ରତିନିଧୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଭା ତା’ର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲା ।

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଉତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ପଢ଼ ଏବଂ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନରେ କେଉଁ କେଉଁ ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ | ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଛି ତାହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
(କ) ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ରାଧା ଏକ ଧାଡ଼ିରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରଥଥର ନିମନ୍ତେ ଭୋଟ୍ ଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ଅଛନ୍ତି ।
(ଖ) ରାଧା, ସୀତା ଓ ଜଟିଆ ସମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସମାନ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ନ୍ତି ।
(ଗ) ପିତାମାତାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପିଲାମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଲାଭ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ ।
(ଘ) ସମସ୍ତ ଜାତି, ଲଙ୍ଗ ଓ ଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ଗାଁ କୂଅ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
Answer:
(କ) ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟ ପ୍ରଥା
(ଖ) ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧିକାର ଏବଂ ବିବିଧତା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ
(ଗ) ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧିକାର ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଧାରା ୨୧ ।
(ଘ) ସମାନତାର ଅଧିକାର – ଧାରା ୧୪, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଉଚ୍ଛେଦ – ଧାରା ୧୭
ସମସ୍ତଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧାପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବ, ଏଥ‌ିରେ କୌଣସି ପକ୍ଷପାତିତା ହେବନାହିଁ । ସମସ୍ତେ ଏକ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ଡୋରିରେ ବନ୍ଧା ।

Question 3.
କୁହାଯାଏ ଯେ, ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଆଇନ ଆଗରେ ସମାନ । ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ଏହା ଏକ ବାସ୍ତବତା ? ଯଦି ହଁ, କାହିଁକି ? ଯଦି ନୁହେଁ, କାହିଁକି ନୁହେଁ ? ତୁମ ଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
(i) ଭାରତର ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଆଇନ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନ । ଏହା ଏକ ବାସ୍ତବତା, କାରଣ ଏସବୁକୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪ରେ ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ରୂପେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି । ଭାରତର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଛଅଟି ଅଧ୍ବକାର ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ ।

(ii) ତଦନୁଯାୟୀ ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଏପରିକି ପଦପଦବୀ ସତ୍ତ୍ଵେ ଆଇନ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନ ବିବେଚିତ ହେବେ ।

(iii) ଅଧୂକନ୍ତୁ, ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନତା ମିଳିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ସାମାଜିକ ବିଧ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏହା କେବଳ ଏକ ଆଇନ ରୂପେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥାଏ ।

Question 4.
ତୁମେ ଜାଣିଛ ଯେ, ‘ଭାରତ ଏକମାତ୍ର ଦେଶ, ଯିଏ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ନିଜ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ଭୋଟ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଭାରତ ଏହା କାହିଁକି କଲା, ବୁଝାଇ ପାରିବ କି ?
Answer:
ଭାରତ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ବିଶ୍ଵରେ ଏକ ବୃହତ୍ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି । ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ସେମାନଙ୍କ ସଭ୍ୟତା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଐତିହ୍ୟରେ ରହିଛି । ଇତିହାସକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରାଜା ମହାରାଜାମାନେ ଜନତାଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିବା ସଭା ଓ ସମିତିର ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ । ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାବତ୍ସଳତା ପାଇଁ ଅନେକ ଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ସୁତରାଂ ଭାରତରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ସୁଦୃଢ଼ ଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ବସିଲା ସେତେବେଳେ ଭାରତକୁ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରତିନିଧୁ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାବାଳନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦାନ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନାଧୀନ ଥିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ସୁତରାଂ ଦେଶରେ ପ୍ରକୃତ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଓ ସମାଜରେ ଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଭେଦଭାବ ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭୋଟ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

Question 5.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କିପରି ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା ? ଭାରତରେ ସଭ୍ୟତାର ଐତିହ୍ୟ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନର କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ୟଚ୍ଛ କିପରି ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥୁଲା, ବ୍ୟାଖ୍ୟାକର ।
Answer:
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଉଭୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଐତିହ୍ୟଦ୍ଵାର ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଭିଜ୍ଞତା ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରଣୟନ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନତା, ନ୍ୟାୟ, ସ୍ଵାଧୀନତା ଏବଂ ଭ୍ରାତୃତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ ନିମନ୍ତେ ସମ୍ବିଧାନରେ ନୀତିମାନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବୋଧକ ଥିଲା ।

ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାର କେତେକ ମୌଳିକ ନୀତି ଓ ଆଦର୍ଶବୋଧକୁ ମଧ୍ଯ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ପାଇଁ ଅନ୍ଵେଷଣ, ନାରୀ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଏବଂ କାଳଜୟୀ ଦାରଣା ‘ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍’ ଏବଂ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖୀନଃ’’ ଇତ୍ୟାଦି । ଏସବୁ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

Question 6.
ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ଆମେ ଏକ ସମାଜ ଭାବରେ ସମ୍ବିଧାନର ସମସ୍ତ ଆଦର୍ଶ ହାସଲ କରିଛୁ ? ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ନାଗରିକ ଭାବରେ ଆମ ଦେଶକୁ ଏହି ଆଦର୍ଶଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ’ଣ କରିପାରିବା ?
Answer:
ଦେଶ ଏବଂ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ବିକାଶ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ଅନେକ ଆଦର୍ଶ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି ।
ଅନେକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଯଥା— ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ, ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବାର ଅଧିକାର, ସ୍ଵାଧୀନତା ଅଧିକାର, ଧର୍ମଗତ ସ୍ଵାଧୀନତା ଅଧିକାର ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆମେ ହାସଲ କରିପାରିଛୁ । ଅଧୂକନ୍ତୁ ଆମପାଇଁ ଆହୁରି ଆହ୍ଵାନମାନ ରହିଛି । ଏବେ ବି ଆମେ ଅର୍ଥନୀତିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅସମାନତା ସହିତ ଲଢ଼େଇ କରୁଛୁ ଏହା ସାଙ୍ଗକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଲିଙ୍ଗ ଭେଦଭାବ ନୀତି, ନିମ୍ନ ସାକ୍ଷରତାହାର ଏବଂ ଜାତି ଭେଦଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଲୋପ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।

ନାଗରିକଭାବେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଏକ ଜନଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, ସଂଖ୍ୟାଲକ୍ଷୁ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଯନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସଶକ୍ତ କରିପାରିବା ଏବଂ ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ ସମାଜର କୌଣସି ବର୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏବଂ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଯେପରି ପକ୍ଷପାତିତା ନହୁଏ ।

Question 7.
ଭାରତରେ ସମ୍ବିଧାନର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଚିତ୍ର ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକୁ ଧାନର ସହିତ ପଢ଼ । ନିମ୍ନ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଗ୍ରୀଜ୍ଝଟିକୁ ଇଂରାଜୀରେ ପରିଣ କରି ଏହାର ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥକୁ ଲେଖ ।

Answer:

ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ –
2. ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥା । (LEGISLATURE)
7. ନାଗରିକମାନଙ୍କର ଦେଶ ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ସମ୍ବିଧାନର ଅଂଶ । (FUNDAMENTAL DUTIES)
8. ସମ୍ବିଧାନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥ‌ିବା ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ । (SUPREME COURT)
9. ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯେଉଁଠାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ, ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ନୁହଁନ୍ତି । (REPUBLIC)
10. ସମୟ କ୍ରମେ ସମ୍ବିଧାନଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା । (AMENDMENT)

ଉପରୁ ତଳକୁ –
1. ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଲେଖୁଥ‌ିବା ଲୋକଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ । (CONSTITUENT ASSEBLY)
3. ସମ୍ବିଧାନର ଆରମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ବିବୃତ୍ତି ଯାହା ଆମକୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବିଷୟରେ କହିଥାଏ । (PREAMBLE)
4. ଏକ ଦଲିଲ୍ ଯାହା ଦେଶର ନିୟମ ଏବଂ ଆଇନ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । (CONSTITUTION)
5. ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଗ୍ୟାସ୍ । HELIUM
6. ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ମୌଳିକ ଅଧିକାର, ଯେପରିକି ସ୍ଵାଧୀନତା ଓ ସମାନତା । (FUNDAMENTAL RIGHTS)

ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୨୩୧) :

Question 1.
ସମ୍ବିଧାନ କ’ଣ ଏବଂ ଆମେ କାହିଁକି ଏହା ଆବଶ୍ୟକ କରୁଛେ ?
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ଏକ ଦସ୍ତାବିଜ, ଯାହା ଏକ ଦେଶର ମୌଳିକ ନୀତି ଓ ଆଇନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ ଯେ,

1. ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଓ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ଵ ।
2. ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ଯରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷାକରି ନିରପେକ୍ଷତା, ଦାୟିତ୍ଵ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦାୟିତ୍ଵ ।
3. ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ।
4. ଦେଶର ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷାର ଏକ ରୂପରେଖ ।

ଆବଶ୍ୟକତା –
(i) ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ନିୟମ ଏବଂ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥିର କରେ ଯେ ସରକାର କି ପ୍ରକାରର ହେବ, ଏହାର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ହେବ ଏବଂ ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ।

(ii) ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଆଇନ କିପରି ପ୍ରଣୟନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ, କିଏ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାକୁ ନିର୍ବାଚିତ କରୁଛି ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ ଏବଂ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସବୁ କ’ଣ ଅଟେ ।

(iii) ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସହିତ ଅନେକ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ସେମାନେ କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ଆଦର୍ଶ ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ହେବେ ତାହା ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ, ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ଯେପରିକି ନ୍ୟାୟ, ସମାନତା, ବନ୍ଧୁତ୍ଵ, ବହୁବିଧତା ଏବଂ ସ୍ଵାଧୀନତା ।

Question 2.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖ ଦିନ ଗଠିତ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାଦ୍ଵାରା ସମ୍ବିଧାନ ଲିଖୁତ ଓ ବିକଶିତ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ସଭ୍ୟମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରଦେଶର ବିଧାନସଭା ମାଧ୍ଯମରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଆରମ୍ଭରେ ଏଥ‌ିରେ ୩୮୯ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଭାରତ ବିଭାଜନ ପରେ ସଭ୍ୟସଂଖ୍ୟା ୨୯୯କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ଆରମ୍ଭରେ ଏଥିରେ ୧୫ ଜଣ ମହିଳା ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । ସମ୍ବିଧାନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ୧୯୪୬ ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରୁ ୧୯୪୯ ନଭେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖ ଅର୍ଥାତ୍ ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ୧୮ ଦିନ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା । ଫଳସ୍ଵରୂପ ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖ ଦିନ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦିନକୁ ଆମେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ରୂପେ ପାଳନ କରିଥାଉ ।

Question 3.
ଆମର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ସଭ୍ୟତାର ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ବିଧାନକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଆମର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ସଭ୍ୟତାର ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଭିଜ୍ଞତା, ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଆଦର୍ଶର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା । ଏଥୁ ସହିତ ଭାରତର ସଭ୍ୟତା ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।

ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅଭିଜ୍ଞତା ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଆଦର୍ଶକୁ ରୂପ ଦେବାରେ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ସମାନତା, ନ୍ୟାୟ, ସ୍ଵାଧୀନତା, ଭ୍ରାତୃଭାବ ଭଳି ନୀତି ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ଆଦର୍ଶ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ପ୍ରବୃତ୍ତି ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିକ୍ଷା ଆହରଣ, ନାରୀପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ସର୍ବୋପରି କାଳଜୟୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ‘ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍’’ ଏବଂ ‘ସର୍ବେ ଭବନ୍ତୁ ସୁଖୀନଃ’’ ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ସମ୍ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବିବିଧ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଭାରତର ବହୁଳତାବାଦୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ।

Question 4.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ଏହା କାହିଁକି ଏବେ ବି ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଯଦିଓ ଏହା ସତୁରୀ ବର୍ଷରୁ ଅଧ‌ିକ ପୂର୍ବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
(i) ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ । ଆରମ୍ଭରେ ଏଥ‌ିରେ ୩୯୫ଟି ଧାରା, ୨୨ଟି ବିଭାଗ ଏବଂ ୮ଟି ଅନୁସୂଚୀ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଥ‌ିରେ ୪୭୦ଟି ଧାରା, ୨୫ଟି ବିଭାଗ ଏବଂ ୧୨ଟି ଅନୁସୂଚୀ ରହିଅଛି ।

(ii) ଭାରତରେ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ପ୍ରଚଳିତ । ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ମିଳିତ ଭାବରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥାନ୍ତି ।

(iii) ସମ୍ବିଧାନ ଭାରତକୁ ଏ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛି ଏବଂ ୧୮ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।

(iv) ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର, ଏକକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ ଏଠାରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୀତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

(v) ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି, ଯଥା– ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା । ଏଗୁଡ଼ିକର ଯଥାର୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ନିମନ୍ତେ କ୍ଷମତାର ପୃଥକୀକରଣ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।

(vi) ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯଥା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶାସନ, ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।

(vii) ସମ୍ବିଧାନର ଅନ୍ୟ ମୂଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି, ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ମୌଳିକ ଅଧୂକାର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ।

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ସମୟ ଅନୁସାରେ ସମ୍ବିଧାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୁରଣ କରାଯାଇପାରୁଛି ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ମନେପକାଅ ଯେ ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆମେ ‘ସମ୍ବିଧାନ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ପଢ଼ିଥିଲେ – ଏହା ଏକ ଦଲିଲ୍ ଯାହା ଭିତ୍ତିରେ ଏକ ଦେଶର ମୌଳିକ ନୀତି ଏବଂ ନିୟମ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ତିନିଜଣିଆ ଛୋଟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଏକ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ବିଷୟରେ ତୁମ ମନକୁ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଏକ ତାଲିକା କର ।
Answer:
ଆମମାନଙ୍କ ମନକୁ ଆସୁଥିବା ସମ୍ବିଧାନ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅଟେ । ଯଥା-

1. ସମ୍ବିଧାନର ଭୂମିକା କ’ଣ ?
2. ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟପା ଇଁ ଆମେ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବା କି ?
3. ସମ୍ବିଧାନ ବିଷୟରେ ଆମେ ଛାତ୍ରମାନେ କ’ଣ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ?
4. ସମ୍ବିଧାନ ଦିବସକୁ ଆମେ କିପରି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଳନ କରିବା ।
5. ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନର ଏକକିତା ନକଲ ଆମେ ପାଇପାରିବା କି ?
6. ସମ୍ବିଧାନ କିପରି ସରକାରଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ସୀମିତ କରିପାରିବ ?
7. ସମ୍ବିଧାନ ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ।
8. ଯଦି ସମ୍ବିଧାନ ନଥା’ନ୍ତା ତାହାହେଲେ କ’ଣ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ?
9. ସମ୍ବିଧାନକୁ ଭାରତରେ ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଛି କିଏ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥା’ନ୍ତି ?
10. ସମ୍ବିଧାନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ, ତେବେ କିପରି ?
11. ଆମର ସମ୍ବିଧାନ କାହିଁକି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ?
12. ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନଠାରୁ କିପରି ଭିନ୍ନ ?
13. ଆମର ସମ୍ବିଧାନ କାହିଁକି ପୃଥ‌ିବୀର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘତମ ।
    ଆମେ ସମ୍ବିଧାନରୁ କ’ଣ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥାଉ ?

ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଲିଲ ଅଟେ ଯାହାକୁ କାଏମ୍ ରଖୁବା ନିମନ୍ତେ ଆମ ଦେଶର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାରୀ ଶପଥ ନେଇଥାନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିହତ କରିବାକୁ ଶପଥ ନେଇଥା’ନ୍ତି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ଏବଂ ବିଚାରପତିମାନେ ଏହାର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ନୀତିନିୟମ )କୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 2.
କଳ୍ପନା କର ଯେ, ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ କବାଡ଼ିରେ ଫାଇନାଲ ତଥା ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ତୁମ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଯିଏ ଲଗାତର ଦୁଇବର୍ଷ ଧରି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତିଛି । ଯିଏକି ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଜିତିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖୁଛି, ଯାହା ଏକ ହ୍ୟାଟ୍ରିକ । ମ୍ୟାଚ ଚାଲିଛି ଏବଂ ତୁମ ଦଳର ଜଣେ ଖେଳାଳି ଅନ୍ୟ ଦଳର ଜଣେ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଆଉଟ କରି ଦେଇଛି, ତା’ପରେ ଏ ସମୟରେ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଛି, ଆଉଟ ହୋଇଥୁବା ଖେଳାଳି ଜଣକ ଜିଦ୍ ଧରିଛନ୍ତି ଯେ ତୁମ ଦଳର ଖୋଳୀ ତାଙ୍କୁ ଆଉଟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜ ଦଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସାରିଥିଲେ । ରେଫରୀ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ୟ ଦଳର ଖୋଳୀ ପ୍ରକୃତରେ ଆଉଟ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ସେ ଏକ ଛୋଟ ସରକାରୀ ନିୟମ ପୁସ୍ତକ ବାହାର କରନ୍ତି । ଦଳର ଅଧୂନାୟକମାନେ ରେଫରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି ଏବଂ ନିୟମ ଦେଖନ୍ତି । ତା’ପରେ ସେମାନେ ସହମତ ହୁଅନ୍ତି ଯେ ଖେଳାଳି ଜଣକ ପ୍ରକୃତରେ ଆଉଟ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତୁମ ଦଳ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଟ୍ରଫି ଜିତିଛି ।

ତୁମ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଆଲୋଚନା କର ଯଦି କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନିୟମ ପୁସ୍ତିକା ନଥା’ନ୍ତା, ତେବେ କ’ଣ ଘଟିଥା’ନ୍ତା ଏବଂ ଦଳର ରେଫରୀ ଏବଂ ଅଧୁନାୟକମାନେ କାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିପାରିଥା’ନ୍ତେ ? ସମସ୍ତେ ନିୟମ ପୁସ୍ତକ ମାନିବାକୁ କିପରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ ଯଦି ଦଳର ଅଧୁନାୟକମାନେ ନିୟମ ପୁସ୍ତିକା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ରାଜି ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:
ଯେକୌଣସି ମାନବ ସମାଜରେ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିୟମର ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ବିନା ନିୟମରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ । ପୁସ୍ତକରେ ଥ‌ିବା ଏକ ଖେଳକୁ ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ନିୟମ ପୁସ୍ତକ ନଥା’ନ୍ତା ତେବେ କ’ଣ ଘଟିଥାନ୍ତା । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ବିନା ନିୟମ ପୁସ୍ତିକା ଅନୁସରଣରେ କୌଣସି ଖେଳ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ହେବା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ । ରେଫରୀ ଏବଂ ଅଧୁନାୟକମାନେ ଖେଳକୁ ପରିଚାଳନା କଲାବେଳେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଯଦି ସେମାନେ ନିୟମକୁ ଅନୁସରଣ ନ କରନ୍ତି ତେବେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଉପୁଜିବା ସ୍ଵଭାବିକ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

Question 3.
ତୁମେ ସାଧାରଣତଃ ଖେଳୁଥିବା ଏକ ଖେଳ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର ଏବଂ ତୁମେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ନିୟମଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳର ପିଲାମାନେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଥିବା ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପସ୍ଥାପନାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ, ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କର ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଖେଳର ସାଧାରଣ ନିୟମ ସ୍ଥିର କର । ସମସ୍ତେ ସହମତି ହେଉଥୁବା ନିୟମରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛ ?
Answer:
ଆମେ ସାଧାରଣତଃ ଖେଳୁଥିବା ଖେଳ ହେଉଛି କ୍ରିକେଟ୍ । ଏହାର ଆଜି ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଖେଳାଳିମାନେ ଅନୁସରଣ କରିଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆମର ଅନଭିଜ୍ଞତା କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ କିଛିଗୁଡ଼ିଏ ନିୟମ ମନକୁ ମନ ଯୋଡ଼ିଥାଉ । ନିଜକୁ ସୁହାଇଲା ଭଳି କିଛି ନିୟମ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରୁପ୍‌ର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରି ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥା’ନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖେଳ ଶିକ୍ଷକ ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ଯଥାକୃତ ନିୟମକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବାକିକୁ ବାଦ୍ ଦେଇଥାନ୍ତି ଯାହାଫଳରେ ଖେଳପାଇଁ ଏକ ସହମତିରେ ନିୟମ ବନାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସହମତିରେ ଅନେକ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ଓ ବାଦବିବାଦ ମଧ୍ୟ ଉପୁଜିଥାଏ । ସର୍ବଶେଷରେ ଖେଳଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟକିଛି ବରିଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏକ ନିୟମ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକୁ ଆମେ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଉ ।

Question 4.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପୁସ୍ତିକାରେ ୨୫ଟି ବିଭାଗ ଓ ୧୨ଟି ଅନୁସୂଚୀ ରହିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗର ଉପବିଭାଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହା ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବବୃହତ୍ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ ଅଟେ । ପ୍ରାଥମିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲାବେଳକୁ ଏଥରେ ୨୨ଟି ବିଭାଗ ଓ ୮ଟି ଅନୁସୂଚୀ ଥିଲା । ଏହି ସଂଖ୍ୟା ତୁମେମାନେ ମନେ ରଖୁବା ନିହାତି ଜରୁରୀ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ତୁମେମାନେ ଅନୁମାନ କରିପାରୁଛ କି ୧୯୫୦ ମସିହା ପରଠାରୁ ଏହା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ?
Answer:
ଯଦିଓ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପୃଥ‌ିବୀର ଏକ ବୃହତ୍ ଲିଖ୍ତ ସମ୍ବିଧାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସମୟକ୍ରମେ ୧୯୫୦ ମସିହାରୁ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ନିୟମର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଆରମ୍ଭରେ ଏଥିରେ ୨୨ଟି ବିଭାଗ ଏବଂ ୮ଟି ଅନୁସୂଚୀ ଥୁଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୫ଟି ବିଭାଗ ଓ ୧୨ ଅନୁସୂଚୀ ରହିଅଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ୭୫ ବର୍ଷ ସମୟ ବିତିଗଲାଣି । ତେଣୁ ସାମାଜିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ନେଇ ଏଥୁରେ ନୂଆ ନିୟମ ଯୋଗ କରାଯାଇଛି ।

ଏବେ ସଦ୍ୟ ଦଶନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା, ଜଗତୀକରଣ, ପରିବେଶ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖାଦେଇଛି । ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଦାବି ଏବଂ ନିଷ୍ପଭି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସରକାରଙ୍କର ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯାଇଛି । ସୁତରାଂ ଏସବୁକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖ୍ ସମ୍ବିଧାନର କଳେବରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ।

Question 5.
ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ନାମ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର । ଯେଉଁମାନେ କି ସମ୍ବିଧାନ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଇପାରନ୍ତି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ, ତୁମେ କେଉଁ କେଉଁ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରିପାରିବ ? (ପଦ୍ଧତି – ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟ କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ପାଠାଗାରର ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର । ତୁମେ ତୁମ ଶିକ୍ଷକ, ପିତାମାତା ଏବଂ ପାଖ ପଡ଼ିଶାରେ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାର । (ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ସଭା ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ।)
Answer:
ଓଡ଼ିଶାରୁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ ମୋଟ ୧୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ନାମ ହେଲା – ବିଶ୍ଵନାଥ ଦାସ, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ, ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁ, ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ (ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ସଦସ୍ୟା) ।

Question 6.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ଉଦ୍ଧୃତିଟି ପଢ଼, ସମ୍ବିଧାନର କେଉଁ ଧାରା ବିଷୟରେ ସେ କହୁଥିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ? ସେ କାହିଁକି କହିଥିଲେ ଯେ, ମହିଳାମାନଙ୍କର ସମାନତା ଭାରତରେ କୌଣସି ନୂଆ ଧାରଣା ନୁହେଁ ? ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଆଲୋଚନା କର ।

‘ଭାରତର ମହିଳାମାନେ ଜୀବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନତାର ନିଜର ଯଥାର୍ଥ ଐତିହ୍ୟର ପାଦ ଦେଇ ଖୁସି ଅଛନ୍ତି । ଏହା ଏକ ନୂଆ ଧାରଣା ନୁହେଁ, ଯାହା ସମ୍ବିଧାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ବରଂ ଏହା ଏକ ଆଦର୍ଶ ଯାହା ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲି ଆସିଛି । ଯଦିଓ କିଛିଦିନ ପାଇଁ ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥା ନିମନ୍ତେ ଏହା ବନ୍ଦ ଥିଲା । ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ସେହି ଆଦର୍ଶକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯାହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଧୁକାର ନିମନ୍ତେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖେ ।
ବେଗମ୍ ଏଜାଜ ରସୁଲ, ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ବିତର୍କ ସମୟରେ ।
Answer:
ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୫ ଏବଂ ଧାରା ୩୯ ବିଷୟରେ ସେ କହୁଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଭାବୁଛୁ । ଧାରା ୧୫ ଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ମଧ୍ଯରେ ପକ୍ଷପାତିତାକୁ ସମ୍ବିଧାନରେ ରଦ୍ଦ କରାଯାଇଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ଉଭୟ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ଧାର ୩୯ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇଛି ଯେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ବିଶେଷ କରି ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ । ସେ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ନାରୀ ସମାନତା ଏହା ଏକ ନୂଆ ବିଷୟ ନୁହେଁ, ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଐତିହ୍ୟରେ ଲିଙ୍ଗ ସମାନତାର ଧାରଣା ରହିଅଛି । ଯଦିଓ ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ନେଇ ଏକ ପିତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଧାରାରେ ବାସ୍ତବତାକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଇଛି । ନାରୀମାନଙ୍କ ଭାରତୀୟ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ସୂଦୁର ଅତୀତରୁ ରହିଆସିଛି । ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ରୂପେ ଏବଂ ଭାରତର କିଛି ମାତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି । ସୁତରାଂ ସମ୍ବିଧାନ କୌଣସି ଏକ ନୂତନ ଧାରଣାକୁ ପ୍ରଚଳନ କରୁନାହିଁ । କେବଳ ସୁଦୂର ଅତୀତର ଏହି ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା ବିଶ୍ୱାସକୁ ପୁନଶ୍ଚ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛି ।

Question 7.
ଏକ ସମୟରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ନିଜଘରେ ଉଡ଼ାଇବାର ଅନୁମତି ନଥିଲା । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ନିୟମ ବଦଳିଗଲା । ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ନାଗରିକ ଅନୁଭବକଲେ ଯେ ଏହା ତାଙ୍କର ଦେଶ ପ୍ରତି ଗର୍ବ କରିବାର ଏକ ନିଦର୍ଶନ ଏବଂ ସେ ଏହି ନିୟମକୁ ବିଚାରାଳୟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କଲେ ଜଣଙ୍କର ସ୍ଵାଧୀନତାର ପରିପ୍ରକାଶ ନିମନ୍ତେ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ମୌଳିକ ଅସ୍ଵୀକାରର ଏକ ଅଂଶ । ଏବେ ଆମେ ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ପାରିବା । କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେବେ ବି ଅସମ୍ମାନ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମୂଳ ସମ୍ବିଧାନର ଅଂଶ ନଥିଲା । ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ୭୩ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଅଧୁନିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ସମ୍ବିଧାନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 8.
ବିଗତ ଦଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନରେ କ’ଣ ସବୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି ତାହା ତୁମେ ଖୋଜି ପାରିବ କି ?
Answer:
ବିଗତ ଦଶବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନରେ ଯେଉଁସବୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି ତାହା ନିମ୍ନ ସାରଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।

ସଂଶୋଧନ ।	ବର୍ଷ	ବିଷୟ
୧୦୧ ତମ	୨୦୧୬	ଜି.ଏସ୍.ଟି କର ପ୍ରଚଳନ ।
୧୦୩ ତମ	୨୦୧୯	ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୁର୍ବଳ ଶ୍ରେଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶତକଡ଼ା ୧୦ ଭାଗ ସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ ।
୧୦୪ ତମ	୨୦୨୦	ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି-ଉପଜାତିଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଲୋକସଭାରେ ଆଙ୍ଗୋଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ରଦ୍ଦ ।
୧୦୬ ତମ	୨୦୨୩	ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶତକଡ଼ା ୩୩ ଆସନ ସଂରକ୍ଷଣ, ନାରୀଶକ୍ତି ବନ୍ଦନା ଅଭିଯାନ ଆଇନ ସ୍ଵିକୃତୀ ।

Question 9.
ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ଦିଆଯାଇଥବା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ତଳେ ଦିଆଯାଇଛି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପଢ଼ ଏବଂ ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟବୋଧଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରୟୋଗର ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।

Answer:

ସାର୍ବଭୌମ		ଭାରତବର୍ଷ ତା’ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ ସ୍ଵାଧୀନ ।
ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ		ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଧର୍ମ ପାଳନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଠାରୁ ଅନୁମତି ନେବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ ଯଦି ତାହା କାହାର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିନଥାଏ ।
ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର		ଭାରତ ଏକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର । ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ କୌଣସି ରାଜା ବା ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଶାସକ ନଥା’ନ୍ତି ।
ନ୍ୟାୟ		ଜାତି, ଧର୍ମ, ଲିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ନିର୍ବିଶେଷରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚାକିରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା		ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ବା ସ୍ଵାଧୀନତାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ତା’ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ବିକାଶ ଘଟାଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକର ସ୍ଵାଧୀନ ମତପ୍ରକାଶ, ବିଶ୍ବାସ,ପ୍ରତ୍ୟୟ ଏବଂ ପୂଜା କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି ।
ସମାନତା		ସମାନତା ବିନା ସ୍ଵାଧୀନତା ମୂଲ୍ୟହୀନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଏଣୁ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଉଛି ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ଏହାର ଅର୍ଥ ଆଇନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ । ସମତା ଆଦର୍ଶ ଉପରେ ଏହି ନିରପେକ୍ଷ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।
ଭ୍ରାତୃଭାବ		ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ଯରେ ଏକତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଉଛି ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ଭିତ୍ତିଭୂମି । ଆମ୍ଭେମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭେଦଭାବକୁ ଭୁଲି ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ରୂପକ ପ୍ରେମର ରଜ୍ଜୁରେ ବାନ୍ଧିହୋଇ ଜାତୀୟ ଏକତା ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖୁବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟିତ ରହିବା ବିଧେୟ ।

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନସଭା ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ମସିହାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୪୩ ଅକ୍ଟୋବର ୫
(ଖ) ୧୯୪୬ ଡିସେମ୍ବର ୯
(ଗ) ୧୯୪୭ ଜୁଲାଇ ୪
(ଘ) ୧୯୫୦ ଜାନୁୟାରୀ ୨୬
Answer:
(ଖ) ୧୯୪୬ ଡିସେମ୍ବର ୯

Question 2.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
(କ) ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା
(ଖ) ଫାଶୀବାଦର ପ୍ରତିଷ୍ଠା
(ଗ) ରାଜତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା
(ଘ) ନାଜୀବାଦର ପ୍ରତିଷ୍ଠା
Answer:
(କ) ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା

Question 3.
ପୃଥ‌ିବୀର ବୃହତ୍ତମ ଲିଖ୍ ସମ୍ବିଧାନ କେଉଁ ଦେଶରେ ରହିଅଛି ?
(କ) ଆମେରିକା
(ଖ) ଇଂଲଣ୍ଡ
(ଗ) ଜାପାନ
(ଘ) ଭାରତ
Answer:
(ଘ) ଭାରତ

Question 4.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସମ୍ବିଧାନ ?
(କ) ଅଲିଖ
(ଖ) ଲିଖ୍
(ଗ) ଐକିକ
(ଘ) ଅନମନୀୟ
Answer:
(ଖ) ଲିଖ୍

Question 5.
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ଚିଠା କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ
(ଖ) ବି.ଆର୍.ଆମ୍ବେଦକର
(ଗ) ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ
(ଘ) ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହ୍ନା
Answer:
(ଖ) ବି.ଆର୍.ଆମ୍ବେଦକର

Question 6.
ସମ୍ବିଧାନରେ ଥ‌ିବା ‘ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତ’’ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି ?
(କ) କାନାଡ଼ା
(ଖ) ଆୟାଲ୍ୟାଣ୍ଡ
(ଗ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା
(ଘ) ଇଂଲଣ୍ଡ
Answer:
(ଖ) ଆୟାଲ୍ୟାଣ୍ଡ

Question 7.
ଭାରତରେ ସର୍ବନିମ୍ନ କେତେ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୋଟ ଦେଇପାରିବେ ?
(କ) ୨୧ ବର୍ଷ
(ଖ) ୨୨ ବର୍ଷ
(ଗ) ୨୦ ବର୍ଷ
(ଘ) ୧୮ ବର୍ଷ
Answer:
(ଘ) ୧୮ ବର୍ଷ

Question 8.
ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ କିଏ ?
(କ) ହାଇକୋର୍ଟ
(ଖ) ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ
(ଗ) ଲୋକ ଅଦାଲତ
(ଘ) ଜିଲ୍ଲାବୋର୍ଡ଼
Answer:
(ଖ) ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ

Question 9.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭା ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ପାଇଁ କେତେ ସମୟ ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ୧ ବର୍ଷ ୫ ମାସ ୧୮ ଦିନ
(ଖ) ୨ ବର୍ଷ ୫ ମାସ ୨୨ ଦିନ
(ଗ) ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ୧୮ ଦିନ
(ଘ) ୩ ବର୍ଷ ୪ ମାସ ୫ ଦିନ
Answer:
(ଗ) ୨ ବର୍ଷ ୧୧ ମାସ ୧୮ ଦିନ

Question 10.
୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲାବେଳକୁ ସେଥୁରେ କେତୋଟି ଧାରା ଥିଲା ?
(କ) ୨୧୦
(ଖ) ୨୯୫
(ଗ) ୩୪୯
(ଘ) ୩୯୫
Answer:
(ଘ) ୩୯୫

Question 11.
ଆମ ଭାରତବର୍ଷର ସଂସଦର ନିମ୍ନ ସଦନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସଂସଦ ଭବନ
(ଖ) ରାଜ୍ୟସଭା
(ଗ) ଲୋକସଭା
(ଘ) ବିଧାନସଭା
Answer:
(ଗ) ଲୋକସଭା

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ସମୟରେ ଏଥରେ ____________ ଟି ଭାଗ ଏବଂ __________ ଟି ଅନୁସୂଚୀ ଥିଲା ।
Answer:
୨୨, ୮

Question 2.
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ___________ ଦ୍ଵାରା ଲେଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ______________ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା ।
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ସଭା, ୩

Question 3.
____________ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ।
Answer:
ଡ.ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ

Question 4.
ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧରେ ଥିବା _______________ ପଦଟି ସାମ୍ବିଧାନିକ କ୍ଷମତାର ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
ଆମ୍ଭେ ଭାରତୀୟମାନେ

Question 5.
ସମ୍ବିଧାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଆଦର୍ଶ ଓ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରକୃତି ସମ୍ପର୍କରେ _________ ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
ମୁଖବନ୍ଧ

Question 6.
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଲୋକମାନଙ୍କୁ __________ , ________ ଓ _______ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି ।
Answer:
ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ

Question 7.
____________ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ଚିଠି କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ଜନକରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ ।
Answer:
ଡଃ ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର

Question 8.
ସମ୍ବିଧାନରେ ____________ ଟି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ରହିଅଛି ।
Answer:
୧୧

Question 9.
ଆମ ସମ୍ବିଧାନର ___________ ଧାରାରେ ସମାନତାର ଅଧିକାର ଏବଂ ___________ ଧାରାରେ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧିକାର ରହିଛି ।
Answer:
୧୪, ୨୧ (କ)

Question 10.
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ___________ ଭାଗରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଅଛି ।
Answer:
୪

Question 11.
୧୯୯୨ ମସିହାରେ ୭୩ ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଅଧିନିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ __________ ସମ୍ବିଧାନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ

Question 12.
ସମ୍ବିଧାନର _______________ ଧାରାରେ ଜନମଙ୍ଗଳ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଲେଖାଯାଇଛି ।
Answer:
୪୧

Question 13.
୧୯୪୬ ମସିହାରେ ଗଠନ କରାଯାଇଥିବା ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାରେ _____________ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
Answer:
୩୮୯

Question 14.
_____ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।
Answer:
ଡଃ ଭୀମରାଓ ଆମ୍ବେଦକର

Question 15.
__________ ସମ୍ବିଧାନକୁ ନିଜ ହାତରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରେମ ବିହାରୀ ନାରାୟଣ ରାଇଜାଦା ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କେବେ ବସିଥିଲା ? ଏହି ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:

1. ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ବସିଥିଲା ।
2. ଏହି ସଭାର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡଃ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଥିଲେ ।

Question 2.
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ କେତୋଟି ଧାରା, ଅନୁସୂଚୀ ଓ ଭାଗ ରହିଛି ?
Answer:

1. ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ୪୭୦ଟି ଧାରା ଅଛି ।
2. ଏଥ‌ିରେ ୧୨ଟି ଅନୂସୂଚୀ ଓ ୨୫ଟି ବିଭାଗ ରହିଛି ।

Question 3.
ଆମ ଭାରତରେ ସଂସଦରେ କେତୋଟି ସଦନ ଅଛି ? ସେହି ସଦନଗୁଡ଼ିକର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଆମ ଭାରତର ସଂସଦରେ ଦୁଇଟି ସଦନ ଅଛି ।
2. ଏହି ଦୁଇଟି ସଦନ ହେଉଛି ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟସଭା ।

Question 4.
ସମ୍ବିଧାନ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଏହା କେଉଁଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

1. ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ଦଲିଲ ଯାହା ଭିଭିରେ ଏକ ଦେଶର ମୌଳିକ ନୀତି ଏବଂ ନିୟମ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଏହା ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୬ ତାରିଖରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା ।

Question 5.
ସରକାରଙ୍କର କେତୋଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:

1. ସରକାରଙ୍କର ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ଅଛି ।
2. ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ନ୍ୟାୟପାଳିକା

Question 6.
ସମ୍ବିଧାନ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଏଥିରେ କ’ଣ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ?
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ଦସ୍ତାବିଜ୍, ଯାହା ଏକ ଦେଶର ମୌଳିକ ନୀତି ଓ ଅଇନକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥାଏ । ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ ଯେ :
(କ) ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଓ ଦାୟିତ୍ଵ ।
(ଖ) ସରକାରଙ୍କ ତିନୋଟି ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ଯରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରକ୍ଷାକରି ନିରପେକ୍ଷତା, ଦାୟିତ୍ଵ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦାୟିତ୍ଵ । (ଗ) ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ।
(ଘ) ଦେଶର ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷାର ଏକ ରୂପରେଖ

Question 7.
ସମ୍ବିଧାନର ଜନକ ଭାବେ କିଏ ପରିଚିତ ? ସେ କେଉଁ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ?
Answer:

1. ଡଃ ଭୀମରାଓ ରାମଜୀ ଆମ୍ବେଦକର ସମ୍ବିଧାନର ଜନକ ଭାବେ ପରିଚିତ ।
2. ସେ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।

Question 8.
ଆଧୁନିକ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ନିର୍ମାତାମାନେ କେଉଁ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନରୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତା, ସମାନତା, ଭ୍ରାତୃତ୍ଵର ଆଦର୍ଶ ଆଣିଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି’’ କେଉଁ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନରୁ ଆସିଛି ?
Answer:

1. ଆଧୁନିକ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନର ନିର୍ମାତାମାନେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସମ୍ବିଧାନରୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତା, ସମାନତା, ‘ଭ୍ରାତୃତ୍ଵ’ର ଆଦର୍ଶ ଆଣିଛନ୍ତି ।
2. ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ଆଇରିସ୍ ସମ୍ବିଧାନରୁ ଅଣାଯାଇଛି ।

Question 9.
ସରକାରଙ୍କର କେଉଁ ଅଙ୍ଗ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥାଏ ଏବଂ କେଉଁ ଅଙ୍ଗଦ୍ବାରା ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ ? ଏହାର ନେତୃତ୍ୱ କିଏ ନିଅନ୍ତି ?
Answer:

1. ସରକାରଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଦ୍ୱାରା ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ।
2. ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ଭାରତରେ କେତେ ସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:

1. ଭାରତରେ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ।
2. ଯଥା— କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶାସନ, ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ (ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା) ।

Question 11.
ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? କିଏ ଭାରତ ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ସାରାଂଶକୁ ପ୍ରତିନିଧୃତ୍ଵ କରିଥାଏ ।
Answer:

1. ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ।
2. ରାଷ୍ଟ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶମୂଳକ ନୀତି ଭାରତପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ସାରାଂଶକୁ ପ୍ରତିନିଧ୍ୟ କରିଥାଏ ।

Go through Class 7 Social Science Solutions Odia Medium and Class 7 Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium ଶାସକଙ୍କ ଠାରୁ ଶାସିତଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ : ସରକାରର ପ୍ରକାର ଭେଦ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Social Science Chapter 9 Question Answer Odia Medium

Class 7 Social Science Chapter 9 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ

Question 1.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ତୁମେ ଶିଖୁବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସରକାରଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ଆମେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଜାଣିଛୁ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଆଜିର ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ସରକାର ଅଟେ । ଯେଉଁଥରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ବାକ୍ ସ୍ଵାଧୀନତା ଥାଏ ।

(ii) ଗଣତନ୍ତ୍ର ସରକାର ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଯଥା- ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର । ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ଯ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହୋଇପାରେ ।

(iii) ଏବେ ପୃଥ୍ବୀ ପ୍ରଚଳିତ ରାଜତନ୍ତ୍ର ସରକାର ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ଯଥା- ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର ସାଉଦି ଆରବରେ ଥ‌ିବାବେଳେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ।

(iv) ଆଉ ଏକ ସରକାର ଅଛି ତାହାହେଲା ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର । ଏଥୁରେ ଦେଶର ଧର୍ମ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କ ନିୟମ ଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ– ଇରାନ୍ ।

(v) ସେହିପରି ଆଉ ଏକ ଶାସନ ହେଲା ଏକଛତ୍ରବାଦ । ଏପରି ସରକାରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥାନ୍ତି । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ହିଟଲର ଜର୍ମାନୀର ।ଚନ୍ସେଲର ହେବା ପରେ ସେଠାରେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ଚଳାଇଥିଲେ ।

Question 2.
ଭାରତରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସରକାର ଅଛି ? ଏବଂ ଏହାକୁ ସେହି ପ୍ରକାରର ସରକାର କାହିଁକି କୁହାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଭାରତରେ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ପ୍ରଚଳିତ, ଯେଉଁଥରେ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତାଧ୍ଵକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧୁମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି ।

(ii) ଏହି ପ୍ରତିନିଧୁମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପୁନର୍ବାର ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ, ଯଥା- ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର । ଆମ ଦେଶରେ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ପ୍ରଚଳିତ’ ଅଛି ।

(iii) ଭାରତୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର କୁହାଯିବାର କାରଣ ଦେଶର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ବା ସଂସଦ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।

(iv) ଏହି ସଂସଦୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନାଗରିକମାନେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି । ସେହି ସାଂସଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅନ୍ୟ କେତେଜଣ

(v) ମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ହିସାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ସଂସଦ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ତୁମେ ଜାଣିଲ ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ରହିଛି । ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସ୍ଵାଧୀନ ହେବା କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ତାହାର ତିନୋଟି କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନରେ ତିନୋଟି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ହେଲା- ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟ ପାଳିକା ।

(ii) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାର କାମ ହେଲା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା । କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର କାମ ହେଲା ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା କିନ୍ତୁ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଆଇନକୁ ତର୍ଜମା କରିଥାଏ । ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଠିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥାଏ ।

(iii) ସ୍ଵାଧୀନ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଉପସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ।

(iv) ନ୍ୟାୟପାପଳିକା ସ୍ଵାଧୀନ ନହେଲେ ସରକାରଙ୍କ ମନୋମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ନାଗରିକମାନେ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାବରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରିବେ ।

(v) ନାଗରିକ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକଦ୍ୱାରା ରାଷ୍ଟ୍ରର ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି କି ନାହିଁ ତାହା ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଦେଖୁଥାଏ । ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସ୍ଵାଧୀନ ନହେଲେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭୁଷୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।

Question 4.
ତୁମେ କ’ଣ ଭାବ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସରକାର ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ସରକାର ଅପେକ୍ଷା ଭଲ କାହିଁକି ?
Answer:
(i) ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଆଜିର ବିଶ୍ଵରେ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ସରକାର । ଏହା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅଟେ । ସେଥୁମଧ୍ଯରୁ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବା ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ, ଯାହାକି ଆମ ଦେଶ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଅଛି ।

(ii) ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରରେ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତାଧିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧୁମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି ।

(iii) ଏହି ସଂସଦୀୟ ସରକାରରେ ସରକାର ସର୍ବଦା ସଂସଦ ନିକଟରେ ତଥା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଥାଆନ୍ତି ।

(iv) ଏଥରେ ନିର୍ବାଚନ ହେଉଛି ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପସନ୍ଦର ସରାକାର ବାଛିପାରିବେ ।

(v) ଏହି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ବାଚନ ନିୟମିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଆମ ଦେଶରେ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଥରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question 5.
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଅନୁସୃତ କେତେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ତୁମେ ସେହି ଅନୁସୃତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରକାର ସହିତ ମେଳ କରିପାରିବ କି ?

Answer:

ଦେଶରେ ଅନୁସୃତ ବ୍ୟବସ୍ଥା	ସରକାରର ପ୍ରକାର
୧. ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଆଇନ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।	ଗଣତନ୍ତ୍ର
୨. ସରକାର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପଭି ପାଇଁ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କ ମତ ଲୋଡ଼ିଥାନ୍ତି ।	ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର
୩. ରାଣୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ନୂତନ ରାଜା ହେଲେ ।	ରାଜତନ୍ତ୍ର
୪. ଶାସକ କୌଣସି ସମ୍ବିଧାନ ପାଳନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ପସନ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ।	ଏକଛତ୍ରବାଦ

Question 6.
ନିମ୍ନରେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସରକାର ଅଛି ତାହା ଉଲ୍ଲେଖ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Answer:
ଦେଶସରକାରର ପ୍ରକାର୧. ଭୂଟାନ୍ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର୨. ନେପାଳସଂଘୀୟ ଲୋକତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଣତନ୍ତ୍ର୩. ବାଂଲାଦେଶସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର୪. ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର୫. ବ୍ରାଜିଲ୍ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର

Question 7.
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏକ ଆଦର୍ଶ ହାସଲ କରିବାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ସେଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ?
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ଭିଭିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ ।

(ii) ଆମ ଦେଶରେ ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଅଛି । ଆମେ ଆମ ନିତିଦିନିଆ ଜୀବନରେ ଏହାର ଅନେକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦେଖ‌ିବାକୁ ପାଉ । ପୃଥ‌ିବୀର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଛି ।

(iii) କିନ୍ତୁ ଏହି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସମସ୍ୟା ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଦୁର୍ନୀତି, ସମ୍ପଭିର ଅସମାନତା, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସଂସ୍ଥା ଉପରେ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟଧ୍ୱକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସ୍ଵାଧୀନତା ଅବକ୍ଷୟ ଇତ୍ୟାଦି ।

(iv) ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସୂଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ହେରଫେର ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆଦର୍ଶ ହାସଲ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

(v) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଏଥିପ୍ରତି ସଚେତନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଦେଶକୁ ଭଲ ପାଇବାକୁ ଶିଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଦେଶର ସମ୍ପରିକୁ ନିଜର ବୋଲି ମନେ ନକରି ସାମୂହିକ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବିନିଯୋଗ କରିବାପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ତାହାହେଲେ ଏକ ସ୍ଵଚ୍ଛ ଓ ନିର୍ମଳ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରିବ ।

Question 8.
ଗଣତନ୍ତ୍ର, ରଜତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏକଛତ୍ରବାଦଠାରୁ ଭିନ୍ନ । ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନରେ ଜନସାଧାରଣ କ୍ଷମତାର ଉତ୍ସ ଅଟନ୍ତି, ମାତ୍ର ରାଜତନ୍ତ୍ର ଶାସନରେ ରାର୍ଜା ବା ରାଣୀଙ୍କ ହାତରେ ସମସ୍ତ ଶାସନ କ୍ଷମତା ଥାଏ । ସେହିପରି ଏକଛତ୍ରବାଦ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ଷମତାଶାଳୀ ହୋଇ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଆଇନ ଆଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସେମାନଙ୍କର ମତାମତ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଅଧିକାର ଥାଏ । ମାତ୍ର ରାଜତନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଏକଛତ୍ରବାଦରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କର କୌଣସି ଅଧିକାର ନଥାଏ । ସେମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ । ଲୋକମାନେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ଯମରେ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରନ୍ତି । ମାତ୍ର ରାଜତନ୍ତ୍ର ଓ ଏକଛତ୍ରବାଦରେ ସରକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ନୁହନ୍ତି ଓ ଲୋକାମେନ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।

(iv) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ନିଜ ନିଜ ପରିସରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, କେହି କାହା କାର୍ଯ୍ୟରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମାତ୍ର ଏକଛତ୍ରବାଦ ଓ ରାଜତନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଥାଏ ।

(v) ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ସମାନତା ଭିଭିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ମାତ୍ର ରାଜତନ୍ତ୍ର ଓ ଏକଛତ୍ରବାଦ ମନୋମୁଖୀ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଟେ ।

ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୨୦୭) :

Question 1.
ସରକାର କେତେ ପ୍ରକାର ଥାଏ ?
Answer:
ସରକାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ରାଜତନ୍ତ୍ର, ଏକଛତ୍ରବାଦ, ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଥାଏ ।

Question 2.
ସରକାର ତାଙ୍କର କ୍ଷମତା କେଉଁଠାରୁ ପାଇଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ (ଭୋଟ ମାଧ୍ୟମରେ) କ୍ଷମତା ପାଇଥା’ନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ରାଜତନ୍ତ୍ର ବା ଏକଛତ୍ରବାଦ ଶାସନରେ ସେମାନେ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଭାବେ କିମ୍ବା ବାହୁବଳ (ସେନାବଳ) ଦ୍ଵାରା କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 3.
ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସରକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ କିପରି ଯୋଗସୂତ୍ର ରକ୍ଷା କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା, ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ, ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗସୂତ୍ର ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି ।

Question 4.
ଗଣତନ୍ତ୍ର କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ?
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର, ସ୍ଵାଧୀନତା ଏବଂ ନିଜ ଶାସକ ବାଛିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା

Question 1.
ଷଷ୍ଠଶ୍ରେଣୀ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଦେଖୁଥ‌ିବ। ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମନେପକାଇ ପାରୁଛ କି ?

Answer:
ହଁ ।

Question 2.
ସରକାରଙ୍କର ଆହୁରି ଅନେକ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
Answer:
ପାଠ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟତୀତ ସରକାରଙ୍କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-

1. ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ (ଯେପରି ବାତ୍ୟା, ବନ୍ୟା) ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ।
2. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ପାଣି ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
3. ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା (ରାସନ କାର୍ଡ଼) କରିବା ।
4. ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ଓ କାରଖାନା ବସାଇବା ।

Question 2.
ତିନୋଟି ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ପଦ୍ଧତିଟି ତୁମକୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେହେଉଛି ?
Answer:
ତୃତୀୟ ପଦ୍ଧତିଟି (ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ଚୟନ କରିବା) ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନେ ହେଉଛି । କାରଣ ଏହା ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରକ ପଦ୍ଧତି । ଏଥ‌ିରେ ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କ ମତାମତ ରହିଥାଏ ଏବଂ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀର ସୁବିଧା ଅସୁବିଧା ବିଷୟରେ କମିଟିରେ ଭଲ ଭାବରେ କହିପାରିବେ ।

Question 3.
ପୂର୍ବ ସାରଣୀରେ ଦେଶ କ ଓ ଦେଶ ଖ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖାଲିସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣଙ୍କ ପସନ୍ଦର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ନେଇ ପୂରଣ କର ।
Answer:
ସାରଣୀରେ ପୂରଣ କରାଯାଇଛି । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଦେଶ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ।

Question 4.
ସାରଣୀକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉଦାହରଣର ସମାନତା ଓ ପାର୍ଥକ୍ୟ ବିଷୟରେ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ନିଜ ଭିତରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ ।

Question 5.
ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପରେ, ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାରଙ୍କ ମୂଳ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କର । ନିଜ ହୃଦବୋଧକୁ ଆଧାର କରି ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପାଦିତ କର ।
ତୁମମାନଙ୍କୁ ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ନିମନ୍ତେ ଏକ ଛାତ୍ରକମିଟି ଗଠନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଯାହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ କର ଯେ –

1. ସମିତିର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭଲଭାବରେ ପରିଭାଷିତ ହୋଇଛି ।
2. ସମିତି ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ।

Answer:
(ନମୁନା ଯୋଜନା) :
(i) କମିଟିର କାର୍ଯ୍ୟ : ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ସଫାସୁତୁରା ରଖୁ, ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରିବା, ବଗିଚା କାମ ଦେଖୁବା ।

(ii) ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା : ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ରେଣୀରୁ ପିଲାମାନେ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ବାଛିବେ ।

(iii) ବହିଷ୍କାର ବ୍ୟବସ୍ଥା : ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ନିଜ ଦାୟିତ୍ଵ ଠିକ୍ ଭାବରେ ନ ତୁଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ପକ୍ଷପାତିତା କରନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମତ ନେଇ ତାକୁ ବଦଳାଯିବ ।

Question 6.
ଶେନ୍ ବାସ କରୁଥିବା ଦେଶ କ’ଣ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦେଶ ପରି ଲାଗୁଛି ?
Answer:
ନା, ଶେନ୍ ବାସ କରୁଥିବା ଦେଶ ଆଦୌ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରି ଲାଗୁନାହିଁ । ଏହା ଏକ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ପ୍ରଚଳିତ ଥ‌ିବା ଦେଶ ।

Question 7.
ଶେନ୍‌ଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ କିପରି ହୋଇଥବ ବୋଲି ତୁମେମାନେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଶେନ୍‌ଙ୍କ ଜୀବନ ବହୁତ କଷ୍ଟକର ଏବଂ ଭୟପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥବ । ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ କୌଣସି ସ୍ଵାଧୀନତା ନାହିଁ । ସେ କ’ଣ ପିନ୍ଧିବେ, କିପରି କେଶ କାଟିବେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ସରକାର ସ୍ଥିର କରୁଛନ୍ତି ।

Question 8.
ତୁମେମାନେ କ’ଣ ଏପରି ଏକ ଦେଶରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ ? କାରଣ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ନା, ମୁଁ ଏପରି ଏକ ଦେଶରେ କଦାପି ବାସ କରିବାକୁ ଚାହିଁବି ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ଶେନ୍ ବାସ କରୁଛି । ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –
(i) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ଵାଧୀନତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ : ଏହି ଦେଶରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ପସନ୍ଦ କରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ । ଲୋକମାନେ କିପରି କେଶ କାଟିବେ ଏବଂ କେଉଁ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବେ ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ନିୟମ ତିଆରି କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି ।

(ii) କଠୋର ନିୟମ ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସାମରିକ ସେବା : ଏଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କଠୋର ନିୟମ ରହିଛି । ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ସରକାର ନିଷ୍ପଭି ନନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସାମରିକ ସେବାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଯାହାକି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ଛଡ଼ାଇ ନିଏ ।

(iii) ସୂଚନା ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଉପରେ କଟକଣା : ଏପରି ଦେଶରେ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥାଏ । ଫଳରେ ସେଠାକାର ଲୋକମାନେ ଦେଶ ବାହାରର ଦୁନିଆ ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଜ୍ଞ ରହିଥାନ୍ତି ଏବଂ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।

(iv) ନିରନ୍ତର ଭୟ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦାଗିରି : ସରକାର ନାଗରିକମାନଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖୁଥା’ନ୍ତି । ଯଦି କେହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ରିପୋର୍ଟ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଦେଶରେ ଏକ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ସନ୍ଦେହପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

ଏହାର ବିପରୀତରେ, ଏକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରିବେ । ସେମାନେ କ’ଣ କହିବେ, କ’ଣ ପିନ୍ଧିବେ ଏବଂ ନିଜକୁ କିପରି ପ୍ରକାଶ କରିବେ ତାହା ସେମାନେ ନିଜେ ଚୟନ କରିପାରିବେ । ତେଣୁ ସ୍ଵାଧୀନତା ଏବଂ ସମାନତା ନଥିବା ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଦେଶରେ ରହିବା ଅପେକ୍ଷା, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନୀତିରେ ପରିଚାଳିତ ଦେଶରେ ରହିବା ଶ୍ରେୟସ୍କର ଅଟେ ।

Question 9.
ଉପରିସ୍ଥ ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ରଟିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର । ଏହା ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଆମେରିକାର ଏକ ନିର୍ବାଚିତ ସଂସ୍ଥାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତେ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟ । ତୁମେମାନେ କ’ଣ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲ ? ବ୍ୟଙ୍ଗଚିତ୍ରର ଉପର ବାମ କୋଣରେ ତୁମେମାନେ କ’ଣ ଦେଖୁଛ ? ଏହି ନିର୍ବାଚିତ ସଂସ୍ଥାରେ କିଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?
Answer:
(i) ଏହି ଚିତ୍ରରେ କିଛି ବରାଟକାୟ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ପଛରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ଛୋଟଛୋଟ ସାଂସଦମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

(ii) ଚିତ୍ର ଦେଖ‌ିଲେ ଲାଗୁଛି ଯେ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦମାନେ ନୁହେଁ, ବରଂ ପଛରେ ଥିବା ଧନୀ ଗୋଷ୍ଠୀ (ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ର)ହିଁ ପ୍ରକୃତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସରକାରଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି ।

Question 10.
ଏକ ଗଣତନ୍ତ୍ର କ’ଣ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ ? ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ ରଖୁବା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ କ’ଣ କରିପାରିବେ ?
Answer:
(i) ହଁ, ଯଦି କେବଳ କିଛି ମୁଷ୍ଟିମେୟ ଧନୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଲୋକ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ ।

(ii) ଲୋକମାନେ ସଚେତନ ହେବା ଉଚିତ, ଠିକ୍ ପ୍ରତିନିଧ୍ ବାଛିବା ଦରକାର ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

Question 11.
ତୁମେମାନେ ସରକାରର ବିଭିନ୍ନ ରୂପର ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଜାଣିଗଲ । ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କର ।

ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଣୟନ କର ।
ରାଜତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଣୟନ କର ।
ଏକଛତ୍ରବାଦ ପ୍ରଣୟନ କର ।

Answer:
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ କ୍ଷୁଦ୍ରନାଟକ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରର ବିଭିନ୍ନ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 12.
କେଉଁ ପ୍ରକାରର ସରକାର ବା ସରକାରଙ୍କର କେଉଁ ରୂପକୁ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଭାବୁଛ ?
Answer:
ଆମ ମତରେ ‘ଗଣତନ୍ତ୍ର’ ହେଉଛି ସରକାରର ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ରୂପ ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଏହାର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-
(i) ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶାସନ : ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଶାସନ ଓ କ୍ଷମତାର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ସ ହେଉଛନ୍ତି ଜନସାଧାରଣ । ଜନସାଧାରଣ ବା ଲୋକମାନେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧୁ ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି ।

(ii) ସ୍ଵାଧୀନତା ଓ ସମାନତା : ଏକ ପ୍ରକୃତ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରିବେ । ସେମାନେ କ’ଣ କହିବେ, ପିନ୍ଧିବେ ବା ବିଶ୍ଵାସ କରିବେ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ ସ୍ଵାଧୀନତା ଥାଏ ।

(iii) ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ଷମତା : ଯଦି ସରକାର ଲୋକଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକମାନେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଭୋଟ୍ ଦେଇ ପ୍ରତିନିଧୁମାନଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ।

(iv) ଅଧିକାରର ସୁରକ୍ଷା : ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର ଲୋକଙ୍କ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ସ୍ଵାଧୀନ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ଯଦି ରାଜା ନିଜକୁ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିର ଅଧ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ତେବେ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? ସେ କିପରି ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରିବେ ?
Answer:

1. ଯଦି ରାଜା ନିଜକୁ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ (ଭଗବାନଙ୍କ ଦୂତ) ବୋଲି ଭାବିବେ, ତେବେ ସେ ଅହଙ୍କାରୀ ହୋଇଯିବେ ।
2. ସେ ନିଜର ସବୁ କାମକୁ ଠିକ୍ ବୋଲି ଭାବିବେ ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର କୌଣସି ପରାମର୍ଶ ଶୁଣିବେ ନାହିଁ ।
3. ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କଠୋର ଆଇନ ତିଆରି କରିବେ ।
4. ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇ ଜୋରଜବରଦସ୍ତ ଶାସନ କରିବେ ଏବଂ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେବେ ନାହିଁ ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଆବ୍ରାହମ୍ ଲିଙ୍କନ କେଉଁ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ ?
Answer:
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା

Question 3.
ଧର୍ମତନ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ କାହାକୁ ଧରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ

Question 3.
କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାର ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ର

Question 4
ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିବା ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ

Question 5.
ଆମ ଦେଶରେ କେବେଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୫୦ ମସିହା

Question 6.
୧୯୭୧ ମସିହାଠାରୁ କେଉଁ ଦେଶର ମହିଳାମାନେ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ହାସଲ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ସ୍ଵିଜରଲାଣ୍ଡ

Question 7.
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ କେତେ ବର୍ଷରେ ଥରେ ନିର୍ବାଚନ କରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଚାରି ବର୍ଷ

Question 8.
ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୨୮ ମସିହା

Question 9.
କେଉଁ ଦେଶରେ ୧୯୬୫ ମସିହାଠାରୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା

Question 10.
ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଦେଶରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଇଂଲଣ୍ଡ

Question 11.
ଯେଉଁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦେଶର ବାସ୍ତବ କ୍ଷମତା ହାସଲକରି ଶାସନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି, ତାକୁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଗଣତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର

Question 12.
ଆମେରିକାର ସଂସଦକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
କଂଗ୍ରେସ

Question 13.
ଭାରତରେ ଉଚ୍ଚ ସଦନ ଓ ନିମ୍ନ ସଦନ କାହାକୁ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ରାଜ୍ୟସଭା, ଲୋକସଭା

Question 14.
ମହାଜନପଦ ମାନଙ୍କରେ କେଉଁମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ରାଜା

Question 15.
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶରଶଯ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ମହାଭାରତର କେଉଁ ପର୍ବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
Answer:
ଶାନ୍ତିପର୍ବ

Question 16.
ରାଜତନ୍ତ୍ର ସାଧାରଣତଃ କେତେ ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଦୁଇପ୍ରକାର – ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଏକ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କ୍ଷମତା କାହା ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା
(ଖ) କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା
(ଗ) ନ୍ୟାୟପାଳିକା
(ଘ) ନଗରପାଳିକା
Answer:
(କ) ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା

Question 2.
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ନିମ୍ନ ସଦନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ରାଜ୍ୟସଭା
(ଖ) ବିଧାନସଭା
(ଗ) ବିଧାନମଣ୍ଡଳ
(ଘ) ପ୍ରତିନିଧ୍ଵସଭା
Answer:
(ଘ) ପ୍ରତିନିଧ୍ଵସଭା

Question 3.
ରାଜ୍ୟସ୍ତରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ବିଧାନ ପରିଷଦ
(ଖ) ବିଧାନସଭା
(ଗ) ସାଧାରଣ ସଭା
(ଘ) ରାଜ୍ୟସଭା
Answer:
(ଖ) ବିଧାନସଭା

Question 4.
ଭାରତରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ଲୋକସଭା ୬
(ଖ) ରାଜ୍ୟସଭା
(ଗ) ସଂସଦ
(ଘ) ବିଧାନ ପରିଷଦ
Answer:
(ଗ) ସଂସଦ

Question 5.
ଲିଚ୍ଛାବୀ ରାଜବଂଶ କେଉଁ ମହାଜନପଦରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ?
(କ) କ୍ରିଜି
(ଖ) ମଲ୍ଲ
(ଗ) କୋଶାୟୀ
(ଘ) ବଙ୍ଗ
Answer:
(କ) କ୍ରିଜି

Question 6.
ବିଦ୍ଵାନ କଲ୍‌ହତା କେଉଁ ପୁସ୍ତକରେ କାଶ୍ମୀର ଇତିହାସ ବର୍ଣନା କରିଥିଲେ ?
(କ) ରାଜତରଙ୍ଗିଣୀ
(ଖ) ସୌଦାମିନୀ
(ଗ) ଭୂସ୍ୱର୍ଗ
(ଘ) ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ
Answer:
(କ) ରାଜତରଙ୍ଗିଣୀ

Question 7.
ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର କେଉଁ ଦେଶରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ?
(କ) ଇଟାଲୀ
(ଖ) ଫ୍ରାନ୍ସ
(ଗ) ଜର୍ମାନୀ
(ଘ) ବ୍ରିଟେନ୍
Answer:
(ଘ) ବ୍ରିଟେନ୍

Question 8.
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଭାଟିକାନ୍ ସିଟିରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳିତ ?
(କ) ଧର୍ମତନ୍ତ
(ଖ) ରାଜତନ୍ତ୍ର
(ଗ) ଏକଛତ୍ରବାଦ
(ଘ) ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର
Answer:
(କ) ଧର୍ମତନ୍ତ

Question 9.
ଆଡ଼ଲଫ୍ ହିଟ୍‌ଲର୍ କେଉଁ ଦେଶର ଚାନ୍ସେଲର୍ ଥିଲେ ?
(କ) ଇଟାଲୀ
(ଖ) ରୋମ୍
(ଗ) ଜର୍ମାନୀ
(ଘ) ଫ୍ରାନ୍ସ
Answer:
(ଗ) ଜର୍ମାନୀ

Question 10.
ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ବେନିତୋ ମୁସୋଲିନ୍
(ଖ) ହିଣ୍ଡେନବର୍ଗ
(ଗ) ଚର୍ଚ୍ଚିଲ
(ଘ) ଆଡ଼ଲଫ୍ ହିଟଲର
Answer:
(ଘ) ଆଡ଼ଲଫ୍ ହିଟଲର

Question 11.
ଇଦି ଅମିନ କେଉଁ ଦେଶର ଜଣେ ସାମରିକ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସକ ଥିଲେ ?
(କ) ବୋସନିଆ
(ଖ) ଉଗାଣ୍ଡା
(ଗ) ରୋଡ଼େସିଆ
(ଘ) ନାଇଜେରିଆ
Answer:
(ଖ) ଉଗାଣ୍ଡା

Question 12.
ଯେତେବେଳେ ରାଜନେତା ଏବଂ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଏକ ଛୋଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଶାସନରେ ଅତ୍ୟଧ୍ଵ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥାନ୍ତି, ତାହାକୁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶାସନ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ରାଜତନ୍ତ୍ର
(ଖ) ଅଭିଯାନତନ୍ତ୍ର
(ଗ) ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ର
(ଘ) ଧର୍ମତନ୍ତ
Answer:
(ଗ) ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ର

ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
________ ସରକାର ଦେଶର ଧର୍ମ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କ ନିୟମ ଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ ।
(ରାଜତନ୍ତ୍ର, ଏକଛତ୍ରବାଦ, ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର, ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର)
Answer:
ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର

Question 2.
୧୯୩୪ ମସିହାରେ ___________ ଦେଶରେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
(ଇଟାଲୀ, ଜର୍ମାନୀ, ଋଷ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ)
Answer:
ଜର୍ମାନୀ

Question 3.
ଇଦି ଅମିନ ____________ ଦେଶର ଜଣେ ସାମରିକ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସକ ଥିଲେ ।
(ରୁମାନିଆ, ଭିଏତନାମ, ନାମିବିଆ, ଉଗାଣ୍ଡା)
Answer:
ଉଗାଣ୍ଡା

Question 4.
‘ଅଲିଗାକି’ ଶବ୍ଦଟି ମୂଳ ____________ ଶବ୍ଦରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା । (ଲାଟିନ୍, ଗ୍ରୀକ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଚାଇନିଜ୍)
Answer:
ଗ୍ରୀକ୍

Question 5.
___________ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତାଧିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ । (ଗୋଷ୍ଠୀତନ୍ତ୍ର, ନିରଙ୍କୁଶ ରାଜତନ୍ତ୍ର, ଏକଛତ୍ରବାଦ, ଗଣତନ୍ତ୍ର)
Answer:
ଗଣତନ୍ତ୍ର

Question 6.
ଭାରତରେ _____________ ଗଣତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଅଛି । (ସଂସଦୀୟ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ, ଧର୍ମତାନ୍ତ୍ରିକ, ରାଜତାନ୍ତ୍ରିକ)
Answer:
ସଂସଦୀୟ

Question 7.
ସରକାର କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ତାହା ________________ ପୁସ୍ତକରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରାଯାଇଥାଏ ।
(ଲାଲତଥ୍ୟ ପୁସ୍ତକ, ସମ୍ବିଧାନ, ଧର୍ମପୁସ୍ତକ, ପାଣ୍ଡୁଲିପି)
Answer:
ସମ୍ବିଧାନ

Question 8.
କେତେକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆଦର୍ଶକୁ ଭିତ୍ତି କରି ____________ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
(ସରକାର, ରାଜତନ୍ତ୍ର, ସଂସଦ, ବିଧାନସଭା)
Answer:
ସରକାର

Question 9.
ସମସ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ଭାରତୀୟମାନେ __________ ମସିହାରେ ହାସଲ କରିଥିଲେ । (୧୯୪୭, ୧୯୫୦, ୧୯୪୮, ୧୯୪୯)
Answer:
୧୯୫୦

Question 10.
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇଂଲଣ୍ଡରେ __________ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
(୧୯୨୭, ୧୯୩୦, ୧୯୪୭, ୧୯୨୮)
Answer:
୧୯୨୮

Question 11.
୨୦୦୮ ମସିହାରେ _________________ ଦେଶରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
(କେନିଆ, ନେପାଳ, ଭାରତ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା)
Answer:
ନେପାଳ

Question 12.
ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସର୍ବପ୍ରଥମେ __________________ଦେଶରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । (ଇଂଲଣ୍ଡ, ଆମେରିକା, ଗ୍ରୀସ୍, ତୁର୍କୀ)
Answer:
ଇଂଲଣ୍ଡ

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ (ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷ)
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା	୨୦୦୮ ମସିହା
ଭାରତ	୧୯୪୯ ମସିହା
ନେପାଳ	୧୮୪୮ ମସିହା
ଜର୍ମାନୀ	୧୭୮୭ ମସିହା
ସ୍ବିଜରଲାଣ୍ଡ	୧୯୪୭ ମସିହା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ (ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷ)
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା	୧୭୮୭ ମସିହା
ଭାରତ	୧୯୪୭ମସିହା
ନେପାଳ	୨୦୦୮ ମସିହା
ଜର୍ମାନୀ	୧୯୪୯ ମସିହା
ସ୍ଵିଜରଲାଣ୍ଡ	୧୮୪୮ ମସିହା

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା	ରାଜ୍ୟସଭା
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା	ଲୋକସଭା
ନ୍ୟାୟପାଳିକା	ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା
ନିମ୍ନ ସଦନ	ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା
ଉଚ୍ଚ ସଦନ	ଆଇନକୁ ତର୍ଜମା କରିବା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା	ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା	ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା
ନ୍ୟାୟପାଳିକା	ଆଇନକୁ ତର୍ଜମା କରିବା
ନିମ୍ନ ସଦନ	ଲୋକସଭା
ଉଚ୍ଚ ସଦନ	ରାଜ୍ୟସଭା

Question 3.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର	ସମସ୍ତଙ୍କ ହାତରେ କ୍ଷମତା ଥାଏ
ସମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର ।	ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ହାତରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଥାଏ
ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର	ରାଜା ନାମକୁ ମାତ୍ର ଶାସନକର୍ତ୍ତା
ଏକଛତ୍ରବାଦ	ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ
ଗଣତନ୍ତ୍ର	ରାଜାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥାଏ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜତନ୍ତ୍ର	ରାଜାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥାଏ
ସମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର	ରାଜା ନାମକୁ ମାତ୍ର ଶାସନକର୍ତ୍ତା
ଧର୍ମତନ୍ତ୍ର	ଧାର୍ମିକ ନେତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ
ଏକଛତ୍ରବାଦ	ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ହାତରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଥାଏ
ଗଣତନ୍ତ୍ର	ସମସ୍ତଙ୍କ ହାତରେ କ୍ଷମତା ଥାଏ

Question 4.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
୧୯୫୦ ମସିହା	କେନିଆରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା
୧୯୨୧ ମସିହା	ଭାରତରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା
୧୯୩୩ ମସିହା	ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ବଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି
୧୯୪୫ ମସିହା	ହିଟ୍‌ଲର ଜର୍ମାନୀର ଚାନ୍ସେଲର ହେବା
୧୯୬୪ ମସିହା	ସ୍ଵିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ମହିଳାମାନେ ଭୋଟ ଦେବା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
୧୯୫୦ ମସିହା	ଭାରତରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା
୧୯୨୧ ମସିହା	ସ୍ଵିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ମହିଳାମାନେ ଭୋଟ ଦେବା
୧୯୩୩ ମସିହା	ହିଟ୍‌ଲର ଜର୍ମାନୀର ଚାନ୍ସେଲର ହେବା
୧୯୪୫ ମସିହା	ଦ୍ଵିତୀୟ ବିଶ୍ବଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି
୧୯୬୪ ମସିହା	କେନିଆରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ସାଧାରଣ ଭାବରେ ‘ଗଣତନ୍ତ୍ର’ କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:

1. ଗଣତନ୍ତ୍ର କହିଲେ ଆମେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଶାସନ ।
2. ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷମତା ଓ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵର ଉତ୍ସ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ଦେଶର ଜନସାଧାରଣ ।

Question 2.
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର କାହାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:

1. ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସାଧାରଣତଃ ନିର୍ବାଚନ ମାଧ୍ଯମରେ ସରକାର ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଏଥିରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧୁମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 3.
ସରକାର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:

1. କେତେକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆଦର୍ଶକୁ ଭିତ୍ତି କରି ସରକାର ଗଠନ କରାଯାଇଥାଏ ।
2.  ଏଥୁରେ ସରକାର ସମସ୍ତଙ୍କ ସମାନତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ନ୍ୟାୟପାଳିକାର କାମ କ’ଣ ବୋଲି ତୁମେ ଅନୁମାନ କରୁଛ ?
Answer:

1. ନ୍ୟାୟପାଳିକା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
2. ସରକାର ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥାଏ ।

Question 5.
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର କ’ଣ ? ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଅଛି ?
Answer:

1. ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଦେଶର ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ମସ୍ତ ନୀତି, ନିୟମ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସିଧାସଳଖ ଦାୟୀ ରହିଥା’ନ୍ତି ।
2. ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଵିଜରଲାଣ୍ଡରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଅଛି ।

Question 6.
ତୁମେ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧରେ କି ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିଛ ?
Answer:

1. ଯେଉଁ ଦେଶର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ବା ସଂସଦର ଭୂମିକା ମୁଖ୍ୟ ବା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ତାହାକୁ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଇଥାଏ ।
2. ଏହି ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଜନନୀ କୁହାଯାଇଥାଏ ।

Question 7.
ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାର କାମ କ’ଣ ? ଭାରତ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:

1. ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କର ଏକ ଅଙ୍ଗ ଯାହା ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଭାରତରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକାକୁ ସଂସଦ କୁହାଯାଉଥିଲାବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ନାମ କଂଗ୍ରେସ ଅଟେ ।

Question 8.
ଜର୍ମାନୀର ଆଡ଼ଲଫ୍ ହିଟଲରଙ୍କୁ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ କୁହାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:

1. ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଆଡ଼ଲଫ ହିଟଲର ଜର୍ମାନୀର ଚାନ୍ସସେଲର ହୋଇଥିଲେ ।
2. ଚାନ୍ସେଲର ହେବାପରେ ସେ ଏପରି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଦୂର କରିଥିଲା । ସେ ୟୁହୁଦୀ, ରୋମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନେକ ଲୋକଙ୍କରୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେ ଜର୍ମାନୀରେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶାସନ ଚଳାଇଥିଲେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
କୌଟିଲ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଜଣେ ଶାସକର ତିନିଗୋଟି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:

1. କୌଟିଲ୍ୟଙ୍କ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଜଣେ ଶାସକ ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ବାହ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣରୁ ରାଜ୍ୟଟିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
2. ଦ୍ଵିତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ହେଉଛି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ପାଳନ କରିବା ।
3. ତୃତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ହେଲା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ବା କଲ୍ୟାଣ କରିବା ।

Question 2.
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗଣତନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା କି ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି ?
Answer:

1. ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆବ୍ରାହମ୍ ଲିଙ୍କନ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ଏକ ମାର୍ମିକ ସଂଜ୍ଞା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
2. ତାଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ‘‘ସରକାର ହେଉଛନ୍ତି ଲୋକମାନଙ୍କର, ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ”’ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।
3. ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଉକ୍ତିଟିର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି ।

Question 3.
ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା କେଉଁ ପ୍ରକାର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାଏ ?
Answer:
(i) ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ, ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଆମେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ନେଇପାରିବା ।

(ii) ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ଭାବରେ ବିଧାନସଭା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ବିଧାନସଭା ସଦସ୍ୟରୂପେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ସଦସ୍ୟ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥାନ୍ତି ।

(iii) ସେମାନେ ଶାସନଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ରାଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ବା ବିଧାନସଭା ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିଥା’ନ୍ତି ଓ ବିଧାନ ସଭାର ଆସ୍ଥା ହରାଇଲେ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ଉଚ୍ଚ ସଦନ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:

1. ଭାରତୀୟ ସଂସଦରେ ଦୁଇଟି ଗୃହ ଥାଏ, ଯଥା- ଲୋକସଭା ବା ନିମ୍ନ ସଦନ ଓ ରାଜ୍ୟସଭା ବା ଉଚ୍ଚ ସଦନ ।
2. କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଦ୍ଵିସଦନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକ ଥାଏ, ଯାହାକୁ ବିଧାନ ମଣ୍ଡଳ କୁହାଯାଏ ।
3. ଏହାର ଉଚ୍ଚ ସଦନକୁ ବିଧାନ ପରିଷଦ ଓ ନିମ୍ନ ସଦନକୁ ବିଧାନସଭା କୁହାଯାଇଥାଏ । ଆମ ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ ବିଧାନସଭା ରହିଛି ।

Question 5.
ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ଉତ୍ତମ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ରହିଥାଏ । ସେହିସବୁ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ସରକାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ଭିଭିକ ଶାସନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

(ii) ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଥିବା ସମସ୍ୟା ମଧ୍ଯରେ ଦୁର୍ନୀତି, ସମ୍ପଭିର ଅସମାନତା, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସଂସ୍ଥା ଉପରେ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟଧ୍ଵକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସ୍ଵାଧୀନତା ଅବକ୍ଷୟ ଇତ୍ୟାଦି ମୁଖ୍ୟ ।

(iii) ସୂଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ହେରଫେର ଭଳି ଅନ୍ୟ କେତେକ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆଦର୍ଶ ହାସଲ କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଆମ ଜୀବନରେ ସରକାର ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ସରକାର ଆମ ଜୀବନରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିଥାଏ ଯଥା- ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ବଜାୟ ରଖୁବା ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି, ସ୍ଥିରତା ଓ ନିରାପତ୍ତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ ।

(ii) ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖୁବା ସହ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଯବାନ ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ଆବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇବା ସହ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଭଳି ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥାଏ ।

(iv) ଲୋକ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସତତ ଚେଷ୍ଟିତ ଥାଏ ।

(v) ସରକାରଙ୍କୁ ଅଧିକ ପାରଦର୍ଶିତା ହାସଲ କରିବାକୁ ହେଲେ ଲୋକମାନଙ୍କର ସହଯୋଗ ଏକାନ୍ତ କାମ୍ୟ । ଜନସହଯୋଗ ଓ ଜନଭାଗୀଦାରୀଦ୍ଵାରା ସରକାର ମଜବୁତ୍ ହୋଇଥାଏ ।

Question 2.
ପ୍ରତିନିଧୁମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାରତରେ କିପରି ସୁଚାରୁରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ତାହାର ଏକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ଭାରତରେ ପ୍ରତିନିଧୂମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଅଛି । ପ୍ରଥମତଃ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୋକମାନେ ସାର୍ବଜନୀନ ସାବାଳକ ମତଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କର ମନ ପସନ୍ଦର ପ୍ରାର୍ଥୀ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥାନ୍ତି ।

(ii) ଏହି ପ୍ରକାର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୋକମାନେ ସିଧାସଳଖ ଶାସନ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସରକାର ସର୍ବଦା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଥାଆନ୍ତି ।

(iii) ନିର୍ବାଚନ ହେଉଛି ପ୍ରତିନିଧୁମୂଳକ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ ।

(iv) ତେଣୁ ଏକ ନିୟମିତ ବ୍ୟବଧାନରେ ନିର୍ବାଚନ କରାଯାଇଥାଏ । ପୁନର୍ବାର ନୂତନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ କରାଯାଇଥାଏ ।

(v) ଭାରତରେ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଥରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ କରାଯାଉଥିଲାବେଳେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ପ୍ରତି ଚାରି ବର୍ଷରେ ଥରେ କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 3.
ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଯେଉଁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦେଶର ବାସ୍ତବ ବା ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ଉପଲବ୍ଧ କରି ଶାସନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥା’ନ୍ତି ତାହାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ ।

(ii) ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନାଗରିକମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭାର ସଦସ୍ୟ ନଥା’ନ୍ତି, ତେଣୁ ନିଜ ଶାସନଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ସେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା ସଭା ବା ସଂସଦର ବିଶ୍ୱାସଭାଜନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନଥାଏ ।

(iii) ଏହି ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଛି ।

(iv) ଭାରତରେ ଯଦିଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦବୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ କିନ୍ତୁ ସେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି ।

(v) ବରଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦର ପରାମର୍ଶରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ପରିଚାଳନା କରିଥା’ନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ ସେ ଭାରତର ବାସ୍ତବ ଶାସକ ନୁହଁନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସେ ଦେଶର ବାସ୍ତବ ଶାସକ ଅଟନ୍ତି ।

Question 4.
ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର କେଉଁଠି ଓ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି, ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ବା ବ୍ରିଟେନ୍‌ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି ।

(ii) ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜା କିମ୍ବା ରାଣୀ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କେବଳ ନାମକୁମାତ୍ର କ୍ଷମତା ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକାର ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତାର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବ୍ୟବସ୍ଥାପିକା କ୍ଷମତାଟି ସଂସଦ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥାଏ ।

(iii) ଦେଶର ସମସ୍ତ ଆଇନ ନିର୍ବାଚିତ ସଂସଦଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଏ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କ୍ଷମତା ପ୍ରଧାମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦଦ୍ଵାରା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।

(iv) ତେଣୁ ବ୍ରିଟେନ୍‌ରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲା ସତ୍ତ୍ବେ, ପ୍ରକୃତପକ୍ଷେ ଏହା ସଂସଦୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ।

(v) ଏହି ପ୍ରକାରର ରାଜତନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ସେ ଦେଶର ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଵୀକୃତ ହୋଇଅଛି ।

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 6 Adolescence: A Stage of Growth and Change Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 6 Adolescence: A Stage of Growth and Change Extra Questions

Class 7 Science Chapter 6 Extra Questions on Adolescence: A Stage of Growth and Change

Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Which of the following food groups would be a better choice for adolescents and why?
(i) Rice, sweets, pulses
(ii) Leafy vegetables, rice, pulses, and dry fruits
Answer:
(ii) Leafy vegetables, rice, pulses, and dry fruits are better as they provide a balanced mix of important nutrients and energy essential for growth and development during adolescence.

Question 2.
How does an adolescent experience emotional changes?
Answer:
Adolescents become more self-aware, develop stronger feelings, compassion, and may experience mood swings. They begin to understand responsibility, social behaviour, and engage themselves in varied activities.

Question 3.
Mention any two features each that are seen in boys and girls each to distinguish them from each other at puberty.
Answer:
Two features observed in boys during puberty are:

• Growth of facial hair, and chest and back hair in some
• Voice becomes hoarse
• Growth of voice box, visible as the Adam’s apple
• Broadening of shoulders

Two features observed in girls during puberty are:

• Development of breasts
• Widening of hips

Question 4.
Aditi, a teenager, has been feeling tired and low on energy lately. After a check-up, her doctor advised her to improve her eating habits by following a balanced diet. Why is a balanced diet important during adolescence, and what should it include?
Answer:
Adolescence is a time of rapid growth and development. Hence, a healthy, balanced diet is crucial to ensure the body receives proper nutrients during this phase. A balanced diet includes carbohydrates, proteins, fats, vitamins, and minerals, along with sufficient roughage and water intake.

Question 5.
In a group discussion, Jai said that during adolescence physical changes are more commonly observed in boys, while emotional changes occur mainly in girls. Do you think Jai is correct? If not, explain your answer.
Answer:
No, Jai is not correct because both boys and girls experience physical, emotional, and behavioural changes during adolescence.

Question 6.
Give a suitable word for each of the following statements.
(i) The disease that is caused by the deficiency of iron and vitamin B12.
(ii) The excessive or improper use of addictive substances.
(iii) It marks the beginning of reproductive period.
(iv) Chemicals which control changes at adolescence stage.
Answer:
(i) Anaemia
(ii) Substance abuse
(iii) Puberty
(iv) Hormones

Question 7.
Aman and Shweta noticed increased sweating and occasional body odour after sports class. Feeling concerned, they asked their PT teacher, “Why is personal hygiene important during adolescence?”
Answer:

• Increased sweat and oil production can lead to skin problems like acne.
• Menstruating girls need to maintain hygiene to prevent infections.

Question 8.
Name one government scheme that promotes menstrual hygiene. Also mention some state-level initiatives to provide free sanitary pads.
Answer:
Menstrual Hygiene Scheme (MHS). Under this scheme, sanitary pads are provided either free of cost or at a reduced rate. States like Tamil Nadu and Odisha provide free sanitary napkins to girls.

Question 9.
After receiving hurtful and upsetting messages online, Mahi felt confused and emotionally disturbed. Identify this issue and suggest whom Mahi can talk to for support and guidance.
Answer:
Mahi experienced cyberbullying. It involves the use of digital devices such as phones or computers to harass others by sending misleading messages, spreading false rumours, or sharing personal information without consent. Mahi should talk to trusted elders, such as a parent or a teacher.

Question 10.
Anamika feels tired and stressed due to long hours of study and lack of exercise. Her elder brother suggests that she should practise yoga and do regular exercise. Anamika wonders how these activities can help her maintain good mental and physical health. Can you explain?
Answer:
Regular physical activities and yoga help keep the body fit by improving strength, stamina, and flexibility. They help reduce stress and anxiety by calming the mind and improving mood. Together, they also improve concentration and overall mental well-being.

Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Name an important internal change experienced by girls during adolescence. What does it indicate? Is this change permanent throughout life?

• An important internal change experienced by girls during adolescence is the onset of the menstrual cycle, also known as menstruation or having a ‘period’.
• This indicates that the girl’s body is now capable of reproduction, and it is one of the signs of a good reproductive health.
• No, menstruation stops naturally, marking the end of a woman’s reproductive capability by the age of 45 to 55.

Question 2.
(i) Why should adolescents avoid comparing themselves with others?
(ii) Mention two ways in which adolescents can handle stress positively.
Answer:
(i) Adolescents should avoid comparing themselves with others because it can lead to unnecessary stress, low self-esteem, and anxiety. Every individual grows and develops at their own pace.

(ii)

• Talk to a trusted elder, friend or teacher about their feelings.
• Engage in hobbies like reading, drawing, music, dance, or sports.

Question 3.
Sameer has started noticing physical changes in his body and is curious about puberty. How would you explain what is puberty, and also mention the main change that occurs during this stage of development?
Answer:
Puberty is the stage during which an individual undergoes external and internal changes to develop into adults. The human body experiences various transformations during adolescence, which mark the beginning of puberty. The most significant change marking puberty is that boys and girls become capable of reproduction.

Question 4.
Given in the next page are certain food items required for proper nourishment of adolescents. Name the nutrients present in the food items and write their functions.

Answer:

Food items	Major nutrients	Functions
Pulses and nuts	Proteins	Growth, repair of body parts
Oranges and Amla	Vitamin C and iron	Formation of blood, keep the body healthy
Sugar, Roti	Carbohydrates	Provide energy
Oils	Fats and Vitamin E	Provide energy, maintain healthy skin
Vegetables	Vitamins and minerals, roughage	Keep the body healthy and disease-free

Question 5.
(i) The school counsellor was taking a session on adolescent issues. Sameer, a Grade 7 student, had a friend struggling with addiction. Feeling worried, he asked the teacher the following questions:
(a) What is substance abuse?
(b) How does it affect one’s health?
(ii) Name the harmful substances that should be avoided.
Answer:
(i) (a) The use of harmful substances for nonmedical purposes regularly, leading to addiction, is called substance abuse.
(b) These substances are harmful to our physical and mental health. Using these substances can cause serious health problems such as breathing difficulties, memory loss and damage to the lungs.

(ii) Tobacco, gutka, beedi, cigarettes, alcohol, and illegal drugs

Question 6.
Ved has observed that during the school’s morning assembly, students regularly perform yoga together. Later, during the games period, the teacher encouraged all students to actively participate in sports and games of their choice. Based on these observations, list any three benefits of regular physical activities for adolescents.
Answer:

• Keep the body and mind healthy and active
• Improve stamina and help maintain a healthy body weight
• Enhance mood and reduce stress levels
• Build strength and overall fitness

Question 7.
Adolescents sometimes feel pressured by friends to try harmful substances like tobacco, beedi, alcohol, or illegal drugs.
(i) How can peer pressure influence adolescents to consume such harmful substances?
(ii) Suggest two ways to avoid or overcome such peer pressure.
Answer:
(i) Peer pressure can influence adolescents to try harmful and addictive substances, such as tobacco or alcohol, to gain approval or acceptance from their peer group.
(ii)

• Say ‘No’ confidently.
• Choose friends wisely and spend time with people who encourage healthy habits.
• Seek help from family, teachers, and trusted friends.

Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Long Question Answer

Question 1.
(i) Disha was told to prepare a poster on physical changes in girls during puberty. Help her list these changes.
(ii) What voice changes happen in boys and girls during adolescence?
Answer:
(i) The changes in girls during puberty are:

• Development of breasts
• Widening of hips
• Growth of hair under armpits and in the pubic region

(ii) Boys: Voice becomes deep and hoarse due to the growth of the voice box.
Girls: The voice box also grows in adolescent girls, but it is less prominent than boys, leading to minimal change in voice.

Question 2.
(i) Name the government initiatives to promote menstrual hygiene.
(ii) Under which scheme are biodegradable sanitary pads provided? [Knowledge-based Skill]
Answer:
(i) To support menstrual hygiene, the government has introduced several initiatives like:

• Menstrual Hygiene Scheme (MHS)
• Rashtriya Kishor Swasthya Karyakram (RKSK)
• Suvidha Sanitary Napkin Initiative
• State-level Initiatives (e.g., Shuchi Scheme in Karnataka)

(ii) Under Suvidha Sanitary Napkin Initiative, biodegradable sanitary pads are provided at affordable prices through Jan Aushadhi Kendras.

Question 3.
(i) Ritu heard about the terms adolescence and puberty and wondered if they mean the same. How would you explain her the difference between both the terms?
(ii) Why does adolescence starts at different ages for different people?
(iii) Ritu also learnt about hormones in class. What are hormones, and do they influence adolescence?
Answer:

Adolescence	Puberty
It is the period of life between childhood and adulthood.	Puberty is the stage, within adolescence, in which an adolescent reaches reproductive maturity.
It refers to physical, internal, emotional, social, and behavioural changes.	It refers to internal and external changes that indicate reproductive maturity.

(ii) Adolescence varies from person to person depending upon various factors such as early life experience, nutrition, etc.
(iii) Hormones are the chemical messengers produced by the body.

• Yes, hormones influence growth and development of body during adolescence.

Question 4.
(i) “Menstrual hygiene and healthy sanitary habits are important for adolescent girls.” Comment.
(ii)What problems can arise if proper menstrual hygiene and healthy sanitary habits are not followed during menstruation?
Answer:
Maintaining hygiene prevents infections and irritation in the pubic region.

• Always use clean sanitary pad or reusable cloth pads.
• Dispose the used sanitary pads properly by wrapping them in newspaper and placing them inside a dustbin to promote community health and environmental cleanliness.
• Never flush sanitary pads in the toilet.
• Wash hands with soap after changing pads.

(ii) If proper menstrual hygiene and healthy sanitary habits are not followed, it can lead to infections of the reproductive and urinary tract, along with skin irritation and foul odour. In severe cases, these infections may cause discomfort and long-term health problems.

Question 5.
During a school health checkup, Arya was diagnosed as underweight. Arya spoke to the nurse and asked the following questions:
(i) What is the role of nutrition during adolescence?
(ii) What are the nutrients essential during adolescence?
(iii) What else should we do to stay healthy besides having a balanced diet? [Critical Thinking Skill]
Answer:
(i) Proper nutrition during adolescence supports growth and development of both the mind and body. Adolescents require a balanced diet rich in essential nutrients to fuel their bodies through this period of change.

(ii) The nutrients essential during adolescence, along with adequate water intake and roughage are:

• Carbohydrates
• Fats
• Proteins
• Vitamins and Minerals

(iii) Regular physical activity is also important to stay healthy, along with a balanced diet during adolescence. These activities keep the body and mind fit and healthy, build up stamina and also function as a mood booster.

Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Aryan and Riya, both 13-years-old, noticed that they were growing taller much faster than the previous year. Aryan observed that his voice had started cracking during conversations. Their science teacher explained that this is normal during adolescence and that they should not worry about these changes.

(i) Explain the term adolescence.
Answer:
The stage of life when the body undergoes changes that lead to reproductive maturity is called adolescence.

(ii) Name one factor, other than hormones that affects growth during adolescence.
Answer:
A nutritious diet is necessary to support growth and development during this stage.

(iii) Why does the voice change during adolescence? Is the change in voice the same in boys and girls?
Answer:

• Voice changes because of the growth of the voice box during puberty.
• No, the Adam’s apple is more prominent in boys, causing a deeper voice, while in girls, the change is minimal.

OR

(iii) Write any two common physical changes that will be experienced by Aryan and Riya during adolescence.
Answer:
Two common changes in boys and girls during adolescence are:

• Growth of hair in the armpits
• Increase in height

Question 2.
Daksh’s cousin, Arnav, who is in Grade 7, has started grooming himself and behaving differently. Daksh also observes changes in his attitude and realised that he may be influenced by the wrong peer group. Daksh understands that his cousin is going through adolescence and feels confused about how to manage this phase of life.

(i) Adolescence is a stage when teenagers want to develop/gain:
(a) Physical strength
(b) Identity and independence
(c) Intelligence
(d) All of the above
Answer:
(d) All of the above

(ii) Behavioural changes during adolescence are mainly due to:
(a) Ageing
(b) Lack of discipline
(c) Hormonal changes
(d) Physical changes
Answer:
(c) Hormonal changes

(iii) How does excessive use of social media platforms influence adolescents?
Answer:
Social media platforms influence adolescents by shaping their thoughts, behaviour, peer opinions, and online trends. Excessive use can affect their confidence, studies, and real-life relationships if not used responsibly.

OR

(iii) Suggest two ways in which family members can support adolescents during this phase of life.
Answer:
Family members can support adolescents by:

• Listening patiently and giving them a chance to share their feelings without scolding or judging them.
• Providing guidance and encouraging healthy habits and respectful communication in them.

Adolescence: A Stage of Growth and Change Class 7 Picture Based Questions

Observe the given pictures and answer the questions that follow:

Question 1.
A teenager is looking at himself in the mirror and notices pimples on his face.
(i) Which stage of life is the boy likely going through?
Answer:
Adolescence

(ii) Acne is an example of which type of change?
(a) Physical change
(b) Change in reproductive capabilities
(c) Emotional change
(d) Behavioural change
Answer:
(a) Physical change

(iii) What changes in the body cause the appearance of pimples during this stage?
Answer:
Pimples appear during adolescence due to hormonal changes and an increase in oily secretions from the skin, which clog pores and lead to infections.

OR

(iii) Suggest some hygiene practices that can help reduce acne.
Answer:
Avoid squeezing pimples:

• Avoid touching your face with dirty hands
• Drink plenty of water
• Wash your face with a gentle cleanser

Question 2.
(i) Identify the physical change shown in the picture.

Answer:
An increase in height (rapid growth) during adolescence.

(ii) What do we call the period when secondary sexual characteristics begin to appear in boys and girls?
Answer:
Puberty

(iii) State whether these changes are uniform in all individuals.
Answer:
No, these changes are not uniform in all individuals. It occurs at different ages and at different rates in different people.

OR

(iii) Mention any two other physical changes observed only in boys during adolescence.
Answer:
Two other physical changes observed in boys during adolescence are:

• Deepening of voice
• Growth of facial hair (beard and moustache)

Electricity: Circuits and Their Components Class 7 Activity Based Questions

Read the following activities and answer the questions that follow:

Question 1.
To create awareness about cybercrime among students, Meena, a science teacher, planned an activity. She divided the class into two groups and assigned different tasks to each group.

• Group A was asked to collect information from newspapers and news channels about the types of cybercrimes that people face nowadays.
• Group B was instructed to explore reliable websites to find out the common types of cybercrimes and the safety measures that can be taken to prevent them.

After collecting the data, each group prepared a table to present their findings to the class.

Source	Types of Cybercrime
Newspaper and news channels	Cyberbullying
	Cyberstalking
Trusted Websites	Online fraud (financial scams)
	Digital harassment
	Identity theft

(i) What is cyberbullying?
Answer:
Use of digital devices such as phones, computers, or online platforms to harass others by sending misleading messages, spreading false rumours, or sharing personal information without consent is called cyberbullying.
OR
(i) How can sharing a password on online platforms with a stranger be harmful?
Answer:
Sharing an account password with a stranger is harmful because the person may misuse the account, change important settings, access or share personal information, or even lock the user out of the account.

(ii) Chirag is facing cyber harassment. Which of the following is the most appropriate action he should take in this situation?
(a) Ignore the messages
(b) Inform a trusted adult, such as a parent or teacher, and seek help
(c) Reply to the harasser with rude or hurtful messages
(d) Isolate himself and stop socialising
Answer:
(b) Inform a trusted adult, such as a parent or a teacher, and seek help.

(iii) Which of the following is a safe online practice?
(a) Sharing location with virtual friends
(b) Clicking on unknown links
(c) Keeping personal information private
(d) Accepting friend requests from strangers
Answer:
(c) Personal information should be kept private as it can be misused by strangers to harm an individual, leading to cyber harassment or cyberbullying.

Question 2.
Observe the chart and graph given below carefully and answer the following questions.

(i) Which of the line represents the height of boys?
Answer:
The dashed line represents the beight of boys.

(ii) Which line represents the height of girls?
Answer:
The solid line represents the height of girls.

(iii) What is the difference between the pattern of increase in the height of boys and girls?
Answer:
At the onset of puberty, girls grow faster in height than boys, and by the age of 18 years, both reach their maximum height.

OR

(iii) Is this pattern true for each individual?
Answer:
No, the rate of increase in height varies among individuals. Some may grow tall suddenly at puberty and then slow down, while others may grow gradually.

Electricity: Circuits and Their Components Extra Questions for Practice

Question 1.
Kush, a 14-year-old boy, often feels confused and gets angry over small issues. His teachers notice that his behaviour has changed compared to earlier years. What is the main reason for such sudden mood swings at his age?
(a) Physical growth
(b) Change in food habits
(c) Hormones
(d) Social awareness
Answer:
(c) Hormones affect both emotions and behaviour, leading to mood swings that occur during adolescence.

Question 2.
Sarla, a science teacher showed the following picture while conducting a seminar on the topic of adolescence. Select the option that best describes the activity depicted in the picture.

(a) Engaging in peer group activities
(b) Exploring different clothing styles
(c) Social interactions
(d) Both (a) and (c)
Answer:
(d) Both (a) and (c)

Question 3.
Pratiksha, a student of class 7, has begun getting her monthly periods. She notices that it recurs every 28-30 days and lasts for about 3 to 7 days. As she is still learning about menstruation, she comes across some common beliefs related to menstruation, many of which are myths. Identify the correct statement related to menstruation from the following options.
(a) Menstruation occurs lifelong in women.
(b) Menstruation is a natural process and a sign of good reproductive health.
(c) Menstruation stops naturally between the ages of 55-65
(d) Physical isolation during menstruation relieves pain and discomfort.
Answer:
(b) Menstruation is a natural process and a sign of good reproductive health.

Question 4.
Aditi noticed small pimples on her face after frequently consuming fried foods. Identify the correctly matched pair that best explains the likely cause of this condition. [1]
(i) Pimples are caused due to a deficiency of vitamin B12.
(ii) Pimples are associated with excessive oily secretion from the skin.
(iii) Pimples can result from bacterial infection in clogged skin pores.
(iv) Pimples can result from an improper diet.
(a) (ii), (iii), and (iv)
(b) (i) and (iii) only
(c) (ii) only
(d) (iii) and (iv) only
Answer:
(a) Deficiency of vitamin B12 results in anacmia.

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 5.
Assertion (A): Besides proper nutrition, maintaining personal hygiene is crucial during adolescence.
Reason (R): Menstrual hygiene is important for both comfort and health.
Answer:
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.

Question 6.
Assertion (A): Adolescence is the critical period during which girls may sometimes suffer from blood-related health problems.
Reason (R): The most common blood-related health issues like anaemia arise due to a deficiency of vitamin C in the body.
Answer:
(c) Most common blood-related health issues like anaemia arise from iron and vitamin B12 deficiency.

Question 7.
Puberty starts at different ages in different individuals. Justify this statement.
Answer:
Puberty starts at different ages because every individual has a unique growth pattern. Factors like nutrition and health influence the timing of hormonal changes that lead to puberty.

Question 8.
Name the essential components of a balanced diet required during adolescence. Explain why a balanced diet is especially important at this stage.
Answer:
A balanced diet for adolescents should include proteins, carbohydrates, fats, vitamins and minerals like iron, calcium and iodine, along with roughage and water for supporting proper growth and development.

Question 9.
(i) Describe the emotional changes observed during adolescence.
Answer:
During adolescence, some emotional and social changes experienced by adolescents are:

• Mood swings
• Development of personal identity
• Social and behavioural changes
• A growing sense of independence

(ii) Suggest some ways to deal with emotional stress.
Answer:
To deal with cmotional stress, adolescents should:

• Talk to their parents
• Avoid comparing themselves to others
• Take part in physical activities for fitness
• Take part in various extra-curricular activitics like music, dance, or sports

Question 10.
Ms. Ahuja, a Grade 7 science teacher, showed before-and-after images of human lungs after prolonged exposure to cigarette smoke on the smartboard.

(i) What message does she wants to convey to the class?
Answer:
(i) She wants to show the class the difference between healthy lungs and lungs affected by smoking. The ‘before’ image represents healthy lungs, while the ‘after’ image shows lungs that are damaged and darkened due to long-term smoking.

(ii) Explain how harmful substances affect the body, especially during adolescence.
Answer:
Harmful substances like tobacco, beedi, and cigarettes not only damage physical and mental health, but are also addictive. Using these substances can cause serious health problems, such as breathing difficulties, reduced lung function, and long-term diseases, especially during adolescence when the body is still developing.

Question 11.
Aisha, a 12-year-old girl, got her first period at school, and felt scared and confused. Her teacher took her to the school nurse, who explained that it was a natural part of growing up. The nurse reassured Aisha that there was nothing to be ashamed of and also guided her on how to maintain proper hygiene during this time.

(i) What biological process did Aisha experience? At what age does it usually begin?
Answer:

• Lisha experienced menstruation, which is a natural biological process in girls.
• It usually begins during adolescence, between the ages of 10 to 14 years.

(ii) Why is hygiene important during this time?
Answer:
Hygiene is important to prevent infections and maintain personal cleanliness and comfort.

(iii) What does this process indicate? Is it a life-long process in females?
Answer:

• Menstruation is one of the signs of good reproductive health and the beginning of puberty (reproductive maturity).
• No. Menstruation naturally stops by the age of 45-55 in females.

OR

(iii) Mention two hygiene practices that girls should follow during this phase.
Answer:
Use clean sanitary pads, reusable cloth or biodegradable pads during menstruation.

• Change the sanitary pads at regular intervals.
• Dispose of used sanitary pads properly by wrapping them in newspaper and inside a dustbin.

Question 12.
Kirti was invited to attend Rahul’s 13th birthday. While greeting Rahul, she noticed he has grown taller, and his voice has also become deeper. Based on her observations, answer the following questions:

(i) What could be the possible reasons for these changes in Rahul?
Answer:
Rahul is going through a stage called adolescence. During this period, the body develops and transforms from a child into an adult.

(ii) List out some other changes that occur during this period in:
(a) Boys
(b) Girls
Answer:
(a) In boys:

• Broadening of shoulders
• Growth of facial hair (beard and moustache)

(b) In girls:

• Development of breasts
• Onset of menstruation

(iii) What is the age range during which these changes occur? What is the cause behind these changes?
Answer:
These changes typically occur between the ages of 10 to 19 years. These changes occur due to production and release of special chemicals in the body called hormones.

Go through Class 7 Social Science Solutions Odia Medium and Class 7 Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium ଭୂମି ପବିତ୍ର ହୁଏ କିପରି? to understand textbook questions more clearly.

7th Class Social Science Chapter 8 Question Answer Odia Medium

Class 7 Social Science Chapter 8 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ

Question 1.
ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବେଶ ଚିନ୍ତକ ‘ଡେଭିଡ୍ ସୁଜୁକି’ଙ୍କ ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନାଟି ପଢ଼ – ଆମେ ଜଗତକୁ
ଯେପରି ଭାବରେ ଦେଖୁଥାଉ, ସେପରି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । ଯଦି ପର୍ବତ ଏକ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗଦା ନୁହେଁ, ଏକ ଦେବତା, ଯଦି ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳସେଚନର ପାଣି ନୁହେଁ, ତାହା ସ୍ଥଳଭାଗର ଶିରା ପ୍ରଶିରା, ଯଦି ଜଙ୍ଗଲ ପବିତ୍ର ଅଟେ, କାଠ ନୁହେଁ, ଯଦି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଜୈବିକ ସମ୍ପର୍କୀୟ ସମ୍ବଳ ନୁହନ୍ତି କିମ୍ବା ଯଦି ପୃଥ‌ିବୀ ଆମର ମା’, ଏକ ସୁଯୋଗ ନୁହେଁ ତେବେ ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନର ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା । ଏହାକୁ ହିଁ କୁହାଯିବ ଦୁନିଆକୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖୁବାର ଏକ ଆହ୍ୱାନ ।
ଛୋଟ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କର । ଏହି କଥନର ଅର୍ଥ କ’ଣ ବୋଲି ତୁମ୍ଭେ ଭାବୁଛ ? ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଥିବା ବାୟୁ, ଜଳ, ଭୂମି, ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ କି ପ୍ରଭାବ ରହିଛି ?
Answer:
ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବେଶ ଚିନ୍ତକ ଡେଭିଡ୍ ସୁଜୁକି ଆମକୁ ଦୁନିଆକୁ ଏକ ନିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖ‌ିବା ପାଇଁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ କଥନର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-
(i) ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ : ଆମେ ଜଗତକୁ ଯେପରି ଦେଖୁ, ତାହା ପ୍ରତି ଆମର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଆମର ଚିନ୍ତାଧାରା ବଦଳିବା ଦରକାର ।

(ii) ପର୍ବତ ଓ ନଦୀର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ : ପର୍ବତକୁ କେବଳ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକ ଗଦା ନଭାବି, ଏହାକୁ ଏକ ‘ଦେବତା’ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ । ସେହିପରି ନଦୀକୁ କେବଳ ଜଳସେଚନର ପାଣି ନ ଭାବି ଆମ ସ୍ଥଳଭାଗର ଜୀବନ ରେଖା ବୋଲି ମାନିବା ଦରକାର ।

(iii) ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ : ଆମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ କେବଳ କାଠ ସଂଗ୍ରହର ସ୍ଥାନ ନ ଭାବି ଏହାକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମାନିବା ଉଚିତ । ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେ କେବଳ ଆମ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଥ‌ିବା ଜୈବିକ ସମ୍ବଳ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥ‌ିବୀରେ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ଅଛି ।

(iv) ପୃଥ‌ିବୀ ଆମର ମାଆ : ଯଦି ଆମେ ପୃଥ‌ିବୀକୁ କେବଳ ଆମ ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ ଏକ ‘ସୁଯୋଗ’ ନଭାବି ନିଜର ‘ମାଆ’ ବୋଲି ଭାବିବା, ତେବେ ଆମେ ପରସ୍ପରକୁ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆହୁରି ଅଧ‌ିକ ସମ୍ମାନର ସହ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବା ।

Question 2.
ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାହିଁକି ପବିତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ସେ ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର । ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ କୌଣସି କାହାଣୀ ସଂଯୁକ୍ତ ଅଛି କି ? ୧୫୦ ଶବ୍ଦରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖ । (ତୁମେ ଚାହିଁଲେ ତୁମ ପରିବାର ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସହ କତା ହୋଇପାରିବ । ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବ । ପୁସ୍ତକ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ପଢ଼ିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବ ।)
Answer:
(i) ଆମ ଅଞ୍ଚଳର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ କରି ପୁରୀର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ, କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ତା’ ସହିତ ଅନେକ ଶକ୍ତିପୀଠମାନ ରହିଅଛି ।

(ii) ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଥ‌ିବା ପୌରାଣିକ ଘଟଣାଟି ଏଠାରେ ଅବତାରଣା କରିବାକୁ ଯାଉଛି ।

(iii) ଲାଙ୍ଗୁଳା ନରସିଂହ ଦେବ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସ୍ଵପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବାକୁ ଯାଇ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିବେଇ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

(iv) କୋଣାର୍କ ବେଳାଭୂମିରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟକୁ ଯେତେ ପଥର ପକାଯାଇଥିଲା ସେଥୁରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ରହୁନଥିଲା, ସ୍ରୋତରେ ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଆଡ଼େ ଚାଲିଯାଉଥିଲା । ଶିବେଇ ସାମନ୍ତରା ହତାଶ ହେବା ସମୟରେ ମଙ୍ଗଳା ମାଆ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବେଶରେ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ପାଖରୁ ପଥର ପକାଇ ବନ୍ଧ ବାନ୍ଧିବାକୁ କହି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ।

(v) ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ସେହି କଥାନୁଯାୟୀ ପଥର ବନ୍ଧ ବାନ୍ଧି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ ୧୨ ଶହ ବଢ଼େଇଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ବିଶୁ ମହାରଣା । ୧୨ ଶହ ବଢ଼େଇ ୧୨ ବର୍ଷ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସୁଦ୍ଧା ମନ୍ଦିରର ଚୂଳ ବସାଇ ପାରୁନଥିଲେ । ଶେଷର ମୁଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ବିଶୁ ମହାରଣାର ପୁତ୍ର ଧରମା ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅକ୍ଳେଶରେ କରିଦେଇଥିଲା । ଶେଷରେ ୧୨ଶହ ବଢ଼େଇଙ୍କ ଜୀବନରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଜଳରେ ଝାସ ଦେଇ ଜୀବନ ବିସର୍ଜନ କରିଥିଲା । ଏହି କାହାଣିଟି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 3.
ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ, ପର୍ବତ ପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଏ ବୋଲି ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ? ସେମାନେ ଆମ ଜୀବନରେ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
(i) ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଇଛ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନା କୌଣସି ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପର୍ବତ ଉପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଥୁରୁ ଯାହା ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂକ୍ଷେତ୍ର ସବୁକୁ ପବିତ୍ର ବା ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।

(ii) ଏହି ଅବଧାରଣା ଆମକୁ ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି । ଏହିସବୁ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଭୂଗୋଳ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ସମ୍ମଳନ ଘଟିଛି ।

(iii) ବୈଦିକ୍ ଯୁଗରୁ ଭାରତରେ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି । ଅନେକ ପୂଜାକାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରାଚୀନ ୧୯ଟି ମୁଖ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଆବାହନ କରାଯାଇଥାଏ ।

(iv) ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନା କୌଣସି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଦେବତା ଏବଂ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କରର ଭାବନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ସ୍ଵର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାଙ୍କେତିକ ଦ୍ଵାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

(v) ଅନେକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ପର୍ବତାରୋହଣ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାରେ କିଛି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାର ଅନୁଭୂତି ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଇଥାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପର୍ବତ ମଣିଷ ତଥା ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କର ଜୀବନଧାରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଯୋଗାଇ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 4.
ଲୋକମାନେ ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ କାହିଁକି ପରିଦର୍ଶନ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
(i) ଆମ ଦେଶରେ ଏହା ଏକ ପରମ୍ପରା ଭାବରେ ଚଳି ଆସିଥାଏ ଯେ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପରିଦର୍ଶନ ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ।

(ii) ଏହି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଅବିରତ ପରମ୍ପରାକୁ କେବଳ ଶାରୀରିକ ଯାତ୍ରା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାନଯାଇ ଏହାକୁ ଏକ ଅନ୍ତରର ଯାତ୍ରା ଭାବରେ ବିଚାର କରାଯାଇଥାଏ । ଏଥରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧ୍ ନିହିତ ଥାଏ ।

(iii) ଯେତେବେଳେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ନିଜର ଧର୍ମ ବା ବିଶ୍ଵାସ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥା’ନ୍ତି, ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବରେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ଅନୁଭବ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(iv) ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା, ରୀତିନୀତି, ପୋଷାକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।

(v) ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବା ମନ୍ଦିରକୁ ପାର୍ବତ୍ୟ ରାସ୍ତାଦେଇ କଷ୍ଟଦାୟକ ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ସହିତ ମାନସିକ ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଥିଲା । ସେଥ‌ିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁଥିଲା ।

Question 5.
ପ୍ରାଚୀନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ସେ ସମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା ? ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସେ ଅଞ୍ଚଳର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ?
Answer:
(i) ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାବର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ସହିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆନିଆ ହେଉଥିଲା । ଏଥିରେ ଦୁଇପକ୍ଷ ଉପକୃତ ହୋଇଥିଲେ ।

(ii) ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଯୋଗାଇ ଦେଉଥିଲେ । ଫଳସ୍ଵରୂପ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥ ଅନେକ ସମୟରେ ପରସ୍ପର ମିଶି ଯାଇଥିଲେ ।

(iii) କେତେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଦୂର ସହର ଏବଂ ନଗରକୁ ନିଜର ଜିନିଷପତ୍ର ବୋହି ନେଇଯାଉଥଲେ ।

(iv) ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ପଥ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଗୋଟିଏ ହେଲା ଉତ୍ତରାପଥ ଓ ଅନ୍ୟଟି ହେଲା ଦକ୍ଷିଣାପଥ ।

(v) ଉତ୍ତରାପଥଟି ଉପମହାଦେଶରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିଲା ଯାହାକି ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟପଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣାପଥଟି ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଦେଇ କୌଶାସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପାଇଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲା । ଯାହାଫଳରେ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥ‌ିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ମାନଙ୍କରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ବୃଦ୍ଧିପାଇବା ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ।

Question 6.
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥୁଲା ?
Answer:
(i) ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିବା ଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଓ ଯାତ୍ରୀମାନେ ପରସ୍ପରର ଭାଷା, ରୀତିନୀତି, ପୋଷାକ, ଖାଦ୍ୟପେୟର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଉଭୟଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।

(ii) ପବିତ୍ରସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ବିଶ୍ଵାସ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିତର୍କ ହେବା ସହ ଭାବର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ହୁଏ ଏବଂ ମନରେ ଥିବା ଭ୍ରାନ୍ତ ବିଶ୍ଵାସ ଦୂର ହୋଇ ନୂତନ ବିଶ୍ଵାସ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

(iii) ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଓ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂସ୍କୃତିର ବିନିମୟ ଘଟିଥାଏ । ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ଇକ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିର ସମନ୍ଵୟରେ ପୀଠସ୍ଥଳୀ ପାଲଟି ଯାଇଥା’ନ୍ତି ।

(iv) ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଦେବତା ରୂପେ ପୂଜା କରାଯାଇଥିବାରୁ ପ୍ରକୃତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଏ । ପରିବେଶ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

(v) ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହା ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ । ଯାତ୍ରୀମାନେ ଏଠାରୁ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ନେଇ ଫେରନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଚାର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟି ଥାଆନ୍ତି ।

Question 7.
ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମ ପସନ୍ଦର ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ବାଛ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ଵ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
(i) ଭାରତରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିର କିଛିନା କିଛି ଗୁରୁତ୍ଵ ଓ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀଥାଏ । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ ଆମେ ବାରଣାସୀର ପ୍ରୟାଗ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ।

(ii) ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ପ୍ରତି ଛଅ ବର୍ଷରେ ଥରେ କୁମ୍ଭମେଳାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ । ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଏବଂ ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରୟାଗରାଜ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ପଛରେ ଥ‌ିବା ପୌରାଣିକ କାହାଣୀଟି ନିମ୍ନରେ ଅବତାରଣା କରାଯାଇଛି ।

(iii) ଅମୃତ ମନ୍ଥନର କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ କୁମ୍ଭମେଳାର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଐଶ୍ୱରୀକ ଅମୃତ ଲାଭ କରି ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ନିମନ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ ।

(iv) ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଅମୃତ ଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବାପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ମୋହିନୀ ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

(v) ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କେତୋଟି ଅମୃତବିନ୍ଦୁ ହରିଦ୍ଵାର, ପ୍ରୟାଗରାଜ, ନାସିକ ଏବଂ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଏହି ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ କୁମ୍ଭମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଅଛି । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ଯରେ ନଦୀରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଏ ।

Question 8.
ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଦ୍ବିଗୁଣ ମହତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଗଢ଼ିଉଠିଥାଏ । ଭାରତରେ ବାସ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାର ପ୍ରଥା କେଉଁ କାଳରୁ ଚଳି ଆସୁଅଛି ।

(ii) ସେମାନଙ୍କର ଧାରଣା ଯେ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଥରେ ମାତ୍ର ନିଜ ନିଜର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କରି ଆରାଧ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ଏକଥା ଲୋକ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ।

(iii) ତୀର୍ଥସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ କୁହାଯାଏ । ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟସବୁ ସଙ୍ଗରେ ନେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

(iv) ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ଶାରୀରିକ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଅନ୍ତରର ଯାତ୍ରା ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।

(v) ଜୈନଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ତୀର୍ଥ କରିବାପାଇଁ ମାଉଣ୍ଟଆବୁ, ଗିରିନାର ଏବଂ ସୌରାଷ୍ଟ୍ରର ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଠିକ୍ ସେହିପରି ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ଲୋକମାନେ ବୋଧଗୟାକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ଯାଇଥା’ନ୍ତି ।

ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୧୮୯) :

Question 1.
ପବିତ୍ରତା କ’ଣ ?
Answer:

1. ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ଏକ ଗଭୀର ଧାର୍ମିକ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନା ।
2. ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ, ବସ୍ତ ବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ, ଭକ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ଵାସ ଥାଏ, ତାହାକୁ ଆମେ ପବିତ୍ର ବୋଲି କହିଥାଉ ।

Question 2.
ଭୂମି କିପରି ପବିତ୍ର ହୁଏ ?
Answer:
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ସ୍ଥାନ ସହିତ ଭଗବାନ, ମହାପୁରୁଷ, ଧାର୍ମିକ ଘଟଣା କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତିର ବିଶେଷ ଗୁଣ (ଯଥା— ନଦୀ, ପାହାଡ) ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସେହି ଭୂମି ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯୋଗୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ ।

Question 3.
ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ କିପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ସଂପୃକ୍ତି ରହିଛି ?
Answer:

1. ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି ।
2. ଏହାଦ୍ଵାରା ସେମାନଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଆସେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ସଂସ୍କୃତି ସହ ପରିଚିତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ ।

Question 4.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ପବିତ୍ର ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତ୍ରୀକରଣରେ ଭୂଗୋଳର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥ‌ିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ପାହାଡ ଓ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ି ରଖୁଥିଲା ।
2. ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ଫଳରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିଥିଲା ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
କୌଣସି ଚିତ୍ର ତୁମକୁ ପରିଚିତ ଲାଗୁଛି କି ? ତୁମେ ତୁମ ଆଖପାଖରେ ଥିବା ସେହିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ନାମ କହିପାରିବ କି ?
Answer:

1. ହଁ, ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ପ୍ରାର୍ଥନାସ୍ଥଳ ଯଥା- ମନ୍ଦିର, ମସଜିଦ୍, ଗୀର୍ଜା (ଚର୍ଚ୍ଚା) ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ଵର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି ।
2. ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନର ନାମ ଲେଖୁବେ ।

ଉଦାହରଣ – ଆମ ଗାଁ ମନ୍ଦିର, ଭୁବନେଶ୍ଵରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଇତ୍ୟାଦି ।

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଲେଖାକୁ ପଢ଼ । ତୁମର ଅନୁଭବଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ? ‘‘ରାମେଶ୍ୱରରୁ ହରିଦ୍ଵାରକୁ ଯାଉଥ‌ିବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଦଳଙ୍କ ରାସ୍ତାକୁ ଚିହ୍ନାଅ । ତୁମେ କ’ଣ ଭାବୁଛ ଯେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଦଳଟି ଦିଲ୍ଲୀରେ ନ ଅଟକି ସିଧା ହରିଦ୍ଵାର ଯାଉଥିଲେ ?
Answer:

1. ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଦଳର ରାସ୍ତା : ରାମେଶ୍ଵରମ୍ → ଗ୍ବାଲିୟର୍ → ଦିଲ୍ଲୀ → ହରିଦ୍ଵାର ।
2. ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ନ ଅଟକି ହରିଦ୍ଵାର ଯାଉଥିଲେ କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ‘ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା’ । ହରିଦ୍ଵାର ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ କିନ୍ତୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଏକ ରାଜନୈତିକ ସହର ଥିଲା ।

Question 3.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ତାମିଲନାଡୁର ମଦୁରାଇରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବାରାଣସୀକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ସେମାନେ କେଉଁ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ସାମ୍ନା କରୁଥିବେ ? ସେମାନେ ସେ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ କିପରି ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିବେ ? ସେମାନେ କେଉଁଠାରେ ରହୁଥ‌ିବେ ? ସେମାନେ କ’ଣ ଖାଉଥ‌ିବେ ?
Answer:

1. ସେମାନେ ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ, ମରାଠୀ, ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭଳି ଅନେକ ଭାଷା ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଥ‌ିବେ ।
2. ଯୋଗାଯୋଗ ପାଇଁ ସେମାନେ ସେ ସମୟର ସାଧାରଣ ଭାଷା (ଯଥା- ସଂସ୍କୃତ କିମ୍ବା ହିନ୍ଦୀର କିଛି ରୂପ) କିମ୍ବା ଇସାରା | ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବେ ।
3. ସେମାନେ ଧର୍ମଶାଳା, ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣ କିମ୍ବା ଗଛ ମୂଳରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଉଥ‌ିବେ ।
4. ସେମାନେ ନିଜ ସହିତ ଶୁଖୁଲା ଖାଦ୍ୟ (ଯଥା- ଅଟା, ଚିନି, ଘିଅ) ନେଇଥ‌ିବେ, ରାସ୍ତାରେ ନିଜେ ରୋଷେଇ କରି ଖାଉଥ‌ିବେ ।

Question 4.
ଚାରିଧାମ ଅବସ୍ଥାନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅ । ତୁମେ କ’ଣ ଭାବୁଛ, ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏସବୁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ?
Answer:
(i) ହଁ, ଭାରତର ଚାରିଧାମ (ଉତ୍ତରରେ ବଦ୍ରିନାଥ, ଦକ୍ଷିଣରେ ରାମେଶ୍ଵରମ୍, ପୂର୍ବରେ ପୁରୀ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଦ୍ଵାରକା) ଭାରତର ଚାରି ଦିଗରେ ରହିଛି ।

(ii) ଏହି ଧାମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବରେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ଭ୍ରମଣ କରିଥା’ନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷା ସଂସ୍କୃତି ଖାଦ୍ୟପେୟ ଓ ବେଶପୋଷାକ ସହ ପରିଚିତ ହୁଅନ୍ତି ।

Question 5.
ତୁମେ ମାନଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନର ନାମ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ କି ? ତୁମେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବହିର ଶେଷରେ ଥ‌ିବା ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ରକୁ ଅନୁସରଣ କର ।
Answer:

(i) ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ : ସୋମନାଥ, କାଶୀ ବିଶ୍ଵନାଥ, ରାମେଶ୍ଵରମ୍ ।
(ii) ଶକ୍ତିପୀଠ : କାମାକ୍ଷା, କାଳୀଘାଟ, ବିରଜା (ଓଡ଼ିଶା)
(ii) ବୌଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର : ବୋଧଗୟା, ସାରନାଥ ।
(iv) ଚାରି ଧାମ : ପୁରୀ, ବଦ୍ରି ନାଥ, ଦ୍ଵାରକା, ରାମେଶ୍ଵରମ୍

Question 6.
ଟ୍ରେସିଂ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ କାଗଜ ନିଅ । ‘ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଭ୍ୟୁଦୟ’ ଅଧ୍ୟାୟରୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ଟ୍ରେସ୍ କଲେ । ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନର ମାନଚିତ୍ର ଉପରେ ଏହାକୁ ରଖ । ତୁମେ କ’ଣ ଅନୁଭବ କରୁଛ ?
Answer:
(i) ଆମେ ଦେଖୁବାକୁ ପାଇବା ଯେ ପୁରାତନ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ଏବଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ ।

(ii) କାରଣ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ନିଜକୁ ନିରାପଦ ମଣୁଥୁଲେ ଏବଂ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ବଜାର ହୋଇଥିବାରୁ ସେଠାରେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ସୁବିଧାଜନକ ଥିଲା ।

(iii) ମାନଚିତ୍ର ଟ୍ରେନିଂ (ପାଇଁ) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ : ଗୋଟିଏ ପତଳା କାଗଜ ନିଅ । ତାକୁ ତୁମ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପୃଷ୍ଠା ୯୨ରେ ଥ‌ିବା ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ ମାନଚିତ୍ର ଉପରେ ରଖ୍ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ରେ ଗାର ଟାଣି ନକଲ କର । ଏବେ ସେହି କାଗଜଟିକୁ ଆଣି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ପୃଷ୍ଠା ୧୯୬ରେ ଥ‌ିବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ମାନଚିତ୍ର ଉପରେ ରଖ । ତୁମେ ଦେଖୁବ ଯେ ତୀର୍ଥ ରାସ୍ତା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ରାସ୍ତା ପ୍ରାୟତଃ ମିଶି ଯାଉଛି ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକର :

Question 1.
ଲୋକମାନଙ୍କର ଅର୍ଥନୈତିକ ଜୀବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହିତ ଏହି ସବୁ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପର୍କ କିପରି ରହିଛି ବୋଲି ଭାବୁଛ ? ନିଜ ମନରୁ ଚିନ୍ତାକରି ଏହିସବୁ ସମ୍ପକୀୟ ଏକ ମାନଚିତ୍ର ଅଙ୍କ । ଏହି ଚିତ୍ରଟି ତୁମକୁ କିଛି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବ ।

Answer:
ଧାର୍ମିକ ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ :
(i) ଦ୍ରବ୍ୟର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ : ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥା’ନ୍ତି । ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଭୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପକୃତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ତୀର୍ଥପଥ ଓ ବାଣିଜ୍ୟପଥର ମିଶ୍ରଣ : ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏକାଠି ଯାତ୍ରା କରୁଥିବାରୁ, ଫଳସ୍ଵରୂପ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥ ଅନେକ ସମୟରେ ପରସ୍ପର ସହ ମିଶି ଯାଆନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ନୂତନ ବଜାରର ସନ୍ଧାନ : କେବଳ ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନେକ ବଣିକ ନିଜ ଦ୍ରବ୍ୟର ବିନିମୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନକୁ ଆସିଥା’ନ୍ତି । କେତେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଦୂର ସହର ଏବଂ ନଗରକୁ ନିଜର ଜିନିଷପତ୍ର ନେଇଯାଇ ବ୍ୟବସାୟର ପରିସର ବଢ଼ାଇଥା’ନ୍ତି ।

(iv) ବହୁମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ବ୍ୟବସାୟ : ଏହି ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥ (ଯଥା- ଉତ୍ତରାପଥ ଓ ଦକ୍ଷିଣାପଥ) ଦେଇ ସାମୁଦ୍ରିକ ଶଙ୍ଖ, ମୋତି, ସୁନା ସମେତ କପା, ମସଲା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ କାଠ ପ୍ରଭୃତି ବହୁମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର କାରବାର ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରେ ।

(v) ପିଲାମାନେ ନିଜର ଭାବନାକୁ ନେଇ ମାନଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିବେ ।

Question 2.
ଚିତ୍ରରେ ବିବେଚିତ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କର ଏହି ଚିତ୍ରକୁ ଧାନର ସହ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ଉତ୍ତରରେ ଯମୁନା, ପୂର୍ବ ରେ ମହାନଦୀ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ କାବେରୀ ନଦୀ, ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ନଦୀ । ସେସବୁ କିପରି ଏତେ ପରି ମାଣରେ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି ? ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏପରି କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି କି ? ଯାହା ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଦ୍ଵାରା ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଦୂଷିତ କିମ୍ବା ଅବକ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ରହିଛି । ଆମ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ପବିତ୍ରତା ରକ୍ଷା କରିବା କାହାର ଦାୟିତ୍ଵ ? ଏକଥା ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।

Answer:
(i) ପବିତ୍ର ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ : ଆମର ବ୍ୟାପକ ଅବହେଳା ଏବଂ ଅଦୂରଦର୍ଶୀତା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯୋଗୁଁ ଯମୁନା, ମହାନଦୀ ଓ କାବେରୀ ପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ମଣିଷ ନିଜ ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ ଏବଂ ଅଧିକ ଲାଭ ଆଶାରେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଖାତିର ନ କରିବା ଏବଂ କଳକାରଖାନାର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ତଥା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆବର୍ଜନା ପକାଇବା ଫଳରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଶୋଷିତ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇ ସ୍ଥିତି ହରାଇବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଯାଇଛନ୍ତି ।

(ii) ଆମ ଅଞ୍ଚଳର ଉଦାହରଣ : ଆମ ଅଞ୍ଚଳ କଟକ ଦେଇ ବହି ଯାଉଥୁବା ପବିତ୍ର ‘ମହାନଦୀ’ କୂଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସମାନ ସମସ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯେପରିକି ନଦୀରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପଲିଥନ୍ ଫୋପାଡ଼ିବା, ଅଦରକାରୀ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ପକାଇବା ଏବଂ ସହରର ବିଭିନ୍ନ ନର୍ଦ୍ଦମା ଜଳ ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ମିଶିବାଦ୍ଵାରା ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀଟି ଅବକ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ି ରହିଛି ।

(iii) ପବିତ୍ରତା ରକ୍ଷା କରିବାର ଦାୟିତ୍ଵ : ପ୍ରକୃତି ତଥା ଏହି ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ନୈତିକ କର୍ଭବ୍ୟ ଅଟେ । ଆମର ସମ୍ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହାର ଦାୟିତ୍ଵ କୌଣସି ଝୁଲେଇଲ ସରକାରଙ୍କର ନୁହେଁ ବରଂ ମତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କର ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ଗଭୀର ଧାର୍ମିକ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ଵ, ସମ୍ମାନ ଓ ଭକ୍ତିର ମହାନତାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ପବିତ୍ରତା

Question 2.
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଲୋକମାନେ କ’ଣ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଉପାସନା

Question 3.
ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ବିହାରର ବୋଧଗୟା

Question 4.
ଶ୍ରୀପାଟଣା ସାହେବ ତଖତ୍ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ବିହାରର ପାଟଣା

Question 5.
ହିମାଳୟର ବରଫାବୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥ‌ିବା ତିନିଗୋଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ନାମ ଲେଖ ?
Answer:
ବଦ୍ରିନାଥ, କେଦାରନାଥ ଓ ଅମରନାଥ

Question 6.
ତୁମେ ହରିଦ୍ଵାର ଗଲେ’ ତୁମକୁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଟ୍ରେନ୍ ବଦଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ

Question 7.
ରାମେଶ୍ଵର ଭାରତର କେଉଁ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ

Question 8.
ବେଲୁର ମନ୍ଦିର କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
କର୍ଣ୍ଣାଟକ

Question 9.
କନ୍ଧ ଜନଜାତିର ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଡୋଙ୍ଗରିଆ

Question 10.
ତାମିଲନାଡୁର ନୀଳଗିରିରେ ଥିବା କେଉଁ ଜନଜାତି ଅନେକ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି ?
Answer:
ଟୋଡ଼ା

Question 11.
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ଚାରିଧାମ ଯାତ୍ରା କେଉଁ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ କରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଉତ୍ତରରେ ବଦ୍ରିନାଥ, ଦକ୍ଷିଣରେ ରାମେଶ୍ଵର, ପୂର୍ବରେ ପୁରୀ, ପଶ୍ଚିମରେ ଦ୍ଵାରିକା

Question 12.
ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମାନଙ୍କରେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ଶିବ

Question 13.
ସାଧାରଣତଃ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ ?
Answer:
ନଦୀକୂଳ ଓ ପର୍ବତ ଶିଖର

Question 14.
ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ କେଉଁ ତିନିଗୋଟି ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ହୋଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ସରସ୍ଵତୀ

Question 15.
ଅଶ୍ଵତ୍‌ଥ ବୃକ୍ଷର ବକଳରୁ କେଉଁ ରୋଗପାଇଁ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ପେଟରୋଗ

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ସମୁଦ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିବୋଲି କେଉଁ ପୁରାଣରେ କୁହାଯାଇଛି ?
(କ) ମହାଭାରତ
(ଖ) ରାମାୟଣ
(ଗ) ବେଦ
(ଘ) ଭାଗବତ
Answer:
(ଘ) ଭାଗବତ

Question 2.
ଭେଲାଙ୍କାନୀ ଗୀର୍ଜା ଭାରତର କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) କେରଳ
(ଖ) ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ
(ଗ) ତାମିଲନାଡୁ
(ଘ) ତେଲେଙ୍ଗାନା
Answer:
(ଗ) ତାମିଲନାଡୁ

Question 3.
ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଦେହାବଶେଷ ରଖାଯାଇଥିବା ସାଞ୍ଛସ୍ତପ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ
(ଖ) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
(ଗ) ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
(ଘ) କର୍ଣ୍ଣାଟକ
Answer:
(ଖ) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ

Question 4.
ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବୁଦ୍ଧ କେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ?
(କ) ବୋଧଗୟା
(ଖ) କୁଶୀନଗର
(ଗ) ପାଟଳୀପୁତ୍ର
(ଘ) ସାଞ୍ଚ୍
Answer:
(କ) ବୋଧଗୟା

Question 5.
ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ଦରଘା
(ଖ) ତଖତ୍
(ଗ) ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର
(ଘ) ମକବରା
Answer:
(ଖ) ତଖତ୍

Question 6.
ସୌରାଷ୍ଟ୍ରର ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ପର୍ବତ କେଉଁମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଟେ ?
(କ) ଶିଖ୍
(ଖ) ଜୈନ
(ଗ) ବୌଦ୍ଧ
(ଘ) ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍
Answer:
(ଖ) ଜୈନ

Question 7.
ସାବରିମାଳା ମନ୍ଦିର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
(କ) କର୍ଣ୍ଣାଟକ
(ଖ) ତାମିଲନାଡୁ
(ଗ) କେରଳ
(ଘ) ଗୋଆ
Answer:
(ଗ) କେରଳ

Question 8.
ଝାଡ଼ାଖଣ୍ଡର କେଉଁ ପର୍ବତମାଳାରେ ଡୋଙ୍ଗରିଆମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି ?
(କ) ବିନ୍ଧ୍ୟ
(ଖ) ସାତପୁରା
(ଗ) ଖଣ୍ଡଗିରି
(ଘ) ନିୟମଗିରି
Answer:
(ଘ) ନିୟମଗିରି

Question 9.
ସମଗ୍ର ୧୨ଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ କେଉଁ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ?
(କ) ଶିବ
(ଖ) ବିଷ୍ଣ
(ଗ) ବ୍ରହ୍ମା
(ଘ) ବ୍ୟାସ
Answer:
(କ) ଶିବ

Question 10.
ଭାରତବର୍ଷରେ ମୋଟ କେତେଗୋଟି ଶକ୍ତିପୀଠ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ୫୦
(ଖ) ୫୧
(ଗ) ୫୨
(ଘ) ୫୩
Answer:
(ଖ) ୫୧

Question 11.
ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ପ୍ରତି କେତେ ବର୍ଷରେ ଥରେ କୁମ୍ଭମେଳାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ୫ ବର୍ଷ
(ଖ) ୭ ବର୍ଷ
(ଗ) ୧୨ ବର୍ଷ
(ଘ) ୬ ବର୍ଷ
Answer:
(ଘ) ୬ ବର୍ଷ

Question 12.
କେଉଁ ବୃକ୍ଷର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି ‘ଫିକସ୍ ରେଲିଜିଓସା’ ?
(କ) ନିମ୍ବ
(ଖ) ଅଶ୍ଵତ୍ଥ
(ଗ) ବେଲ
(ଘ) କରଞ୍ଜ
Answer:
(ଖ) ଅଶ୍ଵତ୍ଥ

Question 13.
ଅଶ୍ଵତ୍‌ଥ ଗଛର ପତ୍ରରେ କେଉଁ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ଜ୍ୱର
(ଖ) ଅପସ୍ମାର
(ଗ) ଚର୍ମ
(ଘ) କୁଷ୍ଠ
Answer:
(ଗ) ଚର୍ମ

Question 14.
ରାଜସ୍ଥାନରେ ପବିତ୍ର ବନାନୀକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) ଓରାନ
(ଖ) ସରନା
(ଗ) ଦେବଗୁଡ଼ି
(ଘ) ଦେବରାଇ
Answer:
(କ) ଓରାନ

Question 15.
ମାଓରି ଆଦିବାସୀମାନେ କେଉଁ ଦେଶରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ?
(କ) ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ
(ଖ) ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ
(ଗ) ୱେଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଜ
(ଘ) ଆୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡ
Answer:
(ଖ) ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ

Question 16.
ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଦେହାବଶେଷ ରଖାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ________ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
(କ) ସ୍ତପ
(ଖ) ଚୈତ
(ଗ) ଗୀର୍ଜା
(ଘ) ଦରଘା
Answer:
(କ) ସ୍ତପ

Question 17.
ମହାବେଥ୍ ସ୍ତପରେ __________ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
(କ) ଗୌତମବୁଦ୍ଧ
(ଖ) ରାମାନୁଜ
(ଗ) କବୀର
(ଘ) ମହାବୀର ଜୈନ
Answer:
(କ) ଗୌତମବୁଦ୍ଧ

Question 18.
ଅମୃତସର ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରରେ ____________ ତଖତ୍ ଅବସ୍ଥିତ ।
(କ) ଶ୍ରୀପାଟଣା ସାହେବ ତଖତ୍ ସାହେବ
(ଖ) ଅକାଳ ତଖତ୍
(ଗ) ଶ୍ରୀ କେଶଗଡ଼ ତଖତ୍
(ଘ) ଖାଲସା ତଖତ୍
Answer:
(ଖ) ଅକାଳ ତଖତ୍

Question 19.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଲୋକମାନେ ତାମିଲନାଡୁର ମଦୁରାଇରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର __________ ସ୍ଥାନକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥ‌ିଲେ ।
(କ) ଗୋରଖପୁର
(ଖ) ବାରାଣସୀ
(ଗ) ମଥୁରା
(ଘ) ବୃନ୍ଦାବନ
Answer:
(ଖ) ବାରାଣସୀ

Question 20.
ଆୟାଗା ଦେବତାଙ୍କୁ କେରଳର ___________ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ ।
(କ) ସାଗରମାଳି
(ଖ) ସବରିମାଳି
(ଗ) ସାବରିମାଳା
(ଘ) ଲହରୀମାଳା
Answer:
(ଗ) ସାବରିମାଳା

Question 21.
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ___________ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
(କ) ଓ୍ୱାରୀ
(ଖ) ପ୍ୟାରୀ
(ଗ) ଘୋରୀ
(ଘ) ଝରୀ
Answer:
(କ) ଓ୍ୱାରୀ

Question 22.
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀକୁ ପବିତ୍ର ବିବେଚନା କରାଯାଇ ପୃଥ‌ିବୀକୁ _______________ କୁହାଯାଇଥାଏ ।
(କ) ଶ୍ରୀଦେବୀ
(ଖ) ଭୂଦେବୀ
(ଗ) ପୀଠଦେବୀ
(ଘ) ମାତୃଦେବୀ
Answer:
(ଖ) ଭୂଦେବୀ

Question 23.
ଜୋଙ୍ଗରିଆମାନେ ______________ ଜନଜାତିର ଆଦିବାସୀ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) କୋହ୍ଲ
(ଖ) ସାନ୍ତାଳି
(ଗ) ଭୂୟାଁ
(ଘ) କନ୍ଧ
Answer:
(ଘ) କନ୍ଧ

Question 24.
ତାମିଲନାଡୁର ___________ ପାହାଡରେ ଟୋଡ଼ା ଜନଜାତିର ଲୋକ ବାସ କରିଥାନ୍ତି ।
(କ) ପାଟଣାଗିରି
(ଖ) ନୀଳଗିରି
(ଗ) ଧବଳଗିରି
(ଘ) ସରଧାଗିରି
Answer:
(ଖ) ନୀଳଗିରି

Question 25.
ହିନ୍ଦୁମାନେ ଭାରତର _____________ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାପ୍ରକାଶ କରିଥା’ନ୍ତି ।
(କ) ପୁରୀଧାମ
(ଖ) ଦ୍ଵାରିକାପୁର
(ଗ) ଚାରିଧାମ
(ଘ) ରାମେଶ୍ଵରମ୍
Answer:
(ଗ) ଚାରିଧାମ

Question 26.
ମା’ ସତୀଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅଙ୍ଗ ____________ ଟି ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।
(କ) ୧୨
(ଖ) ୧୩
(ଗ) ୫୦
(ଘ) ୫୧
Answer:
(ଘ) ୫୧

Question 27.
____________ କାଳରୁ ଭାରତରେ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି ।
(କ) ପ୍ରାକ୍‌ଦିକ
(ଖ) ବୈଦିକ
(ଗ) ପ୍ରାଚୀନ
(ଘ) ପରବର୍ତୀ ବୈଦିକ
Answer:
(ଖ) ବୈଦିକ

Question 28.
ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ _____________ ମେଳା ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
(କ) ଶାନ୍ତି
(ଖ) ପାପକ୍ଷୟ
(ଗ) କୁମ୍ଭ
(ଘ) ଶୁମ୍ଭ
Answer:
(ଗ) କୁମ୍ଭ

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପବିତ୍ରତା କହିଲେ ତୁମେ ସାଧାରଣଭାବେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:

1. ପବିତ୍ରତାର ଅନେକ ଅର୍ଥ ରହିଛି । ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ଏକ ଗଭୀର ଧାର୍ମିକ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ, ସମ୍ମାନ ଓ ଭକ୍ତିର ମହାନତା ।
2. ପବିତ୍ରତା କେବଳ ଧର୍ମ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭୂଗୋଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଭାରତର ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।

Question 2.
ଆମ ଦେଶରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଗୁରୁତ୍ଵ କ’ଣ ରହିଛି ?
Answer:

1. ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଆସିନଥାଏ । ଅନେକ ଭାରତୀୟ ନିଜ ନିଜର ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ଯାଇଥା’ନ୍ତି ।
2. ଏହା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଅବିରତ ପରମ୍ପରା । ଏହା କେବଳ ଏକ ଶାରୀରିକ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଅନ୍ତରର ଯାତ୍ରା ଯେଉଁଥ‌ିରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚରଣ ବିଧ୍ ନିହିତ ଥାଏ ।

Question 3.
ହିନ୍ଦୁମାନେ କେଉଁସବୁ ସ୍ଥାନ ଓ ପଦାର୍ଥକୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେ କରିଥାନ୍ତି ?
Answer:

1. ଆମ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେତୋଟି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ପରି ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥାନକୁ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ପୂଜା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ ।
2. ଅନେକ ନଦୀକୁ ଦେବୀ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବାବେଳେ କିଛି ପ୍ରଜାତିର ବୃକ୍ଷ, ପଶୁ ଏବଂ ଉଭିଦକୁ ମଧ୍ଯ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 4.
ଆମ ଦେଶରେ କେତେଗୋଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ରହିଛି ? ସେଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ?
Answer:

1. ଆମ ଦେଶରେ ମୋଟ ୧୨ଗୋଟି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ରହିଛି ।
2. ସେଗୁଡ଼ିକ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଅଟେ ।

Question 5.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ? ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଅଟେ ?
Answer:

1. ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଦ୍ରବ ବା ନଦୀକୂଳ, ଅରଣ୍ୟ ବା ପର୍ବତ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂକ୍ଷେତ୍ର ସବୁକୁ ପବିତ୍ର ବା ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
2. ଏଥୁରୁ ଯାହା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ଆମକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଏହା ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ତତ୍‌ସହିତ ଏହିସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୂଗୋଳ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ସମ୍ମଳନ ଘଟିଛି ।

Question 6.
ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଦେବଦେବୀ ଓ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ କାହିଁକି ?
Answer:

1. ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନା କୌଣସି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ, ଦେବତା ଓ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
2. ସେମାନଙ୍କ ଭାବନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପବର୍ତଗୁଡ଼ିକ ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ସ୍ଵର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସାଙ୍କେତିକଦ୍ଵାର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମ ଦେଶରେ ‘ଅଶ୍ଵତ୍‌’ ବୃକ୍ଷକୁ ଅଧିକ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥାଏ କାହିଁକି ?
Answer:

1. ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ହଳଦୀ ଓ କୁଙ୍କୁମ ପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇ ସଜ୍ଜିତ କରାଯଇଥାଏ ।
2. ଡିମିର ପ୍ରଜାତିର ଏକ ବୃକ୍ଷ ହେଉଛି ‘ଅଶ୍ଵତ୍‌ଥ’, ଯାହାକୁ ବୋଧୃବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବୃକ୍ଷ ହିନ୍ଦୁ, ବୌଦ୍ଧ, ଶିଖ୍ ଏବଂ ଜୈନମାନଙ୍କର ଏକ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ।
3. ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ବୃକ୍ଷର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ହେଉଛି ‘ଫିକସ୍ ରେଲିଜିଓସା’’ ଯାହାର ଲାଟିନ୍ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଧାର୍ମିକ ବା ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ।

Question 2.
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଏକ ସୁସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ି ଉଠିଥାଏ ?
Answer:
(i) ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ବଣିକମାନଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।

(ii) ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ଫଳସ୍ଵରୂପ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପଥ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପଥ ଅନେକ ସମୟରେ ପରସ୍ପର ମିଶିଯାଆନ୍ତି । କେତେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଦୂର ସହର ଏବଂ ନଗରକୁ ନିଜର ଜିନିଷପତ୍ର ବୋହି ନେଇଯାଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 3.
ଭାରତ ବାହାରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀସ୍‌ରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ଭୂମିରୂପ ସହିତ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷଲତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ରହିଥିଲା । ଆମେରିକାର ମୂଳବାସିନ୍ଦାମାନେ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିଲେ । ଯାହାକୁ ସେମାନେ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମନେକରୁଥିଲେ ।

(ii) ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡର ମାଓରି ଆଦିବାସୀମାନେ ତାରାନାକି ମାଉଙ୍ଗା ପର୍ବତକୁ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବପୁରୁଷ ବୋଲି ଭାବି ପବିତ୍ର ମନେ କରୁଥିଲେ ।

(iii) ମାଓରିଙ୍କ ଅନେକ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ପରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ପର୍ବତକୁ ମଣିଷ ପରି ଅଧିକାର ଓ ଦାୟିତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଯାହା ଫଳରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଶୋଷିତ ଏବଂ ଅବକ୍ଷୟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।

Question 4.
ଭାରତରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କାହିଁକି ଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ?
Answer:

1. ବ୍ୟାପକ ଅବହେଳା ଓ ଅଦୂରଦର୍ଶିତା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପାଇଁ ଭାରତର ଅନେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ।
2. ଏହି ଅବସରରେ ଆମେ ଆମର ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ମନେକରିବା ଉଚିତ ।
3. ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆମର ସମ୍ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ସମୟେ ସମୟେ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ ।

Question 5.
କନ୍ଧ ଜାତିର ଢୋଙ୍ଗରିଆମାନେ କାହାକୁ ସେମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବୋଲି ମନେ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
(i) ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ନିୟମଗିରି ପର୍ବତମାଳାର ନିୟମ ଡୋଙ୍ଗର ପାହାଡ଼ ଡୋଙ୍ଗରିଆ କନ୍ଧ ଜନଜାତିଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଟେ ।

(ii) ସେମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ପାହାଡ଼ ହେଉଛି ନିୟମ ରାଜାଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ, ଯିଏକି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

(iii) ଏଠାରେ ଗଛ କାଟିବା ନିଷେଧ ଏବଂ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସମ୍ମାନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
କୁମ୍ଭମେଳା ପଶ୍ଚାତ୍‌ରେ ଥିବା ପୌରାଣିକ ତଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନର କିମ୍ବଦନ୍ତୀରୁ କୁମ୍ଭମେଳାର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଇଥାଏ ।

(ii) ପାରମ୍ପରିକ ଶତ୍ରୁ ଦେବତା ଓ ଅସୁର ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କରିବା ପୂର୍ବକ ଐଶ୍ଵରୀକ ଅମୃତଲାଭ କରି ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଅମୃତ ଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ମୋହିନୀ ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

(iii) ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କେତୋଟି ଅମୃତବିନ୍ଦୁ ହରିଦ୍ଵାର, ପ୍ରୟାଗରାଜ, ନାସିକ ଏବଂ ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଥିଲା ।

(iv) ଏହି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ କୁମ୍ଭମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

(v) ସେହି ସମୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନଦୀରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 2.
ଭାରତରେ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ କାଳରୁ କିପରି ଚଳି ଆସୁଛି, ତାହାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ବୈଦିକ କାଳରୁ ଭାରତରେ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି ବୋଲି ବେଦରୁ ଜଣାଯାଇଥାଏ ।

(ii) ଋଗ୍‌ବେଦରେ ‘ନଦୀସୂତି ସୂକ୍ତ’’ ହେଉଛି ନଦୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସାରେ ଲିଖ୍ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯେଉଁଥରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ୧୯ଟି ମୁଖ୍ୟ ନଦୀକୁ ଆବାହନ କରାଯାଇଥାଏ ।

(iii) ଆଜି ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଅନେକ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତିରେ କେତେକ ପ୍ରଧାନ ନଦୀର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆହ୍ଵାନ କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହା ଶ୍ଳୋକରୁ ଅନୁମେୟ–

‘ଗଙ୍ଗେଚ-ଯମୁନେ ଚୈବ ଗୋଦାବରୀ ସରସ୍ଵତୀ
ନର୍ମଦେ ସିନ୍ଧୁ କାବେରୀ ଜଳେସ୍ମିନ ସନ୍ନିଧୂମ କୁରୁ ।’’

(iv) ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ଗୋଦାବରୀ, ନର୍ମଦା, ସିନ୍ଧୁ ଏବଂ କାବେରୀ ଏହି ଜଳରେ ପ୍ରକଟିତ ହୁଅନ୍ତୁ ବୋଲି ଆବାହନ କରାଯାଇଥାଏ ।

(v) ଏହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତା ପାଇଁ ଜୀବନରେଖା ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସ ଶାଖା ଏବଂ ପ୍ରବାହିତ ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯଇଥାଏ । ଏହାର କୂଳରେ ଥିବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକମାନେ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ।

Question 3.
ଆମ ଦେଶରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ କିପରି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ସହିତ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ, ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୁଚିନ୍ତିତ ମତାମତ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଭାରତୀୟ ଅଧ୍ଵବାସୀ ଓ ପବିତ୍ର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସୁସମ୍ପର୍କ ବିରାଜମାନ କରିଥିଲା, ତାହାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ଆଜି ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି ।

(ii) ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ବାଧା ଉପୁଜିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥାଏ । ଏପରିକି ନଦୀଟି ମାତ୍ରାତ୍ଵିକ ମାତ୍ରାରେ ଶୋଷିତ ହୋଇଗଲେ ତାହା ସ୍ଥିତି ହରାଇବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଯାଏ ।

(iii) ସେହିପରି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପର୍ବତଟିର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ଯେତେବେଳେ ଲୋପ ପାଇବାକୁ ବସେ, ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପରିବେଶ, ଦେବାଦେବୀ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥା’ନ୍ତି ।

(iv) ତେଣୁ ନଦୀ ଓ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହିତ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।

(v) ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣିଖନ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପର୍ବତ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ହରାଇଥା’ନ୍ତି ।

Go through Class 7 Social Science Solutions Odia Medium and Class 7 Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium ଗୁପ୍ତଯୁଗ : ନିରନ୍ତର ସୃଜନଶୀଳତାର ଏକ ନିଦର୍ଶନ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Social Science Chapter 7 Question Answer Odia Medium

Class 7 Social Science Chapter 7 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ

Question 1.
ମନେକର ତୁମେ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା କେହି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପତ୍ର ପାଇଲ । ପତ୍ରଟି ଏପରିଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
ପାଟଳୀପୁତ୍ରରୁ ଅଭିନନ୍ଦନ : ଏଠାରେ ଜୀବନ ଉତ୍ସାହପ୍ରଦ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ଗତକାଲି ମୁଁ ଦେଖୁଲି ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଜୀବନଶୈଳୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅନୁଚ୍ଛେଦ (୨୫୦–୩୦୦ ଶବ୍ଦ) ସହିତ ଚିଠିଟିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର ।
Answer:
ପାଟଳୀପୁତ୍ରରୁ ଅଭିନନ୍ଦନ : ଏଠାରେ ଜୀବନ ଉତ୍ସାହପ୍ରଦ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ଗତକାଲି ମୁଁ ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବ ଦେଖୁଲି, ଯେଉଁଥରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରାଯାଉଛି । ସହରର ଗଳିକନ୍ଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଵାଦ୍ୟ ଏବଂ ମୃଦୁଧ୍ଵନିରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଛି । ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଫୁଲ ଏବଂ ଧୂପ ବାସନାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ମହକିତ ହୋଇଛି । ନର୍ତ୍ତକୀମାନେ ଆମ ପୁରାତନ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥରୁ ବିଭିନ୍ନ ଗଳ୍ପକୁ ନେଇ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ କଳାକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରୁଛନ୍ତି ।

ଶହଶହ ଜନତା, ବିଭିନ୍ନ ଗଳିକନ୍ଦିରେ ବୁଲି ପର୍ବକୁ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି । ପାଟଳୀପୁତ୍ରର ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅନେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣି ମେଳାରେ ବିକ୍ରୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ବିଭିନ୍ନ ମସଲା, ବସ୍ତ୍ର, ରନ୍ଧାଳଙ୍କର ଇତ୍ୟାଦି । ସେହିପରି ପାଟଳୀପୁତ୍ରର ବଣିକମାନେ ବାହାର ଦେଶକୁ କାର୍ପାସ୍ ଏବଂ ହାତୀଦାନ୍ତ ରପ୍ତାନି କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ବାସ୍ତବରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧିର ସମୟ ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର କିଛି ଦାନାପାଣି ଯୋଗାଡ଼ ହୋଇପାରୁଛି । ସମସ୍ତ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଖାନା ଏବଂ ବିଶ୍ରାମାଗାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇପାରିଛି । ବିଦ୍ଵାନ୍ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି । ମୁଁ ଗତକାଲି ଏକ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପାଠଶାଳାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥୁଲି । ସେଠାରେ ଗ୍ରହ ଏବଂ ତାରମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି । ପାଟଳୀପୁତ୍ର ଏଭଳି ଏକ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ସଂସ୍କୃତି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଏବଂ ପ୍ରଗତିର ଏକ ସମାଗମ ହୋଇଛି । ପାଟଳୀପୁତ୍ରର ଅଧ୍ଵବାସୀ ଭାବରେ ମୁଁ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ଅନୁଭବ କରୁଛି । ଏହା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣଯୁଗ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ ।

ମୁଁ ଆଶାକରେ ତୁମଠାରୁ ଦୁଇପଦ କଥା ଶୀଘ୍ର ଶୁଣିବାପାଇଁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ତୁମେ ସୁଖ ଶାନ୍ତିରେ ଥାଅ ।
ଇତି
ତୁମର ବାନ୍ଧବୀ
ସ୍ୱାତୀ

Question 2.
କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ଶାସକ ‘ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ’ ଭାବରେ ମଧ୍ଯ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ?
Answer:
ଗୁପ୍ତ ଶାସକ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ‘ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ’’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ।

Question 3.
ଶାନ୍ତର ସମୟ : ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ, ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟାର ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଆଧାରରେ ଏହି ଉକ୍ତିଟିକୁ ପରୀକ୍ଷା କର ।
Answer:
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର ଅଭୂତପୂର୍ବ ବିକାଶ ସାଧୂତ ହୋଇଥିଲା । ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ରାଜତ୍ଵକାଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଶାସକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ବିସ୍ତାରିତ ଏବଂ ଏକୀଭୂତ କରିବାପାଇଁ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ, କୂଟନୀତି ଏବଂ ମୈତ୍ରୀ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ଶେଷୋକ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ବୈବାହିକ ସମ୍ପର୍କ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।

ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ କେତୋଟି ପ୍ରଦେଶରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶାସକ, ପୁରୋହିତ ଏବଂ ସାମନ୍ତମାନଙ୍କୁ ଜମି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା । ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜସ୍ଵର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଥିଲା ଭୂମିକର । ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସ ମଧ୍ଯରେ ଜରିମାନା, ଖଣିକର, ଜଳସେଚନ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଥିଲା । ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ଭାରତ ଭୂମଧ୍ୟ ସାଗରୀୟ ଜଗତ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ଚୀନ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାରରେ ବସ୍ତ୍ର, ମସଲା, ହାତୀଦାନ୍ତ ଏବଂ ରନ୍‌ପଥର ଆଦି ରପ୍ତାନି କରୁଥିଲା ।

ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରହିଥ‌ିବାରୁ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ବା ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ କରିଥିଲା । ଐତିହାସିକମାନେ ଏହି ସମୟକୁ ଭାରତର ପ୍ରାଚୀନ ଯୁଗ ବା କ୍ଲାସିକ୍ ଯୁଗ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ କବି କାଳିଦାସଙ୍କ ରଚନା ସମେତ ଅନେକ ପୁରାଣ ଓ ପୁସ୍ତକ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲା । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଓ ବରାହମିହିର ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନରେ ଅନେକ ଅଗ୍ରଗତି କରିପାରିଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ଚିକିତ୍ସାବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କିତ ପୁସ୍ତକ ଓ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିପାରିଥିଲା । ଏହି ସମୟର ଧାତୁଶିଳ୍ପର ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା । ଏହାର ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି – ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା କଳଙ୍କହୀନ ଲୌହସ୍ତମ୍ଭ । ଶାସନର ଏହି ସ୍ଥିରତା ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବିଦ୍ଵାନ, କଳାକାର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

Question 4.
ଗୁପ୍ତ ଶାସକଙ୍କ ଦରବାରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କର । ଗୁପ୍ତ ସମୟର ରାଜା, ମନ୍ତ୍ରୀ, ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ଦେଇ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ରଚନା ଲେଖ । ଗୁପ୍ତଯୁଗକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅଭିନୟର ନାଟକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶ୍ରେଣୀଗୃହକୁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏକ ରାଜଦରବାରର ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ କରି ବନାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଭାଗ ନେଇଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୋଟ୍ ଲେଖାଯାଇଛି । ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏହି ସମୟଟି ହେଉଛି ସମ୍ରାଟ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟ ।

ଦୃଶ୍ୟ– ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ବିଶାଳ ସିଂହାସନ ଉପରେ ଉପବିଷ୍ଟ । ତାଙ୍କ ରାଜସଭାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଦ୍ଵାନ୍‌ମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଶୋଭା ମଣ୍ଡନ କରୁଛନ୍ତି । ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ନିରାପତ୍ତାବାହିନୀ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି । ସମଗ୍ର ପରିବେଶଟି ଶାନ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୋଇ ଉଠିଛି ।
ଚରିତ୍ର ଓ ଭୂମିକା :
(କ) ରାଜା ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ (ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ) ଜଣେ ବିଜ୍ଞ ଏବଂ ଦୟାଳୁ ଶାସକ ।
(ଖ) ମନ୍ତ୍ରୀ ହରିଶେନ ରାଜାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ରାଜକବି ।
(ଗ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ– ଜଣେ ସ୍ୱନାମଧନ୍ୟ ଗାଣିତଜ୍ଞ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ।
(ଘ) କାଳିଦାସ – ମହାନ୍ କବି ଏବଂ ନାଟ୍ୟକାର ।
(ଙ) ଦରବାରୀ ଗାର୍ଡ଼ – ପରିଦର୍ଶନକାରୀମାନଙ୍କର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।

ଉପରୋକ୍ତ ଦୁଇଜଣ ପଣ୍ଡିତ (ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଏବଂ କାଳିଦାସ) ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବନ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ତଥ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିବାପାଇଁ) ଦର୍ଶନାକାରୀ ଏବଂ ରାଜଦରବାରରେ ସଭ୍ୟ ବଳକା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ।

ନାଟକ ଆରମ୍ଭ :
କୋର୍ଟ ଗାର୍ଡ଼ ହୁଇସିଲ୍ ବଜାଇ କହିଲେ, ‘ହେ ମହାଭାଗ’’ ଆପଣଙ୍କ ଦରବାରର ଦ୍ଵିତୀୟ ଦିନକୁ ସ୍ଵାଗତ ଏବଂ ଏହା ଏକ ଗୌରବର ଦିନ ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ – ଧନ୍ୟବାଦ, ରାଜକର୍ମଚାରୀ ! ଆଜି ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିଜ୍ଞତା ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳିତ ହେଉ ।

ରାଜ କର୍ମଚାରୀ – ହେ ମହାଭାଗ ! ଆଜି ଦରବାରରେ ବଡ଼ ପଣ୍ଡିତ, ବିଦ୍ଵାନମାନେ ସେମାନଙ୍କର କୃତିତ୍ତ୍ଵକୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ।
ମନ୍ତ୍ରୀ ହରିଶେନ – ଏହା ମହାଭାଗ ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ମହାନ୍ ଗଣିତଜ୍ଞ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରାଉଛି ।

ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ – ଶୁଭେଚ୍ଛା, ହେ ମହାଭାଗ । ମୁଁ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗ୍ରହ ଏବଂ ତାରକାପୁଞ୍ଜଙ୍କର ବିଷୟରେ ଏକ ଲିଖିତ ପ୍ରୋଥ ଆଣିଛି । ମୁଁ ଏଥରେ ଗବେଷଣା କରି ଲେଖୁଛି ଯେ ପୃଥ‌ିବୀ ତା’ର ନିଜ କକ୍ଷପଥରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଛି ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ଯ ପାଇର (π) ମୂଲ୍ୟ ହିସାବ କରିଛି ।

ରାଜା – ଆଚ୍ଛା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ । ତୁମ୍ଭର କାର୍ଯ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାର୍ଗ ଦର୍ଶନ କରାଇଟ୍
ମନ୍ତ୍ରୀ ହରିଶେନ – ହେ ମହାଭାଗ ! ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାନ କବି ସରସ୍ଵତୀଙ୍କ ବରପୁତ୍ର କାଳିଦାସଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ କରାଉଛି ।

କାଳିଦାସ – (ପୋଥ୍ ଧରି) ହେ ରାଜନ୍ ! ମୁଁ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ମୋଦ୍ଵାରା ଲିଖ୍ତ ନାଟକ ‘ଅଭିଜ୍ଞାନ ଶକୁନ୍ତଳା’’ରୁ କିଛି କଥା ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି । ଏହା ପ୍ରେମ, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ଉପରେ ଆଧାରିତ ।

ରାଜା (ସ୍ମିତହାସ୍ୟ) – କାଳିଦାସ ତୁମ୍ଭର ସ୍ଵର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟମୟ ଅଟେ । ତାହା ଆମ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଆତ୍ମାକୁ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ କରି ରଖୁଛି ।

ପଣ୍ଡିତ (୧) – ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭିଦ ଏବଂ ଭେଷଜ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଅଛି । ହେ ମହାଭାଗ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆୟୁର୍ବେଦ ଆପଣଙ୍କ ସହୃଦୟତା ଏବଂ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।

ପଣ୍ଡିତ (୨) – ଆଜ୍ଞା, ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସହରୀ ଯୋଜନା ପାଇଁ ନୂତନ ଉପାୟମାନ ଆବିଷ୍କାର କରିଅଛି ।

ରାଜା – ଏହା ହେଉଛି ଶାନ୍ତି ଏବଂ ବିଜ୍ଞତାର ଶକ୍ତି । ମୁଁ ଆଶାକରେ ଆମ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିଦ୍ଵାନମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଜ୍ଞାନରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇ ସମୃଦ୍ଧିର ପଥେ ଅଗ୍ରସର ହେଉ । (ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତେ ଏକ ସ୍ଵରରେ ‘‘ମହାରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅନ୍ତୁ ।)

Question 5.
ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର । ସ୍ତମ୍ଭ ‘ବ’ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’(୧) କାଞ୍ଚ୍ ପୁରମ୍(କ) ଜାତକ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ଚିତ୍ରିତ କରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଗୁମ୍ଫା ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ପରିଚିତ ।(୨) ଉଜ୍ଜୟିନୀ(ଖ) ହିନ୍ଦୁଦେବତା, ବିଶେଷତଃ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜଟିଳ ଖୋଦନ ସହିତ ପଥର ଖୋଦିତ ଗୁମ୍ଫା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ(୩) ଉଦୟଗିରି(ଗ) ଗୁପ୍ତମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ(୪) ଅଜନ୍ତା(ଘ) ‘ହଜାର ମନ୍ଦିରର ସହର’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା(୫) ପାଟଳୀପୁତ୍ର(ଙ) ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର
Answer:
ସ୍ତମ୍ଭ ‘କ’ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’(୧) କାଞ୍ଚ୍ ପୁରମ୍(ଘ) ‘ହଜାର ମନ୍ଦିରର ସହର’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା(୨) ଉଜ୍ଜୟିନୀ(ଙ) ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର(୩) ଉଦୟଗିରି(ଖ) ହିନ୍ଦୁଦେବତା, ବିଶେଷତଃ ବିଷ୍ଣଙ୍କର ଜଟିଳ ଖୋଦନ ସହିତ ପଥର ଖୋଦିତ ଗୁମ୍ଫା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ(୪) ଅଜନ୍ତା(କ) ଜାତକ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ଚିତ୍ରିତ କରୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଗୁମ୍ଫା ଚିତ୍ରକଳା ପାଇଁ ପରିଚିତ ।(୫) ପାଟଳୀପୁତ୍ର(ଗ) ଗୁପ୍ତମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ

Question 6.
ପଲ୍ଲବମାନେ କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ କେଉଁଠାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜବଂଶ ପଲ୍ଲବମାନେ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ତାମିଲନାଡୁ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କିଛି ଅଂଶରେ ରାଜତ୍ଵ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ମହାନ୍ ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଶିବଙ୍କ ଉପାସକ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପଥରିକଟା ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ପଲ୍ଲବମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ କାଞ୍ଚିପୁରମ୍ ଯାହାକୁ ‘ହଜାର ମନ୍ଦିର ସହର’’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା, ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 7.
ନିକଟରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ, ସଂଗ୍ରହାଳୟ କିମ୍ବା ଐତିହ୍ୟ ଅଟ୍ଟାଳିକାକୁ ତୁମେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ସହ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ କର । ଯାତ୍ରା ପରେ ତୁମ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବର୍ଣନା କରି ଏକ ବିସ୍ତୃତ ରିପୋର୍ଟ ଲେଖ ।
Answer:
ଆମେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀର ପିଲାମାନେ ଏକ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ପରିଭ୍ରମଣରେ ଯିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲୁ ଏବଂ ତଦନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଣୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲୁ । ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଆମ୍ଭେ ଆମ୍ଭ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟସ୍ଥ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ପରିଭ୍ରମଣରେ ଯିବାକୁ । ଏହା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ।

ତା ୧।୪।୨୬ରେ ଆମ୍ଭେ ଏକ ବସ୍‌ରା ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ପହଞ୍ଚୁ । ସମସ୍ତେ ମିଶି ଆମେ ୪୦ ଜଣ ଛାତ୍ର ଏବଂ ପାଞ୍ଚଜଣ ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଯାଇଥିଲୁ । ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଆରମେ ପ୍ରଥମେ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇଥିବା ଜଳଖୁଆକୁ ଖାଇଲୁ । ତା’ପରେ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଆମକୁ ଏକ ଧାଡ଼ିରେ ଚଲାଇ କରି ଖଣ୍ଡଗିରିର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନକୁ ନେଲେ । ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଉଦୟଗିରିରେ ଥ‌ିବା ହାତୀଗୁମ୍ଫା ପରିଦର୍ଶନ କଲୁ । ସେଠାରେ ଅନେକ ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ କଳିଙ୍ଗର ରାଜା ଐର ଖାରବେଳ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ଜୈନ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନିମନ୍ତେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ରାଜା ଖାରବେଳ ଜୈନଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ରାଜା ଖାରବେଳଙ୍କର ତେର ବର୍ଷର ଶାସନ ସମୟର ବିବରଣୀ ଏହି ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ଖୋଦିତ ହୋଇ ରହିଛି ।

ଏହାପରେ ଆମେ ଖଣ୍ଡଗିରି ପାହାଡ ଉପରିସ୍ଥ ଗୁମ୍ଫାମାନ ପରିଦର୍ଶନ କଲୁ ଏବଂ ଏହି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲୁ । ବାସ୍ତବରେ ଆମ ଦେଶର ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ହେଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ, ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ । ସେଠାରେ ବୁଲିସାରିଲାପରେ ଆମେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ଖାଇ ବିଶ୍ରାମ ନେଲୁ । ଏହାପରେ ଆମର ବସ୍ ପହଞ୍ଚିଲା । ଏହାପରେ ଆମେ ଭୁବନେଶ୍ଵରରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲୁ ।

Question 8.
ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିର ଗୁରୁତ୍ଵ ସ୍ଥାପତ୍ୟ, କଳାକୃତି ଏବଂ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ତୁମେ ଶିକ୍ଷା କରିଥିବା କୌଣସି ମଜାଦାର ତଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସାମିଲ କର । ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମର ଧାରଣାକୁ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ପରିଭ୍ରମଣ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି, ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଆମେ ତିରିଶଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଚାରି ଜଣ ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ କୋଣାର୍କ ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଥୁଲୁ । ବଙ୍ଗ ବିଜୟର ସ୍ମାରକ ରୂପେ ପ୍ରାଚୀ ନଦୀର ଶାଖା ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ ମୁହାଣରେ ନରସିଂହ ଦେବ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅତୁଳନୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସ୍ଥାନର ପୌରାଣିକ ନାମ ଥିଲା ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର । କେହି କେହି ଏହାକୁ କୃଷ୍ଣ ପାଗୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ କହିଥା’ନ୍ତି । ଅର୍କ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନା ପାଇଁ ଉକ୍ତ ମନ୍ଦିରଟି ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ଏହାର ନିର୍ମାଣ ୧୨୪୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୨୫୬ରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ପୂଜା ଆରାଧନା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ମନ୍ଦିରଟି ଏକ ରଥାକୃତିରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ରଥଭଳି ଏଥରେ ୭ଟି ଅଶ୍ଵ, ୨୪ଟି ଚକ୍ର ରହିଥ‌ିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଥୁରେ ଯେତେ ପ୍ରକାରର ଜୀବଜନ୍ତୁ, ବୃକ୍ଷଲତା, ଫଳପୁଷ୍ପ, ପଶୁପକ୍ଷୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର ପ୍ରଭୃତି ମୂର୍ତ୍ତି ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଭାରତର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ଦିରରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଏଥ‌ିରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଶାଳ ପ୍ରସ୍ତରଖଣ୍ଡ ଓ କଳଙ୍କିମୁକ୍ତ ଲୌହସ୍ତମ୍ଭମାନ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କର ନିର୍ମାଣ କୌଶଳର ପରାକାଷ୍ଠା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥାଏ । ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିଶାଳତା, ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଓ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ଅଦ୍ୱିତୀୟ କୀର୍ତ୍ତି । ଆମେ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ଦେଖୁବା ସହିତ ଆମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କାହାଣୀ ଶୁଣିଲୁ ।

Question 9.
ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରସାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜାମାନଙ୍କର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ଲେଖ ।
Answer:
କଳିଙ୍ଗଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାଜବଂଶର ରାଜାମାନେ ଶାସନ କରି ଆସିଛନ୍ତି । ଚେଦି ରାଜବଂଶର ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଜୟକରି ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବ, ଭୌମକର, ସୋମବଂଶ, ଗଙ୍ଗବଂଶୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ଏବଂ ଭୋଇ ରାଜବଂଶର ଶାସକମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ରାଜତ୍ଵ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ ଏବଂ ସାମାଜିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯେଉଁସବୁ ଅବଦାନ ଦେଇପାଇଛନ୍ତି ତାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ସ୍ଵାକ୍ଷର ବହନ କରୁଛି । ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟବର୍ଭ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ପାହାଡ଼ରେ ଖୋଦିତ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ଶାସନ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଭୌମକର ରାଜବଂଶ ଓଡ଼ିଶାରେ ଖ୍ରୀ.ଅ. ୭୩୬ରୁ ରାଜତ୍ଵ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥ‌ିବା ଶିଶିରେଶ୍ୱର, ତୁଳେଶ୍ଵର ଏବଂ ବୋଇତାଳ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଭୌମକର ରାଜବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି । ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜବଂଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହୋଇଥିଲା । ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଭୃତି ନିର୍ମାଣ କରି ଓଡ଼ିଶାର ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ କଳାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ସୋମବଂଶୀମାନେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲେ । କୁମାର ପର୍ବତ ଉପରେ ସମ୍ରାଟ ଉଦ୍ୟୋତକେଶରୀ ୨୪ଜଣ ଜୈନ ତୀର୍ଥଙ୍କରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତା ଭୁବନେଶ୍ଵରର ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ଭାଗକୁ ଗଙ୍ଗବଂଶ ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିକାଂଶରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଗଙ୍ଗ ସମ୍ରାଟ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ୧୭୩୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରଥମ ନରସିଂହଦେବ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବିମଣ୍ଡିତ ବିଶାଳ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶର ପତନ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ରାଜତ୍ଵ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବଂଶର ସମ୍ରାଟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ୧୫୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଧର୍ମ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଥିଲା ।

Question 10.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରାଜବଂଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ରାଜବଂଶର ଶାସନ ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗିଲା ଓ କାହିଁକି ୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।
Answer:
ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗକୁ ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିକାଂଶରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ରଙ୍ଗବଂଶର ପ୍ରଥମ ରାଜା କାମାଣ୍ଡବ ମହୀଶୂର ଗଙ୍ଗବଂଶର ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଗଙ୍ଗବଂଶକୁ ପୂର୍ବଗଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେମାନେ କ୍ରମାଗତ ପଞ୍ଚଶହ ବର୍ଷ ଧରି କଳିଙ୍ଗରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । କାର୍ମାଏଁ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବଜ୍ରହସ୍ତ ୧୦୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଏବଂ ତାଙ୍କପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜାରାଜଦେବ ୧୦୭୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ୧୦୭୬ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ୧୦୭୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ କଳିଙ୍ଗ ନଗରଠାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ- ଥିଲା ଓ ଉତ୍କଳ ସହିତ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ କରାଇବା ପରେ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ନିଳ ରାଜଧାନୀ କଟକଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ । ପୁରୁଷୋତ୍ତମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କପରେ ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ର କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।

ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଥମ ନରସିଂହ ହେବ ୧୨୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧିଧରି ସୁଶାସନ କରିବା ସହିତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବିମଣ୍ଡିତ ବିଶାଳ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ଚତୁର୍ଥ ଭାନୁଦେବଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପନ୍ଦରଜଣ ଗଙ୍ଗ ସମ୍ରାଟ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ତିନିଶହ ପଚାଶ ବର୍ଷ କାଳ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗ ସମ୍ରାଟମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ର ‘ଦେବତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗଙ୍ଗ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟାଧର ‘ଏକାବଳୀ’, ଜୟଦେବ ‘ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ’, ବିଶ୍ଵନାଥ କବିରାଜ ‘ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ ଏବଂ ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଦି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଶାର ସାରସ୍ଵତ ଜଗତକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ଗଙ୍ଗ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ଉତ୍କଳର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଏବଂ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବିମଣ୍ଡିତ ବିଶାଳ କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟ ଭଲଲାଗେ ।

Question 11.
ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ କିପରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ଲେଖ ।
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖ୍ ଏକ ଭାଷାଭିଭିକ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା, ଯାହାର ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ୧ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ବଙ୍ଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିବା ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

Question 12.
ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ କେଉଁସବୁ ବରପୁତ୍ରମାନେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ । ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କହୁଥ‌ିବା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନେ ନିଜ ଭାଷାକୁ ନେଇ ଏବଂ ଭାଷାର ଅସ୍ଥିତ୍ଵକୁ ବଜାୟ ରଖୁବାପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାବାଦକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା । ଏହି ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଯେଉଁ ବରପୁତ୍ରମାନେ ସାକାର ରୂପ ଦେଇଥିଲେ ସେମାନେ ହେଲେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର, ରାଧାନାଥ ରାୟ, ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି, ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ ଏବଂ ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରନ୍ । ଏହିମାନଙ୍କର ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାବାଦ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥୁଲା, ଯାହା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ସେହିପରି ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଓ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମ ଯୋଗୁଁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିଥିଲା ।

Question 13.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ କେଉଁ କମିଟିର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ବୋଲି ଭାବୁଛ ଓ କାହିଁକି ?
Answer:
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ଜଏଣ୍ଟ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟିର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ବଡ଼ଲାଟ ଲର୍ଡ଼ ଲିନ୍‌ଲିଷ୍ଟୋଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ‘ଜଏଣ୍ଟ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟି’’ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଏହାର ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ ଅନୁଗୁଳ, ପଦ୍ମପୁର, ଖଡ଼ିଆଳ, ଗଞ୍ଜାମ, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ଜୟପୁର, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ମହିଳାସ ଓ ଜଳନ୍ତର ପୂର୍ବତନ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହ ମିଶି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା । ପ୍ରକୃତପକ୍ଷେ ଏହି କମିଟି ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ’ଗଠନ’ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିଦେଇଥିଲା ।

ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୧୪୫) :

Question 1.
କେଉଁମାନେ ଗୁପ୍ତ ଥିଲେ ? ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଗୁପ୍ତଯୁଗଳ୍ପ ସେତେବେଳେ ‘ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପନ୍ନ ଯୁଗ’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା କାହିଁକି ?
Answer:

1. ଗୁପ୍ତମାନେ କୁଶାଣ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ପରେ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜବଂଶ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ।
2. ସେମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ କଳା, ସାହିତ୍ୟ, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଅଭୂତପୂର୍ବ ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ତେଣୁ ଗୁପ୍ତଯୁଗକୁ ‘ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପନ୍ନ ଯୁଗ’ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।

Question 2.
ଏହି ସମୟରେ ଉପମହାଦେଶର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ କ’ଣ ସବୁ ଘଟୁଥିଲା ?
Answer:
ଏହି ସମୟରେ ଉପମହାଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଗରେ, ଯେପରିକି ଦକ୍ଷିଣରେ ବାକତକ ଓ ପଲ୍ଲବମାନେ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ବର୍ମନ ବଂଶ (କାମରୂପ) ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।

Question 3.
ଏହି ସମୟରେ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କାହିଁକି ଜାଣିବା ?
Answer:
(i) ଗୁପ୍ତଯୁଗର କେତେକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ହେଲେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗଣିତଜ୍ଞ ତଥା ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ, ବରାହମିହିର ଏବଂ ମହାକବି କାଳିଦାସ ।

(ii) ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ସେମାନେ ଗଣିତ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ଧାତୁ ବିଜ୍ଞାନ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ରଗତି ଆଣିଥିଲେ, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା ।

(iii) ଏହା ସହିତ ସେହି ସମୟରେ ରଚିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ମିତ ସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦିର ବା କଳାକୃତି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ବହୁତ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଉଛି !

(iv) ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ସେହି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ଅବଦାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା:

Question 1.
ପୂର୍ବ ଶ୍ରେଣୀରେ ‘ସମୟ ରେଖା ଏବଂ ଇତିହାସର ଉପାଦାନରେ ଆମେ ଏକାତ୍ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଆମର ଅତୀତକୁ ଜାଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଆମେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଥ୍ବ । ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା । ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପାଦାନରୁ କ’ଣ ଶିଖୁଲେ ?
Answer:

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥ‌ିବା ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-

(i) ଅଭି ଲେଖ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତି ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ଥ‌ିବା ‘ପ୍ରୟାଗ ପ୍ରଶସ୍ତି ’ ଏହାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ । ଏହି ଅଭି ଲେ ଖରୁ ଆମେ ରାଜା ସମୁଦ୍ର ଗୁପ୍ତଙ୍କ ଦିଗ୍‌ବିଜୟ, ତାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ନୀତି ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଏକତ୍ରୀଭୂତ କରିବାର ଅଭିଳଷ ବି ଷୟରେ ଆମେ ଜାଣି ବାକୁ ପାଉ । ସେହି ପରି ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଜମି ଅନୁଦାନ ଦିଆଯାଉଥ‌ିବାର ତଥ୍ୟ ‘ତାମ୍ର ଅଭିଲେଖ’ରୁ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ ।

(ii) ମୁଦ୍ରା : ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକ ଇତିହାସର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ଅଟେ । ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ ବୀଣା ବଜାଉଥିବାର ମୁଦ୍ରାରୁ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ତଥା କଳା ପ୍ରେମ ବିଷୟରେ ଜଣାପଡ଼େ । ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞର ମୁଦ୍ରାରୁ ରାଜାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ରାଜକୀୟ ପରମ୍ପରା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳେ । ଏହାଛଡ଼ା ମୁଦ୍ରାରୁ ଶାସକମାନଙ୍କର ଉପାଧ୍ଵ ଏବଂ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚିତ୍ରରୁ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମୀୟ ବିଶ୍ଵାସ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼େ ।

(iii) ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ପ୍ରନ୍‌ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନ : ଦିଲ୍ଲୀର ‘ଲୌହସ୍ତମ୍ଭ’ ଏକ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉପାଦାନ ଅଟେ । ମୃଣ୍ମୟ ପାତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମୀଲିପି ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ସ୍ତୁପରୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଆରବ ସାଗର ମଧ୍ୟଦେଇ ହେଉଥୁବା ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ବିଷୟରେ ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।

(iv) ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନ : ‘ବିଷ୍ଣ ପୁରାଣ’ ଭଳି ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସୀମା ଓ ପ୍ରମୁଖ ଅଞ୍ଚଳ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳେ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ‘ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟାୟ’ ଏବଂ ବରାହମିହିରଙ୍କ ‘ବୃହତ ସଂହିତା’ରୁ ସେହି ସମୟର ଉନ୍ନତ ଗଣିତ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଆମେ ଶିଖୁଥାଉ । କାଳିଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ମେଘଦୂତମ୍’ରୁ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରକୃତି ଓ ଭୂମିରୂପର ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳିଥାଏ ।

(v) ପରିବ୍ରାଜକଙ୍କ ବିବରଣୀ : ଚୀନ୍ ପରିବ୍ରାଜକ ଫାହିୟାନଙ୍କ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଆମକୁ ତତ୍କାଳୀନ ଭାରତ ବିଷୟରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇଥାଏ । ତାଙ୍କ ବିବରଣୀରୁ ଆମେ ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ଲୋକମାନଙ୍କର ସୁଖଶାନ୍ତି, ଦାନଧର୍ମ, ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ରହିଥ‌ିବା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ତଥା ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଅନେକ କଥା ଶିଖୁବାକୁ ପାଉ ।
ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ଆମକୁ ରାଜା, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ।

Question 2.
ଭାରତର ଏକ ରାଜନୈତିକ ମାନଚିତ୍ର ନିଅ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କର ଯେଉଁଠାରେ ଗୁପ୍ତମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ (ପୂର୍ବ ପୃଷ୍ଠାରେ ଥ‌ିବା ମାନଚିତ୍ର ଦେଖ) । ତୁମେ କେତୋଟି ରାଜ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କଲ ଗଣନା କର । ପରେ ତୁମେ ଯାହା ପାଇଲ ତାହାକୁ ତୁମର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କର । ସମସ୍ତେ ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ରାଜ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି ନା ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେଥ‌ିରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ରହିଛି କି ?
Answer:
ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ନେଇ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ କରିବେ ।

Question 3.
ଫାହିୟାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦିଆଯାଇଥୁବା ଉପରୋକ୍ତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ ଏବଂ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ସମାଜର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର । ତୁମର ଅବଲୋକନଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ଏବଂ ତୁମ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କର । ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପାର ଯେ ଅନ୍ୟମାନେ କିପରି ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ସମାନ ପାଠକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ।
Answer:

1. ଲୋକମାନେ ଖୁସି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ ।
2. ଘରଗୁଡ଼ିକୁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାକୁ ପଡୁନଥିଲା ।
3. ଯେଉଁମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଦତ୍ତ ଜମ୍‌ରେ କୃଷି କରୁଥିଲେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଆୟର କିଛି ଅଂଶ ଶସ୍ୟ ଆକାରରେ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ।
4. ରାଜକର୍ମଚାରୀ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବେତନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା ।
5. ବୈଶ୍ୟ (ବ୍ୟବସାୟୀ) ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଦାନ ଓ ଔଷଧ ବିତରଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
6. ଶାରୀରିକ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ନଥିଲା ।
7. ଧନୀ ଲୋକମାନେ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଓ ଔଷଧ ବିତରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲିଥିଲେ ।
8. ସହରର ମନୋରମ ଗୃହରେ ଧନୀ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ ।

Question 4.
ପ୍ରଭାବତୀ ଗୁପ୍ତ ତାଙ୍କ ଦରବାରରେ ବସିଥିବାର ଚିତ୍ର : ତାଙ୍କର ପୋଷାକର ପରିପାଟି, ତାଙ୍କ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିସମୂହ ଏବଂ ଦରବାରର ପରିବେଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅ । ଏହିସବୁ ତଥ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନ, ଭୂମିକା ଏବଂ ସେହି ସମୟର ଚଳଣି ବିଷୟରେ କ’ଣ କହୁଛି ? ଶ୍ରେଣୀରେ କେତୋଟି ଦଳ ତିଆରି କରି ତୁମର ଅନୁଭୂତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ଏବଂ ନିଜର ଚିନ୍ତାଧାରା ବିନିମୟ କର ।

Answer:
ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବତୀ ଗୁପ୍ତ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସି ଥୁବାର ଦେଖାଯାଉଛି । ଏଥ‌ିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ-

1. ସେ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସିତ ଥିଲେ ।
2. ସେ ନିଜର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜ-ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ଭାବେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।
3. ସେତେବେଳେ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ବୋଲି ଏଥୁରୁ ଜଣାପଡ଼େ ।

Question 5.
ଧରିତ୍ରୀ ଓ ଧ୍ରୁବ ସେମାନଙ୍କ ସମୟ ଯନ୍ତ୍ର ସହିତ ଗୁପ୍ତ ସମୟରେ ଯୋଗଦେଲେ । ତୁମେ ଏଥରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଏବଂ ବରାହମିହିରଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଉଛି । ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ପଚାରିବ ? ଶ୍ରେଣୀକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତକାର ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:

1. ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ : (୧) ଆପଣ କିପରି ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ପୃଥ‌ିବୀ ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ଘୂରୁଛି ? (୨) ଶୂନ (୦)ର ବ୍ୟବହାର ଆପଣ କିପରି ଆରମ୍ଭ କଲେ ?
2. ବରାହମିହିରଙ୍କ ପାଇଁ : (୧) ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଗତିବିଧ୍ଵ ମଣିଷ ଜୀବନକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ ? (୨) ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବାର କୌଣଳଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?

Question 6.
ଗୁପ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ନମୁନାକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖ, ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁ ତୁମେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିପାରିବ ଯେ ଏଥୁରେ କେଉଁ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଦାନ କରାଇଥି ସ୍ଥାନରେ ତୁମର ଅନୁଶୀଳନ ଲେଖ ଓ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ତୁମର ଭାବନା ପ୍ରକାଶ କର ।

Answer:
(i) ପ୍ରଥମ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର । ତାଙ୍କ କପାଳରେ ତୃତୀୟ ଆଖ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ! ତାଙ୍କ କେଶ ଏକ ଜଟା ଆକାରରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଛି । ତାଙ୍କ ଜଟାରେ, ଆମେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିପାରୁଛୁ । ଶିବଙ୍କ ମୁଖ ଏକ ପଥର ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।

(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣଙ୍କର । ତାଙ୍କର ଚାରି ହାତ ଦୃଶ୍ୟମାନ । ଏକ ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଶେଷନାଗର ଏକ ସର୍ପପରି ଗଠନ ଦେଖାଯାଉଛି । ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ପଛପଟେ ଏକ ପଥର ପ୍ରବାହମଣ୍ଡଳ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି ।

(iii) ତୃତୀୟ ଚିତ୍ରରେ ଭାରତର ପବିତ୍ର ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

Question 7.
୧୯୩୬ ମସିହା ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ମାନଚିତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । କେଉଁସବୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମାତ୍ର ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ଵର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ କୋରାପୁଟ ।

Question 8.
ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁସବୁ ଅଞ୍ଚଳ ବାହାର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିକରି ରହିଥିଲା ?
Answer:
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପୂର୍ବରୁ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ବାହାର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶାଇ ଦେଇଥିଲେ । ବାହାର ରାଜ୍ୟରେ ମିଶିକରି ରହିଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଥୁଲା-
(i) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ : ସମ୍ବଲପୁର, ଖଡ଼ିଆଳ ଏବଂ ପଦ୍ମପୁର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ବା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଶିକରି ରହିଥିଲା । ତେବେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଫଳରେ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଆ ଡିଭିଜନ ସହ ମିଶାଇ ଦିଆଗଲା ।

(ii) ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସି ସହିତ ମିଶିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ : ଗଞ୍ଜାମ, ଜୟପୁର, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏବଂ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଆଦି ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳର ବହୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍ସି ସହିତ ମିଶିକରି ରହିଥିଲା ।

(iii) ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ : ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶ (ବେଙ୍ଗଲ୍) ସହିତ ମିଦିନାପୁର (ମେଦିନୀପୁରଽ ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମିଶିକରି ରହିଥିଲା ।

(iv) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଶିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ : ଏହାବ୍ୟତୀତ ଆହୁରି କେତେକ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ବିହାର ଭଳି ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଶିକରି ରହିଥିଲା ।

Question 9.
୧୯୩୬ ବେଳର ଓଡ଼ିଶା ଓ ଏବେକାର ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସବୁ ପ୍ରଭେଦ ଦେଖିପାରୁଛ ?
Answer:
(i) ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଥୁଲା, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅଛି ।
(ii) ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ (ଯଥା— ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କେନ୍ଦୁଝର, ଢେଙ୍କାନାଳ ଇତ୍ୟାଦି) ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଅଂଶ ନଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶିଥିଲା ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ତୁମେ ଭାବୁଥୁବ ରାଜାମାନେ କାହିଁକି ସେମାନଙ୍କର ସଫଳତାକୁ ଅଭିଲେଖ ଆକାରରେ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ ?

Answer:
ରାଜାମାନେ ନିଜର ବିଜୟ, କୀର୍ତ୍ତି, କ୍ଷମତାକୁ ଚିର ସ୍ଥାୟୀ କରି ବା, ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ନିଜର ମହାନତା ଜଣାଇବା ତଥା ନିଜ ରାଜ୍ୟର ସୀମା ଓ ଶାସନ ନୀତି
ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ସଫଳତାକୁ ଅଭିଲେଖ ଆକାରରେ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ମେହେରୌଲୀ ଲୌହସ୍ତମ୍ଭ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲି

Question 2.
କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟ ‘କବିରାଜ’ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 3.
କେଉଁ ବର୍ଷଠାରୁ ଭାରତରେ ଗୁପ୍ତଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୩୨୦ ଖ୍ରୀ.ଅ. ଠାରୁ

Question 4.
ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ କେଉଁ ଯଜ୍ଞକରି ନିଜକୁ ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ବା ସମ୍ରାଟ ବୋଲି ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ

Question 5.
କେଉଁ ଗୁପ୍ତରାଜାଙ୍କ ଦରବାରରେ କାଳିଦାସ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 6.
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ କେଉଁ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ

Question 7.
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି ଓ ନାଟ୍ୟକାର କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
କାଳିଦାସ

Question 8.
ଆର୍ଯ୍ୟଭଙ୍ଗୀୟମ୍ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା କିଏ ?
Answer:
ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 9.
ପଲ୍ଲବମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
କାଞ୍ଚପୁରମ୍

Question 10.
ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର ରାଜକବି ଓ ଆହ୍ଲାବାଦ ପ୍ରଶସ୍ତିର ରଚୟିତା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ହରିଶେଣ

Question 11.
ଦଶମିକ ଗଣନା ଓ ଶୂନର ବ୍ୟବହାର କିଏ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 12.
କେଉଁ ଗୁମ୍ଫାରେ ଭିଭିଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ?
Answer:
ଅଜନ୍ତା

Question 13.
ପୃଥ‌ିବୀ ନିଜର ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ଵାରା ଦିନ ଓ ରାତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ? ଏକଥା କିଏ କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 14.
ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଚଳିତ ପଞ୍ଜିକାର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ

Question 15.
ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ ରଚିତ କେଉଁ ପୁସ୍ତକ ଆଜି ଓଡ଼ିଶା ଘରେ ଘରେ ପରିଚିତ ?
Answer:
ସାମନ୍ତ ପଞ୍ଜିକା

Question 16.
କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଯୁଗକୁ ଭାରତ ଇତିହାସରେ କ୍ଲାସିକାଲ୍ ଯୁଗ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 17.
ଗୁପ୍ତଯୁଗର ଖାତି ଲାଭ କରିଥିବା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ନାଳନ୍ଦା ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ

Question 18.
କାହାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଭୁବନେଶ୍ଵରଠାରେ ‘ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ପ୍ଲାନିଟୋରିୟମ୍’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ?
Answer:
ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର

Question 19.
ଶୈଳୋଦ୍ଭବର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ପର୍ବତରୁ ଜାତ

Question 20.
ଶଶାଙ୍କ କେଉଁ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଥିଲେ ?
Answer:
ଗୌଡ଼ ରାଜ୍ୟର

Question 21.
ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି

Question 22.
ଭୌମ ରାଜବଂଶର ଶେଷ ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଧର୍ମ ମହାଦେବୀ

Question 23.
କୁମାର ପର୍ବତ ଉପରେ କେଉଁ ସମ୍ରାଟ ୨୪ ଜଣ ତୀର୍ଥଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଉଦ୍ୟୋତ କେଶରୀ

Question 24.
ଓଡ଼ିଶାର ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ପ୍ରଥମ ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
କାମାଣ୍ଡବ

Question 25.
ଓଡ଼ିଶାର ଗଙ୍ଗବଂଶକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପୂର୍ବଗଙ୍ଗ

Question 26.
କେଉଁ ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନରୁ ଗୁପ୍ତବଂଶର ତଥ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ?
Answer:
ମେଘଦୂତମ୍, ଆର୍ଯ୍ୟଭଙ୍ଗୀୟମ୍‌

Question 27.
ମେହେରୌଲୀ ଲୌହ ସ୍ତମ୍ଭର ବିଶେଷତ୍ଵ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
କଳଙ୍କିହୀନ

Question 28.
ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର କୃତିତ୍ତ୍ଵ କେଉଁ ପ୍ରଶସ୍ତିରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ ?
Answer:
ପ୍ରୟାଗ ପ୍ରଶସ୍ତି

Question 29.
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରଥମ ଗଜପତି, କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ

Question 30.
ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ କେଉଁ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ ?
Answer:
ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମର

Question 31.
ଇଂରେଜମାନେ କେବେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ?
Answer:
୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 32.
କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ରାଜସଭାକୁ ନବରନ୍ ଅଳଂକୃତ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 33.
ନବରନ୍‌ଙ୍କର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ନବରନ୍‌ଙ୍କର ନାମ ହେଲା – କାଳିଦାସ, ବରାହମିହିର, ଘଟକର୍ପୁର, ବରରୁଢ଼ି, ବେତାଳଭଟ୍ଟ, ଧନନ୍ତରୀ, କ୍ଷପତାଳ, ଅମରସିଂହ ଓ ଶଙ୍କୁ

Question 34.
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା

Question 35
ହରିଶେଣ କିଏ ?
Answer:
ସମ୍ରାଟ ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସାମରିକ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ

Question 36.
ଗୁପ୍ତରାଜାମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ କାହାର ଉପାସକ ଥିଲେ ?
Answer:
ବିଷ୍ଣଙ୍କର

Question 37.
କେବେ ଉତ୍କଳସଭା, ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୮୮୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ

Question 38.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନ କେଉଁଠାରେ ବସିଥିଲା ?
Answer:
କଟକଠାରେ

Question 39.
କେବେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିହାର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 40.
କେଉଁ ଆଇନ ବଳରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ

Question 41.
ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୦୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 42.
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦେଓ

Question 43.
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦେଓ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର କେଉଁ ଅଧୂବେଶନରେ ପୌରହିତ୍ୟ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଦଶମ

Question 44.
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଓକିଲ କିଏ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

Question 45.
ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୦୩

Question 46.
ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ ଲେଜିସ୍‌ଲେଟିଭ୍ କାଉନ୍‌ସିଲର ଓଡ଼ିଆ ସଭ୍ୟ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

Question 47.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ଵବେଶନ କେବେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୨ ମସିହାରେ

Question 48.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ‌ିବେଶନେ କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ

Question 49.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କେବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧ ତାରିଖ ଦିନ

Question 50.
କେବେ ଓ କାହା ନେତୃତ୍ଵରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି ବା ହବାକ୍ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୩ ମସିହାରେ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ

Question 51.
ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନର କେଉଁ ଧାରାରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ସିନ୍ଧୁ ପ୍ରଦେଶକୁ ଦୁଇଟି ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ଭାବରେ ସ୍ଵୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୨୮୯ ଧାରାରେ

Question 52.
ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

Question 53.
୧୯୪୧ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସରୁ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଏ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥବଲେ ?
Answer:
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ

Question 54.
ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?
Answer:
ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

Question 55.
ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ କେବେ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୨୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
ଗୁପ୍ତଯୁଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?
(କ) ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଖ) ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଗ) ଅଶୋକ
(ଘ) ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ
Answer:
(କ) ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 2.
କେଉଁ ଯୁଗକୁ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଯୁଗ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?
(କ) ମୌର୍ଯ୍ୟଯୁଗ
(ଖ) ଗୁପ୍ତଯୁଗ
(ଗ) କୁଶାଣଯୁଗ
(ଘ) ଗଙ୍ଗଯୁଗ
Answer:
(ଖ) ଗୁପ୍ତଯୁଗ

Question 3.
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରାରେ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ ହାତରେ କେଉଁ ବାଦ୍ୟ ଧରିଛନ୍ତି ?
(କ) ସୀତାର
(ଖ) ବୀଣା
(ଗ) ତାବଲ
(ଘ) ସାରଙ୍ଗୀ
Answer:
(ଖ) ବୀଣା

Question 4.
କିଏ ଗଣିତରେ ଦଶମିକ ପଦ୍ଧତି ଓ ‘ଶୂନ୍ୟ’ର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ?
(କ) ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତ
(ଖ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ
(ଗ) ବରାହମିହିର
(ଘ) ବିଶାଖାଦର
Answer:
(ଖ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 5.
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ବିଶିଷ୍ଟ କବି କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ତୁଳସୀ ଦାସ
(ଖ) କାଳିଦାସ
(ଗ) କବୀର
(ଘ) ଅମୀର ଖୁସୁ
Answer:
(ଖ) କାଳିଦାସ

Question 6.
ମେଘଦୂତର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) କାଳିଦାସ
(ଖ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ
(ଗ) ହରି ଶେଣ
(ଘ) ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ
Answer:
(କ) କାଳିଦାସ

Question 7.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁଥୁପାଇଁ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଯୋଦ୍ଧା
(ଖ) ସଙ୍ଗୀତକାର
(ଗ) ଚିକିତ୍ସକ
(ଘ) ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ଏବଂ ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ର
Answer:
(ଘ) ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ଏବଂ ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ର

Question 8.
ପୟାଗ ପ୍ରଶସ୍ତି କେଉଁ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରିଥାଏ ?
(କ) ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ପ୍ରଥମ
(ଖ) ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଗ) ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ
(ଘ) ଅଶୋକ
Answer:
(ଖ) ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 9.
କିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣର କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ?
(କ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ
(ଖ) ବରାହମିହିର
(ଗ) କାଳିଦାସ
(ଘ) ବିଶାଖାଦର
Answer:
(କ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 10.
କାହାଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରଚଳିତ ‘ସାମନ୍ତ ପଞ୍ଜିକା’ ଆଜି ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପରିଚିତ ?
(କ) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ
(ଖ) ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର
(ଗ) ବରାହମିହିର
(ଘ) କାଳିଦାସ
Answer:
(ଖ) ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର

Question 11.
ଗୁପ୍ତ ରାଜାମାନେ କେଉଁ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ?
(କ) ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ
(ଖ) ଜୈନଧର୍ମ
(ଗ) ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ
(ଘ) ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ
Answer:
(ଗ) ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ

Question 12.
କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ସମୟରେ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଖ) ପ୍ରଥମ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଗ) ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ
(ଘ) ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ
Answer:
(କ) ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 13.
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ଦଶାବତାର ମନ୍ଦିର କେଉଁଠାରେ ଅଛି ?
(କ) ତିଗ
(ଖ) ଭୂମାର
(ଗ) ଦେଓଗଡ଼
(ଘ) ଦିଲ୍ଲୀ
Answer:
(ଗ) ଦେଓଗଡ଼

Question 14.
ଧବଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା କିଏ ?
(କ) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ
(ଖ) ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ
(ଗ) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ
(ଘ) ହମୀର ଦେବ
Answer:
(ଖ) ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ

Question 15.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ବଂଶର ନରପତି ଥିଲେ ?
(କ) ଚେଦୀ ବଂଶ
(ଖ) ଗଜପତି ବଂଶ
(ଗ) ଗଙ୍ଗ ବଂଶ
(ଘ) କେଶରୀ ବଂଶ
Answer:
(କ) ଚେଦୀ ବଂଶ

Question 16.
ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନ ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନ ହେଉଛି –
(କ) ଧଉଳି ଅଭିଲେଖ
(ଖ) ‘ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଅଭିଲେଖ
(ଗ) ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି
(ଘ) ଜଉଗଡ଼ ଅନୁଶାସନ
Answer:
(ଖ) ‘ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଅଭିଲେଖ

Question 17.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଥିଲେ ?
(କ) ବୌଦ୍ଧ
(ଖ) ଜୈନ
(ଗ) ଶୈବ
(ଘ) ଶାକ୍ତ
Answer:
(ଖ) ଜୈନ

Question 18.
ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବ
(ଖ) ପ୍ରଥମ ନରସିଂହ ଦେବ
(ଗ) ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମ ଦେବ
(ଘ) ଚତୁର୍ଥ ଭାନୁଦେବ
Answer:
(କ) ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବ

Question 19.
କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ କେଉଁ ବଂଶର ନରପତି ଥିଲେ ?
(କ) ସୋମବଂଶ
(ଖ) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ
(ଗ) ଗଙ୍ଗ ବଂଶ
(ଘ) ଭୋଇବଂଶ
Answer:
(ଖ) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ

Question 20.
କିଏ କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ
(ଖ) ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ
(ଗ) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ
(ଘ) ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗ ଦେବ
Answer:
(କ) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ

Question 21.
‘ଏକାବଳୀ’ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ବିଦ୍ୟାଧର
(ଖ) ସତ୍ୟାନନ୍ଦ
(ଗ) କାଳିଦାସ
(ଘ) ବିଶ୍ଵନାଥ
Answer:
(କ) ବିଦ୍ୟାଧର

Question 22.
ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ଜୟଦେବ
(ଖ) ତୁଳସୀ ଦାସ
(ଗ) କାଳିଦାସ
(ଘ) ସତ୍ୟାନନ୍ଦ
Answer:
(କ) ଜୟଦେବ

Question 23.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ସତ୍ୟାନନ୍ଦ
(ଖ) ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ
(ଗ) ଜୟଦେବ
(ଘ) କାଳିଦାସ
Answer:
(କ) ସତ୍ୟାନନ୍ଦ

Question 24.
ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ ପୁସ୍ତକର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ପଠାଣି ସାମନ୍ତ
(ଖ) ବିଶ୍ଵନାଥ କବିରାଜ
(ଗ) ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
(ଘ) ଜୟଦେବ
Answer:
(ଖ) ବିଶ୍ଵନାଥ କବିରାଜ

Question 25.
ପଦ୍ମାବତୀ କିଏ ?
(କ) ସାଲ୍ସ ନରସିଂହଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା
(ଖ) କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ପନ୍ତ୍ରୀ
(ଗ) ଅନଙ୍ଗ ଭୀମଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା
(ଘ) ଅଶୋକଙ୍କ କନ୍ୟା
Answer:
(କ) ସାଲ୍ସ ନରସିଂହଦେବଙ୍କ କନ୍ୟା

Question 26.
ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ କେବେ କଟକରୁ ନିଜ ରାଜଧାନୀକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୧୧୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୧୧୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୧୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଗ) ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 27.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଜପତିମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵକାଳ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୪୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୪୬୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୫୨୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଖ) ୧୪୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 28.
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ କେବେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୪୫୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୪୬୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୪୭୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(କ) ୧୧୩୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 29.
କେଉଁ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ବିଜୟଲାଭ କରି କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ‘କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର’ ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବଙ୍ଗଳା
(ଖ) ବାହାମନୀ
(ଗ) ବିଜୟନଗର
(ଘ) ଓଡ଼ିଶା
Answer:
(କ) ବଙ୍ଗଳା

Question 30.
କେବେ ଇଂରେଜମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୮୦୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୮୦୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୮୦୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଗ) ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 31.
କଟକଠାରେ ଉତ୍କଳସଭା କେବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୮୮୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୮୮୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ୍) ୧୮୮୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ), ୧୮୮୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଗ୍) ୧୮୮୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 32.
କେବେ କଟକର ସତ୍ୟଭାମାପୁର ଗ୍ରାମରେ ମଧୁବାବୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୮୪୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୮୪୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୮୪୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୮୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଘ) ୧୮୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 33.
କିଏ ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳର ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିକ କରି ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ?
(କ) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
(ଖ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
(ଗ) ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ
(ଘ) ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରନ୍
Answer:
(କ) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

Question 34.
ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କେବେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲା ?
(କ) ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୨
(ଖ) ୨ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୧୩
(ଗ) ୧ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୧୪
(ଘ) ୩ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୯୧୫
Answer:
(କ) ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୨

Question 35.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କେବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୩୩ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ତାରିଖ
(ଖ) ୧୯୩୬ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧ ତାରିଖ
(ଗ) ୧୯୩୨ ମସିହା ମେ ୨ ତାରିଖ
(ଘ) ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧ ତାରିଖ
Answer:
(ଘ) ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧ ତାରିଖ

Question 36.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଥମ ଗଭର୍ଣ୍ଣର କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ଲର୍ଡ ହାର୍ଡ଼ଞ୍ଜ
(ଖ) ଲର୍ଡ଼ କର୍ଜନ
(ଗ) ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍
(ଘ) ଲର୍ଡ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ୍
Answer:
(ଗ) ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍

Question 37.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅବେଶନରେ କିଏ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ?
(କ) ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି
(ଖ) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
(ଗ) ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ
(ଘ) ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ
Answer:
(ଗ) ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ

Question 38.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କେତୋଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୬
(ଖ) ୭
(ଗ) ୮
(ଘ) ୯
Answer:
(କ) ୬

Question 39.
କେବେ ସମାଜ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ?
(କ) ୧୯୧୮
(ଖ) ୧୯୧୯
(ଗ) ୧୯୨୦
(ଘ) ୧୯୨୧
Answer:
(ଖ) ୧୯୧୯

Question 40.
ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଆଇନ ବଳରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ
(ଖ) ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ
(ଗ) ୧୯୪୭ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ
(ଘ) ୧୯୦୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ
Answer:
(ଖ) ୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ

Question 41.
ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?
(କ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
(ଖ) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
(ଗ) ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ
(ଘ) ବିଶ୍ଵନାଥ ଦାସ
Answer:
(କ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

Question 42.
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ କେଉଁ ଭାଷାର ଉତ୍‌ଥାନ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ସଂସ୍କୃତ
(ଖ) ତାମିଲ
(ଗ) ହିନ୍ଦି
(ଘ) ଓଡ଼ିଆ
Answer:
(କ) ସଂସ୍କୃତ

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ____________ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ।
Answer:
ଫାହିୟାନ

Question 2.
ଗୁପ୍ତ ସମ୍ରାଟ _______________ ଙ୍କ ସମୟରେ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 3.
ଦିଲ୍ଲୀର ମେହେରୌଲୀଠାରେ ନିର୍ମିତ ଲୌହସ୍ତମ୍ଭ ______________ ଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ

Question 4.
ଗୁପ୍ତାବ୍ଦ _________________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୩୨୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.

Question 5.
_________ ଗୁପ୍ତଯୁଗର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ ।
Answer:
କାଳିଦାସ

Question 6.
ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ କନ୍ୟା ________________ ତାଙ୍କର ନାବାଳକ ପୁତ୍ର ପକ୍ଷରୁ ଭକତିକ ରାଜ୍ୟର ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ

Question 7.
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ___________ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟର ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ ।
Answer:
କାଳିଦାସ

Question 8.
ଦିଲ୍ଲୀର ________________ ଲୌହସ୍ତମ୍ଭ ଧାତୁକଳାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନମୁନା ।
Answer:
ମେହେରୌଲୀ

Question 9.
ଗୁକ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ରାଜତ୍ଵର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଥିଲା __________ |
Answer:
ଭୂମିକର

Question 10.
ଗୁପ୍ତଶାସକମାନେ _____________ ଙ୍କର ଉପାସକ ଥୁଲେ ।
Answer:
ବିଷ

Question 11.
___________ ଗଣିତରେ ଗଣନା ଓ ସମୀକରଣ ସମାଧାନ କରିବାର ଅନେକ କୌଶଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ

Question 12.
ଦୁଇଖଣ୍ଡ ବାଉଁଶ କାଠିର ସହାୟତାରେ ______________ ଦୂରରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଉଚ୍ଚତା ମାପି ପାରୁଥିଲେ ।
Answer:
ପଠାଣି ସାମନ୍ତ

Question 13.
ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ______________ ଙ୍କ ନାମରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରଠାରେ ‘ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ପାନେଟୋରିୟମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ|
Answer:
ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ

Question 14.
____________ ଯୁଗରେ ଆୟୁର୍ବେଦ ସଂହିତା କରଣର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ

Question 15.
ସାରନାଥ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର _____________ ଠାରେ
Answer:
ବାରାଣସୀ

Question 16.
ସାତବାହନମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ _________ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର ବୌଦ୍ଧିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।
Answer:
ଘଟିକା

Question 17.
ଓଡ଼ିଶାର ଗଙ୍ଗବଂଶକୁ __________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ପୂର୍ବଗଙ୍ଗ

Question 18.
କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା __________ ଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରଥମ ନରସିଂହଦେବ

Question 19.
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା ___________ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ

Question 20.
ବାହମନୀ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ___________ ଅସ୍ଵୀକାର କରି କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ କଳବଟେଶ୍ଵର ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
କଳବ ଗାଁ

Question 21.
ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ____________ ଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ପୁରୀ ଆସିଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ

Question 22.
ଚୋଳମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ___________ ଥିଲେ ।
Answer:
କଳିଙ୍ଗ ନଗର

Question 23.
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ନାମ _____________ ଥିଲା ।
Answer:
ହମ୍ଭୀରଦେବ

Question 24.
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ଓଡ଼ିଶାରେ ______________ ବଂଶର ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ

Question 25.
ଖାରବେଳଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାପାଇଁ __________ ମୂଲ୍ୟ ଐତିହାସିକ ଉପାଦାନ ଅଟେ ।
Answer:
ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲିପି

Question 26.
ଶୈଳୋଦ୍ଭବର ଅର୍ଥ _______________ |
Answer:
ଶିଳା ବା ପର୍ବତରୁ ଜାତ

Question 27.
ଶୈଳୋଭାବ ରାଜବଂଶର ________________ ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ।
Answer:
ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି

Question 28.
ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଧର୍ମରାଜ

Question 29.
ଭୌମକର ରାଜବଂଶର ରାଜତ୍ଵ ଓଡ଼ିଶାରେ ଖ୍ରୀ.ଅ. ______________ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।
Answer:
୭୩୬

Question 30.
ଭୌମକର ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀର ନାମ ___________ ଥିଲା ।
Answer:
ଗୃହଦେବ ପାଟକ

Question 31.
ସୋମବଂଶୀ ସମ୍ରାଟ ____________ ନିଜ ରାଜଦାନୀକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରରୁ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଥ‌ିବା ବିନୀତପୁରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ପ୍ରଥମ ଯଯାତି

Question 32.
___________ ପର୍ବତ ଉପରେ ଉଦ୍ୟୋଗ କେଶରୀ ୨୪ ଜଣ ଜୈନ ତୀର୍ଥଙ୍କର ଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
କୁମାର

Question 33
_________ ଦିନ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଅପ୍ରେଲ୍ ୧, ୧୯୩୬

Question 34.
୧୯୩୦ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ କଟକଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଖୋଲା ଅବେଶନରେ ___________ ପୌରାହିତ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ

Question 35.
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ _________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍

Question 36.
_____________ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।
Answer:
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓ

Question 37.
ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ __________ ଠାରେ ପ୍ରଥମ ଛାପାଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
କଟକ

Question 38.
_________ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହିତ ମିଶାଗଲା ।
Answer:
୧୯୦୫ ଜୁଲାଇ ୧୯

Question 39.
ବିହାର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ __________ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଅପ୍ରେଲ ୧, ୧୯୧୨

Question 40.
ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍ ____________ ମସିହାରେ ଭାରତ ଆସିଥିଲା ।
Answer:
୧୯୨୮

Question 41.
ସବ୍ କମିଟି _____________ ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ସି.ଆର୍.ଅଟଲୀ

Question 42.
ଜଏଣ୍ଟ ପାଲ୍ୟାମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ _________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଲର୍ଡ଼ ଲିନ୍‌ଲିଥ୍

Question 43.
_________ ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଶାସନିକ କମିଟି ବା ହବାକ୍ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍

Question 44.
ଶୈଳବାଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା __________ ଥିଲେ ।
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

Question 45.
ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କର ମହାପ୍ରୟାଣ ____________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସତ୍ୟବାଦୀ
Answer:
୧୯୩୪

Question 46.
__________ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସଭା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୮୨

Question 47.
ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କଟକରେ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା _________ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି

Question 48.
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦେଓଙ୍କର __________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୯୭୪

Question 49.
ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର __________ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ସୁଆଣ୍ଡୋ

Question 50.
ଗୋପବନ୍ଧୁ ____________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୯୦୯

Question 51.
ସମାଜ ଏକ ଦୈନିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଭାବେ __________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ।
Answer:
୧୯୩୦

Question 52.
ଗୋପବନ୍ଧୁ ____________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବିହାର – ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
୧୯୧୭

Question 53.
୧୯୧୯ରେ କଟକରେ ____________ ସମ୍ମିଳନୀର ବାର୍ଷିକ ଅଧ୍ଶନରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଉତ୍କଳ

Question 54.
ବିଚ୍ଛିନାଞ୍ଚଳ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବାପାଇଁ _____________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୯୦୩

Question 55.
ମଧୁବାବୁଙ୍କୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ___________ ବିଶେଷ ସହାୟତା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦେଓ

Question 56.
ମଧୁବାବୁଙ୍କର ____________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୯୩୪

Question 57.
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି __________ ଗଠନ ଦାବୀ ନେଇ ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌କୁ ଭେଟିଥିଲେ ।
Answer:
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.
ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର ।

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ପାଟଳୀପୁତ୍ର	ବୁଦ୍ଧମୂର୍ତ୍ତି
ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ପ୍ରଥମ	ମେଘଦୂତର ରଚୟିତା
ଅଜନ୍ତା ଗୁମ୍ଫା	ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର
କାଳିଦାସ	ଗୁପ୍ତମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ
ନାଳନ୍ଦା	ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ପାଟଳୀପୁତ୍ର	ଗୁପ୍ତମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ
ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ପ୍ରଥମ	ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା
ଅଜନ୍ତା ଗୁମ୍ଫା	ବୁଦ୍ଧମୂର୍ତ୍ତି
କାଳିଦାସ	ମେଘଦୂତର ରଚୟିତା
ନାଳନ୍ଦା	ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ	ଗୃହଦେବପାଟକ୍ର
ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶ	କେଶରୀ ରାଜବଂଶ
ଭୌମକର ରାଜବଂଶ	ପୂର୍ବଗଙ୍ଗ
ସୋମବଂଶୀ	ଧର୍ମରାଜ
ଗଙ୍ଗବଂଶ	ଐର ଖାରବେଳ
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରଥମ ଗଜପତି	ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାରକ
ଚୈତନ୍ଯ	କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ	ଐର ଖାରବେଳ
ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶ	ଧର୍ମରାଜ
ଭୌମକର ରାଜବଂଶ	ଗୃହଦେବପାଟକ୍ର
ସୋମବଂଶୀ	କେଶରୀ ରାଜବଂଶ
ଗଙ୍ଗବଂଶ	ପୂର୍ବଗଙ୍ଗ
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରଥମ ଗଜପତି	କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ
ଚୈତନ୍ଯ	ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାରକ

Question 3.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ	୧୯୦୫ ଜୁଲାଇ ୧୯
ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ସମ୍ବଲପୁରର ମିଶ୍ରଣ	୧୯୦୩
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ	୧୯୩୦
ଜଏଣ୍ଟ ପାଇଁମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟି	୧୯୩୬ ଅପ୍ରେଲ ୧
୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ	ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ	କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ
ଉତ୍କଳର ମଣି	ଲର୍ଡ଼ଲିନ୍‌ଥ୍‌
କଟକରେ ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ୍‌	ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ
ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକ	ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ	୧୯୩୬ ଅପ୍ରେଲ ୧
ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ସମ୍ବଲପୁରର ମିଶ୍ରଣ	୧୯୦୫ ଜୁଲାଇ ୧୯
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ	୧୯୦୩
ଜଏଣ୍ଟ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟି	ଇର୍ଡ଼ଲିନ୍‌ଥ୍
୧୯୩୫ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ	ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ	ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ଉତ୍କଳର ମଣି	ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
କଟକରେ ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ୍‌	କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ
ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକ	୧୯୩୦

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଫାହିୟାନ୍‌ଙ୍କ ବିବରଣୀରେ ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ କେଉଁମାନଙ୍କୁ କଠୋର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଥିଲା ?
Answer:

1. ହିୟାନ୍‌ ଙ୍କ ବିବରଣୀରେ ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କଠୋର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା ।
2. ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ସହରର ସୀମା ବାହାରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ।

Question 2.
ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ଭାରତ କେଉଁ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାରରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲା ? ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାରରେ ଭାରତର କେଉଁ କେଉଁ ପଦାର୍ଥ ରପ୍ତାନୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲା ?
Answer:

1. ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ଭାରତ ଭୂମଧ୍ଯସାଗରୀୟ ଜଗତ, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ଚୀନ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିଲା ।
2. ବସ୍ତୁ, ମସଲା, ହାତୀଦାନ୍ତ ଏବଂ ରଥର ଆଦି ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲା ।

Question 3.
ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ନାମରେ କିଏ ପରିଚିତ ? ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:

1. ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
2. ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକର ନାମ ‘ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ’’ ।

Question 4.
ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ରାଜସ୍ଵର ମୂଳଉତ୍ସ କ’ଣ ଥିଲା ? ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେଉଁଥରୁ ଗୁପ୍ତ ଶାସକମାନେ ରାଜସ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ?
Answer:

1. ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ରାଜସ୍ଵର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଥିଲା ଭୂମିକର ।
2. ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଜରିମାନା, ଖଣିକର, ଜଳସେଚନ, ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଆଦିରୁ ରାଜସ୍ୱ ଗୁପ୍ତ ଶାସକମାନେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ ।

Question 5.
ପଲ୍ଲବମାନେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ଉପାସକ ଥିଲେ ? ସେମାନଙ୍କୁ କେଉଁଥିପାଇଁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
Answer:

1. ପଲ୍ଲବମାନେ ଦେବତା ଶିବଙ୍କର ଉପାସକ ଥିଲେ ।
2. ସେମାନଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପଥର କଟା ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

Question 6.
ପଲ୍ଲବମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ? ଏହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥିଲା ?
Answer:

1. ପଲ୍ଲବମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀର ନାମ କାଞ୍ଚୁପୁରମ୍ ଥିଲା ।
2. ସେମାନଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପଥରକଟା ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

Question 7.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ବଂଶର ରାଜା ଥିଲେ ? ସେ ତାଙ୍କର ରାଜତ୍ଵର ବିବରଣୀ କେଉଁଠାରେ ଖୋଦିତ କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ଖାରବେଳ ଚେଦୀ ବଂଶର ରାଜା ଥିଲେ ।
2. ସେ ତାଙ୍କରର ରାଜତ୍ଵର ବିବରଣୀ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ଖୋଦିତ କରିଛନ୍ତି ।

Question 8.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୈଳୋଭକମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ? ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
2. ଉତ୍ତରର ମହାନଦୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ଦକ୍ଷିଣରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୂଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

Question 9.
ଭୌମକର ରାଜବଂଶଙ୍କ ଶାସନ ଓଡ଼ିଶାରେ କେତେ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ? ଏମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ଭୌମକର ରାଜବଂଶଙ୍କ ଶାସନ ଓଡ଼ିଶାରେ ୭୩୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ ।
2. ଏମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀର ନାମ ଥିଲା ଗୁହେଶ୍ଵର ପାଟଳ ।

Question 10.
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା କିଏ ? ସେ ନିଜର ରାଜଧାନୀ କେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା ଗଙ୍ଗ ସର୍ମାଟ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ଅଟନ୍ତି ।
2. ସେ ନିଜର ରାଜଧାନୀ କଟକଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

Question 11.
ଗୁପ୍ତରାଜାମାନଙ୍କର ଉପାଧ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ? ଏହା କ’ଣ ପ୍ରତିପାଦିତ କରୁଥିଲା ?
Answer:
(i) ଅଭିଲେଖ ଏବଂ ମୁଦ୍ରା ଗୁପ୍ତଶାସକମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ‘‘ମହାରାଜାଧୁରାଜ’’, ‘ସମ୍ରାଟ’’ ଏବଂ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭଳି ଉପାଧ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅନ୍ତଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

(ii) ଏହି ଉପାଧ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଉପରେ ନିଜର ଦାବି ପ୍ରତିଫଳନ କରିଥିଲା ଏବଂ ‘ରାଜନ’ ଓ ‘ମହାରାଜା’ ଭଳି ସରଳ ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପୂର୍ବ ରାଜାମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରୁଥିଲା ।

Question 12.
ପ୍ରଭାବତୀ ଗୁପ୍ତ କିଏ ? ସେ କେଉଁ ରାଜ୍ୟର ରାଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ କନ୍ୟା ପ୍ରଭାବତୀ ଗୁପ୍ତ ଥୁଲେ ।
2. ସେ ଭକତଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ଜଣେ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

Question 13.
ଆହ୍ଲାବାଦ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖକୁ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶସ୍ତି କୁହାଯାଏ ?
Answer:

1. ଆହ୍ଲାବାଦ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖକୁ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ହରିଶେଣ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
2.  ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଲେଖରେ ଗୁପ୍ତବଂଶର ରାଜା ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତି ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 14.
ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ଥୁଲା, ଏହା କିପରି ଜଣାପଡ଼େ ?
Answer:

1. ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ମୂଦ୍ରାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଖୋଦିତ ବୀଣା ସଦୃଶ ଏକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ସେ ବଜାଉଥ‌ିବାର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
2. ଯାହାକି ସମ୍ରାଟ ସମୂଦ୍ରଗୁପ୍ତ ସଙ୍ଗୀତାନୁରାଗୀ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ କବିରାଜ ଉପାଧ୍ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

Question 15.
କେଉଁ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ଚୈତନ୍ୟ କେବେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ । ସେ କେଉଁ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ସମ୍ରାଟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ଚୈତନ୍ୟ ୧୫୧୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ ।
2. ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ।

Question 16.
ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ଛାପାଖାନା ବା ପ୍ରିଣ୍ଟିଂପ୍ରେସ୍ କିଏ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ? ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

1. ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ଛାପାଖାନା ବା ପ୍ରିଣ୍ଟିଂପ୍ରେସ୍ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
2. ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 17.
ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ କେତେ ସ୍ଵୀକୃତୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ? କେବେ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହିତ ରଖାଗଲା ?
Answer:

1. ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ସ୍ୱୀକୃତୀ ପ୍ରଦାନ କଲେ ।
2. ଫଳରେ ୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହିତ ରଖାଗଲା ।

Question 18.
କିଏ କେବେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ୧୯୦୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

Question 19.
ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌ର ରିପୋର୍ଟ କେବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ? ଏଥରେ କ’ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:

1. ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍‌ର ରିପୋର୍ଟ ୨୭ ମେ ୧୯୩୦ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
   ଏଥୁରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ଗଠନ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

Question 20.
ଅଲୀ ସବ୍ କମିଟି କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଅଟ୍‌ ସବ୍ କମିଟି ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନର ଅନୁଗୁଳ, ବଙ୍ଗର ମେଦିନିପୁର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ୍ ପ୍ରେସିଡ଼େନ୍‌ସିର ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନସ୍ଥ ଖଡ଼ିଆଳ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ଦାବୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

Question 21.
ପ୍ରସ୍ତାବ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଯେଉଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳ ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ରହିଛି ସେସବୁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନରେ ମିଶାଇଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସିହା ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ କାଉନ୍ସିଲରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ।

(ii) ସିନ୍ହାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ।

Question 22.
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ କେତୋଟି ଜିଲ୍ଲା ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:

1. ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ ୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।
2. ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ଵର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ କୋରାପୁଟ ।

Question 23.
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ କେତେ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଓ କେଉଁଠି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ? ତାଙ୍କ ପିତା, ମାତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ୧୮୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ କଟକର ସତ୍ୟଭାମାପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
2. ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ଥିଲା ।

Question 24.
କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
2. ସେ ୧୯୭୪ ମସିହା ମେ ୨୫ ତାରିଖ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

Question 25.
ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ କେବେ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ? ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ୧୮୭୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସୁଆଣ୍ଡୋ ଗ୍ରାମରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
2. ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଦୈତାରୀ ଦାସ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୟୀ ଦେବୀ ।

Question 26.
ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚସଖା କେଉଁମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ କୃପାସିନ୍ଧୁ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚସଖା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

Question 27.
ୟଙ୍ଗ ଉତ୍କଳ ଆସୋସିଏସନ୍‌ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ? ସେ କେବେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ୟଙ୍ଗ ଉତ୍କଳ ଆସୋସିଏସନ୍‌ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ।
2. ସେ ୧୯୦୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଏହି ସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

Question 28.
ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କୁ କିଏ ଉତ୍କଳମଣି ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ? ସେ କେବେ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭାର ଶାଖା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ ଉତ୍କଳମଣି ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
2. ସେ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭା ଶାଖା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର` ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 29.
ବିହାର-ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନସଭାକୁ କେବେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ? ସେ କାହାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ କଟକଠାରେ ଲୋକସେବକ ମଣ୍ଡଳର ଏକ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ ?
Answer:

1. ବିହାର- ଓଡ଼ିଶାର ବିଦାନସଭାକୁ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
2. ୧ସେ ଲାହା ଲଜପତ୍ ରାୟଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ କଟକଠାରେ ଲୋକ ସେବକ ମଣ୍ଡଳର ଏକ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପାହିୟାନ୍ କିଏ ? ସେ କେବେ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ? ତାଙ୍କ ଭାରତ ଭ୍ରମଣର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
(i) ଫାହିୟାନ୍ ଜଣେ ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ଥିଲେ ।
(ii) ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ ।
(iii) ଫାହିୟାନ୍‌ଙ୍କର ଭାରତ ଭ୍ରମଣର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା – ପବିତ୍ର ବୌଦ୍ଧସ୍ଥଳ ପରିଦର୍ଶନ, ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଗ୍ରନ୍ଥର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଦେଶ ଚୀନକୁ ନେଇଯିବା ।

Question 2.
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନର ବିକାଶ କିପରି ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
(i) ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ଗଣିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଶମିକ ପଦ୍ଧତି, ଶୂନ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ଆଦି ଗୁପ୍ତଯୁଗର ଅଦ୍ଭୁଦାନ ଅଟେ ।
(ii) ବିଖ୍ୟାତ ଗଣିତ ବିଶାରଦ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ । ସେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୟମ୍ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

(iii) ଆଉଜଣେ ଜ୍ୟୋର୍ତିବିଜ୍ଞାନୀ ବରାହମିହିର ବୃହତ୍ ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେଥ‌ିରେ ସେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାଣିପାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ନଗର ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।

Question 3.
ମେହେରୌଲୀ ଲୌହ ସ୍ତମ୍ଭର ନିର୍ମାତା କିଏ ? ଏହା କେଉଁଠାରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ? ଏଥିରେ ଥ‌ିବା ଲିପିଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଦର୍ଶାଉଥିଲା ?
Answer:

1. ମେହେରୌଲୀ ଲୌହ ସ୍ତମ୍ଭର ନିର୍ମାତା ଗୁପ୍ତ ରାଜବଂଶର ତୃତୀୟ ଶାସକ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ଅଟନ୍ତି ।
2. ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରଥମେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା ସମ୍ମୁଖରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କିଛି ଶତାବ୍ଦୀପରେ ଏହାକୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।
3. ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଟି ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥ‌ିରେ ଥିବା ଲିପିଗୁଡ଼ିକ ରାଜାଙ୍କ ସଫଳତାକୁ ଦର୍ଶାଉଥିଲା ।

Question 4.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧୁବେଶନ କେଉଁଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ? ଏଥରେ କିଏ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:

1. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ‌ିବେଶନ କଟକଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
2. ଏଥୁରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
3. ପ୍ରାୟ ତିରିଶ ଜଣ ଦେଶୀୟ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ବହୁ ପ୍ରତିନିଧୂ ଏଠାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 5.
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ କେବେ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ? ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ? ସେ କେଉଁ ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:

1. କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ ୧୮୯୨ ମସିହା ମେ ୨୬ ତାରିଖରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
2. ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ଦେବୀ ।
3. ସେ ବୀରଶ୍ରୀ ବିରାଧବୀରବର ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରପତି ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦେବ ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

Question 6.
ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

1. ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉଭୟ ଅନ୍ତର୍ଦେଶୀୟ ଏବଂ ବର୍ହିବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ତିଷ୍ଠି ରହିଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଯଥା- ମସଲା, କପଡ଼ା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ସବୁ ଚୀନ୍, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆ ସହିତ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ରହିଥିଲା ।
2. ଯାହା ଫଳରେ ଗୁପ୍ତଯୁଗର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଦୃଢ଼ ହେବା ସହିତ ସହର, ନଗରମାନ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ।
3. ବାଣିଜ୍ୟ ଓ କାରବାରରେ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ କାରିଗରୀ ହସ୍ତଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧିରେ ବଣିକମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲା ।

Question 7.
ଭାରତୀୟ କଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତଯୁଗର ଅବଦାନ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଗୁପ୍ତଯୁଗ ତା’ର କଳା ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା । ମହାବଳୀପୁରମ୍ବର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେବାଦେବୀଙ୍କର ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅଜନ୍ତା ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

(ii) ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ମନ୍ଦିର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବ ଶିଳାଲେଖ ଖୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପୌରାଣିକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏସବୁରେ ଧର୍ମୟ ଉକ୍ତି ଏବଂ କଳାକୃତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 8.
ଗୁପ୍ତ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା ?
Answer:
(i) ଗୁପ୍ତଯୁଗରେ ଗଣିତ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର, ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଘଟିଥିଲା ।

(ii) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କର ଶୂନ ସଂଖ୍ୟାର ଆବିଷ୍କାର ଓ ପ୍ରୟୋଗ, ଜ୍ୟାମିତିରେ ପାଇ (π) ର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପୃଥ‌ିବୀର ଘୂର୍ଶନ ତଥା ଆବିଷ୍କାର ଇତ୍ୟାଦି ଗଣିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା ।

(iii) ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ବିଦ୍ଵାନମାନେ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦାନ କରିଥିଲେ । ସବୁ ଅବଦାନର ଫଳାଫଳ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 9.
ପ୍ରୟାଗ ପ୍ରଶସ୍ତିରେ ଉଲ୍ଲିଖତ ଥ‌ିବା ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର କୃତିତ୍ତ୍ଵ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର ।
Answer:
(i) ପ୍ରୟାଗରାଜଠାରେ ଥିବା ପ୍ରୟାଗ ପ୍ରଶସ୍ତିରେ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପିତା ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ସଫଳତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି । ଉକ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତିର ଲେଖକ ରାଜକବି ହରିସେନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଳାଷ ଥୁଲା ଯେ ‘ଧରଣୀବନ୍ଧ’ ବା ପୃଥିବୀକୁ ଏକଭୂତ କରିବା । ଏଥିପାଇଁ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଅନେକ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।

(ii) ଅନେକ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଶ୍ୟତା ସ୍ୱୀକାର କଲେ । ଅନେକ ପରାଜିତ ରାଜା ନିଜର ରାଜ୍ୟ ଫେରିପାଇ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ କର ଦେବା ସହ ନିଜର ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ କେତେକ ରାଜା ଭୟ କରି ବିନା ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।

(iii) ରାଜକବି ହରିସେନ ଲେଖୁଛନ୍ତି ରାଜା କିପରି କଳା, ଶିକ୍ଷା ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପରିଚାଳନା କରି ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଧନଶାଳୀ ଓ ସଫଳତା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର କରାଇଥିଲେ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ ନିଜେ ବୀଣା ବଜାଉଥୁବାର ଏକ ଛବି ତାଙ୍କର ଏକ ମୁଦ୍ରାରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି ।

Question 10.
ଫାହିୟାନ କିଏ ? ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ? ଏହା ଆମକୁ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇପାରିଛି ?
Answer:
(i) ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ ଚୀନ୍ ପରିବ୍ରାଜକ ଫା-ହିୟାନ (Fa-hien) ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଓ କଷ୍ଟଦାୟକ ଭାରତ ଭ୍ରମଣର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା– ପବିତ୍ର ବୌଦ୍ଧସ୍ଥଳ ପରିଦର୍ଶନ, ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧଗ୍ରନ୍ଥର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ଦେଶ ଚୀନ୍‌କୁ ନେଇଯିବା ।

(ii) ଫାହିୟାନ ଭାରତ ସାରା ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ଶାସନ ଓ ସମାଜକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ସେସବୁ ଅନୁଭୂତିକୁ ନିଜ ମାତୃଭୂମିର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ସାଇତି ରଖୁଥିଲେ ।

(iii) ଫାହିୟାନଙ୍କ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଷ୍ଠି ରହି ଆମକୁ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିଛି ।

Question 11.
ଗୁପ୍ତଯୁଗର ବିଦ୍ଵାନ ବରାହମିହିରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ବରାହମିହିର ଜଣେ ଗଣିତଜ୍ଞ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଥିଲେ । ସେ ଉଜ୍ଜୟିନୀରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସହର ଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା ।

(ii) ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ‘ବୃହତ ସଂହିତା’ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ନଗର ପରିକଳ୍ପନା ଏବଂ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାଣିପାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।

(iii) ପୃଥ‌ିବୀକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାରେ ତାଙ୍କର କୌଶଳ, ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ତାହାକୁ ସଂଯୋଗ କରିବାର କ୍ଷମତା ତାଙ୍କୁ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତରେ ଅଗ୍ରଣୀ କରିପାରିଥିଲା ।

Question 12.
ଗୁପ୍ତଯୁଗର ମହାନ୍ ପଣ୍ଡିତ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ କୁସୁମପୁର (ଆଧୁନିକ ପାଟଣା ନିକଟ)ରେ ବାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେ ‘ଆର୍ଯ୍ୟଭଙ୍ଗୀୟ’ ନାମକ ଏକ ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

(ii) ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଗତି, ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ସୂତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ପୃଥ‌ିବୀ ନିଜର ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ଵାରା ଦିନ ଓ ରାତି ପରିବର୍ତ୍ତିନସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।

(iii) ସେ ଏକ ବର୍ଷର ସମୟ ୩୬୫ ଦିନ ୬ ଘଣ୍ଟା ୧୨ ମିନିଟ୍ ଏବଂ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡ ବୋଲି ସୂଚିତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର ୩୬୫ ଦିନ ୫ ଘଣ୍ଟା ୪୮ ମିନିଟ୍ ଏବଂ ୪୫ ସେକେଣ୍ଡଠାରୁ କିଛି ମିନିଟ୍ କମ୍ ଅଟେ । ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ ଗଣନା ଓ ସମୀକରଣ ସମାଧାନ କରିବାର ଅନେକ କୌଶଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।
ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧୟନ : ଭାରତ ଓ ଆମ ପୃଥବୀ (SOCIAL SCIENCE) – VI

Question 13.
କାଳିଦାସ ଏବଂ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖୁତ ‘ମେଘଦୂତମ୍’ କାବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ଓ ସଂସ୍କୃତରେ ସୁନ୍ଦର କବିତା ରଚନା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନା ହେଉଛି ‘ମେଘଦୂତମ୍’ ବା ‘ମେଘର ସନ୍ଦେଶ’ ।

(ii) ଏହା ଏକ ଯକ୍ଷ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେବତା)ଙ୍କର କାହାଣୀ ଉପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯିଏ ତାଙ୍କର ମୁନୀବ ବା ମାଲିକଙ୍କଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କ ଘରୁ ବାହାର ହେବାପରେ, ବହିଯାଉଥବା ମେଘଖଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ନିଜ ପ୍ରିୟତମାକୁ ଏକ ପ୍ରେମଭରା ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଛନ୍ତି ।

(iii) ପ୍ରେମର ଅନେକ ଭାବନା ବ୍ୟକ୍ତ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ସେ କବିତାରେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଭୂମିରୂପ ଓ ପାଣିପାଗ ବିଷୟରେ ସେହି ଭସାମେଘ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟତମାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି ।

Question 14.
ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ କିପରି ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

1. ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
2. ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶାସକମାନେ ବାହ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରୁ ଆସିଥୁବା ଦୁର୍ଦ୍ଦଷ ହୁଣ ଜନଜାତି ବାରମ୍ବାର ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
3. ଏହି ସମୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାସକମାନଙ୍କର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହେବାରୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ଯ ଦେଖାଦେଲା ।

Question 15.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କଳିଙ୍ଗ ସମ୍ରାଟ ମଗଧ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ନିଜର ସ୍ଵାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଏହି ସ୍ଵାଧୀନତା ହାସଲରେ ଚେଦି ରାଜବଂଶର ଭୂମିକା ଥୁଲା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ।

(ii) ଚେଦି ବଂଶର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ । ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ପାହାଡରେ ଖୋଦିତ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ଶାସନ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି ।

(iii) ଖାରବେଳ ଥିଲେ ଚେଦି ରାଜବଂଶର ତୃତୀୟ ରାଜା । ଅନେକଗୁଡ଼ିକଏ ରାଜ୍ୟ ଜୟ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜା ବା ସମ୍ରାଟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ଥିଲା ମହାମେଘବାହନ ଐର ଖାରବେଳ ।

Question 16.
ସୋମବଂଶୀ ସମ୍ରାଟ ପ୍ରଥମ ଯଯାତିଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ପ୍ରଥମ ଯଯାତିଙ୍କୁ ଯଯାତି କେଶରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୯୨୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିବା ପରେ ପ୍ରଥମ ଯଯାତି ନିଜ ରାଜଧାନୀକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରରୁ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ବିନୀତପୁର (ଆଧୁନିକ ବିନିକା)କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ ।

(ii) ରାଜତ୍ଵର ଷୋଡଶ ବର୍ଷରେ ସେ ଯଯାତି ନଗର ନାମରେ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

(iii) ପ୍ରଥମ ଯଯାତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀମରଥଙ୍କ ଘୋଷଣାନାମାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଯେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ କୋଶଳ ଦେଶ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ଓଡ୍ର । ୯୪୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ବେଳକୁ ପ୍ରଥମ ଯଯାତି ତୋଷାଳୀ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ ଜାହିର କରିଥିଲେ ।

Question 17.
ଗଙ୍ଗବଂଶର ରାଜା ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବଙ୍କ କୃତିତ୍ଵ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଅନନ୍ତବର୍ମନ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ଦୁଇବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୦୭୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ କଳିଙ୍ଗନଗରଠାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଗୋଦାବରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ଉତ୍କଳ ସହିତ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ କରାଇବା ପରେ ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ନିଜର ରାଜଧାନୀ କଟକଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

(ii) ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କର ପରମ ଭକ୍ତ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କରିବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

(iii) ଚୋଡ଼ଗଙ୍ଗଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଚାରିପୁତ୍ର ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ତୃତୀୟ ରାଜରାଜ ଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗ ଭୀମଦେବ ୧୨୧୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଗଙ୍ଗ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 18.
ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜାମାନେ ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରି ରଖୁଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜାଙ୍କ ରାଜସଭାରେ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯୁବରାଜ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର, ପୁରୋହିତ ବା ରାଜଗୁରୁ, ସାମରିକ କର୍ମଚାରୀ, କବି, ଜ୍ୟୋତିଷ ଏବଂ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।

(ii) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଶାସନ ସମୟରେ ନାରୀମାନେ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନରେ ନଥିଲେ । ସମାଜରେ ପର୍ଦାପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଦେବଦାସୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା ।

(iii) ସେମାନେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଲୋକମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଆକାରରେ ଭୂମିକର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ସ୍ଵଚ୍ଛଳ ଥିଲା ।

Question 19.
ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ସମ୍ବଲପୁରର ମିଶ୍ରଣ କିପରି ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
(i) ସମ୍ବଲପୁରର ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଦନମୋହନ ମିଶ୍ର, ବଜ୍ରମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ବଳଭଗଦ୍ର ସୁପକାର, ବିହାରୀ ଦାସ ମହନ୍ତ ଏବଂ ଧରଣୀଧର ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ ସମ୍ବଲପୁରର କୋର୍ଟ କଚେରୀରୁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାକୁ ଉଠାଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପାଇଁ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ।

(ii) ୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କଲେ ।

(iii) ଫଳରେ ୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହିତ ରଖାଗଲା । ଏହା ଥିଲା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ପ୍ରଥମ ସଫଳ ପଦକ୍ଷେପ ।

Question 20.
ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ ଜଏଣ୍ଟ କମିଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ବଡ଼ଲାଟ୍ ଲର୍ଡ ଲିନ୍‌ଲିନ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ‘ଜଏଣ୍ଟ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟାରୀ କମିଟି’ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଏହାର ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

(ii) ଏଥରେ ଅନୁଗୁଳ, ପଦ୍ମପୁର, ଖଡ଼ିଆଳ, ଗଞ୍ଜାମ, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ଜୟପୁର, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ମହିଳାସ ଓ ଜଳନ୍ତର ପୂର୍ବତନ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ସହ ମିଶି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଲା ।

(iii) ଏହି କମିଟି କହିବାକୁ ଗଲେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରି ଦେଇଥିଲା ।

Question 21.
ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନରେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
(i) ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ମଧୁବାବୁ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଗଠନ କରିବା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

(ii) ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଆହ୍ବାନ ଜଣାଇ ମଧୁବାବୁ କହିଥିଲେ–
“‘ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଜାଣି ପ୍ରାଣ ସିନ୍ଧୁ, କୋଟି ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ଧରେ
ତୋର ପ୍ରାଣବିନ୍ଦୁ ମିଶାଇଦେ ଭାଇ, ଡେଇଁପଡ଼ି ସିନ୍ଧୁ ନୀରେ ।’’

(iii) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାତ୍ରାକରି ସେଠାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଇଂରେଜ କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ । ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ ବିଧାନ ପରିଷଦର ସଭ୍ୟ ଥିବାବେଳେ ସାଇମନ୍ କମିଶନକୁ ସ୍ଵାଗତ କରି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ନିମିତ୍ତ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଓଡ଼ିଶାର ବିଶିଷ୍ଟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା ଜାଣ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖାଁ ।
Answer:
(i) ଓଡ଼ିଶାର ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାରର ବିଶିଷ୍ଟ ଗବେଷକ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ ।

(ii) ମାତ୍ର ୧୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ତାଙ୍କର ପିତା ସାମନ୍ତ ଶ୍ୟାମବନ୍ଧୁ ସିଂହଙ୍କଠାରୁ ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୩୪ ବର୍ଷ ବୟସ ହେବାବେଳକୁ ସେ ତାଙ୍କର ଅମରକୃତି ‘ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ’ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ମାନଯନ୍ତ୍ର, ଗୋଲ ଯନ୍ତ୍ର, ଶଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ ।

(iii) ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ବାଉଁଶ କାଠିର ସହଯୋଗରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ଦୂରରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ର ଉଚ୍ଚତା ମାପିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରଚଳିତ ‘ସାମନ୍ତ ପଞ୍ଜିକା’ ଆଜି ଓଡ଼ିଶାର ଘରେଘରେ ପରିଚିତ ।

(iv) ପୁରୀ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କଠାରୁ ସେ ‘ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର’ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ‘ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ’ ଉପାଧ୍ ପାଇଥିଲେ ।

(v) ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାଙ୍କ ନାମରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରଠାରେ ‘ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ପ୍ଲାନେଟୋରିୟମ୍’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି ।

Question 2.
ଓଡ଼ିଶାର ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଉତ୍ତରର ମହାନଦୀଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୈଳୋଭ ବମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା । ଶୈଳୋଦ୍ଭବର ଅର୍ଥ ଶିଳା ବା ପର୍ବତରୁ ଜାତ ।

(ii) ଶୈଳୋଦ୍ଭବମାନେ ଗଙ୍ଗ ରାଜବଂଶର ବଂଶଧର ଥିଲେ ବୋଲି କେତେକ ଐତିହାସିକ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଶିଳା ରାଜବଂଶର ଦାୟାଦ ।

(iii) ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜବଂଶର ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଏବଂ ଧର୍ମରାଜ ଏହି ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ ।

(iv) ଗଞ୍ଜାମ ଫଳକରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବ ରାଜା ମାଧବରାଜ ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ନିଜକୁ ସ୍ଵାଧୀନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

(v) ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ଶୈଳୋଦ୍ଭବମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

Question 3.
ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୌମକର ରାଜବଂଶ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଭୌମକର ରାଜବଂଶ ଓଡ଼ିଶାରେ ଖ୍ରୀ.ଅ. ୭୩୬ରୁ ରାଜତ୍ଵ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । କେତେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ଏହି ବଂଶର ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ପଛରେ ‘କର’ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାରୁ ଏହି ରାଜବଂଶକୁ ଭୌମକର ରାଜବଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।

(ii) ଉତ୍ତରରେ ମେଦିନୀପୁରଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୌମକର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା ।

(iii) ବୈତରଣୀ ନଦୀକୂଳସ୍ଥ ଗୁହଦେବ ପାଟକ ବା ଗୁହେଶ୍ଵର ପାଟକ ଭୌମକର ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ।

(iv) ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ଥିବା ଶିଶିରେଶ୍ଵର, ତୁଳେଶ୍ଵର ଏବଂ ବୋଇତାଳ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ଭୌମକର ରାଜବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ।

(v) ଧର୍ମ ମହାଦେବୀ ଭୌମକର ରାଜବଂଶର ଶେଷ ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ସୋମବଂଶୀ ରାଜାମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।

Question 4.
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସମ୍ରାଟ କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।)
Answer:
(i) ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ପ୍ରଥମ ଗଜପତି କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ୧୪୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରଠାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଗଙ୍ଗ ସୈନ୍ୟବାହିନୀରେ ଜଣେ ସୈନିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷ ଗଙ୍ଗରାଜା ଚତୁର୍ଥ ଭାନୁଦେବଙ୍କର ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।

(ii) ସେ ସମ୍ରାଟ ହେବାପରେ ଓଡ଼ିଶାର ସାମନ୍ତ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ।

(iii) ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରେଡ଼ୁଡ଼ି ରାଜା, ବିଜୟନଗରର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମ୍ରାଟ ଦ୍ଵିତୀୟ ଦେବରାୟ, ତେଲିଙ୍ଗାନା ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାକତୀୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ କରିଥିଲେ ।

(iv) ବାହାମନୀ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ କଳବର୍ଗ ବା କୁଲବର୍ଗା ଅଧିକାର କରି କଳବର୍ଗେଶ୍ଵର ଉପାଧ୍ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଉତ୍ତରରେ ଗଙ୍ଗାନଦୀଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ କାବେରୀ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିପାରିଥିଲେ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ।

(v) ୧୪୬୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣା ନଦୀ କୂଳରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କୁ ନିଜର ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାକାରୀ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲେ । କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ଏକାଧାରରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ସମ୍ରାଟ, ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ, ପ୍ରଜାବତ୍ସଳ, ସାହିତ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ।

Question 5.
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସମ୍ରାଟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବଙ୍କ କୃତିତ୍ଵମାନ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
(i) ୧୪୯୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟ ବେଳକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବହୁଗୁଣକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା

(ii) ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ଗୌଡ଼ର ସୁଲତାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ମଣ୍ଡାରଣ ଦୁର୍ଗକୁ ଅଧୁକାର କରିଥିଲେ ବି ନିଜର ସେନାପତି ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ପାଇଁ ସେ ଦୁର୍ଗକୁ ହରାଇଥିଲେ ।

(iii) ୧୫୦୬-୦୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଓଡ଼ିଶାର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼ିବାରୁ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ବିଜୟନଗର ରାଜ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିନଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ୧୫୧୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ଓ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସାତବର୍ଷକାଳ ଲାଗି ରହିଥିଲା ।

(iv) ୧୫୧୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଯୁକ୍ତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ ଗଜପତିଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଉଦୟଗିରି ଦୁର୍ଗକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ୧୫୧୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ରାଜଧାନୀ କଟକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନପାଇ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ସହିତ ୧୫୧୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସନ୍ଧି କରି ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

(v) ସନ୍ଧିର ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ ବିଜୟ ନଗର ସମ୍ରାଟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଆଧୂପତ୍ୟକୁ କୃଷ୍ଣା ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ଦେଇଥିଲେ ।

(vi) ୧୫୪୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଧବଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ୧୫୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଓଡ଼ିଶା ଭ୍ରମଣରେ ଆସି ୧୫୧୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ୧୫୩୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଗଜପତି ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପାତ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କର ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 6.
ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ମାତା । ସେ ୧୮୪୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଅପ୍ରେଲ୍ ୨୮ ତାରିଖଦିନ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ii) ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟ ଭାବରେ ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୦୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଗଠଡନ କରି ତାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାରଠାରେ ସେ ବାରମ୍ବାର ଦାବି କରି ଆସୁଥବଲେ ।

(iii) ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(iv) ୧୯୨୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ ସାଇମନ କମିଶନକୁ ଏକ ସ୍ମାରକପତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

(v) ୧୯୩୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଫେବୃୟାରୀ ୪ ତାରିଖ ଦିନ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ ।

Question 7.
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ୧୯୩୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନର ୨୮୯ ଧାରାରେ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ସିନ୍ଧୁପ୍ରଦେଶକୁ ଦୁଇଟି ନୂତନ ପ୍ରଦେଶ ଭାବରେ ସ୍ଵୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା ।

(ii) ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଆଇନ ଇଂରେଜ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଲାଭ କଲା । ଏହି ଅନୁମୋଦନ ଆଧାରରେ ଏପ୍ରିଲ ୧, ୧୯୩୬ରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ

(iii) କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ଵର, ସମ୍ବଲପୁର, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ ପ୍ରଦେଶରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର ଆୟତନ ଥିଲା ଥିଲା ୮,୦୪୩,୬୮୧ । କୋରାପୁଟ ଏହି ଛଅଟି ଜିଲ୍ଲା ଏହି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ୩୨, ୬୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ ଲୋକସଂଖ୍ୟା

(iv) ରେଭେନ୍ସା କଲେଜର ଐତିହାସିକ ହଲ୍‌ରେ ପାଟଣା ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ବା ରାଜ୍ୟପାଳ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାବଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ ଶପଥପାଠ କରାଇଥିଲେ ।

Question 8.
ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାରେ କିପରି ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
(i) ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଇଂରେଜମାନେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାର କଲେ । ଓଡ଼ିଶାର କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ ପାର୍ଶୀ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ହେଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବଙ୍ଗଳାକୁ ସରକାରୀ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୦୩ ରୁ ୧୯୦୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଶହେ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା କ୍ରମଶଃ ଅବକ୍ଷୟ ପଥରେ ଗତି କରିଥିଲା ।

(ii) ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସଙ୍କଦ୍ଵାରା କଟକରେ ପ୍ରଥମ ଛାପାଖାନା ବା ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ ପ୍ରେସ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କଟକ, ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ଵର, ଗଞ୍ଜାମ ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁର ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରପାତ ହେଲା ।

(iii) ଊନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ବଙ୍ଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିବା ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଫଳସ୍ଵରୂପ ୧୯୩୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।

(iv) ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ବଙ୍ଗ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

(v) ଏହି ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

Question 9.
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇବା ପରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କ’ଣ ଅବଦାନ ଥିଲା ?
Answer:
(i) ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟପାଳ ସାର୍ ଜନ୍ ଅଷ୍ଟିନ୍ ହବାକ୍‌ଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ ୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୩୭ରୁ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ୧୯୪୧ ନଭେମ୍ବରରୁ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଦାୟିତ୍ଵ ବହନ କରିଥିଲେ ।

(ii) ଓଡ଼ିଶାର ହାଇକୋର୍ଟ, କଟକର ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକର ବିଦ୍ୟାଧରପୁରଠାରେ ଥ‌ିବା ଏସିଆର ବିଖ୍ୟାତ ଜାତୀୟ ଧାନ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା ।

(iii) ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସୂଚକ ‘ଡକ୍ଟରେଟ୍’ ଉପାଧ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ତାଙ୍କ ନାମରେ ‘ଗଜପତି’ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁର ମେଡ଼ିକାଲ କଲେଜ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।

(iv)ବାସ୍ତବରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଦେବ ଥିଲେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନବ ନିର୍ମାତା । ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ କେବେ ଭୁଲିପାରିବେ ନାହିଁ ।

Question 10.
ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କର ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
(i) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ୧୯୧୪ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୬ ଓ ୨୭ ତାରିଖରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଦଶମ ଅଧିବେଶନର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କରି ଉଦ୍ୟମରେ କେନ୍ଦ୍ର ତଥା ବିହାର, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ବିଧାନସଭାରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲେ ।

(ii) ୧୯୨୪ରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିବା ‘ଫିଲିପ୍–ଡଫ୍’ କମିଟି ସମ୍ମୁଖରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ମିଶ୍ରଣ ନିମିତ୍ତ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।

(iii) ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ‘ସାଇମନ୍ କମିଶନ୍’କୁ ଭାରତୀୟମାନେ ‘ସାଇମନ୍ ଫେରିଯାଅ’ ଧ୍ୱନି ଦେଇ ବର୍ଜନ କରିଥିବାବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଵାର୍ଥ ପାଇଁ ଗଜପତିଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ‘ସ୍ଵାଗତଂ ସାଇମନ୍’ କହି ସ୍ଵାଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ଫଳରେ ସାଇମନ୍ କମିଶନ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ଦାବି ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ ।

(iv) ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ‘ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ୍ ବୈଠକ’କୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ବର୍ଜନ କରିଥିବାବେଳେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାତ୍ରାକରି ବୈଠକରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଦାବିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ । କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବ ସର୍ବସମ୍ମତିକ୍ରମେ ଗୃହୀତ ହେବାପରେ ଓଡ଼ିଆ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(v) ୧୯୩୫ ‘ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ’ର ୨୮୯ ଧାରାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ସ୍ଵୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଫଳସ୍ଵରୂପ ୧ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ।

Question 11.
ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଓଡ଼ିଶାର ବରେଣ୍ୟ ଜନନାୟକ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ୧୮୭୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସୁଆଣ୍ଡୋ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ii) ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ‘ଆଶା’ର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଗୋପବନ୍ଧୁ । ୧୯୧୫ରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସତ୍ୟବାଦୀ ପ୍ରେସ୍‌ରୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ‘ସତ୍ୟବାଦୀ’ ନାମକ ଏକ ମାସିକ ପତ୍ରିକା । ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ଏହି ପ୍ରେସରୁ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କଲା ସାପ୍ତାହିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ‘ସମାଜ’ । ୧୯୩୦ ମସିହାରୁ ଏହା ଦୈନିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

(iii) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ସେ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ସହିତ ମଧୁବାବୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚାହିଁଥିଲେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସହିତ ମିଶାଇ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣଦାବୀକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ରତର କରିବା ପାଇଁ କିନ୍ତୁ ମଧୁବାବୁ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିବାରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

(iv) ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାକୁ ସେ ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ ଗୋପବନ୍ଧୁ । ୧୯୨୧ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଓଡ଼ିଶାରେ ପଦଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭାଷଣକୁ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବରେ ଅନୁବାଦ କରି ଲୋକ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ।

(v) ୧୯୨୬ରେ କଲିକତାରେ ଲାଲା ଲଜପତି ରାୟଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ କଟକଠାରେ ଲୋକସେବକ ମଣ୍ଡଳର ଏକ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଅକାଳ ବିୟୋଗ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ସ୍ତବ୍‌ଧ କରିଦେଇଥିଲା । ଈଶ୍ବର ସେବା, ବିଶ୍ଵସେବା, ଦେଶସେବା ଓ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସେବାକୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ନିବିଡ଼ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରି ପାରିଛନ୍ତି ।

Students can include Class 7 Curiosity Extra Questions and Class 7 Science Chapter 5 Changes Around Us: Physical and Chemical Extra Question Answer in their daily self-study routine.

Class 7 Science Chapter 5 Changes Around Us: Physical and Chemical Extra Questions

Class 7 Science Chapter 5 Extra Questions on Changes Around Us: Physical and Chemical

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Very Short Question Answer

Question 1.
Classify the following processes into physical or chemical changes:
(i) Beating of aluminium metal to make aluminium foil
(ii) Digestion of food
(iii) Cutting of a log of wood into pieces
(iv) Burning of crackers
Answer:
(i) and (iii) are physical changes, while (ii) and (iv) are chemical changes.

Question 2.
Give one example for each of the following:
(i) A chemical change in which heat and light are produced
(ii) A chemical change in which gas is evolved
(iii) An irreversible physical change involving a change in the size and shape of the original substance
Answer:
(i) Burning of magnesium ribbon
(ii)Reaction of vinegar with baking soda
Cutting of vegetables

Question 3.
Paper does not burn when kept in the air for a long time, but it burns quickly when a burning matchstick is brought near it. What condition is being fulfilled by the burning matchstick? Can the burning of paper be reversed?
Answer:
The flame of the matchstick provides heat to raise the temperature of the paper to reach its ignition temperature, which is necessary for combustion to take place. No, the burning of paper cannot be reversed.

Question 4.
Two students of class 7 were making paper toys during their lunch break. Student (I) made an aeroplane by folding a piece of paper, while student (II) made a paper boat by cutting a sheet of paper into the shape of a boat. In which case can the student get the original paper back and why?
Answer:
Student (I) will get the original paper back as he had only folded the piece of paper. The folded paper can be unfolded again to obtain the original paper. Since the student (II) has cut the paper, it is not possible to get back the original paper. The pieces cut in different sizes cannot be joined back together to obtain the original paper.

Question 5.
Explain whether the ripening of fruit is desirable or undesirable.
Answer:
Ripening of fruit is considered desirable as it improves the taste, colour, and edibility of a fruit. For instance, as bananas ripen, they become sweeter. But if the ripening continues for a longer time, the fruit becomes overripe and starts to rot / decay which is undesirable.

Question 6.
A calcium-containing colourless solution is such that it turns milky when carbon dioxide gas is passed through it. Name the colourless solution and also state if any chemical change occurs during this process.
Answer:
The calcium-containing colourless solution that turns milky on passing carbon dioxide gas through it is lime water a solution of (calcium hydroxide). Yes, a chemical change occurs when carbon dioxide gas is passed through an aqueous solution of calcium hydroxide, resulting in the formation of a white insoluble substance called calcium carbonate Tinilky appearance).

Question 7.
Justify the type of change taking place in each of the given cases:
(i) Melting of ice
(ii) Weathering of rocks
Answer:
(i) When ice melts, there is only a change in the physical state of water, i.e., from solid to liquid. Since no new substance is formed, it is a physical change.
(ii) During weathering, the breakdown of large rocks into smaller pieces represents a physical change, while change in chemical composition of the rock by reacting with water or other substances involves a chemical change.

Question 8.
Preeti, a science teacher, performed two experiments to make her students understand how a chemical change takes place. Complete the following word equations for the chemical reactions involved in her experiments:
(i) Vinegar + …………→ ………… + Other substances
(ii) Magnesium + ………… → Magnesium + Heat + Light oxide
Answer:
(i) Vinegar + soda Baking → Carbondioxide + Other substances
(ii) Magnesium + Oxygen → Magnesium oxide + Heat + Light

Question 9.
Riya accidentally dropped a slice of bread on the kitchen floor and forgot to throw it out. After two days, she saw green patches on it. It was also giving out a bad smell. Is this a physical or a chemical change? Give a reason for your answer.
Answer:
It is a chemical change. A new substance (fungus) is formed on the bread, and the change cannot be reversed.

Question 10.
Write word equations for two chemical reactions using the substances given in the box.
Calcium hydroxide, iron, water, carbon dioxide, iron oxide, air, calcium carbonate
Answer:
(i) Calcium hydroxide + Carbon dioxide → Calcium Carbonate + Water
(ii) Iron + Air + Water → Iron oxide

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Short Question Answer

Question 1.
Give two examples for each of the following cases:
(i) Physical changes which are reversible
Answer:
(a) Folding of paper
(b) Melting of ice

(ii) Physical changes which are not reversible
Answer:
(a) Tearing of paper
(b) Breaking of glass

(iii) Chemical changes
Answer:
(a) Reaction between vinegar and baking soda
(b) Burning of a matchstick

Question 2.
(i) The following table lists the changes that take place when a candle is burned. Classify these as chemical or physical changes.
(ii) What are the three requirements for a combustion process to occur?
Answer:
(i) (a) Physical, (b) Physical, (c) Chemical
(ii) The three requirements for a combustion process to occur are as follows:

• A combustible substance, also called ‘fuel’
• Air (oxygen)
• Heat that allows the fuel to reach its ignition temperature.

Question 3.
(i) Curdling of milk is considered to be a chemical change. Justify this statement. Can the original milk be obtained again? Explain.
(ii) Lakshika lit a candle in a Petri dish and covered it with a glass tumbler. After some time, she noticed the flame of the candle had been extinguished. What could be the possible reason for this?
Answer:
(i) Curdling of milk is a chemical change as it results in the formation of a new substance called curd. The properties and chemical composition of the milk change when it is curdled. No, the original milk cannot be obtained once curd is formed as its chemical composition has changed and this is an irreversible change.
(ii) The flame of the candle got extinguished after some time because the continuous supply of air (oxygen) was cut off by covering the candle with a glass tumbler.

Question 4.
Mention any three points of difference between physical and chemical changes.
Answer:

Physical change	Chemical change
(i) Can be reversible or irreversible	Generally irreversible
(ii) Involves a change in physical properties like shape, size, state, etc.	Involves a change in chemical properties
(iii) No new substance is formed	New substance(s) is/ are formed
(iv) Examples include folding a paper, melting ice, stretching a rubber, etc.	Examples include cooking of food, rusting of iron, burning of wood, etc.

Question 5.
During a science experiment, Naman mixed baking soda with vinegar and observed the formation of bubbles. His friend Rachita said, “It’s just like when we dissolve salt in water. A similar type of change happens in that case as well.” Do you agree with Rachita? Give two points to support your answer.
Answer:
Rachita’s statement is incorrect. This is because:

• Mixing baking soda with vinegar produces gas bubbles (carbon dioxide), indicating a new substance is formed. Thus, this is a chemical change.
• Dissolving salt in water is a physical change where no new substance is formed, and salt can be recovered from the resultant solution by evaporating the water. No gas or bubbles are produced when salt is dissolved in water.

Question 6.
(i) One day, Garvit noticed that his bicycle had developed brown flaky patches after being left outside in the rain for almost a month. Her mother explained that it is rust. Based on this situation, explain why rusting is a chemical change.
(ii) What type of change is tearing of paper and why?
Answer:
(i) Rusting is a chemical change because, in rusting, a new substance, rust (iron oxide), is formed through a chemical reaction. Iron reacts with oxygen and water to form rust, which has properties different from those of iron.
(ii) Tearing of paper is an irreversible physical change, as in this change no new substance is produced and the material, i.e., paper, still remains the same. However, the original sheet of paper cannot be brought back from the torn pieces of paper.

Question 7.
Magnesium ribbon burns in air to produce a white-coloured ash. Name the white-coloured ash formed in this process. What kind of chemical reaction occurs in this process? Mention any one essential condition required for such a reaction to take place.
Answer:
The white coloured ash formed in this process is that of magnesium oxide. The given reaction is a combustion reaction. The three essential conditions required for combustion to take place are as follows:

• A combustible substance, also known as ‘fuel’
• Air (oxygen)
• Heat that allows the fuel to reach its ignition temperature.

Question 8.
Answer the following questions.
(i) What is the term used for the minimum temperature at which a substance catches fire?
(ii) Which gas is released when lemon juice is added to a baking soda solution?
(iii) What is the white insoluble substance formed after the reaction of calcium hydroxide with carbon dioxide?
Answer:
(i) Ignition temperature
(ii) Carbon dioxide
(iii) Calcium carbonate

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Long Question Answer

Question 1.
If you leave a piece of iron in the open for a few days, it acquires a film of brownish substance, called rust.
(i) Do you think rust is different from iron?
(ii) Can you change rust back into iron by some simple method?
(iii) Do you think formation of rust from iron is a chemical change?
(iv) Give two other examples of a similar type of change.
Answer:
(i) Yes, rust is chemically different from iron.
(ii) No, rusting is an irreversible process.
(iii) Yes, it is a chemical change because a new substance (iron oxide) is formed.
(iv)

• Setting of curd from milk.
• Burning of magnesium ribbon to form magnesium oxide.

Answer:
(i) Erosion is defined as the process in which rock pebbles, soil, and sediments are broken down and moved from one location to another by natural forces like wind and flowing water. For example, fine sand gets collected on the riverbeds due to the flow of water.
Weathering on the other hand is defined as the physical and chemical changes that are responsible for breaking large rocks into smaller pieces. For example, temperature changes, growing roots of trees, and even freezing of water within cracks in the rocks can cause them to break into smaller pieces. Thus, weathering of rocks involves both physical and chemical changes, while erosion is an example of a physical change.

Question 2.
(i) Define the term erosion. How is it different from weathering? Explain with the help of examples.
(ii) Read the following table carefully and select the physical and chemical changes by writing P and C against the respective change.

Answer:

Change	Type of Change
Breaking of a glass tumbler	P
Digestion of food	C
Burning of paper	C
Tearing of paper	P
Melting of ice	P
Ripening of mango	C

Question 3.
A student performed the following three experiments in the science laboratory: Experiment A: Heated a piece of ice in a beaker until it turned into water and then into steam.
Experiment B: Burned a small piece of magnesium ribbon using a burner until it turned into a white powder.
Experiment C: Dissolved salt in water and heated the resultant mixture to evaporate the water to recover the salt.
(i) Identify the type of change (physical or chemical) in each experiment.
(ii) Justify your answer in part (i).
(iii)The student claims that “all changes involving heat are chemical changes.” Do you agree? Use evidence from the experiments above to support your answer.
Answer:
(i) Experiment A: Physical change Experiment B: Chemical change Experiment C: Physical change

(ii) Experiment A: There is only a change in the physical property of water (state change), and no new substance is formed.
Experiment B: Since a white powder of magnesium oxide, which has entirely different properties from those of magnesium, is formed, it is a chemical change. Heat and light are also released while burning a magnesium ribbon.
Experiment C: Salt can be recovered from the salt solution by a simple physical method of evaporation. No new substance is formed, as salt and water are only physically mixed together.

(iii) No, not all changes involving heat are chemical changes. This is evident from Experiment A, where heat causes a physical change in the state of water, and Experiment C , where heating is used to evaporate the water to recover the salt. Only Experiment B involves a chemical change because a new substance, i.e., magnesium oxide is formed on burning the magnesium ribbon. Hence, heat can cause both physical changes (like melting, boiling, evaporation, etc.) and chemical changes (like burning, cooking, etc.). The type of change depends on whether any new substance is formed or not.

Question 4.
(i) One Sunday afternoon, Ravi went out on a picnic with his family. During the picnic, he performed activities like cutting a log of wood, chopping fruits, melting of ice, folding clothes, making a paper boat, burning wood etc. Which of the activities performed by him were reversible and why?
(ii) Elaborate with the help of an activity that both physical and chemical changes can simultaneously occur in a process.
Answer:
(i) The following activities performed by him were reversible:

• Melting of ice: It results in the formation of water that can be frozen again to obtain ice.
• Folding clothes: Clothes can be unfolded again.
• Making a paper boat: A paper boat is generally formed by folding the paper in a specific manner such that it can easily float on water. The folded paper can therefore be unfolded again to obtain the original sheet of paper.

(ii) Take a candle and light it with the help of a matchstick. The candle burns and the following changes take place:

• Physical changes: The wax near the wick of the candle melts, flows down and solidifies on cooling. Evaporation of wax due to heat takes place. All these are physical changes, as no new substance is formed in any of these cases.
• Chemical changes: The burning of wax vapour in the presence of oxygen results in the formation of new substances such as carbon dioxide and water vapour.

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Case Based Questions

Read the following passages and answer the questions that follow:

Question 1.
Shruti was preparing a solution of lemon juice and baking soda in the science laboratory. She observed that the reaction between lemon juice and baking soda produces a gas. On passing the gas through lime water, it turns milky. Her teacher explained that this is due to the formation of calcium carbonate.

(i) Name the gas released in the given experiment.
Answer:
Carbon dioxide

(ii) Does the gas released in this experiment support combustion? Explain your answer.
Answer:
No, carbon dioxide gas is not a supporter of combustion. Oxygen gas is a supporter of combustion.

(iii) What type of change takes place in this experiment? Explain your answer briefly.
Answer:
A chemical change takes place in the given experiment, resulting in the evolution of carbon dioxide gas along with the formation of other new substances. Calcium carbonate is formed when carbon dioxide gas is passed through lime water.
OR
(iii) Give any two characteristics of the type of change that has taken place in the given experiment.
Answer:
The two characteristics of chemical change are as follows:

• A chemical change results in the formation of one or more new substances.
• A chemical change takes place through a chemical reaction.

Question 2.
Raghav prepares a chapati using the following steps:
P: Wheat grains are ground to make flour.
Q : Flour is mixed with water to make a soft dough.
R: Small balls of dough are flattened using a rolling pin.
S: The flat, round dough is cooked on a pan.
T: The cooked chapati is coated with a layer of butter.

(i) In which of the given step(s) does a physical change take place?
Answer:
(i) Physical changes: Steps P, Q, R and T
(ii) Chemical change: Step S

(ii) In which of the given step(s) does a chemical change take place?
Answer:
(a) Burning of a candle- On gentle heating, the wax melts (physical change), but on burning, it forms carbon dioxide and water vapour (chemical change).
(b) Weathering of rocks- Rocks undergo physical changes when they are broken down into smaller pieces due to certain environmental factors, such as action of wind, pressure, temperature etc. However these rocks can also undergo chemical changes when the materials present in them react with water or other substances.

(iii) Give two examples in which both physical and chemical changes take place. Also, provide explanation for your answer.
OR
(iii) Based on the concept of reversible and irreversible changes, can you distinguish between steps P and S? Justify your answer.
Answer:
Steps P and S cannot be distinguished based on the concept of reversible and irreversible changes as both these are irreversible changes. Step P represents a physical, irreversible change, as when wheat grains are ground to make flour, there occurs only a change in the shape and size of the grain and no new substance is formed. Whereas step S represents a chemical, irreversible change as chapati formed upon cooking the flat, round dough has entirely different properties from those of the original dough.

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Picture Based Questions

Observe the given pictures and answer the questions that follow:

Question 1.
Three students performed an activity to show the presence of carbon dioxide in the air as shown below:
(i) In which of the given case(s), the presence of carbon dioxide cannot be confirmed?
(a) A only
(b) A and B
(c) C only
(d) A and C
Answer:
(d) A and C

(ii) Write down the word equation for the chemical reaction occurring in the case(s) identified in part (i).
Answer:

(iii) Give a reaction in which carbon dioxide is released, which can be confirmed with the lime water test.
Answer:
When baking soda reacts with an acidic substance like vinegar, carbon dioxide is released, which can be confirmed by the lime water test.
Baking Soda + Vinegar → Carbon dioxide + Other substances
OR
(iii) Is any gas released when vinegar is mixed with tap water? Is this a physical or a chemical change?
Answer:
No. This is a physical change as no new substance is formed in this process.

Changes Around Us: Physical and Chemical Class 7 Activity Based Questions

Read the following activity and answer the questions that follow:

1. Objective: To determine if combustion can take place without fire.
Materials required: A sheet of paper, a magnifying glass, a pair of tongs, and a matchbox.

Procedure:

• Hold a piece of paper with the help of a pair of tongs and bring a lighted matchstick to it.
• The paper quickly catches fire as shown in Figure (A).
• Now, take another sheet of paper. Focus the sunrays on the paper using a magnifying glass such that a small and bright spot is formed on the paper (Figure B).
• Hold the magnifying glass in the same position for some time.

[Caution: Perform this activity under the supervision of your teacher or an adult]

(i) What do you observe when the sunlight is focused by the magnifying glass on the paper for a long time?
Answer:
Smoke starts to emerge at the bright spot, and gradually the paper catches fire.

(ii) Which of the following is essential for combustion to occur in both cases of the activity?
(a) Flame
(b) Oxygen
(c) Magnifying glass
(d) Matchstick
Answer:
(b) Oxygen

(iii) Why does the paper start burning when sunlight is focused on it using a magnifying glass?
Answer:
The magnifying glass focuses the Sun’s rays at a small spot, increasing the temperature of the paper at that spot, leading it to reach its ignition temperature, consequently causing it to burn.

OR

(iii) Figure B shows that paper can burn in the absence of fire. Does this mean fire is not necessary for combustion to begin? Justify your answer.
Answer:
Yes, fire is not necessary for combustion to begin. It requires a combustible substance, sufficient heat to reach the ignition temperature of that substance, and the presence of oxygen. In Figure B, sunlight provides the required heat.

Changes Around Us: Physical and Chemical Extra Questions for Practice

Question 1.
Sumit, a student of class listed a few changes and their type in the table shown below:

	Change	Type of Change
(i)	Burning of paper	Physical
(ii)	Rusting of iron	Chemical
(iii)	Cutting a piece of paper	Physical
(iv)	Melting of ice	Chemical
(v)	Erosion	Chemical

Select the option in which the change(s) classified is/are incorrect.
(a) (i) only (b)
(ii) and (iii) only
(c) (ii), (iii) and (iv)
(d) (i), (iv) and (v)
Answer:
(d) (i) Burning of paper- Chemical change
(iv) Melting of ice- Physical change
(v) Frosion- Physical change

Question 2.
Adarsh, a science teacher of class 7, burnt a magnesium ribbon as shown in the picture alongside.

(a) A black-coloured ash is produced at the end of the experiment, and it is a reversible change.
(b) A red-coloured ash is produced at the end of the experiment and it is a reversible change.
(c) A white-coloured ash is produced at the end of the experiment and it is an irreversible change.
(d) A blue-coloured ash is produced at the end of the experiment and it is an irreversible change.
Answer:
(c) Burning of magnesium ribbon results in the formation of a white-coloured ash known as magnesium oxide. This is an irreversible chemical change as a new substance (magnesium oxide) with entirely different properties from those of magnesium and oxygen, is formed in this process. The magnesium oxide so formed cannot be turned back to the magnesium ribbon.

Question 3.
Select the process(es) that will result in a physical change.
(i) Cutting a cloth to make a shirt
(ii) Burning of wood
(iii) Stretching of a rubber band
(iv) Heating ice cubes in a pan on a Bunsen burner
(a) (i) only
(b) (i), (iii), and (iv)
(c) (ii) and (iii) only
(d) (i) and (iv) only
Answer:
(b) Burning of wood is a chemical change, rest. all are physical changes.

Question 4.
Study the following Venn diagram carefully and select the correct statement.

(a) Point X represents the weathering of rocks, while point Z represents the burning of a candle.
(b) Point Y represents the grinding of wheat grains, while point X represents the melting of ice.
(c) Point Z represents the folding of clothes, while point X represents the digestion of food.
(d) Point X represents the boiling of water, while point Y represents the burning of magnesium ribbon.
Answer:
(d) Boiling of water is a physical change, while the burning of magnesium ribbon is a chemical change.

Questions 5 and 6 consist of two statements – Assertion (A) and Reason (R). Answer these questions by selecting the correct option:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question  5.
Assertion (A): Weathering of rocks is caused only due to physical changes.
Reason (R): This phenomenon results in the formation of soil from rocks.
Answer:
(d) Weathering of rocks is caused by both physical and chemical changes.

Question 6.
Assertion (A): Melting of wax is a reversible physical change.
Reason (R): The chemical composition of wax changes during melting.
Answer:
(c) Only the physical state of wax changes during melting.

Question 7.
Explain what will be observed if
(i) Baking soda is added to a test tube containing vinegar
Answer:
Bubbles are produced when baking soda is added to a test tube containing vinegar. This is due to the evolution of carbon dioxide gas.

(ii) Carbon dioxide gas is passed through lime water.
Answer:
When carbon dioxide is passed through lime water, a milky appearance is observed. This is due to the formation of a white insoluble substancc, i.e., calcium carbonate.

Question 8.
You might have noticed brown patches on iron objects. What is the reason for the formation of these brown patches? Identify the type of change that occurred.
Answer:
The brown patches on iron objects are formed as a result of the rusting of iron, wherein iron gets converted to iron oxide. This is a chemical change, as a new substance, called iron oxide, is formed.

Question 9.
Identify and justify the type of change taking place in each of the following cases:
(i) Breaking of glass
Answer:
Breaking of glass represents a physical change, as it involves only a change in the size of the glass, and no new substance is formed.

(ii) Rusting of iron
Answer:
Rusting of iron represents a chemical change, as it involves the formation of a new substance, rust (iron oxide), on the surface of an iron object.

(iii) Burning of a candle
Answer:
Burning of a candle involves both physical and chemical changes. The wax of the candle melts, is carried up the wick, and evaporates due to the heat of the flame. The vapour of wax burns to produce a flame. The melting of wax, its solidification, and evaporation.

Question 10.
During a science activity, a student heats a piece of iron strongly and then allows it to cool. He notices that the iron becomes red hot on heating but returns to its original appearance after cooling.

(i) Name the type of change involved and explain it briefly.
Answer:
It is a physical change, because only the physical properties like colour and temperature of iron change, while the substancc itself remains the same.

(ii) Mention one example involving iron, of a change that is different from this type. Give reason for your answer.
Answer:
Rusting of iron is a chemical change because a new substance (rust) is formed and the change is irreversible.

Question 11.
One afternoon, Ritika and her mother were preparing food for lunch. During preparation, her mother heated milk and added a few drops of lemon juice into it. Ritika was surprised to see thick, white lumps (paneer) forming in the milk and separating from the liquid. Then she boiled water in a closed pan to use it later to wash vegetables. Based on the above situation, answer the following questions:

(i) State whether adding lemon juice to hot milk results in a physical or a chemical change? Give a reason for your answer.
Answer:
Adding lemon juice to hot milk results in a chemical change due to the formation of paneer, which is an entirely new substance and has different properties than those of milk.

(ii) Which of the above-mentioned changes is reversible? Explain.
Answer:
Boiling of water in a closed pan is a reversible change as the water vapour formed is converting back to liquid water in the closed pan.

(iii) Are the changes taking place in the above situation desirable? Justify your answer with suitable explanation.
Answer:
Yes, both changes taking place in the given situation are desirable. ‘This is because Ritaka’s mother has intentiomally added lemon juice to milk to obtain paneer and she intentionally boiled the water to use it later to wash vegetables.

OR

(iii) What would happen if baking soda is added to lemon juice? Is this a chemical or a physical change? Explain.
Answer:
If baking soda is added to lemon juice, carbon dioxide gas is evolved along with the formation of other new substances. This is a chemical change as new substances with entirely different properties are formed in this process.

Question 12.
Observe the following pictures and answer the following questions:

(i) Does picture (A) represent a chemical change? If yes, name the type of reaction involved, and give the chemical equation for the reaction taking place (if any). If no, then justify your answer.
Answer:
Yes, burning of magnesium ribbon represents a chemical change. The reaction involved in this process is a combustion reaction. The chemical equation for the burning of magnesium ribbon is as follows:

(ii) What does picture (B) represent?
Answer:
Picture (B) represents rusted iron nails.

(iii) What new product is formed in the chemical change taking place in picture (B)?
Answer:
Rusting of iron nails results in the formation of iron oxide (rust), a brown-coloured substance that covers the surface of iron nails.

Go through Class 7 Social Science Solutions Odia Medium and Class 7 Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium ପୁନର୍ଗଠନର ଯୁଗ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Social Science Chapter 6 Question Answer Odia Medium

Class 7 Social Science Chapter 6 Odia Medium

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ

Question 1.ମୌର୍ଯ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗକୁ ‘ପୁନର୍ଗଠନର ଯୁଗ’ ବୋଲି କାହିଁକି କୁହାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଯାହା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଏ ଯେ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୮୫ ବେଳକୁ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ଘଟିଥିଲା । ଏହା ଫଳରେ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ରାଜ୍ୟ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଶୁଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ, ସାତବାହନ ରାଜବଂଶ, କୁଶାଣ ରାଜବଂଶ, ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଚେର, ଚୋଳ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ଵ ରାଜବଂଶ ପ୍ରଧାନ ।

(ii) ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ : ଯେଉଁ ନୂତନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଗଠିତ ହେଲା ସେମାନେ ନିଜ ନିଜର ସରକାର ଗଠନ କରିବା ସହିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲେ । ନିଜ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ନୂତନ ପନ୍ଥାମାନ ଅନୁସରଣ କରିବାରେ ଲାଗି ପଡ଼ିଥିଲେ ।

(iii) ନୂତନ ଧର୍ମ, କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଉଦ୍ଭବ : ସେହି ସମୟରେ ନୂତନ କରି ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ପ୍ରଚାର ହେବାରେ ଲାଗିଲା । ମଥୁରା ଓ ଗାନ୍ଧାର’ କଳାର ବିଶେଷ ପ୍ରସାର ହେବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ସମୃଦ୍ଧିଲାଭ କରିଥିଲା । ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଥିଲା ।

(iv) ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ମୁଦ୍ରାର ବ୍ୟବହାର : ଏହି ସମୟରେ ନୂତନ ଶାସକମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ବ୍ୟବସାୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନୂତନ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥମାନ ଖୋଲି ଯାଇଥିଲା । ଭାରତ ଓ ଭାରତ ବାହାରେ ଯଥା- ରୋମ ଓ ଚୀନ୍ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ହେଉଥିଲା ।

(v) ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା : ବାହ୍ୟଶତ୍ରୁମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରି ନୂତନ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରୁଥିଲେ । ନୂତନ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନୂଆ ରାଜ୍ୟରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଏହିସବୁ କାରଣ ପାଇଁ ମୌର୍ଯ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗକୁ ପୁନର୍ଗଠନର ଯୁଗ କୁହାଯାଇଥାଏ ।

Question 2.
୧୫୦ ଶବ୍ଦରେ ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କବିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ କୃତିକୁ ‘ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ’ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଏହା ସମଗ୍ର ଯୁଗକୁ ପରିଭାଷିତ କରିଥିଲା ।

(ii) ସଙ୍ଗମ ଶବ୍ଦ ସଂସ୍କୃତ ‘ସଂଘ’ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ସଂଗଠିତ ହେବା ବା ଏକତ୍ର ହେବା । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହାକୁ କବିମାନଙ୍କର ଏକ ସଂଗୋଷ୍ଠୀ’ କୁହାଯାଉଥିଲା ।

(iii) ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ସର୍ବପୁରାତନ ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ କବିତାର ସଂଗ୍ରହ ବା କବିତା ସଙ୍କଳନ ରହିଛି ଏବଂ ଇତିହାସକାରମାନେ ବହୁଳ ଭାବରେ ଏହି ସାହିତ୍ୟିକ ଉପାଦାନର ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥାନ୍ତି ।

(iv) ସଙ୍ଗମ କବିତା ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଉପରେ ରଚନା କରାଯାଇଥାଏ ।

(v) ଏହି କବିତାଗୁଡ଼ିକରେ ବୀରତ୍ଵ ଏବଂ ଉଦାରତା ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବନାକୁ ଅତି ଦକ୍ଷ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 3.
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କେଉଁ ରାଜବଂଶ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ସହ ନିଜ ମା’ଙ୍କ ନାମ ସଂଯୋଗ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ କାହିଁକି ଏପରି କରୁଥିଲେ ?
Answer:
(i) ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସାତବାହନ ରାଜବଂଶର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଯୁକ୍ତ କରି ନାମିତ କରାଯାଉଥିଲା ।

(ii) ଗୌତମୀପୁତ୍ର ସାତକଣ୍ଠି ତାଙ୍କର ମା’ ଗୌତମୀ ବାଳାଶ୍ରୀଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସେମାନଙ୍କ ରାଜବଂଶ ପ୍ରତି ଏକ ସମ୍ମାନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଉଥିଲା ।

(iii) ଏହାଦ୍ଵାରା ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମାତାକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ମା’ମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା ।

(iv) ସାତକର୍ଷିଙ୍କ ମାଆ ଗୌତମୀ ବାଳାଶ୍ରୀ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଣୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ବୌଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଜମି ଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ନାସିକଠାରେ ଏକ ଶିଳାଲେଖ ଖୋଦେଇ କରାଇଥିଲେ ଯାହା ତଦାନ୍ତୀନ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

(v) ମାଆଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ନାମକରଣ ସେତେବେଳେ ସମାଜରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବାର୍ତ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା । ମାଆମାନେ ନିଜକୁ ଗର୍ବିତ ମନେ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିପତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା । ଏହା ବଂଶ ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ଗଢ଼ି ଆସୁଥିଲା । ସନ୍ତାନମାନେ ମାଆମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ ।

Question 4.
ତୁମକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିବା ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ୨୫୦ ଶବ୍ଦରେ ଏକ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ । କାହିଁକି ତୁମକୁ ଏହା ପସନ୍ଦ ତାହାର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର । ତୁମର ଟିପ୍ପଣୀ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ ତୁମ ଅନ୍ୟ ସହପାଠୀମାନେ କେଉଁ ରାଜ୍ୟକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ।
Answer:
(i) ଏ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିବା ରାଜବଂଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚୋଳ ରାଜବଂଶ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଅଧୂକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା । ଏହା ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ଯରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।

(ii) ଚୋଳ ରାଜା କରିକାଳ ଚେର ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ଵର ମିଳିତ ଶକ୍ତିକୁ ପରାସ୍ତ କରି ନିଜର ଆଧ୍ୟତ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଲୋକମାନଙ୍କର ହିତ ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି କାଲାନାଇ ବା ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆନିକଟ ପରି ଜଳ ବିଭାଜକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।

(iii) ଚୋଳମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଦକ୍ଷ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ।

(iv) ସେମାନେ କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଅଧ୍ବକ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ରାଜରାଜ ଚୋଳ ତାଞ୍ଜାଭୁର୍‌ଠାରେ ବୃହଦୀଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ଯାହାକି ଏବେ ଏହା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କେନ୍ଦ୍ରଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି ।

(v) ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଚୋଳମାନଙ୍କର ଶାସନ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗ୍ରଗତିର ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିଲା । ଏହିସବୁ କାରଣରୁ ମୋତେ ଚାଳ ରାଜବଂଶ ଭଲ ଲାଗିଥିଲା । ମୋର ଅଧିକାଂଶ ସହପାଠୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚୋଳମାନଙ୍କ ଶାସନ ଭଲ ଲାଗିଲା ।

Question 5.
ମନେକର ତୁମର ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସୁଯୋଗ ଅଛି । ତୁମେ ଏଥପାଇଁ କେଉଁ ରାଜକୀୟ ପ୍ରତୀକ ବାଛିବ ଏବଂ କାହିଁକି ? ଶାସକ ଭାବରେ ତୁମେ କେଉଁ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ ହେବାକୁ ଚାହିଁବ ? ତୁମ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଟିପ୍ପଣୀ ଲେଖ, ଯେଉଁଥରେ ତୁମ ରାଜ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ନୀତି, ନିୟମ (ବିଧ ବ୍ୟବସ୍ଥା) ଏବଂ କିଛି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ସୂଚନା ଥବ ।
Answer:
(i) ମୋତେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ନୂତନ ରାଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳେ ତାହାହେଲେ ମୁଁ ଏହି ସୁଯୋଗକୁ କେତେକ ହାତଛଡ଼ା କରିବି ନାହିଁ । ମୁଁ ଏଥ‌ିପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଗତିର ଚକ୍ରଚିହ୍ନକୁ ବାଛିବି । କାରଣ ଚକ୍ର ହେଉଛି ପ୍ରଗତି ଓ ଉନ୍ନତିର ପ୍ରତୀକ । ଜଣେ ଶାସକ ହିସାବରେ ଏହାର ନାମ ରହିବ ‘ପ୍ରଗତିର ଚକ୍ର’ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଆଶା ସଞ୍ଚାର କରିବ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଆଣିନେବ ।

(ii) ନୂତନ ରାଜ୍ୟର ମୂଲ୍ୟବୋଧ –

• ମାତୃଭୂମିର ସମ୍ମାନ ବଜାୟ ରଖୁବା ସହିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପରାୟଣ ହେବା ।
• ସମାଜରେ ଉଚ୍ଚ ନୀଚ ଭେଦଭାବ ରହିବ ନାହିଁ ।
• ରୋଜଗାର ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କଳା ଓ କୌଶଳକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯିବ ।
• ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ଓ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବ ।

(iii) ନୀତି ଓ ନିୟମ –

• ସମାଜରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଜାତି ଓ ଧର୍ମ ମଧ୍ଯରେ ବିଭେଦ ରହିବ ନାହିଁ ।
• ମୁକ୍ତ ଓ ଅବାଧ ଶିକ୍ଷା ସବୁ ବର୍ଗର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବ ।
• ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖ ଓ ମାତୃଭୂମିର ସେବାପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବ ।
• ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନାନ୍ତର ଓ ମତାନ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଆପୋଷ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ କରାଯିବ ।

(iv) ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ –

• କଳା, ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ବଜାୟ ରଖୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ହେବ ।
• କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଲାଭ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ।
• ସର୍ବୋପରି ସମସ୍ତ ମଧ୍ଯରେ ସ୍ନେହ ଓ ସଦ୍‌ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

Question 6.
ତୁମେ ପରବର୍ତୀ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ପଢ଼ିଛ । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ଏକ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ଏହି ପାଠରେ ପଢ଼ିଥିବା କିଛି ପ୍ରାଚୀନ ସଂରଚନାର ଆନୁମାନିକ ଅବସ୍ଥା ଚିହ୍ନାଅ ।
Answer:
(i) ଆମେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କ ଅଧ‌ିକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିଅଛୁ । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ କିଛି ନିମ୍ନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି ଯାହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇବ ।

(ii) ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗର ପତନ ପରେ ଶୁଙ୍ଗ ବଂଶର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନେ କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁତ ଆଗରେ ଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରକଳାକୁ ନେଇ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରାହଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଯାହାକି ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିପାଇଁ ଉପାଦେୟ ହୋଇପାରିବ । ସେମାନଙ୍କ ଭାରଦୃତ ସ୍ତୂପର ରେଲିଂରେ ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଧର୍ମଚକ୍ର ଓ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର ରହିଛି ।

(iii) ତାଙ୍କ ପରେ ସାତବାହନ ବଂଶ ପୁନେ ନିକଟସ୍ଥ ନାନେଘାଟ ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରାଇ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମୀଲିପିର ପ୍ରଚଳନ କରାଇ ସଂଖ୍ୟାମାନ ଲେଖୁବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

(iv) ଚେଦୀମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟସ୍ତ ଉଦୟଗିରି ଗୁମ୍ଫା ସହିତ ହାତୀଗୁମ୍ଫାର ଶିଳାଲେଖ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିରହିଛି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳ ଜୈନ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କରେ ନିର୍ମାଣ କରାଇ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାପତ୍ୟକଳାର ପରିଚୟ ‘ଛାଡ଼ିଯାଇଛି ।

(v) ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ତୋଳ, ଚେର ଓ ପାଜ୍ୟ ରାଜବଂଶ ଅନେକ କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିମାନ ସ୍ଥାପନ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ରାଜା କରିକାଳ ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆନିକଟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଚୋଳ ରାଜାମାନେ ଅନେକ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଚଳନ କରିଯାଇଥିଲେ ।

ଆସ ଚିନ୍ତା କରିବା (ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର, ପୃଷ୍ଠା-୧୧୭) :

Question 1.
ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟକୁ କାହିଁକି ‘ପୁନର୍ଗଠନ ଯୁଗ’ କୁହାଯାଏ ?
Answer:

1. ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ପରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ ନୂତନ ରାଜ୍ୟର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଘଟିଲା ।
2. ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ନୂଆ ରାଜ୍ୟରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାକୁ ପରସ୍ପର ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କଲେ ।
3. ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପୁନଃ ସଂଗଠନ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ସମୟକୁ ‘ପୁନର୍ଗଠନ ଯୁଗ’ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଉକ୍ତ ସମୟର ସମ୍ରାଟମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ସେହି ସମୟରେ ସମ୍ରାଟମାନେ ପ୍ରଜାମଙ୍ଗଳ, ଧାର୍ମିକ ସହିଷ୍ଠତା (ସବୁ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା), କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିକାଶ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରସାର ଭଳି ମୂଲ୍ୟବୋଧଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲେ ।

Question 3.
ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ କିପରି ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ମିଶିଯାଇ ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଶ୍ରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:

1. ବିଦେଶୀ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ (ଯଥା- ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍, ଶକ, କୁଶାଣ) ଭାରତକୁ ଆସିବା ପରେ ଏଠାକାର ଧର୍ମ (ବୌଦ୍ଧ ଓ ହିନ୍ଦୁ) ଭାଷା ଓ ରୀତିନୀତିକୁ ଆପଣେଇ ନେଇଥିଲେ ।
2. ସେମାନେ ଭାରତୀୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ନିଜର କଳା କୌଶଳ ସହ ଭାରତୀୟ କଳାକୁ ମିଶାଇ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍କୃତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ ।

ଆସ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା :

Question 1.
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବର୍ଷରେ ସମାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରି କାଗଜର ଏକ ଫର୍ଦ୍ଦରେ ସମୟରେଖା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଏହି ସମୟରେଖା କେତେ ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ସୂଚାଏ ? ଯେହେତୁ ଆମେ ଅଧ୍ୟାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛେ ତେଣୁ ସମୟରେଖାରେ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଚିହ୍ନିତ କର ।
Answer:
(i) ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ = ୨୦୦ ବର୍ଷ (ଖ୍ରୀ.ପୂ.)
(ii) ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ = ୩୦୦ ବର୍ଷ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)
ମୋଟ ସମୟ = ୨୦୦ + ୩୦୦ = ୫୦୦ ବର୍ଷ

(ii) ୨୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ (୨ୟ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭ)ରୁ ୩୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ (୩ୟ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇତିହାସ । ଏହି ସମୟ ୫୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ବ୍ୟାପିଛି, କାରଣ ଏଥିରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ, ଶୁଙ୍ଗ ଏବଂ ସାତବାହନ ରାଜବଂଶର ଉତ୍ଥାନ, ସମୃଦ୍ଧ ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍ ଏବଂ କୁଶାଣ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଭାରତୀୟ କଳାବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

(iii) ସମୟରେଖା :

(vi)

ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୮୫	ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨ୟ ଶତାବ୍ଦୀ	ସାତବାହନମାନେ ଶୁଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨ୟ କିମ୍ବା ୩ୟ ଶତାବ୍ଦୀ	ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ଚେର, ଚୋଳ ଏବଂ ପାଶ୍ଚା ରାଜ୍ୟର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ଘଟିଥିଲା ।
ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨ୟ-୫ମ ଶତାବ୍ଦୀ	ଇଣ୍ଡୋସିଥୁନ ବା ଶକମାନଙ୍କର ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ୨ୟ ଶତାବ୍ଦୀ	କୁଶାଣମାନେ ମୂଳତଃ ମଧ୍ଯ ଏସିଆରୁ ଆସି ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।

Question 2.
ପୂର୍ବ ଅଧ୍ୟାୟରେ ତୁମେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମାନଚିତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ । (ପୃ-୧୦୦ ଦେଖ) ପୂର୍ବପୃଷ୍ଠାରେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ପରି ଭାରତର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି । କେତୋଟି ରାଜ୍ୟ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥୁଲା, ତୁମେ ଗଣିକି କହିପାରିବ କି ?
Answer:
ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମାନଚିତ୍ର ତୁଳନାରେ ଏହି ନୂତନ ମାନଚିତ୍ର ଦେଖୁଲେ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଅଧୀନରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ (ଯଥା- ମଗଧ, କଳିଙ୍ଗ, ଗାନ୍ଧାର, ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟର କିଛି ଅଂଶ) ଏବେ ସ୍ଵାଧୀନ ହୋଇ ଶୁଙ୍ଗ, ସାତବାହନ, ଚେଦୀ, ଚୋଳ, ଚେର, ପାଣ୍ଡ୍ଯ, ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍, ଶକ ଓ କୁଶାଣ ଭଳି ଅଲଗା ଅଲଗା ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି ।

Question 3.
ପାର୍ଶ୍ଵ ରେ ଭାର ହୃତ ସ୍ତୁପର ଏକ ପ୍ୟାନେଲ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ଵର ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖ । ସେମାନେ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି ? ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ତୁମେ କିଛି ଅନୁମାନ କରିପାରୁଛ କି ? ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ଏହା ଭାରହୃତ ସ୍ତପର ଏକ ପ୍ୟାନେଲ୍ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମକୁ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଉଛି ? ଏହି ପ୍ୟାନେଲରୁ ତୁମେ କ’ଣ ସବୁ ଶିଖୁଲ ତାହାର ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ଏବଂ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।

Answer:

(i) ଭା ର ହୃ ତ ସ୍ତ ପ ର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ଦୁଇ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଙ୍କ ର, ଯେଉଁମାନେ କାରିଗର କିମ୍ବା ମୂ ର୍ରି କାର ପରି ମନେ ହେଉଛନ୍ତି । ସେମାନେ ପଥର ଖୋଦ ନ କି ମ୍ବା ସଜାଇବା। କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କର ବଙ୍କା ସ୍ଥିତି ଏବଂ ହାତ ରେ ପୂ ବ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ହସ୍ତ ଶ୍ରମକୁ ସୂଚିତ କରେ ।

(ii) ସେ ମା ନ ଙ୍କ ର ସ ର ଳ ପୋଷାକରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେମାନେ ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ୟକ୍ତି । ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବିଶେଷକରି ସ୍ତପ ପରି ଧାର୍ମିକ ସ୍କାର କୀ ନି ର୍ମାଣରେ କରି ଗ ର ମା ନ ଙ୍କ ର ଗୁ ରୁ ତ୍ଵ, ପୂ ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ ।

(iii) ଏକ ରେ ଲିଂ ର ଆବଦ୍ଧ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକ, ସମ୍ଭବତଃ ଏକ ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ ବହୁଳ ଭାବରେ ସଜାଯାଇଛି, ଯାହା ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ କଳା ଏବଂ ଭକ୍ତି ଉଭୟର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଚାରିପାଖର ନମୁନା ଏବଂ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସେହି ସମୟର ଉନ୍ନତ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଅଛି ।

Question 4.
ଚିତ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ଚିତ୍ରରେ ଦଶାଯାଇଥିବା ପୋଷାକ, ଆଭୂଷଣ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
ଉପରିସ୍ଥ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶୁଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ ସମୟର କଳାତ୍ମକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଫଳତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ଏବଂ ଆମକୁ ସେହି ସମୟର ଜୀବନଶୈଳୀର ଏକ ଝଲକ ଦେଖାଇଥାଏ ।

(i) ପୋଷାକ : ପୋଷାକ ମଧ୍ୟରେ ଶାଢ଼ି ଏବଂ ଧୋତି ପରି ପାରମ୍ପରିକ ଭାରତୀୟ ପୋଷାକ କିମ୍ବା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶୈଳୀର ପୋଷାକ ରହିଛି । ମୁଣ୍ଡରେ ପଗଡ଼ି ଭିଡ଼ିଛନ୍ତି । କପଡ଼ାରେ ପ୍ଲେଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭବତଃ ସଜାଯାଇଥିବା ବ୍ୟବହାରକୁ ସୂଚାଇଥାଏ, ଯାହା ପୋଷାକ ପ୍ରତି ଶୈଳୀ ଏବଂ ଧାନର ଭାବନାକୁ ସୂଚିତ କରିଥାଏ ।

(ii) ଅଳଙ୍କାର : ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାର ବୁଡ଼ି (ଚିତ୍ର ୮) ଏବଂ ହାର (ଚିତ୍ର ୧୦) ଧାତୁ ଏବଂ ମଣିର ବ୍ୟବହାର ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ସେ ସମୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସାଜସଜ୍ଜା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ମହିଳା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ (ଚିତ୍ର ୩, ୪, ୬)ରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ବିସ୍ତୃତ ମୁଣ୍ଡଗଛ ଏବଂ କାନଫୁଲ ପରିଧାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

(iii) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତ : ଫୁଲଦାନୀ (ଚିତ୍ର ୫) ପାଣି କିମ୍ବା ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପାଇଁ ସାଜସଜ୍ଜା ପାତ୍ରର ବ୍ୟବହାରକୁ ସୂଚିତ କରେ । ପାନିଆ (ଚିତ୍ର ୯) ହାତୀଦାନ୍ତରେ ତିଆରି, ଦୈନନ୍ଦିନ ବସ୍ତୁରେ ସାଜସଜ୍ଜା ଏବଂ କଳାକୃତିର ଗୁରୁତ୍ଵ ଦର୍ଶାଉଛି । (ଚିତ୍ର ୭) ଘରୋଇ ଜୀବନ ଏବଂ ରାଜକୀୟତା ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସୂଚିତ କରୁଛି ।

Question 5.
ତୁମେ କ’ଣ ଭାବୁଛ କେତେକ ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍ ମୁଦ୍ରାରେ ବାସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଛବି ରହିବାର ଅର୍ଥ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?

Answer:

1. ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍ ଶାସକମାନେ ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
2. ସେମାନେ ଭାରତୀୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଉଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲେ ।

Question 6.
ପୂର୍ବ ପୃଷ୍ଠାରେ ଥିବା ବିଶାଳ କନିଷ୍କଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ (୧.୮୫ ମିଟର ଉଚ୍ଚ) ଭଲକରି ଲକ୍ଷ୍ଯକର ଏବଂ ସେ ପିନ୍ଧିଥ‌ିବା ବସ୍ତ୍ର, ଜୋତା ଓ ଧରିଥ‌ିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖ । ଏସବୁ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ବିଷୟରେ ଆମକୁ କ’ଣ ସୂଚନା ଦେଉଛି ?
Answer:

1. ରାଜା କନିଷ୍କଙ୍କର ମୁଣ୍ଡବିହୀନ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି (୧.୮୫ ମିଟର) ଏହାର ପୋଷାକ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପାଦୁକା ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
2. ସେ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲମ୍ବା କୋଟ୍ ଏବଂ ଜୋତା ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ପୋଷାକ ଶୈଳୀକୁ ଦର୍ଶାଉଛି ।
3. ସେ ହାତରେ ଖଣ୍ଡା ଧରିଛନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ।

Question 7.
ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲକରି ଦେଖ । ସମ୍ରାଟଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ଵରେ କାହାର ଚିତ୍ର ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ?

Answer:
ମୁଦ୍ରାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ସମ୍ରାଟ କନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଦ୍ରାରେ ଶିବ (ନନ୍ଦୀଙ୍କ ସହ)ଙ୍କ ଚିତ୍ର ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ।

Question 8.
ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକ ତାଙ୍କ ମୁଦ୍ରାରେ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଶିବଙ୍କୁ କାହିଁକି ଖୋଦିତ କରିବେ ? ଏହା ତାଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ପ୍ରାଥମିକତା ଉପରେ କ’ଣ କହୁଛି ?
Answer:

1. ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ରାଜା କନିଷ୍ଠ ସର୍ବଧର୍ମକୁ ସମଭାବରେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ ।
2. ସେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୈବ ଧର୍ମ (ଶିବ ଉପାସନା)କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ ।

Question 9.
ଏହିପରି ସାଙ୍କେତିକ ମୁଦ୍ରାର ଆଧୁନିକତା ଉଦାହରଣ ତୁମେ ପାଇପାରିବ କି ?
Answer:
(i) ସମ୍ରାଟ କନିଷ୍କ ନିଜ ମୁଦ୍ରାରେ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଶିବଙ୍କ ଚିତ୍ର ଖୋଦିତ କରି ନିଜର ଧାର୍ମିକ ସହିଷ୍ଠତା ଦର୍ଶାଉଥିଲେ ଏବଂ ସାତବାହନମାନେ ନୌବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଜାହାଜର ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

(ii) ସେହିପରି ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀମାନଙ୍କ ମୁଦ୍ରାରେ ଥ‌ିବା ଭାରତୀୟ ଓ ଗ୍ରୀକ୍ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଶ୍ରଣର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଥିଲା ।

(iii) ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଏହିପରି ଅନେକ ସାଙ୍କେତିକ ମୁଦ୍ରାର ଉଦାହରଣ ଦେଖିବାକୁ ପାଉ, ଯେପରିକି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ଥିବା ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ‘ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭ’ ଆମର ଅଖଣ୍ଡତା ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରିଚୟକୁ ବୁଝାଏ ।

(iv) ସେହିପରି ଅନେକ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ଥିବା ଗହମ ବା ଶସ୍ୟର ଚିତ୍ର ଆମ ଦେଶର କୃଷିଭିଭିକ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ସୂଚାଉଛି ।

(v) ଏହାଛଡ଼ା ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ (ଯଥା— ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ) ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ, ଯାହାକି ଆମର ଐତିହାସିକ ବଳିଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇଥାଏ । ତେଣୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ରାଜାମାନଙ୍କପରି ଆଧୁନିକ ସରକାର ମଧ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 10.
ତୁମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଥୁର। ଓ ଗାନ୍ଧୀର ଚିତ୍ରକଳାର ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସହ ପରିଚିତ ହେଲା । (ଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ଓ ଏହା କେଉଁ ଶିଳ୍ପକଳ। ଶୈଳୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଦର୍ଶାଅ ।) ତୁମର ଦର୍ଶନୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଯଥାର୍ଥତା ସହ ପ୍ରତିପାଦନ କର ଏବଂ ସହପାଠୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।

Answer:
ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଥୁରା। ଶିଳ୍ପକଳ ଶୈଳୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । କାରଣ ଏଥ‌ିରେ ନାଲି ରଙ୍ଗର ବାଲି ପଥର ବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ଗଢ଼ଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀର ଅଟେ ।

(i) ଚିତ୍ର ୧ : ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକାଳୀନ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ । ଏହା ଗାନ୍ଧାର ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟେ (ଧୂସର ଶିଷ୍ଟ ପଥର ଏବଂ ଗ୍ରୀକୋ—ରୋମାନ୍ ଶୈଳୀ ସହିତ ବାସ୍ତବବାଦୀ
ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରିବ) ।

(ii) ଚିତ୍ର ୨ : ବୋଧସତ୍ତ୍ଵ ମୈତ୍ରେୟ । ଏହା ଗାନ୍ଧାର ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟେ । (ଗ୍ରୀକୋ-ରୋମାନ୍ ପ୍ରଭାବ, ବିସ୍ତୃତ ପୋଷାକ ଫୋଲ୍‌ଡ ଏବଂ ମୁଖମଣ୍ଡଳର ବର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଇପାରିବ)

(iii) ଚିତ୍ର ୩ : କୁଶାଣ ଭକ୍ତମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ପୂଜା କରାଯାଉଥିବା ଶିବ ଲିଙ୍ଗ । ଏହା ମଥୁରା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଆଟେ (ଲାଲ ପଥର ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀ ଦେଖାଯାଇପାରିବ) ।

(iv) ଚିତ୍ର ୪ : ଦୁଇ ନାଗୁଣୀ ମଧ୍ୟରେ ନାଗ । ଏହା ମଥୁରା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟେ (ସାଧାରଣ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଖାଯାଇପାରିବ) ।

(v) ଚିତ୍ର ୫ : ଯୁଦ୍ଧର ଦେବତା କାର୍ତ୍ତିକେୟ । ଏହା ମଥୁରା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟେ (ଏହାର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଆକୃତି ଅଛି ଏବଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ) ।

(vi) ଚିତ୍ର ୬ : ଦଣ୍ଡାୟମାନ ବୁଦ୍ଧ । ଏହା ଗାନ୍ଧାର ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟେ (ଗ୍ରୀକୋ-ରୋମାନ୍ କଳାକୃତି ଦେଖାଯାଇପାରିବ ) ।

ଏହା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର :

Question 1.
ରାଜାଙ୍କ ନାମ ଆରମ୍ଭରେ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରମ୍ପରା ତୁମ ମତରେ କ’ଣ ଦର୍ଶାଉଛି ?

Answer:
ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସାତବାହନ ସମାଜରେ ମାତୃଶକ୍ତି ବା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ମା’ଙ୍କ ପରିଚୟ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଗର୍ବର ବିଷୟ ଥିଲା

Question 2.
ପୂର୍ବ ପୃଷ୍ଠାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଆଧୁନିକ ସଂଖ୍ୟାପରି ଦେଖାଯାଉଛି ? କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ ?
Answer:

1. ଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଆକାର ଆଜିର ୬ ଓ ୭ ଭଳି ସଂଖ୍ୟା ସହ ସାମାନ୍ୟ ମେଳ ଖାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ।
2. ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ଆମର ଆଧୁନିକ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଘଟିଛି ବୋଲି ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ।

Question 3.
ପିଟାଲଖୋରାରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ଏହି ଯକ୍ଷମୂର୍ତ୍ତି ହାତରେ ଏକ ଅଭିଲେଖ ଧାରଣ କରିଛି, ଯେଉଁଥରେ ଲେଖାଯାଇଛି ‘‘କାହ୍ନା ଦାସେନ ହିରାମକରେଶ କାଟ” । ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ସୁନା ଏହା କ’ଣ ମଜାଦାୟକ ନୁହେଁ ଯେ ଏକ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣକାର ମଧ୍ୟ ପଥରରେ ଦେଖ ଏହା ଆମକୁ ସେ ସମୟର ଜୀବିକା ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ସୂଚନା
କରିଗର କାହ୍ନା ଦାସଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ମିତ । ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି ? ଭାବି ଦେଉଛି ?
Answer:

1. ହଁ, ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ସେ ସମୟରେ କାରିଗରମାନେ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।
2. ଜଣେ କାରିଗର କେବଳ ଗୋଟିଏ କାମରେ ସୀମିତ ନରହି ଅନ୍ୟ କଳାରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସେ ସମୟର ଲୋକମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତ କଳା କୌଶଳର ପରିଚୟ ଦିଏ ।

Question 4.
ଲକ୍ଷ୍ୟକର ଦୁଇହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଖୋଦିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ପଥରକଟା ଗୁମ୍ଫାଘରଗୁଡ଼ିକୁ । କେବଳ ଗୋଟିଏ ନିହାଣ ଏବଂ ହାତୁଡ଼ି ସାହାଯ୍ୟରେ କାରିଗରମାନେ କେମିତି ଏତେ ସଠିକ୍ କାରିଗରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ ? ନିଜକୁ ସେହି ଯୁଗର ମୂର୍ତ୍ତିକାର ଭାବେ କଳ୍ପନା କରି ନିଜ ହାତରେ ପଥରକୁ କଳାର ରୂପ ଦେଇଥୁବାର ପରିକଳ୍ପନା କର । ଏଥ‌ିପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ କେଉଁ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତ ?
Answer:
(i) ଏହା ସେ ସମୟର କାରିଗରମାନଙ୍କର ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଦକ୍ଷତା ଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା ।

(ii) ସେମାନେ ପଥରର ପ୍ରକୃତିକୁ ବୁଝି ସେଥ‌ିରେ ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଖୋଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

(iii) ମୁଁ ଲୁହା ନିହାଣ, ହାତୁଡ଼ି, ପଥର ଘଷିବା ପାଇଁ ଖଦଡ଼ା ପଥର ଏବଂ ମାପଚୁପ ପାଇଁ ସୂତା ବା କାଠି ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question 5.
ପୂର୍ବ ପୃଷ୍ଠାର ମାନଚିତ୍ରରେ ନାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା କେତେକ ପ୍ରତୀକକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ଏହି ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ପ୍ରତିନିଧୃତ୍ଵ କରନ୍ତି ? ଚିନ୍ତା କର ସେମାନେ କିପରି ନିଜ ରାଜ୍ୟର ପରିଚୟକୁ ଉଜ୍ଜିବୀତ କରୁଛନ୍ତି ?
Answer:

1. ଚୋଳ ବାଘ (ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ)
2. ଚେର – ଧନୁତୀର (ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳର ପ୍ରତୀକ)
3. ପାଠ୍ୟ – ମାଛ (ସମୁଦ୍ର ଓ ନୌବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରତୀକ)

ଏହି ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକ ସେହି ରାଜ୍ୟର ପରିଚୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିକୁ ଦର୍ଶାଉଥିଲା ।

Question 6.
ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର । ତାଙ୍କୁ କେମିତି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଛି ? ତାଙ୍କର ଭଙ୍ଗା, ପୋଷାକ ଏବଂ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ କ୍ଷମତା ଓ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ସୂଚାଏ ?

Answer:
ରାଜା ହାତୀ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହା ରାଜକୀୟ ଠାଣି ଓ କ୍ଷମତାର ପ୍ରତୀକ । ତାଙ୍କ ହାତରେ ଭଙ୍ଗୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାଭଳି ଅଛି, ଯାହା ସୂଚାଏ ସେ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକ ଥିଲେ ।

Question 7.
ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଭବ କରୁଥୁବ ନିଶ୍ଚୟ ଯେ ଐତିହାସିକମାନେ କେମିତି ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବର ଦୁଇଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କଲେ ? ଆସ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଆଲୋଚନା କରିବା ଯେ ଏହି ସୂଚନା କେମିତି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଲା ?
Answer:
ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଐତିହାସିକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ।
(i) ପ୍ରଥମତଃ, ଖନନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ ମୁଦ୍ରାଗୁଡ଼ିକ ବାଣିଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ସାତବାହନମାନଙ୍କ ମୁଦ୍ରାରେ ଖୋଦିତ ଜାହାଜ (ବୋଇତ)ର ଚିତ୍ର ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ରୋମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ।

(ii) ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟ ଏହି ସମ୍ପର୍କର ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାରେ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ, ବିଶେଷ କରି ‘ଶୀଳପଦୀକାରମ୍’ ମହାକାବ୍ୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପୁହାର ତଥା ମଦୁରାଇ ଭଳି ସମୃଦ୍ଧ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହରଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।

(iii) ତୃତୀୟତଃ, ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳାଲେଖ ବା ଅଭିଲେଖଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଯେପରିକି, ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ ସେ ପାଣ୍ଡ୍ ରାଜ୍ୟରୁ ଶହ ଶହ ମୋତି ଆଣିଥିଲେ, ଯାହା ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଦାନପ୍ରଦାନର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ । ପୁନେ ନିକଟସ୍ଥ ନାନେଘାଟ ଗୁମ୍ଫା ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ଟୋଲ ଓ ଟିକସ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ବୋଲି ଅଭିଲେଖରୁ ଜଣାପଡ଼େ ।

(iv) ଚତୁର୍ଥତଃ, ବିଦେଶୀ ପରିବ୍ରାଜକ ଏବଂ ରାଜଦୂତମାନଙ୍କର ବିବରଣୀରୁ ମଧ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ରାଜଦୂତ ମେଗ୍ରାସ୍ଥିନିସ୍ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ‘ଇଣ୍ଡିକା’ରେ ପାଣ୍ଡ୍ ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ରୋମ ସହ ସେମାନଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

(v) ଏହାବ୍ୟତୀତ ଚେରମାନେ ମସଲା, ହାତୀଦାନ୍ତ ଓ ମୁକ୍ତା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଓ ରୋମକୁ ରପ୍ତାନୀ କରୁଥିଲେ ବୋଲି ଐତିହାସିକ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି ।

(vi) ଶେଷରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଥିବା ଆମଦାନୀ ସାମଗ୍ରୀ, ଯେପରିକି ସାତବାହନ ରାଜ୍ୟକୁ ଆସୁଥ‌ିବା ବିଦେଶୀ କାଚ ଓ ସୁବାସିତ ମଲମ, ଏହି ଆନ୍ତଃରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ।

(vii) ଏହିସବୁ ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ – ମୁଦ୍ରା, ସାହିତ୍ୟ, ଶିଳାଲେଖ ଓ ବିଦେଶୀ ବିବରଣୀକୁ ଏକାଠି କରି ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିପାରିଛନ୍ତି ।

Question 8.
ପାଣ୍ଡାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ମୋତି ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ଯେ ମୋତି ସେ ସମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀ ଥିଲା ?
Answer:

1. ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋତି ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତ୍ର ଥିଲା ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅଳଙ୍କାର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ।
2. ବିଦେଶରେ, ବିଶେଷକରି ରୋମରେ ଭାରତୀୟ ମୋତିର ପ୍ରବଳ ଚାହିଦା ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହା ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବାଣିଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଥିଲା ।

Question 9.
ତୁମେ ଜାଣିଛ କି ଗାନ୍ଧାର କେଉଁଠି ଅଛି ? ଏହା ମହାଭାରତର ଏକ ଚରିତ୍ରକୁ ତୁମର ସ୍ମରଣ କରାଏ କି ?
Answer:

1. ଗାନ୍ଧାର ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
2. ଏହା ମହାଭାରତର ଚରିତ୍ର ‘ଗାନ୍ଧାରୀ’ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ) ଏବଂ ‘ଶକୁନି’ଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଦିଏ ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Question 1.
ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟକୁ କେଉଁ ଯୁଗ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ପୁନର୍ଗଠନ ଯୁଗ

Question 2.
ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ କାହାର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ ?
Answer:
ଶେଷ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟଙ୍କର

Question 3.
ମଧ୍ୟଭାରତରେ ଶୁଙ୍ଗବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ

Question 4.
ପୂର୍ବକାଳରେ ଶାସକମାନେ କ’ଣ ପାଇଁ ‘ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ’ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାପାଇଁ

Question 5.
‘ଯୋଗସୂତ୍ର’ର ରଚୟିତା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ମହର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳି

Question 6.
ବର୍ତ୍ତମାନ ଶୁଙ୍ଗକଳାର ନମୁନା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ?
Answer:
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ

Question 7.
ନାନେଘାଟ ଗୁମ୍ଫା ବର୍ତ୍ତମାନର କେଉଁ ସହର ନିକଟରେ ଥିଲା ?
Answer:
ପୁନେ

Question 8.
ସାତବାହନ ବଂଶର ଶାସନ କାଳରେ କୃଷକମାନେ କେଉଁ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
କ୍ରିଷ୍ଣା- ଗୋଦାବରୀ

Question 9.
ସାତବାହନମାନେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠାପର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ?
Answer:
ବାସୁଦେବ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ)

Question 10.
ଚେଦୀ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଖାରବେଳ

Question 11.
ଖାରବେଳ କେଉଁ ଧର୍ମର ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ?
Answer:
ଜୈନ ଧର୍ମ

Question 12.
ଇତିହାସରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀରାଜା କାହାକୁ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
Answer:
ଖାରବେଳ

Question 13.
ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡିଗିରିରେ ଖୋଦିତ ଗୁମ୍ଫା କେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ?
Answer:
ଜୈନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ

Question 14.
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କବିମାନଙ୍କରର ସାମଗ୍ରିକ ସାହିତ୍ୟ କୃତିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
Answer:
ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ

Question 15.
ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ଯରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜବଂଶର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଚୋଳ ରାଜବଂଶ

Question 16.
ରାଜା କରିକାଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଜଳ ବିଭାଜିକାର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
କାଲାନାଇ ବା ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆନିକଟ

Question 17.
କେଉଁ ରାଜବଂଶ କେରଳପୁତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଚେର

Question 18.
ଚେରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ପାଇଁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ବେଶ୍ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ରୋମ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ

Question 19.
ପାଣ୍ଡ୍ ରାଜବଂଶର ରାଜଧାନୀ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ?
Answer:
ମଦୁରାଇ

Question 20.
‘ଇଣ୍ଡିକା’ ପୁସ୍ତକ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମେଗାସ୍ଥିନିସ୍

ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

Question 1.
କେଉଁ ବଂଶର ଜଣେ ବିଧବା ନାରୀ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ ?
(କ) ଚୋଳ
(ଖ) ଚେର
(ଗ) ପାଣ୍ଡ୍
(ଘ) ସାତବାହନ
Answer:
(ଘ) ସାତବାହନ

Question 2.
ସାତବାହନମାନେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାପର ଭାବରେ ଭର୍ତ୍ତି କରୁଥିଲେ ?
(କ) କୈଳାସପତି
(ଖ) ସୂର୍ଯ୍ୟ
(ଗ) ବାସୁଦେବ
(ଘ) ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର
Answer:
(ଗ) ବାସୁଦେବ

Question 3.
କାର୍ଲାଗୁମ୍ଫା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର କେଉଁ ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ଲୋନାଭାଲ
(ଖ) ସୋନାଭାଲ
(ଗ) କୋଟାଭାଲ
(ଘ) ଲାଲସୋନା
Answer:
(କ) ଲୋନାଭାଲ

Question 4.
ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ପରେ କେଉଁ ରାଜବଂଶ ଅଧୀନରେ କଳିଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଚୋଳ
(ଖ) ପାଣ୍ଡ୍
(ଗ) ସାତବାହନ
(ଘ) ଚେଦୀ
Answer:
(ଘ) ଚେଦୀ

Question 5.
ଚେଦୀ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ବୋଲି ତୁମେ ଇତିହାସରୁ ଜାଣିଛ ?
(କ) କରିକାଳ
(ଖ) କୃଷ୍ଣଦେବ ରାୟ
(ଗ) ଖାରବେଳ
(ଘ) ସାତକଣ୍ଠି
Answer:
(ଗ) ଖାରବେଳ

Question 6.
ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ?
(କ) କଟକ
(ଖ) ଢେଙ୍କାନାଳ
(ଗ) ଭୁବନେଶ୍ୱର
(ଘ) ପୁରୀ
Answer:
(ଗ) ଭୁବନେଶ୍ୱର

Question 7.
ରାମାୟଣର କାହାଣୀ କେଉଁ ଗୁମ୍ଫାର କାନ୍ଥରେ ଖୋଦିତ, ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଯୋଗୀମଠ ଗୁମ୍ଫା
(ଖ) ଲଳିତଗିରି ଗୁମ୍ଫା
(ଗ) ହାତୀଗୁମ୍ଫା
(ଘ), ଚଣ୍ଡିଖୋଲ
Answer:
(ଗ) ହାତୀଗୁମ୍ଫା

Question 8.
ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ଵକାଳରେ କେଉଁ ଲିପି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ?
(କ) ପାଲି
(ଖ) ପ୍ରାକୃତ
(ଗ) ସଂସ୍କୃତ
(ଘ) ବ୍ରାହ୍ମୀ
Answer:
(ଘ) ବ୍ରାହ୍ମୀ

Question 9.
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ କେଉଁ ସମ୍ରାଟ ‘ସାଧୁ-ସନ୍ଥ ପରିଷଦ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ ?
(କ) ସାତକଣ୍ଠି
(ଖ) ଅଶୋକ
(ଗ) ଖାରବେଳ
(ଘ) ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ
Answer:
(ଗ) ଖାରବେଳ

Question 10.
ଦକ୍ଷିଣଭାରତରେ ସଙ୍ଗମ କବିତାଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବନାକୁ ନେଇ ରଚନା କରାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ବୀରତ୍ଵ ଓ ଉଦାରତା
(ଗ) ସାହସିକତା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ
(ଖ) କାରୁଣ୍ୟ ଓ ଉଦାରତା
(ଘ) କଳ୍ପନିକ ଓ ପାରମ୍ପରିକ
Answer:
(କ) ବୀରତ୍ଵ ଓ ଉଦାରତା

Question 11.
ଚୋଳବଂଶର କେଉଁ ରାଜା ଚେର ଓ ପାଣ୍ଡର ମିଳିତ ଶକ୍ତିକୁ ପରାସ୍ତ କରି ନିଜର ଆଧୂପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ?
(କ) ହରିତାଳ
(ଖ) କରିକାଳ
(ଗ) କରତାଳ
(ଘ) କଳିକାଳ
Answer:
(ଖ) କରିକାଳ

Question 12.
କାବେରୀ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଦକ୍ଷିଣର ଭାତହାଣ୍ଡି
(ଖ) ଦକ୍ଷିଣର ଧାନମଣ୍ଡି
(ଗ)ଽଦକ୍ଷିଣର ଧାନହାଣ୍ଡି
(ଘ) ଦକ୍ଷିଣର ସୁନାହୁଣ୍ଡି
Answer:
(ଗ)ଽଦକ୍ଷିଣର ଧାନହାଣ୍ଡି

Question 13.
ଭଞ୍ଜି କେଉଁ ରାଜବଂଶର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ?
(କ) ଚୋଳ ରାଜବଂଶ
(ଖ) ପାଠ୍ୟ ରାଜବଂଶ
(ଗ) ସାତବାହନ ରାଜବଂଶ
(ଘ) ଚେର ରାଜବଂଶ
Answer:
(ଘ) ଚେର ରାଜବଂଶ

ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

Question 1.
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ______________ ନିକଟରେ ହେଲିଓଡ଼ୋରସ୍ ସ୍ତମ୍ଭ ଅବସ୍ଥିତ । (ବିଦିଶା, ଭେଲୁର, ୱାର୍ଦ୍ଧା, ମଦୁରାଇ)
Answer:
ବିଦିଶା

Question 2.
_________ ଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା କୁହାଯାଇଥାଏ । (ମହାଦେବ, ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ୍ଵର, ବାସୁଦେବ)
Answer:
ବାସୁଦେବ

Question 3.
କୁଶାଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରୁ ଆସି ସମ୍ଭବତଃ _________ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । (ତୃତୀୟ, ପ୍ରଥମ, ଦ୍ଵିତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ)
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ

Question 4.
__________ ଙ୍କୁ ମହାରାଜା ରାଜାଧ୍ଵରାଜ ଦେବପୁତ୍ର କୁହାଯାଉଥିଲା । (ଖାରବେଳ, କନିଷ୍ଠ, ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର, ଅଶୋକ)
Answer:
କନିଷ୍କ

Question 5.
ସିଲ୍କ ପଥର (Silk Rout) ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶକୁ _________ ମାନେ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖୁଥିଲେ ।
(ଚୋଳ, ଚେର, କୁଶାଣ, ଇଣ୍ଡୋଆରିଆନ)
Answer:
କୁଶାଣ

Question 6.
ଭାରତୀୟ ଓ ଗ୍ରୀକ୍ କଳାର ମିଶ୍ରଣରେ __________ ଶିଳ୍ପକଳା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
(ରୋମାନ, ଗାନ୍ଧାର, କଳିଙ୍ଗ, କୁଶାଣ)
Answer:
ଗାନ୍ଧାର

Question 7.
‘ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ଯରେ ଏକତା’ ___________ ଦେଶର ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଟେ ।
(ରୋମ, ଇଟାଲୀ, ଭାରତ, ଇଂଲଣ୍ଡ)
Answer:
ଭାରତ

Question 8.
_________ ଙ୍କୁ ଧନର ଦେବତା କୁହାଯାଇଥାଏ। (ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା, କୁବେର)
Answer:
କୁବେର

Question 9.
‘ସଙ୍ଗମ’ଶବ୍ଦଟି _________ ଭାଷା‘‘ସଂଘ’ ଶବ୍ଦରୁ ଆନୀତ । (ସଂସ୍କୃତ, ପ୍ରାକୃତ, ଆରବୀ, ହିନ୍ଦୀ)
Answer:
ସଂସ୍କୃତ

Question 10.
ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାପାଇଁ ________ ‘‘ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ’ କରାଇଥିଲେ । (ଅଶୋକ, ଖାରବେଳ, ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ, ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର)
Answer:
ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ

Question 11.
ମହିର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳି ______________ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ । (ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଶାସ୍ତ୍ର, ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର, ଯୋଗବିଜ୍ଞାନ, ଯୋଗସୂତ୍ର)
Answer:
ଯୋଗସୂତ୍ର

Question 12.
ଗ୍ରୀକ୍ ରାଜତ୍ଵକାଳରେ ପାନିଆଗୁଡ଼ିକ _____________ ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । (ହରିଣ ଶିଙ୍ଘ, ହାତୀଦାନ୍ତ, କାଠ, ରୂପା)
Answer:
ହାତୀଦାନ୍ତ

Question 13.
ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ___________ ମାନେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
(ସାତବାହନ, ଚୋଳ, ଚେର, ପାଣ୍ଡ୍)
Answer:
ସାତବାହନ

Question 14.
ସାତବାହନମାନଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ମୁଦ୍ରାରେ _____________ ଚିତ୍ର ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । (ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର, ଜାହାଜର, ବାଘର)
Answer:
ଜାହାଜର ଚିତ୍ର

Question 15.
ସାତବାହନ ପରମ୍ପରାରେ ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କୁ _____________ ନାମ ସୂକ୍ତକରି ନାମିତ କରାଯାଉଥିଲା ।
(ପିତା, ମାତା, କନ୍ୟା, ପୂତ୍ର)
Answer:
ମାତା

ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଚେଦୀ	ମାଛ ଚିତ୍ର
ଚେର	ବ୍ରାହ୍ମୀଲିପି
ପାଣ୍ଡ୍ଯ	ତାମିଲ
ଚୋଳ	ଧନୁ ଓ ତୀର

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଚେଦୀ	ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି
ଚେର	ଧନୁ ଓ ତୀର
ପାଣ୍ଡ୍ଯ	ମାଛ ଚିତ୍ର
ଚୋଳ	ବାଘର ଚିତ୍ର
ସଙ୍ଗମ ସାହିତ୍ୟ	ତାମିଲ

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ	ଯୋଗସୂତ୍ର
ମେଗାସ୍ଥିନିସ୍	କରିକାଳ
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ରାଜା	ମହର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳି
ଚୋଳ ରାଜା	ଖାରବେଳ
ଇଣ୍ଡିକା ପୁସ୍ତକ	ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୃଙ୍ଗ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ	ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ
ଯୋଗସୂତ୍ର	ମହର୍ଷି ପତଞ୍ଜଳି
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ରାଜା	ଖାରବେଳ
ଚୋଳ ରାଜା	କରିକାଳ
ଇଣ୍ଡିକା ପୁସ୍ତକ	ମେଗାସ୍ଥିନିସ୍

Question 3.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କାର୍ଲାଗୁମ୍ଫା	ପୁନେ
ହାତୀଗୁମ୍ଫା	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
କାଲାନାଇ	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ହେଲି ଓଡୋରସ୍	ଓଡ଼ିଶା
ନାନେ ଘାଟ ଗୁମ୍ଫା	ତାମିଲନାଡୁ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
କାର୍ଲା ଗୁମ୍ଫା	ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା	ଓଡ଼ିଶା
କାଲାନାଇ	ତାମିଲନାଡୁ
ହେଲି ଓଡୋରସ୍	ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
ନାନେଘାଟ ଗୁମ୍ଫା	ପୁନେ

Question 4.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଶୁଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ	ଖାରବେଳ
ସାତବାହନ ରାଜବଂଶ	କନିଷ୍ଠ
ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ	କରିକାଳ
ଚୋଳ ରାଜବଂଶ	ଗୌତମୀ ପୁତ୍ର ସାତକଣ୍ଠି
କୁଶାଣ ରାଜବଂଶ	ପୁଷ୍ଯମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଶୁଙ୍ଗ ରାଜବଂଶ	‘ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ
ସାତବାହନ ରାଜବଂଶ	ଗୌଡମୀପୁତ୍ର ସାତକଣ୍ଠି
ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ	ଖାରବେଳ
ଚୋଳ ରାଜବଂଶ	କରିକାଳ
କୁଶୀଣ ରାଜବଂଶ	କନିଷ୍କ

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
‘‘ନିରନ୍ତର ଜୀବନଧାରା ଏବଂ ପୁନର୍ଜୀବନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଶକ୍ତିଦ୍ଵାରା ଏହି ଭୂମି ଅସଂଖ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପୁନଃ ସଙ୍ଗଠିତ କରିଛି ।’’ ଏକଥା କିଏ କେବେ କହିଥିଲେ ?
Answer:

1. “ ‘ନିରନ୍ତର ଜୀବନଧାରା ଏବଂ ପୁନର୍ଜୀବନର ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିଦ୍ଵାରା ଏହି ଭୂମି ଅସଂଖ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପୁନଃସଙ୍ଗଠିତ କରିଛି ।’’ ଏକଥା ଜଗଦୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ କହିଥିଲେ ।
2. ସେ ୧୯୧୭ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକରେ ଏହା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

Question 2.
କେବେ ଓ କେଉଁ ଘଟଣାଟି ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପକାଇଥୁଲା ?
Answer:

1. ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ଶାସକଙ୍କୁ ସମ୍ଭବତଃ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୧୮୫ରେ ତାଙ୍କ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
2. ଏହି ଘଟଣାଟି ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନରେ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପକାଇଥିଲେ ।

Question 3.
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଓ ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ରାଜବଂଶଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:

1. ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ରାଜବଂଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଶୁଙ୍ଗ, ଚେଦୀ, ସାତବାହନ, ଚୋଳ, ଚେର ଓ ପାଶ୍ୟ ।
2. ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ରାଜବଂଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍‌, ଶକ ଓ କୁଶାଣ ।

Question 4.
ଶୁଙ୍ଗବଂଶର ଉତ୍ଥାନ କିଏ ଓ କିପରି କରାଇଥିଲେ ?
Answer:

1. ଶୁଙ୍ଗବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ପୁଷ୍ୟାମିତ୍ର ଶୁଙ୍ଗ । ସେ ଉତ୍ତର ଓ ମଧ୍ୟ ଭାରତର କିଛି ଅଂଶରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
2. ସେ ନିଜକୁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାପାଇଁ ‘ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ’’ର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ।

Question 5.
ବର୍ତ୍ତମାନର କେଉଁସବୁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ସାତବାହନ ବଂଶ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ? ସେମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ଭାବେ କେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:

1. ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ସାତବାହନ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
2. ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଅମରାବତୀ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ନିଜର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ଅଧ୍ଵ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ।

Question 6.
ଚେଦୀ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ? ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ କ’ଣ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଉଥିଲା ?
Answer:

1. ଚେଦୀ ବଂଶର ପ୍ରମୁଖ ରାଜା ଥିଲେ ଖାରବେଳ । ସେ ଜୈନ ଧର୍ମର ଏକ ନିଷ୍ଠାପର ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ।
2. ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ‘ଭିକ୍ଷୁରାଜା’ ବା ‘ସନ୍ନ୍ୟାସୀରାଜା’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 7.
କେଉଁ ତିନିଗୋଟି ରାଜବଂଶର ସମଷ୍ଟିକୁ ସଙ୍ଗମ କୁହାଯାଉଥିଲା ? ସେମାନଙ୍କର ଅଭ୍ୟୁଦୟ କେଁବେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:

1. ସଙ୍ଗମ ତିନିଗୋଟି ରାଜବଂଶର ସମଷ୍ଟିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ, ଯଥା- ଚୋଳ, ଚେର ସ ପାର୍ଶ୍ଵ ।
2. ଖ୍ରୀ.ପୂ. ଦ୍ଵିତୀୟ କିମ୍ବା ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ଯରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ହୋଇଥିଲା ।

Question 8.
ପାଣ୍ଡୀ ରାଜବଂଶ କେବେ କେଉଁଠାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:

1. ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ପାଶ୍ୟମାନେ ତାମିଲନାଡୁର କିଛି ଅଂଶ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ମଦୁରାଇରୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।
2. ମେଗାସ୍ଥିନିସ୍ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଇଣ୍ଡିକାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଚେର ରାଜବଂଶର ତିନିଗୋଟି ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କର ଯାହାକି ତାଙ୍କୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥୁଲା ?
Answer:
(i) ଚେର ରାଜବଂଶ ତାମିଲନାଡୁର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ କେରଳପୁତ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା । ଭଞ୍ଜି ସେମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାହା କରୁର୍ ନାମରେ ପରିଚିତ ।

(ii) ସେମାନେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତ ଆଣିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ ।

(iii) ସଙ୍ଗମ କବିମାନଙ୍କୁ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସେମାନେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 2.
ପାଠ୍ୟ ରାଜବଂଶ କେବେ, କେଉଁଠାରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶାସନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ଥୁଲା ?
Answer:
(i) ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବରୁ ପାଶ୍ୟମାନେ ତାମିଲନାଡୁର କିଛି ଅଂଶ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ଓ ମଦୁରାଇ ସେମାନଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ।

(ii) ମେଗାସ୍ଥିନିସ୍ ତାଙ୍କ ଇଣ୍ଡିକା ପୁସ୍ତକରେ ପାଣ୍ଡ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ପାଶ୍ୟମାନେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

(iii) ସେମାନେ ସୁଦୂର ଗ୍ରୀକ୍ ଓ ରୋମ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସହ ଏକ ସକ୍ରିୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଖାରବେଳ ତାଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ପାଣ୍ଡରାଜ୍ୟରୁ ଶହ ଶହ ମୋତି ଆଣିଥିଲେ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ ।

Question 3.
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ହେଲିଓଡୋରସ ସ୍ତମ୍ଭ ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍‌ମାନଙ୍କ କେଉଁସବୁ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ?
Answer:
(i) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ବିଦିଶା ନିକଟସ୍ଥ ହେଲି ଓଡୋରସ୍ ସ୍ତମ୍ଭ ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍‌ମାନଙ୍କର ସାଂସ୍କୃତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

(ii) ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଟି ଜଣେ ଇଣ୍ଡୋ-ଗ୍ରୀକ୍ ରାଜଦୂତଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ଯିଏ ନିଜର ଅଭିଲେଖରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ‘ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା’ କହି ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ।

(iii) ଏହି ଅଭିଲେଖ ତିନିଗୋଟି ଚିରନ୍ତନ ନିୟମ ଯଥା- ଆତ୍ମସଂଯମ, ଦାନ ଏବଂ ଚେତନା ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯାହା ମଣିଷକୁ ସ୍ଵର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବାକୁ ସମର୍ଥ କରାଏ ।

Question 4.
ଗାନ୍ଧାର ଶିଳ୍ପକଳା କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଏହା କେଉଁମାନଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଓ କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିପାରିଥିଲା ?
Answer:
(i) ଗାନ୍ଧାର ଶିଳ୍ପକଳା ବିଶେଷକରି କୁଶାଣମାନଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ପଶ୍ଚିମ୍ ପଞ୍ଜାବର ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଗ୍ରୀକ୍-ରୋମାନ୍ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ି ଥିଲା ।

(ii) ଏହି ଶୈଳୀର ଅଧିକାଂଶ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ କଳାକୃତି ଧୂସର-କଳା ଚିଷ୍ଟ ପଥରରେ ନିଖୁଣ ଭାବେ ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ।

(iii) ବିଶେଷତଃ ମୂର୍ତ୍ତିକାରମାନେ ବାସ୍ତବବାଦୀ ଶରୀର ଗଠନ ଓ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଭାବେ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପର୍କିତ ଲମ୍ବା ପୋଷାକ ସହିତ ନିଖୁଣ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରୁଥିଲେ । କନିଷ୍କଙ୍କର ମସ୍ତକ ବିହୀନ ଏକ ବିଶାଳ ମୂର୍ତ୍ତି ଗାନ୍ଧାର ଶିଳ୍ପକଳାର ନିଦର୍ଶନ ଭାବରେ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

Question 5.
ମଥୁରା ଶିଳ୍ପକଳା କାହିଁକି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ?
Answer:
(i) ମଥୁରା ଶିଳ୍ପକଳା ଆଧୁନିକ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମଥୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ନିଜର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା ।

(ii) ଗାନ୍ଧାର ଶୈଳୀ ଭଳି ପ୍ରଥମେ ଏହି ଶୈଳୀରେ ମଧ୍ଯ ନାଲିଆ ବାଲି ପଥର ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଗ୍ରୀକ୍-ରୋମାନ ଶୈଳୀର ପ୍ରଭାବ କମ୍ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା ।

(iii) ଏହି ଚିତ୍ରକଳା ଭାରତୀୟ ଦେବଦେବୀ ଯଥା- କୁବେର, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶିବ, ବୃଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଯକ୍ଷିଣୀ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭଙ୍ଗୀ ସହ ଅବୟବ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତର୍‌ମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଭାରତରେ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ଚେଦୀ ରାଜବଂଶର କୃତିତ୍ଵଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
(i) ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପତନ ପରେ ଭାରତରେ ଚେଦୀ ରାଜବଂଶ ଅଧୀନରେ କଳିଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା ।

(ii) ସେହି ବଂଶର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ରାଜା ଥିଲେ ଖାରବେଳ । ସେ ଥିଲେ । ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘ଭିକ୍ଷୁରାଜା’ ବା ଜୈନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଭୁବନେଶ୍ଵର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଜୈନ ଧର୍ମର ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ଅନୁଗାମୀ ‘ସନ୍ୟାସଙ୍କ ରାଜା’ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ପାହାଡରେ

(iii) ସେହି ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା ହାତୀଗୁମ୍ଫା । ଏଥିରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରେ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ରାଜତ୍ଵର ବର୍ଷବର୍ଷର ସଫଳତାର ଗୁଣଗାନ କରାଯାଇଛି । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ କାଳରେ ପ୍ରଥମ କରି ପଥର ଖୋଦେଇ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

(iv) ସେ ଏକ ଶହ ଅଞ୍ଚଳରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ‘ସାଧୁ-ସନ୍ଥ ପରିଷଦ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ତାଙ୍କର ଧର୍ମଭାବନାର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

(v) ସେ ଅନେକ ସୁଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ ବିଚାରଧାରାକୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ଦିରର ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଥିଲେ । ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ହୋଇପାରିଥିଲେ ।

Question 2.
ଚୋଳ ରାଜବଂଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଜାନୁରଞ୍ଜକ ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ? ସେ କେଉଁସବୁ ଜନହିତକର କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ . . . ଗୌରବ ଅଜ୍ଞାନ କରିଥିଲେ ? –
Answer:
(i) ଚୋଳ ରାଜବଂଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଜାନୁରଞ୍ଜକ ରାଜା ଥିଲେ କରିକାଳ । ସେ ଚେର ଓ ପାଣ୍ଡର ମିଳିତ ଶକ୍ତିକୁ ପରାସ୍ତ କରି ନିଜର ଆଧୂପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ ।

(ii) ରାଜା କରିକାଳ ଲୋକମାନଙ୍କର ହିତସାଧନ ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କାଲାନାଇ ବା ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆନିକଟ ନାମକ ଏକ ଜଟିଳ ଜଳ ବିଭାଜିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ଅନ୍ୟତମ ।

(iii) ଏହା କାବେରୀ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗକୁ ଜଳପ୍ରବାହିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ଯାହାଫଳରେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା ହୋଇ ପାରିଥିଲା । ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ଦକ୍ଷିଣିର ଧାନହାଣ୍ଡି’ର ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

(iv) ସମୟାନୁକ୍ରମେ ଏହାକୁ ଅନେକ ଥର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇପାରିଛି । ଏହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ କରାଯାଉଛି । ଏହା ତାମିଲନାଡୁର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଜଳ ଯୋଗାଇ କୃଷିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରି ଆସୁଅଛି ।

(v) ତାମିଲନାଡୁର ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆନିକଟ ସ୍ମାରକୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ରାଜା କରିକାଳଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଉଦ୍‌ଜୀବିତ କରାଯାଇଥିଲା । ବାସ୍ତବରେ ସେ ଜଣେ ଜନହିତକର ରାଜା ଥିଲେ ।

Question 3.
ସାତବାହନ ଶାସନ କାଳରେ ଧାର୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତିଫଳନ କିପରି ଦେଖ‌ିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ? ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସାତବାହନ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜବଂଶ ଭାବରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରାରେ ରାଜକୁମାରମାନଙ୍କୁ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଯୁକ୍ତକରି ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଗୌତମୀ ପୁତ୍ର ସାତକର୍ଣ୍ଣି ତାଙ୍କର ମା’ ଗୌତମୀ ବାଳାଶ୍ରୀଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲେ ।

(ii) ଗୌତମୀ ବାଳାଶ୍ରୀ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଣୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ବୌଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଜମି ଦାନ କରିବା ସହିତ ନାସିକ୍ତାରେ ଏକ ଶିଳାଲେଖ ଖୋଦେଇ କରିଥିଲେ ।

(iii) ସାତବାହନ ବଂଶର ଜଣେ ବିଧବା ରାଣୀ ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ ଭଳି ଅନେକ ବୈଦିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଇଥିଲେ । ରାଣୀମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ପୁରୋହିତ, ଅତିଥୁ, କାରିଗର, ଗବେଷକ ଓ ସାଧୁସନ୍ଥମାନଙ୍କୁ ଜମି, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଗୁପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା ।

(iv) ସାତବାହନମାନେ ବାସୁଦେବ ବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଖୁବ୍ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ । ତଥାପି ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମର ଭାବନାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ସହିତ ବୈଦିକ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ, ଜୈନ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ ନିଷ୍କର ଜମିଦାନ କରି ଅଧୂକ ସାଧନା ଓ ଜ୍ଞାନର ପରମ୍ପରାକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ।

(v) ସେମାନେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଲୋନାଭାଲ ନିକଟରେ ‘କାର୍ଲାଗୁମ୍ଫା’ ନିର୍ମାଣ କରାଇ ବୌଦ୍ଧ ସନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମଭାବନାର ପରିଚୟ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିଛି ।

Students can use Class 7 Math Solution Odia Medium and Class 7 Maths Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଅକ୍ଷର ଓ ସଂଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ to check their answers after solving exercises.

7th Class Maths Chapter 4 Question Answer Odia Medium

Class 7 Maths Chapter 4 Odia Medium

4.1 ବୀଜଗଣିତର ସ୍ଵରୂପ :

Page No. (81 to 86)

ଉଦାହରଣ – 1 :

Question 1.
ସୋଫିଆ, ଚନ୍ଦନ ଅପେକ୍ଷା 3 ବର୍ଷ ବଡ଼ । ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦନର ବୟସ 10 ବର୍ଷ, ସୋଫିଆର ବୟସ ସେତେବେଳେ 13 ବର୍ଷ ହେବ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଚନ୍ଦନର ବୟସ 18 ବର୍ଷ । ସୋଫିଆର ବୟସ କେତେ ହେବ ?
Solution:
ଚନ୍ଦନର ବୟସକୁ ଜାଣି ସୋଫିଆର ବୟସ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରାହେବ ?
ସୋଫିଆ ଚନ୍ଦନ ଠାରୁ 3ବର୍ଷ ବଡ଼ ।
ମନେକର ଚନ୍ଦନର ବୟସ = 18 ବର୍ଷ ।
ସୋଫିଆର ବୟସ = 18 + 3 ବର୍ଷ ।
ଚନ୍ଦନର ବୟସ 18 ବର୍ଷ । ସୋଫିଆର ବୟସ = 18 + 3 = 21 ବର୍ଷ

Question 2.
ସୋଫିଆର ବୟସ ଦିଆଯାଇଛି । ଚନ୍ଦନର ବୟସକୁ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।
Solution:
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, ସୋଫିଆର ବୟସ, ଚନ୍ଦନ ବୟସଠାରୁ 3 ବର୍ଷ ବଡ଼ ।
ଅର୍ଥାତ୍ ଚନ୍ଦନର ବୟସ, ସୋଫିଆ ବୟସଠାରୁ 3 ବର୍ଷ ସାନ ।
ଏହାକୁ ଗାଣିତିକ ଭାଷାରେ ଲେଖିଲେ, ଚନ୍ଦନର ବୟସ = ସୋଫିଆର ବୟସ – 3 ବର୍ଷ ।
ଯଦି ଆମେ ପୁନର୍ବାର ଚନ୍ଦନର ବୟସକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର a ଓ ସୋଫିଆର ବୟସକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ୫ ବ୍ୟବହାର କରୁ, ତେବେ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି ହେବ
a = s – 3 ଅର୍ଥାତ୍ a, s ଠାରୁ 3 କମ୍ ।

ସଂଖ୍ୟା ବଦଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର a ଓ s କୁ ଅକ୍ଷର-ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ । ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଚଳରାଶିକୁ ନେଇ ଏହିଭଳି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ଯଦି ସୋଫିଆର ବୟସ 20 ବର୍ଷ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଚନ୍ଦନର ବୟସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ?
ସୂଚନା – s ର ମୂଲ୍ୟ 20 ଲେଖ ଏବଂ ସମାଧାନ କର ।
Solution:
ସୋଫିଆର ବୟସ s = 20 ବର୍ଷ |
ଚନ୍ଦନର ବୟସ = s = a – 3 = 20 – 3 ବର୍ଷ = 17 ବର୍ଷ ।

ଉଦାହରଣ – 2 :

ଗୀତା ଦିଆସିଲି କାଠିରେ ଏକ ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି । ସେ (ଚିତ୍ର ପରି) ବାରମ୍ବାର L ସଂରଚନା ପରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ L ସଂରଚନା କରୁଛି ।

Question 1.
ଏହିପରି 5 ଟି L ତିଆରି କରିବାକୁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ?
Solution:
ଏହା 5 × 2 = 10 ଟି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ।

Question 2.
7 ଟି L ତିଆରି କରିବାକୁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ?
Solution:
ଏହା 7 × 2 = 14 ଟି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ।

Question 3.
45 ଟି L ତିଆରି କରିବାକୁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ?
Solution:
ଏହା 45 × 2 = 90 ଟି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ।

Question 4.
ବର୍ତ୍ତମାନ L ସଂରଚନାର ସଂଖ୍ୟା ଓ ଦିଆସିଲି କାଠି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ ?
Solution:
ପ୍ରଥମେ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ସଂରଚନାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ L ଗଠନ ପାଇଁ 2 ଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ।
ତେଣୁ ଆବଶ୍ୟକ ଦିଆସିଲି କାଠିର ସଂଖ୍ୟା = 2 × ସଂରଚନା ‘L’ର ସଂଖ୍ୟା ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ‘L’ର ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷରକୁ ନେଇ ପାରିବା ।
ମନେକର L ର ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ‘n’ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
ତେଣୁ n ଟି L ସଂରଚନା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା = 2 × n ହେବ ।
ଏହି ପରିପ୍ରକାଶ (2 × n), nଟି L ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥ‌ିବା ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚାଉଛି ।
ଆମେ କେବଳ ସଂରଚନା L ର ସଂଖ୍ୟାକୁ n ରେ ଲେଖୁଛୁ ।

ଉଦାହରଣ – 3 :

Question 1.
ରାକେଶ ନଡ଼ିଆ, ଗୁଡ଼, ଲଡ଼ୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଯୋଗାଏ । ଗୋଟିଏ ନଡ଼ିଆର ଦାମ୍ 35 ଟଙ୍କା ଏବଂ 1 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ 60 ଟଙ୍କା । ଯଦି ସେ 10ଟି ନଡ଼ିଆ ଏବଂ 5 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ କିଣନ୍ତି, ତେବେ ସେ କେତେ ଟଙ୍କା ଦେବେ ?
Solution:
1 ଟି ନଡ଼ିଆର ଦାମ୍ = 35 ଟଙ୍କା ।
10 ଟି ନଡ଼ିଆର ଦାମ୍ = 10 × 35 ଟଙ୍କା = 350 ଟଙ୍କା ।
1 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = 60 ଟଙ୍କା
5 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = 5 × 60 ଟଙ୍କା = 300 ଟଙ୍କା ।
10 ଟି ନଡ଼ିଆ ଓ 5 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = (10 × 35) ଟଙ୍କା + (5 × 60) ଟଙ୍କା
= 350 ଟଙ୍କା + 300 ଟଙ୍କା = 650 ଟଙ୍କା ।
∴ ସେ 650 ଟଙ୍କା ଦେବେ ।

Question 2.
ଯଦି ସେ 8 ଟି ନଡ଼ିଆ ଓ 9 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ କିଣନ୍ତି, ତେବେ ସେ କେତେ ଟଙ୍କା ଦେବେ ?
Solution:
1 ଟି ନଡ଼ିଆର ଦାମ୍ = 35 ଟଙ୍କା
8 ଟି ନଡ଼ିଆର ଦାମ୍ = 8 × 35 ଟଙ୍କା = 280 ଟଙ୍କା ।
1 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = 60 ଟଙ୍କା ।
9 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = 9× 60 ଟଙ୍କା = 540 ଟଙ୍କା ।
8 ଟି ନଡ଼ିଆ ଓ 9 କି.ଗ୍ରା. ଗୁଡ଼ର ଦାମ୍ = (8 × 35) ଟଙ୍କା + (9 × 60) ଟଙ୍କା
= 280 ଟଙ୍କା + 540 ଟଙ୍କା = 820 ଟଙ୍କା ।
∴ ସେ 820 ଟଙ୍କା ଦେବେ ।

Question 3.
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଡ଼ର ପରିମାଣ ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ମୂଲ୍ୟକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।
Solution:
ଏଠାରେ ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ଲେଖୁବା ।

ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣ	ସମ୍ପର୍କ	ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ
ନଡ଼ିଆର ମୂଲ୍ୟ	ନଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା × 35	c × 35
ଗୁଡ଼ର ମୂଲ୍ୟ	ଗୁଡ଼ର ପରିମାଣ (କି.ଗ୍ରା.ରେ) × 60	j × 60

ଏଠାରେ ‘c’ ନଡ଼ିଆର ସଂଖ୍ୟା ଓ ‘j’ ଗୁଡ଼ର ପରିମାଣ (କିଲୋଗ୍ରାମ୍) ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି ।
ସମୁଦାୟ ଦେୟ ଟଙ୍କା = ନଡ଼ିଆର ମୂଲ୍ୟ + ଗୁଡ଼ର ମୂଲ୍ୟ ।
ଅନୁରୂପ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି : c × 35 + j × 60

Question 4.
ଏହି ପରିପ୍ରକାଶ (ସୂତ୍ର)କୁ ବ୍ୟବହାର କରି 7 ଟି ନଡ଼ିଆ ଓ 4 କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଗୁଡ଼ ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ଟଙ୍କା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ଧ୍ୟାନ ଦିଅ ଯେ, c ଏବଂ j ର ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଦଳି ଯାଉଛି ।

Solution:
ପରିପ୍ରକାଶଟିକୁ ଆମେ ନିମ୍ନମତେ ଲେଖୁବା = c × 35 + j × 60
ସହିତ ଆମେ ପରିଚିତ । ପରିସୀମା
= (7 × 35) ଟଙ୍କା + (4 × 60) ଟଙ୍କା = 245 ଟଙ୍କା + 240 ଟଙ୍କା = 485 ଟଙ୍କା ।

ଉଦାହରଣ – 4 :

Question 1.
ସରଳ ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପ୍ରଣାଳୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶଟିଏ ଲେଖ ।
Solution:
ଏକ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା ଏହାର ଏକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟର 4 ଗୁଣ ।
ଯଦି ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରରେ q ଏକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସୂଚାଏ, ତେବେ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି 4 × q = 4q ହେବ ।

Question 2.
ଏକ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 7 ସେ.ମି. ହେଲେ ଏହି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ତାହାର ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ରର ବାହୁ a ହେଲେ, ଏହାର ପରିସୀମା = (a × 4) ସେ.ମି. = (7 × 4) ସେ.ମି. = 28 ସେ.ମି. ।

ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର ଓ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାଧାରଣ ରୂପ ଦେବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରକାର ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କର ପରିପ୍ରକାଶକୁ ସୂତ୍ର କୁହାଯାଏ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ସୂତ୍ର ଲେଖ ।
(a) ସମସ୍ତ ବାହୁ ସମାନ ଥୁବା ତ୍ରିଭୁଜର ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ସୂତ୍ରଟିଏ ଲେଖ ।
(b) ସୁଷମ ପଞ୍ଚଭୁଜର ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ସୂତ୍ରଟିଏ ଲେଖ ।
(c) ସୁଷମ ଷଡ଼ଭୁଜର ପରିସୀମା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ସୂତ୍ରଟିଏ ଲେଖ ।
Solution:
(a) ଯଦି ତ୍ରିଭୁଜର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ s ଧରାଯିବ,
ତେବେ ତ୍ରିଭୁଜର ପରିସୀମା = ବାହୁ × 3 = s × 3 = 3s ହେବ ।

(b) ଯଦି ସୁଷମ ପଞ୍ଚଭୁଜର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ p ଧରାଯିବ,
ତେବେ ସୁଷମ ପଞ୍ଚଭୁଜର ପରିସୀମା = ବାହୁ × 5 = p × 5 = 5p ହେବ ।

(c) ଯଦି ସୁଷମ ଷଡ଼ଭୁଜର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ r ଧରାଯିବ,
ତେବେ ସୁଷମ ଷଡ଼ଭୁଜର ପରିସୀମା = ବାହୁ × 6 = 1 × 6 = 6r ହେବ ।
ତିନି ବା ତିନିରୁ ଅଧୁକ ବାହୁ ଥୁବା କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ବାହୁ ସମଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ହେଲେ ତାହାକୁ ସୁଷମ ବହୁଭୁଜ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଜନ୍ ପାଖରେ 20 ମିଟର ଲମ୍ବର ଏକ ପାଣି ପାଇପ୍ ଅଛି । ତଥାପି ସେ ନିଜ ବଗିଚାରେ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଅଧିକ ଲମ୍ବର ପାଇପ୍ ସେଥ‌ିରେ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସେ କିଛି ଲମ୍ବର ପାଇପ୍ ସେଥୁରେ ଯୋଡ଼ିଲେ, ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ପାଇପୂର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ । ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ ପାଇପ୍‌ର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ‘k’ ବ୍ୟବହାର କର ।
Solution:
ମନେକର ଅନ୍ୟ ପାଇପ୍‌ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = k ମିଟର ।
∴ ଦୁଇଟି ପାଇପ୍‌ର ଲମ୍ବ = (k + 20) ମିଟର ହେବ ।

Question 3.
ରାକେଶ ପାଖରେ 100 ଟଙ୍କା, 20 ଟଙ୍କା ଓ 5 ଟଙ୍କାର କିଛି ନୋଟ୍ ଅଛି । ନୋଟ୍‌ର ସଂଖ୍ୟା ସାରଣୀରେ ଦିଆଯାଇଛି । ସାରଣୀଟିକୁ ପୂରଣ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

100 ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ସଂଖ୍ୟା	20 ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ସଂଖ୍ୟା	5 ଟଙ୍କାର ନୋଟ୍ ସଂଖ୍ୟା	ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ସମୁଦାୟ ପରିମାଣ
3	5	6	3 × 100 + 5 × 20 + 6 × 5 = 430
6	4	3	6 × 100 + 4 × 20 + 3 × 5 = 695
8	4	z	8 × 100 + 4 × 20 + z × 5 = 880 + 5z
x	y	z	x × 100 + y × 20 + z × 5 = 100× + 20y + 5z

Question 4.
ଅନିତାର ଏକ ଅଟାକଳ ଅଛି । ଅଟାକଳରେ ଥିବା ରୋଲର ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ 10 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ନିଏ । ଥରେ ଚାଲିବା ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ 1 କି.ଗ୍ରା. ଅଟା ପେଷିବା ପାଇଁ 8 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ନେଇଥାଏ । ନିମ୍ନସ୍ଥ କେଉଁ ପରିପ୍ରକାଶଟି ‘y’ କିଲୋଗ୍ରାମ ଅଟା ପେଷିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥ‌ିବା ସମୟକୁ ସୂଚାଉଛି । (ଆରମ୍ଭରୁ ରୋଲରଟି ବନ୍ଦଥୁଲା)
(a) 10 + 8 + y
(b) (10 + 8) × y
(c) 10 × 8 × y
(d) 10 + 8 × y
(e) 10 × y + 8
Solution:
(d) 1 କି.ଗ୍ରା. ଅଟା ପେଷିବା ପାଇଁ ନିଏ 8 ସେକେଣ୍ଡ ।
y କି.ଗ୍ରା. ଅଟା ପେଷିବା ପାଇଁ ନିଏ = 8 × y ସେକେଣ୍ଡ ।
ଅଟାକଳ ଚାଲିବା ପାଇଁ ସମୟ ନିଏ = 10 ସେକେଣ୍ଡ ।
ମୋଟ ସମୟ = 10 + 8 × y ସେକେଣ୍ଡ ।

Question 5.
ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅକ୍ଷର ବ୍ୟବହାର କରି ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ ।
(a) ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ 5 ଅଧିକ ।
(b) ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ 4 ଜଣା ।
(c) ଏକ ସଂଖ୍ୟାର 13 ଗୁଣରୁ 2 କମ୍ ।
(d) ଏକ ସଂଖ୍ୟାର 2 ଗୁଣରୁ 13 କମ୍ ।
Solution:
ଦେଖ – ଯେପରି ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ 3 ଅଧ‌ିକ ଯଦି ସଂଖ୍ୟାଟି ପାଇଁ (p) ଅକ୍ଷର ନିଆଯାଏ, ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି ହେବ = p + 3
(a) ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ 5 ଅଧିକ = p + 5
(b) ଏକ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ 4 ଊଣା = p – 4
(c) ଏକ ସଂଖ୍ୟାର 13 ଗୁଣରୁ 2 କମ୍ = p × 13 – 2 = 13p – 2
(d) ଏକ ସଂଖ୍ୟାର 2 ଗୁଣରୁ 13 କମ୍ = p × 2 – 13 = 2p – 13

Question 6.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କର ।
ଯେପରି : 3 × x + 2, x ର 3 ଗୁଣରୁ 2 ଅଧିକ ।
(କ) 8 × x + 3 × y
(ଖ) 15 × j – 2 × k
Solution:
(କ) ଯଦି ଗୋଟିଏ ଟେବୁଲର ଦାମ୍ x ଟଙ୍କା ଓ ଗୋଟିଏ ଚେୟାରର ଦାମ୍ y ଟଙ୍କା ହୁଏ, ତେବେ 8 ଟି ଟେବୁଲ ଓ 3 ଟି ଚେୟାରର ଦାମ୍ = (8 × x + 3 × y) ଟଙ୍କା = (8 x + 3y) ଟଙ୍କା ।
(ଖ) ଯଦି ଗୋଟିଏ ସେଓର ଓଜନ j ଗ୍ରାମ୍ ଓ ଗୋଟିଏ କମଳାର ଓଜନ k ଗ୍ରାମ୍, ତେବେ 15 ଟି ସେଓ ଓ 2 ଟି କମଳାର ବିୟୋଗଫଳ = 15 × j – 2 × k ଗ୍ରାମ୍ = 15j – 2k ଗ୍ରାମ୍ ।

Question 7.
ନିମ୍ନରେ 2024 ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରଦର୍ଶିତ 2 × 3 ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ଲେଖାଯାଇଛି । ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଥିବା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ । ନିମ୍ନସ୍ଥ 2 × 3 ଗ୍ରୀକ୍ଟରେ ତଳ ମଧ୍ୟମ କୋଠରିରେ ତାରିଖକୁ w ଅକ୍ଷରଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି ।

Solution:

w – 8	w – 7	w – 6
w – 1	w	w + 1

 

4.2 ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ସମୀକ୍ଷା :

Page No. (86 to 87)

Question 1.
ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ‘+’ ଏବଂ ‘_’ ଚିହ୍ନ ସହିତ ବନ୍ଧନୀର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ଚାଲ ଏହି ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପରିପ୍ରକାଶଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
(a) 23 – 10 × 2
(b) 83 + 28 – 13 + 32
(c) 34 – 14 + 20
(d) 42 + 15 – (8 – 7)
(e) 68 – (18 + 13)
(f) 7 × 4 + 9 × 6
(g) 20 + 8 × (16 – 6)
Solution:
(a) 23 – 10 × 2 = 23 – (10 × 2) = 23 – 20 = 3
(b) 83 + 28 – 13 + 32 = (83 + 28 + 32) – 13 = 143 – 13 = 130
(c) 34 – 14 + 20 = (34 + 20) – 14 = 54 – 14 = 40
(d) 42 + 15 – (8 – 7) = (42 + 15) – (8 – 7) = 57 – 1 = 56
(e) 68 – (18 + 13) = 68 – 31 = 37
(f) 7 × 4 + 9 × 6 = 28 + 54 = 82
(g) 20 + 8 × (16 – 6) = 20 + 8 × 10 = 20 + 80 = 100

• ପ୍ରଥମେ ପରିପ୍ରକାଶଟିର ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପଦ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟପଦଟି ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ । ଏଣୁ ଏହି ପଦଟିକୁ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ କଲାପରେ ଦୁଇଟି ପଦକ ଯୋଗ କରିପାରିବା ।
  ଯଥା – 23 – 10 × 2 = 23 + (-10 × 2) = 23 + (-20) = 3
• ଏହି ପରିପ୍ରକାଶରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟା । ଯଦି ପରିପ୍ରକାଶଟିର ପଦମାନଙ୍କୁ ଅଦଳବଦଳ କରି ସଜାଇ ଲେଖୁବା ତେବେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ସହଜ ହେବ ।
  
• ଏହି ପରିପ୍ରକାଶରେ ବନ୍ଧନୀ ବାହାରେ ‘-’ ଫେଡ଼ାଣ ଚିହ୍ନ ଅଛି । ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ଏହି ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ । ପ୍ରଥମେ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯସ୍ଥ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମାଧାନ କର । (ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥୁବା ସମାଧାନ ପରି)
• ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଶୈଳୀରେ ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କରି (ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ସମାଧାନ ପରି) ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିପାରିବା ।
  
• ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଧ୍ରୁବକ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହେବାପରେ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପିତ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ -1 ରେ ଚନ୍ଦନର ବୟସ 23 ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ସୋଫିଆର ବୟସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ a + 3 ପରିପ୍ରକାଶରେ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା a ବଦଳରେ 23 ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରେ ପରିପ୍ରକାଶ a + 3 ର ମୂଲ୍ୟ 26 ହେଲା ।

4.3 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଗୁଣନ ଚିହ୍ନର ଅପସାରଣ :

Page No. (88 to 89)

Question 1.
ଅନୁକ୍ରମର 3ୟ ପଦଟି କେତେ ?
Solution:
ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ 3ୟ ପଦଟି = 4 × 3 = 12 ଅଟେ ।

Question 2.
ଅନୁକ୍ରମର 29 ତମ ପଦଟି କେତେ ?
Solution:
ଅନୁକ୍ରମର 29 ତମ ପଦଟି ଏହା 4 × 29 = 116 ଅଟେ ।

Question 3.
ଅନୁକ୍ରମର n ତମ ପଦ ନିଶ୍ଚୟ ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି ଲେଖ ।
Solution:
ଯେହେତୁ ଏହି ଅନୁକ୍ରମର 4ର ଗୁଣିତକର କ୍ରମ ଅଟେ ।
ତେଣୁ ଏହାର n ତମ ପଦଟି = n ର 4 ଗୁଣ = 4 × n ଗୁଣ
ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ 4 × n କୁ ଗୁଣନ ଚିହ୍ନ ବାଦ୍ ଦେଇ 4n ଲେଖାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ ଧ୍ରୁବକ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁ
ତା’ପରେ ଅକ୍ଷର ଲେଖାଯାଏ ।

Question 4.
7k ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
ଯେତେବେଳେ k = 4, 7k ର ମୂଲ୍ୟ ହେବ = 7 × 4 = 28 କିନ୍ତୁ 74 ହେବ ନାହିଁ ।

Question 5.
m = 2 ହେଲେ, 5m + 3 ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ?
Solution:
ଯେହେତୁ 5m = 5 × m ତେଣୁ m = 2 ବେଳେ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ହେବ
= 5 × 2 + 3 = 10 + 3 = 13

ଭୁଲ ଚିହ୍ନଟ କର ଓ ସଂଶୋଧନ କର :
Question 1.
ନିମ୍ନରେ କିଛି ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ସରଳୀକରଣ ନିମନ୍ତେ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ପରିବର୍ତ୍ତେ ତାହାର ସାଂଖ୍ୟକ ମୂଲ୍ୟକୁ ନେଇ ବୀଜଗାଣିତିକ ରାଶିର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଛି ।
a. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉକ୍ତିକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର । ଭୁଲ ଅଛି କି ନାହିଁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
b. ଯଦି ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ ଅଛି ବୋଲି ଭାବୁଛ, ତେବେ ତାହା କ’ଣ ପାଇଁ ଭୁଲ ହେଲା ବୁଝାଅ ।
c. ଭୁଲର ସଂଶୋଧନ କର ଏବଂ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ କର ।
1. ଯଦି a = (-4) ତେବେ 10 – a = 6
2. ଯଦି d = 6 ତେବେ 3d = 36
3. ଯଦି s = 7 ତେବେ 3s – 2 = 15
4. ଯଦି r= 8 ତେବେ 2r + 1 = 29
5. ଯଦି j = 5 ତେବେ 2j = 10
6. ଯଦି m = 6 ତେବେ 3(m + 1) = 19
7. ଯଦି f = 3, g = 1 ତେବେ 2f – 2g = 2
8. ଯଦି t = 3, b = 3 ତେବେ 2t + b = 24
9. ଯଦି h = 5, n = 6 ତେବେ h – (3 – n) = 4
Solution:
1. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି a = ( – 4) ତେବେ 10 – a = 10 – (- 4) = 10 + 4 = 14
2. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି d = 6 ତେବେ 3d = 3× d = 3 × 6 = 18
3. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି s = 7 ତେବେ 3s – 2 = 3 × s – 2 = 3 × 7 – 2 = 21 – 2 = 19
4. ଉକ୍ତିଟିଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି r = 8 ତେବେ 2r + 1= 2 × r + 1 = 2 × 8 + 1 = 16 + 1 = 17
5. ଉକ୍ତିଟି ଠିକ୍ ଅଛି । ଯଦି j = 5 ତେବେ 2j = 2 × j = 2 × 5 = 10
6. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି m = -6 ତେବେ 3(m + 1) = 3 × (m + 1) = 3 × (6 + 1) = 3 × -5 = -15
7. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି f = 3, g = 1 ତେବେ 2f – 2g = 2 × f – 2 × g = 2 × 3 – 2 × 1 = 6 – 1 = 5
8. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି t = 3, b = 3 ତେବେ 2t + b = 2 × t + b = 2 × 3 + 3 = 6 + 3 = 9
9. ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଛି । ଯଦି h = 5, n = 6 ତେବେ h – (3 – n) = 5 – (3 – 6) = 5 (3) = 5 + 3 = 8

4.4 ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ସରଳୀକରଣ :

Page No. (89 to 96)

Question 1.
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଜଣାଥିଲେ, ତା’ର ପରିସୀମା କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ?
Solution:
ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର ପରିସୀମା = ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ + ଦୈର୍ଘ୍ୟ + ପ୍ରସ୍ଥ
ଯଦି ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯଥାକ୍ରମେ l ଓ b ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଉ ଏବଂ p ପରସୀମାକୁ ସୂଚିତ କରେ ।
ତେବେ ଆମେ ପାଇବା p = l + b + l + b
= 2 × l + 2 × b (l + 1 = 2 × l ଏବଂ b + b = 2 × b)
ତେଣୁ p = 2l + 2b ⇒ p = 2(l + b)
ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ବଦଳରେ ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ନେଲେ ଉଭୟ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ .ସମାନ ହେବ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ – ଯଦି l = 3 ଏବଂ b = 4 ହୁଏ,
ତେବେ l + b + l + b = 3 + 4 +3 + 4 = 14 ଏବଂ 2l + 2b = 2 × 3 + 2 × 4 = 6 + 8 = 14
∴ l + b + k + b ର ସରଳୀକୃତ ରୂପ ହେଉଛି 2l + 2b = 2 (l + b)

ଉଦାହରଣ – 5 :

Question 1.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ସାରଣୀରେ ଗୋଟିଏ ଦୋକାନରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ପେନ୍‌ସିଲ୍ ଓ ରବର ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଇଛି । ଗୋଟିଏ ପେନସିଲ୍‌ର ଦାମ୍ ‘c’ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ରବର ଦାମ୍ ‘d’ । ଏହି ତିନି ଦିନରେ ଦୋକାନୀ କେତେ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବ ।
Solution:

	ପ୍ରଥମ ଦିନ	ଦ୍ଵିତୀୟ ଦିନ	ତୃତୀୟ ଦିନ
ଗୋଟିଏ ପେନସିଲ୍‌ ଦାମ୍ ‘c’	5	3	10
ଗୋଟିଏ ରବରର ଦାମ୍ ‘d’	4	6	1

Question 2.
ପ୍ରଥମେ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରିକରି ଦୋକାନୀ କେତେ ଆୟ କଲେ ?
Solution:
ପ୍ରଥମ ଦିନ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ଟଙ୍କା = 5c
ଦ୍ଵିତୀୟଦିନ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ଟଙ୍କା = 3c
ତୃତୀୟ ଦିନ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ଟଙ୍କା = 10c
ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରିଦ୍ଵାରା ହୋଇଥିବା ମୋଟ ଆୟ = 5c + 3c + 10c = (5 + 3 + 10) × c = 18 × c = 18c

Question 3.
ରବର ବିକ୍ରିକରି ଦୋକାନୀ କେତେ ଆୟ କଲେ ?
Solution:
ପ୍ରଥମ ଦିନ ରବର ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥବା ଟଙ୍କା = 4d
ଦ୍ଵିତୀୟ ଦିନ ରବର ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ଟଙ୍କା = 6d
ତୃତୀୟ ଦିନ ରବର ବିକ୍ରି କରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ଟଙ୍କା = 1d
ରବର ବିକ୍ରିଦ୍ଵାରା ହୋଇଥିବା ମୋଟ ଆୟ = 4d + 6d + 1d = (4 + 6 + 1) × d = 11 × d = 11d

Question 4.
ଯଦି c = ₹ 50, ତେବେ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରିରୁ କେତେ ଆୟ ହେବ ?
Solution:
ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବିକ୍ରିରୁ ଆୟ ହେବ = 18c = 18 × 50 = 900 ଟଙ୍କା ।

Question 5.
ତିନିଦିନରେ ରବର ବିକ୍ରିକରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥବା ମୋଟ ଟଙ୍କାକୁ ଏକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ । ତା’ପରେ ଏହି ପରିପ୍ରକାଶର ସରଳୀକରଣ କର ।
Solution:
ତିନିଦିନରେ ରବର ବିକ୍ରିକରି ଦୋକାନୀ ପାଇଥିବା ମୋଟ ଟଙ୍କା = 4d + 6d + d = 11d
ଏହି ତିନିଦିନରେ ପେନ୍‌ସିଲ୍ ଓ ରବର ବିକ୍ରିକରି ଆୟ କରିଥିବା ମୋଟ ଟଙ୍କାର ପରିମାଣ = 18c + 11d

କ୍ଷେତ୍ରଫଳ :
ଉଦାହରଣ – 6 :

Question 1.
ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଇଲା ଭଳି ଏକ ବଡ଼ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦୁଇଟି ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । (ଛୋଟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ର ଦୁଇଟିର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଯଥାକ୍ରମେ 4 ଏକକ ଓ 3 ଏକକ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକର ପ୍ରସ୍ଥ ‘v’ ଏକକ)

ଏଠାରେ ଛୋଟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଯଥାକ୍ରମେ 4v ଏକକ ଓ 3v ଏକକ ।

Question 2.
ବଡ଼ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବ ?
Solution:
ବଡ଼ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।
(a) ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ଵର ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ଯଥାକ୍ରମେ v ଏବଂ (4 + 3) ଏକକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ।
(b) ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳକୁ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗକରି ପ୍ରଥମ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 7v ବର୍ଗ ଏକକ ଓ ଦ୍ଵିତୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (4v + 3v) ବର୍ଗ ଏକକ ହେବ ।

Question 3.
ଆମେ ଜାଣିଲୁ ଯେ 4 + 3v = 7v । ଏହା ବଡ଼ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକାଶ । ପୂର୍ବପରି ଏକ ବଡ଼ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରକୁ ନିମ୍ନରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ପରି ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

AEFD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ପରିପ୍ରକାଶଟି ଲେଖ ।
Solution:
AEFD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୁଇଟି ଉପାୟରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।
(a) ସିଧାସଳଖ ଦୁଇ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଯଥାକ୍ରମେ n ଏକକ ଏବଂ (12 – 4) ଏକକ ବ୍ୟବହାର କରି ।

(b) ABCD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳରୁ EBCF ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳକୁ ବିୟୋଗ କରି । ପ୍ରଥମ ଉପାୟରେ AEFD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 8 × n ବର୍ଗ ଏକକ ପାଇବା ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ଉପାୟରେ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (12n – 4n) ବର୍ଗ ଏକକ ହେବ । ଏହି ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ସମାନ ଅଟେ ।
ଯେହେତୁ 12n – 4n = 8n ବର୍ଗ ଏକକ । ଏହା ହେଉଛି AEFD ଆୟତକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଗାଣିତିକ ପରି ପ୍ରକାଶ ।

ସଦୃଶ ପଦ :
(5c, c, 10c) ଏବଂ {12n, (-4n)} ପଦଗୁଡ଼ିକ ସମାନ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସଦୃଶ ପଦ କୁହାଯାଏ । {18c, 11d}ରେ ପଦଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଦୁଇଟି ପଦକୁ ଅସଦୃଶ ପଦ କହନ୍ତି । ସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ଯୋଗକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ସରଳୀକୃତ କରି ଗୋଟିଏ ପଦରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ ।

ଉଦାହରଣ – 7 :

Question 1.
ଜଣେ ଦୋକାନୀ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଚେୟାର ଏବଂ ଟେବୁଲ ଭଡ଼ାରେ ଦିଅନ୍ତି ସେଗୁଡ଼ିକର ଦୈନିକ (ଏକ ଦିନର) ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଭଡ଼ା ବାବଦରେ ପ୍ରତି ଚେୟାର ଓ ଟେବୁଲ ପାଇଁ ନିମ୍ନ ପରିମାଣର ଦେୟ ଅଗ୍ରୀମ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯେତେବେଳେ ଗ୍ରାହକ ଆସବାବ ପତ୍ର (ଚେୟାର ଟେବୁଲ) ଫେରସ୍ତ ଦିଅନ୍ତି ଦୋକାନୀ ନିମ୍ନମତେ କିଛି ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ଦିଅନ୍ତି ।
Solution:

ସାମଗ୍ରୀ	ଗୋଟାପ୍ରତି ଦୈନିକ ଭଡ଼ା ପରିମାଣ
ଚେୟାର	40 ଟଙ୍କା
ଟେବୁଲ	75 ଟଙ୍କା

ସାମଗ୍ରୀ	ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରତି ଫେରସ୍ତ ଟଙ୍କାର ପରିମାଣ
ଚେୟାର	6 ଟଙ୍କା
ଟେବୁଲ	10 ଟଙ୍କା

 

Question 2.
ଯଦି x ସଂଖ୍ୟକ ଚେୟାର ଏବଂ y ସଂଖ୍ୟକ ଟେବୁଲ ଭଡ଼ାରେ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ମୋଟ ଦେୟର ପରିମାଣକୁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।
Solution:
ମୋଟ ଦେୟର ପରିମାଣ = 40x + 75y

Question 3.
ନିଆଯାଇଥିବା x ସଂଖ୍ୟକ ଚେୟାର ଓ y ସଂଖ୍ୟକ ଟେବୁଲ ପାଇଁ ମୋଟ ଅଗ୍ରୀମ ଦେୟରାଶି ଏବଂ ଆସବାବ ପତ୍ର ଫେରାଇବା ପରେ ମୋଟ ଫେରସ୍ତ ରାଶି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
Solution:
ଫେରେଇବାର ପରିମାଣ = 6x + 10y

Question 4.
ଟଙ୍କା ପରିମାଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Solution:
ଅଗ୍ରୀମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟ ଟଙ୍କାର ପରିମାଣ = 40x + 75y
ଫେରସ୍ତ ପାଇଥିବା ମୋଟ ଟଙ୍କାର ପରିମାଣ = 6x + 10y
ତେଣୁ ମୋଟ ଦେୟର ପରିମାଣ (40x + 75y) – (6x + 10y)

Question 5.
ଆମେ ଏହି ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ସରଳ କରିପାରିବା କି ? ଯଦି ହଁ, କିପରି ? ଯଦି ନୁହେଁ, କାହିଁକି ନୁହେଁ ?
Solution:
ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ (40x + 75y) – (6x + 10y) = 40x + 75y – 6x – 10y
= 40x + 75y + (-6x) + (-10y) = 40x + (-6x) + 75y + (-10y) = 34x + 65y
(40x + 75y) – (6x + 10y) ର ସରଳୀକୃତ ପରିପ୍ରକାଶ ହେଉଛି 34x + 65y ଯାହାକି ମୋଟ ଦେୟ ଟଙ୍କାର ପରିମାଣକୁ ସୂଚୀତ କରୁଛି ।

Question 6.
ଆମେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିପ୍ରକାଶ (40x + 75y) + (- 6x – 10y) ଭାବେ ଲେଖୁପାରିବା କି ?
Solution:
ନା, ଲେଖୁପାରିବା ନାହିଁ ।

ଉଦାହରଣ – 8 :

Question 1.
ମଧୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ତିନିରାଉଣ୍ଡରେ ଭାଗ ନେଇପାଇଥିବା ମାର୍କଗୁଡ଼ିକ ଯଥାକ୍ରମେ 7p – 3q, 8p – 4q ଏବଂ 6p – 2q ।
Solution:
ଯେଉଁଠାରେ p ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟାଟି ଗୋଟିଏ ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଇଁ ମାର୍କ ସୂଚାଉଛି ଏବଂ ୟୁ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟାଟି ଗୋଟିଏ ସ୍କୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କାଟି ଦିଆଯାଉଥବା ମାର୍କକୁ ସୂଚାଉଛି ।

Question 2.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିପ୍ରକାଶ କେଉଁ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝାଉଛି ? ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଇଁ 4 ମାର୍କ (p = 4) ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୁଲ ଉତ୍ତର ପାଇଁ 1 ମାର୍କ (q = 1) କାଟି ଦିଆଯାଏ ତେବେ ମଧୁ ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରେ କେତେ ମାର୍କ ପାଇଛି ?
Solution:
ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରେ ମଧୁ ପାଇଥିବା ମୋଟ ମାର୍କ 7p – 3g = 7× 4 – 3 × 1
ଆମେ ଏହାକୁ 2ଟି ପଦର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ ଲେଖୁ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ।
7 × 4 – 3 × 1 = 7 × 4 + (-3) × 1 = 28 + (-3) = 25

Question 3.
ଦ୍ଵିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ମଧୁ ପାଇଥିବା ମୋଟ ମାର୍କ କେତେ ?
Solution:
ଦ୍ଵିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ମଧୁ ପାଇଥିବା ମୋଟ ମାର୍କ 8p – 4q = 8 × 4 – 4 × 1
ଆମେ ଏହାକୁ 2ଟି ପଦର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ ଲେଖୁ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ।
8 × 4 – 4 × 1 = 8 × 4 + (4) × 1 = 32 + (-4) = 28
ତୃତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ମଧୁ ପାଇଥିବା ମୋଟ ମାର୍କ óp – 2q = 6 × 4 – 2 × 1
ଆମେ ଏହାକୁ 2ଟି ପଦର ସମଷ୍ଟି ରୂପେ ଲେଖୁ ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ।
6 × 4 – 2 × 1 = 6 × 4 + (-2) × 1 = 24 + (2) = 22

Question 4.
ଯଦି ଭୁଲ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୌଣସି ମାର୍କ କଟି ନଥାନ୍ତା, ତେବେ କ’ଣ ହୋଇଥାନ୍ତା ? ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କ୍ଷୁର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ହେବ ?
Solution:
ଯଦି ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୌଣସି ମାର୍କ କଟି ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ମଧୁ
ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରେ ପାଇବ = 7p – 3q = 7 × 4 – 3 × 0 = 28 – 0 = 28
ଦ୍ଵିତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ପାଇବ = 8p – 4q = 8 × 4 – 4 × 0 = 32 – 0 = 32 ତ
ୃତୀୟ ରାଉଣ୍ଡରେ ପାଇବ = 6p – 2q = 6 × 4 – 2 × 0 = 24 – 0 = 24
ଯଦି ଭୁଲ୍ ଉତ୍ତର ପାଇଁ କୌଣସି ମାର୍କ କଟି ନଥାନ୍ତା, ଦୂର ମୂଲ୍ୟ ) ହେବ ।

Question 5.
ପ୍ରଥମ ପରିସ୍ଥିତିରେ ତିନିରାଉଣ୍ଡର ପରିସମାପ୍ତି ପରେ ମଧୁ କେତେ ମାର୍କ ପାଇବ ?
Solution:
ତିନି ରାଉଣ୍ଡ ପରେ ମଧୁର ମୋଟ ମାର୍କ = (7p – 3q) + (8p – 4q) + (6p – 2q)
ଯେହେତୁ ପରିପ୍ରକାଶର ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଯେକୌଣସି କ୍ରମରେ ଯୋଗକରାଯାଇ ପାରିବ, ତେଣୁ ବନ୍ଧନୀର ଅପସାରଣ କରି ଲେଖୁବା = 7p + (-3q) + 8p + (-4q) + 6p + (-2q)
= 7p + 8p + 6p + (-3q) + (-4q) + (-2q)
(ପଦଗୁଡ଼ିକର କ୍ରମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଓ ସଦୃଶ ପଦମାନଙ୍କୁ ଦଳଭୁକ୍ତ କରି)
= (7 + 8 + 6)p + {-(3 + 4 + 2)}q = 21p + (-9q) = 21p – 9q

ଉଦାହରଣ – 9 :

Question 1.
4 (x + y) – y ପରିପ୍ରକାଶକୁ ସରଳ କର ।
Solution:
ବଣ୍ଟନ ନିୟମର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହି ପରିପ୍ରକାଶର ସରଳୀକରଣ କର ।
4 (x + y) – y = 4x + 4y – y
= 4x + 4y + (-y)
= 4x + 3y

ଉଦାହରଣ – 10 :

Question 1.
ପରିପ୍ରକାଶ 5u ଏବଂ 5 + uର ମାନ ସମାନ କି ?
Solution:
ପରିପ୍ରକାଶ 5u ର ଅର୍ଥ u ଋ 5 ଗୁଣନକୁ ବୁଝାଏ ଏବଂ 5 + u ପରିପ୍ରକାଶର ଅର୍ଥ u ଠାରୁ 5 ଅଧିକ । ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶରେ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭିନ୍ନ ଥିବାରୁ u ର ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ମିଳିବ ।

Question 2.
u ର ମୂଲ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଉଦାହରଣ ଦେଖୁ ଖାଲି କୋଠରି ପୂରଣ କର ।
5u ଏବଂ 5 + uର ମୂଲ୍ୟକୁ ତୁଳନା କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

ଏହି ଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ଖାଲିସ୍ଥାନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପରେ uର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ 5u ଏବଂ 5 + uର ମୂଲ୍ୟ ସମାନ ହେବ ନାହିଁ ।

Question 3.
10y – 3 ଏବଂ 10 (y – 3) ଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପର ସମାନ କି ?
Solution:
10 × y – 3 ପାଇଁ ସଂକ୍ଷେପରେ 10y – 3 ଲେଖାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ y ର 10 ଗୁଣ ଠାରୁ 3 କମ୍ ।
10 × (y – 3) ପାଇଁ ସଂକ୍ଷେପରେ 10 (y – 3) ଲେଖାଯାଇଛି ।
ଏହାର ଅର୍ଥ y ଠାରୁ 3 କମ୍ ସଂଖ୍ୟାର 10 ଗୁଣ ।

Question 4.
y ର ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ନେଇ 10y – 3 ଏବଂ 10(y – 3) ଦ୍ଵୟ ପରସ୍ପର ସମାନ ନା ନାହିଁ ପରୀକ୍ଷା କର । (ପ୍ରଶ୍ନସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

Question 5.
ଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା ଖାଲି କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିବା ପରେ ତୁମେ ଏହି ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ସମାନ ହେଉଥିବାର ଦେଖୁଛ କି ?
Solution:
ଖାଲି କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିବା ପରେ ଆମେ ଦେଖୁଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶର ମୂଲ୍ୟ ସମାନ ନୁହେଁ ।

ଉଦାହରଣ 11 :

Question 1.
ଦତ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ଥବା
ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି କେତେ ହେବ ?
ଅଜ୍ଞାତ ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର
r ଓ s ଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ ହୋଇଛି ।

Solution:
ଏଠାରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ ।
(i) ଧାଡ଼ିରେ ଯୋଗ କଲେ = 4 × 3 + (r + s) + (r + s) + 4 × 3
(ii) ସଦୃଶ ପଦକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଯୋଗ କଲେ = 8 × 3 + (r + r) + (s + s)
(iii) ଉପର ଅର୍ଷକୁ ଯୋଡ଼ି ଦ୍ଵିଗୁଣିତ କଲେ, 2 (4 × 3 + r + s)
ତିନୋଟି ପରିପ୍ରକାଶ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ମନେହୁଏ ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ସରଳ କଲେ ତା’ର ମାନ 2r + 2s + 24 ହେବ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ :

Question 1.
ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକର । ସେମାନଙ୍କର ଅନୁରୂପ ପରିପ୍ରକଶଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ ଏବଂ ସରଳ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ରରେ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସୂଚାଅ ଏବଂ ଦେଖ । ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ମୂଲ୍ୟ ମିଳିବ ।

Solution:
(a) ଧାଡ଼ି ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (5y – 6 + x) + (x + 2 + 5y) = 2x + 10y – 4
ସ୍ତମ୍ଭ ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (5y + x) + (- 6 + 2) + (x + 5y) = 2× + 10y – 4
ଏକାଠି ଯୋଡ଼ିଲେ = (2 × x) + (2 × 5y) + (2 – 6) = 2x + 10y – 4

(b) ଧାଡ଼ି ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (2p + 3q – 2 + 3) + (3q + 2p + 3 – 2) + (2p + 3q) + (3q + 2p) = 8p + 12q + 2
ସ୍ତମ୍ଭ ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (2p + 3q) + (3q + 2p) + (- 2 + 3 + 2p + 3q) + (3 – 2 + 3q + 2p) = 8p + 12q + 2
ଏକାଠି ଯୋଡ଼ିଲେ = (4 × 2p) + (4 × 3q) + [2 × (-2)] + (2 × 3) = 8p + 12q + 2

(c) ଧାଡ଼ି ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (- 5g + 5k + 5k – 5g) + (5k + 5k + 5k + 5k) + (5k + 5k + 5k + 5k) + (- 5g + 5k + 5k – 5g) = 60k – 20g
ସ୍ତମ୍ଭ ହିସାବରେ ଯୋଗ କଲେ = (- 5g + 5k + 5k – 5g) + (5k + 5k + 5k + 5k) ] + (5k+ 5k + 5k + 5k) + (- 5g + 5k + 5k – 5g) = 60k – 20g
ଏକାଠି ଯୋଡ଼ିଲେ = (12 × 5k) + 4 × (-5g)] = 60k – 20g

Question 2.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ପରିପ୍ରକାଶଗୁଡ଼ିକ ସରଳ କର ।
(a) p + p + p + p
(b) p – q + p – q
(c) p + q – (p + q)
(d) 2d – d – d – d
(e) 2d – d – (d – c)
(f) 2d – d – c – c
(g) p + p + p + q
(h) p + q + p – q
(i) p + q – p + q
(j) p – q – p – q
(k) 2d – d – d – c
(l) 2d – (d – d) – c
Solution:
(a) p + p + p + p = 4p
(b) p – q + p – q = p + p – q – q = (p + p) – (q + q) = 2p – 2q
(c) p + q – (p + q) = p + q – p – q = p – p + q – q = 0
(d) 2d – d – d – d = 2d – 3d = -d
(e) 2d – d – (d – c) = 2d – d – d + c = 2d – 2d + c = c
(f) 2d – d – c – c (2d – d) – (c + c) = d – 2c
(g) p + p + p + q = 3p + q
(h) P + q + p – q = p + p + q – q = 2p
(i) p + q – p + q = p – p + q + q = 2q
(j) p – q – p – q = p – p – q – q = -2q
(k) 2d – d – d – c = d – d – c = – c
(l) 2d – (d – d) – c = 2d – d + d – c = 2d – c

4.5 ସଂରଚନାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ ଓ ଗାଣିତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରକାଶ କର :

ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ନେଇ ସଂରଚନାର ବର୍ଣ୍ଣନା :

Page No. (97 to 108)

Question 1.
ଏହି ସଂଖ୍ୟା କଳର ସୂତ୍ର ଖୋଜ ।

Solution:
ଉପରିସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା କଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି, ପ୍ରଥମ ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇଗୁଣରୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ସଂଖ୍ୟାର ଅନ୍ତରଫଳ ।
ଯଦି ପ୍ରଥମ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘a’ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର ‘b’ ଦ୍ଵାରା ସୂଚୀତ କରାଯାଏ ।
ତେବେ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି = 2a – b ହେବ ।
ପରିପ୍ରକାଶ – 1 ପାଇଁ ଫଳାଫଳ = 2 × 5 – 2 = 8 ହେବ ।
ପରିପ୍ରକାଶ-2 ପାଇଁ ଫଳାଫଳ = 2 × 8 – 1 = 15 ହେବ ।
ପରିପ୍ରକାଶ -3 ପାଇଁ ଫଳାଫଳ = 2 × 9 – 11 = 7 ହେବ ।
ପରିପ୍ରକାଶ-4 ପାଇଁ ଫଳାଫଳ = 2 × 10 – 10 = 10 ହେବ ।
ପରିପ୍ରକାଶ-5 ପାଇଁ ଫଳାଫଳ = 2 × 6 – 4 = 8 ହେବ ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳପାଇଁ ଏହା ଏକ ସୂତ୍ରଭଳି ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ କି ପରୀକ୍ଷା କର ।

Question 2.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟା କଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୂତ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ।

Solution:
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତୁ ।

ଭୁଲ ଚିହ୍ନଟକରି ଓ ସଂଶୋଧନ କର :

ପରିପ୍ରକାଶ	ସରଳୀକୃତ ରୂପ	ଠିକ୍ ସରଳୀକୃତ ରୂପ
1. 3a + 2b 2. 3b – 2b – b 3. 6(p + 2) 4. (4x + 3y) – (3x + 4y) 5. 5 – (2 – 6z) 6. 2 + (x + 3) 7. 2y + (3y – 6) 8. 7p – p + 5q – 2q 9. 5 (2w + 3x + 4w) 10. 3j + 6k + 9h + 12 11. 4 (2r + 3s + 5)	5 0 6p + 8 x + y 3 – 6z 2x – 6 – y + 6 7p + 3q 10w + 15x + 20w 3(j + 2k + 3h + 4) – 20 – 8r – 12s	3a + 2b ଠିକ୍ 6p + 12 x – y 3 + 6z x + 5 5y – 6 6p + 3q ଠିକ୍ ଠିକ୍ 8r + 12s + 20

 

ଉଦାହରଣ – 12 :

Question 1.
ସ୍ମିତା ଶାଢ଼ୀ ଧଡ଼ିରେ ଏକ ସଂରଚନାର ପୁନରାବୃତ୍ତି ଦେଖୁଲା ।

ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡିଜାଇନ୍ ପୁଣିଥରେ କେଉଁସ୍ଥାନରେ ରହିବ, ନିରୂପଣ ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ ଥାଆନ୍ତା ।
Solution:
ଯେପରିକି
(i) A ଡିଜାଇନ୍ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ ।
(ii) B ଡିଜାଇନ୍ ପଞ୍ଚମ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ ।
(iii) C ଡିଜାଇନ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ ।
ଅସ ଡିଜାଇନ୍ ‘C’ରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏହା ଆରମ୍ଭରୁ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ।
ଦ୍ଵିତୀୟଥର ଷଷ୍ଠ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି ।

Question 2.
n ତମ ଅବସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ C କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯିବ ?
Solution:
ଡିଜାଇନ୍ C, n ଥର ପାଇଁ 3n ତମ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯିବ ।

Question 3.
ଡିଜାଇନ୍ A ଓ B , ñ ଥର ପାଇଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆସିବେ ?
Solution:
ଡିଜାଇନ୍ B ର n ତମ ସ୍ଥାନ ଡିଜାଇନ୍ C ର n ତମ ସ୍ଥାନଠାରୁ 1 କମ୍ ହେବ ।
ତେଣୁ ଡିଜାଇନ୍ B ର ସ୍ଥିତି 3n – 1 ତମ ସ୍ଥାନ ହେବ ।
ସେହିପରି ଡିଜାଇନ୍ A, n ଥର ପାଇଁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନଟି 3n – 2 ତମ ସ୍ଥାନ ହେବ ।

Question 4.
122 ତମ ସ୍ଥାନରେ କେଉଁ ଡିଜାଇନ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ ?
Solution:
ଡିଜାଇନ୍ C, 3 ର ଗୁଣିତକ ସ୍ଥାନରେ ରହିବ ।
ତେଣୁ 3 ର ଗୁଣିତକ ତମ ସ୍ଥାନରୁ ଏକ କମ୍ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଡିଜାଇନ୍ B ଆସିବ ଓ 3 ର ଗୁଣିତକ ତମ ସ୍ଥାନଠାରୁ 2 କମ୍ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଡିଜାଇନ୍ A ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ ।

Question 5.
ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତିକୁ 3 ଦ୍ଵାରା ଭାଗକଲେ ଭାଗଶେଷ ରହୁଛି କି ? ତଳ ସାରଣୀକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କର ।
Solution:

ସ୍ଥାନର ଅବସ୍ଥିତି	3 ଦ୍ଵାରା ବିଭାଜନରେ ଭାଗଫଳ	ଭାଗଶେଷ
99	33	0
122	40	2
148	49	1

ଏହାକୁ ଦେଖୁ 99, 122 ଏବଂ 148 ତମ ସ୍ଥାନରେ କେଉଁ ଡିଜାଇନ୍ ଆସିବ ଲେଖ ।
Solution:
99 ତମ ସ୍ଥାନରେ ଡିଜାଇନ୍ C, 122 ତମ ସ୍ଥାନରେ ଡିଜାଇନ୍ B ଓ 148 ତମ ସ୍ଥାନରେ ଡିଜାଇନ୍ A ଆସିବ ।

କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ସଂରଚନା :
Question 1.
ଏକ 2 × 2 ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵର ଉପର ସଂଖ୍ୟାଟି ଜଣାଥିଲେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପାଇବା କିପରି ?
Solution:
ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଣିତିକ ଉକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା ।
– a ର ଡାହାଣରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାଟି ଏହାଠାରୁ 1 ଅଧିକ ହେବ ।
– a ର ତଳେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା a ଠାରୁ 7 ଅଧିକ ହେବ ।
– 2 × 2 ଗ୍ରୀଡ୍‌ର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ବ ତଳ ସଂଖ୍ୟାଟି a ଠାରୁ 8 ଅଧିକ ହେବ ।

ତେଣୁ 2 × 2 ବର୍ଗାକାର ଗ୍ରୀକ୍ଟର ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ଦର୍ଶାଇଲା ପରି ଲେଖାଯାଇପାରିବ । ଚାଲ ଉଭୟ କର୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ାର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ।
a + (a + 8) ଏବଂ (a + 1) + (a + 7)

a	?
?	?

ଯେହେତୁ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଯେକୌଣସି କ୍ରମରେ ଯୋଗ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ବନ୍ଧନୀ ଅପସାରଣ କରାଯାଇପାରିବ ।
a + (a + 8) = a + a + 8 = 2a + 8
(a + 1) + (a + 7) = a + a + 1 + 7 = 2a + 8

a	a + 1
a + 7	a + 8

ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ ଉଭୟ କଣ୍ଠରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ାର ଯୋଗଫଳ ସମାନ (2a + 8) ହେଲା (a ର ଦୁଇଗୁଣରୁ 8 ଅଧ୍ବକ)

Question 2.
ଯେକୌଣସି 2 × 2 ବର୍ଗାକାର ଗ୍ରୀଡ଼ର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵ ଉପର ସଂଖ୍ୟାକୁ a ଧରି ନେଇ ଉଭୟ କର୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ଥୁବା ସଂଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ାର ଯୋଗଫଳ ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପରିପ୍ରକାଶର ସତ୍ୟତା ପରୀକ୍ଷା କର ।

Solution:
ଆମେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲୁ ଯେ ଅସୀମ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ a ର ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟପାଇଁ 2 × 2 ଗ୍ରୀକ୍ଟରେ ଉଭୟ କଣ୍ଠରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ସମାନ ହେବ ।
ଅସୀମ ଧାଡ଼ିଥିବା କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାଶରେ ସଜ୍ଜିତ ସଂଖ୍ୟାର
ଏକ ସେଟ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ।

Question 3.
ଗ୍ରୀଢ଼ରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କର । କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟା 15 ତୁଳନା କର । ଏହିପରି ଆକୃତିରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିବା ଆଉ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନେଇ ପରୀକ୍ଷା କର । ତୁମେ କ’ଣ ପାଇଲ /
Solution:
ଆମେ ଦେଖୁଲୁ ଯେ, ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାର 5 ଗୁଣ ହୋଇଛି ।

Question 4.
ଏହା ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ ହେବକି ? ଏହାକୁ କିପରି ଦର୍ଶାଇ ପାରିବ ?
Solution:
ହଁ, ଏହା ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ । ମନେକର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ ‘a’ ନିଆଯାଉ । ‘a’ ଉପରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା a – 7, ‘a’ ତଳେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା a + 7, ‘a’ର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା a – 1 ଏବଂ ‘a’ର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟା a + 1 ।
+ ଆକୃତିର 5ଟି ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ = (a – 7) + (a + 1) + a + (a – 1) + a + 7
= a – 7 + a – 1 + a + a + 1 + a + 7
= (a + a + a + a +a) + (- 7 + 7) + (- 1 + 1) = 5a + 0 + 0 = 5a
ଏଠାରେ ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା 5a, ଅର୍ଥାତ୍ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ସଂଖ୍ୟାର 5 ଗୁଣ ।

ଦିଆସିଲି କାଠିର ସଂରଚନା :
Question 1.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ଚିତ୍ରଟିକୁ ଦେଖ । ଦିଆସିଲି କାଠି ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ସଂରଚନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛଇ । ତୁମେ ଏହାର ସଂରଚନାର ନିୟମ ଜାଣିପାରିବ କି ?

Solution:
ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ, ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ 2ଟି, ତୃତୀୟ ଚିତ୍ରରେ 3ଟି ଓ ଚତୁର୍ଥ ଚିତ୍ରରେ 4ଟି ତ୍ରିଭୁଜ ଅଛି ଏବଂ ସଂରଚନାଟି ଏହିପରି କ୍ରମରେ ଆଗେଇଯିବ ।

Question 2.
ପଞ୍ଚମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ?

Solution:
ପଞ୍ଚମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ 11ଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ।
ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ 3 ଟି କାଠି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ତା’ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିତ୍ରର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚିତ୍ର ଅଧୂକ 2ଟି ଦିଆସିଲି କାଠିଦ୍ୱାରା ଗଠିତ । ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତିଥର ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା 2 ଲେଖାଏଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।

ଚିତ୍ର ନମ୍ବର	1	2	3	4	5	6
ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା	3	5	7	9	11	13

ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ ଥ‌ିବା 3 ଟି କାଠି ସହ କେତୋଟି ଯୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ନିମ୍ନ ସାରଣୀଟିକୁ ଦେଖ ଓ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

ଚିତ୍ର ନମ୍ବର	1	2	3	4	5	6
ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା	3	5	7	9	11	13
		3 + 2	3 + 2 + 2	3 + 2 + 2 + 2	3 + 2 + 2 + 2 + 2

ଚିତ୍ର ନମ୍ବର 10 ପାଇଁ 2n + 1 = 2.10 + 1 = 21ଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ।
ଚିତ୍ର ନମ୍ବର 11 ପାଇଁ 2n + 1 = 2.11 + 1 = 23ଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ।
ଏହି ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାଠି ସଂଖ୍ୟା 2n + 1

Question 3.
33 ତମ, 84 ତମ, 108 ତମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ କେତୋଟି କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ ?
Solution:
33 ତମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ 2n + 1 = 2.33 + 1 = 67 ଟି କାଠି ।
84 ତମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ 2n + 1 = 2.84 + 1 = 169 ଟି କାଠି ।
108 ତମ ଚିତ୍ର ପାଇଁ 2n + 1 = 2.108 +1 = 217 ଟି କାଠି ।

Question 4.
y ନମ୍ବର ଚିତ୍ର ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶଟି କ’ଣ ହେବ ?
Solution:
ତେଣୁ ପରିପ୍ରକାଶଟି 2y + 1 ହେବ ।
∴ ଯେକୌଣସି ନମ୍ବର ଚିତ୍ର ପାଇଁ କେତୋଟି କାଠି ଦରକାର ହେବ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସହଜରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ।
• ସାରଣୀଟିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକଲେ ଦେଖିପାରିବ ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ରରେ 2 ଠାରୁ 1 ଟି ଅଧ୍ବକ କାଠି ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଯେହେତୁ 2n + 1 = 3
ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମେ ପରିପ୍ରକାଶଟି ଲେଖିପାରିବା 2n + 1
• ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ମଧ୍ଯ ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା ଜାଣି ହେବ । ଦିଆସିଲି କାଠିଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ।
(i) ଉପର ଓ ତଳେ ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବରେ
(ii) ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ କୌଣିକ ଦିଗରେ

• ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ଦ୍ଵିତୀୟ ଚିତ୍ରରେ 2 ଟି କାଠି ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବରେ ଏବଂ 3 ଟି କାଠି କୌଣିକ ଦିଗରେ ରହିଛି ।

Question 5.
ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ଏହିଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?
Solution:
ତୃତୀୟ ଚିତ୍ରରେ 3ଟି କାଠି ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବରେ ଏବଂ 4ଟି କାଠି କୌଣିକ ଦିଗରେ ରହିଛି ।
ଚତୁର୍ଥ ଚିତ୍ରରେ 4ଟି କାଠି ଭୂସମାନ୍ତର ଭାବରେ ଏବଂ 5ଟି କାଠି କୌଣିକ ଦିଗରେ ରହିଛି ।

Question 6.
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍ରର ତ୍ରିଭୁଜ ସଂଖ୍ୟାବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟାର କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ? y ନମ୍ବର ଚିତ୍ରରେ ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ପରିପ୍ରକାଶ ଲେଖ । ଏହି ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶ 2y + 1 ହେଉଛି କି ?
Solution:
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିତ୍ରର ତ୍ରିଭୁଜ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ।
y ନମ୍ବର ଚିତ୍ରରେ ଦିଆସିଲି କାଠିସଂଖ୍ୟା = y + (y + 1) = 2y + 1 ଦିଆସିଲି କାଠି ।
∴ ଏହି ଦୁଇଟି ପରିପ୍ରକାଶ 2y + 1 ହେଉଛି ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ ।

ନିମ୍ନଲିଖତ ସମସ୍ୟାର ଉପଯୁକ୍ତ ପରିପ୍ରକାଶ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ବର୍ତ୍ତିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଭିନ୍ନ ପରିମାଣର ସମ୍ପର୍କକୁ ସମ୍ପର୍କିତ କର । ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ଅଜ୍ଞାତ ରାଶିମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ଅନୁମାନ କରି ସମ୍ପର୍କ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର ।

Question 1.
ଗୋଟିଏ ରୁଟି ପ୍ଲେଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ 30 ଟଙ୍କା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଭାତ ପ୍ଲେଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ 20 ଟଙ୍କା ଓ ଗୋଟିଏ ଦିନ x ପ୍ଲେଟ୍ ରୁଟି ଓ y ପ୍ଲେଟ୍ ଭାତ ବରାଦ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଦିନର ସମୁଦାୟ ଆୟ ଟଙ୍କାର ପରିପ୍ରକାଶଟି କ’ଣ ?
(a) 30x + 20y
(b) (30 + 20) × (x + y)
(c) 20x + 30y
(d) (30 + 20) × x + y
(e) 30x – 20y
Solution:
ଗୋଟିଏ ରୁଟି ପ୍ଲେଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ = 30 ଟଙ୍କା । x ପ୍ଲେଟ୍ ରୁଟିର ମୂଲ୍ୟ = 30x ଟଙ୍କା ।
ଗୋଟିଏ ଭାତ ପ୍ଲେଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ = 20 ଟଙ୍କା । y ପ୍ଲେଟ୍ ଭାତର ମୂଲ୍ୟ = 20y ଟଙ୍କା ।
∴ ସମୁଦାୟ ବରାଦ ଦେଇଥିଲେ = (30x + 20y) ଟଙ୍କା ।
∴ (a) ର ଉତ୍ତରଟି ଠିକ୍ ।

Question 2.
ପୁଷିତା ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିବସରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଫୁଲ (ଚମ୍ପା ଓ ଗେଣ୍ଡୁ) ବିକ୍ରି କରିଥିଲା । p ଜଣ ଗ୍ରାହକ କେବଳ ଚମ୍ପା ଫୁଲ, q ଜଣ ଗ୍ରାହକ କେବଳ ଗେଣ୍ଡୁ ଫୁଲ ଓ r ଜଣ ଗ୍ରାହକ ଉଭ ଚମ୍ପା ଓ ଗେଣ୍ଡୁ ଫୁଲ କିଣିଛନ୍ତି । ଠିକ୍ ସେହିଦିନ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାହକକୁ ଏକ ଛୋଟ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉପହାର ଦେଇଛନ୍ତି । ସେଦିନ ସେ କେତୋଟି ଜାତୀୟ ପତାକା ଉପହାର ଦେଇଥୁବାର ପରିପ୍ରକାଶଟି କ’ଣ ହେବ ?
(a) p + q + r
(b) p + q + 2r
(c) 2 × (p + g + r)
(d) p + g + r + 2
(e) p + q + r + 1
(f) 2 (p + q)
Solution:
p ଜଣ ଗ୍ରାହକ କେବଳ ଚମ୍ପା ଫୁଲ କିଣିଛନ୍ତି । q ଜଣ ଗ୍ରାହକ କେବଳ ଗେଣ୍ଡୁ ଫୁଲ କିଣିଛନ୍ତି ।
r ଜଣ ଗ୍ରାହକ ଉଭୟ ଚମ୍ପା ଓ ଗେଣ୍ଡୁ ଫୁଲ କିଣିଛନ୍ତି ।
ପୁଷ୍ପିତା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାହକକୁ ଏକ ଛୋଟ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉପହାର ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଦେଇଥ‌ିବା ଜାତୀୟ ପତାକା ସଂଖ୍ୟା = p + g + r
∴ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ହେଉଛି (a) p + q + r

Question 3.
ଏକ ଗଭୀର କୂଅର କାନ୍ଥରେ ଗୋଟିଏ ଗେଣ୍ଡା ଚଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ଦିନରେ ଏହା ‘u’ ସେ.ମି. ଉପରକୁ ଯାଏ ରାତିରେ ଏହା ଧରେଧରେ ‘d’ ସେ.ମି. ତଳକୁ ଖସିଯାଏ । ଏପରି 10 ଦିନ ଓ 10 ରାତି ଧରି ଚାଲିଥିଲା ।
(a) ଗେଣ୍ଡାଟି ତା’ର ଆରମ୍ଭ ସ୍ଥାନଠାରୁ କେତେ ଦୂରରେ ଅଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ପରିପ୍ରକାଶଟିଏ ଲେଖ ।
(b) ଯଦି d > u ତେବେ ଗେଣ୍ଡାର ଗତିବିଧ୍ବ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହିପାରିବା ?
Solution:
(a) ଗେଣ୍ଡାଟି ଦିନରେ ‘u’ ସେ.ମି. ଉପରକୁ ଯାଏ । ରାତିରେ ଏହା ‘d’ ସେ.ମି. ତଳକୁ ଖସେ । ଗୋଟିଏ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଗେଣ୍ଡାଟି ଯିବ = (u – d) ସେ.ମି. ।
10 ଦିନ ଓ 10 ରାତିରେ ଗେଣ୍ଡାଟି ଯିବ = 10 × (u – d) ସେ.ମି. ।
∴ ଏହାର ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟି ହେଉଛି = 10 × (u – d) ସେ.ମି. ।

(b) ଯଦି d > u
ଗେଣ୍ଡାଟି ଯେତିକି ଉପରକୁ ଯିବ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ତଳକୁ ଖସିବ । ତେଣୁ u – d < 0 ଅର୍ଥାତ୍ ଗେଣ୍ଡାଟି ତା’ ପୂର୍ବସ୍ଥାନରୁ ଉପରକୁ ଉଠିପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 4.
ଏକ ସାଇକେଲ ରେସ୍‌ରେ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ରାଧା ପ୍ରତିଦିନ ଅଭ୍ୟାସ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି । ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ସେ ପ୍ରତିଦିନ 5 କି.ମି. ସାଇକେଲ ଚଳାଇଛି । ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସପ୍ତାହରେ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବାର ପ୍ରତିଦିନ ଦୂରତ୍ନକୁ z କି.ମି. ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି । ତିନି ସପ୍ତାହ ପରେ ସେ କେତେ କି.ମି. ସାଇକେଲ ଚଳାଇଥବ ?
Solution:
ରାଧା ପ୍ରତିଦିନ 5 କି.ମି. ସାଇକେଲ ଚଳାଉଛି ।
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସପ୍ତାହରେ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବାର ପ୍ରତିଦିନ ଦୂରତ୍ଵକୁ z କି.ମି. ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ।
ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ପ୍ରତିଦିନ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବ = 5 କି.ମି. ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପ୍ରତିଦିନ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବ = 5 + z କି.ମି. ।
ତୃତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପ୍ରତିଦିନ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବ = 5 + z + z = 5 + 2z କି.ମି. ।
1 ସପ୍ତାହ = 7 ଦିନ । ତିନି ସପ୍ତାହ ପରେ ସେ ସାଇକେଲ ଚଳାଇବ = 7(5) + 7(5 + z) + 7(5 + 2z)
= 35 + 35 + 7z + 35 + 14z 105 + 21z
∴ ତିନି ସପ୍ତାହ ପରେ ସେ 105 + 21z କି.ମି. ସାଇକେଲ ଚଳାଇଥବ ।

Question 5.
ନିମ୍ନ ଚିତ୍ରରେ w + 2 ପରିପ୍ରକାଶଟି ଗୋଟିଏ ପଥରେ / ଧାଡ଼ିରେ 4w + 20 ହୋଇଛି ଦେଖ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଥର ଶୂନ୍ୟଥବା କୋଠରିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କର । ଅଣ୍ଡାଭଳି କୋଠରି ପରିପ୍ରକାଶକୁ ଓ ବର୍ଗୀକୃତି କୋଠରି ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୂଚାଉଛି । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Solution:

Question 6.
ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଟ୍ରେନ୍ ରାସ୍ତାରେ ସମାନ ଦୂରତାରେ ତିନୋଟି ଷ୍ଟେସନରେ ଅଟକିଯାଏ । ଏକ ଷ୍ଟେସନରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଷ୍ଟେସନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘t’ ସମୟ ଲାଗୁଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷ୍ଟେସନରେ ଟ୍ରେନ୍‌ 2 ମିନିଟ୍ ଅଟକିଥାଏ ।
(a) ଯଦି t = 4 ମିନିଟ୍ ହୁଏ । ଭୁବନେଶ୍ଵରରୁ ପୁରୀ ଯାତ୍ରା କରିବାର ସମୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(b) ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ସମୟକୁ ଏକ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ ଲେଖ ? (ସୂଚନା : ପରିସ୍ଥିତିକୁ କଳ୍ପନା କରିବାକୁ ଏକ ରଫ୍ ଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର)
Solution:
(a) ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଟ୍ରେନ୍ ରାସ୍ତାରେ ସମାନ ଦୂରତାରେ ତିନୋଟି ଷ୍ଟେସନରେ ଅଟକିଯାଏ । ଏକ ଷ୍ଟେସନରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଷ୍ଟେସନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘t’ ସମୟ ଲାଗୁଛି ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ = 4t
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷ୍ଟେସନରେ ଟ୍ରେନ୍‌ 2 ମିନିଟ୍ ଅଟକିଯାଏ ।
ସମୁଦାୟ ସମୟ ଅଟକିଯାଏ = 3 × 2 = 6 ମିନିଟ୍ ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା କରିବାର ସମୟ = 4t + 6 = 4 × 4 + 6 = 22 ମିନିଟ୍ ।

(b) ଭୁବନେଶ୍ଵରରୁ ପୁରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ସମୟକୁ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶରେ କଲେ 4t + 6 ହେବ ।

Question 7.
ପରିପ୍ରକାଶଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳୀକରଣ କର ।
(a) 3a + 9b – 6 + 8a – 4b – 7a + 16
(b) 3(3a – 3b) – 8a – 4b – 16
(c) 2 (2x – 3) + 8x + 12
(d) 8x – (2x – 3) + 12
(e) 8h – (5 + 7h) + 9
(f) 23 + 4(6m – 3n) – 8n – 3m – 18
Solution:
(a) 3a + 9b – 6 + 8a – 4b – 7a + 16 = 4a + 5b + 10
(b) 3 (3a – 3b) – 8a – 4b – 16 = 9a – 9b – 8a – 4b – 16 = a – 13b – 16
(c) 2 (2x – 3) + 8x + 12 = 4x – 6 + 8x + 12 = 12x + 6
(d) 8x – (2x – 3) + 12 = 8x – 2x + 3 + 12 = 6x + 15
(e) 8h (5 + 7h) + 9 = 8h – 5 – 7h + 9 = h + 4
(f) 23 + 4 (6m – 3n) – 8n – 3m – 18
= 23 + 24m – 12n – 8n – 3m – 18 = 5 + 21m – 20n

Question 8.
ନିମ୍ନଲିଖତ ପରିପ୍ରକାଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କର ।
(a) 4d – 7c + 9 ଏବଂ 8c – 11 + 9d
(b) – 6f + 19 – 8s ଏବଂ – 23 + 13f + 12s
(c) 8d – 14c + 9 ଏବଂ 16c – (11 + 9d)
(d) 6f – 20 + 8s ଏବଂ 23 – 13f – 12s
(e) 13m – 12n ଏବଂ 12n – 13m
(f) – 26m + 24n ଏବଂ 26m – 24n
Solution:
(a) (4d – 7c + 9) + (8c – 11 + 9d) = 4d – 7c + 9 + 8c – 11 + 9d
= 4d + 9d – 7c + 8c + 9 – 11 = 13d + c – 2

(b) (- 6f + 19 – 8s) + (- 23 + 13f + 12s) = – 6f + 19 – 8s – 23 + 13f + 12s
= – 6f + 13f – 8s + 12s + 19 – 23 = 7f + 4s – 4

(c) (8d – 14c + 9) + [16c – (11 + 9d)] = 8d – 14c + 9 + 16c – 11 – 9d
= 8d – 9d – 14c + 16c + 9 – 11 = – d + 2c – 2

(d) (6f – 20 + 8s) + (23 – 13f – 12s) = 6f – 20 + 8s + 23 – 13f – 12s
= 6f – 13f + 8s – 12s – 20 + 23 = – 7f – 4s + 3

(e) (13m – 12n) + (12n – 13m) = 13m – 12n + 12n – 13m
= 13m – 13m – 12n + 12n = 0

(f) (-26m + 24n) + (26m – 24n) = -26m+ 24n + 26m – 24n
= – 26m + 26m + 24n – 24n = 0

Question 9.
ବିୟୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
(a) 6a + 9b – 18 ଗୁ 9a – 6b + 14
(b) 7y – 10 + 3x ଗୁ – 15x + 13 – 9y
(c) 11 – 10g + 3h ଗୁ 17g + 9 – 7h
(d) 6a – (9b + 18) ଗୁ 9a – 6b + 14
(e) – 3y + 8 – 3x ଗୁ 10x + 2 + 10y
(f) 7h – 8g + 20 ଗୁ 8g + 4h – 10
Solution:
(a) (6a + 9b – 18) – (9a – 6b + 14) = 6a + 9b – 18 – 9a + 6b – 14
= 6a – 9a + 9b + 6b – 18 – 14 = – 3a + 15b – 32

(b) (7y – 10 + 3x) – (-15x + 13 – 9y) = 7y – 10 + 3x + 15x – 13 + 9y
= 7y + 9y + 3x + 15x – 10 – 13 = 16y + 18x – 23

(c) (11 – 10g + 3h) – (17g + 9 – 7h) = 11 – 10g + 3h – 17g – 9 + 7h
= 11 – 9 – 10g – 17g + 3h + 7h = 2 – 27g + 10h = – 27g + 10h + 2

(d) [6a (9b + 18)] – (9a – 6b + 14) = 6a – 9b – 18 – 9a + 6b – 14
= 6a – 9a – 9b + 6b – 18 – 14 = – 3a – 3b – 32

(e) (- 3y + 8 – 3x) – (10x + 2 + 10y) = – 3y + 8 – 3x – 10x – 2 – 10y
= – 3y – 10y – 3x – 10x + 8 – 2 = – 13y – 13x + 6

(f) (7h – 8g + 20) – (8g + 4h – 10) = 7h – 8g + 20 – 8g – 4h + 10
= 7h – 4h – 8g – 8g + 20 + 10 = 3h – 16g + 30

Question 10.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଗୁଡ଼ିକୁ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କର ।
(a) 8x + 3y
(b) 15x – 2x
Solution:
(a) ମୀରା 8ଟି ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ x ସଂଖ୍ୟକ କାର୍ଡ଼ ଓ ରାଧା 3ଟି ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ y ସଂଖ୍ୟକ କାର୍ଡ଼ ଆଣିଲେ । ମୀରା ଓ ରାଧା ପାଖରେ କେତୋଟି କାର୍ଡ଼ ଅଛି ?
(b) ମୀରା 15ଟି ପ୍ୟାକେଟ୍‌ରେ x ସଂଖ୍ୟକ କାର୍ଡ଼ କିଣିଲେ । ସେ ରାଧାକୁ 2 ପ୍ୟାକେଟ୍‌ କାର୍ଡ଼ ଦେଇଦେଲେ । ତେବେ ମୀରା ପାଖରେ କେତୋଟି କାର୍ଡ଼ ରହିଲା ?

Question 11.
ଏକ ସିଧା ଦଉଡ଼ିର କଳ୍ପନା କର । ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଇବା ପରି ଥରେ କାଟିଲେ ଆମେ 2 ଖଣ୍ଡ ଦଉଡ଼ି ପାଇବା । ଯଦି ଦଉଡ଼ିଟିକୁ ଚିତ୍ରରେ ଦେଖାହେବା ପରି ଗୋଟିଏ ଭାଙ୍ଗକରି କଟାଯାଏ ଆମେ 3 ଖଣ୍ଡ ଦଉଡ଼ି ପାଇବା ।

ସଂରଚନାଟିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକର ଏବଂ ଦଉଡ଼ିଟି ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଇଲାପରି ଦଶଥର ଭାଙ୍ଗକରି କାଟିଲେ କେତେଖଣ୍ଡ ଦଉଡ଼ି ମିଳିବ ? ଦଉଡ଼ିଟିକୁ 1 ଥର ଭାଙ୍ଗକରି କାଟିବା ପରେ ମିଳୁଥିବା ଦଉଡ଼ିଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ରୂପ ଦେଇ ପାରିବା କି ?
Solution:

ଭାଙ୍ଗ ସଂଖ୍ୟା	0	1	2	3	…………	10	……….	r
ଦଉଡି଼ଖଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା	2	3	4	5	…………	12	……. .	r + 2

Question 12.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ଦିଆସିଲି କାଠିର ସଂରଚନାକୁ ଦେଖ ଏବଂ ସଂରଚନାକୁ ଚିହ୍ନଟ କର । ଏହିପରି 10ଟି ବର୍ଗାକାର କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଦରକାର ହେବ । ‘w’ଟି ବର୍ଗାକାର କ୍ଷେତ୍ରପାଇଁ କେତୋଟି ଦିଆସିଲି କାଠି ଦରକାର ହେବ ?

Solution:

ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ସଂଖ୍ୟା	1	2	3	……	10	……	w
ଦିଆସିଲି କାଠି ସଂଖ୍ୟା	4	7	10	……	31	…..	3w = 1

Question 13.
ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଂକେତର କିପରି ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ବଦଳିଥାଏ ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛ କି ? ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନର କ୍ରମ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । 90, 190 ଏବଂ 343 ତମ ସ୍ଥାନରେ କେଉଁ କେଉଁ ରଙ୍ଗ ରହିବ ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ରଙ୍ଗର ଅବସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଏକ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶର ପରିକଳ୍ପନା କର ଓ ତାହାକୁ ସୂତ୍ର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

Solution:
90 ତମ ସ୍ଥାନର ରଙ୍ଗ = ହଳଦିଆ ।
343 ତମ ସ୍ଥାନର ରଙ୍ଗ = ସବୁଜ ।
ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 2x
ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 4x – 1
190 ତମ ସ୍ଥାନର ରଙ୍ଗ = ହଳଦିଆ
ନାଲି ରଙ୍ଗର ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 4x – 3

Question 14.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ସଂରଚନାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକର । ଚତୁର୍ଥ, ଦଶମ ଓ 50ତମ ସ୍ଥାନରେ କେତୋଟି ବର୍ଗାକୃତି ଚିତ୍ର ରହିବ ? ଏଥପାଇଁ ସାଧାରଣ ସୂତ୍ରଟିଏ ଲେଖ । ଯଦି ଆମେ ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ଗଣିବାକୁ ଚାହୁଁ ତେବେ ସୂତ୍ର କିପରି ବଦଳିଯିବ ?

Solution:

ସ୍ଥାନ ସଂଖ୍ୟା	1	2	3	4	………	10	………..	50
ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ସଂଖ୍ୟା	5	9	13	17	……..	41	……….	201

ସାଧାରଣ ସୂତ୍ର = x + 1
ଶୀର୍ଷବିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ଗଣିବାର ସୂତ୍ର = 4 (4x + 1) = 16x + 4

Question 15.
ଏକ ଅସୀମ ଚାରି ସ୍ତମ୍ଭ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରୀଡ଼ରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।

(a) ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ତମ୍ଭରେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶଟିଏ ଲେଖ । (1, 2, 3, 4)
(b) କେଉଁ ଧାଡ଼ି ଓ ସ୍ତମ୍ଭରେ ନିମ୍ନଲିଖୁତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯିବ ?
(i) 124
(ii) 147
(iii) 201
(c) ‘r’ ଧାଡ଼ି ଏବଂ ‘c’ ସ୍ତମ୍ଭରେ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ଦେଖାଯିବ ?
(d) 3 ର ଗୁଣିତକମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକର । ତୁମେ ଏଥୁରେ କୌଣସି ସଂରଚନା ଦେଖୁଛ କି ? ତୁମେ ଦେଖୁଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ସଂରଚନାଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା କର ।
Solution:
(a) ସ୍ତମ୍ଭ – 1 ରେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 4x – 3
ସ୍ତମ୍ଭ – 2ରେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 4x – 2
ସ୍ତମ୍ଭ – 3ରେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ ପରିପ୍ରକାଶ = 4x – 1
ସ୍ତମ୍ଭ – 4ରେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପାଇବା ପାଇଁ ବୀଜଗାଣିତିକ
ପରିପ୍ରକାଶ = 4×

(b) 31 ତମ ଧାଡ଼ି ଓ 4 ତମ ସ୍ତମ୍ଭରେ 124 ଦେଖାଯିବ ।
37 ତମ ଧାଡ଼ି ଓ 3 ତମ ସ୍ତମ୍ଭରେ 147 ଦେଖାଯିବ ।
51 ତମ ଧାଡ଼ି ଓ 1 ତମ ସ୍ତମ୍ଭରେ 201 ଦେଖାଯିବ ।

(c) ‘r’ ଧାଡ଼ି ଓ ‘c’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦେଖାଯାଉଥିବାସ ସଂଖ୍ୟା
= 4 (r – 1) + c

(d)