Bhagya

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Odia Solutions Chapter 1 ବର୍ଷା Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Odia Solutions Chapter 1 ବର୍ଷା

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) ବର୍ଷରେ କେତୋଟି ଋତୁ ଆସେ ?
Answer:
ବର୍ଷରେ ଛଅଟି ଋତୁ ଆସେ ।

(ଖ) ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ପରେ କେଉଁ ଋତୁ ଆସେ ?
Answer:
ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ପରେ ବର୍ଷାଋତୁ ଆସେ ।

(ଗ ) ମେଘମାନେ କେଉଁଠି ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ମେଘମାନେ ଶୂନ୍ୟପଥରେ ବା ଆକାଶରେ ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି ।

(ଘ) ପୃଥ‌ିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପରେ ଆଠମାସ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥିଲା ।
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପରେ ଆଠମାସ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥିଲା ।

(ଙ) ଖଦ୍ୟୋତ କେତେବେଳେ ଉଡ଼ିବୁଲେ ?
Answer:
ଖଦ୍ୟୋତ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଉଡ଼ିବୁଲେ ।

Question ୨।
ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ମେଘମାଳ କିପରି ଭାବରେ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ ?
Answer:
ମହାଶୂନ୍ୟରେ ମେଘମାନେ ବିଜୁଳି ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ଶବ୍ଦସହ ମିଳିତ ହେଲେ । ପରେ ପରେ ଭୀଷଣ ଶବ୍ଦକରି ମେଘମାଳ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ ।

(ଖ ) ‘ଗର୍ଜନ୍ତି ଆବୋରିଣ ପାଣି’- ଏଠାରେ କିଏ ଗର୍ଜିବା କଥା କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
‘ଗର୍ଜନ୍ତି ଆବୋରିଣ ପାଣି ’- ଏଠାରେ ବେଙ୍ଗ ଗର୍ଜିବା କଥା କବି କହିଛନ୍ତି । ବର୍ଷାର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ବେଙ୍ଗମାନେ ଜଳାଶୟର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ମିଳିତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ ବା ରାବ କରନ୍ତି ।

(ଗ) ଏହି କବିତାରେ କାହାକୁ ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
ଏହି କବିତାରେ ପୃଥ‌ିବୀ (ମହୀ)କୁ ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

(ଘ) ବର୍ଷାଋତୁକୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କର ସାର ବୋଲି କବି କାହିଁକି କହିଛନ୍ତି ?
Answer:
ବର୍ଷାଋତୁରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶସ୍ୟ-ସମ୍ପଦରେ ଭରପୂର ହୋଇଯାଏ । ବର୍ଷାଋତୁର ଜଳଦାନ ଫଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତର ଜଳକଷ୍ଟ, ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଦୂର ହୁଏ । ତେଣୁ କବି ବର୍ଷାଋତୁକୁ ସମସ୍ତ ଋତୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

(ଙ) ମୟୂର କାହାକୁ ଚାହିଁ ନୃତ୍ୟ କରେ ?
Answer:
ମୟୂର ଗିରି ଶିଖରରେ ଥ‌ିବା ମେଘକୁ ଚାହିଁ ନୃତ୍ୟ କରେ ।

Question  ୩।
ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
(କ) ମହୀ ମଣ୍ଡଳ ଦୁଃଖ ଚାହିଁ
ଜଳ ଛାଡ଼ିଲା ତୋଷ ହୋଇ ॥
Answer:
ମହୀ ମଣ୍ଡଳ ………………….. ତୋଷ ହୋଇ
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି କବି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ବର୍ଷା’ କବିତାରୁ ଆନୀତ । ପୃଥ‌ିବୀର ଦୁଃଖ ଦେଖ୍ ମେଘ କିପରି ଜଳଦାନ କରେ, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସୂର୍ଯ୍ୟତାପରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଆଠମାସ ଧରି ସନ୍ତାପିତ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ପରେ ବର୍ଷାଋତୁ ଆସେ । ଏହି ଋତୁ ଜଳଦାନ କରି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା କରେ; ତେଣୁ ଜୀବଜଗତ ଛ’ଋତୁ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷାଋତୁକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଥା’ନ୍ତି । ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶ ବ୍ୟାପି ମେଘମାଳ ଚାରିଆଡ଼େ ଘୋଟିଯାଏ। ଆଠମାସ ଧରି ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟତାପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ସମସ୍ତ ଜଳ ରାଶି ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇ ପୃଥ‌ିବୀ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥାଏ । ବର୍ଷା କାଳର ଆଗମନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟତାପର ପ୍ରଖରତା କମ୍ ହୋଇଯାଏ ଓ ପୃଥ‌ିବୀବାସୀଙ୍କ କଷ୍ଟ ନାଶ ହୁଏ । ପୃଥ‌ିବୀର ଦୁଃଖ ଦେଖ୍ ମେଘ କରୁଣାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଜଳଦାନ କରେ । ଘୋର ଗର୍ଜନ କରି ମେଘମାଳା ଜଳ ବର୍ଷିଥା’ନ୍ତି । କବି ମଧୁସୂଦନ ଲେଖୁଛନ୍ତି –

‘‘ବାନ୍ଧବ ଅଟେ ତରୁଲତା ଜୀବର ।
ପ୍ରକାଶଇ କରୁଣା ସେ ନିରନ୍ତର ।।”

(ଖ) ଅଳପ ନଦୀଏ ପୂରିଲେ
ଲହରି ମତେ ଉଛୁଳିଲେ ।।
Answer:
ଅଳପ ନଦୀଏ …………………… ଉଛୁଳିଲେ ।।
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି କବି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଲିଖ୍ ‘ବର୍ଷା’ କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ବର୍ଷାକାଳରେ କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ନଦୀର ଅବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ଷାଋତୁ ଆସିବାମାତ୍ରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଅନବରତ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ । ବର୍ଷାଜଳ ଲାଭକରି ପ୍ରାଣୀଜଗତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଉଡ଼ିବୁଲନ୍ତି । ମେଘର ଗୁରୁଗମ୍ଭୀର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି ବେଙ୍ଗମାନେ ଜଳାଶୟ ଚାରିପାଖରେ ବେଢ଼ିଯାଇ ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି । ଛୋଟ ଛୋଟ ନଦୀ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭା ହୋଇଉଠନ୍ତି । ସେସବୁ ନଦୀରେ ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା ଦେଖାଦିଏ । ଲହରି ସହିତ ଛୋଟ ଛୋଟ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଉଛୁଳି ଉଠି ଦୁଇକୂଳକୁ ଛୁଇଁଥା’ନ୍ତି।

(ଗ) ଛତୁ ଯେ ଛତ୍ର ପ୍ରାୟ ହୋଇ
ରାଜାର ପ୍ରାୟ ଦିଶେ ମହୀ ॥
Answer:
ଛତୁ ଯେ …………………. ଦିଶେ ମଦୀ ।।
ଶଂସିତ ପଦ୍ୟାଶଟି କବି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଲିଖ୍ ‘ବର୍ଷା’ କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ରାଜା ସହିତ କିପରି ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ବର୍ଷାଋତୁର ଆଗମନରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା ହୋଇଉଠେ । ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ୟରାଶି ଭରପୂର ହୋଇଯାଏ । ଶସ୍ୟରେ ଭରପୂର କ୍ଷେତକୁ ଦେଖ୍ ମଣିଷ ଚିତ୍ତରେ ପୁଲକ ଜାତ ହୁଏ । ଏହି ଋତୁରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ଫୁଟି ଉଠି ଛତା ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯା’ନ୍ତି । ରାଜାଙ୍କର ମସ୍ତକରେ ପାଟଛତା ଶୋଭା ପାଇଲା ପରି ପୃଥ‌ିବୀ ରାଜାଙ୍କର ମସ୍ତକରେ ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ପାଟଛତା ପରି ଶୋଭା ପାଇଥାଏ । ଏସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଆତ୍ମହରା ହୋଇଉଠନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ କବିଙ୍କର ଏହି କାବ୍ୟକ ତୁଳନା ବେଶ୍ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ହୋଇପାରିଛି ।

Question ୪।
ନିମ୍ନଲିଖ ପଦ୍ୟାଶରେ ଖାଲିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ବହି ଦେଖୁ ପୂରଣ କର ।
(କ) ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ ………………….. ଚିତ୍ତରେ ବରଷି ॥
Answer:
ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ ଶସ୍ୟରାଶି
କରୁଣା ଚିତ୍ତରେ ବରଷି ॥

(ଖ) …………….. ଶସ୍ୟରାଶି
ଏଣେ ………… ମହୀ ……….॥
Answer:
ନାନା ପ୍ରକାରେ ଶସ୍ୟରାଶି
ଏଣେ ପୂରିତ ମହୀ ଦିଶି ॥

Question ୫।
ଏହି କବିତାରେ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ’ ଓ ‘ପୃଥ‌ିବୀ’ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ଲେଖ ।
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ – ରବି
ପୃଥ‌ିବୀ – ମଞ୍ଚପୁର, ମହୀ

Question ୬।
‘ବରଷା’ ଶବ୍ଦର ଗଦ୍ୟରୂପ ‘ବର୍ଷା’, ସେହିପରି ନିମ୍ନଲିଖତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଗଦ୍ୟରୂପ ଲେଖ ।
ଶବଦ, ଗରଜି, ବରଷି, ଗ୍ରୀଷମ, ତପତ, ଅଳପ
Answer:
ପଦ୍ୟ ରୂପ ଗଦ୍ୟରୂପ ପଦ୍ୟ ରୂପ ଗଦ୍ୟରୂପ
ଶବଦ ଶବ୍ଦ ଗ୍ରୀଷମ ଗ୍ରୀଷ୍ମ
ଗରଜି ଗର୍ଜି ତପତ ତପ୍ତ
ବରଷି ବର୍ଷି ଆ କପ ଅଚ୍ଛ

Question ୭|
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ସୂଚାଉଥ‌ିବା ଶବ୍ଦକୁ ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ବାଛି ଲେଖ ।
ମଞ୍ଚପୁର (ସ୍ଵର୍ଗପୁର, ପାତାଳପୁର, ମର୍ତ୍ତ୍ୟପୁର)
ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି (ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଭରଣ କରନ୍ତି)
ମଣ୍ଡୁକ (ସାପ, ବେଙ୍ଗ, ମୟୂର)
ନିଶାମୁଖ (ସକାଳ, ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳ, ରାତି)
Answer:
ମଞ୍ଚପୁର – ମର୍ତ୍ତ୍ୟପୁର
ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି – ଭରଣ କରନ୍ତ
ମଣ୍ଡୁକ – ବେଙ୍ଗ
ନିଶାମୁଖ – ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳ

Question ୮।
‘ଆଠ’କୁ ଯେପରି ‘ଅଷ୍ଟ’ କୁହାଯାଏ, ସେହିପରି ନିମ୍ନଲିଖତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯିବ ଲେଖ ।
ନଅ, ସାତ, ଛଅ, ଏଗାର
Answer:
ନଅ – ନବ
ସା-ସପ୍ତ
ଛଅ-ଷଷ୍ଠ
ଏଗାର – ଏକାଦଶ

Question ୯।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ିରେ ତିନୋଟି ଏକ ଜାତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଗୋଟିଏ ଭିନ୍ନ ଜାତୀୟ ଶବ୍ଦ ମିଶି ରହିଛି । ଭିନ୍ନ ଜାତୀୟ ଶବ୍ଦଟିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଲେଖ ।
(କ) ବର୍ଷା, ବିଜୁଳି, ଗିରିଶିଖ, ପବନ
(ଖ) ମୟୂକ, ମୟୂର, ଛତୁ, ଖଦ୍ୟୋତ
Answer:
(କ) ଗିରିଶିଖ
(ଖ) ଛତୁ ।

ତୁମ ପାଇଁ କାମ:

• ବର୍ଷା ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ କବିଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
• ବର୍ଷା ଋତୁ ସମ୍ପର୍କରେ କବିତା ଲେଖୁ ତୁମ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦେଖାଅ ।
• ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଜୀବନୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
  [ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକ/ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ ।]

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(କ) ତପସ୍ଵୀ କେତେବେଳେ ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରି ଚାଲିଥାଆନ୍ତି । ଦୀର୍ଘଦିନର ତପସ୍ୟା ପରେ ସେ ଯେତେବେଳେ ନିଜର ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ବେଶ୍ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରି ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି।

(ଖ) ଏହି କବିତାରେ କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଏହି କବିତାରେ ଖଦ୍ୟୋତ, କୀଟ, ମଣ୍ଡୁକ, ମୟୂର ଆଦି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

(ଗ) ‘ତାପିତ ଥିଲା ଅଷ୍ଟମାସେ’ – ଏପରି କାହିଁକି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
ଦୀର୍ଘ ଆଠମାସ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଚଣ୍ଡ କିରଣରେ ଏ ଧରାପୃଷ୍ଠ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାଣୀକୂଳ ବହୁ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ଏପରି କୁହାଯାଇଛି ।

(ଘ) କାହାର ଦୁଃଖ ଦେଖ୍ କିଏ ଜଳଦାନ କଲା ?
Answer:
ଗ୍ରୀଷ୍ମତାପରେ ସନ୍ତାପିତ ହେଉଥ‌ିବା ପୃଥ‌ିବୀର ଦୁଃଖକୁ ଦେଖ୍ ମେଘମାଳ ଜଳଦାନ କଲା ।

(ଙ) କବି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ରାଜାଭାବେ କଳ୍ପନା କରିବାରେ କି ଯଥାର୍ଥତା ରହିଛି ?
Answer:
ବର୍ଷାଋତୁରେ ରାସ୍ତାଘାଟ, ଖୋଲାପଡ଼ିଆ ଚାରିଆଡ଼େ ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ଛତା ପରି ଫୁଟିଥାଏ । ରାଜାଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପାଟଛତା ଶୋଭା ପାଇଲା ଭଳି ପୃଥ‌ିବୀ ରାଜାଙ୍କର ମସ୍ତକରେ ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ଛତା ପରି ଶୋଭା ପାଉଥାଏ ବୋଲି କବି କଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି । ଏ ତୁଳନାତ୍ମକ ବର୍ଣ୍ଣନାଟି ଅତି ଚମତ୍କାର ଓ ଏହାର ଯଥାର୍ଥତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

Question ୨।
ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ‘ବର୍ଷା’ କବିତାରେ କାହାକୁ କାହିଁକି ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
‘ବର୍ଷା’ କବିତାରେ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । କାରଣ ବର୍ଷାଋତୁରେ ଛତୁ ଫୁଟି ପୃଥ‌ିବୀ ରୂପକ ରାଜାଙ୍କର ଛତ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ।

(ଖ) ବର୍ଷାକାଳରେ ଆକାଶରେ କ’ଣ ସବୁ ଦେଖାଯାଏ ?
Answer:
ବର୍ଷାକାଳରେ ଆକାଶରେ କଳାମେଘ ଭାସୁଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ମେଘ ଫାଙ୍କରେ ବିଜୁଳି ଚମକେ ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ିର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ।

(ଗ) ମେଘମାଳା କିପରି ଭାବରେ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ ?
Answer:
ମହାଶୂନ୍ୟରେ ମେଘମାନେ ବିଜୁଳି ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ଶବ୍ଦ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ । ପରେ ପରେ ଭୀଷଣ ଶବ୍ଦ କରି ମେଘମାଳ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ ।

(ଘ) ବର୍ଷାଋତୁକୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କର ସାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ କାହିଁକି ?
Answer:
ବର୍ଷାଋତୁର ଜଳଦାନରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା ହୁଏ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ବର୍ଷାଋତୁ କୁହାଯାଏ । ବର୍ଷ।ରତୁ ଯୋଗୁଁ ଜୀବଜଗତର ଖାଦ୍ୟାଭାବ ଓ ଜଳାଭାବ କଷ୍ଟ ଦୂର ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କର ସାର ବୋଲି କହାଯାଏ ।

(ଙ) ବର୍ଷାକାଳରେ ଖଦ୍ୟୋତ କ’ଣ କରେ ?
Answer:
ବର୍ଷାକାଳୀନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖଦ୍ୟୋତ (ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକ) ବିଭିନ୍ନ ଆଡ଼େ ଉଡ଼ିବୁଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମିଞ୍ଜିମିଞ୍ଜି ଆଲୁଅରେ ମେଘୁଆ ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଏ ।

Question ୩ ।
ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
(କ) ‘‘ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ ଜଳରାଶି
କରୁଣା ଚିତ୍ତରେ ବରଷି ॥”
Answer:
ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ ……………. ବରଷି ॥
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ବର୍ଷା’ ପଦ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ ଜଳ ସହିତ ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନର ସମ୍ପର୍କକୁ କବି ସୁନ୍ଦରଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ବର୍ଷାକାଳ ଆସିଲେ ପୃଥବୀର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ । ଆଠମାସ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପରେ ଶୁଖୁଲା ପଡ଼ିଥିବା ମାଟିରେ ବର୍ଷାଜଳ ପଡ଼ି ତାକୁ ଉର୍ବର କରେ । ଫଳରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା ହୁଏ । ମେଘମାଳ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରି ଜଳ ବର୍ଷା କରନ୍ତି । ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନ ହେଉଛି ଜଳ । ଜଳ ବିନା ଜୀବନ ଧାରଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ବର୍ଷାଋତୁ କରୁଣାପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଜଳ ବର୍ଷାକରି ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନରୁ ଦୁଃଖ ସନ୍ତାପ ଦୂର କରିଥାଏ । ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଜଳ ସହ ଜୀବନର ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଥ‌ିବାର ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ।

(ଖ) ‘‘ତପସ୍ୟା ଫଳ ଯେହ୍ଲେ ପାଇ
‘‘ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ଅତି ସୁଖୀ ହୋଇ ॥’’
Answer:
ତପସ୍ୟା ଫଳ ………… ସୁଖୀ ହୋଇ ॥
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ବର୍ଷା’କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଜଣେ ତପସ୍ବୀ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳକୁ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ସ୍ଵରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଆଠମାସ ଧରି ପୃଥ‌ିବୀ ଶୁଷ୍କ ଥାଏ । ବର୍ଷାଜଳ ପାଇ ତା’ର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ । ପ୍ରାଣୀ, ଉଭିଦ ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରନ୍ତି । ତପସ୍ବୀଜନ ଯେପରି କଷ୍ଟ ସହି ତପସ୍ୟା କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘଦିନର ତପସ୍ୟା ପରେ ବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ, ପୃଥ‌ିବୀ ସେହିପରି କଷ୍ଟ ସହି ଜଳ ପାଇଲା ପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ଏଠାରେ କବିଙ୍କର ତୂଳନାତ୍ମକ ବର୍ଣ୍ଣନାଟି ଯଥାର୍ଥ ଅଟେ । ଏଠାରେ କବିଙ୍କର ତୁଳନାତ୍ମକ ବର୍ଣ୍ଣନାଟି ଯଥାର୍ଥ ଅଟେ।

(ଗ) ‘‘ଜଳ ପାଇଲା ତୋଷଚିତ୍ତେ
ତପଷ୍ଟୀଚ୍ଚନଙ୍କ ର ମତେ ॥’’
Answer:
ଜଳ ପାଇଲା ………………….. ମତେ ॥
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ବର୍ଷା’ ପଦ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ପୃଥ‌ିବୀର ଜଳପ୍ରାପ୍ତିକୁ ତପସ୍ଵୀମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ସହ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି । ଦୀର୍ଘ ଆଠମାସ ଧରି ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ସନ୍ତାପିତ ହୋଇ ଶୁଷ୍କ ବା ରସଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ବର୍ଷାଋତୁ ଆସିବାରୁ ଜଳଧାରା ପୃଥ‌ିବୀରେ ପଡ଼ି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ବେଶ୍ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରଦାନ କଲା । ଏହି କଥାକୁ କବି ଏକ ପାର୍ଥିବ ଘଟଣା ସହ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି । ତପସ୍ଵୀମାନେ ବିଭୁ ସାନ୍ତଧ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥା’ନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ସାର୍ଥକ ହୁଏ ଓ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରି ସୁଖୀ ହୁଅନ୍ତି । ଏଠାରେ କବି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ତପସ୍ଵୀ ଜନ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଆଠମାସ ଧରି ପୃଥ‌ିବୀ ଭୋଗ କରୁଥିବା ରୌଦ୍ରତାପ ଜନିତ ସନ୍ତାପ ଓ ଜଳକଷ୍ଟକୁ ତା’ର କଠୋର ତପସ୍ୟା ସହ ତୁଳିତ କରିଛନ୍ତି । ମେଘମାଳାର ବାରିଦାନ ରୂପକ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳପ୍ରାପ୍ତିରେ ପୃଥ‌ିବୀ ସୁଖୀ ହୁଏ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ କବିଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ବେଶ ଭାବଗର୍ଭକ ହୋଇଛି।

Question ୪।
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ବର୍ଷା ଆଗମନରେ ପ୍ରକୃତିରେ କି କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ?
Answer:
ଋତୁଚକ୍ରର ଆବର୍ତ୍ତନ କ୍ରମେ ନିଦାଘ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳ ଶେଷ ହେବାପରେ ବର୍ଷାଋତୁ ଧରାପୃଷ୍ଠକୁ ଆସେ । ଏହି ଋତୁର ଆଗମନରେ ପୃଥ‌ିବୀ ସବୁଜଶ୍ରୀ ଧାରଣ କରେ । ଶୁଷ୍କ ବୃକ୍ଷଲତା ସବୁଜ ପତ୍ରମଣ୍ଡିତ ହୋଇ ସୁନ୍ଦରତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି । ନୀଳାକାଶରେ ମାଳ ମାଳ କଳା ବଉଦ ଭାସି ବୁଲେ । ବିଜୁଳିର ଚମକ ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ିର ବଜ୍ରନାଦରେ ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହୁଏ । ବର୍ଷା ହେବା ଫଳରେ ଶୁଷ୍କ ଜଳାଶୟ ଜଳପୂର୍ଣ ହୁଏ । ନୀରସ ପୃଥ‌ିବୀ ସରସତାରେ ଭରିଯାଏ । ପୃଥବୀ ଶସ୍ୟ ସମ୍ପଦରେ ମଣ୍ଡିତ ହୁଏ ।

(ଖ) ‘ବର୍ଷା’ କବିତାରେ କାହାକୁ ଓ କାହିଁକି ରାଜା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
‘ବର୍ଷା’ କବିତାରେ ଭକ୍ତକବି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ରାଜା ସହ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି । ଅଭିଷେକ ଉତ୍ସବ ପରେ ରାଜାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପାଟଛତା ବା ରାଜଛତ୍ର ଶୋଭାପାଏ । ବର୍ଷାକାଳରେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ରାସ୍ତାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଓ ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ଆଦିରେ ଛତୁ ଫୁଟେ । ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ଆକାରରେ ଛତା ସଦୃଶ ଦେଖାଯା’ନ୍ତି । କବି ଏଠାରେ ଛତୁଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜଛତ୍ର ସହିତ ତୁଳନା ପୃଥ‌ିବୀରୂପକ ରାଜାର ଶିରରେ ରାଜଛତ୍ର ଭଳି ଶୋଭା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । କରିଛନ୍ତି । କବି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଛତୁଗୁଡ଼ିକ ପାଉଛି । କବି ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ରାଜାର ସମ୍ମାନ ପୃଦନା କରିଛନ୍ତି ।

(ଗ) ବର୍ଷାଋତୁକୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କର ସାର ବୋଲି କାହିଁକି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
ବର୍ଷା ଜଳ ଦାନ କରେ । ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ । ଜଳ ବିନା ପ୍ରାଣୀ ବା ଉଭିଦ କେହି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ନିଦାଘର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତେଜରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶୁଷ୍କ, ରୁକ୍ଷ, ନୀରସ ଓ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଯାଏ । ବର୍ଷାର ଆଗମନକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଜଗତ ସତୃଷ୍ଣ ନୟନରେ ଚାହିଁ ରହିଥାଆନ୍ତି । ବର୍ଷାଋତୁ ଅମୃତ ତୁଲ୍ୟ ଜଳଧାରା ଅଜାଡ଼ି ଦେଇ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପାଦ ଥାପେ । ଶୁଷ୍କ ନଦୀ, ନାଳ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ଇତ୍ୟାଦି ଜଳାଶୟ ପୂର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭା ହୋଇଯା’ନ୍ତି । ବୃକ୍ଷଲତା ସବୁଜପତ୍ର ଧାରଣ କରି ପୃଥ‌ିବୀର ଶୋଭାକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରନ୍ତି । କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ଶସ୍ୟସମ୍ଭାରରେ ପୂରି ଉଠେ । ବର୍ଷାଋତୁ ଜଳଦାନ କରି ଜୀବଜଗତର ଜୀବନରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଶସ୍ୟ ଉପୁଜାଇବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ବର୍ଷାଋତୁକୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କର ସାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

କବି ପରିଚୟ :

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପଞ୍ଚସଖା ଯୁଗର ଅନ୍ୟତମ ଯଶସ୍ବୀ କବିଭାବେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଘରେ ଘରେ ସୁପରିଚିତ । ସେ ତକାର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ । ସେ ଅତିବଡ଼ୀ ଉପାଧ୍ଧରେ ବିଭୂଷିତ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମକାଳ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ । ସେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କପିଳେଶ୍ଵରପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ମାନକ ଭାଷାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ପାରିଛନ୍ତି ।

ରଚନାବଳୀ :

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ, ଅର୍ଥ କୋଇଲି, ଉଦ୍ଧବ ଜଣାଣ, କାଳୀୟ ଦଳନ, ଗୁପତ ଗୀତା, ହରିଣୀ ସ୍ତୁତି, ଭୁଲାମନ ଭୁଲୁ କାହିଁକି, ପାହାନ୍ତି ଅବକାଶ ଓ ହାତୀ ଝୁଲଇରେ ଆଦି କେତେକ କାବ୍ୟ, ଭଜନ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର କବିତା ।କବିତାର ଆଦର୍ଶ :
‘ବର୍ଷା’ ପଦ୍ୟଟି ‘ଭାଗବତ’ ର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଦର ଏକବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଆନୀତ । ଏଥ‌ିରେ ବର୍ଷାଋତୁର ଆଗମନରେ ପୃଥ‌ିବୀର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବର୍ଷାଋତୁର ମହତ୍ତ୍ଵ କଥା ସୁନ୍ଦରଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।

ସାରକଥା :

ନିଦାଘ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳ ପରେ ବର୍ଷାଋତୁ ଆସେ । ଏହି ଋତୁ ସକଳ ଋତୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଶସ୍ୟ – ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ । ଆକାଶମଣ୍ଡଳରେ ବିଜୁଳି ଓ ଘଡ଼ଘଡ଼ି ଶବ୍ଦ କରି ମେଘଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ପୃଥ‌ିବୀର ଦୁଃଖ ଦେଖୁ ସନ୍ତୋଷ ଚିତ୍ତରେ ଜଳଦାନ କରନ୍ତି । ଭୀଷଣ ଶବ୍ଦମାନ କରି ମେଘମାନେ ଗର୍ଜନ୍ତି ଓ ଜଳ ବର୍ଷା କରନ୍ତି । ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନ ହେଉଛି ଜଳ-ଜଳ ବିନା କେହି ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବର୍ଷା ଦୟାର୍ଦ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଜଳଦାନ କରିଥାଏ । ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠ ଆଠମାସ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥାଏ । ଜଳଲାଭ କରି ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି । ତପସ୍ବୀ କରିଥାଏ । ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠ ଆଠମାସ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ଥାଏ । ଜଳଲାଭ କରି ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି । ତପସ୍ଵୀ ଯେପରି ଦୀର୍ଘକାଳର କଠୋର ତପସ୍ୟା ପରେ ଫଳଲାଭ କରେ, ସେହିପରି ଧରଣୀବାସୀ ଆଠମାସ ଉତ୍ତପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣର ଜ୍ଵାଳା ଭୋଗ କଲା ପରେ ଜଳ ପାଇ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି ।

ବର୍ଷାଦିନ ହେବାରୁ ରାତି ଆସିବାମାତ୍ରେ ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ବେଢ଼ିଯା’ନ୍ତି । ମେଘର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବେଙ୍ଗମାନେ ପାଣିକୁ ଘେରି ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି । ବର୍ଷାଜଳରେ ନଦୀମାନେ ପୂଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ରକମର ଫସଲରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଚତର୍ଦ୍ଦିଗ ପରିଉଠେ । ଛତାଭଳି ଛତସବୁ ଫଟେ ଓ ପୃଥବୀ ରାଜା ସଦୃଶ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ । ମେଘକୁ ଦେଖି ପର୍ବତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ ପୂରିଉଠେ । ଛତାଭଳି ଛତୁସବୁ ଫୁଟେ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ ରାଜା ସଦୃଶ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ । ମେଘକୁ ଦେଖୁ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ମୟୂରମାନେ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି । ଭକ୍ତଜନମାନେ ଅତିଥ୍ୟ ଦେଖ୍ ଖୁସି ହେଲାପରି ଏମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ।

କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :

• ଏମନ୍ତେ – ଏହିପରି ।
• କାଳ – ସମୟ, ମୃତ୍ୟୁ ।
• ପ୍ରକାଶିଲା – ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କଲା, ଦେଖାଗଲା ।
• ସାର – ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
• ସମ୍ପଦ – ଧନ, ବିଭବ, ସମ୍ପତ୍ତି, ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ୟ ।
• ମଞ୍ଚପୁର – ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳ, ପୃଥ‌ିବୀ ।
• ତୋଷ – ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ।
• ରାଶି – ସମୂହ, ସବୁ।
• କରୁଣା ଚିତ୍ତ – ଦୟାଳୁ ହୃଦୟ ।
• ରବି ତେଜ – ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ।
• ତପସ୍ଵୀ – ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ।
• ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି – ଭୋଗ କରନ୍ତି ।
• ଯେହ୍ନେ – ଯେପରି ।
• ଖଦ୍ୟୋତ – ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକ ।
• କୀଟ – ପୋକ ।
• ନିଶା – ରାତି ।
• ନିଶାମୁଖ ସନ୍ଧ୍ୟା ।
• ମଣ୍ଡୁକ – ବେଙ୍ଗ, ଭେକ ।
• ଛତ୍ର – ଛତା ।
• ମହୀ – ପୃଥ‌ିବୀ ।
• ଗିରି – ପର୍ବତ ।
• ଶିଖ – ଶିଖର ।
• ହ୍ବନ୍ତି – ହୁଅନ୍ତି ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Odia Solutions Chapter 11 ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Odia Solutions Chapter 11 ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତର

Question ୧। ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା କେଉଁ ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା

(ଖ) ଯଜ୍ଞର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଏହି ଯଜ୍ଞର ନିୟମ ବଡ଼ କଠୋର ଥିଲା । କାରଣ ଯଜ୍ଞର ନିୟମ ହେଉଛି ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା ପାଇଁ ବିନାଦ୍ବିଧାରେ ନିଜର ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କରିବେ । ଅଭ୍ୟାଗତମାନେ ଦାନ ଦକ୍ଷିଣା ଗ୍ରହଣ କରି ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ ପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଆର୍ଶୀବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।

(ଗ) ନଚିକେତା କାହିଁକି ବିସ୍ମିତ ଓ ମର୍ମାହତ ହେଲେ ?
Answer:
ଯଜ୍ଞ ପ୍ରାୟ ଶେଷହେବାକୁ ଯାଉଥ‌ିବାବେଳେ ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜୀଉଁଶୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୁଗ୍ଣ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଆଣି ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ । ବାପା ଏପରି ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଓ ରୁଗ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଉଥ‌ିବା ଲକ୍ଷ୍ୟକରି

(ଘ) ନଚିକେତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବର କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ନଚିକେତା ଯମରାଜାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ ଗୋଟିଏ ବର ମାଗିନେବାକୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି ପାଇଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଥମ ବରରେ ନଚିକେତା ତାଙ୍କ ବିରହରେ ସନ୍ତାପିତ ପିତାଙ୍କର ଦୁଃଖମୋଚନ କରିବାପାଇଁ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯମପୁରରୁ ଫେରିବା ପରେ ପିତା ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣ କରିନେବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ଉକ୍ତ ବରରେ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ।

(ଙ) ଯମରାଜା କେତେବେଳେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ କହିଲେ ?
Answer:
ନଚିକେତା ଦୁଇଟି ବର ମାଗିବା ପରେ ଯମରାଜା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦର ସହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ପାଇଁ କୌଣସି ବର ଭିକ୍ଷାକରି ନଥିବାରୁ ତୃତୀୟ ବରରେ ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଯମରାଜ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ପୁନର୍ବାର ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ମାଗିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବାର ସୂତ୍ର ଜାଣିବାପାଇଁ ତୃତୀୟ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ଏହି ବର ଅତ୍ୟନ୍ତ ରହସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କଷ୍ଟକର ଥିଲା । ମୁନିଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଚେଷ୍ଟାକରି ଜ୍ଞାନଲାଭ କରିପାରି ନ ଥିଲେ । ଏଣୁ ଏଭଳି କଷ୍ଟକର ଓ ରହସ୍ୟମୟ ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କରେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଉଚିତ ମନେକରି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଥିଲେ ।

Question ୨ ।
ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ଉପସ୍ଥିତ ଅତିଥ୍ୟ ଅଭ୍ୟାଗତଙ୍କର କିପରି ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଯଜ୍ଞପୀଠରେ ଯେଉଁ ଅତିଥ୍ୟ ଅଭ୍ୟାଗତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଥିଲେ ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ଅତି ଆଦରରେ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆସନ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହାପରେ ଅତିଥୁ ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କର ରୁଚି ଅନୁଯାୟୀ ସୁନାରୁପା, ଭୂମି, ଧେନୁ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପତ୍ତି ସବୁକୁ ଋଷି ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଅତି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ ।

(ଖ) ନଚିକେତା କେଉଁ କାରଣରୁ ଦୁଃଖୁତ ହେଲେ ?
Answer:
ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞପୀଠରେ ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କୁ ଭୂମି, ଧେନୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୃତି ଦାନ କରିଥିଲେ । ଏ ଯଜ୍ଞର ନିୟମ ଥିଲା ଯେ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ବ ଦାନ କରିବେ ନଚେତ୍ ଯଜ୍ଞ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ । ବାଜଶ୍ରବା ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରିବା ପରେ ରୁଗ୍‌ଣ, ଜୀର୍ଘଶୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଵରୂପ ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ଦେଖ୍ ନଚିକେତା ଦୁଃଖ ହେଲେ । କାରଣ ସେ ଚିନ୍ତାକଲେ ଯେ, ପିତା ଏଗୁଡ଼ିକ ଦାନ କରି ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବେନି ଏବଂ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ ।

(ଗ) ନଚିକେତା ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରେ କ’ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ନଚିକେତା ତାଙ୍କ ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରେ ସମଗ୍ର ସଂସାର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ମାଗିଥିଲେ । ସଂସାରବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା, ପାପ ଓ ଶୋକ ଆଦି ନଚିକେତାଙ୍କ ମନକୁ ସବୁବେଳେ ବ୍ୟାକୁଳ କରୁଥିଲା । ସେ ସଂସାରବାସୀଙ୍କ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ । ତେଣୁ ଯମରାଜଙ୍କୁ ନଚିକେତା ତାଙ୍କର ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରୂପେ ସଂସାରବାସୀଙ୍କ ରୋଗ, ଶୋକ, ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଉପଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ୍ଵ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ନଚିକେତାଙ୍କର ଏହି ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରେ ତାଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଓ ପରୋପକାରୀ ମନୋଭାବ ଯମରାଜଙ୍କୁ ବିସ୍ମିତ କରିବା ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା ।

(ଘ) ଯମରାଜା ତୃତୀୟ ବରରେ କ’ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାପାଇଁ ନଚିକେତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଯମରାଜା ନଚିକେତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଓ ମହତ୍ ଅଭିଳାଷ ଅନୁଭବ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଦୁଇଟି ବରରେ ନଚିକେତା ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିବାରୁ ଯମରାଜ ତୃତୀୟ ବରରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ମାଗିବାକୁ କହିଥିଲେ । ନଚିକେତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ଭୋଗବିଳାସ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧ୍ୟାତ୍ୟ କିମ୍ବା ଯେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କୌଣସିଟି ଯମରାଜଙ୍କର ଅଦେୟ ନଥିଲା । ଏଣୁ ସେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ ପସନ୍ଦର ବର ଦେବାକୁ ଅକୁଣ୍ଠ ଚିତ୍ତରେ କହିଥିଲେ ।

(ଙ) ଯମ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ରତ୍ନମାଳ ପିନ୍ଧାଇ ଦେଲେ କାହିଁକି ?
Answer:
ନଚିକେତାଙ୍କର ସାହସ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ୍ ଯମରାଜ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ପରୋପକାର ଗୁଣ ଦେଖୁ ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ନଚିକେତାଙ୍କୁ ସଂସାର ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା, ପାପ ଦୂର ହେବାର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ ଶିକ୍ଷାଦେଲେ । ନଚିକେତା ଅପୂର୍ବ ଆଗ୍ରହ ଓ ମନୋଯୋଗ ସହକାରେ ତାହା ଶ୍ରବଣ କଲେ ଓ ଯମ ରାଜା ପଚାରିବା ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ବିଷୟ ଠିକ୍ ଠିକ୍ କହିଦେଲେ । ଯମରାଜା ନଚିକେତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ଦେଖୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଗଦ୍‌ଗଦ୍ ଚିତ୍ତରେ ତାଙ୍କ ବେକରୁ ରତ୍ନମୌଳା ବାହାର କରି ନଚିକେତାଙ୍କୁ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ । କାରଣ ନଚିକେତାଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ଶିଷ୍ୟ ପାଇ ତାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

Question ୩ ।
ଉଦିତ ହେଲା ।
(କ) ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଉଦିତ ହେଲା ।
Answer:
ନଚିକେତାଙ୍କ …………………. ଉଦିତ ହେଲା
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧୃତ। ପିତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖ୍ ବାଳକ ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ କିପରି ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଆସିଲା, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବିଶ୍ଵଜିତ୍। ଯଜ୍ଞର ନିୟମାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କଲେ ଯଜ୍ଞଫଳ ମିଳିବ। ନଚିକେତା ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ପିତା ଯଜ୍ଞପୀଠରେ ରୁଗ୍ଣ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସେ ଦୁଃଖ୍ତ ହେଲେ। କାରଣ ସେ ଭାବିନେଲେ ଯେ ଏହାଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କ ପିତା ଯଜ୍ଞର ସୁଫଳ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ମନରେ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଉଦିତ ହେଲା। ପୁତ୍ର ହେଉଛି ପିତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ପିତା କାହାକୁ ଦାନ କଲେ ବୋଲି ତାଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା। ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ସେ ପିତାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ବସିଲେ।

(ଖ) “ଆପଣ ବିଜ୍ଞ ହୋଇ ନିଜର ସତ୍ୟରକ୍ଷା କରିବାକୁ କୁଣ୍ଠା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ପୁଣି ସବୁ ସମ୍ପତ୍ତିଠାରୁ ମୋତେ ଅଧୂକ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ।”
Answer:
ଆପଣ ବିଜ୍ଞ ………………………………… ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଲିଷ୍କୃତ “ ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ” ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧୃତ। ପିତାଙ୍କୁ ନିଜର ସତ୍ୟରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନଚିକେତା କିପରି ବୁଝାଇଛନ୍ତି, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ରୁଗ୍‌ଣ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷିଣା ସ୍ଵରୁପ ଦାନ କରୁଥିବା ଦେଖ୍ ନଚିକେତା ଦୁଃଖ୍ତ ହେଲେ । ପୁତ୍ର ହେଉଛି ପିତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ କାହାକୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ପଚାରନ୍ତେ ଋଷି ବିରକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଯମଙ୍କୁ ଦାନକଲେ ବୋଲି କହିଦେଲେ। ନଚିକେତା ଯମପୁରକୁ ବାହାରିବାରୁ ଋଷି ଏଥରେ ଅସମ୍ମତ ହେଲେ! ଏଥରେ ନଚିକେତା ଦୁଃଖତ ହେଲେ। ଜଣେ ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇ ନିଜର ସତ୍ୟରକ୍ଷା କରିବାକୁ କୁଣ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ପିତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ । ପୁତ୍ର ପିତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠଧନ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଯଦି ଦାନ ନ କରାଯାଏ, ତା’ ହେଲେ ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ । ବାଳକର ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଦେଖି ଋଷି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଯମପୁରକୁ ଯିବାପାଇଁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ।

(ଗ) “ସ୍ଵର୍ଗର ଅପୂର୍ବ ଭୋବିଳାସ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧୂପତ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଯାହା . ଚାହିଁବ, ତୁମକୁ ମୋର ଅଦେୟ ହୋଇ କିଛି ନାହିଁ ।”
Answer:
‘ସ୍ବର୍ଗର ଅପୂର୍ବ ……………………………………..କିଛି ନାହିଁ।”
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଲିଖ୍ ‘ମୁତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଉଦ୍ଧୃତ। ନଚିକେତାଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଯମରାଜା କିପରି ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ବର ଯାଚିଥିଲେ, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ନଚିକେତାଙ୍କ ନିଷ୍ଠା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ୍ ଯମରାଜା ତାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର ଯାଚିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ବର ଓ ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରେ ନଚିକେତା ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ମାଗି ନଥିଲେ । ସଂସାରବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଓ ନିଷ୍ଠାପର ଭାବ ଜାଣି ଯମରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ। ଏଥିରେ ସ୍ଵର୍ଗର ଅପୂର୍ବ ଭୋଗବିଳାସ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧୂପତ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଯାହା ନଚିକେତା ଚାହିଁବେ, ଯମ ସବୁକିଛି ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ କହିଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ତୃତୀୟ ବରରେ ‘ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ’ ଭିକ୍ଷାକଲେ। ନଚିକେତାଙ୍କର ଏପରି ନିଃସ୍ବାର୍ଥପର ଓ ନିର୍ଲୋଭ ମନୋବୃତ୍ତି ଦେଖୁ ଯମରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେ।ଇଥ୍ଲୋ

Question ୪ ।
ଉଦାହରଣକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କର।
ଉଦାହରଣ : ମୁଁ ପଢ଼ିବାକୁ ଭଲ ପାଏ । (ମୂଳବାକ୍ୟ)
ଆମେ ପଢ଼ିବାକୁ ଭଲ ପାଉ । (ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବାକ୍ୟ)

(କ) ବାଳକଟି ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଉଅଛି ।
Answer:
ବାକଳମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ।

(ଖ) ଗାଈଟିଏ ପଡ଼ିଆରେ ଚରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ଗାଈମାନେ ପଡ଼ିଆରେ ଚରୁଛନ୍ତି । କିମ୍ବା, କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗାଈ ପଡ଼ିଆରେ ଚରୁଛନ୍ତି ।

(ଗ) ସେ ଯମପୁର ଗଲା
Answer:
ସେମାନେ ଯମପୁର ଗଲେ ।

(ଘ) ମୁଁ ଭବାନୀପାଟଣା ଯିବି ।
Answer:
ଆମେ ଭବାନୀପାଟଣା ଯିବୁ ।

(ଡ) ପକ୍ଷୀଟିଏ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଅଛି |
Answer:
ପକ୍ଷାମାନେ ଆକାଶରେ ଉଡୁଥଛନ୍ତ୍ରା କିମ୍ବା, କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପକ୍ଷୀ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଅଛନ୍ତି ।

Question ୫।
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ଲେଖ ଓ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।
ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ, ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ମର୍ମନ୍ତୁଦ, ବିସ୍ମୟ, ମନସ୍ତାପ, ଆଧ୍ୟତ୍ୟ, ଅନାହାର, ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ, ଅକର୍ମଣ୍ୟ
Answer:
ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ (ଅମର) – ପୂର୍ବେ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ହେବାପାଇଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।
ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ (ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ) – ଚିଲିକାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ।
ମର୍ମନ୍ତୁଦ (ଦୁଃଖଦ) – ଏକ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଗଲେ ।
ବିସ୍ମୟ (ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ) – ଶତ୍ରୁଘ୍ନର ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ୍ ଲୋକେ ବିସ୍ମୟ ପ୍ରକାଶ କଲେ।
ମନସ୍ତାପ (ଅନୁତାପ) – ନିଜର ଭୁଲ ପାଇଁ ମନସ୍ତାପ କଲେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ୟ (ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର) – ଅନ୍ୟ ଉପରେ ସବୁବେଳେ ଆଧୂପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରନାହିଁ ।
ଅନାହାର (ଭୋକିଲା) – ଅନାହାର ରେ ଥ‌ିବା ପିଲାଟିକୁ କିଛି ଖାଇବାକୁ ଦିଅ ।
ପ୍ରତ୍ୟାଗମନ (ଫେରିବା) – ଯଶୋଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାଗମନକୁ ଚାହିଁ ବସିଥିଲେ ।
ଅକର୍ମଣ୍ୟ (ଅକ୍ଷମ) – ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଇବା ଉଚିତ ।

Question ୬।
‘ସର୍ବ’ ଶବ୍ଦ ପରେ ‘ସ୍ୱ’ ବସିଲେ ‘ସର୍ବସ୍ଵ’ ହୁଏ ।
ସେହିପରି ‘ରାଜ’ ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରେ ‘ସ୍ଵ’ ବସିଲେ ‘ସ୍ଵରାଜ’ ହୁଏ ।
ଏହିପରି ଶବ୍ଦର ପୂର୍ବରେ ବା ପରେ ସ୍ଵ ଯୋଡ଼ି ଆଉ କେତୋଟି ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
Answer:
ଶବ୍ଦ ପରେ ‘ସ୍ଵ’ ଯୋଡ଼ି ଗଠିତ ଶବ୍ଦ – ରାଜସ୍ବ, ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵ, ନିଜସ୍ଵ, ପରସ୍ଵ, ଦେବସ୍ଵ
ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଵ ଯୋଡ଼ି ଗଠିତ ଶବ୍ଦ – ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର, ସ୍ଵରୂପ, ସ୍ୱରଚିତ, ସ୍ୱସ୍ଥାନ

Question ୭।
‘ଚାକର’ ଶବ୍ଦ ସ୍ତ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରେ ହେବ ‘ଚାକରାଣୀ’ ।
ସେହିପରି ବୃତ୍ତ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗ ରୂପ କ’ଣ ହେବ ଲେଖି ।
(ଜନକ, ବାଘ, ପିତା, ସ୍ୱାମା, ମହାରାଜ, ଗୁଢ଼ା,ଶିଷ୍ୟ)
Answer:
ଜନକ – କନନା
ବାଘ – ବାଘୁଶା
ପିତା – ମାତା
ସ୍ୱାମା – ସ୍ତ୍ରୀ
ମହାରାଜ – ମହାରାଣା
ଗୁଢ଼ା – ଗୁଢ଼ୀ
ଶିଷ୍ୟ – ଶିଷ୍ୟା

Question ୮।
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ପଦଗୁଡ଼ିକର ବଚନ ଚିହ୍ନାଇ ଦିଅ ।
ଅଭ୍ୟାଗତମାନେ, ପଲେ ଗାଈ, ଆପଣ, ଗାଈଗୁଡ଼ିକ, ତିନୋଟି ଦିନ
Answer:
ଅଭ୍ୟାଗତମାନେ – ବହୁବଚନ
ପଲେ ଗାଈ – ବହୁବଚନ
ଆପଣ – ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଏକବଚନ
ଗାଈଗୁଡ଼ିକ – ବହୁବଚନ
ତିନୋଟି ଦିନ – ବହୁବଚନ

Question ୯।
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥୁବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅବର୍ଣ୍ଣନାୟ, ପାପ, ନିଦ୍ରା, ଚୁଢ଼ୀ, ଜ୍ଞାନା, ଶେଷ, ବ୍ୟବସ୍ଥା
Answer:
ପୂର୍ଣ୍ଣ – ଅପୂର୍ଣ୍ଣ
ଅବର୍ଣ୍ଣନାୟ – ବର୍ଣ୍ଣନାୟ
ପାପ – ପୁଣ୍ୟ
ନିଦ୍ରା – ଅନିଦ୍ରା
ଚୁଢ଼ୀ – ବୁଢା
ଜ୍ଞାନା – ଅଜ୍ଞାନ
ଶେଷ – ଆରମ୍ଭ ବା ଅଶେଷ
ବ୍ୟବସ୍ଥା – ଅବ୍ୟବସ୍ଥା

Question ୧୦।
ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) କେଉଁ ଗୁଣାବଳୀ ପାଇଁ ନଚିକେତା ଆହ୍ୱାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରିଥିଲେ ?
Answer:
ନଚିକେତା କୋମଳମତି ବାଳକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅସାଧାରଣ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ନିଃସ୍ବାର୍ଥପର, ନିଭୀକ, ପରୋପକାରୀ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ । ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ସାହସ ଥିଲା । ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା ସମଗ୍ର ମାନବ ଜାତିର ମଙ୍ଗଳପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ତେଣୁ ଏପରି ଏକ ଯଜ୍ଞର ସଫଳତା ପାଇଁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ । ଯଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତ ପିତା ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରୁଗ୍ଣ, ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଅତିଥ୍ୟ ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ସେ ବିମର୍ଷ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ଏଣୁ ପିତାଙ୍କର ସେ ଅତି ପ୍ରିୟ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅତିଥ୍‌ ଅଭ୍ୟାଗତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ଦାନକଲେ ଯଜ୍ଞ ଅଧ‌ିକ ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ସେ ମନେ କରୁଥିଲେ । ଏଥୁରୁ ନଚିକେତାଙ୍କର ଅସୀମ ତ୍ୟାଗର ସୂଚନା ମିଳେ ।

ଯମରାଜାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭକରି ବରଲାଭ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ପାଇ ମଧ୍ଯ ସେ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ନ ମାଗି ସଂସାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବର ଭିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ପରମ ପୂଜ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ଦୁଃଖମୋଚନ ପାଇଁ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଅଥଚ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ସୁଖସୁବିଧା ଭିକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ମନ ବଳାଇ ନ ଥିଲେ । ଏଥିରେ ଯମରାଜ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଏପରି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ବାଳକର ଗୁରୁ ହେବା ନିଜର ସୌଭାଗ୍ୟ ବୋଲି ମନେକରିଥିଲେ । ଯମରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ଏକ ନୂତନ ମନ୍ତ୍ରର ସାଧନା ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ‌ିକୁ ସେ ମନେରଖ୍ ପ୍ରାଞ୍ଜଳଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିଥିଲେ । ଏଥୁରୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଖର ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିର ପରିଚୟ ମିଳେ । ସଂସାରର ଦୁଃଖ, ପାପ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାପାଇଁ ନଚିକେତା ଯମରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆକୁଳ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, ପରୋପକାର, ସାହସ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟଗୁଣକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଯମରାଜ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ କରିଥିଲେ ।

(ଖ) ଯମ ଓ ନଚିକେତାଙ୍କ କଥୋପକଥନ ସରଳ ଭାଷାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ପିତା ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ନଚିକେତା ଯମରାଜଙ୍କ ଦ୍ଵାରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଯମପୁରର ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଅନାହାରରେ ତିନିଦିନ ଧରି ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ । ଶେଷରେ ବାଳକ ନଚିକେତାଙ୍କର ଅସୀମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନିକଟରେ ଯମରାଜ ହାର ମାନିଲେ ଏବଂ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ଆତିଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ । ଏପରି ଅପୂର୍ବ ନିର୍ଭିକ ତେଜସ୍ବୀ ବାଳକର ସାହସ ଓ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସେ ମନେ ମନେ ବହୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ ମୁତାବକ ଏକ ବର ମାଗିନେବାକୁ ନଚିକେତାଙ୍କୁ କହିଲେ । ନଚିକେତା ଏହି ବରରେ ନିଜର ବିମର୍ଷ ପିତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂରକରିବା ସହ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ।

ଏଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଯମ ଉକ୍ତ ବର ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ । ଉକ୍ତ ବରରେ ମଧ୍ଯ ନଚିକେତା ସଂସାରର ଦୁଃଖ, ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଜର୍ଜରିତ ମଣିଷର ଦୁଃଖ କିପରି ନିବାରଣ ହେବ, ତାହା କାମନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯମ ତାହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ନମାଗି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ମାଗି ଚାଲିଥିବାରୁ ଯମ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଇଁ ଯେ କୌଣସି ମନମୁତାବକ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଥିଲେ । ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧୂପତ୍ୟ,

ଭୋଗବିଳାସ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ ‘ଗୁରୁଦେବ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ମୋର ଦୁଇଟି କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି । ସଂସାର ସୁଖ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ମୋର କ’ଣ ହେବ ? ଆପଣ ଯଦି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।’’ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଯମରାଜ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅନ୍ୟ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଥିଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମନା ନଥିଲା । ଶେଷରେ ଯମରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମାର ଅତି ଜଟିଳ ଓ ରହସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୂଢ଼ତତ୍ତ୍ବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ତୁମପାଇଁ କାମ :

• ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୌରାଣିକ ଉପାଖ୍ୟାନ ପଢ଼ି ଶିକ୍ଷଣୀୟ କଥା ସଂଗ୍ରହ କରି ଲେଖ ।
• ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେଖା ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
  Answer:
  ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକ ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ।

ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ନଚିକେତା ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କୁ କି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଥିଲେ ? ଋଷି କି ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ?
କିମ୍ବା, ନଚିକେତା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ? ସେ କି ଉତ୍ତର ପାଇଲେ ?
Answer:
ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାପରେ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ବ ଦାନ କରିବା କଥା । ମାତ୍ର ବାଜଶ୍ରବା ରୁଗ୍‌ଣ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କରୁଥ‌ିବା ଦେଖ୍ ନଚିକେତା ଦୁଃଖ୍ତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ପତ୍ତି ନିଜ ପୁତ୍ର ନଚିକେତାକୁ କାହାକୁ ଦାନ କରୁ ନଥ‌ିବା ଦେଖୁ ସେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ । ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ । ସେ ତାଙ୍କୁ କାହାକୁ ଦାନ କଲେ ବୋଲି ପିତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରି ବସିଲେ । ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥ‌ିବା ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା ବିରକ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଯମଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ।

(ଖ) ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ରୁଗ୍ଣ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କରୁଥିବାର ଦେଖୁ ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ କି ଭାବ ଜାତ ହେଲା ?
Answer:
ବାଳକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନଚିକେତା ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନୀ ଓ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶୀ ଥିଲେ । ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କରିବା କଥା । ମାତ୍ର ଋଷି ବାଜଶ୍ରବା ନିଜର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କର ରୁଗ୍ଣ ଓ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁତ୍ର ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ସହିତ ବିସ୍ମୟ ସୃଷ୍ଟିହେଲା । ସେ ଭାବିଲେ, ପୁତ୍ର ତ ପିତାର ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ସମ୍ପତ୍ତି, ମାତ୍ର ପିତା ପୁତ୍ରମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାକୁ ଦାନ କରୁନାହାନ୍ତି । ଫଳରେ ପିତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ । ତେଣୁ ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଓ ବିସ୍ମୟ ସହିତ ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଜାତ ହେଲା ।

(ଗ) ଯମଙ୍କ ଋଦ୍ଧଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନଚିକେତାଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ପିତାଙ୍କର ଏବଂ ନିଜର ସତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ନଚିକେତା ଯମପୁରକୁ ଯାତ୍ରାକଲେ ଓ ଯମଙ୍କ ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଯମଙ୍କ ଦ୍ବାର ନ ଫିଟିବାରୁ ସେଇଠାରେ ସେ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହକାରେ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କଲେ । ତିନି ଦିନ ତିନି ରାତି ସେଇ ରୁଦ୍ଧଦ୍ଵାର ନିକଟରେ ଅଖୁଆ ଅପିଆ ଓ ଅନିଦ୍ରାରେ ଅତିବାହିତ କଲେ । ମାତ୍ର ନିଜର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଯୋଗୁଁ ଏଥପାଇଁ ସେ ଆଦୌ ଦୁଃଖ୍ତ ନଥିଲେ । ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ ଯେ ସେ ଯମରାଜଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ସାକ୍ଷାତ୍‌ କରିବେ । ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତୀକ୍ଷାର ଅବସାନ ହେଲା । ବାଧ୍ୟହୋଇ ଯମରାଜା ବାଳକ ନଚିକେତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ ।

(ଘ) ନଚିକେତା ଯମରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ବରରେ କ’ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଯମରାଜଙ୍କ ରୁଦ୍ଧ ଦ୍ବାରଦେଶରେ ଦୀର୍ଘ ତିନିଦିନ ଧରି ଅବିଚଳିତ ହୋଇ ବସି ରହିଥିଲେ ନଚିକେତା । ବାଳକ ନଚିକେତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସାହସ ଓ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କଲା । ଯମରାଜା ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର ମାଗିବା ନିମନ୍ତେ କହିଲେ । ନଚିକେତା ଯମରାଜଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ବରରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇ ତାଙ୍କ ପିତା ପାଉଥିବା ଦୁଃଖ ସନ୍ତାପ ଦୂର ହେଉ ଓ ସେ ସଶରୀରେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲା ପରେ ଯେପରି ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ । ଯମରାଜା ନଚିକେତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ବୋଲି କହିଲେ ।

(ଙ) ନଚିକେତା ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ କିପରି ?
Answer:
ନଚିକେତାଙ୍କ ଉପରେ ପରମ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ଯମରାଜା ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ବରସ୍ଵରୂପ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଵର୍ଗର ଅପୂର୍ବ ଭୋଗବିଳାସ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧୂପତ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଯାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ ତାହା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ବୋଲି କହିଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତା ତୃତୀୟ ବରରେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । ମହାଜ୍ଞାନୀ ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ଯୁଗଯୁଗ ସାଧନା କରି ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କୋମଳମତି ନଚିକେତାଙ୍କୁ ସେଭଳି ଜଟିଳ ରହସ୍ୟର ଗଭୀରଜ୍ଞାନ କିପରି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଯମରାଜା ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବରେ ପଡ଼ିଲେ । ସେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲେ । ମାତ୍ର ନଚିକେତାଙ୍କ ମନରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମନା ନଥୁବାର ଜାଣି ଯମରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଗୂଢ଼ତତ୍ତ୍ବ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଏହିପରି ନଚିକେତା ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।

Question ୨।
ପପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖା
“‘ଏହିପରି ଅସାଧାରଣ ଶିଷ୍ୟ ଲାଭକରି ତାଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା ।’’
Answer:
ଏହିପରି ଅସାଧାରଣ ……………………… କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଲିଖ୍ ‘ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟୀ ବାଳକ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ଲେଖକ ବାଳକ ନଚିକେତାକୁ ଶିଷ୍ୟରୂପେ ପାଇ ଯମରାଜାଙ୍କ ମନ କିପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିଲା ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ନଚିକେତା ତାଙ୍କର ଦ୍ଵିତୀୟ ବରରେ ସଂସାରବାସୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖ, କଷ୍ଟ, ଶୋକ, ପାପ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ରକ୍ଷାକରିବା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ୍ ଶିକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ଯମରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ଯମରାଜ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିବା କଠିନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିତ୍ ଶିକ୍ଷାଦେଲେ । ସେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥ‌ିବା ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ‌ିକୁ ନଚିକେତା କେତେଦୂର ମନେରଖ୍ ପାରିଛନ୍ତି, ତାହା ପରୀକ୍ଷା କଲେ ଓ ସେଥ୍ପାଇଁ କେତେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ ।

ଯମରାଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ନଚିକେତା ଦେଇଥିଲେ । ଏତେ କଠିନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞବିଧ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ନଚିକେତା ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିପାରିଥିବାରୁ ଯମରାଜଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂରିଗଲା । ନଚିକେତାଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଅସାଧାରଣ ଶିଷ୍ୟ ପାଇ ଯମରାଜା ନିଜକୁ ଭାଗ୍ୟବାନ ମନେକରି ନିଜର ରତ୍ନମାଳା ନଚିକେତାଙ୍କୁ ପିନ୍ଧାଇ ଦେଇଥିଲେ ।

Question ୩ ।
“ମୋତେ ଦାନ ନ କଲେ ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ତ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିବା”
Answer:
“ମୋତେ ଦାନ ……………………….. ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯିବା”
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରାଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ମୃତ୍ୟୁବିଜୟୀ ବାଳକ’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ। ଏଠାରେ ବାଳକ ନଚିକେତା ଋଷିଙ୍କୁ ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞର ନିୟମ କଥା ମନେପକାଇ ଦେବା କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ । ନଚିକେତା ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କଲେ ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟର ସୁଫଳ ମିଳିବ। ନ ହେଲେ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ। ପୁତ୍ର ହେଉଛି ପିତାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ କାହାକୁ ଦାନ କଲେ ବୋଲି ସେ ପିତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରିଲେ । ବିରକ୍ତ ହୋଇ ବାଜଶ୍ରବା “ତୋତେ ଯମକୁ ଦାନ କଲି” ବୋଲି କହିଦେଲେ। ତଦନୁଯାୟୀ ନଚିକେତା ଯମପୁରୀକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ପିତା ଏଥ‌ିରେ ଅରାଜି ହେଲେ। ବିଜ୍ଞ ହୋଇ ନିଜର ସତ୍ୟରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ ପିତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ । ତା’ ଛଡ଼ା ଯଦି ସେ ପୁତ୍ରକୁ ଦାନ ନ କରନ୍ତି, ତା’ ହେଲେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ଵଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ ବୋଲି ସେ ପିତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଦେଲେ।

Question ୪ ।
“କଠୋର ସତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ଋଷି ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ ।”
Answer:
“କାଠୋର ……………………….. ବିଦାୟ ଦେଲେ ?’
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ଚିନ୍ତାମଣି ଚେହେରାଙ୍କ ରଚିତ “ମୃତ୍ୟୁ ବିଜୟା ବାଳକ” ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହାତା ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଯମପୁରକୁ ପଠାଇ କ’ଣ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ନଚିକେତାଙ୍କର ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶ୍ନରେ ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ତାଙ୍କୁ ଯମଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ବୋଲି ବିରକ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ । କିନ୍ତୁ ପର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ବଡ଼ ବ୍ୟଥୂତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ । ନଚିକେତା ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାପାଇଁ ଜିଦ୍ ଧରି ବସିଲେ । ଏଥୁରେ ଋଷି ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କ ମନରେ ଟିକିଏ ଗର୍ବ ହେଲା ଏବଂ ଦୁଃଖ ମଧ୍ଯ ହେଲା । ତେବେ ସେ ଯାହାହେଉ କଠୋର ସତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ବାଧ୍ୟହୋଇ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଯମପୁରକୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ ।

ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର :

Question ୧।
ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଯଜ୍ଞରେ କେଉଁ ନିୟମ ରହିଛି ?
Answer:
ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞର ନିୟମ ହେଉଛି ଯେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ନିଜର ସର୍ବସ୍ଵ ଦାନ କରିବେ ।

Question ୨।
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବ କେଉଁସବୁ ଜିନିଷ ଦାନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ଅଭ୍ୟାଗତଙ୍କର ଅର୍ଜନା କରି ଋଷି ନିଜର ଭୂମି, ଧେନୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ ଦାନ କରୁଥିଲେ।

Question ୩ ।
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ଦାନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ପଲେ ଗାଈ ଦାନ କଲେ।

Question ୪ ।
ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ବାଜଶ୍ରବାଙ୍କର ପୁତ୍ରର ନାମ ନଚିକେତା।

Question ୫।
ବାଳକ ନଚିକେତା କ’ଣ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବାଳକ ନଚିକେତା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ପିତାଙ୍କର ବିଶ୍ବଜିତ୍ ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚୟ ନିଷ୍ଫଳ ହେବ; କାରଣ ସ୍ନେହର

Question ୬ ।
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ନଚିକେତାଙ୍କୁ କାହାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ?
Answer:
ମହର୍ଷି ବାଜଶ୍ରବା ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଯମଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ।

Question ୭।
ନଚିକେତା କେତେ ଦିନ ଅନଶନ କଲାପରେ ଯମଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ ?
Answer:
ଯମପୁରର ରୁଦ୍ଧଦ୍ବାର ନିକଟରେ ତିନି ଦିନ ଅନଶନ କଲାପରେ ନଚିକେତା ଯମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ।

Question ୮।
ଯମପୁରର ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନଚିକେତା ତିନିଦିନ କିପରି ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ନଚିକେତା ଯମପୁରର ରୁଦ୍ଧଦ୍ଵାର ନିକଟରେ ଅନାହାରରେ ଓ ଅନିଦ୍ରାରେ ତିନିଦିନ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ।

Question ୯।
ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ଯମ ମନେ ମନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ କାହିଁକି ?
Answer:
ଯମ ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ନିର୍ଭିକ ଓ ତେଜସ୍ଵୀ ବାଳକର ସାହାସ ଓ ବିଶ୍ଵାସକୁ ମନେ ମନେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।

Question ୧୦।
ନଚିକେତା ପ୍ରଥମ ବରରେ କ’ଣ ମାଗିଲେ ?
Answer:
ନଚିକେତା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବରରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ହରାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାପ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ସେହି ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିବାପାଇଁ ଓ ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ରହିବେ ସେଥୁପ୍ରତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ କହିଲୋ

Question ୧୧।
ପ୍ରଥମେ ନଚିକେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯମଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଖୋଲାଗଲା ନାହିଁ କାହିଁକି ?
Answer:
ନଚିକେତାର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ହୋଇ ନଥିଲା। ତେଣୁ ଯମରାଜ ତାଙ୍କପାଇଁ ଦ୍ଵାର ଖୋଲିଲେ ନାହିଁ।

Question ୧୨।
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଓଲଟା ଅର୍ଥରେ ଆଉଥରେ ଲେଖ ।
(କ) ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଋଷିଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ।
(ଖ) ଗାଈଗୁଡ଼ିକ ଜୀ।ଶୀର୍ଷ ଥିଲେ ।
(ଗ) ଦାନ ନ ଦେଇ ପାପ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
(ଘ) ଲୋକଟି ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଥିଲା ।
(ଙ) ଅନାବଶ୍ୟକ କଥାରେ ମୁଣ୍ଡ ପୂରାଇ ସମୟର ଅସଦୁପଯୋଗ କରିବା ଅଜ୍ଞ ଲୋକର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ ।
Answer:
(କ) ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଋଷିଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ।
(ଖ) ଗାଈଗୁଡ଼ିକ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ।
(ଗ) ଦାନ ଦେଇ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ।
(ଘ) ଲୋକଟି ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲା ।
(ଙ) ଆବଶ୍ୟକ କଥାରେ ମୁଣ୍ଡପୂରାଇ ସମୟର ସଦୁପଯୋଗ କରିବା ବିଜ୍ଞ ଲୋକର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ ।

ବସ୍ତୁନିଷୃ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର :

Question ୧।
ନଚିକେତା ପ୍ରଥମ ବର ଭାବରେ ଯମଙ୍କୁ କ’ଣ ମାଗିଥିଲେ ?
(କ) ମୋତେ ରାଜସିଂହାସନ ମିଳୁ
(ଖ) ପିତା ମୋତେ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣକରନ୍ତୁ
(ଗ) ଦେଶର ଲୋକମାନେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ
(ଘ) ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ
Answer:
(ଖ) ପିତା ମୋତେ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହରେ ଗ୍ରହଣକରନ୍ତୁ

Question ୨।
ନଚିକେତା ଦ୍ଵିତୀୟ ବର ଭାବରେ ଯମଙ୍କୁ କ’ଣ ମାଗିଥିଲେ ?
(କ) ପିତାଙ୍କର ଶାନ୍ତି
(ଖ) ନିଜ ଜ୍ଞାନର ବିକାଶ
(ଗ) ସଂସାର ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ, ପାପ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତି
(ଘ) ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ
Answer:
(ଗ) ସଂସାର ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ, ପାପ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତି

Question ୩।
ଯମରାଜାଙ୍କୁ ନଚିକେତା ତୃତୀୟ ବରରେ କ’ଣ ମାଗିଥିଲେ ?
(କ) ମଣିଷର ମୁକ୍ତି
(ଖ) ପିତାଙ୍କର ଶାନ୍ତି
(ଗ) ସୁଖରେ ଗୃହକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ
(ଘ) ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ
Answer:
(ଘ) ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ

Question ୪।
ଯମରାଜା ପ୍ରଥମେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ କାହିଁକି ?
(କ) ସେ ଜ୍ଞାନ ଅତି ଜଟିଳ ଓ ରହସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା
(ଖ) ଯମରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ
(ଗ) ସେ ଜ୍ଞାନଦ୍ଵାରା ନଚିକେତା ଅମର ହୋଇଯିବେ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ ।
(ଘ) ଯମରାଜା ସେ ଜ୍ଞାନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେବାପାଇଁ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ ।
Answer:
(କ) ସେ ଜ୍ଞାନ ଅତି ଜଟିଳ ଓ ରହସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା

Question ୫ ।
ନଚିକେତା ଯେଉଁ ତିନୋଟି ବର ଯମଙ୍କୁ ମାଗିଥିଲେ ତାହା କାହାପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା ?
(କ) ପିତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେବାପାଇଁ
(ଖ) ନିଜ ଜ୍ଞାନର ବିକାଶ ପାଇଁ
(ଗ) ସଂସାରର ହିତସାଧନ ପାଇଁ
(ଘ) ସାଧୁ ସମାଜର ହିତପାଇଁ
Answer:
(ଗ) ସଂସାରର ହିତସାଧନ ପାଇଁ

Question ୬ ।
ନଚିକେତାଙ୍କର କେଉଁ ଗୁଣଯୋଗୁଁ ଯମରାଜ ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ରମାଳ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ ?
(କ) ଅପୂର୍ବ ସୁରଶଶକ୍ତି
(ଖ) ପିତୃଭକ୍ତି
(ଗ) ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା
(ଘ) ସାହସିକତା
Answer:
(କ) ଅପୂର୍ବ ସୁରଶଶକ୍ତି

Question ୭।
ଯମରାଜାଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା କାହିଁକି ?
(କ) ସେ ଯମପୁରରେ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସତ୍କାର କରିଥିବାରୁ
(ଖ) ସେ ନଚିକେତାଙ୍କଭଳି ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ଶିଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିବାରୁ
(ଗ) ସେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଓ ପିତୃଭକ୍ତିରେ ମୁଗ୍‌ଧ ହୋଇଥିବାରୁ
(ଘ) ସେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ତିନିଦିନ କାଳ ଦେଖା ନଦେଇ ଅନାହାରରେ ରଖିଥ‌ିବାରୁ
Answer:
(ଖ) ସେ ନଚିକେତାଙ୍କଭଳି ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ଶିଷ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିବାରୁ

Question ୮।
ନଚିକେତାଙ୍କ କେଉଁ ଗୁଣଲାଗି ତାଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟରୂପେ ପାଇ ଯମ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଥିଲେ ?
(କ) ନିଭୀକତା
(ଖ) କଷ୍ଟସହିଷ୍ଣୁତା
(ଗ) ପରହୁଃଖକାତରତା
(ଘ) ଜାଣିବାର ଆଗ୍ରହ
Answer:
(ଘ) ଜାଣିବାର ଆଗ୍ରହ

Question ୯।
ନଚିକେତାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାପାଇଁ ଯମରାଜା କାହିଁକି କହିଲେ ?
(ଗ) ନଚିକେତା ସତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ପ୍ରତିଜ୍ଞ ଥିବାରୁ
(ଖ) ନଚିକେତାଙ୍କୁ ଶିଷ୍ୟ ରୂପେ ପାଇଥିବାରୁ
(ଗ) ନଚିକେତା ପତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ପ୍ରତିଜ୍ଞ ଥିବାରୁ
(ଘ) ନଚିକେତା କୋମଳମତି ତେଜସ୍ବୀ ବାଳକ ଥିବାରୁ
Answer:
(ଗ) ନଚିକେତା ପତ୍ୟରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ପ୍ରତିଜ୍ଞ ଥିବାରୁ

Question ୧୦ ।
‘ ଯାହା ନଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ’ – ଏହି ବାକ୍ୟାଶଟିକୁ ଏକପଦରେ ପ୍ରକାଶକଲେ କ’ଣ ହେବ ?
(କ) ସଦେୟ
(ଖ) ଆଦେୟ
(ଗ) ଦେୟ
(ଘ) ବିଦେୟ
Answer:
(ଖ) ଆଦେୟ

ପ୍ରବନ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି :

ଶିକ୍ଷାମୂକ ଗଳ୍ପ ଜରିଆରେ ସେ କୋମଳମତି ବାଳବାଳିକାମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସତ୍ୟରକ୍ଷା, ନିର୍ଭାକତା ତ୍ୟାଗ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଛନ୍ତି । ନଚିକେତା ପରି ଏକ କୋମଳମତି ଜୟ କରିପାରିଛି ତାହା ଅନ୍ୟ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ହେବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖ୍ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଚିନ୍ତାମଣି ବେହେରା ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧଟିକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରକଥା :

‘ବିଶ୍ବଜିତ୍‌ ଯଜ୍ଞ’ ଶେଷରେ ମହର୍ଷ ବାଜଶ୍ରବା ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ନିଜ ହାତରେ ଭୂମି, ଧେନୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରୁଥ‌ିବା ଦେଖୁ ପୁଅ ନଚିକେତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପିତାଙ୍କୁ ପଚାରିବସିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କୁ କାହାକୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଋଷି ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତରହି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ ।
ପୁଣିଥରେ ପୁଅଠାରୁ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ସେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ – ‘ହଁ, ତୋତେ ଯମକୁ ଦାନ କଲି ।’ନଚିକେତା ଘରୁ ବାହାରିଲେ ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ । ପୁଅକୁ ଘରୁ ବାହାରି ଯାଉଥ୍‌ ଦେଖ୍ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତେ, ନଚିକେତା ଯମଘରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଇଦେଲେ । ପିତା ହସିଦେଇ କହିଲେ – “ମୁଁ କ’ଣ ଅନ୍ତ୍ରରରୁ କହିଥୁଲି’ । ମୁଁ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସେହିଭଳି କହିଦେଇଥୁଲି ସିନା ।’’ ଏକଥା ଶୁଣି ନଚିକେତା ପିତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ତାଙ୍କୁ (ନଚିକେତାଙ୍କୁ) ଦାନ କରିବାରେ ହିଁ ମିଳିବ ବୋଲି କହିଲେ; କାରଣ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ । ଋଷି ପୁଅର ମନକଥା ବୁଝିପାରିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଯିବାପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଲେ । ନଚିକେତା ଯମପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ଯମପୁରରେ ତିନିଦିନ ଅନଶନ ପରେ ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ । ଯମ ଅଡୁଆରେ ପଡ଼ିଗଲେ । କାରଣ ନଚିକେତାଙ୍କର ସମୟ ପୂରିଲେ ସିନା ସେ ଯମପୁରୀକୁ ଯିବ । ସେ ପିଲାଟିର ଦୃଢ଼ତା,

ଲେଖକ ପରିଚୟ :

କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ପ୍ରତିଭାବାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ । ସେ ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସଫଳ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, କବି, ସମାଲୋଚକ ଓ ଭାଷାବିତ୍ । ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଅଧ୍ୟାପକଭାବେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସୁଖ୍ୟାତି ରହିଛି । ଇଂରାଜୀ, ବଙ୍ଗଳା ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ଗଭୀରତା ଥିବା ଚିନ୍ତାମଣି ବାବୁ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ନେଇ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସମ୍ବଲପୁରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ‘ମେହେର ପ୍ରଦୀପ’ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶି ଶୁ ପତ୍ରିକା ‘ଶିଶୁଲେଖା’ର ସେ ସଫଳ ସମ୍ପାଦନା କରି ସେ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର କବି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ପରିଚିତ । ‘ଶ୍ଵେତପଦ୍ମ’, ‘ସ୍ଵସ୍ତିକା’, ‘ନୂତନ ସ୍ଵାକ୍ଷର’, ‘ନାଳଲେ।ହିତ’ ପ୍ରଭୃତି କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ତାଙ୍କ କଚିତ୍ଵର ପରଚିୟ ବହନ କରେ । ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ‘କାବ୍ୟ ଓ କଳାକାର’, ‘ବିଦଗ୍ଧ ପାଠକ’, ‘ଆଧୁନିକତାର କ, ଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା’, ‘କଳାଦୃଷ୍ଟି’, ‘ଚିତ୍ର ଚରିତ୍ର’ ପ୍ରଭୃତି ସମାଲୋଚନା ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରି କବି ଓ ଲେଖକ ମହଲରେ ବେଶ୍ ସୁଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିପାରିଛନ୍ତି ।

ତେଜ, ମନର ଦମ୍ଭ ଦେଖ୍ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମନେ ମନେ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ – ‘ବତ୍ସ ! ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରୀତ, ତୁମେ ମୋ ଘର ସାମ୍ନାରେ ନ ଖାଇ ତିନିଦିନ ପଡ଼ିରହି ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ପାଇଛ, ମୁଁ ଏଥପାଇଁ ଦୁଃଖତ I ଏବେ ତୁମେ ତିନୋଟି ବର ମାଗ ।’’ ନଚିକେତା ପ୍ରଥମ ବର ମାଗିଲେ ‘ମୋର ପିତା ମୋତେ ହରାଇ ପାଉଥ‌ିବା ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ । ମୁଁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରିଗଲେ ସେ ମୋତେ ପୂର୍ବପରି ସ୍ନେହ କରନ୍ତୁ, ଏହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉ ।’’ ନଚିକେତାଙ୍କର ପିତୃଭକ୍ତିରେ ଯମରାଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବାରୁ ସେ ୨ୟ ବର ମାଗିଲେ  ‘ସଂସାର ଲୋକଙ୍କର ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା, ପାପ, ଶୋକ କେଉଁଥିରେ ଦୂରହେବ, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ । ମୁଁ ତା’ ପ୍ରଚାର କଲେ ଆପଣଙ୍କର ଯଶ ପ୍ରଚାରିତ ହେବା”

ଯମରାଜ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସଂସାର ପ୍ରତି ନଚିକେତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଦେଖ୍ ଖୁବ୍ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସେ ଜଣେ ବାଳକ, ସେ କ’ଣ ଏସବୁ ମନେରଖୂପାରିବ ? ନଚିକେତା ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଓ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଏଣୁ ଯମରାଜ ତାଙ୍କୁ ନୂଆ ମନ୍ତ୍ରଟିଏ ଓ ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟବିଧ୍ ବତାଇଦେଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ ଯମରାଜ ନଚିକେତାଙ୍କର ପରୀକ୍ଷା ନେଲେ । ସେ ସବୁକିଛି ଠିକ୍ ଠିକ୍ କହିଦେବାରୁ ଯମରାଜ ପିଲାଟିର ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଦେଖ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତୃତୀୟ ବର ମାଗିବାକୁ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ । ସ୍ଵର୍ଗର ଅପୂର୍ବ ଭୋଗବିଳାସ, ପୃଥ‌ିବୀର ଅଖଣ୍ଡ ଆଧୂପତ୍ୟ, ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଯାହା ଚାହିଁବେ, ନଚିକେତାଙ୍କୁ ସେ ତାହା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ବୋଲି କହିଲେ । ଏକଥା ଯମଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ନଚିକେତା କହିଲେ – ‘ମୋର ସଂସାରର ସୁଖ ଦରକାର ନାହିଁ । ଆପଣ ଯଦି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ମୋତେ “ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ ।’’

ଏକଥା ଶୁଣି ଯମରାଜ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ପିଲାଟିଏ, ସେ ପୁଣି ଶିଖୁବ ମୃତ୍ଯୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ? ମୁନିଋଷି ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଚେଷ୍ଟାକରି ଯାହାକୁ ପାଇନାହାନ୍ତି ? ଚିନ୍ତାକରି ପୁଣିଥରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ; କିନ୍ତୁ ନଚିକେତା ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାମନା ନାହିଁ ବୋଲି ଜଣାଇଦେଲେ । ଶେଷରେ ଯମରାଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଜୟୀ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ । ସେ ଅପୂର୍ବ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଛୁଇଁ ଭକ୍ତ ଜଣାଇ ଫେରିଲେ । ଯମରାଜ ଖୁବ୍ ଆନନ୍ଦ ହେଲେ– ନଚିକେତା ଭଳି ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା, ଏହା ଭାଗ୍ୟର କଥା ଭାବି ଶିଷ୍ୟକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ ।

କଠିନ ଶବ୍ଦ।ର୍ଥ :

• ଧେନୁ – ଗାଈ / ଗାଭୀ ।
• ସର୍ବସ୍ଵ – ନିଜର ସବୁକିଛି|ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ।
• ଜରା – ବୁଢ଼ା ଅବସ୍ଥା ।
• ଅଭ୍ୟାଗତ – ଅତିଥି
• ନିଷ୍ପଳ – ଫଳଶୂନ୍ୟା
• ଆଦେୟ – ଯାହା ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ।
• ଅବର୍ଣ୍ଣନାୟ – ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାର୍ହା
• ସ୍ୱ – ନିଜରା
• ଅନଶନ – ଶିଷ୍ୟ ବା ସ୍ନେହାସ୍ସଦ ବ୍ୟକ୍ତି
• ଉନ୍ମକ୍ତ – ଖୋଲା
• ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ – ଫେରିବା।
• ବିଜ୍ଞ – ଜ୍ଞାନା
• ପ୍ରଣତି – ନମସ୍ନାରା
• ଅଖଣ୍ଡ – ଆଚିଭକ୍ତ ।
• କର୍ଣ୍ଣଶାର୍ଣ୍ଣ – କ୍ଷାଶ ଓ ଦୁର୍ବିଳା ।
• ଅର୍ଜନ – ରୋଜଗାରା ।
• ବିଗଳିତ – ତରଳିଯିବା ।
• ଗୂଢ଼ – ଗୁପ୍ତ / ଗହନା
• ରୁଦ୍ଧଦ୍ୱାର – ବନ୍ଦ କରାଟ ।
• ହୃଷ୍ଟ – ଆନନ୍ଦ
• ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ – ଖୁସି
• ମୁହୂର୍ତ୍ତକ – ନିମିଷେକ
• ଚିତ୍ତ – ହୃଦୟ
• ଉନ୍ମକ୍ତ – ଖୋଲା

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Odia Solutions Chapter 13 କାଠରୁ ଭାତ, ଘାସରୁ ଦୁଧ, ବାୟୁରୁ ଚିନି Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Odia Solutions Chapter 13 କାଠରୁ ଭାତ, ଘାସରୁ ଦୁଧ, ବାୟୁରୁ ଚିନି

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତର

Question ୧।
ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) କେଉଁଠି ଅସମ୍ଭବ କଥାଟାଏ ଉପରେ ଦୀର୍ଘ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା ?
Answer:
ବୋଷ୍ଟନ୍‌ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର ରସାୟନ ବିଭାଗର ଏକ ଆଲେ।ଚନା କକ୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ କଥାଟାଏ ଉପରେ ଦୀର୍ଘ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା ।

(ଖ) ଖାଦ୍ୟ ମୂଳରେ କ’ଣ ସବୁ ରହିଛି ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ?
Answer:
ଖାଦ୍ୟ ମୂଳରେ ସବୁକିଛି ରହିଛି । ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା, ସଂସ୍କୃତି, ଶାନ୍ତି, ରାମରାଜ୍ୟ ଯାହାକିଛି ମଣିଷର ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ, ସେସବୁ ମୂଳରେ ରହିଛି ଖାଦ୍ୟ ।

(ଗ) କାହାଦ୍ଵାରା ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ?
Answer:
ଜନବସତିକୁ କମାଇ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଚୁର ଅରଣ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଲେ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ ।

(ଘ) ପୃଥ‌ିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ କ’ଣ କମିଯିବ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ ଚାଷଜମିର ପରିମାଣ ଓ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବ ।

(ଡି) ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ବଳକା ଖାଦ୍ୟ ରହେ ଗଛ ତାକୁ କେଉଁଠି ସାଇତି ରଖେ ?
Answer:
ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ବଳକା ଖାଦ୍ୟ ରହେ, ଗଛ ତାକୁ ତା’ର ଫଳମୂଳରେ ସାଇତି ରଖେ ।

Question ୨।
ଦୁଇ ବା ତିନିଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) କେଉଁ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟରୁ ଶ୍ଵେତସାର ଓ ସ୍ନେହସାର ମିଳେ ?
Answer:
ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା, ମାଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଆଳୁ ଆଦିରୁ ଆମକୁ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।
ସୋରିଷ, ଚିନାବାଦାମ, ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଆଦି ତୈଳବୀଜରୁ ଆମକୁ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।

(ଖ) ରବିଫସଲ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କୁକୁଡ଼ାରୁ ଆମେ କେଉଁ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ?
ରବିଫସଲ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କୁକୁଡ଼ାରୁ ଆମେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଥାଉ । ଏହି ଗୋପାଳନ, କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ଇତ୍ୟାଦିକୁ ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ଏକ ଚାଷ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।

(ଗ) ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍‌ରୁ କ’ଣ ଉତ୍ପାଦନ ହେବ ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ?
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସରୁ ମଇଦା ଭଳି ପଦାର୍ଥ ଭପାଦିତ ହେ।ଇପାରିବା ଏହି ମଇଦାରୁ ସୁନ୍ଦର ସାଂଶ୍ଲେଷିକ ଚାଉଳ ମଧ୍ଯ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଏହି ଚାଉଳ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ସରୁ ଓ ସୁସ୍ଵାଦୁ ହେବ । ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ଚିନି ମଧ୍ଯ ତିଆରି କରାଯାଇ ପାରିବ ।

(ଘ) ଆଗାମୀ କାଳରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ, ବ୍ରଣ, ବୁଦାରୁ ଆମେ କ’ଣ କ’ଣ ପାଇବା ବୋଲି
ଆଗାମୀ କାଳରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ, ବଣ, ବୁଦାରୁ ଆମେ ଶ୍ଵେତସାର ତଥା ଶର୍କରାଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇପାରିବା । ସେତେବେଳେ ଚାଉଳ, ଚିନି ଓ ମଇଦା କଳ ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ କାଠକଳ ସ୍ଥାପନ କରି ମଇଦା, ଅଟା, ସୁଜି, ଚାଉଳ, ଚିନି ପରି ଶ୍ଵେତସାର ଓ ଶର୍କରାଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଇପାରିବା ।

(ଙ) କେତେବେଳେ ଚାଷଜମି ଓ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀରେ ଅତ୍ୟଧ୍ଵ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ବସବାସ ପାଇଁ ଜାଗାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ। ଏହାଫଳରେ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରଣ ଭୂମି ମିଳିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଚାଷ ଜମି ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ନାହିଁ । ଏଣୁ ଚାଷଜମି ଓ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବ ।

(ଚ) କାହାକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରି ଦୁଧ, ଦହି, ଛେନାରେ ପରିଣତ କରିହେବ ?
Answer:
ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରି ଦୁଧ, ଦହି, ଛେନାରେ ପରିଣତ କରିହେବ।

Question ୩ ।
ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦିଅ ।
(କ) ଏହା ସ୍ଵତଃସିଦ୍ଧ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ସେତେବେଳକୁ ଯେଉଁ ଉନ୍ନତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଥ‌ିବ, ସେଥ‌ିରେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହୋଇ ରହି ନପାରେ ।
Answer:
ଏହା ସ୍ଵତଃସିଦ୍ଧ ଯେ ………………………. ରହିନପାରେ ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ରସାୟନବିତ୍ ଡକ୍ଟର ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଲିଖ୍ ବିଜ୍ଞାନଭିଭିକ ପ୍ରବନ୍ଧ ‘କାଠରୁ ଭାତ, ଘାସରୁ ଦୁଧ, ବାୟୁରୁ ଚିନି’ ଶୀର୍ଷକ ବିଷୟରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପୃଥ‌ିବୀର ଜନବିସ୍ଫୋରଣକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆଗାମୀ ଶତାବ୍ଦୀର ଭୟଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ତା’ର ମୁକାବିଲା କରିବାପାଇଁ ରସାୟନବିଜ୍ଞାନ କିପରି ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିବ, ତାହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

ଖାଦ୍ୟ ହିଁ ମଣିଷର ଜୀବନ । ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବରେ ମଣିଷ ଜୀବନଧାରଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ । ମାତ୍ର ପୃଥ‌ିବୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଛି । ଦିନକୁ ଦିନ ଜନସଂଖ୍ୟା ହୁହୁ ହୋଇ ବଢ଼ିଚାଲିଛି । ବଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣରେ ହେଉନାହିଁ । ଏଣୁ ଖାଦ୍ୟରେ ଅପମିଶ୍ରଣ ବଢ଼ିଚାଲିଛି । ଏହା ସାଙ୍ଗକୁ କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଚାଷଜମି କମି କମି ଆସୁଛି । ମଣିଷ ଯେଉଁଠି ପାରୁଛି ନିଜର ବସବାସ ପାଇଁ ତାହା ବ୍ୟବହାର କରିଚାଲିଛି । ଏହାଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ନିଶ୍ଚୟ ଦିନେ ନା ଦିନେ ଦେଖାଦେବ । ମଣିଷ ପାଖରେ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ ଥବ ହେଲେ କିଣିବାପାଇଁ ଜିନିଷ ନଥ‌ିବ ।

ଏଣୁ ବର୍ଷିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ହେବ । ମଣିଷର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନେଇ ହିଁ ବିଜ୍ଞାନର ସୃଷ୍ଟି । ଏଣୁ ଏ ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସେତେବେଳକୁ ବିଜ୍ଞାନ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିବ । ପ୍ରକୃତିର ଅସରନ୍ତି ଶକ୍ତିରୁ ବିଜ୍ଞାନ ମଣିଷ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବ । ଏହା ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ କଥା ନୁହେଁ । ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ନିଶ୍ଚୟ ଏ.ସମସ୍ୟାରେ ସମାଧାନ କରିପାରିବ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦୃଢୋକ୍ରି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଜ୍ଞାନର ଦ୍ରୁତ ପ୍ରଗତିକୁ ନେଇ ଡକ୍ଟର ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଅତି ଚମତ୍କାର ।

(ଖ) ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠି ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା, ଶାନ୍ତି, କିଛି ଉଧେଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।
Answer:
ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟ ନାର୍ହି ………………………………. ପାରିବ ନାହିଁ ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ବିଶିଷ୍ଟ ରସାୟନବିତ୍ ଡକ୍ଟର ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଲିଖ୍ ପ୍ରବନ୍ଧ ‘କାଠରୁ ଭାତ, ଘାସରୁ ଦୁଧ, ବାୟୁରୁ ଚିନି’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ମଣିଷ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟର କେତେଦୂର ଉପାଦେୟତା ରହିଛି, ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । କଥାରେ ଅଛି ‘ପେଟ ପାଇଁ ସବୁ ନାଟ’। ପେଟ ଚାଖଣ୍ଡକ ପାଇଁ ମଣିଷ ଲହୁଲୁହ ଖଟାଇ ପରିଶ୍ରମ କରେ । ମଣିଷ ବଞ୍ଚେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ । ଏଣୁ ଖାଦ୍ୟହିଁ ସବୁର ମୂଳ । ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା, ସଭ୍ୟତାର ଅଗ୍ରଗତି ହେବା, ଶତ୍ରୁ ସହିତ

ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଏବଂ ବଞ୍ଚିରହିବା ପାଇଁ ଶାନ୍ତିର ସହାୟତା ନେବା ସବୁକିଛି ମୂଳରେ ହିଁ ରହିଛି ଖାଦ୍ୟ । ଏସବୁ ନକରି ଯଦି ଖାଦ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇପାରନ୍ତା ତେବେ ମଣିଷକୁ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ନ୍ତା ନାହିଁ । ଏଣୁ ବସ୍ତୁତଃ ଖାଦ୍ୟ ସବୁର ମୂଳ। ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟର ସୁବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା ଓ ଶାନ୍ତି ସବୁକିଛି ନିରର୍ଥକ ।

Question ୪।
୭୦ ରୁ ୮୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହିଁ ପ୍ରଧାନ ସମସ୍ୟା, ଏ କଥାଟିର ଯଥାର୍ଥତା ବୁଝାଅ ।
Answer:
ସମାଜରେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଏ ଦୁଇଟିକୁ ମୁଖ୍ୟ ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ବିଶେଷକରି ଖାଦ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି, ଜାତି କିମ୍ବା ଦେଶର ସ୍ଥିତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ରକାରମାନେ କହିଛନ୍ତି, ପ୍ରଥମେ ଶରୀରର ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ତା’ପରେ ସବୁକିଛି । ଏକ ସୁସ୍ଥ ମନ ପାଇଁ ସୁସ୍ଥ ଶରୀରର ପ୍ରଥମ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ସୁସ୍ଥ ମନ ନେଇ ମଣିଷ ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା କିମ୍ବା ପ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିପାରେ । ଏଣୁ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା ରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହାର ବହୁ କାରଣ ମଧ୍ୟରୁ ବର୍ଷିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ । କାରଣ ଅତିରିକ୍ତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଚାଷଜମିଗୁଡ଼ିକ ବାସଭୂମିରେ ପରିଣତ ହେଉଛି ।

ଏହା ଫଳରେ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । ଦ୍ଵିତୀୟ କାରଣ ହେଲା ମାଟିର ଉତ୍ପାଦିକା ଶକ୍ତି କ୍ରମେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । ଜନସ୍ବାର୍ଥ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବନ୍ଧବାଡ଼ ଘେରାଇ ଉଦ୍‌ବୃତ୍ତ ଜଳଧାରାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯିବା ଫଳରେ ଜମିରେ ଉର୍ବର ପଟୁମାଟିର ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ତୃତୀୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳର ଅପବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏଣୁ ପୃଥ‌ିବୀର ସବୁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି ।

(ଖ) ଆମ ଖାଦ୍ୟମାନଙ୍କରେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟସାର ଥାଏ ଓ ଏହା କେଉଁ କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କରୁ ମିଳିଥାଏ ?
Answer:
ଆମ୍ଭେମାନେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟସାରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଶ୍ଵେତସାର, ପୁଷ୍ଟିସାର ଓ ସ୍ନେହସାର । ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା, ମାଣ୍ଡିଆ, ଆଳୁ ପ୍ରଭୃତି ଫସଲରେ ପ୍ରଚୁର ଶ୍ଵେତସାର ରହିଥାଏ । ଉଭିଦ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠର ଜଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ । ସୋରିଷ, ଚିନାବାଦାମ, ରାଶି ପ୍ରଭୃତି ତୈଳବୀଜ ଶସ୍ୟ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସ୍ନେହସାର ଯୋଗାଇଥା’ନ୍ତି ।

ରବିଫସଲ ଓ ଗୋପାଳନ, ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, କୁକୁଡ଼ାପାଳନଦ୍ୱାରା ଆମେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଥାଉ । ଗୋପାଳନ କୁକୁଡ଼ାପାଳନଦ୍ୱାରା ଗାଈ ଓ କୁକୁଡ଼ାମାନଙ୍କ ସାଧାରଣଭାବେ ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ଏଥୁରୁ ଆର୍ଥିକ ଫାଇଦା ହାସଲ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହିସବୁ ପଶୁମାନେ ସାଧାରଣ ଚାଷଜମିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଆମକୁ ପୁଷ୍ଟିସାର ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାନ୍ତି । ତେଣୁ କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଚାଷ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।

(ଗ) ଉଦ୍ଭିଦ ଆମକୁ ଯୋଗାଉଥ‌ିବା ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥକୁ କେମିତି ତିଆରି କରେ ?
Answer:
ଣିଷ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟସାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଭିଦମାନଙ୍କଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ । ଏପରିକି ପୁଷ୍ଟିସାର ଯୋଗାଉଥ‌ିବା ଗୋପାଳନ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷ ପ୍ରଭୃତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାରାନ୍ତରେ ଉଭିଦ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଉଭିଦ ଏସବୁ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ । ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଚେର ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଟି ଭିତରୁ ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରେ । ଏହି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଜଳକୁ ପତ୍ର ଉପରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଇ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ । ଏହି ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟରୁ ଉଭିଦ ଗ୍ରହଣ କରେ ଓ ବଳକା ଅଂଶତକ ଫଳମୂଳରେ ସାଇତା ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଏହାକୁ ଆମେ ଆହରଣ କରି ଆମର ପୁଷ୍ଟି ସାଧନ କରିଥାଉ ।

Question ୫।
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।
ସ୍ବତଃସିଦ୍ଧ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଜନସଂଖ୍ୟା, ଜ୍ଞାନଶୂନ୍ୟ, ଉତ୍ପାଦନ, ଉଧେଇବା, ଆହରଣ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଉତ୍କଟ, ନିଅଣ୍ଟିଆ ।
Answer:
ସ୍ବତଃସିଦ୍ଧ (ନିଶ୍ଚିତ) – ଏହା ସ୍ଵତଃସିଦ୍ଧ ଯେ ମଣିଷ ଦିନେ ନା ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ ।
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ (ଅତି ଉତ୍ତମ ) – ପାଚିଲା ଅମୃତଭଣ୍ଡା ରୋଗୀ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା (ଲୋକସଂଖ୍ୟା) – ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା ।
ଜ୍ଞାନଶୂନ୍ୟ (ଭଲମନ୍ଦ ବିଚାର ଭୁଲିଯିବା) – ମଣିଷ କ୍ରୋଧ ସମୟରେ ଜ୍ଞାନଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।
ଉତ୍ପାଦନ (ଅମଳ) – ଆମ ଦେଶର ଚାଷୀମାନେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଜମିରୁ ନାନାପ୍ରକାର ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
ଉଧେଇବା (ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବା) – ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ଉଭିଦଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଦେଶର ଜଳବାୟୁରେ ଉଧେଇବା କଷ୍ଟକର ।
ଆହରଣ (ଗ୍ରହଣ) – ବିଭିନ୍ନ ପୁସ୍ତକ ପାଠକରି ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରାଯାଏ ।
ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ (ବହୁତ) – ବର୍ତ୍ତମାନ ସରକାର ଦରିଦ୍ର ଓ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛିନ୍ତି ।
ଉତ୍କଟ (ଭୀଷଣ) – ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ଦେଶରେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି ।
ନିଅଣ୍ଟିଆ (ଅଭାବଗ୍ରସ୍ତ ) – ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥ‌ିବା ଡାଲି ଆମ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଅଣ୍ଟିଆ ଅନୁଭୂତ ହେତ୍ତଛି।

Question ୬।
ଅନୁଚ୍ଛେଦଟି ପଢ଼ି ପ୍ରଶ୍ନ ତିଆରି କର ।
ଏହିଭଳି ଭାବରେ ଦେଖୁବାବୁ ଗଲେ ପୃଥ‌ିବୀର ଖାଦ୍ୟସମସ୍ୟା ଯେତେ ଉତ୍କଟ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ରସାୟନବିତ୍‌ମାନେ ତାହା ସମାଧାନ କରିବାକୁ କ୍ଷମ । ଏହା ସ୍ବତଃସିଦ୍ଧ ଯେ, ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବାପାଇଁ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଅସମର୍ଥ ହେବ, ସେହିଠାରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ତହିଁର ବିହିତ ସମାଧାନ କରପାରିବ । ମଣିଷ ସମାଜ କେବେ ଖାଦ୍ୟାଭାବରୁ ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହେବନି । ଅବଶ୍ୟ ଏବେ ପୃଥ‌ିବୀର ମଣିଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ତାହା କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଯୋଗାଇ ପାରୁଛି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏମିତି ଦିନ ଆସିବ, ଯେତେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟାକୁ ସମ୍ଭାଳିବାପାଇଁ, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଅସମର୍ଥ ହେବ, ସେତେବେଳେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଏହି ଉପାୟରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟାକୁ ସମ୍ଭାଳି ପାରିବ ।
Answer:
(୧) ପୃଥ‌ିବୀର ଉତ୍କଟ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କେଉଁମାନେ କରିପାରିବେ ?
(୨) କୃଷିବିଜ୍ଞାନ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ କେଉଁ ଉପାୟରେ ତା’ର ପ୍ରତିକାର ସମ୍ଭବ ହେବ ?
(୩) ଏବେ ପୃଥ‌ିବୀର ମଣିଷଙ୍କ ପାଇଁ କିଏ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇ ପାରୁଛି ?
(୪) ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ମଣିଷ ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠରୁ କାହିଁକି ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହେବ ନାହିଁ ?
(୫) କେଉଁ ସମସ୍ୟାକୁ ସମ୍ଭାଳିବାପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୃଷିବିଜ୍ଞାନ ଅସମର୍ଥ ହେବ ?

Question ୭।
ନିମ୍ନଲିଖ ସମୋଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ଲେଖ୍ ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।
ପୁର, ପୂର; ଭୀତି, ଭିଭି; ଧାର, ଧାର; ଦଳ, ଦଳ
Answer:
ପୁର (ନଗର) – ଦୀପାବଳୀରେ ପୁରପଲ୍ଲୀ ଆନନ୍ଦରେ ଉଛୁଳି ଉଠେ ।
ପୂର (ପୂରଣ) – ନାଟକଟି ଦେଖ‌ିବାକୁ ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟଟିରେ ଲୋକ ଭରପୂର ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ଭୀତି (ଭୟ) – ଜାପାନର ପରମାଣୁ ବିସ୍ଫୋରଣ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ବରେ ଭୀତି ସଞ୍ଚାର କରିଛି ।
ଭିରି (ମୂଳଦୁଆ) – ନିକଟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାରାଦ୍ଵୀପରେ ଏକ ସାର କାରଖାନାର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।
ଧାର (ଋଣ) – ଅଭାବରେ ପଡ଼ି ଚାଷୀଟି ମହାଜନଠାରୁ ପାଞ୍ଚଶତ ଟଙ୍କା ଧାର ଆଣିଥିଲା ।
ଧାର (ଦାଢ଼) – ଛୁରିଟିର ଧାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଥିଲା ।
ଦଳ (ଗୋଷ୍ଠୀ) – ଆମ ଗାଁରେ ଆଜିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥ‌ିବା ବାଦୀପାଲାରେ ଦୁଇଟି ପାଲାଦଳ ଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଦଳ (ଜଳଜ ତୃଣ) – ପୋଖରୀଟିରେ ପ୍ରଚୁର ଦଳ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଛି ।

Question ୮।
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ନିଅଣ୍ଟିଆ, ଅସମ୍ଭବ, ଆବଶ୍ୟକ, କୃତ୍ରିମ, ପ୍ରଚୁର

ଶବ୍ଦ	ବିପରାତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ
ନିଅଣ୍ଟିଆ – ବଳକା	ନିଅଣ୍ଟିଆ
ଆବଖ୍ୟାକ – ଅନ୍ୟବଶ୍ୟକ	ଆବଖ୍ୟାକ
ପ୍ରଚୁର – ଅପ୍ରଚୁର	ପ୍ରଚୁର
ଅସମ୍ଭବ – ସମ୍ଭବ	ଅସମ୍ଭବ
କୃତ୍ରିମ – ପ୍ରାକୃତିକି	କୃତ୍ରିମ

୯। ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରୁ ବହୁବଚନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କୁ ବାଛି ଲେଖା
ଗଛ, ଆମେ, ଜମିଗୁଡ଼ିକ, ଲୋକ, କାରଖାନାମାନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ, ସେମାନଙ୍କୁ
Answer:
ବହୁବଚନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଆମେ, ଜମିଗୁଡ଼ିକ, କାରଖାନାମାନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ, ସେମାନଙ୍କୁ

ତୁମପାଇଁ କାମ :

• ଡ. ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ ବହି ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
• ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରସ୍ତାବ ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।
  Answer:
  ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକ ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ।

ଆଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
୭୦ରୁ ୮୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ମଣିଷ ତା’ର ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ କିପରି ଦୂର କରିପାରିବ ?
Answer:
ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବହୁଗୁଣିତ ହେବ । ସୀମିତ ଚାଷଜମି, ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଓ ବ୍ୟାପକ କଳକାରଖାନାର ବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ ସେତେବେଳକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରଗତି କରି ସାରିଥିବ । ମଣିଷର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନେଇ ବିଜ୍ଞାନ ସର୍ବଦା ନୂତନ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଆସିଛି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତା’ର ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲୁରହିବ । ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ ଚାଷଜମିର ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେବ । କିନ୍ତୁ ପୃଥ‌ିବୀର ଅସୀମ ବାୟୁ, ଜଳ ଶକ୍ତି ଓ ସୌରଶକ୍ତିର ଅଭାବ ହେବ ନାହିଁ ।

ଏଣୁ ମଣିଷ ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଅରଣ୍ୟ ସମ୍ପଦ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ । ଏହି ଅରଣ୍ୟଜାତ କାଠ, ପତ୍ର, ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ମଣିଷ ତା’ର ଶ୍ଵେତସାର, ପୁଷ୍ଟିସାର ଓ ସ୍ନେହସାର ଖାଦ୍ୟ ରାସାୟନିକ ଉପାୟରେ ତିଆରି କରିପାରିବ । ଏହାଫଳରେ କାଠରୁ ଭାତ  ହୋଇପାରେ, ଘାସରୁ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ବାୟୁରୁ ଚିନି ମଧ୍ଯ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରେ । ଏସବୁ ଉଦ୍ଭାବନ ଫଳରେ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ଦୂରୀଭୂତ ହେବ । ପୁନଶ୍ଚ ମହାସମୁଦ୍ର ଜଳଜ ଜୀବମାନଙ୍କରୁ ରାସାୟନିକ ଉପାୟରେ ଦୁଧ, ଦହି, ଛେନା, ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇ ଖାଦ୍ୟସଙ୍କଟ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ ।

(ଖ) ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜମି, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାଣି ପାଇଁ କି ବିପଦ ରହିଛି ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଦ୍ରୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଦିନେ ନା ଦିନେ ମଣିଷ ପାଇଁ ବିପଦର କାରଣ ହେବ । ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ ମଣିଷ ଦିନକୁ ଦିନ ଅଧ୍ଵକ ଚାଷଜମିକୁ ବାସଭୂମି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବ । ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲର କାଠ କାଳକ୍ରମେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯିବ । ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥ‌ିବା ତରଳ ଇନ୍ଧନ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସରି ଆସୁଥ‌ିବାରୁ ଇନ୍ଧନ ସମସ୍ୟା ଗୁରୁତର ହେବ । ଏହାଫଳରେ ସେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲକୁ ନିଜେ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ । ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଅସରନ୍ତି ଜଳଶକ୍ତିକୁ କଳକାରଖାନା ଓ କୃଷିରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଫଳରେ ଜଳଶକ୍ତି ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବ । ମଣିଷ ଚଳିବା ପାଇଁ ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଓ ସମୁଦ୍ରର କିଛି ଅଂଶକୁ ପୋତିବାକୁ ବାଧ୍ୟହେବ । ଏହାଫଳରେ ଅଶାନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଭୟଙ୍କର ପାଲଟି ସୁନାମି ଭଳି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଏହିପରି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜମି, ଜଙ୍ଗଲ, ପାଣି, ମଣିଷ ସମାଜ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ମିଳିବ ନାହିଁ ଓ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ।

(ଗ). ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ପରିବେଶ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ଏହା ସପକ୍ଷରେ ୧୦ଟି ବାକ୍ୟ ଲେଖ ।
Answer:
ପ୍ରଗତି ହିଁ ଦୁର୍ଗତିର କାରଣ । ମଣିଷ ତା’ର ବୁଦ୍ଧିବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଯେତେ ପ୍ରଗତି କଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧ‌ିକ ପରିମାଣର ଦୁର୍ଗତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି । ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟକୁ ବିଷାକ୍ତ କରିବାର ନୂଆ ନୂଆ ଉପାୟ ବିଜ୍ଞାନଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହେଉଛି । ଏଣୁ କାଳକ୍ରମେ ବିଜ୍ଞାନ ଯେତେ ଅଗ୍ରଗତି କରିବ, ମଣିଷ ସେତିକି ପରିମାଣରେ ଦୁର୍ଗତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ । ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ଫଳରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଚାଲିଥିବା କଳକାରଖାନା, ଗାଡ଼ି, ମଟରଦ୍ଵାରା ଜଳ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବ । ଏହାଫଳରେ ମଣିଷ ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବ । ଜଙ୍ଗଲର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଥ‌ିବା ଅତିବାଇଗଣି ରଶ୍ମି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଭେଦକରି ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବ । କାଠରୁ ଭାତ ତିଆରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାତ ମଣିଷ ପାଇଁ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ହେବନାହିଁ । ସେହିପରି ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଖାଦ୍ୟସାର ଯୋଗାଇବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଲେ ବି ଏହା ମଣିଷର ଜୀବନପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ବସ୍ତୁତଃ ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ମଣିଷ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ହେଲେ ମଣିଷ କ’ଣ କରେ ?
Answer:
ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ ହେଲେ ମଣିଷ ହିତାହିତ ଜ୍ଞାନ ଭୁଲିଯାଏ ।

(ଖ) ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା, ସଂସ୍କୃତି କାହା ବିନା ନିରର୍ଥକ ପାଲଟିଥାଏ ?
Answer:
ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା, ସଂସ୍କୃତି ଖାଦ୍ୟ ବିନା ନିରର୍ଥକ ପାଲଟିଯାଏ ।

(ଗ) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କଥା ଚିନ୍ତାକଲେ ଦେହ ଶୀତେଇ ଉଠେ କାହିଁକି ?
Answer:
ଦ୍ରୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକଲେ ଅଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ସମାଜ ପାଇଁ ଏହା ଭୟଙ୍କର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଏହା ଚିନ୍ତାକରି ଭୟରେ ଦେହ ଶୀତେଇ ଉଠେ ।

(ଘ) ପୃଥ‌ିବୀର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଁ କେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଆଶା କରାଯାଏ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଜନା ଆଶା କରାଯାଏ ।

(ଙ) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟର ଦୂରୀକରଣ ସମ୍ଭବ କିପରି ?
Answer:
ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଗତି ଯୋଗୁଁ ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଦୂରୀକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ । ରସାୟନବିତ୍‌ ମାନେ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ମଣିଷ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପାଦନ କରିପାରିବେ ।

Question ୨ ।
କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଆମେ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଆହରଣ କରୁଛୁ ?
Answer:
କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଆମେ ପୁଷ୍ଟିସାର, ଶ୍ଵେତସାର, ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଆହରଣ କରୁଛୁ।

Question ୩।
କେଉଁଥୁରୁ ଆମେ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଉଛୁ ?
Answer:
ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା, ମାଣ୍ଡିଆ, ଆଳୁ ଆଦିରୁ ଆମେ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପାଉଛୁ।

Question ୪।
ପୁଷ୍ଟିସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଆମେ କିପରି ପାଉଛୁ ?
Answer:
ରବି ଫସଲ ଓ ଗୋପାଳନ, ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ଆଦି ଆମକୁ ପୁଷ୍ଟିସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଉଛି।

Question ୫।
କେଉଁ ଚାଷ ଆମକୁ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଉଛି ?
Answer:
ସୋରିଷ, ଚିନାବାଦାମ, ଆଦି ଚାଷ ଆମକୁ ସ୍ନେହସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଉଛି ।

Question ୬ ।
ଉଭିଦ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ କିପରି ତିଆରି କରେ ?
Answer:
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସକୁ ଭୂମି ଅଭ୍ୟନ୍ତରର ଜଳ ସହିତ ପତ୍ର ଉପରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଇ ଉଭିଦ ତା’ର ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ତିଆରି କରେ।

Question ୭।
ମାନବ କିପରି ଉପାୟରେ କୃତ୍ରିମ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରିପାରିବ ?
Answer:
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ଦଳର କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଏକ ରାସାୟନିକ କାରଖାନାରେ ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମାନବ

Question ୮।
ମାନବ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ମଇଦା କିପରି ଉତ୍ପାଦନ କରିପାରିବ ?
Answer:
ଆକାଶର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସରୁ ଗୋଟିଏ ମଇଦା କାରଖାନା ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ମଇଦା ଉତ୍ପାଦନ କରିପାରିବ ।

Question ୯।
କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ଯେଉଁ ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ ହେବ ତାହା କିପରି ଗୁଣ ବହନ କରିବ ?
Answer:
କୃତ୍ରିମ ଚାଉଳ ଏତେ ସୁନ୍ଦର, ସରୁ ଓ ସୁସ୍ୱାଦୁ ହେବ ଯାହାକି ପ୍ରାକୃତିକ ଚାଉଳକୁ ବଳିଯିବ।

Question ୧୦।
କେଉଁଥିରେ ସେଲୁଲୋଜ୍ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଅଛି ?
Answer:
ସାଧାରଣ ଗଛ, ପତ୍ର, କାଠ ଆଦିରେ ଏହି ସେଲୁଲୋଜ୍‌ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଅଛି।

Question ୧୧ ।
ସେଲୁଲୋଜ୍ ଅଣୁକୁ କେଉଁଥରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ?
Answer:
ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାହାଯ୍ୟରେ ସେଲୁଲୋଜ୍ ଅଣୁକୁ ବିଭକ୍ତ କରି ଶ୍ଵେତସାର ତଥା ଶର୍କରା ଅଣୁରେ ପରିଣତ କରାଯାଇପାରିବ ।

କଠିନ ଶବ୍ଦ।ର୍ଥ :

Question ୧।
ଯେଉଁଠି ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ କୃଷିବିଜ୍ଞାନ ଅସମର୍ଥ ହେବ ସେହିଠାରେ କେଉଁ ବିଜ୍ଞାନ ତହିଁର ବିହିତ ସମାଧାନ କରିପାରିବ ?
(କ) ଗୃହ ବିଜ୍ଞାନ
(ଖ) ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ
(ଗ) ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
(ଘ) ପୃଥ‌ିବୀ ବାହାରେ ମଣିଷ
Answer:
(ଗ) ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ

Question ୨।
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ଯରୁ କେଉଁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ?
(କ) ଯଥେଷ୍ଠ
(ଖ) ଆହରଣ
(ଗ) ବିକଶିତ
(ଘ) ନିଶ୍ଚିହ୍ନ
Answer:
(ଖ) ଆହରଣ

Question ୩।
ନିମ୍ନଲିଖ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବହୁବଚନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
(କ) ଲୋକ
(ଖ) ସେ
(ଗ) ଭୀତି
(ଘ) ସମୁଦ୍ର
Answer:
(ଗ) ଭୀତି

Question ୪।
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ଅର୍ଥ ‘ଗୋଷ୍ଠୀ’ ?
(କ) ଭିରି
(ଖ) ଧାର
(ଗ) ଭ1ତି
(ଘ) ଦଳର
Answer:
(ଘ) ଦଳର

Question ୫।
‘ପ୍ରଚୁର’ ଶବ୍ଦର ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ କେଉଁଟି ?
(କ) ଜଣେ
(ଖ) କାଶିଚାଏ
(ଗ) ଅପ୍ରଚୁର
(ଘ) ଧାରେ
Answer:
(ଗ) ଅପ୍ରଚୁର

Question ୬।
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଲେଖାଟି ଡ. ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଲେଖାର ଅଂଶବିଶେଷ ନୁହେଁ ?
(କ) କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ
(ଖ) ବେଲୁନ ଗଲା ଉତି
(ଗ) ଉଡନ୍ତା ଥାଳିଆ
(ଘ) ପୃଥିବୀ ବାହାରେ ମଶିଷ
Answer:
(ଖ) ବେଲୁନ ଗଲା ଉତି

Question ୭।
ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ କେଉଁ ସମସ୍ୟା ଉତ୍କଟ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ
(କ) ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା
(ଖ) ପ୍ରାନୀୟ ଜଳ
(ଗ) ଚାକିରି
(ଘ) ବାସଗୃହ
Answer:
(କ) ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା

Question ୮।
ଭବିଷ୍ୟତରେ କେଉଁଥୁରୁ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ସାଂଶ୍ଲେଷିକ ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରିବ ?
(କ) ଗହମ
(ଖ) ମଇଦା
(ଗ) ଅଟା
(ଘ) ସୁଜି
Answer:
(ଖ) ମଇଦା

Question ୯।
ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ବଳକା ଖାଦ୍ୟ ରହେ ଗଛ ତାକୁ କେଉଁଠି ସାଇତିରଖେ ?
(କ) କାଣ୍ଡ
(ଖ) ଫଳମୂଳ
(ଗ) ଶାଖାପ୍ରଶାଖା
(ଘ) ଚେର
Answer:
(ଖ) ଫଳମୂଳ

Question ୧୦।
ପୃଥ‌ିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ କ’ଣ କମିଯିବ ?
(କ) ଚାଷଜମି
(ଖ) ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନ
(ଗ) କୋଠାବାଡ଼ି
(ଘ) ସୁନା ଦର
Answer:
(କ) ଚାଷଜମି

ଲେଖକ ପରିଚୟ :

ଡକ୍ଟର ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ରାସାୟନ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜଣେ ପ୍ରବୀଣ ଅଧ୍ୟାପକ । ଆଧୁନିକ ବସ୍ତୁବିଜ୍ଞାନକୁ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟସାହିତ୍ୟରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରି ସେ ଓଡ଼ିଆ ପାଠକ ମହଲରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିପାରିଛନ୍ତି । ବିଜ୍ଞାନର ଗବେଷଣା ପାଇଁ ସେ ଦେଶ ତଥା ବିଦେଶରେ ବହୁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତର ଭ୍ରମଣ କରି ନିଜର ଅନୁଭୂତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିପାରିଛନ୍ତି । ସଭ୍ୟତାର ଦୃତ ପ୍ରଗତି, ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ଏବଂ ମଣିଷର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଭିତ୍ତିକରି ଚମତ୍କାର ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ‘ପୃଥ‌ିବୀ ବାହାରେ ମଣିଷ’, ‘ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିଆ’, ‘ଚନ୍ଦ୍ରର ମୃତ୍ୟୁ’ ଓ ‘କୃ ତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ’ ବିଜ୍ଞ।ନପ୍ରିୟ ପାଠକ ପାଠିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚହଳ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଚ୍ଛା

ସେ ବିଜ୍ଞାନର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖୁ ବହୁ ଉପନ୍ୟାସ, ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ, ଗଳ୍ପ, ଶିଶୁ ଓ କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ ‘ମୃତ୍ୟୁ ଏକ ମାତୃତ୍ଵର’, ‘ପୃଥ‌ିବୀ ବାହାରେ ମଣିଷ’, କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ’, ‘ନିଶ୍ଚଳ ପୃଥ‌ିବୀ’, ‘ନିସ୍ତବ୍ଧ ଗୋଧୂଳି’ ଇତ୍ୟାଦି; ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ‘ନାଳ ଚକ୍ରବାଳ ସେପାରେ’ ‘ପାଶୃ।ତ୍ୟ ସ୍ମୃତି’ ମଧ୍ୟରେ ଇତ୍ୟାଦି; ଗଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ‘ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିଆ’, ‘ଚତୁର୍ଥ ପରିସର’, ‘ବିଜ୍ଞାନ ବିଚିତ୍ରା’ ଇତ୍ୟାଦି; ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବିଜ୍ଞାନ ବିସୁୟ’ ‘ବିଜ୍ଞାନ କୃତିତ୍ଵ’ ‘ପରମାଣୁ ବୋମାର ଆଚିଷ୍ଟାର’ ଇତ୍ୟାଦି ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧି ବିଭାଗରେ ‘ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବୋମା’, ‘ଜୀବାଣୁ ବୋମା’ ‘ସମୁଦ୍ର ତଳେ ସହର’ ଇତ୍ୟାଦି ରଚନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି :

ଆଲୋଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଡକ୍ଟର ମହାପାତ୍ର ଆଗାମୀ ବିଶ୍ବର ମଣିଷର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ନୂଆ ନୂଆ ତ୍ତପାୟ ଚିନ୍ତାକରି ଜନବିସ୍ପେରଶରେ ଭ।ରାକ୍ରାନ୍ତ୍ର ପୃଥ୍ବାବାବାସାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ଆଶାବାଦର ସଞ୍ଚାର କରିଛନ୍ତି । ଚଳିତ ଶତାବ୍ଦୀର ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରମାନେ ଆଗାମୀ ପଚାଶ ବର୍ଷରେ କିଭଳି ସଂକଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ ଏବଂ ସେମାନେ କିପରି ତାହାର ମୁକାବିଲା କରିପାରିବେ ତା’ର ଏକ ଭବିଷ୍ୟତ ରୂପରେ ଖ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ତ୍ତକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରକଥା :

ଖାଦ୍ୟ ହିଁ ମଣିଷର ଜୀବନ । ଖାଦ୍ୟ ବିନା ମଣିଷ କ’ଣ କୌଣସି ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏପରିକି ଉଭିଦ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ସାଧାରଣତଃ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଯେତେ ମଣିଷ, ଜୀବଜନ୍ତୁ ବା ଉଦ୍ଭଦ ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିରେ ଅପର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ସଞ୍ଚତ ରହିଛି । ମାତ୍ର ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି । ପ୍ରକୃତି ସ୍ଥିର ତଥା ସୀମିତ ରହିଥ‌ିବାବେଳେ ଜୀବସୃଷ୍ଟି ପ୍ରଖର ବେଗରେ ବଢ଼ିଚାଲିଛି । ଏଣୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି ହେବ । ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପୃଥ‌ିବୀର ରାସାୟନବିତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ବୋଷ୍ଟନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ବିଜ୍ଞାନର ଅଦ୍ଭୁତ ରଣକୌଶଳଦ୍ଵାରା ଅସମ୍ଭବକୁ ସମ୍ଭବ କରିହେବ ଏହାହିଁ ଥିଲା ଆଲୋଚନାର ବିଷୟବସ୍ତୁ। ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଆଧାରକରି ଉକ୍କର ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଆଲୋଚ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧଟିକୁ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ବାସ୍ତବରେ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ମଣିଷର ଜୀବନ । ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବରେ ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା, ସଂସ୍କୃତି, ଶାନ୍ତି ବା ରାମରାଜ୍ୟ ସବୁ ନିରର୍ଥକ । ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ, ସେଠି ଶିକ୍ଷା, ସଭ୍ୟତା କିଛି ହିଁ ପ୍ରଗତି କରିପାରିବ ନାହିଁ । କଥାରେ ପରା ଅଛି– ବୁଭୁକ୍ଷିତ କିଂ ନ କରୋତି ପାପ?’’ ପେଟଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ମଣିଷ ବୁଦ୍ଧିଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ତା’ର କଥା ଓ କାମରେ ଭାରସାମ୍ୟ ରହେନାହିଁ । ସେତେବେଳେ ସେ ପାପ, ଦୁର୍ନୀତି, ନ୍ୟାୟ-ନୀତିରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ । ଆଜିକାଲି ପୃଥ‌ିବୀରେ ଯେପରି ବେଗରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଚାଲିଛି, ଦିନ ଆସିବ, ମଣିଷ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥ‌ିବା ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ତା’ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବନାହିଁ ।

ଉତ୍ପାଦନର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥିର ବା ସୀମିତ ଥିବାବେଳେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏ ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ । ଏହାର ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଛାୟା ଏବେ ମଧ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀର ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲାଣି । ଜମିରେ ଖତ, ସାର ଦେଇ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଉଥିଲେ ବି ପୃଥ‌ିବୀର ବଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଚାହିଦା ପ୍ରଚଳିତ କୃଷିପଦ୍ଧତିଦ୍ଵାରା ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ହେଉନାହିଁ । ଏଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏଥିପାଇଁ ନୂଆ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିଚାଲିଛନ୍ତି । ପ୍ରତିବର୍ଷ ଯେଉଁ ହାରରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ବଢ଼ିଚାଲିଛି, ଏହା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ କି ରୂପରେଖ ନେବ, ତାହା ଚିନ୍ତାକଲେ ମଣିଷ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡୁଛି ।

ଏ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୁଏତ କରିପାରିବ ରାସାୟନିକ ବିଜ୍ଞାନ । କାରଣ ହଜାର କିମ୍ବା ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଚଳିତ କୃଷି ପଦ୍ଧତିରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିବ । ଏଥିପାଇଁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନର ନୂତନ ନୂତନ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଆଶା ଓ ଆସ୍ଥା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।

ମଣିଷର ଆବଶ୍ୟକ ଖାଦ୍ୟସାରକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ; ଯଥା ପୁଷ୍ଟିସାର, ଶ୍ଵେତସାର ଏବଂ ସ୍ନେହସାର । ମଣିଷ ଆହରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଏହି ତିନୋଟି ଖାଦ୍ୟସାରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆମେ ଯେଉଁ ଧାନ, ଗହମ, ବାଜରା, ମାଣ୍ଡିଆ, ଆଳୁ ଆଦି ଶସ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ, ତାହା ଶ୍ଵେତସାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଇଥା’ନ୍ତି । ସୋରିଷ, ଚିନାବାଦାମ ଭଳି ତୈଳଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ସ୍ନେହସାର ଏବଂ ରବି ଫସଲ ଓ ଗୋପାଳନ, ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, କୁକୁଡ଼ା ପାଳନଦ୍ୱାରା ଆମେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଖାଦ୍ୟ ପାଇଥାଉ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଫଳରେ ଆଗାମୀ ହଜାର କିମ୍ବା ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଯେତେବେଳେ ବସବାସ କରିବାକୁ ମଣିଷ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜମି ମିଳିବା ସମ୍ଭବ ହେବନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଚାଷଜମି ମିଳିବ କେଉଁଠୁ ? କଳକାରଖାନା ପାଇଁ ସୀମିତ ଜମିର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ମାତ୍ର କରାଯାଇପାରେ ।

ଧାନ, ଗହମ, ଯବ, ବାଜରା, ମକା, ଆଦିରୁ ଆମେ ଯେଉଁ ଶ୍ଵେତସାର ପାଉ ସେହି ଶ୍ଵେତସାର କଳକାରଖାନା ସାହାଯ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ମାମୁଲି ପଦାର୍ଥରୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ରସାୟନବିତ୍‌ଙ୍କ ମତରେ ସମ୍ଭବପର । ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍‌କୁ ମାଟି ଭିତରେ ପାଣି ସହିତ ଯୋଗକରି ତାକୁ ପତ୍ର ଉପରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଇ ଉଭିଦ ତା’ର ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ ଏବଂ ଏହି ଶ୍ୱେତସାର ଖାଦ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ବଳକା ପରିମାଣ ରହେ ସେ ତାକୁ ନିଜ ଫଳମୂଳରେ ସାଇତି ରଖେ । ସେହି ଫଳମୂଳରୁ ଆମେ ଶ୍ଵେତସାର ଗ୍ରହଣ କରୁ । ଏଣୁ ମଣିଷ ଖାଦ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ହେଲେ ତାକୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ଜଳର କୃତ୍ରିମ ସଂଯୋଗ କରି ସେଥୁରୁ ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆକାଶର ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍‌ କାରଖାନା ସାହାଯ୍ୟରେ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ମଇଦା ଉତ୍ପାଦନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ । ଉକ୍ତ ମଇଦାରୁ ରାସାୟନିକ ଉପାୟରେ ସୁନ୍ଦର, ସରୁ ଓ ସୁସ୍ବାଦୁ ଚାଉଳ ମଧ୍ଯ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାୟରେ ସାଧାରଣ ଗଛ, ପତ୍ର ଏବଂ କାଠ ଆଦିରେ ଥ‌ିବା ପର୍ଯ୍ୟାନ୍ତ ସେଲୁଲୋଜକୁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଶ୍ଵେତସାର ତଥା ଶର୍କରା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କଳ ବସାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ କାଠକଳ କରି ସେଥୁ ଏପରି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହାର ପରିମାଣ ପ୍ରଚଳିତ କୃଷିପଦ୍ଧତିରୁ ମିଳୁଥିବା ଶ୍ଵେତସାର ଖାଦ୍ୟଠାରୁ ବହୁପରିମାଣରେ ଅଧ୍ୟକ ବୋଲି କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି।

ସବୁଠାରୁ କୌତୁକର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ବନଜାତ ପଦାର୍ଥକୁ କଳର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଭର୍ତ୍ତିକରି ଆରପାଖରୁ ଅଟା, ମଇଦା, ସୁଜି, ଚିନି ଓ ଚାଉଳ ପାଇବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ । ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ବୃକ୍ଷ ମରିଗଲେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦିଏ, ତାହା ହେବନାହିଁ । ଏଥ‌ିପାଇଁ କେବଳ ପ୍ରଚୁର ଅରଣ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଆବଶ୍ୟକ ।

ଆମ ସମୁଦ୍ର ଓ ମହାସମୁଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରାଟ ଓ ଅସରନ୍ତି ପାଣିର ଆଧାର । ଏଥ‌ିରେ ଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ଜଳଜ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କଠାରୁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପୁଷ୍ଟିସାର ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇପାରିବ । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଚାଷଜମିରସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଲେ ମଣିଷ ତା’ର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଅନନ୍ତ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ତା’ର ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିପାରିବ । ଏପରିକି ସମୁଦ୍ରରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରି ସେଥୁରୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦୁଧ, ଦହି, ଛେନା ପ୍ରଭୃତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରିବ । କାରଖାନାମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପଟେ ଏ ପ୍ରାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ଭର୍ତ୍ତିକରି ଆରପଟେ ଦୁଧ, ଦହି, ଛେନା, ମାଛ, ମାଂସ ପ୍ରଭୃତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଗୋରୁଗାଈ, ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା ନ ପାଳି ମଧ୍ଯ ଆମେ କାରଖାନାରୁ ଏସବୁ ଖାଦ୍ୟ ପାଇପାରିବା ।

ଏଣୁ ଆଶା ଓ ଆଶ୍ଵାସନାର ବିଷୟ ଯେ ପୃଥ‌ିବୀର ଖାଦ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଯେତେ ଉତ୍କଟ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ରସାୟନବିତ୍‌ମାନେ ତା’ର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ବେଶ୍ କ୍ଷମ । ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁଠି କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଅସମର୍ଥ ହେବ, ସେଠାରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ତା’ର ବଳବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିପାରିବ ।

କଠିନ ଶବ୍ଦ।ର୍ଥ :

• ସରଗରମ – ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସାହଜନକା
• ହିତାହିତ – ଭଲମନ୍ଦ ।
• ଶୀତେଇ ଉଠିବା – ଶିହରି ଉଠିବା ।
• ସ୍ଵତଃସିଦ୍ଧ – ନିଶ୍ଚିତ / ଆପଣା ଛାଏଁ ପ୍ରମାଣିତ ।
• ସୁଦୂର – ବହୁଦୂର ।
• ଆହରଣ – ସଂଗ୍ରହ କରିବା / ଉପାର୍ଜନ କରିବା ।
• ଅଭ୍ୟନ୍ତର – ଭିତର ।
• ସଂଯୁକ୍ତ – ଲାଗି ରହିଥ‌ିବା ।
• କୃତ୍ରିମ – ମଣିଷକୃତ ।
• ସାଂଶ୍ଳେଷିକ – ସଂଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ।
• ଶର୍କରା – ଚିନିଜାତୀୟ ।
• କ୍ଷମ – ସାମର୍ଥ୍ୟ
• ମାମୁଲି – ସାଧାରଣ
• ଖାଣ୍ଠି – ଉତ୍ତମ
• ପ୍ରିସ୍ତୃତ – ବ୍ୟାପକ
• ମାଶ – ଧାନ, ଚାଉଳ ମାପିବା ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଦଷ୍ଠ ପୁରାତନ ଏକକା
• ପଦ୍ଧତି – ସୂତ୍ର / ପ୍ରଶାଳା
• କଳନା – କଜିନା / ଅନୁମାନ ।
• ଜଳକ – ଜଳରୁ ଜାତ ।
• ରୂପାନ୍ତରିତ – ପରିବର୍ତ୍ତିତା
• ଉକ୍ଟ – ଭୟଙ୍କରା
• ବିହିତ – ଉଚିତା
• ନିଶ୍ଚିହ୍ନ – ଚିହ୍ନବର୍ଣ୍ଣ ଲୋପ ପାଇଯିବା।
• ଉଧେଇବା – ପଢିବା / ବିକଶିତ ହେବା / ତିଷ୍ଠିବା ।
• ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ – ବହୁତ / ଯଥେଷ୍ଟ / ପ୍ରବୁର ପରିମାଣରୋ

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Odia Solutions Chapter 10 ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Odia Solutions Chapter 10 ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତର

Question ୧।
ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) ଛାତ୍ର ଜୀବନରେ ହରିହର କେଉଁମାନଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ଛାତ୍ର ଜୀବନରେ ହରିହର ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ କାହାର ରୋଗ ହେଲେ ତା’ର ସେବା କରିବା, ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ମଡ଼ା ଉଠାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, ଗାଁ ସ୍କୁଲ୍ ପାଇଁ ଛଣ ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ବାଉଁଶ ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ଗାଁର ନିରକ୍ଷର ଲୋକଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆଗଭର ହୋଇ ପଡୁଥିଲେ ।

(ଖ ) ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମେ କେବେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମେ ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ହୋଇଥିଲା । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପ୍ରଥମକରି ଯୋଗଦାନ କରି ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ ।

(ଗ) ହରିହର କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ହରିହର ପୁରୀଜିଲ୍ଲାର ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ନିକଟସ୍ଥ ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ହରିହର ଓକିଲାତି ବିଦ୍ୟା କାର୍ହିକି ପଢ଼ିଲେ ନାହିଁ?
Answer:
ସେ କାଳରେ ଓକିଲାତି ପାଠର ବହୁତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଥିଲା । ଏହା ଏକ ଲାଭଜନକ ପେସା ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନନା ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଅକୁ ଓକିଲ କରିବାର ଅଭିଳାଷ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ହରିହର ମଧ୍ୟ କିଛିଦିନ ଓକିଲାତି ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଓକିଲାତି ବ୍ୟବସାୟ ଆଡ଼କୁ ମନ ମୋଟେ ଗଲା ନାହିଁ । ତେଣୁ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ା ଛାଡ଼ି ଶେଷ ପରୀକ୍ଷା ନଦେଇ ଚାଲି ଆସିଲେ ।

(ଙ) ନୀଳଗିରି ସ୍କୁଲଟି କାହିଁକି ଭାଙ୍ଗିଗଲା ?
Answer:
ହରିହର ନୀଳଗିରି ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିବା ସମୟରେ ବଙ୍ଗଦେଶରେ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଥରେ ପଲିଟିକାଲ ଏଜେଣ୍ଟ କର୍‌ରାମ୍‌ ନୀଳଗିରି ସ୍କୁଲକୁ ଆସିଥିଲେ । ସ୍କୁଲର ଶିକ୍ଷକମାନେ ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ତାଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ହେବାପରେ ସେ ନୀଳଗିରି ରାଜାଙ୍କୁ କହି ସ୍କୁଲଟିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ।

Question ୨।
ଦୁଇଟି ବା ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ହରିହର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ କିପରି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପଟ୍ଟଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଆହ୍ୱାନକୁ ସେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନୂତନ ଶିକ୍ଷାନୀତିକୁ ସେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗନେଇ ସେ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ । ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ସେବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଥିଲା ।

(ଖ) ୧୯୨୦ ପରେ ଭାରତର ଜନଜାଗରଣରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଲା ?
Answer:
୧୯୨୦ ପରେ ଦେଶରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଜାଗରଣ ଚାଲିଲା । ଏଥର ସରକାର ସହିତ ଅସହଯୋଗ କରାଗଲା । ଅଳକା ଆଶ୍ରମ, ଦରିଦ୍ରନାରାୟଣ ସେବାସଂଘ, ଭଦ୍ରକ ଆଶ୍ରମ ଇତ୍ୟାଦି ସେବାକେନ୍ଦ୍ର ସବୁ ଗଢ଼ିଉଠିଲା । ନାରୀ ଜାଗରଣ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ ଆଦି ସମାଜ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁ ରହିଲା । ଚାରିଆଡ଼େ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ନୂତନ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

(ଗ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କେଉଁ କେଉଁ ଗୁଣ ତୁମକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛି ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ, ଦେଶସେବା, ସରଳ ଅମାୟିକ ନିଃସ୍ବାର୍ଥପର ଗୁଣ, ସତ୍ୟବାଦିତା, ବିଦ୍ୟାଦାନ ଆଦି ଗୁଣମାନ ଆମକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛି । ସେ ଜୀବନରେ କେବେ ମିଛ କହିନଥିଲେ । ଦୁସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେଷିତ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଆର୍ଭର ସେବାହିଁ ପ୍ରକୃତ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ସେ ବୁଝିଥିଲେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଳି ମହାମାନବ ଆମର ଆଦର୍ଶ ।

(ଘ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଶେଷ ଜୀବନ କିପରି କଟିଥିଲା ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଶେଷ ଜୀବନରେ ଭୀଷଣ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଛାତି ଭିତରେ କଫ ଜମି ଯାଇଥିଲା । ଦେହରେ ଭୀଷଣ ଜ୍ଵର ଥିଲା । ଡାକ୍ତରମାନେ ଆଶଙ୍କା ମଣିଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମହାଶୟ ମାସ ମାସ ଧରି ବିଛଣାରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ। ଶେଷରେ ୧୯୭୧ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୨୦ ତାରିଖ ସକାଳ ଛ’ଟା ପଚାଶ ମିନିଟ୍‌ରେ ସେ ଶେଷନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।

(ଙ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯିଏ ସଂସାରର ସମସ୍ତ ମାୟା ତୁଟାଇ ଭଗବତ୍ ଚିନ୍ତାରେ ପ୍ରତିଟି ମୁହୂର୍ଭ କଟାଏ, ନିଜ ପାଇଁ କାଣିକଉଡ଼ିଟିଏ ବି ରଖ୍ ନଥାଏ, ମାନବ ସେବାକୁହିଁ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ନିଜେ ଭାବେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ । ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନିଜର ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗକରି ସରଳ ଓ ନିରାଡ଼ମ୍ବର ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରେ । ସତ୍ୟ ଓ ସଂଯମ ସେମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ହୁଏ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଏହିଭଳି ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କହିବା ଯଥାର୍ଥ ହେବ ।

Question ୩ ।
ପୂର୍ବପର ସମ୍ପର୍କ ସହ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦିଅ ।
(କ) ଏହି ଲୋକ ଏତେ ବଡ଼ ଥିଲା, ଆମ୍ଭେମାନେ ଜାଣିପାରି ନଥୁଲୁ ତ !
Answer:
ଏହି ଲୋକ ………………… ନଥିଲୁ ତା
ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଶଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋଙ୍କ ଲିଖିତ “ସତ୍ୟର ପୂଜାରା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର” ପ୍ରବକ୍ଷରୁ ଆନୀତ। ହରିହରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କର ଭଲଗୁଣ ସବୁ ଜାଣିପାରି ଲୋକେ କିପରି ବିସ୍ମିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାହା ଏଠାରେ ଆଲୋଚ୍ୟ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କର ସମାଜସେବା, ସଂସ୍କାରମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ମହାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ସମ୍ପର୍କରେ ଗାଁର ଯୁବକମାନେ ଜାଣିପାରି ନଥିଲେ। କାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଭଲଗୁଣ ସହଜରେ କେହି ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଲୋକମୁଖରେ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହୁଏ ।

ତାହାହି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଷେତ୍ରରେ ଘଟିଥିଲା ସ୍ୱାଧାନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାଗନେଇ ଜେଲବରଣ କରିବା, ରୋଗୀ-ଦୁଃଖୀଙ୍କର ସେବା କରିବା, ସତ୍ୟକୁ ଆଦର୍ଶ କରିବା ଏବଂ ସମାଜ ସଂସ୍କାରମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଥିଲା। ନିଜ ପାଇଁ କାଣି କଉଡ଼ିଟିଏ ବି ସେ ରଖୁ ନଥିଲେ। ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିବା ତାଙ୍କର ଏହି ମହତ୍‌ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଜାଣି ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

(ଖ) ଆମେ ମିଥ୍ୟା ନ କହି ମଧ୍ୟ ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମୟରେ ମିଥ୍ୟାଚାର କରିଥାଉ ।
Answer:
ଆମେ ମିଥ୍ୟା ……………………………………. ମିଥ୍ୟାଚାର କରିଥାଉ ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋଙ୍କ ଲିଖତ ‘ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ। ମିଥ୍ୟା କହିବା ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରିବା ଏକାକଥା ବୋଲି ଲେଖକ ଏଠାରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ! ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ସତ୍ୟର ଉପାସକ ଥିଲେ। ମିଛ କହିବା ଓ ମିଛ ଆଚରଣ ବା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦୁଇଟି ଏକାକଥା ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ କେହି ଜଣେ ମିଛ କହିବନି କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରୁଥିବ। ତାକୁହିଁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ କୁହାଯିବ। ଜଣକୁ କଥା ଦେଇ ତାହା ପାଳନ ନ କଲେ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ ହେଲା। କୌଣସି ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଜାଣିଶୁଣି ଭୁଲକଥା କହିବା ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତେଣୁ ମିଥ୍ୟା କହିବା ଓ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରିବା ଭିତରେ କିଛି ଫରକ ନାହିଁ ସୁତରାଂ ଆମେ ମିଥ୍ୟା କହିବା ନାହିଁ କିମ୍ବା ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ କରିବା ନାହିଁ।

(ଗ) ତାଙ୍କୁ ସନ୍ୟାସୀ କୁହାଯିବ ନାହିଁ ତ ଆଉ କାହାକୁ କୁହାଯିବ ?
Answer:
ତାଙ୍କୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ। ………………………………… କୁହାଯିବ ?
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ। ପ୍ରକୃତରେ ହରିହରଙ୍କୁ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବୋଲି କୁହାଯିବା ଯଥାର୍ଥ ଏକଥା ଏଠାରେ ଲେଖକ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । କଉଡ଼ିଟିଏ ବି ନଥଲା। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଥିଲା ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ଜୀବନ। ଦୁଃସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେସିତ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଆର୍ଭର ସେବାକୁ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ସେ ଭାବୁଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ସତ୍ୟର ଉପାସକ । ଲୋକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ସମାଜସେବା ଥିଲା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଲୋଭ, ମୋହ, ସ୍ଵାର୍ଥଠାରୁ ସେ ଥିଲେ ବହୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ। ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ସନ୍ନ୍ୟାସୀର ସବୁଯାକ ଗୁଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଥ‌ିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବୋଲି କହିବା ଯଥାର୍ଥ ହୋଇଛି ।

Question ୪।
“ଦିଆଯାଇଥବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ଗୌଣ, ନିରକ୍ଷର, ସୁଯୋଗ, ଉନ୍ନତ, ତିରୋଧାନ
Answer:
ଗୌଣ – ମୁଖ୍ୟ
ନିରକ୍ଷର – ସାକ୍ଷର
ସୁଯୋଗ – ଦୁର୍ଯୋଗ
ଉନ୍ନତ – ଆବିର୍ଭାବ
ତିରୋଧାନ – ଅନୁନ୍ନତ

Question ୫।
ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର ।
ସଂକଳ୍ପ, ନିବାରଣ, ପରାମର୍ଶ, ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ମିଥ୍ୟାଚାର
Answer:
ସଂକଳ୍ପ – ଆଜି ଦିନଟରେ ଗୋଟିଏ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ସକାଳର ସଂକଳ୍ପ ହେବା ଉଚିତ ।
ନିବାରଣ – ମଶା ନିବାରଣ ପାଇଁ ବହୁ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ ହେଉଥିଲେ ବି ମଶାବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।
ପରାମର୍ଶ – ଭଲ ମନ୍ଦ ବିଚାର ପାଇଁ ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ।
ପୁନରୁଦ୍ଧାର – ବାରବାଟା ଦୁର୍ଗର ଧ୍ଵଂସାବଶେଷର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଚାଲୁରହିଛି।
ମିଥ୍ୟାଚାର – ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ମିଥ୍ୟାଚାର ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ମିଥ୍ୟାଚାରର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ନାହିଁ ।

Question ୬ ।
ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ସେବା ଓ ଚରିତ୍ରବତ୍ତାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ କାହିଁକି ଆଦର୍ଶ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥ୍ଲେ ସେବା ଓ ଚରିତ୍ରବତ୍ତାର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ । ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଇତିହାସ ପାଠକଲେ ମନେହୁଏ ସେବା ଯେପରି ତାଙ୍କର ଥିଲା ଏକ ଜନ୍ମଜାତ ପ୍ରବୃତ୍ତି । ନିଜର ବାଲ୍ୟକାଳରୁହିଁ ସେ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ରୋଗୀ, ନିଃସହାୟମାନଙ୍କୁ ବଳେ ବଳେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସେ ଆଗେଇ ଆସୁଥିଲେ । ଏପରିକି ବିପଦବେଳେ ମଡ଼ା ଉଠାଇବାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବାକୁ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହେଉନଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗାଁର ନିରକ୍ଷର ଲୋକଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା, ଗାଁ ସ୍କୁଲପାଇଁ ବାଉଁଶ, ଛଣ ସଂଗ୍ରହ କରି ଛପର କରାଇବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

ନିଜର କର୍ମମୟ ଜୀବନରେ ସମାଜର ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖୁ ସେ ଶିକ୍ଷକତାକୁ ତାଙ୍କର ବୃତ୍ତିରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ନେଇଥିଲେ । କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡ଼େମୀରେ ଶିକ୍ଷକତା କରିବା ସମୟରେ ସେ ଘର ଘର ବୁଲି ଦରିଦ୍ର ଓ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମାଗଣାରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଥିଲେ । ଛାତ୍ରାବାସରେ ପିଲାମାନଙ୍କର କାଛୁକୁଣ୍ଡିଆକୁ ନିଜ ହାତରେ ସଫାକରି ସେ ପରମ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରୁଥିଲେ । ହଇଜା ଲାଗିବା ବେଳେ ନିର୍ଭୟରେ ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି ରୋଗୀମାନଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ । ନିୟମିତ ସୂତା କାଟୁଥିଲେ । ଛାତ୍ରାବାସରେ କୌଣସି ପିଲାକୁ ଜ୍ଵର ହେଲେ ହରିହର ରାତି ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହି ତାକୁ ଜଗି ରହୁଥିଲେ ।

ସ୍ବାର୍ଥପାଇଁ ନିଜର ସରଳ ଓ ନମନୀୟ ସ୍ବଭାବକୁ ପଛରେ ପକାଇ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାପାଇଁ ଆଗଧାଡ଼ିରେ ରହୁଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଭାରତର ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ କରି ଜେଲ୍ ବରଣ କରିଥିଲେ । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଜେଲ୍‌ବରଣ କରି ମଧ୍ୟ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସ୍ବାର୍ଥ ଓ ସେବାରୁ ତିଳେ ହେଲେ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇ ନଥିଲେ ।

ଚରିତ୍ରବତ୍ତାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କୁ ଖୁଣିବାକୁ କିଛି ନାହିଁ । ସେ ଥିଲେ ସରଳ, ଅମାୟିକ, ନିରଭିମାନ, ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ । ସେ ସବୁବେଳେ ସବୁଠାରେ ଗୋଟିଏ କଥାହିଁ କହୁଥିଲେ – ‘ଭଲ ମଣିଷଟିଏ ହୁଅ’। ଏହାଠାରୁ ଭଳି ମହାନ୍ ଉପଦେଶ ଆଉ କ’ଣ ବା ଥାଇପାରେ ? ଏହିଭଳି ବହୁ ମହାନ୍ ଚରିତ୍ରବତ୍ତା ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ।

(ଖ) ଜଣେ ବିପ୍ଳବୀ, ସଂସ୍କାରକ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
ବାସ୍ତବରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ବିପ୍ଳବୀ, ସଂସ୍କାରକ ଓ ଶିକ୍ଷକ । ନୀଳଗିରି ହାଇସ୍କୁଲ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ମହାଶୟ କଟକରେ ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡ଼େମୀରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ । ସେତେବେଳକୁ ସଂଗ୍ରାମା ବିପିନ ପାଳଙ୍କର ଚୈପ୍ଳବିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ପ୍ରଭବିତ

କରିସାରିଥାଏ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଏଠାକୁ ଆସି ସ୍ଵଭାବତଃ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାର ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ । ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସତ୍ୟବାଦୀର ବକୁଳବନ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସିବା ପରେ ଉତ୍କଳମଣି, ଗୋଦାବରୀଶ, ନୀଳକଣ୍ଠ, କୃପାସିନ୍ଧୁଙ୍କ ପରି ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ମଣିକାଞ୍ଚନ ସଂଯୋଗ ହେଲା । ଏହିଠାରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ସରକାରଙ୍କ ବିଷଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ି ଏ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅକାମୀ ହୋଇଗଲା ପରେ ହରିହର ବିପ୍ଳବୀର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ୧୯୩୦ରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦାନ କରି ବହୁବର୍ଷ ଜେଲ୍ ବରଣ କରିଥିଲେ ।

ସଂସ୍କାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପିଲା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସମୟରେ ମଡ଼ା ଉଠାଇବାକୁ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହେଉନଥିଲେ । କାଛୁକୁଣ୍ଡିଆ ପରି ଡିଆଁରୋଗ ପ୍ରତି ଲୋକମାନଙ୍କର ଥବା ଘୃଣାକୁ ଉପେକ୍ଷାକରି ସେ ନିଜ ହାତରେ ଛାତ୍ରାବାସରେ କାଛୁକୁଣ୍ଡିଆ ଘା’ ସଫା କରୁଥିଲେ । ଜାତିଆଣ ମନୋଭାବଠାରୁ ସେ ବହୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ । ମରିବାର କିଛିବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜର କୌଳିକ ପଇତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ । ସେ କହୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସେ ସବୁଜାତିକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେସବୁ ଏକପ୍ରକାର ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।
ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ାଇ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲ, ନୀଳଗିରି ହାଇସ୍କୁଲ, ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡ଼େମୀ ଓ ବକୁଳ ବନବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ନିଜର କର୍ମଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବା ମୂଳରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଶିକ୍ଷକତାକୁ ଅଗ୍ରାଧ୍ୟାକାର ଦେବା ।

Question ୭।
ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ବଚନ ଲେଖ ।
ଛୋଟଛୋଟ କଥା, ଅନେକ, ଆମେ, ଯୁବକମାନେ, ତୁମେ, ଦୁଇଖଣ୍ଡ ଧୋତି
Answer:
ଛୋଟଛୋଟ କଥା – ବହୁବଚନ
ଅନେକ – ବହୁବଚନ
ଆମେ – ବହୁବଚନ
ଯୁବକମାନେ – ବହୁବଚନ
ତୁମେ – ଏକବଚନ
ଦୁଇଖଣ୍ଡ ଧୋତି – ବହୁବଚନ

ତୁମପାଇଁ କାମ :

• ସତ୍ୟବାଦୀର ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
• ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ଲିଖ୍ ବିଭିନ୍ନ କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
  Answer:
  ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକ ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ।

ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନେ।ତ୍ତର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନେ।ତ୍ତର

Question ୧।
ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(କ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଜୀବନରେ ସତ୍ୟର ସ୍ଥାନ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥିଲେ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ । ସତ କହିବା ଓ ସତ୍ ଆଚରଣ କରିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଥିଲା । ମିଛ କହିବାକୁ କେତେଥର ସେ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି; ମାତ୍ର କହିପାରି ନାହାନ୍ତି । ସତକଥା ଆପେ ଆପେ ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ବାହାରି ଆସିଛି । କୌଣସି କଥା କହି ସେକଥା ରକ୍ଷା ନ କରିବାକୁ ସେ ମିଥ୍ୟାଚାର ବୋଲି ଭାବୁଥୁଲେ ଓ ସେ ସବୁବେଳେ କହୁଥିଲେ ଯେ ମିଛ ଓ ମିଥ୍ୟାଚାର ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ତଫାତ୍ ନାହିଁ । ସେ ଥିଲେ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଓ ଯାହା କହୁଥିଲେ ତାହା ସେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିଣତ କରୁଥିଲେ । ସେ ଜୀବନରେ କେବେ ମିଥ୍ୟା ବା ମିଥ୍ୟାଚାରର ଆଶ୍ରୟ ନେଇନାହାଁନ୍ତି । ତେଣୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଜୀବନରେ ସତ୍ୟରହିଁ ଏକମାତ୍ର ସ୍ଥାନ ଥିଲା । କଦାଚାର, ଅସତ୍ୟ, ମିଥ୍ୟାଚାର ଆଦି ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରି ନଥିଲା ।

(ଖ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପଇତା ଛାଡ଼ିଦେଲେ କାହିଁକି ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଜଣେ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଥିଲେ । ଉଚ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୂଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମାନବବାଦୀ ଥିଲେ ଓ ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜର ଜାତିପ୍ରଥା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ସେ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ମଣିଷ ଯିଏ ମଣିଷ-ମଣିଷ ଭିତରେ ଜାତିଗତ ଭେଦଭାବ ଦୂରେଇଦିଏ । ସେ ଭାବୁଥୁଲେ, ସମଗ୍ର ମାନବ ସମାଜ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାବେଳେ, ସେ କିପରି ନିଜକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଇ ଗୋଟିଏ ଜାତି ଭିତରେ ବାନ୍ଧିହୋଇ ରହିବେ । ତେଣୁ ସେ ପଇତା ପିନ୍ଧିବା ବର୍ଜନ କରିଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ନିଜ ଭିତରେ ସାମିଲ କରିନେଇଥିଲେ ।

(ଗ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଭାରତର ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ କିପରି ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥିଲେ ପୂର୍ଣ୍ଣମାତ୍ରାରେ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ । ସେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୨୦ ମସିହାର ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ୧୯୩୦ ମସିହାର ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ସେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଓ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ‘ନୟୀ ତାଲିମ୍’ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦର ଓଡ଼ିଶା ଶାଖା ‘ଉତ୍କଳ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ’ର ସେ ଥିଲେ ସଭାପତି । କୁଟୀରଶିଳ୍ପର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ନାରୀ ଜାଗରଣ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଏକତାପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ, ହରିଜନ ସେବା, ଗ୍ରାମସଫେଇ ଓ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ ଆଦି ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଦେଇଥଲେ । ତତ୍‌କାଳୀନ ବରୀ ସେବାଘର, ଅଳକା ଆଶ୍ରମ, ଭଦ୍ରକରେ ଜୀବରାମ କଲ୍ୟାଣଜୀ ଆଶ୍ରମ, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦରିଦ୍ର ନାରାୟଣ ସେବାସଂଘ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଖଦି କେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କର ଦାୟିତ୍ଵ ବହନ କରି ସେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସୂଚାରୁରୂପେ କ୍ରିୟାଶୀଳ କରିଥିଲେ ।

ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ। :

Question ୨।
“‘ଦୁଃସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେଷିତ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଆତ୍ତର ସେବାହିଁ ପ୍ରକୃତ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ସେ ଏକାବେଳେକେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।’’
Answer:
ଦୁଃସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେଷିତ, …………………………. ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋଙ୍କ ଲିଖ୍ ‘ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ଲେଖକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥିଲେ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ । ମାନବ ସେବାହିଁ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ସେ ଭାବିଥିଲେ । ସେ ଜୀବନରେ ନିଜର ବୋଲି କିଛି ରଖୁନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମନ, ପ୍ରାଣ, ଦେହ, କର୍ମ ସବୁକିଛି ଈଶ୍ବରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରେ ଦୁସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେଷିତ, ଦରିଦ୍ର, ଅବହେଳିତ ଓ ଆଉଁମାନଙ୍କପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଦେଇଥିଲେ । ସେଇମାନଙ୍କ ସେବାକୁହିଁ ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଈଶ୍ୱର ସେବା ବୋଲି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଇଥିଲେ ଓ ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଜୀବନ ବ୍ରତୀ ଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଓ ସତ୍‌କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜର ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ମହାନୁଭବ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ।

Question ୩ ।
“ମୁଁ ଅନୁଭବ କରୁଛି, ମୋ ଭିତରେ ସବୁ ଜାତି ଅଛନ୍ତି।”
Answer:
“ମୁଁ ଅନୁଭବ କରୁଛି ……………………. ଜାତି ଅଛନ୍ତ୍ରି”
ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଥିଲେ ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକ, ଦେଶସେବକ ଏବଂ ସଂସ୍କାରକ । ଦୁଃସ୍ଥ, ନିଷ୍ପେସିତ ଓ ଆଉଁର ସେବାକୁ ସେ ଭଗବତ୍ ସେବା ବୋଲି ଧରି ନେଇଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ନୈକ୍ଷିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଛୁଆଁ ଅଛୁଆଁ ଭେଦଭାବ ନଥିଲା। ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଘର ଘର ବୁଲି ସେ ରୋଗୀସେବା କରୁଥିଲେ। ସମାଜରୁ ଜାତିଆଣ ଭାବ ଉଠାଇ ଦେବାପାଇଁ ସେ ପଇତା ପିନ୍ଧିବା ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସବୁ ଜାତି ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାତି ଭିତରେ ବାନ୍ଧିହୋଇ ରହିବାକୁ ସେ ପସନ୍ଦ କରୁ ନଥିଲେ।

Question ୪ ।
“ସେହି ନିଆଁରେ ଗୁରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ମଝିରେ ମଝିରେ ବରାବର ଉତ୍ସାହ ଘିଅ ଢାଳନ୍ତି । ତେଣୁ ତାହା କେବେହେଲେ
Answer:
“ସେହି ନିଆଁରେ …………………. ଲିଭିଯାଇ ନ ଥିଲା”
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋଙ୍କ ଲିଖିତ “ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର” ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ। ଗୁରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ସେବାକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ। ନିରକ୍ଷରଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା, ରୋଗୀ ସେବା କରିବା, ସମାଜ ସଂସ୍କାର କରିବା, ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିବା ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କରୁଥିଲେ । ଏ ସବୁ କାମପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ। ତେଣୁ ଜୀବନର ଶେଷଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ସେବା ମନୋବୃତ୍ତି ରୂପକ ନିଆଁରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ମଝିରେ ମଝିରେ ଉତ୍ସାହ ରୂପକ ଘିଅ ଢ଼ାଳି ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଜଳାଇ ରଖୁଥଲେ ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି।

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନେ। ତ୍ତର

Question ୧।
ତଳଧାଡ଼ିରେ କେତୋଟି ପଦ ମିଶିକରି ରହିଛି । ଗୋଟିଏ ପଦ ସହିତ ତା’ର ଉପଯୁକ୍ତ ଯୋଡ଼ିଟିକୁ ବାଛିକରି ଲେଖ ।
ଜ୍ଞାନମଣ୍ଡଳ, ସଂସ୍କାରକ, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ, ସାକ୍ଷର, ଉତ୍ସାହ ଘିଅ, ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ନିରକ୍ଷର, ୧୯୨୧, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର, ଗୁରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ, ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ, ନୟୀ ତାଲିମ୍, ସତ୍ୟ, ନୂତନ ଶିକ୍ଷା, ସଂକଳ୍ପ ରକ୍ଷା ।
Answer:
ଜ୍ଞାନମଣ୍ଡଳ – ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ
ସଂସ୍କାରକ – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ – ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ
ସାକ୍ଷର – ନିରକ୍ଷର
ଉତ୍ସାହ ଘିଅ – ଗୁରୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ
୧୯୨୧ – ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ
ନୂତନ ଶିକ୍ଷା – ନୟୀ ତାଲିମ୍
ସତ୍ୟ – ସଂକଳ୍ପ ରକ୍ଷା ।

Question ୨।
ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ବିଷୟର ଲେଖକ କିଏ ?
Answer:
ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ବିଷୟର ଲେଖକ ହେଉଛନ୍ତି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ ।

Question ୩ ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କେବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ୧୮୭୯ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

Question ୪ ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା।

Question ୫।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କର ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କେବେଠୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଲାଦିନୁ ହିଁ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ବଳାଉଥିବାର ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା।

Question ୬।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଅଳ୍ପବୟସରୁ କେଉଁସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକରି ଲୋକମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଅଳ୍ପ ବୟସ ହୋଇଥିବାବେଳେ ହରିହର ରୋଗୀ ସେବା କରିବା, ଲୋକ ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ମଡ଼ା ଉଠାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, ଗାଁ ସ୍କୁଲପାଇଁ ଛଣ, ବାଉଁଶ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଓ ଗାଁର ନିରକ୍ଷର ଲୋକଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକରି

Question ୭।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କୁ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ କିଏ ଉତ୍ସାହ ଦେଉଥିଲେ ?
Answer:
ତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କୁ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ ଦେଉଥିଲେ ।

Question ୮।
ପୁରୀରେ ପାଠ ପଢ଼ିଲାବେଳେ ହରିହର କାହା ପାଖରେ ରହୁଥିଲେ ?
Answer:
ପୁରୀରେ ପାଠ ପଢ଼ିଲାବେଳେ ହରିହର ତାଙ୍କର ମାମୁଁ ଅଜା ହରିହର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିଲେ।

Question ୯।
ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ପୁଅ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲେ ?
Answer:
ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା ଚାହୁଁଥିଲେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓକିଲ ହେଉ।

Question ୧୦।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠି ଶିକ୍ଷକତା କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପ୍ରଥମେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ।

Question ୧୧।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ି କେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ?
Answer:
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ିଦେଇ ନୀଳଗିରି ଗଡ଼ଜାତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍କୁଲରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।

Question ୧୨ ।
କେଉଁ ପଲିଟିକାଲ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାଜା ନୀଳଗିରି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍କୁଲକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ ?
Answer:
କବଡେରାମଙ୍କର ଆଦେଶରେ ରାଜା ନୀଳଗିରି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍କୁଲକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।

Question ୧୩ ।
ନୀଳଗିରି ସ୍କୁଲ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ?
Answer:
ନୀଳଗିରି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସ୍କୁଲ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ।

Question ୧୪ ।
୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କେଉଁ ଜେଲ୍‌ରେ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୩୦ ମସିହାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ହଜାରିବାଗ ଜେଲରେ ଥିବା ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଉଥିଲେ ।

Question ୧୫ ।
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ କେଉଁ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଆଶ୍ରମମାନ ଖୋଲା ଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ବାନକ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବରୀ ସେବାଘର ବା ଅଳକାଶ୍ରମ ଜୀବରାମ କଲ୍ୟାଣଜୀଙ୍କ ଭଦ୍ରକ ଆଶ୍ରମ, ଅଗରପଡ଼ାରେ କର୍ମମନ୍ଦିର, ସୋରୋର ପୁରୁବାଇ ଆଶ୍ରମ, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳର ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦରିଦ୍ର ନାରାୟଣ ସେବା ସଂଘ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଖଦି କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଖୋଲିଥିଲା

Question ୧୬ ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ କାହିଁକି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସେ ସଂସାରର ମାୟାମୋହ ତୁଟାଇ ଭଗବତ୍ ଆଧାରରେ ଜୀବନଯାପନ କରିଥିଲେ। ମାନବ ସେବାକୁ ଜୀବନର ବ୍ରତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ନିଜସ୍ଵ ଧନ ସମ୍ପତ୍ତି ନ ରଖୁଥ‌ିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କୁହାଯାଏ।

ବସ୍ତ୍ରନିଷ୍ଠ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ଜ୍ଞାନମଣ୍ଡଳର ସଂକଳକ ଭାବେ କିଏ ସୁପରିଚିତ ?
(କ) ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ
(ଖ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର
(ଗ) ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ
(ଘ) ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ
Answer:
(ଘ) ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ

Question ୨।
ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବିନୋଦ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଲେଖିନାହାନ୍ତି ?
(କ) ନିରୋଗ ଦେହ
(ଖ) ଚଳନ୍ତା ରାଇଜର ଅମୁହାଁ ନଈ
(ଗ) ସ୍ୱସ୍ତିକା
(ଘ) ଗାନ୍ଧିକଥା
Answer:
(ଗ) ସ୍ୱସ୍ତିକା

Question ୩।
ଭାରତରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ?
(କ) ଇରମ୍
(ଖ) ୧୯୪୫
(ଗ) ୧୯୧୯
(ଘ) ୧୯୩୦
Answer:
(ଘ) ୧୯୩୦

Question ୪।
ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ବ ପ୍ରଥମେ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର
(ଖ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
(ଗ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ
(ଘ) ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ
Answer:
(କ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର

Question ୫।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ୧୯୩୦ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇ କେଉଁଠି ଲୁଣ ମାରିଥିଲେ ?
(କ) ଇରମ୍
(ଖ) ଇଞ୍ଚ୍ଚଢ଼ି
(ଗ) ଅସ୍ତରଙ୍ଗ
(ଘ) ପୁରା
Answer:
(ଖ) ଇଞ୍ଚ୍ଚଢ଼ି

Question ୬।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର କେବେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୮୭୯ ମସିହା
(ଖ) ୧୮୮୦ ମସିହା
(ଗ) ୧୮୮୧ ମସିହା
(ଘ) ୧୮୮୨ ମସିହା
Answer:
(କ) ୧୮୭୯ ମସିହା

Question ୭।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଗୌରୀକୁମାର ବ୍ରହ୍ମା
(ଖ) ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା
(ଗ) ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବ୍ରହ୍ମା
(ଘ) ନୀଳକଣ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା
Answer:
(ଖ) ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମା

Question ୮।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ନିଶା
(ଖ) ଉଷା
(ଗ) ସାବିତ୍ରୀ
(ଘ) ମାଳତା
Answer:
(କ) ନିଶା

Question ୯।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ବୋଉ (ମା) ଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେବୀ
(ଖ) ତୁଳସୀ ଦେବା
(ଗ) ବିମଳା ଦେବୀ
(ଗ) ବିମଳା ଦେବୀ
Answer:
(କ) ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେବୀ

Question ୧୦।
ହରିହର କ’ଣ ହେବାପାଇଁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ?
(କ) ଶିକ୍ଷକ
(ଖ) ତାକ୍ତର
(ଗ) ଓକିଲ
(ଘ) ସମାଜସେବା
Answer:
(ଗ) ଓକିଲ

ଲେଖକ ପରିଚୟ :

ବିନୋଦ କାନୁନ୍ଗୋ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ଜଣେ ଅତି ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ । ତାଙ୍କର ‘ଜ୍ଞାନମଶ୍ରକ’ ସଂକଳନ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଭାଷାପ୍ରେମାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିପାରିଛି । ସେ ଜଣେ ସଫଳ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ତାଙ୍କର ରଚିତ ‘ଚଳନ୍ତା ରାଇଜର ଅମୁହାଁ ନଈ’, ‘ନିରୋଗ ଦେହ’, ‘ଅଜବ ଦୁନିଆଁ’, ‘ଗୋପବନ୍ଧୁ’ ଓ ‘ଗାନ୍ଧୀକଥା’ ଶିଶୁ‘ ତଥା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୂଲ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥା ସାହିତ୍ୟ ସେବା ବ୍ୟତୀତ ବିନୋଦବାବୁ ଜଣେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାବରେ ପରାଧୀନ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପରିଚିତ । ଋଷିପ୍ରତିମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସହ ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଦୁଃଖୀ ଦରି ଦ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତ୍ୟାଗ, ନିଷ୍ଠା ଓ ଉଲ୍ଲେଖନାୟ କାର୍ୟାଗଲାକା ପାଇଁ ସେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ‘ପଦ୍ମଶ୍ରୀ’ ଉପାୟରେ ଭୂଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଆଲୋଚିତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଲେଖକ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି:

ମହାତ୍ମା ବା ଋଷିପ୍ରାଣ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଜୀବନ ରହସ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ କୌତୂହଳପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ମହତ୍ତ୍ବ, ତ୍ୟାଗ ବା ଆଦର୍ଶ ଲୋକଲୋଚନକୁ ସହଜରେ ଆସିପାରି ନ ଥାଏ । କାରଣ ସେମାନେ ତଥାକଥୁ ରାଜନେତାଙ୍କ ପରି ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଆଦର୍ଶ ବା ମହାନତା ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସାଧାରଣ ଅବଗତ ହୋଇପାରି ନାହାନ୍ତି । ଏଣୁ ଲେଖକ ବିନୋଦ କାନୁନ୍ ଗୋ ଏହା ଉପଲବ୍ଧି କରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଭଲଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାପାଇଁ ଭଦ୍ୟମ କରିଛନ୍ତି। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ସେହିପରି ଏକ ମହାନ୍ ଚରିତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବହୁ ଆଦର୍ଶ ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହା ଉପଲବ୍ଧି କରି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଭଲଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଲେଖକ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଏ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରକଥା :

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ପଟ୍ଟଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ସେବା, ଦୟା, ସତ୍ୟ ଓ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ । ଜଣେ ଉପଯୁକ୍ତ ଦେଶସେବକ ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭାବେ କାମ କରି ସେ ଅମର ରହିଛନ୍ତି ।

‘ପ୍ରାଣୀର ଭଲମନ୍ଦ ବାଣୀ।
ମରଣ କାଳେ ତାହା ଜାଣି ॥’’

ଏକଥା ଭାଗବତରେ ଅଛି । ଲୋକ ମରିଗଲା ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି । ତା’ର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି । ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହିଭଳି ଘଟିଥିଲା ।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଛାତ୍ରଜୀବନରେ ସେବାକାମଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷକଭାବରେ ପାଠ ପଢ଼ାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ବ୍ୟାକରଣର ପୁନର୍ମୁଦ୍ରଣ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବା। ସେ ୧୯୩୦ ମସିହାର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରଥମ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଆଗୁଆ ସେନାପତି ହୋଇ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଦୀର୍ଘ ୨୫ ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ନିଜକୁ ମିଶାଇ ରଖୁରିଥିଲେ, କେବଳ ସେତକି ନୁହେଁ, ଦିନେ ସେ ସମାଜ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ।

ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ ବା ସତ୍ୟବାଦୀ ନିକଟରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଗ୍ରାମରେ ହରିହରଙ୍କ ଜନ୍ମ । ପିଲାଟିବେଳୁ ସେ ମାଆଙ୍କୁ ହରାଇ ସାବତ ମା’ର ଲାଳନପାଳନରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ସ୍କୁଲ ଜୀବନରେ ତାଙ୍କର ଜନସେବାରେ ମନ ଥୁବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ତାଙ୍କର ମୂଳଦୁଆ ଶୋଧ ହୋଇଥିଲା ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ଜୀବନରେ । ପିଲାଦିନେ ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରେ ସେ ରୋଗୀର ସେବା କରିବା, ଗାଁ ଅଶିକ୍ଷିତଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରି ଶିକ୍ଷାଦେବା ଭଳି ଅନେକ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।

ହରିହର କଲିକତାରେ କିଛିଦିନ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଓକିଲାତି ବ୍ୟବସାୟରେ ତାଙ୍କର ମନ ଲାଗିଲା ନାହିଁ । ଏଣୁ ସେ କଲିକତାରୁ ପଳାଇ ଆସି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକ ହେଲେ । ସରକାରୀ ସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କର ମନ ନ ମାନିବାରୁ ଗଡ଼ଜାତରେ ଗୋଟିଏ ଘରୋଇ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ । ସେହି ସ୍କୁଲରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ବି ଚାକିରି କରୁଥିଲେ । ସ୍କୁଲଟିକୁ ଭଲଭାବରେ ଗଢ଼ିବା ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ପଲଟିକାଲ୍ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ କଥାରେ ରାଜା ସ୍କୁଲଟିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ । ଏହାପରେ ସେ କଟକର ପି.ଏମ୍.ଏକାଡ଼େମୀରେ ଶିକ୍ଷକତା କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟପାତ୍ର ହୋଇପାରିଥିଲେ।

୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସତ୍ୟବାଦୀର ବକୁଳବନ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସେଠାରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଗୋଦାବରୀଶ, ନନ୍ଦକିଶୋର, କୃପାସିନ୍ଧୁଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ । ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ସେ ସ୍କୁଲଟି ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ବିଷଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା । ସ୍କୁଲଟି ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ଏଇଠାରେ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ ଜୀବନ ଶେଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସବୁବେଳେ ପାଠ ପଢ଼ାଇବାକୁ ସୁଯୋଗ ଖୋଜୁଥିଲେ । ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ଜେଲ୍‌ରେ ସେ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇବାର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଭାରତଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇ ଜେଲ୍ ଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମପୁର ଜେଲ୍‌ରେ ସେ ‘ଗୀତା’ କ୍ଲାସ୍ ନେଲେ । ଦୁଇବର୍ଷକାଳ ପ୍ରତିଦିନ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ, ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ, ଭାଗୀରଥ୍ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ମେଳରେ ଗୀତା ଉପନିଷଦ୍ ପଢ଼ାନ୍ତି । ପଢ଼ାଉ ପଢ଼ାଉ ତାହା ଅନୁବାଦ ହୋଇଥିଲା।

ସେତେବେଳେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ‘ନୟୀ ତାଲିମ୍’ର ଡାକରା ଦେଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ହେଲେ ଉତ୍କଳ ମୌଳିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦର ସଭାପତି । ସେ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ ବି ଶିକ୍ଷକତା କେବେ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ । ଗୋଦାବରୀଶ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି – ସେ ଥିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କର ହରି ଭାଇନା ! ସେବା ଓ ସ୍ନେହପାଇଁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଉ । ସେ ଆମର ଆଦର୍ଶ ହେଲେ । ସେ କେବେ ବି ମିଛ କହୁନଥିଲେ।

୧୯୨୦ ମସିହା ପରେ ଦେଶରେ ନୂଆ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା କୁଟୀରଶିଳ୍ପ, ନାରୀଜାଗରଣ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଏକତା, ହରିଜନ ସେବା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏଇସବୁ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଠା’କୁ ଠା’ କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଖୋଲିଗଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜକୁ ଗୋଟିଏ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖୁ ନାହିଁ । ସେ ସବୁକୁ ନିଜର ଭାବି ସେବାକରି ଚାଲିଲେ । ଗୋଟିଏ ବିଛଣା, ଖଣ୍ଡିଏ ବାକ୍‌ସ, ଗୋଟିଏ ଚରଖା ଥିଲା ତାଙ୍କର ସବୁକିଛି।

ସେ ଥିଲେ ସତ୍ୟର ପୂଜାରୀ । ସେ ପଇତା ପିନ୍ଧିବା ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଓ କହିଲେ; ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଅନେକ ଜାତି ଅଛନ୍ତି । ଏଣୁ ସେ ଗୋଟିଏ ଜାତିର ହୋଇ ରହିବେ କିମିତି ! ୧୯୭୧ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ମାସ ୧୯ ତାରିଖ କଥା । ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଆଗରୁ ଦେହ ଖରାପ ଥିଲା । ହଠାତ୍ ସେ ଆଖ୍ ବୁଜିଦେଲେ। ଆଉ ଖୋଲିଲେନି । ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପାଦଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇଲେ । ଗୋଟିଏ ଯୁଗର ଅବସାନ ଘଟିଲା ସେ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଥିଲେ । ସେ ସଂସାରୀତ୍ୟାଗୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର କିଛି ସମ୍ପଭି ନ ଥିଲା । ସେ ବୁଝିଥିଲେ ଦୁଃଖୀ, ଦରିଦ୍ର, ଅତ୍ୟାଚାରୀଙ୍କ ସେବାରେ ହିଁ ଭଗବାନ୍ ମିଳନ୍ତି । ‘ସତ୍ୟହିଁ ଭଗବାନ୍’ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ସେ ବୁଝିଥିଲେ ।

କଠିନ ପଦାର୍ଥ:

• ସୌଧ – କୋଠାଘର / ଅଟ୍ଟାଳିକା ।
• ପୂଜାରା – ଯେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
• ଆଶଙ୍କା – ଭୟା
• ଦାସେ ଆପଣେ – ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନର ସହ ଅନ୍ୟମାନେ ଏପରି ଡାକୁଥିଲୋ
• ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ – ପ୍ରୟୋଗ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ।
• ଓ ତପ୍ରୋତ – ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବୋ
• ନିର୍ଯାତନା – ଦୁଃଖକଷ୍ଟା
• ଜାତ – ଜନ୍ମା
• ଯାତ – ଯାତ୍ରା।
• ସହଜ୍ଜାତ – ଜନ୍ମଗତା
• ପଲିଟିକାଲ୍ ଏକେଶ୍ – ଗଡ଼ଜାତ ରାଜା ଓ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନାର୍ଥ ନିଯୁକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ରାଜ ପ୍ରତିନିସ୍ ।
• ଉଦ୍ୟମ – ଚେଷ୍ଟା
• ମୋଗଲଚନ୍ଦା – ମୋଗଲ ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳା
• ତିରୋଧାନ – ମୃତ୍ୟୁ।
• ନନା – ବାପା।
• ପୁନର୍ମ୍ମୁହଶ – ପୁଣି ଛାପା ହେବା।
• ହଜାରିବାଗ – ବିଦାରର ଏକ ସହର ।
• ବିଷଦ୍ଵାଷ୍ଠି – କୋପଦୃଷ୍ଟି।
• ଆହ୍ଵାନ – ତାକରା
• ଦୁଃସ୍ଥ – ପରିଦ୍ରା
• ଆଖ୍ ପାଏ ନାହିଁ – କଞ୍ଚିନା କରି ନ ଦେବା ।
• ଗୌଶ – ଯାହା ପ୍ରଧାନ ନୁହେଁ / ଅତି ପାପୁଲି ।
• ଅବଶ୍ୟ – ଯାହାକୁ ଦମନ କରିହେବ ନାହିଁ
• ନିରକ୍ଷର – ଯେଉଁ ଲୋକର ଅକ୍ଷର ପରିଚୟ ହୋଇ ନ ଥାଏ ।
• ମଡ଼ା – ଶବ
• ଅଧିପତି – ଶ୍ରେଷ୍ଠ
• ଲଂଘନ – ଅମାନ୍ୟ

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Odia Solutions Chapter 8 ଜାତୀୟ ଜୀବନ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Odia Solutions Chapter 8 ଜାତୀୟ ଜୀବନ

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ଉତ୍ତର
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂ ଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ଅସଭାବ, ଶିକ୍ଷିତ, ନିମ୍ନଗତି, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ନିନ୍ଦା
Answer:
ଚିରସ୍ଥାୟୀ – କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ
ଅସଭାବ – ସଭାବ
ଶିକ୍ଷିତ – ଅଶିକ୍ଷିତ
ନିମ୍ନଗତି – ଊଦ୍ଧ୍ୱଗତି
ମିଥ୍ୟାବାଦୀ – ସତ୍ୟବାଦୀ
ନିନ୍ଦା – ପ୍ରଶଂସା

Question ୨।
‘ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ’ ପରି ଆଉ ପାଞ୍ଚୋଟି ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
Answer:
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ରଙ୍ଗଢ଼ଙ୍ଗ, ଧନଜନ, ରୀତିନୀତି, ଶିକ୍ଷାଦୀକ୍ଷା, ବେଶଭୂଷା, ବାଟଘାଟ ।

Question ୩।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।
ପାର୍ଥିବ, ଅପତ୍ୟ, ପଦସ୍ଥ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର, ଖୋସାମତ
Answer:
ପାର୍ଥିବ – ପାର୍ଥିବ ସୁଖ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଅଟେ ।
ଅପତ୍ୟ – ଅପତ୍ୟ ହିଁ ମାନବକୁ ସଂସାରରେ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ପଦସ୍ଥ – ରାମବାବୁ ଜଣେ ପଦସ୍ଥ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ ।
ମୂଳମନ୍ତ୍ର – ‘ତତ୍ତ୍ଵମସି’ ହିଁ ଥିଲା ଅଦ୍ଵୈତବାଦର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ।
ଖୋସାମତ – ଖୋସାମତ କରି ସଂସାରରେ କେହି ବଡ଼ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।

Question ୪।
ବିଶେଷ୍ୟ ଓ ବିଶେଷଣ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବାଛ ।
ଅଭ୍ୟନ୍ତର, ସଭାବ, ସ୍ଵର୍ଗୀୟ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ, ଜାତି, ପଦସ୍ଥ, ଭ୍ରମ, ମହାବଳ
Answer:
ବିଶେଷ୍ୟ – ଅଭ୍ୟନ୍ତର, ସଭାବ, ଜାତି, ଭ୍ରମ
ବିଶେଷଣ – ସ୍ୱର୍ଗୀୟ, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ, ପଦସ୍ଥ, ମହାବଳ

Question ୫।
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଶବ୍ଦଟି ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରୁ ବାଛି ମିଳାଇ ଲେଖ ।

Answer:

କ୍ଷୁଦ୍ର ଭତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୬।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତି ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି କାହିଁକି ?
Answer:
ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଚିରସ୍ଥାୟୀ । ସୁତରାଂ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଜୀବନ ମିଳାଇ ଆଳାପ କରି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା

Question ୭।
କେଉଁ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ମଣିଷକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତଳକୁ ଓଟାରୁଅଛି ?
Answer:
ମାନବର ପାର୍ଥିବ ଜୀବନରେ ତା’ର ସ୍ତ୍ରୀ, ଅପତ୍ୟ, ତା’ର ସଂପରି ଏବଂ ଭୂତପାର୍ଥିବ ଭାବଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ରହିଅଛି, ଯାହା ତାକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣରେ ତଳକୁ ଓଟାରୁଅଛି ।

Question ୮।
କେତେବେଳେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ମାନବ ଯେତେବେଳେ ତା’ର କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଅସଭାବକୁ ଭୁଲି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେତେବେଳେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

Question ୯ ।
ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ କ’ଣ ?
Answer:ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ହେଉଛି ନିମ୍ନଗତି । ବିହୁଏ ଜଳଠାରୁ ମହାସମୁଦ୍ରର ଜଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ପ୍ରତିଟି ସ୍ଥଳରେ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସେହି ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖୁଅଛି ।

Question ୧୦ ।
ଆମ୍ଭେ ସବୁବେଳେ କାହାର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଅଛି ବୋଲି ମନେରଖିବା ସହିତ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସବୁ କାଳରେ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Question ୧୧ ।
କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ନିଜକୁ ସବୁବେଳେ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନଟି ପଚାରିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧ ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ । ତେଣୁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ ବା ଖୋସାମତ କଲେ ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ଜାତି ଭାଗୀ ହେବ କି ନାହିଁ ତାହା ଭଲ ଭାବରେ ଉପଲବ୍‌ଧ କରି ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ବାରା ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ ବୋଲି ନିଜକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଉଚିତ ।

Question ୧୨ ।
ଜାପାନ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର କ’ଣ ?
Answer:
‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ’– ଏହାହିଁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର । ଏହି ଭାବ ହୃଦୟରେ ପୋଷଣ କରି ଜାପାନୀ ଜାତି ଆଜି ସମୁନ୍ନତ ହେବା ସହିତ ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହେଉଅଛି ।

Question ୧୩ ।
ଜାତୀୟ ଜୀବନ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟକୁ ଉତ୍ତମରୂପେ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

Question ୧୪ ।
ଡାହାଳ ଛୁଆଟି କଥା କହିପାରୁଥିଲେ କ’ଣ କହନ୍ତା ?
Answer:
ଡାହାଳ ଛୁଆଟି କଥା କହିପାରୁଥିଲେ କହନ୍ତା, ‘ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ମୁଁ ସେହି ବାଘ ହାତରେ ମରିବି । କିନ୍ତୁ ମୋ ଜାତିର ଗୁଣ ସାହସିକତା । ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ପ୍ରତି ମାୟା ରଖ୍ ବାଘ ନିକଟକୁ ନ ଗଲେ ମୋ ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟ କମିଯିବ । ମୁଁ ମରେ ପଛକେ କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁରର ଦାମ୍ ମୋର ସାହସିକତାଦ୍ୱାରା ବଢ଼ିବ, ଏଥ‌ିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।’’

Question ୧୫ ।
ଦୋଷଗୁଣ ଦେଖ‌ିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖକଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଦୋଷ ଓ ଗୁଣ ଦେଖିବା ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ଆଖ୍ ବନ୍ଦ କର ଓ ଅନ୍ୟଟି ଖୋଲା ରଖ । ବନ୍ଦ ଆଖରେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦେଖୁ ସହିତ ଖୋଲା ଆସ୍‌ ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଥିବା ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକ୍ଷା କର– ଏହା ହିଁ ଲେଖକଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ ।

Question ୧୬ ।
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଆମେ କେଉଁ ଗୁଣ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତାଙ୍କର କିରଣକୁ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣିପାଣିରେ, ମିଶ୍ରି ସରବତରେ, ନର୍ଦ୍ଦମାରେ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳତକ ଟାଣିନେଇ ପୁନର୍ବାର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସେଚନ କରୁଛନ୍ତି, ସେହିପରି ଆମ୍ଭେମାନେ ସବୁଠାରେ ଦୋଷତକ ତ୍ୟାଗକରି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ମହାନ୍ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା ଉଚିତ।

Question ୧୭ ।
ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ କେଉଁ ଗୁଣ ରହିଛି ?
Answer:
ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଗୁଣ ରହିଛି ।

ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ

Question ୧୮ ।
ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଲେ ଜାତୀୟ ଲୋକେ ତହିଁର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ ଏଥ‌ିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
Answer:
ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ………………….ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସମାନୀତ । ଜାତୀୟ ଲୋକଙ୍କର ସୁଫଳ ଭୋଗ କିପରି ଜାତିର ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ତାହା ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଟି ମାନବ ହୃଦୟରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଭାବ ନିହିତ ଅଛି । କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧ ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନ ।

ସୁତରାଂ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ କିମ୍ବା ଖୋସାମତ କଲେ, ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ଜାତି ଭାଗୀ ହେବ କି ନାହିଁ, ଜଣେ କହୁଥିବା କୁବାକ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ ଜାତିର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ– ନିଜକୁ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ପଚାରିବା ଆବଶ୍ୟକ । କାରଣ ଜାତିର ମାନବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ହିଁ ଜଗତ ଚକ୍ଷୁରେ ସେ ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥାଏ ।

ସେଥ‌ିପାଇଁ ଜାପାନୀମାନେ ଜାତିର ମାନବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀୟ ପ୍ରାଣ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କ ପ୍ରାଣ ବିସର୍ଜନ କରିବାକୁ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । କାରଣ ତା’ଦ୍ଵାରା ଲୋକମାନେ ତା’ର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ । ସୁତରାଂ ଜାତୀୟ ଲୋକେ ସୁଫଳ ଲାଭକରିବା ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମାନବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସତତ ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବା ଉଚିତ ।ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏହି ବାଣୀ ବାସ୍ତବିକ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ।

Question ୧୯ ।
ଯେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବଳି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ହେବ।
Answer:
ଯେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ………………………..ଜାଣିବାକୁ ହେବ ।
ଉଦ୍ଧୃତାଂଶଟି ଉତ୍କଳ ଗୌରବ କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏଠାରେ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ସୁଗଠିତ ହୁଏ । ତେଣୁ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ବୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ନିମନ୍ତେ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ । ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ନ ହୋଇଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ ଲୋକମାନେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିପାରି ନାହାନ୍ତି । ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିନଥ‌ିବା ଦେଶୀ କୁକୁରକୁ ପାଳନ କରି ଯେତେ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବିଲୁଆକୁ ଦେଖ୍ ବିଲୁଆଟି ଖଙ୍କାରି ଦେବା ମାତ୍ରେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ଗୁଞ୍ଜି ପଳାଇ ଆସିବ ।

ଏହି ଭୀରୁତା ଯୋଗୁଁ ସେ ଆଜି ଜଗତ୍‌କ୍ଷୁରେ ହୀନଭାବେ ବିବେଚିତ । କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁରଟି ବାଘ ହାତରେ ତା’ର ମୃତ୍ୟୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଜାଣି ମଧ୍ଯ ତା’ ଜାତିର ସାହସିକତା ରୂପକ ଗୁଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରି ପ୍ରମାଣିତ କରିବାପାଇଁ, ଜଗତଚକ୍ଷୁରେ ତା’ ଜାତିର ମୂଲ୍ୟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାପାଇଁ ନିର୍ଭୟରେ ମହାବଳ ବାଘ ଆଡ଼କୁ ସେ ବୁଝେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ। ସୁତରାଂ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟକୁ ସମ୍ୟକ୍‌ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏହି ସମୟୋପଯୋଗୀ ଆହ୍ଵାନକୁ ସମସ୍ତେ ସ୍ଵୀକାର କରିବା ଉଚିତ ।

Question ୨୦ ।
ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଗୁଣ ଅଛି ।
Answer:
ସବୁ ବ୍ଯକ୍ତି ……………………………….. ଗୁଣ ଅଛି ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଠିତ ସାହିତ୍ୟ ବହିର ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରଣୀତ ‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆସିଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତଥା ଜାତିଙ୍କଠାରେ ନିହିତ ଥିବା ସୁଗୁଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ପ୍ରତିଟି ସ୍ଥାନରେ ନିଜର କିରଣ ବିତରଣ କରନ୍ତି । ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣି ପାଣିରେ, ମିଶ୍ରି ସରବତରେ, ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଜାତି ନିକଟରେ ସନ୍ନିହିତ ଥିବା ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଆଖୁକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଆଖୁକୁ ଖୋଲା ରଖୁବାକୁ ପଡ଼ିବ । ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ ଆଜ୍‌ରେ ଦେଖୁବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନିହିତ ଥ‌ିବା ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ସଦ୍‌ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲା ଆଟ୍‌ରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ସହିତ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ । ଦୋଷ ତ୍ୟାଗପୂର୍ବକ ଗୁଣ ଗ୍ରହଣର ଏହି ମହାନ୍ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରବନ୍ଧଟିକୁ କରିଛି କାଳଜୟୀ ।

Question ୨୧ ।
ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ହେବ ।
Answer:
ଜାତୀୟ ଜୀବନ……………………ସଭାବ ହେବ ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରାଣୀତ ‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସମାନୀତ । ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏକାନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ– ତାହା ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଜୀବନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ । ଏହି ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, ତା’ର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ ଶ୍ମଶାନରେ । ଶରୀରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଆତ୍ମା ଈଶ୍ବରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତଳକୁ ଟାଣୁଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଭୂତପାର୍ଥିବ ଭାବଗୁଡ଼ିକର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନ । ଅପର ପକ୍ଷରେ ସର୍ବଦା ଊର୍ଷକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଅନନ୍ତ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥାନ, ପ୍ରାଣର ପରିତ୍ରାଣ ହେଉଛି ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନର ପରିପ୍ରକାଶ ।

ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମନୁଷ୍ୟର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି ଓ ସମାଜ ବିଦ୍ୟମାନ । ସେହି ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସହିତ ଜୀବନ ମିଳାଇ ସଦ୍‌ଭାବ ସ୍ଥାପନ କରି ଆଳାପ କରିବା ପ୍ରତିଟି ମାନବର ପ୍ରଧାନ କର୍ମ । ତା’ହେଲେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଦ୍‌ଭାବ ସ୍ଥାପନ ହେବା ସହିତ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ ।

Question ୨୨ । ସବୁ ସ୍ଥଳରେ, ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ନିଜର ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖିଅଛି ।
Answer:ସବୁ ସ୍ଥଳରେ…………………………ଟେକ ରଖିଅଛି ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।

ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ହେଲା ନିମ୍ନଗତି । ଜଳବିଦୁଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମହାସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୁଣ ବିଦ୍ୟମାନ । ବିନ୍ଦୁ ବିନ୍ଦୁ ଜଳ ଆକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ସେହି ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଜଳଧାରାରୂପେ ତଳକୁ ବହିଯାଆନ୍ତି । ସେହିପରି କେତୋଟି ଜଳଧାରା ମିଶି ନାଳରେ, ପୁନଶ୍ଚ କେତୋଟି ନାଳ ମିଶି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ତଳକୁ ବହିଯାଇ ଶେଷରେ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଯାଏ ।

ବିନ୍ଦୁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମହାସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ ସ୍ଥଳରେ, ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ନିଜର ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖିଅଛି । ସେହିପରି ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ମାନବ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ନିହିତ ଥିବା ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ପ୍ରତିଟି ଉତ୍କଳୀୟକୁ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତମୂଳକ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ କରିବ – ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୨୩ ।
ଜାତୀୟ ଜୀବନର ବିକାଶ ନିମିତ୍ତ କେଉଁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ? ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ଜାତୀୟ ଜୀବନ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝାଯାଏ ? ଏହାର ବିକାଶ ଘଟିଲେ କି ସୁଫଳ ମିଳେ ?
କିମ୍ବା, କେଉଁ ଗୁଣମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପାଇଁ ସହାୟକ ଓ କିପରି ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ଵାଭିମାନର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ । ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ ଆଇନଜୀବୀ, ଯଶସ୍ବୀ ଜନନାୟକ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ତଥା ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନବନିର୍ମାତା, ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ମଣିଷ ଓ ଭାଷାକୁ ପ୍ରାଣଭରି ଭଲପାଉଥବା ସେହି ପ୍ରଥଯଶା ମହାପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପାଇଁ ରଚନା କରିଥିବା ସାତଗୋଟି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ତାଙ୍କ ସାରସ୍ଵତ ମାନସର ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ବିଶେଷ ଅଧୂବେଶନରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଭିଭାଷଣର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ ହେଉଛି ‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧ । ଜାତୀୟ ଜୀବନର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ସଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ୍ ହେବାପାଇଁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ । କିନ୍ତୁ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, ଯାହାର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ କାଲି ଶ୍ମଶାନରେ । ମାନବକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ନିମ୍ନକୁ ଟାଣୁଥ‌ିବା ସ୍ତ୍ରୀ, ସଂସାର, ସମ୍ପତ୍ତିରୂପକ ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ପ୍ରତିଫଳନ । ଅପର ପକ୍ଷରେ ସର୍ବଦା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବକୁ ଟାଣୁଥ‌ିବା ପ୍ରାଣ-ପରିତ୍ରାଣ, ଅନନ୍ତ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନରୂପକ ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜୀବନର ପରିପ୍ରକାଶ ।

ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ମାନବର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସହିତ ଜୀବନ ମିଳାଇ ଆଳାପ କରିବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନବର ପ୍ରଧାନ କର୍ମ । ତା’ହେଲେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ହେବା ସହିତ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ । ଏହି ସଭାବ ହେବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଭାବ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର । ଜାତୀୟ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅସଭାବ ଦୂରୀଭୂତ ହେବା ବିଚାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରାନ୍ତମୂଳକ । ଏହି ମର୍ମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ପଦସ୍ଥ ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥବା ଚିଠିର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି –

‘ମୋ ସଙ୍ଗେ ଆପଣଙ୍କର ମନ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଅତଏବ ମୁଁ ସମ୍ମିଳନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି ନାହିଁ ।’’ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଅଭାବ ହିଁ ଏହାର କାରଣ । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଅସଭାବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସମସ୍ତେ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ– ଏହି ବାସ୍ତବ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଳବିନ୍ଦୁର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ହେଉଛି ନିମ୍ନଗତି । ଜଳବିନ୍ଦୁଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ମହାସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଗୁଣ ବିଦ୍ୟମାନ ।

ଆକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଜଳଧାରାରୂପେ ତଳକୁ ବହିଯାଏ । ସେହିପରି କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜଳଧାରା ମିଶି ନାଳରେ ଓ କେତେକ ନାଳ ମିଶି ନଦୀରୂପରେ ତଳକୁ ବହିଯାଇ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶେ । ସବୁ ସ୍ଥଳରେ, ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ନିଜ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖୁଅଛି ।

ସେହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ନିହିତ ଅଛି । କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧ ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ । ସୁତରାଂ, ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ ବା ଖୋସାମତ କଲେ ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ, ଜଣେ କହୁଥ‌ିବା କୁବାକ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ ଜାତିର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ନିଜକୁ ନିଜେ ପଚାରିବା ଉଚିତ। ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖି କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଉଚିତ । ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଲେ ହିଁ ଲୋକେ ତହିଁର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜାପାନୀ ଜାତିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜାପାନୀ ଜାତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଲା, ‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ ।’’ ଏହି ଭାବ ଯୋଗୁଁ ଜାପାନୀ ଜାତି ଆଜି ପୃଥ‌ିବୀର ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହେଉଅଛି । ନିଜ ଜାତିର, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ତଥା ସନ୍ତାନସନ୍ତତିମାନଙ୍କର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ଆତ୍ମବଳିଦାନ କରିବାର ଭାବନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଜାପାନୀ ଜାତି ଗଠିତ । ତେଣୁ ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବାମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟଜାତି ତାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବାପାଇଁ କାରଣ ହିଁ ଜଗତ୍‌କ୍ଷୁରେ ସେହି ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଅଛି ।

ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ– ଏହି ସତ୍ୟତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦେଶୀ କୁକୁର ଓ ଡାହାଳ କୁକୁରର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଆଦରର ସହ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କରିଥିବା ଦେଶୀ କୁକୁରକୁ ବିଲୁଆଟିଏ ଦେଖାଇଦେଲେ, ବିଲୁଆଟି ଖଙ୍କାରି ଦେବାମାତ୍ରେ ସେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ଗୁଞ୍ଜି ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପଳାଇ ଆସିବ । କାରଣ ସେ ସ୍ଵଭାବର ଭୟାଳୁ । କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁର ଜାତିର ଗୁଣ ହେଉଛି ସାହସିକତା । ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ବାଘ ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ସେ ଭଲଭାବରେ ଜାଣେ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଜୀବନ ପ୍ରତି ମାୟା ରଖ୍ ବାଘ ନିକଟକୁ ନ ଗଲେ ତା’ ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟ କମିଯିବ । ତେଣୁ ସେ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଦେଖୁବା ମାତ୍ରେ ନିଜ ଡାହାଳ କୁକୁର ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ଓ ସାହସିକତା ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସାହସର ସହ ନିର୍ଭୟରେ ତା’ ଆଡ଼କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଝପଟିଯାଏ । ସୁତରାଂ, ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାକରିବା ଉଚିତ ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣିପାଣିରେ, ମିଶ୍ରି ସରବତରେ, ନର୍ଦ୍ଦମାରେ ସବୁଠାରେ ତାଙ୍କ କିରଣ ବିତରଣ କରି ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଶୋଷଣ କରି ପୃଥ‌ିବୀରେ ସେଚନ କରୁଛନ୍ତି, ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଥ‌ିବା ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ ଆଖିରେ ଦେଖ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ତ୍ୟାଗକରି ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନିହିତ ଥ‌ିବା ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ସଦ୍‌ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ । ସୁତରାଂ, ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ଳେଷଣପୂର୍ବକ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା କରିବା ନିମିତ୍ତ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇଛନ୍ତି ।

Question ୨୪ ।
ଜାପାନୀ ଜାତିର କେଉଁ ଗୁଣ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିପାରିଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ତଦ୍ବାରା କି ଲାଭ ହୋଇଛି ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ବିଗ୍ରହ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ ଆଇନଜୀବୀ, ଯଶସ୍ବୀ ଜନନାୟକ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ତଥା ଆଧୁନିକ ଉତ୍କଳର ନବନିର୍ମାତା । ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ, ରାଜନୀତି, ଶିକ୍ଷା, ଆଇନ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା– ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିବା ସେହି ପ୍ରଥଯଶା ଯୁଗପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପାଇଁ ଯେଉଁ ସାତଗୋଟି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି, ତାହା ତାଙ୍କ ସାରସ୍ବତ ମାନସର ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ଭାଷଣର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ ହେଉଛି ‘ ଜାତୀୟ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜାତୀୟ ଭାବନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଜାପାନୀ ଜାତିକୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରୂପେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜାତୀୟ ଭାବନାରେ ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଜାପାନୀ ଜାତି ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାତି ଭାବେ ପୂଜିତ ହେଉଅଛି । ସ୍ୱୀୟ ଜାତୀୟ ଜୀବନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାପାଇଁ ସେହି ଜାତି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାପାଇଁ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହୁଏ ନାହିଁ । କାରଣ ସେମାନେ ଭଲଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧି କରିଛନ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ । ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ନିଶ୍ଚିତ ତା’ର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ ଶ୍ମଶାନରେ । ସେହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଭାବ ମଧ୍ୟ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ।

ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ସମ୍ପତ୍ତି ରୂପକ ଭୂତପାର୍ଥିବ ଭାବଗୁଡ଼ିକର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ମାନବକୁ ନିମ୍ନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରେ । କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ସଭାବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ସୁଗଠିତ ହେଲେ ଜାତିର ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ହେବା ସହିତ ଜାତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତା’ର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ । ତେଣୁ ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କରୁଥୁବା କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାତି ନିନ୍ଦିତ ହେବ ବା ଗୌରବାନ୍ବିତ ହେବ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ କିମ୍ବା ଖୋସାମତ କଲେ ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ଜାତି ଅଂଶୀଦାର ହେବ କି ନାହିଁ– ଏସବୁ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ ସେମାନେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେହି ଜାତି ଆଜି ଉନ୍ନତିର ସୋପାନ ଆରୋହଣ କରିଚାଲିଛି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଭାଷାରେ ଜାପାନୀ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି–

‘‘ ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ; କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ ।’’ ଏହି ଭାବ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାପାନୀ ହୃଦୟରେ ନିରନ୍ତର ନୃତ୍ୟ କରୁଅଛି । ତେଣୁ ଜାପାନୀ ଜାତି ଆଜି ପୃଥ‌ିବୀରେ ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହେଉଅଛି ।

ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳିଦେବାର ଶିକ୍ଷା ଜାପାନୀ ଜାତି ସମ୍ୟରୂପେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଅଛି । ଅନିଶ୍ଚିତ ଜୀବନ ତଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଭଲଭାବରେ ଅବଗତ ହୋଇଅଛି । ସୁତରାଂ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଦିନେ ନା ଦିନେ ତାକୁ ମରିବାକୁ ହେବ । କିନ୍ତୁ ଆଜି ମଲେ ଯଦି ଜାତି ଗୌରବାନ୍ବିତ ହେବ, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେବ, ହୃତଗୌରବ ଫେରି ଆସିବ, ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତିମାନଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ିବ ଅର୍ଥାତ୍ ଭବିଷ୍ୟତର ବଂଶଧରମାନେ ଜଗତ୍ଵବକ୍ଷରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାତିର ମାନ୍ୟତା ଲାଭକରିବେ, ତା’ହେଲେ ଜାତି ପାଇଁ ସ୍ବୀୟ ଜୀବନକୁ ବଳିଦେବାପାଇଁ ସେମାନେ ଉତ୍ସାହର ସହ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି ।

ଏହି ଭାବାପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଜଗତ୍ରଚକ୍ଷୁରେ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଅଛି । ତେଣୁ ସେହି ଜାତି ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବାମାତ୍ରେ ଜଗତର ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଜାତି ସେମାନଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି । କାରଣ ନିଷ୍ଠା, ଜାତିପ୍ରୀତି, ଜାତି ନିମନ୍ତେ ଆତ୍ମବଳିଦାନରୂପକ ଦୃଢ଼ ମନୋଭାବ ଜଗତ୍ଵଚକ୍ଷୁରେ ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର୍‌ ବୃଦ୍ଧି କରୁଅଛି ।
ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାର ମନୋବୃତ୍ତିକୁ ନେଇ ଜାପାନୀ ଜାତି ଆଜି ବିଶ୍ଵପ୍ରସିଦ୍ଧ– ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସକଳ ଚିନ୍ତା ଚେତନାକୁ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗି ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।

Question ୨୫ ।
ପଠିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ଅନୁସରଣରେ ଜାତିର ଦୋଷ ଗୁଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଲେଖକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ଜାତୀୟ ଜୀବନର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକର ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତାହାର ଏକ ସମୀକ୍ଷା କର ।
କିମ୍ବା, ଜାତିର ଦୋଷଗୁଣର ସମୀକ୍ଷା, ଜାତିର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ– ଏ ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ଜଣେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ ଆଇନଜୀବୀ, ଯଶସ୍ବୀ ଜନନାୟକ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ତଥା ଆଧୁନିକ ଉତ୍କଳର ନବନିର୍ମାତା । ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ମଣିଷ ଓ ଭାଷାକୁ ପ୍ରାଣଭରି ଭଲ ପାଉଥ‌ିବା ସେହି ଯୋଗଜନ୍ମା ମହାପୁରୁଷ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ କରିବାପାଇଁ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ରଚନା କରିଥିବା ସାତଗୋଟି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ଯାହା ତାଙ୍କ ସାରସ୍ବତ ମାନସର ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ବିଶେଷ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଭିଭାଷଣର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ ହେଉଛି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତି ନିକଟରେ ଥ‌ିବା ଦୋଷକୁ ତ୍ୟାଗକରି ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଆଲୋଚ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ଏ ସଂସାରରେ ପ୍ରତିଟି ଜାତି ନିକଟରେ ଦୋଷ ସହିତ ଗୁଣ ସନ୍ନିହିତ ହୋଇ ରହିଅଛି ।

କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷ ପ୍ରତି ଗୋଟିଏ ଆଖ୍ ବନ୍ଦକରି ଅନ୍ୟ ଖୋଲା ଆଜ୍‌ରେ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନିହିତ ଥ‌ି ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ସଦ୍‌ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ୟକ୍‌ରୂପେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଶିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ପରାମର୍ଶ ଦେବା ସହିତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କୁକୁର ଜାତି କଥା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଦେଶୀ କୁକୁର ସ୍ବଭାବରେ ଭୀରୁ । ତାକୁ ଆଦର ସହିତ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କରି ବିଲୁଆକୁ ଦେଖାଇଦେଲେ ବିଲୁଆ ଖୁଙ୍କାରି ଦେବା ମାତ୍ରେ ସେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ଗୁଞ୍ଜି ପଳାଇ ଆସିବ ।

ତା’ ନିକଟରେ ଥ‌ିବା ଏହି କାପୁରୁଷ ଗୁଣକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ । କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁର ଜାତିର ଗୁଣ ହେଉଛି ସାହସିକତା । ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତା’ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ, ଏକଥା ଜାଣି ମଧ୍ଯ ସେ ନିଜ ଜୀବନ ପ୍ରତି ମାୟା ନ ରଖ୍ ନିର୍ଭୟରେ ଅସୀମ ସାହସର ସହ ମହାବଳ ବାଘ ଆଡ଼କୁ ଝପଟିଯାଏ । ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳିଦେବାକୁ ସେ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳିଦେଇ ଉନ୍ନତିର ଶୀର୍ଷସୋପାନରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିବା ଜାପାନୀ ଜାତି ଆଜି ପୃଥ‌ିବୀରେ ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହେଉଅଛି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମତରେ ଜାପାନୀ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି – ‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ; କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ ।’

ଜାପାନୀ ଜାତି ଅନିଶ୍ଚିତ ଜୀବନ ତଥା ସୁନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁର ଶାଶ୍ୱତ ସତ୍ୟକୁ ସମ୍ୟକ୍‌ରୂପେ ଉପଲବ୍ଧି କରିଛି । ତେଣୁ ତା’ଜାତିର, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ତଥା ସନ୍ତାନସନ୍ତତିମାନଙ୍କର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସେ ଉତ୍ସାହର ସହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ । ଜାତି ପାଇଁ ଆତ୍ମବଳି ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଜାପାନୀ ଜାତି ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବାମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଜାତି ସେମାନଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଜଗତ୍‌କ୍ଷୁରେ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଅଛି ।

ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । କାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ତା’ର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ କାଲି ଶ୍ମଶାନରେ । ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ସମ୍ପତ୍ତିରୂପକ ଭୂତପାର୍ଥିବ ଭାବଗୁଡ଼ିକର ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ମଣିଷକୁ ନିମ୍ନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଚାଲେ । କିନ୍ତୁ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସହ ଜୀବନ ମିଶାଇ ଆଳାପ କରିବା ହିଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନବର ପ୍ରଧାନ କର୍ମ । ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହେବ । ଏହି ସଦ୍‌ଭାବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଭାବ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର । ଜାତୀୟ ସଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅସଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂରୀଭୂତ ହେବା ରୂପକ ବିଚାର ଭ୍ରାନ୍ତମୂଳକ ଅଟେ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ପଦସ୍ଥ ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିବା ଚିଠିର ମର୍ମ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି –

‘ମୋ ସଙ୍ଗେ ଆପଣଙ୍କ ମନ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଅତଏବ ମୁଁ ସମ୍ମିଳନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି ନାହିଁ ।’ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଅଭାବର ଏହା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନ । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ ଜାତି ଭିତରେ ଥ‌ିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋପପାଇବା ଅସମ୍ଭବ । କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ଅସଭାବ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଜାତୀୟ ସଭାବରେ କିଛି ଅଭାବ ରହିବ ନାହିଁ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଳବିନ୍ଦୁର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ହେଲା ନିମ୍ନଗତି । ଜଳବିନ୍ଦୁଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମହାସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ତା’ର ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରିଅଛି । ଆକାଶବକ୍ଷରୁ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡୁଥ‌ିବା ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ଜଳଧାରା ତତ୍ପରେ ନାଳ ଓ ନଦୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ତଳକୁ ବହିଯାଏ ଓ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶେ । ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ ସ୍ଥଳରେ ଜଳ ନିଜ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖିଅଛି ।

ସେହିପରି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଅଛି । କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧଭାବ ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ । ତେଣୁ ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ଵାରା ଜାତି ନିନ୍ଦିତ ହେବ କି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ କିମ୍ବା ଖୋସାମତ କଲେ, ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ଜାତି ଅଂଶୀଦାର ହେବ କି ନାହିଁ, ଜଣେ କହୁଥ‌ିବା କୁବାକ୍ୟର ପ୍ରତୁତ୍ତର ଦେଲେ ଜାତିର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ– ଏସବୁ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମ୍ୟକ୍‌ଭାବେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣପାଣିରେ, ମିଶ୍ରି ସରବତରେ, ନର୍ଦ୍ଦମାରେ ସବୁଠାରେ ତାଙ୍କ କିରଣ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳତକ ଶୋଷିନେଇ ପୁନର୍ବାର ସଂସାରର କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ପୃଥ‌ିବୀରେ ସେଚନ କରୁଛନ୍ତି । ସେହିପରି ସବୁ ଜାତି ଓ ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରେ ଥ‌ିବା ଦୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେମାନଙ୍କଠାରେ ନିହିତ ଥ‌ିବା ଅନୁକରଣ-ଯୋଗ୍ୟ ସଦ୍‌ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

Question ୨୬ ।
ଜଳ, ଡାହାଳ କୁକୁର, ଦେଶୀ କୁକୁର ଆଦିର ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ କ’ଣ କହିବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଡାହାଳ କୁକୁର, ଦେଶୀ କୁକୁର ଓ ଜଳର ପ୍ରକୃତି ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା କରିବାର କି ଉପାଦେୟତା ରହିଛି ?
କିମ୍ବା, ଜଳ, ଡାହାଳ କୁକୁର ଓ ଦେଶୀ କୁକୁରର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କେଉଁ ମହାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବାର ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି – ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଉତ୍କଳ ଗୌରବ କୁଳବୃଦ୍ଧ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ବାଭିମାନର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତିଭାସମ୍ପନ୍ନ ଆଇନଜୀବୀ, ଯଶସ୍ବୀ ଜନନାୟକ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ତଥା ଆଧୁନିକ ଉତ୍କଳର ନବନିର୍ମାତା । ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ମଣିଷ ଓ ଭାଷାକୁ ପ୍ରାଣଭରି ଭଲପାଉଥବା ସେହି ଯୋଗଜନ୍ମା ମହାପୁରୁଷ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପାଇଁ ଯେଉଁ ସାତଗୋଟି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି, ତାହା ତାଙ୍କ ସାରସ୍ବତ ମାନସର ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପ୍ରତିଟି ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜାତିପ୍ରୀତିର ପବିତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ପ୍ରବାହିତ କରୁଥିବ– ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ।

ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧୂବେଶନରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଭାଷଣର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ ହେଉଛି ‘ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧ । ଜଳ, ଡାହାଳ କୁକୁର, ଦେଶୀ କୁକୁର ଆଦିର ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖକ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ ହେବାପାଇଁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରତିଟି ଉତ୍କଳୀୟ ହୃଦୟରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ନିହିତ ଅଛି । କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧଭାବ ହିଁ ତା’ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନ । ସାଂସାରିକ ସ୍ବାର୍ଥଚିନ୍ତାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ସେ ଭୁଲିଯାଇଛି ତା’ର ଜାତୀୟ ଜୀବନକୁ । କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିନା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଉନ୍ନତି ଅସମ୍ଭବ । କାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ତା’ର ପରିସମାପ୍ତି ହେବ କାଲି ଶ୍ମଶାନରେ ।

ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର ସ୍ତ୍ରୀ, ସନ୍ତାନ, ସମ୍ପତ୍ତି ରୂପକ ଭୂତପାର୍ଥିବ ଭାବଗୁଡ଼ିକର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ତାକୁ ସର୍ବଦା ନିମ୍ନଦେଶକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଅଛି । ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ତାକୁ ସର୍ବଦା ଊଦେଶକୁ ଟାଣୁଅଛି । କିନ୍ତୁ ତା’ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି ତଥା ସମାଜମାନଙ୍କ ସହ ଜୀବନ ମିଳାଇ ଆଳାପ କରିବା ତା’ର ପ୍ରଧାନ କର୍ମ । ତା’ହେଲେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ । ଏହି ଜାତୀୟ ସଭାବ ହେବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଭାବ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ଅସଭାବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ସଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ କୌଣସି ଅଭାବ ରହିବ ନାହିଁ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଅସଦ୍‌ଭାବ ହେତୁ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ନିମ୍ନଗତି । ଜଳବିନ୍ଦୁଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ମହାସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ସେହି ଜାତୀୟ ଗୁଣ ବିଦ୍ୟମାନ । ଆକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ୁଥ‌ିବା ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଜଳଧାରାରୂପେ ନିମ୍ନକୁ ବହିଯାଆନ୍ତି । କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜଳଧାରା ମିଶି ନାଳରେ, ପୁନଶ୍ଚ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନାଳ ମିଶି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ନିମ୍ନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶନ୍ତି– ସବୁ ସ୍ଥଳରେ, ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ନିଜର ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖିଛି ।

ସୁତରାଂ, ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ବାରା ଜାତି ନିନ୍ଦିତ ହେବ କି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ କିମ୍ବା ଖୋସାମତ କଲେ ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ମୋ ଜାତି ଭାଗୀ ହେବ କି ନାହିଁ, ଜଣେ କହୁଥିବା କୁବାକ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ ଜାତିର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ– ଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ୟକ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ ତଥା ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହେଲେ ତଥା ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ହିଁ ଜାତୀୟ ଲୋକେ ତା’ର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ କରିବାକୁ ହେଲେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳିଦେବାକୁ ହେବ । ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳି ଦେବାପାଇଁ ଆମେ ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା କରିନାହୁଁ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନର କଳ୍ପନା କରିବା ମଧ୍ୟ ବୃଥା । ଏହି ବାସ୍ତବ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦେଶୀ କୁକୁର ଓ ଡାହାଳ କୁକୁରର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଆଦରର ସହ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କରି ରଖୁଥ‌ିବା ଦେଶୀ କୁକୁରକୁ ବିଲୁଆଟିଏ ଦେଖାଇଦେଲେ, ବିଲୁଆଟି ଖଙ୍କାରି ଦେବା ମାତ୍ରେ ସେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ଗୁଞ୍ଜି ଫେରିଆସିବ । କାରଣ ସେ ସ୍ବଭାବରେ ଭୀରୁ । ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ସେ ଜାଣେନାହିଁ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ମାୟାବନ୍ଧନରେ ସେ ଆବଦ୍ଧ । କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁରଟିର ଜାତିର ଗୁଣ ହେଉଛି ସାହସିକତା । ସେ ଜାଣେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ । ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ବାଘ ହାତରେ ତା’ର ମୃତ୍ୟୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏହା ମଧ୍ୟ ସେ ଜାଣେ ।

ତଥାପି ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ନିଜ ଜୀବନ ପ୍ରତି ମାୟା ନରଖ୍ ନିର୍ଭୟରେ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଝପଟିଯାଏ । ଏହା ହିଁ ତା’ ଜାତିର ଆଦର୍ଶ । ଜାତୀୟ ଜୀବନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଆତ୍ମବଳିଦାନ ପାଇଁ ସେ ପଶ୍ଚାତ୍‌ପଦ ହୁଏ ନାହିଁ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଭାଷାରେ –

‘ମୁଁ ମରେ ପଛକେ କିନ୍ତୁ ଡାହାଳ କୁକୁରର ଦାମ୍ ମୋର ସାହସିକତାଦ୍ୱାରା ବଢ଼ିବ, ଏଥ‌ିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।’
ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ସହିତ ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାତିର ମହତ୍ତ୍ବ ବୃଦ୍ଧ ହେବ କି ନାହିଁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।

ତୁମପାଇଁ କାମ

୨୭ । ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ଜାତୀୟ ଭାବନା ସମ୍ପର୍କିତ କବିତାମାନ ସଂଗ୍ରହ କରି ପାଠ କର ।
୨୮ । ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ବିଭିନ୍ନ ଅଧିବେଶନରେ ମଧୁବାବୁ ଯେଉଁ ଅଭିଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ ସେଥୁରୁ କିଛି ଅଭିଭାଷଣ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।

ପରୀଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶୋତ୍ତର
ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

1. କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ନିଜକୁ ସବୁବେଳେ କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନଟି ପଚାରିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ଵାରା ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ ବୋଲି ନିଜକୁ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଉଚିତ ।

2. ଜାପାନ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର କ’ଣ ?
Answer:
‘‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ’ ଏହାହିଁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ।

3. ଜାତୀୟ ଜୀବନ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟକୁ ଉପଲବ୍‌ କରି ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ବଳିଦାନ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

4. ଡାହାଳ ଛୁଆଟି କଥା କହିପାରୁଥିଲେ କ’ଣ କହନ୍ତା ?
Answer:
ଡାହାଳ ଛୁଆଟି କଥା କହିପାରୁଥିଲେ କହନ୍ତା ଯେ ଯଦିଓ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ସେ ମରିବ ବୋଲି ଜାଣିଛି, ତଥାପି ନିଜ ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟ ନ କମାଇବା ପାଇଁ ସେ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବ ।

5. ଦୋଷଗୁଣ ଦେଖୁ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖକଙ୍କର ବକ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ଆଖୁ ବନ୍ଦ କରି ସେହି ଆଖୁରେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦେଖୁବା ସହିତ ଅନ୍ୟଟିକୁ ଖୋଲା ରଖ୍ ସେହି ଆସ୍‌ ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଥ‌ିବା ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଶିକ୍ଷା କର ବୋଲି ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି ।

6. ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ କେଉଁ ଗୁଣ ରହିଛି ?
Answer:
ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ଗୁଣ ରହିଛି ।

7. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତି ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି କାହିଁକି ?
Answer:
ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଜୀବନ ମିଳାଇ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସଭାବ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଅଛି ।

8. କେତେବେଳେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ମାନବ ଯେତେବେଳେ ତା’ର କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଅସଭାବକୁ ଭୁଲି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେତେବେଳେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।

9. ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ହେଉଛି ନିମ୍ନଗତି ।

10. ଆମ୍ଭେ ସବୁବେଳେ କାହାର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଅଛି ବୋଲି ମନେରଖ୍ ସହିତ ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସବୁ କାଳରେ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ନିମ୍ନ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ବା ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

11. ଜାତୀୟ
Answer:
ଜାତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ।

12. କ୍ଷଣସ୍ଥ।ୟୀ
Answer:
ଅଳ୍ପକାଳ ନିମିତ୍ତ ।

13. ଅପତ୍ୟ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ପୁତ୍ର ବା କନ୍ୟା ସନ୍ତାନକୁ ଅପତ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

14. ପ୍ରଧାନ କର୍ମ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ପ୍ରଧାନ କର୍ମ କହିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମକୁ ବୁଝାଏ ।

15. କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର
Answer:
କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, ଯାହା ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।

12. ସମୂଳେ
Answer:
ମୂଳସହିତ ।

16. ନିରୀକ୍ଷଣ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଯତ୍ନର ସହିତ ବା ନିରିଖେଇ ଦେଖୁବାକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କୁହାଯାଏ ।

17. ନିର୍ବିକାର
Answer:
ବିକାରଶୂନ୍ୟ/ବିକାର ରହିତ

18. ବେତ୍ରାଘାତର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
Answer:
ବେତରେ ବାଡ଼େଇବାକୁ ବେତ୍ରାଘାତ କୁହାଯାଏ ।

B ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

1. ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଜୀବନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତାହା କେଉଁ ଜୀବନ ?
Answer:
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

2. କେଉଁ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତଳକୁ ଓଟାରୁଅଛି ?
Answer:
ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର

3. କେଉଁ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଉପରକୁ ଟାଣୁଅଛି ?
Answer:
ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜୀବନର

4. କେଉଁ ସଭାବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ?
Answer:
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ

5. ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ ସ୍ଥଳରେ କିଏ ନିଜ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖୁଛି ?
Answer:
ଜଳ

6. ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ କ’ଣ ?
Answer:
ନିମ୍ନଗତି

7. ‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ’’– ଏହା କେଉଁ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ?
Answer:
ଜାପାନୀ ଜାତିର

8. ଜାପାନୀ ଜାତି ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବା ମାତ୍ରେ କେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା କରଜ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି ?
Answer:
ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ

9. ଜଗତ ଚକ୍ଷୁରେ କାହାର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଅଛି ?
Answer:
ଜାପାନୀ ଜାତିର

10. ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳି ଦେବାକୁ ଶିଖ୍ ନାହାନ୍ତି ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ’ଣ ଗଠିତ ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ହେବ ?
Answer:
ଜାତୀୟ ଜୀବନ

11. କେଉଁ କଥା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
ଜୀବନ

12. ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଆଖ୍ୟାରେ ଦେଖୁବାକୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କହିଛନ୍ତି ?
Answer:
ବନ୍ଦ ଆଖ୍ୟାରେ

13. ଡାହାଳ କୁକୁରଟି କଥା କହିପାରୁଥିଲେ କ’ଣ କହନ୍ତା ?
Answer:
ଜୀବନ ବିନିମୟରେ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା

14. ଦୋଷଗୁଣ ଦେଖିବା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖକଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଅନ୍ୟର ଭଲଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶିକ୍ଷା କରିବା

15. ଉତ୍କଳ ଭାରତ ମାତାଙ୍କର କ’ଣ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ?
Answer:
ସପନୀ

16. ଉତ୍କଳ ଜନନୀଙ୍କ ରୂପ କାହାର ଏକ ଅବତାର ?
Answer:
ଭାରତମାତାଙ୍କର

17. ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଆଜି କେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ସମ୍ମିଳନୀ ମଣ୍ଡପରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି ?
Answer:
ସ୍ନେହମୟୀ

18. ଶିଶୁଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଜନନୀ କ’ଣ କରିଥାଏ ?
Answer:
ବେତ୍ରାଘାତ

19. ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନବନିର୍ମାତା କିଏ ?
Answer:
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

20. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କାହାର ରୂପକୁ ଭାରତମାତାଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ?
Answer:
ଉତ୍କଳ ଜନନୀଙ୍କର

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
1. ଡାହାଳ କୁକୁରର ଜାତୀୟ ଗୁଣ __________________ ।
Answer:
ସାହସିକତା

2. ବିଲୁଆଟି ଖୁରି ଦେବାମାତ୍ରକେ _______________ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ଗୁଞ୍ଜି ପଳାଇ ଆସିବ ।
Answer:
ଦେଶୀ କୁକୁର

3. ମହାବଳ ବାଘକୁ ଦେଖ୍ _____________ ନିର୍ଭୟରେ ତା’ ଆଡ଼କୁ ଝପଟିଯିବ ।
Answer:
ଉ।ହାଳ କୁକୁର

4. ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ____________________ ଅଛି ।
Answer:
ଗୁଣ

5. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବନ୍ଦ ଆଖରେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର _____________________ ଦେଖୁବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
Answer:
ଦୋଷ

6. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଖୋଲା ଆଖରେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର _____________ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ଗୁଣ

7. _________________ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ କିରଣ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ

8. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ __________________ ଟାଣିନିଏ ।
Answer:
ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ

9. ସ୍ଵାଭିମାନର ସହିତ କିପରି ବଞ୍ଚିବାକୁ ହୁଏ, ତାହା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍ଗୁ ____________________ ଶିଖାଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।
Answer:
ମଧୁସୂଦନ

10. ଶିଶୁର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ________________________ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ମାତା/ଜନନୀ

11. ସାହସିକତା ପ୍ରଦର୍ଶନଦ୍ଵାରା ଡାହାଳ କୁକୁରର __________________ ହେବ ।
Answer:
ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି

12. କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଜୀବନର ପରିସମାପ୍ତି ___________________ ରେ ହେବ ।
Answer:
ଶ୍ମଶାନ

13. ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ____________________ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
କିରଣ

14. ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳତକ ଟାଣିନେଇ ପୁନର୍ବ।ର ପୃଥ୍ବୀରେ ___________________ ସିଞ୍ଚନ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ଜଳ

15. ଭାରତ ଜନନୀଙ୍କଠାରୁ ____________________ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି ।
Answer:
ଉତ୍କଳ ଜନନୀ

16. ______________________ ଭାରତ ଜନନୀଙ୍କର ସପତ୍ନୀ ବା ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି ।
Answer:
ଉତ୍କଳ ଜନନୀ

17. ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶିଶୁଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ________________ ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
ପରିଚର୍ଯ୍ୟା

18. _____________________ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଜନନୀ ଶିଶୁକୁ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାନ୍ତି ।
Answer:
ମଧୁମୟୀ

19. ‘ମୁଁ ଜାଣେ ଯେ ମହାବଳ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ମୁଁ ସେହି ବାଘ ହାତରେ ମରିବି ।’’ ଏହି ଉକ୍ତିରେ ‘ମୁଁ’ ଶବ୍ଦ ______________ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତ ।
Answer:
ଡାହାଳ କୁକୁର

20. କେତେ ଗୁଡ଼ିଏ ଜଳଧାର। ମିଶି ________________ ରେ ପରିଣତ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ନାଳ

21. କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନାଳ ମିଶି ___________________ ରେ ପରିଣତ ହଅନ୍ତି ।
Answer:
ନଦୀ

22. ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ତଳକୁ ବହିଯାଇ ଶେଷରେ _________________ ରେ ମିଶନ୍ତି ।
Answer:
ସମୁଦ୍ର

23. ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ __________________ ମସିହାରେ ଇହଲୀଳା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୯୩୪

24. ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଆମେ।ନେ _____________________ ର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ।
Answer:
ଜାତୀୟ ଜୀବନ

25. କେହି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ତୁମ୍ଭ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧ _______________ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ ଅଟେ ।
Answer:
ଜାତୀୟ

D ଠିକ୍ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ଲେଖ ।
1. ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ ସ୍ଥଳରେ ଜଳ ନିଜ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖୁଛି ।
Answer:
ଠିକ୍

2. ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତି ।
Answer:
ଭୁଲ୍

3. ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶାର ନବନିର୍ମାତା ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ।
Answer:
ଠିକ୍

4. ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

5. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଠିକ୍

6. ବିଲୁଆଟି ଖଙ୍କାରି ଦେବାମାତ୍ରକେ ଦେଶୀ କୁକୁର ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ଗୁଞ୍ଜି ପଳାଇ ଆସିବ ।
Answer:
ଠିକ୍

7. ମହାବଳ ବାଘକୁ ଦେଖ୍ ବୁଲା କୁକୁର ନିର୍ଭୟରେ ତା’ ଆଡ଼କୁ ଝପଟିଯିବ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

8. ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ କିରଣ ବିତରଣ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

9. ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଟାଣିନିଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

10. ସ୍ଵାଭିମାନର ସହିତ କିପରି ବଞ୍ଚିବାକୁ ହୁଏ, ତାହା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଶିଖାଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

11. ଶିଶୁର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଭଉଣୀ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ୍

12. କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଜୀବନର ପରିସମାପ୍ତି ଶ୍ମଶାନରେ ହେବ ।
Answer:
ଠିକ୍

13. ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥ‌ିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳତକ ଟାଣିନେଇ ପୁନର୍ବାର ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରୁଛନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

14. ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ଭାରତ ଜନନୀଙ୍କର ସପତ୍ନୀ ବା ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

15. କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନାଳ ମିଶି ନଦୀରେରେ ପରିଣତ ହୁଅନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

16. ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ତଳକୁ ବହିଯାଇ ଶେଷରେ ନଦୀରେ ମିଶନ୍ତି ।
Answer:
ଭୁଲ୍

17. ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଇହଲୀଳା ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

18. ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଥିଲା ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ।
Answer:
ଠିକ୍

19. ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଉପରକୁ ଓଟାରୁଥାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

20. ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ହେବାର ସ୍ବପ୍ନ ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ତାରିଖରେ ସାକାର ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଠିକ୍

E ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
1. ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଜୀବନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତାହା କି ଜୀବନ ?
(A) ଜାତୀୟ ଜୀବନ
(B) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ
(C) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
(D) ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜୀବନ
Answer:
(C) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

2. କେଉଁ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତଳକୁ ଓଟାରୁଅଛି ?
(A) ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଜୀବନ
(B) ଜାତୀୟ ଜୀବନ
(C) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
(D) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ
Answer:
(D) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ

3. କେଉଁ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ଉପରକୁ ଟାଣୁଅଛି ?
(A) ଜାତୀୟ ଜୀବନ
(B) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ
(C) ଜାତୀୟ ଜୀବନ
(D) ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନ
Answer:
(D) ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନ

4. କେଉଁ ସଭାବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ, କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ?
(A) ଜାତିଗତ
(B) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ
(C) ସମଷ୍ଟିଗତ
(D) ସାମୂହିକ
Answer:
(B) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ

5. ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ ସ୍ଥଳରେ କିଏ ନିଜ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖୁଛି ?
(A) ମାନବ
(B) ପଶୁ
(C) ଜଳ
(D) ଆକାଶ
Answer:
(C) ଜଳ

6. ଜଳର ଜାତୀୟ ଗୁଣ କ’ଣ ?
(A) ଊର୍ଦ୍ଧଗତି
(B) ନିମ୍ନଗତି
(C) ସ୍ଥିର ଗତି
(D) ଶୀଘ୍ର ଗତି
Answer:
(B) ନିମ୍ନଗତି

7. ‘‘ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ’’ ଏହା କେଉଁ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ?
(A) ମାନବ ଜାତିର
(B) ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର
(C) ଜାପାନୀ ଜାତିର
(D) ଇଂରେଜ ଜାତିର
Answer:
(C) ଜାପାନୀ ଜାତିର

8. ଜାପାନୀ ଜାତି ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବା ମାତ୍ରେ କେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା କରଜ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି ?
(A) ଇଂରେଜ ଜାତି
(B) ଫରାସୀ ଜାତି
(C) ଜର୍ମାନୀ ଜାତି
(D) ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଜାତି
Answer:
(D) ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଜାତି

9. ଜଗତ ଚକ୍ଷୁରେ କାହାର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଅଛି ?
(A) ଭାରତୀୟ ଜାତିର
(B) ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର
(C) ଜାପାନୀ ଜାତିର
(D) ମାନବ ଜାତିର
Answer:
(C) ଜାପାନୀ ଜାତିର

10. ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତି ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳି ଦେବାକୁ ଶିଖୁ ନାହାନ୍ତି ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ’ଣ ଗଠିତ ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ହେବ ?
(A) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
(B) ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନ
(C) ଜାତୀୟ ଜୀବନ
(D) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ
Answer:
(C) ଜାତୀୟ ଜୀବନ

11. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କାହାର ରୂପକୁ ଭାରତମାତାଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ?
(A) ଉତ୍କଳ ଜନନୀଙ୍କର
(B) ମାନଚିତ୍ରର
(C) ଶିଳାଲେଖର
(D) ଅଭିଲେଖର
Answer:
(A) ଉତ୍କଳ ଜନନୀଙ୍କର

12. ଆମ୍ଭେ ସବୁବେଳେ କାହାର ଟେକ ରଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ?
(A) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର
(B) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନର
(C) ଜାତୀୟ ଜୀବନର
(D) ସ୍ବର୍ଗୀୟ ଜୀବନର
Answer:
(C) ଜାତୀୟ ଜୀବନର

13. କେତେବେଳେ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ?
(A) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ
(B) ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ
(C) ପାର୍ଥିବ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ
(D) ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ
Answer:
(B) ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ

14. ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ କେଉଁ ଗୁଣ ରହିଛି ?
(A) ଅନୁକରଣ ଯୋଗ୍ୟ
(B) ଅନୁକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ
(C) ତ୍ୟାଗ ଯୋଗ
(D) ନିନ୍ଦା ଯୋଗ୍ୟ
Answer:
(A) ଅନୁକରଣ ଯୋଗ୍ୟ

15. ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ କିଏ ?
(A) ଗୌରୀଶଙ୍କର
(B) ଗୋପବନ୍ଧୁ
(C) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
(D) ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ
Answer:
(C) ମଧୁସୂଦନ ଦାସ

16. ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରେରଣା ଓ ନେତୃତ୍ଵରେ କ’ଣ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(A) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ
(B) ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ
(C) ରାଜ୍ୟ ସମ୍ମିଳନୀ
(D) ଦେଶ ସମ୍ମିଳନୀ
Answer:
(A) ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ

17. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ କେଉଁ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(A) ୧୮୦୩
(B) ୧୯୦୩
(C) ୧୯୩୬
(D) ୧୯୪୭
Answer:
(B) ୧୯୦୩

18. ଶରୀରର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଯେଉଁ ଆତ୍ମା ବିଦ୍ୟମାନ ତାହା କାହା ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବ ?
(A) ଜାତି
(B) ବ୍ଯକ୍ତି
(C) ସମାଜ
(D) ଈଶ୍ବରଙ୍କ
Answer:
(D) ଈଶ୍ବରଙ୍କ

19. ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, କାହା କାହା ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ହେବ ?
(A) ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ
(B) ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ
(C) ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ
(D) କେଉଁଟି ନୁହେଁ
Answer:
(B) ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ

20. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ଅସଭାବ ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା କେଉଁ ସଭାବରେ କିଛି ଅଭାବ ଘଟିବ ନାହିଁ ?
(A) ଜାତୀୟ
(B) ସାଂପ୍ରଦାୟିକ
(C) ଗୋଷ୍ଠୀଗତ
(D) ବ୍ଯକ୍ତିଗତ
Answer:
(A) ଜାତୀୟ

21. ଡାହାଳ କୁକୁରର ଜାତୀୟ ଗୁଣ କ’ଣ ?
(A) ସାହସୀକତା
(B) ସାହସିକତା
(C) ଭୀରୁତା
(D) ଭିରୁତା
Answer:
(B) ସାହସିକତା

22. ବିଲୁଆଟି ଖଙ୍କାରି ଦେବାମାତ୍ରକେ କିଏ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ଗୁଞ୍ଜି ପଳାଇ ଆସିବ ?
(A) ଡାହାଳ କୁକୁର
(B) ପୋଷା କୁକୁର
(C) ଦେଶୀ କୁକୁର
(D) ଜାତି କୁକୁର
Answer:
(C) ଦେଶୀ କୁକୁର

23. ମହାବଳ ବାଘକୁ ଦେଖ୍ କିଏ ନିର୍ଭୟରେ ତା’ ଆଡ଼କୁ ଝପଟିଯିବ ?
(A) ଦେଶୀ କୁକୁର
(B) ପୋଷା କୁକୁର
(C) ସମସ୍ତ କୁକୁର
(D) ଡାହାଳ କୁକୁର
Answer:
(D) ଡାହାଳ କୁକୁର

24. ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ କ’ଣ ଅଛି ?
(A) ଗୁଣ
(B) ବୁଦ୍ଧି
(C) ସ୍ନେହ
(D) ଦୟା
Answer:
(A) ଗୁଣ

25. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବନ୍ଦ ଆଖରେ ଅନ୍ୟ ଜାତିଙ୍କର କ’ଣ ଦେଖିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
(A) ଗୁଣ
(B) ଦୋଷ
(C) ସୁକର୍ମ
(D)କୁକର୍ମ
Answer:
(B) ଦୋଷ

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପରିଚୟ :
ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ନାମ – ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ।
ବାଲ୍ୟକାଳର ନାମ – ଗୋବିନ୍ଦବଲ୍ଲଭ ଦାସ ।
ପିତାଙ୍କ ନାମ – ଚୌଧୁରୀ ରଘୁନାଥ ଦାସ ।
ମାତାଙ୍କ ନାମ – ପାର୍ବତୀ ଦେଈ ।
ଜନ୍ମସ୍ଥାନ – କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସାଲେପୁର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସତ୍ୟଭାମାପୁର ଗ୍ରାମ ।

ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ପ୍ରତୀକ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଯଥାର୍ଥରେ ଥିଲେ ଆଧୁନିକ ଉତ୍କଳର ନବନିର୍ମାତା । ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ମଣିଷ ଓ ଭାଷାକୁ ପ୍ରାଣଭରି ଭଲ ପାଉଥ‌ିବା ସେହି ପ୍ରଥଯଶା ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରେରଣା ତଥା ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ ଏବଂ ଭାଷାକୁ ଭିତ୍ତିକରି ୧୯୩୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୧ ତାରିଖରେ ଭାରତରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଗଠିତ ହେଲା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ‘ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ’। ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ, ରାଜନୀତି, ଶିକ୍ଷା, ଆଇନ ବ୍ୟବସାୟ, ସାମ୍ବାଦିକତା ପ୍ରଭୃତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ସେହି ମହାନୁଭବଙ୍କ ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଥିଲା ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ । ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ସେ ଯେଉଁ ସାତଗୋଟି ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା ଲେଖାଯାଇଛନ୍ତି ତାହା ତାଙ୍କ ସାରସ୍ବତ ମାନସର ଯଥାର୍ଥ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ। :
‘ଜାତୀୟ ଜୀବନ’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧ ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ର ଏକ ବିଶେଷ ଅଧ୍ଵବେଶନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଭିଭାଷଣର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ । ଉକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଏବଂ ମାନବର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥ‌ିବା ସମ୍ପର୍କର ନିରୂପଣ, ଜାତୀୟ ଜୀବନର ସ୍ୱରୂପ ତଥା ପରାଧୀନ ଉତ୍କଳୀୟମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟତାର ସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ ହେବାପାଇଁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦିଆଯାଇଛି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରମର୍ମ :
ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଦ୍‌ଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଏକାନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥ‌ିବା ଜୀବନ ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ, ଯେଉଁ ଜୀବନ କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ, ତା’ର ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ପରିସମାପ୍ତି ହେବ କାଲି ଶ୍ମଶାନରେ । ଶରୀରର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଆତ୍ମା ପହଞ୍ଚି ଈଶ୍ବରଙ୍କ ନିକଟରେ; କିନ୍ତୁ ପାର୍ଥିବ ଅର୍ଥାତ୍ ସାଂସାରିକ ଜୀବନର ରହିଛି ଏକ ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି । ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ, ମୋ ସନ୍ତାନ, ମୋ ସମ୍ପତ୍ତି ଏହି ସାଂସାରିକ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ମାନବକୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବରୁ ନିମ୍ନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଅଛି ।

ଉପରେ ରହିଛି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜୀବନର ଆକର୍ଷଣୀ ଶକ୍ତି, ଅନନ୍ତ ବିଶ୍ରାମର ସ୍ଥାନ, ଯାହା ପ୍ରାଣର ଉଦ୍ଧାର ନିମନ୍ତେ ସତତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଅଛି । କିନ୍ତୁ ସେହି ମାନବର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି ଓ ସମାଜମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଜୀବନ ମିଳାଇ ଆଳାପ କରିବା ରୂପକ ମାନବର ପ୍ରଧାନ କର୍ମଟି ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନ । ଏହି ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ ହିଁ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଭାବ ସ୍ଥାପିତ ହେବ । ଏହି ସଭାବ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ; କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଭାବ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର । ଜାତୀୟ ଜୀବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ତା’ର ମୂଳଦୁଆ ଦୃଢ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବାଦ ସମୂଳେ ଲୋପପାଇବା ଅସମ୍ଭବ । କିନ୍ତୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ଅସଭାବ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଜାତୀୟ ସଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ କିଛି ଅଭାବ ରହିବ ନାହିଁ । ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଅଭାବକୁ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତ ତଥା ପଦସ୍ଥ ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିବା ଚିଠର ମର୍ମ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

‘‘ମୋ ସଙ୍ଗେ ଆପଣଙ୍କ ମନ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଅତଏବ ମୁଁ ସମ୍ମିଳନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି ନାହିଁ ?’ ଏହାର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଅଭାବ । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଅସଭାବ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ଜାତୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସମ୍ମିଳତଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ହିଁ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।

ଏହି ଜାତୀୟତା ମନୋଭାବକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଳବିନ୍ଦୁର ଉଦାହରଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳବିନ୍ଦୁଟି ଆକାଶରୁ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ପଡ଼େ । ତତ୍‌ପରେ ଜଳବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଜଳଧାରା ରୂପେ ତଳକୁ ବହିଯାଏ । ପୁନଶ୍ଚ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଜଳଧାରା ମିଶି ନାଳରେ ଓ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ନାଳ ମିଶି ନଦୀରେ ପରିଣତ ହୋଇ ତଳକୁ ବହିଯାଇ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶେ । ସବୁ ସ୍ଥଳରେ, ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳ ନିଜର ନିମ୍ନଗତି ରୂପକ ଜାତୀୟ ଗୁଣକୁ ଧାରଣ କରି ସ୍ତ୍ରୀୟ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖିଅଛି । ବିହୁଏ ଜଳରେ ଯେଉଁ ଗୁଣ ବିଦ୍ୟମାନ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଜଳର ସେହି ନିମ୍ନଗତି ରୂପକ ଜାତୀୟ ଗୁଣ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରହିଛି ।

ସେହିପରି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଅଛି । ସବୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ସବୁ କାଳରେ, ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଟେକ ରଖ୍ ଆମ୍ଭେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଜଣେ କେହି ଓଡ଼ିଆ ଜାତିକୁ ଗାଳିଦେଲେ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା କ୍ରୋଧର କାରଣ ନିରୂପଣ କଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେବ ଯେ ତାହା ହେଉଛି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ । ଯେହେତୁ ଏହି ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଚିହ୍ନ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ନିହିତ ଅଛି, ତେଣୁ ଯେକୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜାତିର ନିନ୍ଦା ହେବ କି ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଲେ କିମ୍ବା ଖୋସାମତ କଲେ, ସେହି ନିନ୍ଦାରେ ମୋ ଜାତି ଭାଗୀ ହେବ କି ନାହିଁ, ଜଣେ କହୁଥ‌ିବା କୁବାକ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ, ତଦ୍ବାରା ଜାତିର ଗୌରବ ବୃଦ୍ଧି ହେବ କି ନାହିଁ– ତାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ିଲେ ଜାତୀୟ ଲୋକେ ତହିଁର ସୁଫଳ ଭୋଗ କରିବେ– ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ।

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜାପାନୀ ଜାତିର ଜାତୀୟ ଜୀବନର ଅବତାରଣା କରିଛନ୍ତି । ଜାପାନୀ ଜାତିର ଉନ୍ନତିର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ହେଲା– ‘‘ ମୋର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, ଲକ୍ଷେ ଜାପାନୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ ।’’ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାପାନୀ ହୃଦୟରେ ଏହି ଭାବ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ହେତୁ ଆଜି ଜାପାନୀ ଜାତି ପୃଥ‌ିବୀରେ ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହେଉଛନ୍ତି । ““ ମୁଁ ଦିନେ ମରିବି, ମୁଁ ଆଜି ମଲେ ମୋ ଜାତିର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେବ, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହେବ ଓ ମୋର ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତିମାନଙ୍କର ମାନ ବଢ଼ିବ।’’ ଏହି ଭାବାପନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଜାପାନୀ ଜାତି ଗଠିତ । ତେଣୁ ଟଙ୍କା କରଜ ନେବାକୁ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେବାମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟଜାତି ସେମାନଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଏହାର କାରଣ ଜଗତ୍ରଚକ୍ଷୁରେ ଜାପାନୀ ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହେଉଅଛି— ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ।

ଜାତୀୟ ଜୀବନ ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ବଳି ଦେବାପାଇଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଶିଖୁନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଜାତୀୟ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ବୋଲି କହିବାକୁ ହେବ । ଏହି ଉକ୍ତିର ସତ୍ୟତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗୋଟିଏ ଦେଶୀ କୁକୁର ଓ ଡାହାଳ କୁକୁରକୁ ଉଦାହରଣ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ଦେଶୀ କୁକୁରକୁ ଆଦରର ସହିତ ଲାଳନପାଳନ ପୂର୍ବକ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ କରି ତାକୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ବିଲୁଆ ଦେଖାଇଦେଲେ ବିଲୁଆ ଖଙ୍କାରି ଦେବାମାତ୍ରେ ସେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ଗୁଞ୍ଜି ଫେରିଆସିବ; କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଡାହାଳ କୁକୁର ଛୁଆ ଆଣି ତାକୁ ବାଘ ଦେଖାଇଦେଲେ ସେ ନିର୍ଭୟରେ ମହାବଳ ବାଘ ଆଡ଼କୁ ଝପଟିଯିବ ।

ଏହି ସାହସିକତା ହିଁ ତା’ର ଜାତୀୟ ଗୁଣ । ଜୀବନ ପ୍ରତି ମାୟା ରଖ୍ ସେ ଯଦି ବାଘ ନିକଟକୁ ନ ଯାଏ, ତେବେ ତା’ ଜାତିର ମାନ ଓ ମୂଲ୍ୟ କମିବ; କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ ନକରି ସାହସର ସହ ବାଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାଦ୍ଵାରା ତା’ ଡାହାଳ କୁକୁର ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ଓ ମାନ ନିଶ୍ଚିତ ବୃଦ୍ଧିପାଇବ ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ । ସୁତରାଂ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜାତିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିପାଉଛି କି ନାହିଁ, ସେ ବିଷୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲାବେଳେ ସମସ୍ତେ ଥରେ ଭାବିବା ଉଚିତ ।

ସବୁ ବ୍ୟକ୍ତି ତଥା ଜାତିଙ୍କଠାରେ ଅନୁକରଣଯୋଗ୍ୟ ଅନେକ ଗୁଣ ନିହିତ ଅଛି । ସେହି ଗୁଣ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ଦୋଷ ଦେଖୁବା ନିମନ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଆଖୁ ବନ୍ଦ କର ଓ ଅନ୍ୟଟି ଖୋଲା ରଖ । ବନ୍ଦ ଆଖ୍ୟାରେ ସେମାନଙ୍କର ଦୋଷ ଦେଖ‌ିବା ସହିତ ଖୋଲା ଆଖ୍ୟାରେ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ନିରୀକ୍ଷଣ କର ଓ ଶିକ୍ଷା କର ।

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ ସମୁଦ୍ରର ଲୁଣପାଣିରେ, ମିଶ୍ରି ସରବତରେ, ନର୍ଦ୍ଦମାରେ, ସବୁସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ି ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳତକ ଟାଣିନେଇ ପୁନର୍ବାର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସେଚନ କରେ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୋଷତକ ତ୍ୟାଗ କରି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ମହାନ୍ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ସ୍ନେହମୟୀ ଜନନୀ ଯେପରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରିଥାଏ, କେଉଁ ଶିଶୁକୁ କୋଳରେ ଧରି ମଧୁମୟ ସ୍ନେହଦୃଷ୍ଟିରେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଏ, ପୁନଶ୍ଚ କେଉଁ ଶିଶୁର ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରକୁ ଦମନ କରିବାପାଇଁ ବେତ୍ରାଘାତ କରେ, ଆଉ କେଉଁ ଶିଶୁକୁ ପାଖରେ ବସାଇ ତା’ଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରେ । ସୁତରାଂ ଶିଶୁର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଜନନୀ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଏ । ସେହିପରି ଉତ୍କଳ ଜନନୀ ସ୍ନେହମୟୀ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ସମ୍ମିଳନୀ ମଣ୍ଡପରେ ‘ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଭାରତମାତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ମୂର୍ତ୍ତିବିଶେଷ । ଏହିରୂପ ଭାରତମାତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଅବତାର, ସୁତରାଂ ଏପରି ସ୍ଥଳରେ ଉତ୍କଳଜନନୀ ଭାରତମାତାଙ୍କର ସପତ୍ନୀ, ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି କିମ୍ବା ଭାରତମାତାଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି

ବିଷୟଗତ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ :

• ଜାତୀୟ – ଜାତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ।
• କ୍ଷଣସ୍ଥ।ୟୀ – ଅଳ୍ପକାଳ ନିମିତ୍ତ ।
• ଅଭ୍ୟନ୍ତର – ଭିତର ।
• ଅପତ୍ୟ – ପୁତ୍ର ବା କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ।
• ଚିରସ୍ଥ।ୟୀ – ସବୁଦିନକୁ ।
• ଆକର୍ଷଣ – ସମ୍ମେ।ହନ
• ଅନନ୍ତ ବିଶ୍ରାମ – ପରମଧାମ ।
• ପ୍ରଧାନ କର୍ମ – ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ ।
• ଉଚ୍ଛେଦ – ଛିନ୍ନହେବା ।
• କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର – କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ।
• ସମୂଳେ – ଆମୂଳଚୂଳ ।
• ଅଦାଲତ – ନ୍ୟାୟାଳୟ, କୋର୍ଟକଚେରି ।
• ବ୍ୟକ୍ତିଗତ – ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ।
• ଶରୀର – ଦେହ ।
• ପାର୍ଥବ – ସାଂସାରିକ ।
• ଶ୍ନଶାନ – ମଶାଣି ।
• ପ୍ରତିକ୍ଷଣ – ପ୍ରତି ସମୟରେ ।
• ପରିତ୍ର।ଣ – ଉଦ୍ଧାର ।
• ଆଳାପ – କଥାବାର୍ତ୍ତା ।
• ସଭାବ – ବନ୍ଧୁଭାବ ।
• ବିବାଦ – କଳହ ।
• ଏକାନ୍ତ – ଜରୁରୀ ।
• ଗୌରବ – ସମ୍ମାନ ।
• କୁବାକ୍ୟ – ଖରାପ କଥା ।
• ନିରୀକ୍ଷଣ – ଯତ୍ନର ସହ ଦେଖି ।
• ତ୍ୟ।ଗ – ଛାଡ଼ିଦେବା, ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ।
• ସପତ୍ନ। – ସଉତୁଣୀ ।
• ମିବିକାର – ବିକାରଶୂନ୍ଯ ।
• ସ୍ତନ୍ୟପାନ – କ୍ଷୀରପାନ ।
• ବିତରଣ – ବଣ୍ଟନ ।
• ବେତ୍ର।ଘାତ – ବେତର ରେ ବାଡ଼େଇବା ।
• ବିଭିନ୍ମ – ଅନେକ ପ୍ରକାରର ।
• ମଧୁମୟ – ମଧୁର ।
• ମଣ୍ଡପ – ଚାନ୍ଦିନୀ ।
• ସବତ୍ର – ସବୁଠାରେ ।
• ବକ୍ତବ୍ୟ – ମତାମତ ।
• ଅନୁକରଣ – ଆଦରିନେବା ।
• ବିଚ୍ଛନ୍ନ – ଅଲଗା ।
• ପରିଚର୍ଯ୍ୟ। – ସେବା / ଉପାସନା ।
• କ୍ରେ।ଡ଼ – କୋଳ ।
• ମଧୁମୟ – ମଧୁର ।
• ଦମନ – ଶାସନ ।
• ପରିମର୍ଶ – ଉପଦେଶ
• ଦଣ୍ଡ।ୟମାନ – ଉଭାହେବା ।
• ସମ୍ମୁଖରେ – ଆଗରେ ।
• ମାନ – ସମ୍ମାନ/ମହତ୍ତ୍ବ ।

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Odia Solutions Chapter 10 ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Odia Solutions Chapter 10 ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ଉତ୍ତର
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂ ଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ବିପରୀତାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ଡେଙ୍ଗା, କୃତକାର୍ଯ୍ୟ, ଅଭିଶାପ, ଖର୍ଚ୍ଚ, ଆଦେଶ,
Answer:
ଡେଙ୍ଗା – ଗେଡ଼।
କୃତକାର୍ଯ୍ୟ – ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ
ଅଭିଶାପ – ଆଶୀର୍ବ।ଦ
ଖର୍ଚ୍ଚ – ସଞ୍ଚୟ
ଆଦେଶ – ଅନୁରୋଧ
ଅକ୍ଷମ – କ୍ଷମ

Question ୨।
ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କର ।
ଅଚ୍ଛାଧ୍ଵକ, ଉନ୍ନତି, ଉଜ୍ଜ୍ବଳ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସଂଯୋଗ
Answer:
ଅଚ୍ଛାଧ୍ଵକ = ଅଚ୍ସ + ଅଧ୍ଵକ
ଉନ୍ନତି = ଉତ୍ + ନତ୍
ଉଜ୍ଜ୍ବଳ = ଉତ୍ + ଜ୍ୱଳ
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ = ସମ୍ + ତୁଷ୍ନ
ସଂଯୋଗ = ସମ୍ + ଯୋଗ

Question ୩।
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥ‌ିବା ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦକୁ ଯୋଗକର ।

Answer:

Question ୪।
ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(କ) ପୃଥ‌ିବୀ ବିଖ୍ୟାତ _______________ ଇଟାଭାଟିରେ କାମ କରି ପିଲାଦିନେ ପେଟ୍ ପୋଷୁଥିଲେ ।
(ଷ୍ଟାଲିନ୍, ମୁସୋଲିନ୍, ହିଟ୍‌ଲର, ଈଶ୍ଵରଚନ୍ଦ୍ର)
Answer:
ହିଟ୍‌ର

(ଖ) ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମହେଲେ କେହି କେହି ତାକୁ ____________ ମଣନ୍ତି ।
(ଆଶୀର୍ବାଦ, ପୁରସ୍କାର, ସମସ୍ୟା, ଅଭିଶାପ)
Answer:
ଅଭିଶାପ

(ଗ) ________________ ଦେଶର ନାରୀ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ ।
(ଭାରତ, ବର୍ମା, ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ, ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ)
Answer:
ବର୍ମା

(ଘ) ଶିଶୁଗୀତ ଏକ ________________ କହିଲେ ଚଳେ ।
(ମୃଗତୃଷ୍ଣା, ମନୋରଞ୍ଜନ, ଖ୍ଆଲ, ମଜାଗୀତ)
Answer:
ମୃଗତୃଷ୍ଣା

Question ୫।
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ ଉପସର୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରି ନୂଆ ନୂଆ ଶବ୍ଦମାନ ଗଢ଼ ।
ନିଧ୍ର, ବଳ, ବାସ, ଘାତ, ବାଦ
Answer:

କ୍ଷୁଦ୍ର ଭତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୬।
ବାମନ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ କାହିଁକି ?
Answer:
ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ଅଛି । କେତେକ ଲୋକ ଦୋଷଯୁକ୍ତ ପିଣ୍ଡ (ଜିନ୍) ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ବଢ଼ି କ୍ଷୁଦ୍ରକାୟ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ବାମନ କୁହାଯାଏ । ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ବେଶି ଉଚ୍ଚକୁ ପାଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ ସେ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହୁଏ ।

Question ୭ ।
ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଜନ୍ମ କେଉଁଠାରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାରତର ସାମାନ୍ୟ ଜଣେ ପୂଜାରୀ ଘରେ ହୋଇଥିଲା ।

Question ୮।
ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା କିଏ ଓ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ କେଉଁଠାରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ଥିଲେ ମୁସୋଲିନ୍ । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଦରିଦ୍ର କମାର ଘରେ ହୋଇଥିଲା ।

Question ୯।
କେଉଁମାନେ ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡୁଛନ୍ତି ?
Answer:
କୋଟି କୋଟି ବାମନ ଏ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଆସି ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡୁଛନ୍ତି ।

Question ୧୦ ।
ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହେବ ନା ରାଧା ନାଚିବେ ?– ଏକଥା କାହିଁକି ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ଲେଖକଙ୍କୁ କହିଲେ ?
Answer:
ଲେଖକ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପଢ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବାସରେ ଯାଇ ରହିବା, ଆହାର ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ତଥା ବହିପତ୍ର କିଣିବାପାଇଁ ବହୁ ଅର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁ ଅର୍ଥ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ସଦୃଶ । ତେଣୁ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ଲେଖକଙ୍କୁ ଏପରି କହିଥିଲେ ।

Question ୧୧ ।
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କିଏ ଓ ସେ କେଉଁଠି ରହୁଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଥିଲେ ସେ ଯୁଗର କଟକର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷଙ୍କ ପୁତୁରା । ସେ ‘ଶଶିନିକେତନ’ରେ ରହୁଥିଲେ ।

Question ୧୨ ।
ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧୂ ରୂପେ କେଉଁମାନେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ?
Answer:
ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧ୍ଵ ରୂପେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।

Question ୧୩ ।
ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ କେହି କେହି ଅଭିଶାପ ମଣିଥା’ନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ପ୍ରଚଳିତ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା, ଝିଅର ଆଚରଣଜନିତ ସାମାଜିକ ଲାଞ୍ଛନା ତଥା ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ସହିତ ବିବାହ ଦେବା ଅସମ୍ଭବ ହେଉଥ‌ିବାରୁ କେତେକ ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଭିଶାପ ବୋଲି ମନେ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question ୧୪ ।
କେଉଁ ଦେଶର ପୁରୁଷମାନେ ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝିବା ସହ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ ତଥା ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ପୁରୁଷମାନେ ଘରଧନ୍ଦୀ ବୁଝିବା ସହ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

Question ୧୫ ।
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କି ପ୍ରକାର ଲୋକ ଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଜଣେ ଧର୍ମଭୀରୁ ଲୋକ ଥିଲେ । ସେ ବି. ଏ. ପାସ୍ କରି ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନ ପନ୍ଥା ଛାଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥଧାମରେ ରହୁଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମୀ ତଥା ନିରାମିଷାଶୀ । ବେକରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୁଳସୀର ମାଳା ଧାରଣ କରି ସେ କୀର୍ତ୍ତନରେ କାଳଯାପନ କରୁଥିଲେ ।

Question ୧୬ ।
ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲେଖକଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ତାଙ୍କର ପାଇବାକୁ ଥିବା କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟରୁ ମାସିକ ୧୫ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ଯିବା ପରେ ବଳକା ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ଲେଖକଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କହି ଚିନ୍ତା ନ କରିବାକୁ ସାଣ୍ଟୋନା ଦେଇଥିଲେ ।

Question ୧୭ ।
ବିବାହିତ ପୁଅ ଓ ବିବାହିତା ଝିଅଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିବାହିତ ପୁଅକୁ ଭର୍ଭା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

Question ୧୮ ।
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ଘରେ ଲେଖକଙ୍କୁ କାହିଁକି ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମନେକଲେ ?
Answer:
ଲେଖକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ଥିବା ହେତୁ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମନେକଲେ ।

Question ୧୯ ।
ପଇସାର ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ଲେଖକ କ’ଣ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ପଇସାର ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ଛାତ୍ରାବାସରେ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ଲେଖକ ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବା କଥା କହି ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଯାଇ ପବନ ଖାଇ ଉପାସ ରହିଯାଆନ୍ତି ।

Question ୨୦ ।
ଲେଖକ କାହିଁକି ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ ?
Answer:
ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଦେଖ‌ିଲେ ଲେଖକଙ୍କ ଜିହ୍ବାଲାଳସା ପ୍ରବଳ ହୋଇଉଠେ । କିନ୍ତୁ ସେହି ଜିହ୍ବାଲାଳସାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବାକୁ ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ନଥାଏ । ତେଣୁ ଲେଖକ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ ।

Question ୨୧ ।
ମା’ମାନେ ପିଲାଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେବାପାଇଁ କେଉଁ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି ?
Answer:
ମା’ମାନେ ପିଲାଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେବାପାଇଁ ଗାଇଆ’ ନ୍ତି –
‘ଆ ଜହ୍ନମାମୁ ସରଗ ଶଶୀ,
ମୋ କାହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡ଼ରେ ଖସି ।

Question ୨୨ ।
ମୃଗତୃଷ୍ଣା କ’ଣ ?
Answer:
ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଜଳର ଭ୍ରମକୁ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ବା ମରୀଚିକା କୁହାଯାଏ ।

Question ୨୩ ।
ଲେଖକ କ’ଣ ପାଇଁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ମାଟିକାମୁଡ଼ି ପଡ଼ିରହିଥିଲେ ?
Answer:
ଲେଖକ ଆର୍ଥିକ ଅଭାବ ସତ୍ତ୍ଵେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭକରି ମଣିଷରେ ଗଣାହେବା ପାଇଁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ମାଟିକାମୁଡ଼ି ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ ।

ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ

Question ୨୪ ।
କୋଟି କୋଟି ବାମନ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖ୍ ଲୋଭ ସମ୍ବରଣ କରିନପାରି ହାତ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ଧରି ନ ପାରି ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଛନ୍ତି ।
Answer:
କୋଟି କୋଟି……………………………………ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଛନ୍ତି ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଠିତ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧର ସଂଗୃହୀତ । ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କ ରଚିତ ‘ଅର୍ଦ୍ଧ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ନାମଧେୟ ଆତ୍ମଜୀବନୀରୁ ସମାନୀତ ଉକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାପାଇଁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଅନେକ ବାମନ କିପରି ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକ ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ଅଛି । ଦୋଷଯୁକ୍ତ ପିଣ୍ଡ (ଜିନ୍) ଯୋଗୁଁ ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ବଢ଼ି ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷୁଦ୍ରକାୟ ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବାମନ କୁହାଯାଏ । ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ବେଶି ଉଚ୍ଚକୁ ପାଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ବାମନ ହୋଇ କେହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହୁଏ ।

କେବଳ ବାମନ ନୁହେଁ, କୌଣସି ଲୋକର ହାତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପାଇବ ନାହିଁ । ଏହାର ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ବା ବାମନ ନୁହେଁ । ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷର ପ୍ରତୀକ ଓ ବାମନ କ୍ଷୁଦ୍ରଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ଶକ୍ତି ବା ସାମର୍ଥ୍ୟ ନ ଥାଇ ବୃହତ୍ କର୍ମ କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସି କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଅସଫଳ ହେବା ସହ ଲୋକହସା ହୁଅନ୍ତି । ତଥାପି ଏ ସଂସାରରେ କେତେକ ବାମନ ନିଷ୍ଠା ଓ ସାଧନା ବଳରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କୁ ଟପି ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ଇତିହାସ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଦରିଦ୍ର କମାର ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ବାମନରୂପୀ ମୁସୋଲିନ୍ ଦିନେ ହୋଇଥିଲେ ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା । ମୋଚିପିଲା ଷ୍ଟାଲିନ୍ ହୋଇଥଲେ ରୁଷିଆର କର୍ଣ୍ଣଧାର । ଇଟାଭାଟିରେ କାମ କରି ପେଟ ପୋଷୁଥିବା ହିଟ୍‌ଲର୍ ହୋଇଥିଲେ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ । କୋଟି କୋଟି ବାମନ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଅଧ୍ୟବସାୟ ଓ ଦୃଢ଼ ଆତ୍ମପ୍ରତ୍ୟୟ ବଳରେ କେତେକ ବାମନ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରି ସମାଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରୁଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ କୋଟି କୋଟି ବାମନ ଆକାଶର ସେହି ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖ୍ ଲୋଭ ତ୍ୟାଗ କରି ନପାରି ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଧରି ନପାରି ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଛନ୍ତି ।

ମଧ୍ଯ ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦରିଦ୍ର ଲେଖକ ଥିଲେ ବାମନ ସଦୃଶ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍‌ କରିବା ଥିଲା ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ । ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନଥିଲା । ଲୋକହସା ହେବା ହିଁ ସାର ଥିଲା ।

Question ୨୫ ।
ସେହି କାରଣରୁ ବିବାହିତ ପୁଅର ନାମ ଭର୍ତ୍ତା ।
Answer:
ସେହି କାରଣରୁ …………………………..ପୁଅର ନାମ ଭତ୍ତା ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରଣୀତ ‘ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ଶୀର୍ଷକ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ଅଂଶବିଶେଷ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ନାମଧେୟ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ‘ଭତ୍ତା’ ଶବ୍ଦର ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।

ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କର ସମାନ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ ମଧ୍ଯ ଝିଅଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପୁଅମାନେ ଅଧିକ ଆଦର ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି । କାରଣ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ହିଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବାପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । ପୁନଶ୍ଚ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିକାର୍ଜନର ଭାର ରହିଛି ପୁରୁଷ କାନ୍ଧରେ । ନାରୀ ଉପରେ ବିଧାତା ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି କଠୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପରିପାଳନ ହିଁ ନାରୀର ଗର୍ବ ଓ ମହତ୍ତ୍ଵର ପ୍ରତିଫଳନ ।

ଯଦ୍ୟପି ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ ତଥା ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ନାରୀମାନେ ବାହାରର ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିବା ସହିତ ଜୀବିକାର୍ଜନ ମଧ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି, ପୁରୁଷମାନେ ଘରେ ରହି ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି, ବର୍ମାଦେଶର ନାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ, ତଥାପି ମାନବ ସମାଜରେ ସଚରାଚର କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା କାମ ପୁରୁଷର, ନାରୀର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଯଥାର୍ଥରେ ବିବାହିତ ପୁଅର ନାମ ଭର୍ତ୍ତା ତଥା ବିବାହିତା ନାରୀର ନାମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ।

Question ୨୬ ।
ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ।
Answer:
ପୁରୁଷ ସହିତ…………………………………ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଠିତ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ନାମଧେୟ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସଂଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସମାଜରେ ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କ କିପରି ଏକ ସମସ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ତାହା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କର ସମାନ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ପିଣ୍ଡଦାନ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗ୍ୟ ହେତୁ ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ତା’ର ଆଦର ଅଧୂକ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅ ଅଧ୍ଵ ଆଦର ପାଉଥ‌ିବା ବେଳେ ଝିଅ ଏକ ସମସ୍ୟାରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଅଛି । କେତେକ ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଭିଶାପ ବୋଲି ମନେକରୁଛନ୍ତି । କାରଣ, ପୁଅକୁ ଯେତେ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିବାହିତ ରଖୁହୁଏ, ଝିଅକୁ ରଖୁହୁଏ ନାହିଁ । ପୁଅର ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୌରୁଷ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୁଏ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା ମାରାତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ ।

ନାରୀର ସତୀତ୍ଵ ଉପରେ ସମାଜ ଦେଇଥାଏ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି । ଝିଅର ଆଚରଣ ସମାଜରେ ବାପା ମାଆଙ୍କୁ ଲାଞ୍ଛିତ ଓ ଅପମାନିତ କରେ । ତେଣୁ ଝିଅକୁ ଘରେ ନ ରଖ୍ ଶୀଘ୍ର ବିବାହ କରାଇଦେବା ନିମନ୍ତେ ପିତା-ମାତା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି । ସେହି ବ୍ୟାକୁଳତାରୁ କନ୍ୟା-ଶୁଳ୍‌କର ସୃଷ୍ଟି । ଏହି କନ୍ୟା-ଶୁଳ୍‌କ ଦେବାପାଇଁ ଦରିଦ୍ର ପିତାମାତା ଅକ୍ଷମ୍ ହୋଇଥିବାରୁ କେତେ କନ୍ୟା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, କେତେକ ଅବିବାହିତା ରହିବାକୁ ପ୍ରୟାସୀ ହେଉଅଛନ୍ତି । ଏହି ପାରିବାରିକ ଜୀବନାଦର୍ଶ ଯଥାର୍ଥ କି ନା ତାହା କ୍ରମେ ସନ୍ଦେହ ପଦବାଚ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ୁଛି । ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟାରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି ।

Question ୨୭ ।
ଚନ୍ଦ୍ର ଆଖୁ ଦାଉ ଦାଉ ଦିଶୁଥିଲା; କିନ୍ତୁ ତାହା ଯେ କେତେ ଦୂରରେ ଥିଲା, ମୁଁ ବୁଝିବି କିପରି ?
Answer:
ଚନ୍ଦ୍ର ଆଖ୍……………..ବୁଝିବି କିପରି ?
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଠିତ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ସମାନୀତ । ଏଠାରେ ଲେଖକ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ବାମନ ହୋଇ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାପାଇଁ କିପରି ହାତ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି ତାହା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ମଧ୍ୟ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଲେଖକ ଥିଲେ ବାମନ ସଦୃଶ । କାରଣ ସେ ଦରିଦ୍ର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ମଣିଷରେ ଗଣା ହେବାପାଇଁ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ କରି ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିବା ଥିଲା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୂର ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ । ଲେଖକ ସେହି ଦୂର ଆକାଶର ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଇ ମାସ ମାସ ଧରି ନୈରାଶ୍ୟର ବହ୍ନିରେ ଜଳିଛନ୍ତି । ପରିଶେଷରେ ଖୋରଧାର ତହସିଲଦାରଙ୍କ ସୁପାରିସ କ୍ରମେ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ସୁଦୟା ପ୍ରଦତ୍ତ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ପାଇ ସେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଛନ୍ତି ।

ପାଠପଢ଼ା ଖର୍ଚ୍ଚ ନିମନ୍ତେ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରି ହୋଇଛି । ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ସେ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପୂଜାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ଛାତ୍ରାବାସକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଟଙ୍କା ଦେଇ ନପାରି ସମୁଦ୍ରକୂଳ ପବନ ଖାଇ ଅନେକ ଦିନ ଉପବାସ ରହିଛନ୍ତି । ବହୁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ସେ ଅଭାବ ଅନଟନ ମଧ୍ୟରେ ମାଟି କାମୁଡ଼ି ପଡ଼ି ରହିଛନ୍ତି । କାରଣ ସେ ନିଜକୁ ବାମନ ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ । ମଣିଷରେ ଗଣାହେବା ରୂପକ ଦୂର ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଆଖୁକୁ ଦାଉ ଦାଉ ହୋଇ ଦିଶୁଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର କେତେ ଦୂରରେ ଥିଲା, ତାହା ସେ ଜାଣି ନଥିଲେ, ତଥାପି ଧରିବା ଚେଷ୍ଟାରୁ ସେ କଦାପି ବିରତ ହୋଇନଥିଲେ । କାରଣ, ତାଙ୍କ କାନରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲା ‘ଆ, ଜହ୍ନମାମୁ ସରଗ ଶଶୀ, ମୋ କାହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡ଼ରେ ଖସି’ ରୂପକ ଶିଶୁଗୀତ । ତାହା ଏକ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଲେଖକ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଜଣେ ହୋଇ ସେହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାପାଇଁ ଧାଇଁଛନ୍ତି ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୨୮ ।
ପଠିତ ବିଷୟରୁ ଲେଖକଙ୍କ ବାଲ୍ୟଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
କିମ୍ବା, ଲେଖକ ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ବାଲ୍ୟଜୀବନ କିପରି ସଂଘର୍ଷମୟ ଥିଲା, ପଠିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ଅବଲମ୍ବନରେ ତାହା ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
କିମ୍ବା, ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାର ଦୁର୍ବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଲେଖକଙ୍କ ବାଲ୍ୟ ଜୀବନରେ ହିଁ ଉଙ୍କି ମାରିଥିଲା– ଏହାର ସତ୍ୟତା ପଠିତ ପ୍ରବନ୍ଧ ଛାୟାରେ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
କିମ୍ବା, ପଠିତ ବିଷୟକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରି ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ବାଲ୍ୟଶିକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ସତ୍ୟବାଦୀ ସାହିତ୍ୟକୁ ସ୍ବୀୟ ସାରସ୍ଵତ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଭାରେ ସତତ ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ କରିଥିବା ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଥିଲେ ଜଣେ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାଧର ଅମର ମଣିଷ ତଥା ଉତ୍କଳର ସ୍ୱୟଂସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ସେବା, ତ୍ୟାଗ, ସାମ୍ବାଦିକତା, ରାଜନୀତି ତଥା ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁ ସୁଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ସେହି ଆଦର୍ଶ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ତଥା ମେଧାବୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଲେଖନୀ ନିଃସୃତ ‘ଆଲେଖ୍କା’, ‘କିଶଳୟ’, ‘ଗୀତାୟନ’ ଆଦି କବିତାଗୁଚ୍ଛ; ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ’, ‘ମୁକୁନ୍ଦଦେବ’ ଆଦି ନାଟକ; ‘ଅଭାଗିନୀ’, ‘ଘଟାନ୍ତର’ ଆଦି ଉପନ୍ୟାସ; ‘ପଞ୍ଚବୀର’ ଓ ‘ପୁଆଣିଘର’ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାମାନସର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ଶୀର୍ଷକ ଆତ୍ମଜୀବନୀରୁ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ନାମଧେୟ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ସଂଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ନିଜର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ତଥା ତତ୍କାଳୀନ ଶିକ୍ଷାପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।

ଗୋଦାବରୀଶ ଥିଲେ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର । କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଥିଲା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ । ତେଣୁ ମଧ୍ୟ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ –
‘‘ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଖଣ୍ଡକ ପାସ୍ କରିଗଲେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହୁଅନ୍ତୁ । ମାତ୍ର ତୋ ପକ୍ଷରେ ଏ ତ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ନ୍ୟାୟ– କ’ଣ ପଡ଼ିଛି ? ବହିପତ୍ର କିଣିବୁ, ଖୋରାକ ଧରିବୁ, ପ୍ରବାସରେ ଯାଇ ରହିବୁ— ସବୁ କରିପାରିଲେ ସିନା ହବ । ଏ ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହବ ନା ରାଧା ନାଚିବେ ।’’

ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ପରୀକ୍ଷାର ନାମ ଥିଲା ସେ କାଳର ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ । ଏହି ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍କକଲେ ଯେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହୁଅନ୍ତି, ତାହା ବାଣପୁରର ଷାଠିଏ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରି ଖୋରଧା କଚେରିରେ କିରାନି କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖ‌ିଲେ ଜଣାପଡ଼େ । ତାଙ୍କ ପଛକୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଆଉ ଜଣେ ହୋଇ ବାହାରିବେ ବୋଲି ଧରିନେଇ ଅନେକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, ‘ଟିକିଏ ଦୟା ରଖୁଥିବଟି ।’’

ସେହି ଦୟା ରଖୁବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟପୀଡ଼ିତ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଥିଲେ ବାମନ ସଦୃଶ । ଅର୍ଥସାପେକ୍ଷ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଥିଲା ଦୂର ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ସଦୃଶ । ତେଣୁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ମଧ୍ୟ ମାସ ମାସ ଧରି ନୈରାଶ୍ୟ ବହ୍ନିରେ ତାଙ୍କୁ ଜଳିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ସେ ନିତି ଅସ୍ଥାୟୀ ମାଇନର ସ୍କୁଲରେ ଯାଇ ବସୁଥିଲେ । ଦିନେ ଖୋରଧାର ତହସିଲଦାର ସ୍କୁଲ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିଲେ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖୁ ତା’ର କାରଣ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବା ପରେ ଦୟାପୂର୍ବକ ଖଣ୍ଡେ ଚିଠି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ ପୁରୀକୁ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପିତାଙ୍କ ସହ ପୁରୀ ଯାଇ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ଚିଠିଟି ଦେଲେ । ସେ ମହାଶୟ ଚିଠି ପଢ଼ି ସୁଦୟା କରି ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ଦେଇ ପୁନର୍ବାର ନ ଆସିବାକୁ ଶୁଣାଇଦେଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶ୍ରେଣୀସବୁ ନିଶୁଣିରେ ଚଢ଼ିବା କ୍ରମରେ ତଳୁ ଉପରକୁ ଗଣାଯାଉଛି; କିନ୍ତୁ ସେ କାଳରେ ଉପରୁ ତଳ ଆଡ଼କୁ ଗଣାଯାଉଥିଲା । ଆଜିକାଲି ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀର ନାମ ସେକାଳରେ ଥିଲା ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ । ତେଣୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଛୁଟିର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେ ବର୍ଷର ଅବଶିଷ୍ଟ କେତେମାସ ତଥା ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ବର୍ଷଟି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଜମି ବିକ୍ରିକରି ପଢ଼ାଖର୍ଜ ଯୋଗାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।

ରାମକୃଷ୍ଣ ବାବୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ପୁନର୍ବାର ଯିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ସାହସ ତଥା ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ଯ ନଥିଲା । କାରଣ, ରାମକୃଷ୍ଣ ବାବୁଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମନେକରିଥିଲେ । ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଥିଲେ ପିତାମାତାଙ୍କର ଗେହ୍ଲାପୁଅ । ସୁତରାଂ ଏହି ପୂଜାରୀ ଆଖ୍ୟା ପାଇବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ । ଏହି ପୂଜାରୀ ଡାକ ତାଙ୍କ ମନରେ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତା’ର କାରଣ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ପଲ୍ଲୀର ପୁରୁଷମାନେ, ଆବାଳ-ବୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ରଖୁଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଚଳନ ସହରରେ ନଥିଲା ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ପେଣ୍ଡାଏ ବାଳ ତଥା କାନରେ ଦୁଇପଟ ପେଟୁଆ ନୋଳି ଝୁଲୁଥିଲା । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ନାଟୁଆ ପିଲା ବୋଲି ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ । ତା’ଠାରୁ ପୂଜାରୀ ହେବାଟା ଅଧିକ ସ୍ପୃହଣୀୟ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ମନେକରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ କଲେଜର ପଢ଼ିବାବେଳେ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବାପାଇଁ ସେ ଅନେକ କାଳ ପୂଜାରୀଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ପୈତୃକ ଜମି ବିକ୍ରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସମୁଦାୟ ଅଢ଼େଇ ଏକର ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଏକରକରୁ ବେଶି ଜମି ବିକ୍ରି କରି ପାଇଥିଲେ ଷାଠିଏ ଟଙ୍କା । ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇ ଚଳିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଛାତ୍ରାବାସର କୋଠ ରୋଷେଇ ପାଣ୍ଠିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ଟଙ୍କା ଦେଇ ନ ପାରି ତାଙ୍କୁ ଉପବାସ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ଆଦେଶ ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବେ ବୋଲି କହି ସମୁଦ୍ରକୂଳକୁ ଯାଇ ପବନ ଖାଇ ରହିଯାଆନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ସ୍କୁଲରେ ବେତନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁନଥିଲା । ଖାଇବା ଖର୍ଚ୍ଚ ମାସକୁ ପଡୁଥିଲା ହାରାହାରି ତିନିଟଙ୍କା ଚାରିଅଣା । ମାସିକ ଚାରିଟଙ୍କାରେ ତାଙ୍କର ଯାବତୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ଚଳୁଥିଲା ।

ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଦେଖ୍ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଜିହ୍ବାଲାଳସା ପ୍ରବଳ ହୋଇଉଠେ । କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥାଭାବ ଥିଲା ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ତେଣୁ ସେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ଥରେ ଏକ ପଇସା ଦେଇ ସିଂହଦ୍ଵାରସ୍ଥ ରାମକୃଷ୍ଣ ଦୋକାନୀକୁ ହାତରେ ଦେଖାଇ ଦେଇ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ଆଣି ତାକୁ ‘ମିଠା ଲାଗିବ ତ’ ବୋଲି ପଚାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଦୋକାନୀ ଦୟାରେ ଚାରି ଛ ଟୋପା ଅଠାଳିଆ ପଦାର୍ଥ ପକାଇ ଦେଇଥିଲା । କେତେଦିନ ପରେ ସେ ଜାଣିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ କିଣା ଜିନିଷର ନାମ ‘ପୁରି’ ଓ ଦୟାପ୍ରଦତ୍ତ ପଦାର୍ଥଟି ରସଗୋଲାର ରସ । ଏହା ତାଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟପୀଡ଼ିତ ଛାତ୍ର ଜୀବନର ଏକ ବାସ୍ତବ ପ୍ରତିଛବି ।

ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖୀ ହୋଇ ପାଖ ଗ୍ରାମର ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ପରେ ଲବ୍ଧ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ବୃତ୍ତିରୁ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ଦେବେ ବୋଲି କହିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଆଶା ମଧ୍ୟ ବୃଥା ହୋଇଥିଲା । କାରଣ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଚାରିବର୍ଷ ଫେଲ୍ ହୋଇ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ପ୍ରବେଶିକା ପାସ୍‌ କଲେ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଓ ସେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ଅଭାବ ଅନଟନ ମଧ୍ୟରେ ମାଟି କାମୁଡ଼ି ପଡ଼ିରହିଥିଲେ । କାରଣ ସେ ବାମନ ହୋଇ ମଧ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାପାଇଁ ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସ୍ବାଭିମାନକୁ ବଜାୟ ରଖ୍, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୋପାନ ପରେ ସୋପାନ ଆରୋହଣ କରିଚାଲିଥିଲେ ।

Question ୨୯ ।
ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ରହିଥ‌ିବା ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅଚ୍ଛାଧିକ ପରିମାଣରେ ଏକ ସମସ୍ୟା– ଏହା ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜରେ କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ଯୁଗେ ଯୁଗେ ନାରୀ କିପରି ସମାଜର କୁ-ସଂସ୍କାର ଭିତରେ ସନ୍ତୁଳିତ ହୋଇ ଆସିଛି ଏବଂ ତାହାର ଏକ ଝଲକ ଲେଖକଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧରେ କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ତାହା ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ସତ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟତମ ବଳିଷ୍ଠ ସାରସ୍ଵତ ସାଧକ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସୁସାହିତ୍ୟିକ, ସମାଜସେବୀ ତଥା ଆଦର୍ଶ ରାଜନୀତିକ ନେତା । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ବୀୟ ସ୍ବାଭିମାନକୁ ବଜାୟ ରଖ୍ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ସେ ହୋଇଥିଲେ ଉଚ୍ଚତର ଡିଗ୍ରୀର ଅଧିକାରୀ । ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଆଦର୍ଶ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଓ ମେଧାବୀ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ବହୁ ସୁଖ୍ୟାତିର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥ‌ିବା ସେହି ଅମର ମଣିଷଙ୍କ ଲେଖନୀ ନିଃସୃତ ‘ଆଲେଖ୍କା’, ‘କିଶଳୟ’, ‘ଗୀତାୟନ’, ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ’, ‘ଅଭାଗିନୀ’, ‘ଘଟାନ୍ତର’, ‘ନିର୍ବାସିତ’ ତଥା ‘ପଞ୍ଚବୀର’ ପ୍ରଭୃତି କାଳଜୟୀ କୃତି ତାଙ୍କ ଅମ୍ଳାନ ସାରସ୍ଵତ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ବିଭୂଷିତ କରିଥିବା ‘ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ଶୀର୍ଷକ ଆତ୍ମଜୀବନୀରୁ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ନାମଧେୟ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ସଂଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗକ୍ରମେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ରହିଥ‌ିବା ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି ।

ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କର ସମାନ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆଦର ଲାଭ କରିଥା’ନ୍ତି । ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିକାର୍ଜନର ଭାର ପୁରୁଷ କାନ୍ଧରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଧାତା ନାରୀ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଦିଛି କଠୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ସେହି କଠୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ବହନ କରି ନାରୀ ସମାଜର ସମୁଚ୍ଚସ୍ତରକୁ ଉଠିପାରିବାର ପଥ ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜରେ ପରିଷ୍କାର ହୋଇନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସେହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନଦ୍ୱାରା ନାରୀ ସମାଜରେ ଗୌରବ ଲାଭ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ନାରୀଜାତିର ମହତ୍ତ୍ବ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ । ସେହି ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧ୍ ରୂପେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ସ୍ଵୟଂ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନା କରୁଛି ।

ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ, ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ଦେଶର ନାରୀମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଘରେ ରଖାଇ ନିଜେ ବାହାରର ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ ସହ ଜୀବିକାର୍ଜନ ମଧ୍ଯ କରିଥା’ନ୍ତି । ପୁରୁଷମାନେ ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝିବା ସହିତ ସନ୍ତାନର ଲାଳନପାଳନ ଦାୟିତ୍ଵ ନିଅନ୍ତି । ବର୍ମା ଦେଶର ନାରୀ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ । ତଥାପି ମାନବ ସମାଜରେ କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା କାମ ପୁରୁଷର, ନାରୀର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ବିବାହିତ ପୁଅର ନାମ ଭର୍ଭା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅ ହେଉଛି ଭାର୍ଯ୍ୟା ।

ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ପିଣ୍ଡଦାନ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥ‌ିବାରୁ ଝିଅଠାରୁ ତା’ର ଆଦର ଅଧ୍ଵ । ତଥାପି ସମାଜରେ ଝିଅ ଅଳ୍ପାଧ୍ଵ ପରିମାଣରେ ଏକ ସମସ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । କେହି କେହି ମଧ୍ୟ ଝିଅଜନ୍ମକୁ ଏକ ଅଭିଶାପ ବୋଲି ମନେ କରୁଛନ୍ତି । କାରଣ, କନ୍ୟାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ସହିତ ବିବାହ ଦେବା କ୍ଵଚିତ୍ ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅବିବାହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେତେବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିହୁଏ, ଝିଅମାନଙ୍କୁ ରଖୁହୁଏ ନାହିଁ । ନାରୀର ସତୀତ୍ୱ ଉପରେ ସମାଜ ଦେଇଥାଏ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି । ପୁଅର ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୌରୁଷ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୁଏ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା ମାରାତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ । ଝିଅର ଆଚରଣ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପିତାମାତା ସମାଜରେ ଲାଞ୍ଛିତ ଓ ଅପମାନିତ ହେବାର ଦେଖାଯାଏ ।

ତେଣୁ ପିତାମାତାମାନେ ଝିଅକୁ ଘରେ ନରଖ୍ ଯଥାଶୀଘ୍ର ବିବାହ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଉଠନ୍ତି । ସେହି ବ୍ୟାକୁଳତା ମଧ୍ୟରୁ ବରପାତ୍ରମାନେ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଲାଭରୁ ହିଁ କେତେ କନ୍ୟା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, କେତେକ ମଧ୍ଯ ଅବିବାହିତା ରହିବାକୁ ଶ୍ରେୟ ମନେ କରୁଛନ୍ତି । ଆଇନରେ ବିବାହ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିବାରୁ ତାହା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରୁଛି । ଫଳରେ ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟାରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି । ପାରିବାରିକ ଜୀବନାଦର୍ଶ ଯଥାର୍ଥ କି ନା, କ୍ରମେ ସନ୍ଦେହର ବିଷୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ପୁରୁଷଙ୍କ ପରି ନାରୀମାନେ ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପୀଠରେ ବସିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅର ଅଧ୍ଵ ଆଦର ପରିଦୃଷ୍ଟ ହେଉଅଛି । ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ ଆସିଛି, ପୁଅ ସହିତ ଝିଅ ସମାନ ଆଦର ତଥା ଅସ୍‌କାର ଲାଭ ନ କରିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାଜର ଉନ୍ନତି ଅସମ୍ଭବ ।

Question ୩୦ ।
ଲେଖକ ନିଜକୁ କାହିଁକି ବାମନ ବୋଲି କହିଥିଲେ ?
କିମ୍ବା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ବାସ୍ତବତା ଭିତରେ ଥ‌ିବା ବ୍ୟବଧାନ ସମୟ ସମୟରେ ମଣିଷ ଭିତରେ ନୈରାଶ୍ୟବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ– ଏହା ଲେଖକଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି, ତାହାର ଏକ ସମୀକ୍ଷା କର ।
କିମ୍ବା, ଆର୍ଥିକ ଦୁଃସ୍ଥିତି, ଉଚ୍ଚ ଆଶାପୋଷଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଭିଶାପ ଏହା ଲେଖକଙ୍କ ଜୀବନୀରେ କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି, ତାହାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ଜଣେ ଆଦର୍ଶ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଓ ମେଧାବୀ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ବହୁ ସୁଖ୍ୟାତିର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥବା ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସୁସାହିତ୍ୟିକ, ସମାଜସେବୀ ତଥା ଆଦର୍ଶ ରାଜନୀତିକ ନେତା । ସତ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ସେହି ବଳିଷ୍ଠ ସାରସ୍ଵତ ସାଧକଙ୍କ ଲେଖନୀ ନିଃସୃତ ‘ଆଲେଖ୍କା’, ‘କିଶଳୟ’, ‘ଗୀତାୟନ’ ଆଦି କବିତାଗୁଚ୍ଛ; ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ’ ଓ ‘ମୁକୁନ୍ଦଦେବ’ ଆଦି ନାଟକ; ‘ଅଭାଗିନୀ’, ‘ଘଟାନ୍ତର’ପ୍ରଭୃତି ଉପନ୍ୟାସ; ‘ପଞ୍ଚବୀର’ ଓ ‘ପୁଆଣିଘର’ ଆଦି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ତାଙ୍କ ଅମ୍ଳାନ ସାରସ୍ବତ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ବିଭୂଷିତ କରାଇଥ‌ିବା ‘ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ଶୀର୍ଷକ ଆତ୍ମଜୀବନୀରୁ ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ନାମଧେୟ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ସମାନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ନିଜକୁ କିପରି ବାମନ ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ଦୋଷଯୁକ୍ତ ପିଣ୍ଡ (ଜିନ୍) ଯୋଗୁଁ ଲୋକମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ବଢ଼ି କ୍ଷୁଦ୍ର ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଏ ସଂସାର ବାମନ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛି । ବେଶି ଉଚ୍ଚକୁ ପାଉନଥ‌ିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ହାତରେ ସେହି ବାମନ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାକରି ହାତ ବଢ଼ାଇ ଲୋକହସା ହୁଏ । କେବଳ ବାମନ ନୁହେଁ, ସଂସାରରେ କୌଣସି ଲୋକର ହାତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପାଏ ନାହିଁ । ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ । ଚନ୍ଦ୍ର ହେଉଛି ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷର ପ୍ରତୀକ, ବାମନ ହେଉଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ରଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ସ୍ଵଳ୍ପ ଧନ ବା ଶକ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ବୃହତ୍ ଅଭିଳାଷକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସି ବ୍ୟକ୍ତି ନିରାଶ ଓ ଲୋକହସା ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଲୋକର ଉଚ୍ଚତର ଅଭିଳାଷକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ କରାଯାଇ ‘ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା’ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବାଲ୍ୟକାଳ ଥିଲା ଦାରିଦ୍ର୍ୟପୀଡ଼ିତ । ଶିକ୍ଷାଲାଭ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ନଥିଲା । ତେଣୁ ମଧ୍ୟ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କୁ ଥରେ କହିଥିଲେ–

‘‘ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଖଣ୍ଡକ ପାସ୍ କରିଗଲେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହୁଅନ୍ତୁ । ମାତ୍ର ତୋ ପକ୍ଷରେ ଏ ତ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ନ୍ୟାୟ– କ’ଣ ପଡ଼ିଛି ? ବହିପତ୍ର କିଣିବୁ, ଖୋରାକ ଧରିବୁ, ପ୍ରବାସରେ ଯାଇ ରହିବୁ— ସବୁ କରିପାରିଲେ ସିନା ହବ । ଏ ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହବ ନା ରାଧା ନାଚିବେ ?’’

ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ରଙ୍କର ଏହି ଉକ୍ତି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଦରିଦ୍ରତାକୁ ସୂଚିତ କରିବା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବାମନରେ ପରିଣତ କରିଦେଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ପରୀକ୍ଷାର ନାମ ସେ ସମୟରେ ଥିଲା ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରି ମଣିଷରେ ଗଣା ହେବେ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରି ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, ‘ଟିକିଏ ଦୟା ରଖୁଥବଟି ।’’

ସେହି ଦୟା ରଖୁବା ଅବସ୍ଥାକୁ ଯିବାପୂର୍ବରୁ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପଢ଼ିବା ରୂପକ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାପାଇଁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବିଫଳ ହେଲେ । ଦରିଦ୍ର ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ମାସ ମାସ ଧରି ଜଳାଇବା ସହିତ ବାମନ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା । ଆକାଶ କର୍ମା ଚିଲିକା ମାଛର ଆକସ୍ମିକ ସଂଯୋଗ ହେବା ପରି ସେ ଖୋରଧା ତହସିଲଦାରଙ୍କ ସୁଦୟା ଲାଭକଲେ । ତାଙ୍କଠାରୁ ଚିଠି ନେଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବାକୁ ପୁରୀ ଗଲେ ।

ତାଙ୍କ ଦୟାଦତ୍ତ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ଲାଭକରି ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ସେ ବର୍ଷର କେତେ ମାସ ତଥା ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷର ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଜମି ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ବାପା ମାଆଙ୍କର ଗେହ୍ଲାପୁଅ ହେତୁ ପୂଜାରୀ ଆଖ୍ୟା ପାଇବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାମକୃଷ୍ଣ ବାବୁଙ୍କ ଘରେ ପୂଜାରୀ ଆଖ୍ୟା ତଥା ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ଅନେକ କାଳ ପୂଜାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ତାଙ୍କୁ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ତଥା କାନରେ ଦୁଇପଟ ପେଟୁଆ ନୋଳି ଥ‌ିବାରୁ ସେ ‘ନାଟୁଆ ପିଲା’ର ଆଖ୍ୟା ପାଇବା ସହ ଥଟ୍ଟାର ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଏକରକରୁ ଅଧ୍ଵ ବିକ୍ରିକରି ସେ ପାଇଥିଲେ ମାତ୍ର ଷାଠିଏ ଟଙ୍କା ।

ସ୍କୁଲରେ ବେତନ ଦେବାକୁ ପଡୁନଥୁଲେ ମଧ୍ଯ ଖାଇବା ଖର୍ଚ୍ଚ ହାରାହାରି ତିନିଟଙ୍କା ଚାରିଅଣା ସହ ଯାବତୀୟ ଖର୍ଚ୍ଚମାନ ପାଇଁ ମାସକୁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା ଚାରିଟଙ୍କା । ତେଣୁ ଅର୍ଥାଭାବରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ଅନେକଦିନ ଉପବାସରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଛାତ୍ରାବାସର କୋଠ ରୋଷେଇ ପାଣ୍ଠିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ଟଙ୍କା ଦେଇ ନପାରି ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବା କଥା କହି ସେ ସମୁଦ୍ରକୂଳକୁ ଯାଇ ପବନ ଖାଇ ରହିଯାଉଥିଲେ । ଅର୍ଥାଭାବରୁ ଜିହ୍ବାଲାଳସାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଥ‌ିବା ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ଦେଉଳକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଉନଥିଲେ ।

କାରଣ ସେ ଭଲଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲେ ଯେ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବାମନ କରିଦେଇଛି । ତାଙ୍କ ଆଖୁକୁ ଦାଉ ଦାଉ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ରୂପକ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ସେ ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ହେଲେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର କେତେ ଦୂରରେ ଥିଲା ତାହା ତାଙ୍କୁ ଥୁଲା ଅଜଣା । ତଥାପି ‘ପିଲାଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେଉଥ‌ିବା ଶିଶୁଗୀତ ରୂପକ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ତାଙ୍କ କାନ ପାଖରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତିଧ୍ଵନିତ ହେଉଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ତାକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ହୋଇ ଧାଇଁବାରେ ଲାଗିଥିଲେ । କାରଣ ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ବାମନ ବୋଲି ଭାବୁଥୁଲେ ।

ତୁମପାଇଁ କାମ

୩୧ । ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଚନାବଳୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ପଢ଼ ।
୩୨ । ବାମନ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମେ ମନରୁ ଗୋଟିଏ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଲେଖ ।

ପରୀଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶୋତ୍ତର
ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

1. ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲେଖକଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଥିଲେ ?
Answer:
ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ତାଙ୍କର ପାଇବାକୁ ଥିବା ବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ବଳକା ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ଲେଖକଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କହିଥିଲେ ।

2. ବିବାହିତ ପୁଅ ଭର୍ତ୍ତା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିବାହିତ ପୁଅକୁ ଭର୍ତ୍ତା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅକୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୁହାଯାଏ ।

3. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ଘରେ ଲେଖତାଙ୍କୁ ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମନେକଲେ ?
Answer:
ଲେଖକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ଥିବା ହେତୁ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜାରୀ ବୋଲି ମନେକଲେ ।

4. ପଇସାର ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ଲେଖକ କ’ଣ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ପଇସାର ଅଭାବ ପଡ଼ିଲେ ଛାତ୍ରାବାସରେ ଲେଖକ ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବା କଥା କହି ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପବନ ଖାଇ ଉପାସ ରହିଯାଉଥିଲେ ।

5. ଲେଖକ କାହିଁକି ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ ?
Answer:
ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଦେଖ‌ିଲେ ଜିହ୍ବାଲାଳସାକୁ ଚରିତାର୍ଥ କରିବାକୁ ଲେଖକଙ୍କ ପାଖରେ ଅର୍ଥ ନଥ‌ିବାରୁ ଲେଖକ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ ।

6. ମା’ ମାନେ ପିଲାଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେବାପାଇଁ କେଉଁ ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି ?
Answer:
ମା’ମାନେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେବାପାଇଁ ଗାଇଆ ନ୍ତି –
‘ଆ ଜହ୍ନମାମୁ ସରଗଶଶୀ,
ମୋ କାହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡ଼ରେ ଖସି ।

7. ମୃଗତୃଷ୍ଣା କ’ଣ ?
Answer:
ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ଜଳର ଭ୍ରମକୁ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ବା ମରୀଚିକା କୁହାଯାଏ ।

8. ଲେଖକ କ’ଣ ପାଇଁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ମାଟିକାମୁଡ଼ି ପଡ଼ିରହିଥିଲେ ?
Answer:
ଲେଖକ ଆର୍ଥିକ ଅଭାବ ସତ୍ତ୍ଵେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭକରି ମଣିଷରେ ଗଣା ହେବାପାଇଁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ମାଟିକାମୁଡ଼ି ପଡ଼ି ରହିଥିଲେ ।

9. ବାମନ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ କାହିଁକି ?
Answer:
ବାମନମାନଙ୍କର ହାତ ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ବେଶି ଉଚ୍ଚକୁ ପାଏ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ ସେମାନେ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହୁଅନ୍ତି ।

10. ଈଶ୍ଵରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଜନ୍ମ କେଉଁଠାରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଈଶ୍ଵରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଭାରତର ଜଣେ ସାମାନ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଘରେ ହୋଇଥିଲା ।

11. ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା କିଏ ଓ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ କେଉଁଠାରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ଥିଲେ ମୁସୋଲିନ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଦରିଦ୍ର କମାର ଘରେ ହୋଇଥିଲା ।

12. କେଉଁମାନେ ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି ?
Answer:
କୋଟି କୋଟି ବାମନ ଏ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଆସି ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡୁଛନ୍ତି ।

13. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କିଏ ଓ ସେ କେଉଁଠି ରହୁଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଥ୍ଲେ ସେ ଯୁଗର କ ଟକ ର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷଙ୍କ ପୁତୁରା ଓ ସେ

14. ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧ୍ ରୂପେ କେଉଁମାନେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ?
Answer:
ନାରୀଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧୂ ରୂପେ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ବତୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।

15. ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ କେହି କେହି ଅଭିଶାପ ମଣିଥା’ନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:
ପ୍ରଚଳିତ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା, ଝିଅର ଆଚରଣଜନିତ ସାମାଜିକ ଲାଞ୍ଛନା ତଥା ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ସହିତ ବିବାହ ଦେବା ଅସମ୍ଭବ ହେଉଥ‌ିବାରୁ କେତେକ ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମକୁ ଅଭିଶାପ ବୋଲି ମନେ କରିଥା’ନ୍ତି ।

16. କେଉଁ ଦେଶର ପୁରୁଷମାନେ ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝିବା ସହ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ ଓ ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ପୁରୁଷମାନେ ଘର ଧନ୍ଦା ବୁଝିବା ସହ ସନ୍ତାନ ମାନଙ୍କ ର ଲାଳନପାଳନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

17. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କି ପ୍ରକାର ଲୋକ ଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଜଣେ ଧର୍ମଭୀରୁ ଲୋକ ଥିଲେ ।

18. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ବି.ଏ. ପାଶ୍ କଲାପରେ କ’ଣ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ବି.ଏ. ପାଶ୍ କଲାପରେ ଅର୍ଥୋପାର୍ଜନ ପନ୍ଥା ଛାଡି ଜଗନ୍ନାଥଧାମ ପୁରୀରେ ରହୁଥିଲେ ।

19. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କିପରି କାଳଯାପନ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ବେକରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତୁଳସୀର ମାଳା ଧାରଣ କରି କୀର୍ତ୍ତନରେ କାଳଯାପନ କରୁଥିଲେ ।

B ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
1. କାହାର କାହାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ?
Answer:
ବାମନର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ

2. ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ସାମରିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କାହାର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ?
Answer:
କଚୁଆନର

3. ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ମୁସୋଲିନ୍ କେଉଁ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ଦରିଦ୍ର କମାର

4. ଜଣେ ମୋଚି ପିଲା ହୋଇ ମଧ୍ୟ କିଏ ରୁଷିଆର କର୍ଣ୍ଣଧାର ସାଜିଥିଲେ ?
Answer:
ଷ୍ଟାଲିନ୍

5. ଈଶ୍ୱରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କର ଜନ୍ମ କେଉଁ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ପୂଜାରୀ

6. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପଢୁଥ‌ିବା ମଧ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ବିତୀୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ମାଧବ ମିଶ୍ର

7. _______________ ଘିଅ ହେବ ନା ରାଧା ନାଚିବ ?
Answer:
ଷାଠିଏ ପଉଟି

8. ବର୍ତ୍ତମାନର ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ପରୀକ୍ଷାର ନାମ ସେ କାଳରେ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ

9. କେଉଁମାନେ ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡୁଛନ୍ତି ?
Answer:
କୋଟି କୋଟି ବାମନ

10. କଟକର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ସେ ସମୟର କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷ

11. ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା କାହା ନିମନ୍ତେ ଏକ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ବ୍ୟାପାର ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କହିଛନ୍ତି ?
Answer:
ବାମନ

12. ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ପ୍ରବନ୍ଧଟି କେଉଁ ଲେଖକଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ?
Answer:
ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର

13. ବାଣପୁରର କେତେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଜଣେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଷାଠିଏ ହଜାର

14. ଲେଖକ ନାମ ଲେଖାଇବାକୁ କେଉଁସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ?
Answer:
ପୁରୀ

15. ରାମକୃ ଷ୍ଣ ବୋଷ ଲେଖକଙ୍କୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ପାଞ୍ଚ

16. କେଉଁ ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଇଟାଭାଟିରେ କାମକରି ପିଲାଦିନେ ପେଟ ପୋଷୁଥିଲେ ?
Answer:
ହିଟ୍‌ର୍

17. ବେଶି ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ କେହି କେହି ତାକୁ କ’ଣ ମଣନ୍ତି ?
Answer:
ଅଭିଶାପ

18. କେଉଁ ଦେଶର ନାରୀ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ ?
Answer:
ବର୍ମା

19. ଶିଶୁଗୀତ ଏକ କ’ଣ କହିଲେ ଚଳେ ?
Answer:
ମୃଗତୃଷ୍ଣା

20. ପ୍ରଖର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ଜଳର ଭ୍ରମକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମୃଗତୃଷ୍ଣା

21. ବିବାହିତା ଝିଅକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଭାର୍ଯ୍ୟା

22. ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ କିଏ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ପୁତ୍ର

23. ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅଚ୍ଛାଧିକ ପରିମାଣରେ କ’ଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ?
Answer:
ଏକ ସମସ୍ୟା

24. କାହାର ସତୀତ୍ଵ ଉପରେ ସମାଜ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ ?
Answer:
ନାରୀର

25. ପୁଅର ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୌରୁଷ ବିବେଚିତ ହୁଏ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା କ’ଣ ?
Answer:
ମାରତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
1. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ________________ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରବେଶିକା ପାସ୍ କଲେ ।
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ

2. ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ଉଚ୍ଚତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋଭନୀୟ ସରକାରୀ ଚାକିରି ତ୍ୟ।ଗକରି ___________________ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟଠାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର

3. ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ _____________________ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅଂଶବିଶେଷ ।
Answer:
ଆତ୍ମଜୀବନୀ

4. ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁଁ ଚା’ ନ ପାଇ ଗରମପାଣି ପିଇ ଶୀତ ନିବାରଣ କରୁଥିବା ପିଲାଟି ପରେ ବିଲାତର _____________ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ

5. ଘରେ ଆଲୁଅ ଜାଳିବାକୁ ପଇସା ନ ପାଇ ସଡ଼କ ଆଲୁଅରେ ବସି ପାଠ ପଢୁଥିବା ଗରିବ ପିଲାଟି ପରେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର _________________ ଆସନରେ ବସିଥିଲା ।
Answer:
ସଭାପତି

6. ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଜଣେ ସଭାପତିଙ୍କ ଉନ୍ନତି _______________________ କୁ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ପତ୍ରକୁଡ଼ିଆ

7. ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶକୁ ଆସିଥ‌ିବା ଜଣେ ଗୋରା ଲାଟ୍ ଦିନେ ଜଣେ _______________________ ଭାବରେ ଜୀବିକାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ ।
Answer:
କୁଲି

8. ପ୍ରଥମ ମହାସମରର ବିରାଟ ମନ୍ଥନ ମଧ୍ଯରୁ ___________________ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ

9. କୋଟି କୋଟି ବାମନ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଆସି _______________ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ୁଅଛନ୍ତି ।
Answer:
ବନର ମାଳତୀ

10. କୋଟି କୋଟି ବାମନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ହାତ ବଢ଼ାଇ _________________ କୁ ଧରିପାରୁଛି, ସେ ଉଚ୍ଚତାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କୁ ଟପି ବଡ଼ ହେଉଛି ।
Answer:
ଚନ୍ଦ୍ର

11. ‘‘ଏତିକି ନିଅ, ଆଉ ଆସିବ ନାହିଁ?’ – ଏକଥା ପ୍ର।ବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ________________________ କହିଥିଲେ ।
Answer:
ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ

12. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଜଣେ ___________________ ପ୍ରକୃତିର ଲୋକ ।
Answer:
ଧର୍ମ ଭୀରୁ

13. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଉପାର୍ଜନ ପନ୍ଥା ଛାଡ଼ି _____________________ ଧାମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଜଗନ୍ନାଥ

14. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ବେକରେ _____________________ ମାଳ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ।
Answer:
ତୁଳସୀକଣ୍ଠି

15. ସେ ସମୟରେ ପଲ୍ଲୀର ଆବାଳବୃଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ____________________ ରଖୁଥିଲେ ।
Answer:
ପେଣ୍ଡାବାଳ

16. ପ୍ରବନ୍ଧର ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ________________________ ବୋଲି ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ ।
Answer:
ନାଟୁଆ ପିଲା

17. ପ୍ରବନ୍ଧର ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ______________________ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
Answer:
ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ

18. ସେତେବେଳେ ଚାଉଳ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା କଟକୀ ______________________ ସେର ।
Answer:
୧୬-୧୭

19. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ __________________________ ମସିହାରେ ପ୍ରବେଶିକା ପାସ୍‌ କଲେ ।
Answer:
୧୯୦୬

20. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବଡ଼ଦେଉଳ ବା ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ________________ ପାଇଁ ବେଶି ଯାଉନଥିଲେ ।
Answer:
ପଇସା ଅଭାବ

21. _______________ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନା କରୁଛି ।
Answer:
ନାରୀଶକ୍ତି

22. ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ, ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ _____________________ ମାନେ ଘରଧନ୍ଦା ବୁଝନ୍ତି ଓ ସନ୍ତାନର ଲାଳନପାଳନର ଭାର ମୁଣ୍ଡାନ୍ତି ।
Answer:
ପୁରୁଷ

23. ମାନବ ସମାଜରେ ସଚରାଚର କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା କାମ ___________________ ମାନଙ୍କର ।
Answer:
ପୁରୁଷ

24. ସମାଜରେ _____________________ ମାନଙ୍କକୁ ଅବିବାହିତ ଅବସ୍ଥ।ରେ ବେଶି ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁଏ ।
Answer:
ପୁଅ

25. ସମାଜରେ _________________ ମାନଙ୍କକୁ ଅବିବାହିତ ଅବସ୍ଥ।ରେ ଅଧିକ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖୁହୁଏ ନାହିଁ ।
Answer:
ଝିଅ

D ଠିକ୍ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ଲେଖ ।
1. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପଢୁଥ‌ିବା ମଧ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାମ ସାଧବ ମିଶ୍ର ଥିଲା ।
Answer:
ଭୁଲ୍

2. ‘‘ଷାଠିଏ ପଉଟି ଘିଅ ହେବ ନା ରାଧା ନାଚିବ ?’’ ଏକଥା ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ର ଲେଖକଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

3. କଟକର ସେ ସମୟର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

4. ‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ।
Answer:
ଠିକ୍

5. ବାଣପୁରର ତିରିଶ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଜଣେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

6. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଲେଖକଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଟଙ୍କା ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

7. ପୃଥ‌ିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ହିଟ୍‌ଲର୍ ଇଟାଭାଟିରେ କାମକରି ପିଲାଦିନେ ପେଟ ପୋଷୁଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

8. ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ଝିଅ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

9. ବିଧାତା ନାରୀ ମୁଣ୍ଡରେ କଠୋର କର୍ଭବ୍ୟ ଲଦିଛି ।
Answer:
ଠିକ୍

10. ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରି ଉଚ୍ଚତର ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋଭନୀୟ ସରକାରୀ ଚାକିରି ତ୍ୟାଗକରି ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

11. ସେତେବେଳେ ଚାଉଳ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା କଟକୀ ୨୦୨୫ ସେର ।
Answer:
ଭୁଲ୍

12. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ପ୍ରବେଶିକା ପାସ୍ କଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

13. ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଭଉଣୀ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଠାରୁ ଆଠ ବର୍ଷ ସାନ ଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

14. ଛାତ୍ରାବାସରେ ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ଆଦେଶ ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବା କଥା କହି ସମୁଦ୍ରକୂଳ ଯାଇ ପବନ ଖାଉଥ୍ଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

15. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ପୁରୀ ଯିବାପାଇଁ ଘରୁ ଗୋଡ଼ କାଢ଼ିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

16. ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

17. ଦିନେ ପୁରୀର ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଉଆରେଣ୍ଟରେ ଧରାହୋଇ ସୁଆରିରେ ବସି କଚେରିକୁ ଯାଉଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

18. ପୁରୀ ରାଜା ‘ଶଶିନିକେତନ’ ଆଗରେ ଯିବାବେଳେ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ସଡ଼କର ନାଲିଧୂଳି ଉପରେ ଶୋଇ ଦଣ୍ଡପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଠିକ୍

19. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଲେଖାଇଥିବା ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀର ନାମ ଆଜିକାଲି ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ହୋଇଛି ।
Answer:
ଠିକ୍

20. ଦୀନବନ୍ଧୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାସିକ ଚାଳିଶ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କଟକରେ ପଢ଼ିବେ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

E ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
1.କାହାର ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ଚେଷ୍ଟା ନିତାନ୍ତ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ?
(A) ମାନବର
(B) ବାମନର
(C) ଡେଙ୍ଗାଲୋକର
(D) ସମସ୍ତଙ୍କର
Answer:
(B) ବାମନର

2. ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ସାମରିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କାହାର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ?
(A) କଟୁଆଳର
(B) ଲାଟ୍ ସାହେବଙ୍କର
(C) କଚୁଆନର
(D) ସେନାପତିଙ୍କର
Answer:
(C) କଚୁଆନର

3. ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ମୁସୋଲିନ୍ ଦରିଦ୍ର __________________ ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ?
(A) କମାର
(B) କୁମ୍ଭାର
(C) ତେଲି
(D) ଗୋପାଳ
Answer:
(A) କମାର

4. ରୁଷିଆର କର୍ଣ୍ଣଧାର – ଥିଲେ ଜଣେ ମୋଚି ପିଲା ?
(A) ଈଶ୍ଵରଚନ୍ଦ୍ର
(B) ଷ୍ଟାଲିନ
(C) ମୁସୋଲିନ୍
(D) ହିଟ୍‌ର
Answer:
(B) ଷ୍ଟାଲିନ

5. ଈଶ୍ବରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କର ଜନ୍ମ କାହା ଘରେ ହୋଇଥିଲା ?
(A) ପୂଜାରୀ
(B) ଶଙ୍ଖାରି
(C) ପାନରା
(D) ପାଟରା
Answer:
(A) ପୂଜାରୀ

6. ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପଢୁଥ‌ିବା ମଧ୍ୟ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
(A) ବିକ୍ରମ ମିଶ୍ର
(B) ରମାନାଥ ମିଶ୍ର
(C) ମାଧବ ମିଶ୍ର
(D) ନିରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର
Answer:
(C) ମାଧବ ମିଶ୍ର

7. _______________ ଘିଅ ହେବ ନା ରାଧା ନାଚିବ ?
(A) ପଉଟିଏ
(B) ଛଅ ପଉଟି
(C) ଚାଳିଶ ପଉଟି
(D) ଷାଠିଏ ପଉଟି
Answer:
(D) ଷାଠିଏ ପଉଟି

8. ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ ପରୀକ୍ଷାର ନାମ ସେକାଳରେ କ’ଣ ଥିଲା ?
(A) ମାଇନର୍
(B) ମାଟ୍ରିକ୍
(C) ସ୍ନାତକ
(D) ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ
Answer:
(D) ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ

9. କେଉଁମାନେ ବନର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ିପଡୁଛନ୍ତି ?
(A) କୋଟି କୋଟି ମଣିଷ
(B) କୋଟି କୋଟି ବାମନ
(C) ଶହ ଶହ ସାଧୁ
(D) ହଜାର ହଜାର ଜ୍ଞାନୀ
Answer:
(B) କୋଟି କୋଟି ବାମନ

10. କଟକର ସେ ସମୟର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ କିଏ ଥିଲେ ଥିଲେ ?
(A) ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ
(B) ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷ
(C) ଦୁର୍ଗାବଲ୍ଲଭ ବୋଷ
(D) ଶଶିବଲ୍ଲଭ ବୋଷ
Answer:
(B) ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷ

11. ବିବାହିତା ଝିଅକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ଭାର୍ଯ୍ୟା
(B) ବିବାହିତା
(C) ଅନୂଢ଼ା
(D) ବାଗ୍‌ଦତ୍ତା
Answer:
(A) ଭାର୍ଯ୍ୟା

12. ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବାକୁ କିଏ ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୋଇଥାଏ ?
(A) ପୁତ୍ର
(B) କନ୍ଯା
(C) ବଧୂ
(D) ଜାମାତା
Answer:
(A) ପୁତ୍ର

13. ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମାଜରେ ଝିଅ ଅଚ୍ଛାତ୍ମକ ପରିମାଣରେ ଏକ ____________________ ।
(A) ଅଭିଶାପ
(B) ସମସ୍ଯା
(C) ବିପଦ
(D) ଆଶୀର୍ବାଦ
Answer:
(B) ସମସ୍ଯା

14. ନାରୀର ______________ ଉପରେ ସମାଜ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ ।
(A) ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ
(B) ସତୀତ୍ଵ
(C) ଆଚରଣ
(D) କର୍ମ
Answer:
(B) ସତୀତ୍ଵ

15. ପୁଅର ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୌରୁଷ ବିବେଚିତ ହୁଏ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା ______________ ।
(A) ଏକ ସୁଗୁଣ
(B) ବଦ୍‌ଗୁଣ
(C) କୁକର୍ମ
(D) ମାରାତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ
Answer:
(A) ଏକ ସୁଗୁଣ

16. ଝିଅକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ବିବାହ କରାଇଦେବା ନିମନ୍ତେ ପିତାମାତାଙ୍କ ବ୍ୟାକୁଳତାରୁ କାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ?
(A) କନ୍ୟାରତ୍ନର
(B) କନ୍ୟା – ଶୁଳ୍‌କର
(C) କନ୍ୟାସୁନାର
(D) କନ୍ଯାଧନର
Answer:
(B) କନ୍ୟା – ଶୁଳ୍‌କର

17. ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ________________ ।
(A) ସମାସ୍ୟା
(B) ସମସ୍ଯା
(C) ସାମାସ୍ୟା
(D) ସମାଷ୍ୟା
Answer:
(B) ସମସ୍ଯା

18. ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଅନ୍ଧୁଣୀ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ଧର ଲଉଡ଼ି କିଏ ଥୁଲା ?
(A) ନିଜେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
(B) ନାତୁଣୀ
(C) ପୁଅ
(D) ଝିଅ
Answer:
(B) ନାତୁଣୀ

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପରିଚୟ :
ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ନାମ – ଗୋଦାବଶ ମିଶ୍ର
ପିତାଙ୍କ ନାମ – ଶ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର
ମାତାଙ୍କ ନାମ- ଶ୍ରୀମତୀ ଅପ୍‌ସରା ଦେବୀ
ଜନ୍ନସ୍ଥ।ନ – ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବାଣପୁର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶାଳିଆ ନଦୀ ତଟଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀନିବାସପୁର ଶାସନ

ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ପଦ :
କବିତାଗ୍ରନ୍ଥ – ଆଲେଖ୍କା, କିଶଳୟ, କୁସୁମ କଳିକା, କବିତା ଚୟନ, ଗୀତିଗୁଚ୍ଛ, ଗୀତାୟନ
ନାଟକ – ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ, ମୁକୁନ୍ଦଦେବ
ଉପନ୍ୟ।ସ – ଅଭାଗିନୀ, ୧୮୧୭, ଘଟାନ୍ତର,
ଗଚ୍ପ ସଂକଳନ – ପଞ୍ଚବୀର, ପୁଆଣିଘର
ଆମଜୀବନୀ – ‘ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’
(ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପାଇଁ ସେ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ମରଣୋତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ

ସତ୍ୟବାଦୀ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ବଳିଷ୍ଠ ସାରସ୍ବତ ସାଧକ ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଏକାଧାରରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକ, ବିଶିଷ୍ଟ ଦାର୍ଶନିକ, ଦାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଜନସେବକ, ବଳିଷ୍ଠ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, ନିର୍ଭିକ ସମାଲୋଚକ ସର୍ବୋପରି ଜଣେ ମହାନ୍ ଜନନାୟକ । ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଖରେ ‘ପଣ୍ଡିତ ଆପଣେ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ଯୋଗଜନ୍ମା ବରପୁତ୍ର କେବଳ ଜଣେ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାଧର ଅମର ମଣିଷ ନ ଥିଲେ, ଥୁଲେ ଉତ୍କଳର ଏକ ସ୍ବୟଂସମ୍ପୂର୍ଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ସେବା, ସାମ୍ବାଦିକତା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀତ୍ଵ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱୀୟ ପ୍ରତିଭାର ପରାକାଷ୍ଠା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀର ମୁଖକୁ କରିଥିଲେ ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ । ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସାଧନା, ତ୍ୟାଗ ଓ ଅବଦାନ ତାଙ୍କୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଉତ୍କଳର ଜନମାନସରେ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରି ରଖୁ– ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ :
‘ବାମନର ହାତ ଓ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର’ ଶୀର୍ଷକ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଦ୍ବାରା ପ୍ରଣୀତ ‘ଅର୍ବଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଶା ଓ ତହିଁରେ ମୋ ସ୍ଥାନ’ ନାମଧେୟ ଆତ୍ମଜୀବନୀର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତତ୍କାଳୀନ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା ସହିତ ସ୍ୱୀୟ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧରେ କେତେକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଘଟଣାର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରମର୍ମ :
ଆକୃତିରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ମାନବକୁ ଏ ସଂସାର ବାମନର ଆଖ୍ୟା ଦେଇଛି । ସେ ଯଦି ପୃଥ‌ିବୀଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ଆକାଶ ବକ୍ଷରେ ଲୋଭନୀୟ ଦିଶୁଥ‌ିବା ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ଧରିବାପାଇଁ ହସ୍ତ ପ୍ରସାରଣ କରେ, ତେବେ ତା’ର ସେପରି ଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ସେ ଲୋକହସା ହେବ; ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ । କେବଳ ସେ ନୁହେଁ, ପୃଥ‌ିବୀର ସବୁଠାରୁ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକ ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରେ; ସେ ମଧ୍ୟ ଲୋକହସା ହେବ । ତଥାପି ଇତିହାସ କହେ, କେତେକ ବାମନ ଅସଂଖ୍ୟ ଡେଙ୍ଗାଲୋକଙ୍କୁ ଟପି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି । ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁ ଚା’ ନ ପାଇ ଗରମପାଣି ପାନ କରି ଶୀତ ନିବାରଣ କରୁଥିବା ବିଲାତର ଅନାମଧେୟ ପିଲାଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲା ।

ପଇସା ଅଭାବରୁ ଘରେ ଆଲୁଅ ଜାଳି ନ ପାରି ସଡ଼କ ଆଲୁଅରେ ପାଠ ପଢୁଥିବା ଆମେରିକା ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଗରିବ ପିଲାଟି ଦିନେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ସଭାପତି ଆସନରେ ବସିଥିଲା । ସେହି ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଜଣେ ସଭାପତିଙ୍କ ଉନ୍ନତି ହୋଇଥିଲା ପତ୍ରକୁଡ଼ିଆରୁ ରାଜାପ୍ରସାଦ ମଧ୍ୟକୁ । ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶକୁ ଆସିଥ‌ିବା ଜଣେ ଗୋରା ଲାସାହେବ ଦିନେ କୁଲିଭାବରେ ଜୀବିକା ଉପାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ଜଣେ ସାମାନ୍ୟ କଚୁଆନର ପୁଅ ପ୍ରଥମ ମହାସମରର ବିରାଟ ମନ୍ଥନ ମଧ୍ୟରୁ ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଦରିଦ୍ର କମାର ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ମୁସୋଲିନ୍ ଦିନେ ହେଲେ ଇତାଲୀର ଭାଗ୍ୟବିଧାତା ।

ଇଟାଭାଟିରେ କାମ କରି ପେଟ ପୋଷୁଥ‌ିବା ପିଲାଟି ଦିନେ ହିଟ୍‌ଲର୍ ରୂପେ ହୋଇଥିଲେ ପୃଥ‌ିବୀ ବିଖ୍ୟାତ । ମୋଚିପିଲା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟାଲିନ୍ ହେଲେ ରୁଷିଆର କର୍ଣ୍ଣଧାର । ଭାରତର ଈଶ୍ଵରଚନ୍ଦ୍ର ବିଦ୍ୟାସାଗରଙ୍କର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ସାମାନ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଘରେ । ଏମାନେ ବାମନ ହୋଇ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ଧରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହିପରି କୋଟି କୋଟି ବାମନ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଆସି ବଣର ମାଳତୀ ପରି ବନରେ ଫୁଟି ଝଡ଼ି ପଡୁଛନ୍ତି । ଆକାଶ ବକ୍ଷରେ ଥ‌ିବା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖ୍ ଲୋଭସମ୍ବରଣ କରିନପାରି ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଧରିପାରୁଛି, ସେ ଉଚ୍ଚତାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଡେଙ୍ଗା ଲୋକଙ୍କୁ ଟପି ଯାଉଛି, ଯିଏ ଧରି ନପାରୁଛି ସେ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ହେଉଅଛି ।

ମଧ୍ୟ-ଓଡ଼ିଆ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ଶିକ୍ଷକ ମାଧବ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଥିଲେ ବାମନ ସଦୃଶ । କାରଣ ସେ ଥିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ଘରର ସନ୍ତାନ । ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରବାସକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ରହିବା, ଖାଇବା ଓ ବହିପତ୍ର କିଣିବାପାଇଁ ସମ୍ବଳ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ନଥିଲା । ମଣିଷରେ ଗଣା ହେବାପାଇଁ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଖଣ୍ଡକ ପାସ୍ କରିବା ଦରକାର । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଥୁଲା ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ । ତେଣୁ ମାଧବ ମିଶ୍ର ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କହିଥିଲେ– ‘ତୋ ପକ୍ଷରେ ଏ ତ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବା ନ୍ୟାୟ– କ’ଣ ପଡ଼ିଛି ?’’

ବର୍ତ୍ତମାନର ମାଟ୍ରିକ୍ୟୁଲେସନ୍ ହିଁ ଥିଲା ସେ ସମୟର ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ । ବାଣପୁରର ଷାଠିଏ ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍କରି ଖୋରଧା କଚେରିରେ କିରାନି କାମରେ ରହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ପଦେ କଥା ଶୁଣିବାପାଇଁ ଶହ ଶହ ଲୋକ, ଦଶପଚାଶ ସରବରକାର ଯାଇ ତାଙ୍କ ଦ୍ବାରରେ ଚାହିଁ ବସିଥା’ନ୍ତି । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କଲେ ଯେ ମଣିଷରେ ଗଣା ହୁଅନ୍ତି, ତାହା ତାଙ୍କୁ ଦେଖ‌ିଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡୁଥିଲା । ତାଙ୍କ ପଛକୁ ପୁରୀରେ ପଢୁଥ‌ିବା ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଆଉଜଣେ ହୋଇ ବାହାରିବେ ବୋଲି ବିବେଚନା କରି ସେ ଛୁଟିରେ ଘରକୁ ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ କହୁଥିଲେ, ‘ ଟିକିଏ ଦୟା ରଖୁଥ‌ିବଟି ।’’
ଦୟା କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଉପନୀତ ହେବାପାଇଁ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରିବାପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ପାଇଁ ଥୁଲା ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ, ଯାହାକୁ ଧରିବାପାଇଁ ହାତ ବଢ଼ାଇ ଧରି ନପାରି ନୈରାଶ୍ୟ ବହ୍ନିରେ ତାଙ୍କୁ ମାସ ମାସ ଧରି ଜଳିବାକୁ ହୋଇଛି । ପରିଶେଷରେ ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ଆକାଶ କର୍ମା ଚିଲିକା ମାଛର ସଂଯୋଗ ଘଟିଛି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଅସ୍ଥାୟୀ ମାଇନର ସ୍କୁଲରେ ଯାଇ ବସନ୍ତି । ଦିନେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିବା ଖୋରଧାର ତହସିଲଦାର ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା ପରେ ଖଣ୍ଡେ ଚିଠି ଲେଖୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ହାତରେ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁରୀ ଯାଇ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିବାକୁ କହିଲେ । ସମାଜରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅ ଉଭୟଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପୁଅମାନେ ଅଧ୍ଵ ଆଦର ପାଆନ୍ତି । ବିଧାତା ନାରୀମୁଣ୍ଡରେ ଲଦିଥ‌ିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଯଥୋଚିତ ପରିପାଳନ ହିଁ ନାରୀର ଗର୍ବ ତଥା ମହତ୍ତ୍ବର ପ୍ରତିଫଳନ ।

ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ସର୍ଜନା କରିବା ସହିତ ଦୁର୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ଵତୀ ପ୍ରଭୃତି ନାରୀ ଜାତିର ମହୀୟସୀ ପ୍ରତିନିଧୂରୂପେ ସଂସାରରେ ପୂଜା. ପାଉଛନ୍ତି । ଆମ ସମାଜରେ ଜୀବିକାର୍ଜନ ଦାୟିତ୍ଵ ପୁରୁଷ କାନ୍ଧରେ ନ୍ୟସ୍ତ । କିନ୍ତୁ ଗ୍ରୀନ୍‌ଲାଣ୍ଡ, ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ନାରୀମାନେ ବାହାରର ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କରିବା ସହିତ ଜୀବିକାର୍ଜନ ମଧ୍ଯ କରିଥା’ନ୍ତି । ପୁରୁଷମାନେ ଘରେ ରହି ଘରଧନ୍ଦା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସନ୍ତାନର ଲାଳନପାଳନ କରନ୍ତି । ସେହିପରି ବର୍ମା ଦେଶର ନାରୀ ପୁରୁଷ ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରବଳ । ତଥାପି ମାନବ ସମାଜରେ କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷିବା କାମ ପୁରୁଷର, ନାରୀର ନୁହେଁ । ତେଣୁ ବିବାହିତ ପୁଅର ନାମ ଭର୍ଭା ଓ ବିବାହିତା ଝିଅ ହେଉଛି ଭାର୍ଯ୍ୟା ।

ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁଅ ପିଣ୍ଡଦାନ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଝିଅଠାରୁ ତା’ର ଆଦର ଅଧ୍ଵ । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମାଜରେ ଝିଅଜନ୍ମକୁ ଏକ ସମସ୍ୟା ତଥା ଅଭିଶାପରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି । କାରଣ, ଝିଅକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ର ସହିତ ବିବାହ ଦେବା କ୍ଵଚିତ୍ ସମ୍ଭବପର ହୋଇଥାଏ । ନାରୀର ସତୀତ୍ୱ ଉପରେ ସମାଜ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ । ଝିଅର ଆଚରଣ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ବାପା ମା’ ସମାଜରେ ଲାଞ୍ଛନା ଭୋଗିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଯେଉଁ ଦୋଷ ପୁଅ ପାଇଁ ପୌରୁଷର ପରିଚୟ, ଝିଅ ପକ୍ଷେ ତାହା ମାରାତ୍ମକ ସ୍ଖଳନ । ତେଣୁ ଝିଅକୁ ଘରେ ନରଖ୍ ବିବାହ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ପିତାମାତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ବ୍ୟାକୁଳ ଭାବରୁ ବରପାତ୍ରମାନେ ଲାଭ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି । ସେହି ଲାଭରୁ ହିଁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି କନ୍ୟା ଶୁଳ୍କ ।

ସେହି କନ୍ୟା ଶୁଳ୍କ ଦେଇପାରୁ ନଥ‌ିବା ପିତା-ମାତାଙ୍କର କେତେକ କନ୍ୟା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବା ସହ ଆଉ କେତେକ ଅବିବାହିତା ରହିବାକୁ ଶ୍ରେୟ ମନେକରୁଛନ୍ତି । ପୁରୁଷ ସହିତ ନାରୀର ସମ୍ପର୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟାରୂପେ ଦେଖାଦେଇଛି । ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଯଥାର୍ଥ ଆଦର୍ଶ କି ନା, କ୍ରମେ ସନ୍ଦେହର ବିଷୟ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ପୁରୁଷଙ୍କ ପରି ନାରୀମାନେ ସମାଜରେ, ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପୀଠରେ ବସିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅର ଆଦର ବେଶି ରହିଅଛି ।

ଦରିଦ୍ର ଘରର ବଡ଼ ସମ୍ପଦ ହେଉଛି ତା’ର ସନ୍ତାନ । ଘରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କଠାରୁ ଦଶବର୍ଷ ସାନ ଭଉଣୀ ରହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପାଠ ପଢ଼ିବାପାଇଁ ପୁରୀ ଯିବା ଦିନ ତାଙ୍କ ବୋଉ ତାଙ୍କୁ ଧରି ବହୁତ କାନ୍ଦିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ତାଙ୍କ ଅନ୍ଧୁଣୀ ବୁଢ଼ୀ ମା’ଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ଅନ୍ଧର ଲଉଡ଼ି । ତଥାପି ସେ ସେଦିନ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କୁଣ୍ଢାଇ ଧରି ବହୁତ କାନ୍ଦିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଖୁ ଲୁହ ଝରଝର ଗଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ତଥାପି ସେ ପରିବାରର ବହୁ ବନ୍ଧନକୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଛିଣ୍ଡାଇ, ଲେଉଟ ଚକୁଳି ଖାଇ ବାପାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ରେଳରେ ପୁରୀ ଗଲେ । ସେଠାରେ ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରି ଚିଠି ଦେଲେ । ଚିଠି ପଢ଼ି ବୋଷ ମହାଶୟ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ହାତରେ ପାଞ୍ଚଟି ଟଙ୍କା ଦେଇ ଆଉ ନ ଆସିବାକୁ କହିଲେ ।

ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷ ଥିଲେ କଟକର ସେ ଯୁଗର ଖ୍ୟାତନାମା ଓକିଲ ହରିବଲ୍ଲଭ ବୋଷଙ୍କ ପୁତୁରା । ପୁରୀସ୍ଥ ‘ଶଶିନିକେତନ’ରେ ରହୁଥ‌ିବା ସେହି ମହାଶୟ ଥିଲେ ଜଣେ ଧର୍ମଭୀରୁ ଲୋକ । ବି.ଏ. ପାଶ୍ କରି ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ ପନ୍ଥା ଛାଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥଧାମ ଆଶ୍ରୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ବେକରେ ତୁଳସୀମାଳ ପିନ୍ଧି ଆମିଷ ତ୍ୟାଗକରି କୀର୍ତ୍ତନରେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ । ଯୌବନର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୩୨/୩୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ପରି ସଂଯମରେ ରହିବା ଲୋକ ବିରଳ । ଦିନେ ଉଆରେଣ୍ଟରେ ପୁରୀ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ, ସୁଆରିରେ ବସି କଚେରିକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ବାଟଯାକ ଲୋକାରଣ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ସୁଆର ‘ଶଶିନିକେତନ’ ଆଗରେ ଗଲାବେଳେ ରାମକୃଷ୍ଣବାବୁ ଧାଇଁ ଆସି ସଡ଼କର ଲାଲଧୂଳି ଉପରେ ଲମ୍ବହୋଇ ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଣାମ କରିଥିଲେ ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟର କ୍ରମସବୁ ନିଶୁଣିରେ ଚଢ଼ିବା କ୍ରମରେ ତଳୁ ଉପରକୁ ଗଣା ହେଉଅଛି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ସମୟରେ ଉପରୁ ତଳ ଆଡ଼କୁ ଗଣାଯାଉଥିଲା । ସୁତରାଂ ଆଜିର ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ଥିଲା ସେ କାଳର ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଛୁଟିର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍କୁଲରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ବର୍ଷର ବାକି କେତେ ମାସ ତଥା ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ବର୍ଷଟିର ପଢ଼ାଖର୍ଜ ତାଙ୍କ ପିତା ଜମି ବିକ୍ରିକରି ଚଳାଇଥିଲେ । କାରଣ ପୁନର୍ବାର ରାମକୃଷ୍ଣ ବୋଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ସାହସ କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ଯ ନ ଥିଲା । କାରଣ ରାମକୃଷ୍ଣବାବୁଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରଥମେ ଯିବା ଦିନ ତାଙ୍କ ଘରୁ ଜଣେ ବାବୁ ବାହାରି ଆସି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ରୋଷେଇବାସ କର କି ବୋଲି ପଚାରିବା ସହିତ ତାଙ୍କର ପୂଜାରୀ ଅଛି ବୋଲି ଟିପ୍‌ପଣୀ ଦେଇଥିଲେ । ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ବି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଥିଲେ ପିତାମାତାଙ୍କର ଗେହ୍ଲା ପୁଅ । ତେଣୁ ପୂଜାରୀ ଆଖ୍ୟା ପାଇବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ ।

ମାତ୍ର ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ପୂଜାରୀଭାବେ ତାଙ୍କୁ ପଢ଼ାଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବାକୁ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ପଲ୍ଲୀର ପୁରୁଷମାନେ, ଆବାଳ-ବୃଦ୍ଧ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ପେଣ୍ଡାବାଳ ରଖୁଥିଲେ । ଯାହାର ପ୍ରଚଳନ ସହର ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପେଣ୍ଡାଏ ବାଳ ଓ କାନରେ ଝୁଲୁଥ‌ିବା ଦୁଇପଟ ପେଟୁଆ ନୋଳି ଦେଖୁ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ‘ନାଟୁଆ ପିଲା’ ବୋଲି ଚିଡ଼ାଉଥିଲେ । ତା’ ଅପେକ୍ଷା ପୂଜାରୀ ହେବା ସ୍ପୃହଣୀୟ, ତେଣୁ ପୂଜାରୀ ଡାକରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବିଚଳିତ ହେଉ ନଥିଲେ ।

ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ଥ‌ିବାବେଳେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କଲିକତାର ଜଣେ ବାରିଷ୍ଟର ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଘରେ ଅତିଥୁ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗାଧୋଇସାରି ଫେରିବାବେଳେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚବର୍ଷର ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ପଚାରିଲା, ‘ତୁମେ କ’ଣ ରୋଷେୟା ପୂଜାରୀ ?’’ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଟି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବାଇଶବର୍ଷ ତଳର ବିସ୍ତୃତ ଅନୁଭୂତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଦେଇଥିଲା । ପିଲାଟିକୁ ନାସ୍ତି ଉତ୍ତର ନଦେଇ ‘ହଁ’, କହିବା ମାତ୍ରେ ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନହୋଇ ‘ପୂଜାରୀ ତ, ତେବେ ଏତେ ଗୋରା କାହିଁକି ?’’ ବୋଲି ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲା । ସେହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାପାଇଁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ହାର ମାନିଥିଲା ।
ପୈତୃକ ଜମି ବିକ୍ରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ ।

କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସମୁଦାୟ ଜମି ଥିଲା ଅଢ଼େଇ ଏକର । ଏକରକ ଉପରେ ବିକ୍ରି ସରିବା ପରେ ରହିଥିଲା ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଏକର । ସେହି ଏକରକ ଜମି ବିକ୍ରିରୁ ମିଳିଥିଲା ଷାଠିଏ ଟଙ୍କା । ତେଣୁ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇ ଅନେକ ଦିନ ଉପବାସ ରହି ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ଚଳିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । ଛାତ୍ରାବାସର ରୋଷେଇ ପାଣ୍ଠିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନ ଟଙ୍କା ନ ଦେଲେ ଚାଉଳ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବନ୍ଦ ଆଦେଶ ମିଳିବା ପୂର୍ବରୁ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ଅନ୍ୟତ୍ର ଖାଇବା କଥା କହି ସମୁଦ୍ରକୂଳ ଯାଇ ପବନ ଖାଆନ୍ତି ।

ସୁସଜ୍ଜିତ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଦେଖ୍ ପାଟି ଟାକୁ-ଟାକୁ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପଇସା ଅଭାବରୁ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ବା ବଡ଼ଦେଉଳକୁ ବେଶି ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ଥରେ ସେ ଗୋଟିଏ ପଇସା ନେଇ ସିଂହଦ୍ଵାର ପାଖରେ ଥ‌ିବା ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନୀକୁ ପଇସାଟିଏ ଦେଇ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ଦେଖାଇଦେଲେ । ଦୋକାନୀ ଜିନିଷରୁ ଗୋଟିଏ ଦେବାବେଳେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ତାକୁ ମିଠା ଲାଗିବ କି ନାହିଁ ବୋଲି ପଚାରିଲେ । ତହୁଁ ଦୋକାନୀ ରାମକୃଷ୍ଣ କଟମଟ କରି ଚାହିଁ କରଚୁଲିରେ ମହୁ ପରି ଅଠାଳିଆ ପଦାର୍ଥ ଆଣି ଚାରି ଛ’ଟୋପା ସେହି ଜିନିଷ ଉପରେ ପକାଇଦେଲା । ଅନେକଦିନ ପରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ବୁଝିଲେ ସେହି ଜିନିଷର ନାମ ‘ପୁରି’ ଓ ଦୋକାନୀ ରାମକୃଷ୍ଣ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ଦେଇଥ‌ିବା ପଦାର୍ଥର ନାମ ‘ରସ’, ଯେଉଁଥରେ ରସଗୋଲାର ଗୋଲାଶ ଭାସିଥାଏ ।

ସେ ଦୟାପରବଶ ହୋଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ସେ ମାସିକ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କଟକରେ ପଢ଼ିବେ । ମାସିକ ପନ୍ଦର ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ଗଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କୁ ଦେବେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ । ସେତେବେଳେ ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ଫଳ ଉପରେ ସମଗ୍ର ବଙ୍ଗ, ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ଦଶଜଣ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀ ମାସିକ କୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ବୃତ୍ତି ପାଉଥିଲେ । ତେଣୁ ସେଥିରୁ ପାଞ୍ଚଟଙ୍କା ପାଇବାର ଆଶା ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ବୃଥା ହୋଇଗଲା । ନରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଚାରିବର୍ଷ ଫେଲ୍ ହୋଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ସହିତ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ପାସ୍ କଲେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ପାସ୍କକଲେ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ।

ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ସହି ମାଟି କାମୁଡ଼ି ପଡ଼ିରହିଲେ । କାରଣ ସେ ବାମନ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର ଆଖୁକୁ ଦାଉ ଦାଉ ହୋଇ ଦିଶୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ କେତେ ଦୂରରେ ଥିଲା, ତାହା ସେ ବୁଝିପାରୁ ନ ଥିଲେ । ଶିଶୁ ମା’ କାଖରେ ବସି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇବାବେଳେ ମାଆ ତାକୁ ସାନା ଦେବାକୁ ଯାଇ କହନ୍ତି –

‘ଆ, ଜହ୍ନ ମାମୁ ସରଗ ଶଶୀ,
ମୋ କାହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡ଼ରେ ଖସି ।’

ସେହି ଗୀତପଦକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ କାନରେ ବରାବର ପଡୁଥାଏ । ସେହି ମୃଗତୃଷ୍ଣା ରୂପକ ଶିଶୁଗୀତ ପଛରେ ଧାଇଁ ଧାଇଁ ହଜାରକେ ନଅଶହ ଅନେଶତ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି, କେହି ଜଣେ ଅବା ତାକୁ ଛୁଇଁପାରେ । ସେହି ଦୌଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ନଅଶହ ଅନେଶତଙ୍କ ଭିତରେ ଜଣେ ହୋଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ମଧ୍ଯ ଧାଇଁବାରେ ଲାଗିଲେ ।

ବିଷୟଗତ ଶବ୍ଦ ଓ ଅର୍ଥ :

• ବାମନ – ଖର୍ବକାୟ ବ୍ୟକ୍ତି ।
• ଖୋରାକ – ଆହାର ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ।
• ପ୍ରବାସ – ବିଦେଶରେ ଥ‌ିବା ବାସସ୍ଥାନ ।
• ପଉଟି – କୋଡ଼ିଏ ଗୌଣୀ ପରିମାଣ ।
• ସରବରାକାର – ଖଜଣା ଅସୁଲକାରୀ ଜମିଦାର ବା ସରକାରଙ୍କଠାରେ ଦାଖଲକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ।
• ବହ୍ନି – ନିଅଁ।
• ବରାବର – ସବୁ ସମୟରେ ।
• ଆକସ୍ନି – ହଠାତ୍ ।
• ପ୍ରତିଷିତ – ସ୍ଥାପିତ ।
• ସଚରାଚର- ସର୍ବତ୍ର ।
• କ୍ୱଚିତ୍ – କେବେକେବେ ।
• ଆଚରଣ – କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ।
• ସ୍ମଳନ – ପତନ ।
• ପ୍ର।ଞ୍ଜଳ – ପରିଷ୍କାର / ଜଟିଳତାଶୂନ୍ୟ ।
• ଧର୍ମଭୀରୁ – ଧର୍ମକୁ ଭୟକରୁଥ୍ବା ବ୍ର।ହ୍ମଣ
• ପୂଜାରୀ – ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ।
• ପୈତୃକ ଜମି – ବାପ ଅମଳର ଜମି ।
• ମୄଗତୄଷା – ମରୀଚିକ। / ପ୍ରଖର କିରଣରେ ଜଳର ଭ୍ରମ ।
• କଚୁଆନ – ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିର ଚାଳକ ।
• ହେତୁ – କାରଣ ।
• ନୈରାଶ୍ୟ – ଆଶାଶୂନ୍ୟ ।
• ଦରିଦ୍ର କୁଟୀର – ଗରିବ ଘର ।
• ସର୍ଜନା – ତିଆରି ।
• ଲେଉଟ ଚକୁଳି – ବିଶ୍ଵାସ ଅଛି, ଘରର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦେଶ ଗମନ କରୁଥିବାବେଳେ ତାକୁ ଲେଉଟ ଚକୁଳି ପିଠା ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ, ସେ ଘରକୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରି ଆସିଥାଏ ।
• ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି – ଶାଣିତ ଦୃଷ୍ଟି ।
• ଲାଞ୍ଛନା – ମନସ୍ତାପ, ଅପମାନ ।
• ମାରାମକ – ଭୟଙ୍କର, ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ।
• ବ୍ୟ।କୁଳ – ବିକଳ ।
• କନ୍ୟ।ଶୁଳ୍କ – ବିବାହର ପଣ, ଯୌତୁକ ।
• ବିସ୍ନତ – ବିସ୍ମରଣ ହୋଇଥିବା ।
• କୋଠ ରୋଷେଇ – ସମ୍ମିଳିତ ରୋଷେଇ ।
• ଶୁଳ୍କ – ମାସୁଲ / ବିବାହରେ ପଣ / ଯୌତୁକ ।
• ବିସୁଖ – ଦୁଃଖ ।
• ଏକର – ପଚିଶ ଗୁଣ ପରିମାଣର ଜମି।
• ଏକଗୁଣ – ଚାରି ଡିସିମିଲ ପରିମାଣର ଜମି ।

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Odia Solutions କାରକ ଓ ବିଭକ୍ତି Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Odia Grammar କାରକ ଓ ବିଭକ୍ତି

A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
Question 1.
କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟ ମଧ୍ଯରେ କ୍ରିୟାପଦ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପଦଗୁଡ଼ିକର ଯେଉଁ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଥାଏ ତାହାକୁ କାରକ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
କର୍ତ୍ତାକାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
‘‘ବାକ୍ୟରେ ଯେ କ୍ରିୟା ସଂପାଦନ କରେ, କରାଏ ଅଥବା ଯାହା ବିଷୟରେ କ୍ରିୟା କୁହାଯାଇଥାଏ ତାହା କର୍ତ୍ତାକାରକ ।’’

Question 3.
ପ୍ରୟୋଜକ କର୍ତ୍ତା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତା ଅନ୍ୟଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ସଂପାଦନ କରେ ତାହାକୁ ‘ପ୍ରଯୋଜକ କର୍ତ୍ତା’ କୁହାଯାଏ ।

Question 4.
ପ୍ରଯୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତା ଯାହାଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟ ସମ୍ପାଦନ କରାଏ ତାହାକୁ ‘ପ୍ରଯୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା’ କହନ୍ତି ।

Question 5.
କର୍ମକାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତାର କ୍ରିୟା ସାଧନରେ ଯାହା ଅଭିଳଷିତ ବା ଅବଲମ୍ବିତ ତାହା କର୍ମକାରକ । ଯଥା – ଶିକ୍ଷକ ଛାତ୍ରକୁ ଡାକିଲେ ।

Question 6.
ମୁଖ୍ୟ କର୍ମ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କ୍ରିୟା ସହିତ ଯେଉଁ କର୍ମ ପଦ ସିଧାସଳଖ ଜଡ଼ିତ ତାହା ମୁଖ୍ୟ କର୍ମ ।

Question 7.
ଗୌଣ କର୍ମ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ମୁଖ୍ୟ କର୍ମକୁ ଯେଉଁ କର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ ତାହା ଗୌଣ କର୍ମ କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
କରଣ କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
‘ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସାଧୂ ହୁଏ ବା କ୍ରିୟା ସାଧନରେ ଯିଏ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ତାହା କରଣ କାରକ ।’ ଯଥା –
ସେ କଲମରେ ଲେଖୁଛି ।

Question 9.
ସଂପ୍ରଦାନ କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯାହାକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ସମ୍ୟକ୍ ବା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦାନ କରାଯାଏ, ତାହାର ସଂପ୍ରଦାନ କାରକ ହୁଏ । ଯଥା –
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଶହେ ମହଣ ସୁନା ଦାନ କରିଥିଲେ ।

Question 10.
ଅପାଦାନ କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟବସ୍ତୁଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ ତାହାଠାରେ ‘ଅପାଦାନ କାରକ’ ହୋଇଥାଏ । ଯଥା –
କାଲି ମନ୍ଦିରରୁ ପଥର ଖସିଲା ।

Question 11.
ଅଧ୍ଵରଣ କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କ୍ରିୟା ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅଥବା ଯେଉଁ ସମୟରେ ସାଧୂ ହୁଏ, ସେହି ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟସୂଚକ ପଦର ଅଧିକରଣ କାରକ ହୁଏ । ଯଥା –
ପୂର୍ଣ୍ଣମୀରେ ପ୍ରବଳ ଜୁଆର ଉଠେ ।

Question 12.
ସ୍ଥାନାଧ୍ଵରଣ କାରକ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟରେ ଯେଉଁ ପଦଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନ ସୂଚିତ ହୁଏ, ତାହା ସ୍ଥାନାଧ୍ଵରଣ ପଦ । ଯଥା –
ସେ ହେଟେଲରେ ଖାଇଲା ।

B ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
Question 1.
କାରକ କେତେ ପ୍ରକାରର ?
Answer:
୬ ପ୍ରକାର

Question 2.
କର୍ତ୍ତା କାରକରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ?
Answer:
ପ୍ରଥମ ବିଭକ୍ତି

Question 3.
ସାଧାରଣତଃ କ୍ରିୟାପଦ ପୂର୍ବରୁ କିଏ ବା କ’ଣ ଲଗାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଉତ୍ତରରେ ଯାହା ଆସେ ତାହା କେଉଁ କାରକ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତା କାରକ

Question 4.
ବିବେକାନନ୍ଦ ଆମେରିକାରେ ଓଜସ୍ୱ ନୀ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ । – ରେଖାଙ୍କିତ ପଦଟି କେଉଁ କାରକ ଅଟେ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତା କାରକ

Question 5.
ଯେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣ ବା ବର୍ଣ୍ଣସମଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସଂଖ୍ୟା, କାରକ ସୂଚିତ ହୁଏ ତାହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବିଭକ୍ତି

Question 6.
ବାକ୍ୟ ମଧ୍ଯରେ କ୍ରିୟାପଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ନଥାଇ ଯେଉଁ ପଦର ଅନ୍ୟ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥାଏ ତାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସମ୍ୱନ୍ଧ ପଦ

Question 7.
‘ନିଜ ଦୋଷରୁ ପ୍ରାଣୀ କଷ୍ଟ ପାଏ’ – ଏଠାରେ କେଉଁ କାରଣରୁ ୫ମୀ ବିଭକ୍ତି ହୋଇଛି ?
Answer:
ହେତୁ ଅର୍ଥରେ

Question 8.
ପବନର ପୁତ୍ର – ଏଠାରେ କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ଷଷ୍ଠୀ ବିଭକ୍ତି ହୋଇଛି ?
Answer:
ଜନ୍ୟ ଜନକ ସମ୍ବନ୍ଧ

Question 9.
ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିୟାପଦ ସହିତ ଅନ୍ୟ ପଦମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ସମ୍ବନ୍ଧ ଥାଏ, ତା’କୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
Answer:
କାରକ

Question 10.
ଲୋକଟି ଲଙ୍ଗଳରେ ଚାଷ କରୁଛି । (ରେଖାରୂଢ଼ି ପଦର କାରକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।)
Answer:
କରଣକାରକ

Question 11.
ବିଭକ୍ତି କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ?
Answer:
୭ ଭାଗରେ

Question 12.
ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉମାଭାରତୀ ବୋଲି ଝିଅଟିଏ ପଢୁଛି । (ରେଖାଙ୍କିତ ପଦର ସକାରଣ ବିଭକ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।)
Answer:
ଅବ୍ୟୟଯୋଗେ ୧ମା

Question 13.
ପିଲାମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । (ବାକ୍ୟରେ ଥିବା କର୍ମପଦ ଚିହ୍ନାଅ ।)
Answer:
ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ

Question 14.
‘ଅନୁସାରେ’ ଏହି ଅର୍ଥ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ?
Answer:
୨ୟା

Question 15.
ମୂର୍ଖକୁ ଧ୍ଵ । ରେଖାଙ୍କିତ ପଦଟିର ସକାରଣ ବିଭକ୍ତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରୁଣ ଳଗ ।
Answer:
‘ଧୂକ୍’ ଯୋଗେ ୨ୟା

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
1. ଯେ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରେ, ତା’କୁ __________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
କର୍ତ୍ତା

2. ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତା ନିଜେ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ ନ କରି ଅନ୍ୟଦ୍ୱାରା କରାଏ, ତାକୁ ______________ କର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ପ୍ରୟୋଜକ

3. କର୍ତ୍ତା ଯାହାଦ୍ଵାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଏ, ତାହାକୁ _________________ କର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ

4. କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଏକ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । – ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା କର୍ତ୍ତାପଦଟି __________________ ।
Answer:
କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ

5. କର୍ଭର କ୍ରିୟା ସାଧନରେ ଯାହା ଅଭିଳଷିତ, ତାକୁ ______________________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
କର୍ମ

6. ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସାଧୁତ ହୁଏ, ତାକୁ _________________________ କହନ୍ତି ।
Answer:
କରଣ

7. ଯାହାକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ସମ୍ୟରୂପେ ଦାନ କରାଯାଏ, ତାକୁ _______________________ କାରକ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସମ୍ପ୍ରଦାନ

8. ସମ୍ପ୍ରଦାନ କାରକରେ _____________________ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ।
Answer:
୪ର୍ଥୀ

9. କରଣ କାରକରେ ___________________ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ।
Answer:
୩ୟା

10. କର୍ମ କାରକରେ _________________ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ।
Answer:
୨ୟା

D ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
1. ଯେ କ୍ରିୟା-ସମ୍ପାଦନ କରେ, ତା’କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) କର୍ତ୍ତୃକାରକ
(B) କର୍ମକାରକ
(C) ପ୍ରୟୋଜନ କର୍ତ୍ତା
(D) କରଣକାରକ
Answer:
(A) କର୍ତ୍ତୃକାରକ

2. ଯେଉଁ କର୍ମା ନିଜେ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ ନ କରି ଅନ୍ୟଦ୍ୱାରା କରାଏ, ତାକୁ କି କର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ ?
(A) କର୍ରା
(B) ପ୍ରୟୋଜନ କର୍ତ୍ତା
(C) ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା
(D) ଅନୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତା
Answer:
(B) ପ୍ରୟୋଜନ କର୍ତ୍ତା

3. କର୍ତ୍ତା ଯାହାଦ୍ଵାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରାଏ, ତାହାକୁ କି କର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ ?
(A) ପ୍ରୟୋଜକ କର୍ତ୍ତା
(B) ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା
(C) ଅପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତା
(D) ପ୍ରଧାନ କର୍ତ୍ତା
Answer:
(B) ପ୍ରୟୋଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତା

4. କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଏକ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । – ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା କର୍ରାପଦ ଚିହ୍ନାଅ ।
(A) ବିଶାଳ
(B) ରାଜ୍ୟ
(C) କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ
(D) ପ୍ରତିଷ୍ଠା
Answer:
(C) କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ

5. କର୍ତ୍ତାର କ୍ରିୟା ସାଧନରେ ଯାହା ଅଭିଳଷିତ, ତାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) କରଣ
(B) ସମ୍ପ୍ରଦାନ
(C) ଅଷ୍କରଣ
(D) କର୍ମ
Answer:
(D) କର୍ମ

6. ଯାହା ସାହାଯ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସାଧୂ ହୁଏ, ତାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
(A) କର୍ମ
(B) କର୍ତ୍ତା
(C) କରଣ
(D) ସମ୍ପ୍ରଦାନ
Answer:
(C) କରଣ

7. ଯାହାକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ସମ୍ୟକ୍‌ରୂପେ ଦାନ କରାଯାଏ, ତାକୁ କି କାରକ କୁହାଯାଏ ?
(A) କରଣ କାରକ
(B) କର୍ମ କାରକ
(C) ଅପାଦାନ କାରକ
(D) ସମ୍ପ୍ରଦାନ କାରକ
Answer:
(D) ସମ୍ପ୍ରଦାନ କାରକ

8. ସମ୍ପ୍ରଦାନ କାରକରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ?
(A) ୩ୟା
(B) ୨ୟା
(C) ୫ମୀ
(D) ୪ର୍ଥ।
Answer:
(D) ୪ର୍ଥ।

9. କରଣ କାରକରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ?
(A) ୨ୟା
(B) ୩ୟା
(C) ୪ର୍ଥ।
(D) ୫ମୀ
Answer:
(B) ୩ୟା

10. କର୍ମ କାରକରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ?
(A) ୩ୟ
(B) ୧ମା
(C) ୨ୟା
(D) ୪ର୍ଥ।
Answer:
(C) ୨ୟା

11. କାରକ କେତେ ପ୍ରକାରର ?
(A) ୬
(B) ୫
(C) ୭
(D) ୪
Answer:
(A) ୬

12. କର୍ତ୍ତା କାରକରେ କେଉଁ ବିଭକ୍ତି ହୁଏ ?
(A) ଦ୍ଵିତୀୟା
(B) ପ୍ରଥମା
(C) ତୃତୀୟା
(D) ଚତୁର୍ଥୀ
Answer:
(B) ପ୍ରଥମା

13. ସାଧାରଣତଃ କ୍ରିୟାପଦ ପୂର୍ବରୁ କିଏ ବା କ’ଣ ଲଗାଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଉତ୍ତରରେ ଯାହା ଆସେ ତାହା କେଉଁ କାରକ ?
(A) କର୍ତ୍ତା କାରକ
(B) କର୍ମ କାରକ
(C) ଅପାଦାନ କାରକ
(D) ଅଧ୍ୟାକରଣ କାରକ
Answer:
(A) କର୍ତ୍ତା କାରକ

14. ବିବେକାନନ୍ଦ ଆମେରିକାରେ ଓଜସ୍ବିନୀ ଭାଷଣ ଦେଇଥିଲେ । – ରେଖାଙ୍କିତ ପଦଟି କେଉଁ କାରକ ଅଟେ ?
(A) କର୍ତ୍ତା କାରକ
(B) କରଣ କାରକ
(C) ଅପାଦ କାରକ
(D) କର୍ମ କାରକ
Answer:
(A) କର୍ତ୍ତା କାରକ

15. ଯେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣ ବା ବର୍ଣ୍ଣସମଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସଂଖ୍ୟା, କାରକ ସୂଚିତ ହୁଏ ତାହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ବିଭକ୍ତି
(B) କାରକ
(C) ସମ୍ବନ୍ଧ ପଦ
(D) ଅବ୍ୟୟପଦ
Answer:
(A) ବିଭକ୍ତି

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 Psychology Solutions Unit 1 ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ବିକାଶ & ସ୍ଵୟଂ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ Objective Questions.

CHSE Odisha 12th Class Psychology Unit 1 Objective Questions in Odia Medium

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଲେଖ ।
୧। ବିକାଶ କାହା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ?
(କ) ପରିପକ୍ଵନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣ
(ଖ) କେବଳ ଶିକ୍ଷଣ
(ଗ) କେବଳ ପରିପକ୍ବନ
(ଘ) ଅନ୍ୟ।ନ୍ୟ
Answer:
(କ) ପରିପକ୍ଵନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣ

୨। ଗର୍ଭଧାରଣରୁ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟର ନାମ କ’ଣ ?
(କ) ପ୍ରାକ୍ ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା
(ଖ) ପ୍ରାକ୍ ଜନନ ଅବସ୍ଥା
(ଗ) ଭୃଣାବସୁ
(ଘ) ଗର୍ଭାବସ୍ଥା
Answer:
(ଖ) ପ୍ରାକ୍ ଜନନ ଅବସ୍ଥା

୩। ମଣିଷର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ବୃଦ୍ଧି
(ଖ) ବିକାଶ
(ଗ) ବୟସ
(ଘ) ବ୍ୟବହାର
Answer:
(ଖ)ବିକାଶ

୪। ମନୁଷ୍ୟର କ୍ରମିକ ଓ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ବୃଦ୍ଧି
(ଖ) ବୟସ
(ଗ) ବ୍ୟବହାର
(ଘ) ବିକାଶ
Answer:
(ଘ) ବିକାଶ

୫। ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁଣାତ୍ମକ କୌଶଳ ଶିଶୁଟିର କେଉଁ ସମୟରେ ଦେଖା ଦେଇଥାଏ ?
(କ) ଶୈଶବାବସ୍ଥା
(ଖ) ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା
(ଗ) ପ୍ରାକ୍ – ପ୍ରସବାବସ୍ଥ।
(ଘ) କିଶୋରାବସ୍ଥା
Answer:
(କ) ଶୈଶବାବସ୍ଥା

୬। ନିଜ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷିତ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ପରକୈନ୍ଦ୍ରିକତା
(ଖ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା
(ଗ) ଆତ୍ମ ନିର୍ଭରଶୀଳତା
(ଘ) ଆତ୍ମ ପରିଚୟ
Answer:
(ଖ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା

୭। ନବଜାତ ଶିଶୁ ଉଦ୍ଦୀପକ ପ୍ରତି ଦେଖାଉଥ‌ିବା ସ୍ଵଚାଳିତ ଅନୁକ୍ରିୟାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ବ୍ୟବହାର
(ଖ) ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତ
(ଗ) ସ୍ଵାବଲମ୍ବନଶୀଳତା
(ଘ) ସମୟାନୁବତ୍ତତା
Answer:
(ଖ) ପ୍ରତିବର୍ତ୍ତ

୮। ସାମାଜିକୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା କେଉଁଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ?
(କ) ଗୃହ
(ଖ) ବିଦ୍ୟ
(ଗ) କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରାଙ୍ଗଣ
(ଘ) ପରିବେଶ
Answer:
(କ)ଗୃହ

୯। କୌଣସି ବିଶେଷଧରଣର ବ୍ୟବହାରର ଆବିର୍ଭାବ ସମୟକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଇଥାଏ ?
(କ) କ୍ରାନ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
(ଖ) ଅଙ୍କୁରଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
(ଗ) ଭୃଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
(ଘ) ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅବସ୍ଥା
Answer:
(କ)କ୍ରାନ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ

୧୦ । ଜନ୍ମଠାରୁ ଏକମାସ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୟସର ଶିଶୁକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ନବଜାତ
(ଖ) ଭୃଣ
(ଗ) ଶିଶୁ
(ଘ) ଫେଟସ
Answer:
(କ)ନବଜାତ

୧୧। ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବକୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ, ଓ ବହିର୍ମୁଖୀ ରୂପେ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ କିଏ ବର୍ଗୀକରଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) କ୍ୟାଟେଲ
(ଖ) ଆଲପୋର୍ଟ
(ଗ) ୟୁଇ
(ଘ) ସେଲଡ଼ନ୍
Answer:
(ଗ)ୟୁଙ୍ଗ୍

୧୨। ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ଆକଳନ ନିମନ୍ତେ କାଳିଛିଟା ପରୀକ୍ଷଣ କିଏ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବି. ପି ମୁଥେୟା
(ଖ) ରୋର୍ଶ।କ୍
(ଗ) ମର୍ଗାନ
(ଘ) ହାରିସନ୍ ଗଫ୍
Answer:
(ଖ)ରୋର୍ଶକ୍

୧୩। ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଗୁଣାବଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିକଶିତ ଧାରଣାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟ
(ଖ) ଶୀଳଗୁଣ
(ଗ) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ
‍(ଘ) ଅନ୍ୟ।ନ୍ୟ
Answer:
(କ) ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟ

୧୪। ହିପୋକ୍ରେଟସ୍ କେଉଁ ପ୍ରାଚୀନ ଦେଶର ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନୀ ଅଟନ୍ତି ?
(କ) ଗ୍ରୀସ୍
(ଖ) ଭାରତ
(ଗ) ଚୀନ୍
(ଘ) ସ୍ବିଜରଲାଣ୍ଡ୍
Answer:
(କ) ଗ୍ରୀସ୍

୧୫। ନିଜର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବାସ୍ତବ ରୂପ ଦେବାର ଅଭିଳାଷକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି
(ଖ) ସ୍ଵଚେତନା
(ଗ) ସ୍ୱଦକ୍ଷତା
(ଘ) ସ୍ୱପରିଚୟ
Answer:
(କ)ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି

୧୬। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସମାନତା ଓ ଅସମାନତା ଆଧାରରେ ନିଜର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସ୍ଵଚେତନା
(ଖ) ସ୍ଵପରିଚୟ
(ଗ) ସ୍ଵଦକ୍ଷତା
(ଘ) ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି
Answer:
(ଖ) ସ୍ଵପରିଚୟ

୧୭। “ ପରସୋନା” କେଉଁ ଭାଷାର ଏକ ଶବ୍ଦ ଅଟେ ?
(କ) ଗ୍ରୀକ୍
(ଖ) ଲାଟିନ୍
(ଗ) ଇଂରାଜୀ
(ଘ) ସଂସ୍କୃତ
Answer:
(କ) ଗ୍ରୀକ୍

୧୮। କ୍ରେଚମର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵକୁ କେତେଗୋଟି ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଅଛନ୍ତି ?
(କ) ୩
(ଖ) ୨
(ଗ) ୪
(ଘ) ୫
Answer:
(କ) ୩

୧୯। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ପ୍ରତିଭା ବା ସାମର୍ଥ୍ୟ କେତେ, ଏହାର ଧାରଣାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
(କ) ସ୍ଵଦକ୍ଷତା
(ଖ) ସ୍ଵଚେତନା
(ଗ) ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି
(ଘ) ସ୍ୱପ୍ରତ୍ୟୟ
Answer:
(କ) ସ୍ଵଦକ୍ଷତା

୨୦। ସର୍ବପ୍ରଥମେ କିଏ ଶୀଳଗୁଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ?
(କ) ସେଲଡ଼ନ
(ଖ) ଆଲ୍‌ପୋର୍ଟ
(ଗ) କେଚନର
(ଘ) ହିପୋକ୍ରେଟସ୍
Answer:
(ଖ) ଆଲପୋର୍ଟ

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
୧। ଗୋଟିଏ ନିଷିକ୍ତ ଡିମ୍ବାଣୁ ପ୍ରାୟ _____________________ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନବଜାତ ଶିଶୁରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
(କ) ୩୦୦
(ଖ) ୩୧୦
(ଗ)୨୮୦
(ଘ) ୨୭୦
Answer:
(ଗ)୨୮୦

୨। ମାତୃଗର୍ଭରେ ଶିଶୁଟି ପ୍ରାୟ _________________ ସପ୍ତାହ ରହିଥାଏ ।
(କ) ୪୦
(ଖ) ୨୧
(ଗ) ୩୬
(ଘ) ୩୮
Answer:
(କ)୪୦

୩। ବିକାଶର ଅଧୁକାଂଶ ଲକ୍ଷଣ __________________ଅଟେ ।
(କ)ସହସମ୍ବନ୍ଧୀୟ
(ଖ) ଅସହସମ୍ବନ୍ଧୀୟ
(ଗ) ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ
(ଘ) ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ
Answer:
(କ)ସହସମ୍ବନ୍ଧୀୟ

୪। ଗୋଟିଏ ନିଷିକ୍ତ ଡିମ୍ବାଣୁକୁ __________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ଆଦ୍ୟଭ୍ରୂଣ
(ଖ) ଏକ ଯୁଗ୍ମଜ
(ଗ) ଏକ ପରିପକ୍ଵ ଭ୍ରୂଣ
(ଘ) ଅନ୍ୟ।ନ୍ୟ
Answer:
(ଖ)ଏକ ଯୁଗ୍ମଜ

୫। _____________________ ଜନନସୂତ୍ରିକା ଝିଅ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦାୟୀ ।
(କ) XX
(ଖ) XY
(ଗ) YY
(ଘ) XXY
Answer:
(କ) XX

୬। ପ୍ର।କଜନନ କାଳରେ _________________________ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଶୁ ମାଆଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେ ।
(କ) ଗର୍ତ୍ତନାଳ
(ଖ) ଗର୍ଭାଶୟ
(ଗ) ଡିମ୍ବାଣୁ
(ଘ) ଗର୍ତ୍ତଫୁଲ
Answer:
(କ) ଗର୍ଭନାଳ

୭। ଶୁକ୍ରାଣୁ ଓ ଡିମ୍ବାଣୁ __________________ ମିଳନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(କ) ଭୃଣ
(ଖ) ଡିମ୍ବକୋଷ
(ଗ) ଯୁଗ୍ମଜ
(ଘ) ଗୁଣସୂତ୍ର
Answer:
(ଗ) ଯୁଗ୍ମଜ

୮। ବିକାଶ ___________________ ରୁ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତାକୁ ଗତି କରିଥାଏ ।
(କ)ସାଧାରଣ
(ଖ) ଜଟିଳ
(ଗ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା
‍(ଘ) ପରକୈନନ୍ଦ୍ରିକତା
Answer:
(କ)ସାଧାରଣ

୯। କିଶୋରମାନଙ୍କର ଯୌନଗ୍ରନ୍ଥରୁ ନିଃସୃତ ହେଉଥିବା ସେକ୍‌ସ ହରମୋନକୁ _________________ କୁହାଯାଏ।
(କ) ଏଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ୍
(ଖ) ଏଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍
(ଗ) ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟୋନ୍
(ଘ) ଶୁକ୍ରାଣୁ
Answer:
(କ) ଏଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ୍

୧୦। ___________________ ବିକାଶର ଏକ ନିୟମ ନୁହେଁ ।
(କ) ଧାରାବାହିକ
(ଖ) ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭିନ୍ନତା
(ଗ) ନିର୍ଭରଶୀଳତା
(ଘ) ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନତା
Answer:
(ଗ) ନିର୍ଭରଶୀଳତା

୧୧। ଗର୍ଭଧାରଣର _____________________ ମାସରେ ଶିଶୁଟି ମା’ପେଟରେ ତା’ର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିପାରିଥାଏ ।
(କ)୪
(ଖ) ୬
(ଗ) ୮
(ଘ) ୯
Answer:
(ଖ)୬

୧୨। __________________ କିଶୋର କିଶୋରୀଙ୍କ ଚିନ୍ତନର ବିଶେଷତା ଅଟେ ।
(କ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା
(ଖ) ନିର୍ଭରଶୀଳତା
(ଗ) ଯୌନଗତ ପରିପକ୍ବତା
(ଘ) ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରିତା
Answer:
(କ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା

୧୩। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସରେ ସାମାଜିକ ପ୍ରତ୍ୟାଶାକୁ __________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ସାମାଜିକତା
(ଖ) ବିକାଶାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ
(ଗ) ପରିପକ୍ବତା
(ଘ ନୈତିକତା
Answer:
(ଖ) ବିକାଶାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟ

୧୪। ଜୀବନ _______________ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।
(କ) ଜନ୍ମ ସମୟ
(ଖ) ଗର୍ଭ ଧାରଣ ସମୟ
(ଗ) ବାଲ୍ୟ।ବସ୍ଥ।
(ଘ) ଶୈଶବାବସ୍ଥ।
Answer:
(ଖ) ଗର୍ଭ ଧାରଣ ସମୟ

୧୫। ଭୃଣ ସମୟ ଗର୍ଭଧାରଣର __________________ ସପ୍ତ।ହଠାଋୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।
(କ) ପ୍ରଥମ
(ଖ) ଦ୍ଵିତୀୟ
(ଗ) ତୃତୀୟ
(ଘ) ଚତୁର୍ଥ
Answer:
(ଖ) ଦ୍ଵିତୀୟ

୧୬। ଜନ୍ମ ହେବା ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟକୁ ______________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ବାଲ୍ୟ।ବସ୍ଥା
(ଖ) ଶୈଶବାବସ୍ଥା
(ଗ) କିଶୋରାବସ୍ତୁ
(ଘ) ନବଜାତ ଅବସ୍ଥା
Answer:
(ଖ) ଶୈଶବାବସ୍ଥା

୧୭। ଅପରାଧପ୍ରବଣତା ________________ ସମୟର ଏକ ସମସ୍ୟା |
(କ) ଶୈଶବାବସ୍ଥା
(ଖ) କିଶୋରାବସ୍ଥା
(ଗ) ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା
(ଘ)ପୌ୍ରଢ଼ବସ୍ଥା
Answer:
(ଖ) କିଶୋରାବସ୍ଥା

୧୮। ଜୀବନର ବ୍ୟାବହାରିକ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିପୁଣତାକୁ ______________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ଚିନ୍ତନ
(ଖ) ଜ୍ଞ।ନ
(ଗ) ଆତ୍ମକୈନ୍ଦ୍ରିକତା
(ଘ) ବିବେକ
Answer:
(ଖ) ଜ୍ଞ।ନ

୧୯। ଏକ ନିଷିକ୍ତ ଡିମ୍ବକୋଷ __________________ ଯୋଡ଼ା ଜନନସୂତ୍ରିକା ଧାରଣ କରିଥାଏ ।
(କ) ୨୩
(ଖ) ୧୨
(ଗ) ୩୨
(ଘ) ୨୫
Answer:
(କ) ୨୩

୨୦। ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ କ୍ରାନ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥ‌ିବା ସମୟ କାଳକୁ __________________ ଅବସ୍ଥା କୁହାଯାଉଥାଏ ।
(କ) ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅବସ୍ଥା
(ଖ) ଯୌବନାବସ୍ଥା
(ଗ) ସାମାଜିକୀକରଣ ଅବସ୍ଥା
(ଘ) ଅନ୍ୟ।ନ୍ୟ
Answer:
(କ) ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅବସ୍ଥା

୨୧। ବ୍ୟକ୍ତିର ନିଜର ଗୁଣାବଳୀ, ଅଭିଜ୍ଞତା, ସାମର୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଦୋଷତ୍ରୁଟି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧାରଣାକୁ __________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ସ୍ଵମୂଲ୍ୟ।ୟନ
(ଖ) ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟ
(ଗ) ସ୍ଵପରିବୀକ୍ଷଣ
(ଘ) ସ୍ଵପରିଚୟ
Answer:
(ଖ) ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟ

୨୨। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଓ ଅସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଆଧାରରେ ନିଜର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ହେଉଛି _________________ ।
(କ) ସ୍ଵପରିଚୟ
(ଖ) ସ୍ଵଦକ୍ଷତା
(ଗ) ସ୍ଵପ୍ରତ୍ୟୟ
(ଘ) ସ୍ଵମୂଲ୍ୟ।ୟନ
Answer:
(କ) ସ୍ଵପରିଚୟ

୨୩। ଭାରତୀୟ ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ ବା ଆୟୁର୍ବେଦର ଜନକ ____________________ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) ରାମଦେବ
(ଖ) ଚୂରକ
(ଗ) ବିଶ୍ୱ।ମିତ୍ର
(ଘ) ହିପୋକ୍ରେଟସ୍
Answer:
(ଖ) ଚୂରକ

୨୪। ବାୟୁ ଓ ଆକାଶରେ ଅନ୍ତଃକ୍ରିୟାରୁ ________________________ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(କ) ପିତ୍ତ
(ଖ) ବାତ
(ଗ) କଫ
(ଘ) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
Answer:
(ଖ) ବାତ

୨୫। ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତଃକ୍ରିୟାରୁ _________________ ଜାତ ହୁଏ ।
(କ) କଫ
(ଖ) ପିତ୍ତ
(ଗ) ବାତ
(ଘ) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
Answer:
(ଖ) ପିତ୍ତ

୨୬। ଜଳ ଓ ଭୂମିର ଅନ୍ତଃକ୍ରିୟାରୁ _________________ ର ସୃଷ୍ଟି ।
(କ) ବାତ
(ଖ) ପିତ୍ତ
(ଗ) କଫ
(ଘ) ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ
Answer:
(ଗ) କଫ

୨୭। _________________ ପ୍ରକାର ବ୍ୟକ୍ତି ହୃଦୟ ଧମନୀ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ।
(କ) A – ପ୍ରକାର
(ଖ) B – ପ୍ରକାର
(ଗ) C – ପ୍ରକାର
(ଘ) ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ
Answer:
(କ) A – ପ୍ରକାର

୨୮। ପ୍ରକାର ବ୍ୟକ୍ତି କର୍କଟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ।
(କ) A – ପ୍ରକାର
(ଖ) C – ପ୍ରକାର
(ଗ) B – ପ୍ରକାର
(ଘ) ବହି୍ମୁଖୀ
Answer:
(ଖ) C – ପ୍ରକାର

୨୯। _____________________ ପ୍ରକାର ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ।
(କ) A – ପ୍ରକାର
(ଖ) C – ପ୍ରକାର
(ଗ) B – ପ୍ରକାର
(ଘ) ଆମୋଦପ୍ରିୟ
Answer:
‍(କ) A – ପ୍ରକାର

୩୦। ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ____________________ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) ମେଳାପୀ
(ଖ) ଲାଜୁକ
(ଗ) ଗପୁଡ଼ି
(ଘ) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
Answer:
(ଖ) ଲାଜୁକ

୩୧। ୧୬ PF ପ୍ରଶ୍ନବଳୀକୁ ____________________ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ଆକଳନ ନିମନ୍ତେ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ।
(କ) ସେଲଡ଼ନ୍
(ଖ) କ୍ୟାଟେଲ
(ଗ) ଲୁଇ
‍(ଘ) ଆଇଜେ
Answer:
(ଖ) କ୍ୟାଟେଲ

୩୨। ବ୍ୟକ୍ତି – ଅଙ୍କନ ପରୀକ୍ଷଣ __________________ ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା ।
(ଖ) କ୍ୟାଟେଲ
(ଖ) ଫ୍ରଏଡ୍
(ଗ) ଆଇଜେ
‍(ଘ) ମାକୋଭର
Answer:
‍(ଘ) ମାକୋଭର

୩୩। ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ମାପନ ନିମନ୍ତେ ___________________ କଥାବସ୍ତୁ ସଂପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରୀକ୍ଷଣ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ।
(କ) ଫ୍ରଏଡ଼ ଓ ୟୁଇ
(ଖ) କ୍ୟାଟେଲ ଓ ଆଲପୋର୍ଟ
(ଗ) ମରେ ଓ ମର୍‌ଗାନ
(ଘ) ପଲକୋଷ୍ଟା ଓ ମାକ୍‌
Answer:
(ଗ) ମରେ ଓ ମର୍‌ଗାନ

୩୪। କ୍ୟାଟେଲ _______________ ଗୋଟି ଶୀଳଗୁଣକୁ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ମୂଳ ଲକ୍ଷଣ ଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତି ।
(କ) ୨୧
(ଖ)୧୬
(ଗ) ୨୬
(ଘ) ୨
Answer:
(ଖ)୧୬

୩୫। ଆଲପୋର୍ଟ _______________________ ଗୋଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକାର ଶୀଳଗୁଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ରଚନା କରେ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ ।
(କ) ୨
(ଖ) ୩
(ଘ) ୬
(ଗ) ୪
Answer:
(ଘ) ୩

୩୬। ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ବିଶ୍ଳେଷଣ ତଥ୍ୟ ମାପନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଔପଚାରିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନାମ ______________ ଅଟେ ।
(କ) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ଆକଳନ
(ଖ) ପ୍ରେକ୍ଷକ ପ୍ରତିବେଦନ
(ଗ) ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ
(ଘ) ପାରିସ୍ଥିତିକ ପରୀକ୍ଷଣ
Answer:
(କ) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ଆକଳନ

୩୭। ରୋର୍ଶାକ୍ କାଳିଛିଟା ପରୀକ୍ଷଣ _________________ ର ଏକ ଉଦାହରଣ ।
(କ) ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ପରୀକ୍ଷଣ
(ଖ) ପ୍ରକ୍ଷେପୀ ପରୀକ୍ଷଣ
(ଗ) ପାରିସ୍ଥିତିକ ପରୀକ୍ଷଣ
(ଘ) ମୂଲ୍ୟ – ନିଦ୍ଧରଣ
Answer:
(ଖ) ପ୍ରକ୍ଷେପୀ ପରୀକ୍ଷଣ

୩୮। ___________________ ମନୁଷ୍ୟର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଆଧାରରେ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ଓ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
(କ) ସେଲଡ଼ନ୍
(ଖ) ହିପୋକ୍ରେଟସ୍
(ଗ) ୟୁଙ୍ଗ୍
(ଘ) ଚରକ
Answer:
(କ) ସେଲଡ଼ନ୍

୩୯। _________________ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସାମାଜିକ ପ୍ରଥା ଓ ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ବିଶ୍ଵାସୀ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
(କ) ସୁଳାକୃତି
(ଖ) ମଧମକାୟ
(ଗ) କୃଶାକୃତି
(ଘ) କୋପଶୀଳ
Answer:
(କ) ସ୍ଥୁଳାକୃତି

୪୦। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଥିବା ବିଶ୍ଵାସ ଓ ଅନୁଭୂତିକୁ _________________ କୁହାଯାଏ ।
(କ) ସମାଜ
(ଖ) ସ୍ଵ
(ଗ) ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ
(ଘ) ସଂସ୍କୃତି
Answer:
(ଖ) ସ୍ଵ

ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ “ଠିକ୍” କିମ୍ବା “ଭୁଲ” ଦର୍ଶାଅ ।
୧। ପରିମାଣାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବିକାଶ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ

୨। କ୍ରମ-ବିକାଶ ଧାରାବାହିକ ନୁହେଁ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

୩। ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଣ୍ଡରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରିବାକୁ ସମୀପ ଦୂରାଭିମୁଖୀ ବିକାଶ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

୪। ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହାରରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭିନ୍ନତା ଥାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୫। ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିକାଶର ମାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷିପ୍ର ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୬। ନବଜାତ ଶିଶୁଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସାଧାରଣ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୭। ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶରୀରର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପରିଧ୍ଵ ଆଡ଼କୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଗତି କରିବାକୁ ସମୀପ-ଦୂରାଭିମୁଖୀ ବିକାଶ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୮। ଡିମ୍ବାବସ୍ଥା ଶିଶୁଟିର ଜୀବନ ଧାରଣ ଦିନଠାରୁ ୨ ସପ୍ତାହର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରିଥାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୯। ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା ସାଧାରଣତଃ ୧୨ବର୍ଷ ବୟସଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରିଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

୧୦। ଅପରାଧୂକ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଥିବା କିଶୋର କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ଉପଲବ୍ଧର ସ୍ତର ନିମ୍ନ ରହିଥାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୧୧। ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ବା ଚାକିରିରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରୌଢ଼ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

୧୨। B – ପ୍ରକାରର ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ଅଟନ୍ତି |
Answer:
ଭୁଲ

୧୩। ଏଣ୍ଡୋମର୍ଫିକ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଶାନ୍ତ ତଥା ମେଳାପି ହୋଇଥାନ୍ତି ।
Answer:
ଠିକ୍

୧୪। ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ଶୀଳଗୁଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ମୂଳ ଆଧାରକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
Answer:
ଠିକ୍

୧୫। ଏକ ଜ୍ଞାତା ରୂପରେ ସ୍ୱ ‘ମୋର’ କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଜ୍ଞେୟ ରୂପରେ ଏହା ‘ମୁଁ’କୁ ଇଙ୍ଗିତ କରିଥାଏ ।
Answer:
ଭୁଲ୍

୧୬। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓ ଅନନ୍ୟ ।
Answer:
ଠିକ୍

୧୭। ଅନ୍ତର୍ମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ସଫଳ ନେତୃତ୍ବ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ।
Answer:
ଭୁଲ

୧୮। ପଲ୍‌କୋଷ୍ଟା ଓ ଆଇଜେଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵର ବୃହତ୍ ପାଞ୍ଚ କାରକୀୟ ମତବାଦ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି |
Answer:
ଭୁଲ

୧୯। କୃଷ୍ଣ ପିତ୍ତର ପ୍ରାବଲ୍ୟତା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବିଷାଦମୁଖୀ କରାଏ ।
Answer:
ଠିକ୍

୨୦। ଶୀଳଗୁଣର ମାତ୍ରା ଓ ପରିମାଣକୁ ଏକ ସାଂଖ୍ୟକ ମୂଲ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିବା ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପଦ୍ଧତିର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟେ ।
Answer:
ଠିକ୍

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 Foundation of Education Solutions Chapter 11 ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା Questions and Answers.

CHSE Odisha 12th Class Education Solutions Chapter 11 ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା

ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ପ୍ରତି ପ୍ରଶ୍ନତଳେ ପ୍ରଦତ୍ତ ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

1. କେଉଁ ଦିନକୁ ବିଶ୍ଵ ପରିବେଶ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ?
(i) ମେ ୫
(ii) ଜୁନ୍ ୫
(iii) ଜୁଲାଇ ୫
(iv) ଅଗଷ୍ଟ ୫
Answer:
(ii) ଜୁନ୍ ୫

2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାକୁ କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବା ଉଚିତ ?
(i) ପ୍ରଥମ
(ii) ଦ୍ବିତୀୟ
(iii) ତୃତୀୟ
(iv) ଚତୁର୍ଥ
Answer:
(i) ପ୍ରଥମ

3. କେଉଁ ମସିହାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପରିବେଶ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୮୪
(ii) ୧୯୬୨
(iii) ୧୯୬୪
(iv) ୧୯୭୨
Answer:
(iv) ୧୯୭୨

4. ବନ ମହୋତ୍ସବର କାରଣ କ’ଣ ?
(i) ବଣଭୋକି
(ii) ବଣ ବୁଲିଯିବା
(iii) ବୃକ୍ଷରୋପଣ
(iv) ବୃକ୍ଷ କାଟିବା
Answer:
(iii) ବୃକ୍ଷରୋପଣ

5. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାପାଇଁ କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପଟି ଜରୁରୀ ?
(i) ପଲିଥନ୍‌ର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା
(ii) ପୋଡୁଚାଷକୁ ରୋକିବା
(iii) ବୃକ୍ଷରୋପଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରିବା
(iv) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
Answer:
(iv) ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ

6. କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀରୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ?
(i) ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
(ii) ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
(iii) ମାଧ୍ୟମିକ
(iv) ପ୍ରାଥମିକ
Answer:
(iv) ପ୍ରାଥମିକ

7. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବିଷୟଟିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇ ନାହିଁ ?
(i) ଖାଦ୍ୟ ଓ ପୁଷ୍ଟି
(ii) ଏଡ଼ସ ଓ ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି.
(iii)ସମ୍ପଦ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ
(iv) ଜନସଂଖ୍ୟା
Answer:
(ii) ଏଡ଼ସ ଓ ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି.

8. କେଉଁଟି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ ?
(i) ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା
(ii) ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା
(iii) ପ୍ରାକୃତିକ ସଂପଦର ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟ ବାହାର କରିବା
(iv) ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବାର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
Answer:
(ii) ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା

9. କେଉଁଟି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ନୁହେଁ ?
(i) ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ
(ii) ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି
(iii) କୀଟନାଶକ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର
(iv) ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନ
Answer:
(i) ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ

10. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ___________ କ୍ଲବ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଛି ।
(i) ଗାଇଡ୍
(ii) ସ୍କାଉଟ୍
(iii) ଇକୋକ୍ଳବ୍
(iv) ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଲବ୍
Answer:
(iii) ଇକୋକ୍ଳବ୍

B. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ପରିବେଶ କହିଲେ ଆମର ___________ କୁ ବୁଝାଏ ।
Answer:
ପରିବେଷ୍ଟନୀ

2. ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ___________ ।
Answer:
କାରଣ

3. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାକୁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସାମିଲ କରି ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାଦାନର ଏକ ___________ ପଦ୍ଧତି ।
Answer:
ଆନୁଷ୍ଠାନିକ

4. ବିଶ୍ବ ପରିବେଶ ଦିବସ, ___________ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
Answer:
ଜୁନ୍ ୫

5. ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଯାପନ ନିମନ୍ତେ ___________ ଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।
Answer:
ପରିବେଶ

6. ସାମାଜିକ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରକୃତ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଶିକ୍ଷା ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ___________ ଶିକ୍ଷାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ ।
Answer:
ପରିବେଶ

C. ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଠିକ୍ କରି ଲେଖ ।

1. ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ।
Answer:
ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ।

2. “ଇକୋ କ୍ଲବ୍’’ ଗଠନ ଜନସଂଖ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ।
Answer:
“ଇକୋ କ୍ଲବ୍” ଗଠନ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ।

3. ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ସେବନ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।
Answer:
ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।

4. ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵକୁ ବାହାର କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ ।

5. ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କରିଥାଏ ।
Answer:
ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରିଥାଏ ।

6. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଜନସଂଖ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ଅଟେ ।
Answer:
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଅଟେ ।

7. ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିବସ ଏଡ୍‌ସ ସଚେତନତା ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
Answer:
ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିବସ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।

8. ମାଧ୍ୟମିକ ସ୍ତରରୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଦରକାର ।
Answer:
ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଦରକାର ।

D. ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

1. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା କ’ଣ ?
Answer:
ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପରିବେଶ ସଂପର୍କରେ ସଚେତନ ହୋଇ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତାହା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଅଟେ ।

2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ସଂଜ୍ଞା ଲେଖ ।
Answer:
‘ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥାଏ’ – UNESCO Conference, 1974 ।

3. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଗୋଟିଏ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଲେଖ ।
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମନରେ ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।

4. ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
Answer:
ସାମାଜିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା – ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆମ ଚାରିପାଖ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ।

5. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ କାରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସହ ଯାନବାହନର ମାତ୍ରାତ୍ମକ ବୃଦ୍ଧିଦ୍ୱାରା ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେଉଛି ।

6. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ସହ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ସମାଜର ପତିତ ଜମିରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା ସହ ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଲୋଚନାଚକ୍ରରେ ଭାଗ ନେବା ।

7. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପରିସରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏକ ବିଷୟ ଲେଖ ।
Answer:
ବାୟୁ, ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ଏବଂ ପ୍ରତିକାର ଇତ୍ୟାଦି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପରିସରର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

8. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ଆବଶ୍ୟକତା ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ଯରେ ସୁସଂପର୍କ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ।

9. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଭୂମିକା ଲେଖ ।
Answer:
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ଏବଂ ପ୍ରତିକାର ସଂପର୍କରେ ଶିକ୍ଷକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତର୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର, କଳା ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପ୍ରାଚୀରପତ୍ର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ।

10. ବିଦ୍ୟାଳୟର କେଉଁ ସ୍ତରରୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପଢ଼ାଯିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପଢ଼ାଯିବା ଉଚିତ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A . ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦୁଇଟି ବା ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

1. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ୪ଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଲେଖ ।
କିମ୍ବା, ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ୪ଟି ଆବଶ୍ୟକତା ଲେଖ ।
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ :
(i) ପରିବେଶ ସଂପର୍କରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
(ii) ପାରିପାର୍ଶ୍ବକ ଭାରସାମ୍ୟର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ତା’ର କାରଣ ସଂପର୍କରେ ବୁଝିବା ।
(iii) ପରିବେଶଜନିତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନର ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ।
(iv) ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବା ।

2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଯେକୌଣସି ୪ଟି ବିଷୟର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ନିମ୍ନଲିଖ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସହ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
(i) ସମାଜ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପରିବେଶ
(ii) ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ଶାରୀରିକ ବିଜ୍ଞାନ
(iii) ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରତିରୋଧ
(iv) ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା

3. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି
(i) ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନ
(ii) ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟାର ମାତ୍ରାଧିକ ବୃଦ୍ଧି
(iii) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି

4. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ସଫଳ ରୂପାୟନ ନିମନ୍ତେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଯେକୌଣସି ଦୁଇଗୋଟି ଭୂମିକା ଲେଖ ।
Answer:
ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଦାୟିତ୍ଵ ରହିଛି, ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଗୋଟି ହେଲା –
(i) ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରି ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
(ii) ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ଆୟୋଜନ କରି ସେଥରେ କିପରି ପିତାମାତା ତଥା ଅଭିଭାବକମାନେ ଯୋଗଦେବେ ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ।

5. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାଦାନ ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଗୋଟି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ସମୟରେ ଶିକ୍ଷକ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପଦ୍ଧତିମାନ ଅବଲମ୍ବନ କର ।
(i) ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପଦ୍ଧତି – ଏହି ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷକ ପରିବେଶଜନିତ ସମସ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା, ଜ୍ଞାନ ଓ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଫଳରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।
(ii) ପରିଭ୍ରମଣ ପଦ୍ଧତି – ପରିଭ୍ରମଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥାଏ, ଯାହାକି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାରରେ ଆସିଥାଏ ।

B. ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପାଞ୍ଚଟି ବା ଛଅଟି ବାକ୍ୟରେ ଦିଅ ।

1. ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ କିପରି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ?
Answer:
(i) କଳକାରଖାନା ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ସହର ଓ ନଗରରେ କୋଠାଘରର ବୃଦ୍ଧି ସହ ଯାନବାହନର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରେ ।
(ii) ସହରରେ ଅଧ‌ିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ କମ୍ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଏଣେତେଣେ ଜମା ହୋଇ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।

2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଯେକୌଣସି ୪ଟି ସହ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଲେଖ ।
Answer:
ନିମ୍ନଲିଖ ସହ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ; ଯଥା –
(i) ବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତାରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଯୋଗଦାନ; ଯଥା – ବିଦ୍ୟାଳୟ ବଗିଚାର ଯତ୍ନ,
ଆଲୋକ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ ଇତ୍ୟାଦି ।
(ii) ସମାଜରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ନ କରିବାପାଇଁ ସଚେତନ କରିବା ।
(iii) ମଝିରେ ମଝିରେ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ।
(iv) ଆଲୋଚନା, କର୍ମଶାଳାଦ୍ୱାରା ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ।

3. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ସଫଳତା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଭୂମିକା ବା ଦାୟିତ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ସଫଳତା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଦାୟିତ୍ଵ ଅନେକ । ସେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ହାତକୁ ନେଇପାରିବେ ।
(i) ନିଜେ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ରହି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏ ବିଷୟରେ ତାଲିମ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ।
(ii) ନିଜର ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନ ରଖ୍ ସହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବାପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇବେ ।
(iii) ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଡାକି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ସଂପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବେ ।
(iv) ବୃକ୍ଷଲତାର ଉପକାରିତା ସଂପର୍କରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ବୃକ୍ଷରୋପଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରିବେ ।
(v) ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଭାଗ ନେବାର ସୁଯୋଗ ଦେବେ ।

4. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି :
(i) ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଓ ଅଜ୍ଞତା
(ii) ଦାରିଦ୍ର୍ୟ
(iii) ସ୍ଵଳ୍ପକାଳୀନ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପରିବେଶର କ୍ଷତି
(iv) ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନ ଓ ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି
(v) ଦ୍ରୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଓ ସହରୀକରଣ
(vi) ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଥବା ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୌଖ୍ ଦ୍ରବ୍ୟର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର
(vii) ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ପୋଡ଼ି
(viii) ବୃକ୍ଷରୋପଣ ନିମିତ୍ତ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଇତ୍ୟାଦି ।

5. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାକୁ ସହଜ ଓ ସରଳ କରିବାପାଇଁ କି କି ସହପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ତେଣୁ ଶିକ୍ଷାର ସ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ସହପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
(i) ପରିବେଶ ଦିବସ (ଜୁନ୍ ୫) ପାଳନ କରିବା ।
(ii) ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରାଇବା ।
(iii) ପରିବେଶ ଆଧାରିତ ପଥପ୍ରାନ୍ତ ନାଟକ, ଡ୍ରାମା, ବକ୍ତୃତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଇତ୍ୟାଦି ଆୟୋଜନ କରିବା ।
(iv) ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟକୁ ରୋକିବାପାଇଁ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।

6. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଶିକ୍ଷାଦାନ ପଦ୍ଧତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପଦ୍ଧତି – ଏହି ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶଜନିତ ସମସ୍ୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଫଳରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।
(ii) ପରିଭ୍ରମଣ – ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ପରିଭ୍ରମଣ କରିବା ଫଳରେ ସେହି ସ୍ଥାନର ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ତଥା ଅଭିଜ୍ଞତା ଅର୍ଜନ କରିପାରିଥା’ନ୍ତି, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
(iii) ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ପଦ୍ଧତି – ଏହି ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯେକୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନର ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା ଓ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା କରି ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରିବ ।

7. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦୁଇଟି ପ୍ରଧାନ କାରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେବାର କାରଣ – ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାରଣପାଇଁ ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେଉଛି ।
(i) ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳକୁ ସୀମାହୀନଭାବେ ଉପଯୋଗ – ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ନାମରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ମାତ୍ରାଧ୍ଵ ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ପ୍ରକୃତିର ପୁନରୁତ୍ପାଦନ ବା ପୁନର୍ଜନନ (Regenerative) ଓ ଏକୀକରଣ (Assimilative) କ୍ଷମତାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଅଛି । ଏହା ଜାଣିବା ଉଚିତ ।
(ii) ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନ – ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନର ବିକାଶ ଦରକାର । ମାତ୍ର ଏହା ନାମରେ ଯଦି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଏ ତେବେ ପ୍ରକୃତି ତା’ର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ ।
(iii) ଯାନବାହନର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି – ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିବେଶର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ଦୂଷିତ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟାର ମାତ୍ରାଧୁକ ବୃଦ୍ଧି । ବିଶେଷକରି ଅଟୋରିକ୍ସା, ଟ୍ରକ୍ ଏବଂ ବସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୂଷିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ଯାନବାହନ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଶତକଡ଼ା ୬୫ ଭାଗ ବାୟୁ ଦୂଷିତ ହେଉଛି । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧୯୯୫ ସୁଦ୍ଧା ୫୧,୭୭୯ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୋର୍ଡର ରିପୋର୍ଟରୁ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣଦ୍ଵାରା ଲୋକମାନେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ, ଆଜ୍‌ମା, ଯକ୍ଷ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । (ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଯେକୌସି ଦୁଇଟି କାରଣ ଲେଖୁରିବେ)

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

1. ପରିବେଶ କ’ଣ ? ଏହାର ପ୍ରଦୂଷଣର କେତୋଟି କାରଣ ଦର୍ଶାଅ । ଏହାକୁ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ କି ? ଯଦି ହଁ, କେଉଁ ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ଏହା କରାଯାଇପାରିବ – ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
‘ପରିବେଶ’ ହେଉଛି ବେଷ୍ଟନୀ ଯାହା ସମସ୍ତ ବାହ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ବା ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ବା ଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି
ସଜୀବ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଜୀବନ ଏବଂ ବିକାଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ; ଯଥା– ପୃଥ‌ିବୀ, ଜଳ,
ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଆକାଶ ବ୍ୟତୀତ ମନୁଷ୍ୟ, ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏବଂ ବୃକ୍ଷଲତାର ସମାହାରକୁ ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ । ନିର୍ଜୀବ (Non-living) ଏବଂ ସଜୀବ (Living) ଉପାଦାନକୁ ନେଇ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଗଠିତ ।

ନିର୍ଜୀବ ଉପାଦାନ (Non-living elements) : ପରିବେଶର ନିର୍ଜୀବ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ମାଟି, ଜଳ, ବାୟୁ ।

ସଜୀବ ଉପାଦାନ (Living elements) : ପରିବେଶର ସଜୀବ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ବୃକ୍ଷଲତା ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ । ବିରାଟ ହସ୍ତୀ ଏବଂ ବୃକ୍ଷଲତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବାଣୁ ଏହି ସଜୀବ ଉପାଦାନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଉଭୟ ସଜୀବ ଏବଂ ନିର୍ଜୀବ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଆମର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ । ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷଭାବରେ ଏଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ଉକ୍ତ ପରିବେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁରକ୍ଷିତ ନାହିଁ । ଏହା ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇ ଜୀବଜଗତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି ।

ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେବାର କାରଣ – ନିମ୍ନଲିଖୁ କାରଣ ପାଇଁ ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେଉଛି ।
(i) ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳକୁ ସୀମାହୀନଭାବେ ଉପଯୋଗ – ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ନାମରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ମାତ୍ରାତ୍ମକ ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ପ୍ରକୃତିର ପୁନରୁତ୍ପାଦନ ବା ପୁନର୍ଜନନ (Regeneration) ଓ ଏକୀକରଣ (Assimilation) କ୍ଷମତାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଅଛି । ଏହା ଜାଣିବା ଉଚିତ ।

(ii) ଦୃତ ଶିଳ୍ପାୟନ – ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଶିଳ୍ପାୟନର ବିକାଶ ଦରକାର । ମାତ୍ର ଏହା ନାମରେ ଯଦି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଏ ତେବେ ପ୍ରକୃତି ତା’ର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ ।

(iii) ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟାର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି – ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିବେଶର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ଦୂଷିତ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟାର ମାତ୍ରାଧ‌ିକ ବୃଦ୍ଧି । ବିଶେଷକରି ଅଟୋରିକ୍ସା, ଟ୍ରକ୍ ଏବଂ ବସ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୂଷିତ କରିଥା’ନ୍ତି । ଯାନବାହନ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଶତକଡ଼ା ୬୫ ଭାଗ ବାୟୁ ଦୂଷିତ ହେଉଛି । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧୯୯୫ ସୁଦ୍ଧା ୫୧,୭୭୯ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୋର୍ଡର ରିପୋର୍ଟରୁ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ଲୋକମାନେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ, ଆଜ୍‌ମା, ଯକ୍ଷ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।

(iv) ଦୂଷିତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ – କଳକାରଖାନା ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ସହରରୁ ଦୂଷିତ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହୋଇ ନଦୀଗର୍ଭରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏପରି ପାଣିକୁ ପାଟିରେ ଦେବାକୁ ଘୃଣା ଲାଗେ; ମାତ୍ର ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।

(v) କୀଟନାଶକ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର – ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କୀଟନାଶକ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାରଦ୍ୱାରା କୀଟ, ପତଙ୍ଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥାଏ । ମାଟିରେ ଏହା ମିଶିବାଦ୍ଵାରା ମାଟିର ଉର୍ବରତା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।

(vi) ଉଚ୍ଚ ଡାକବାଜି ଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର – ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତରର ଲୋକମାନେ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବାପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଡାକବାଜି ଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନେ ବିବାହ, ପୂଜା ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ ସମୟରେ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି । ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ସାଇପଡ଼ିଶା ଲୋକମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି । ଏହାଦ୍ଵାରା ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୋଇଥାଏ ।

(vii) ସୌଖୀନ୍ ମନୋବୃତ୍ତ – ଉପଭୋଗବାଦକୁ ବିଚାର କରାଯାଉ । ଅର୍ଥନୀତି ଅନୁସାରେ ଉପଭୋକ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି ବିଶେଷକରି ଧନୀଲୋକମାନେ । ଏମାନଙ୍କର କ୍ରୟଶକ୍ତି ଅନେକ । ଏମାନେ ଶାଳ, ଶିଶୁ ଏବଂ ଶାଗୁଆନ କାଠରେ ସୌଖୀନ୍ ଆସବାବପତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏୟାର୍ କଣ୍ଡିସନର ଏବଂ ରେଫ୍ରିଜେରେଟରରୁ ନିର୍ଗତ କ୍ଲୋରୋଙ୍କ୍ ରୋ କାର୍ବନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗୁଁ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେଉଛି ।

ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି କାରଣ ରହିଛି; ଯଥା – ଦ୍ରୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟର ଉପଭୋଗବାଦ । ମାନବ ସମାଜ ଆଗରେ ସଂପ୍ରତି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣଜନିତ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଅଛି । ବିଶେଷଭାବେ ଏହା ଜୀବନ ଏବଂ ଜୀବିକା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିକାର ବା ସମାଧାନ ଏକାନ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ । ଲୋକମାନଙ୍କର ମାନସିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ ହୋଇଛି ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

ଆମେ ପରିବେଶକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିପାରିବା କି ? ଏହାର ଉତ୍ତର, ହଁ । ପ୍ରାୟ ପୃଥ‌ିବୀରେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଜାତିର ଉଭିଦ ଏବଂ ଦଶ ଲକ୍ଷ ଜାତିର ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି । ଉଭିଦମାନେ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ନ ହେଲେ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ଦରକାର । ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ସଂପର୍କ ରକ୍ଷା ଏକାନ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ । ତାପମାତ୍ରାର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଅଂଶୁଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ପବନର ଗତି ବଢ଼ିଲେ ମହାବାତ୍ୟା ହୁଏ । ଜଙ୍ଗଲକ୍ଷୟ ଅନାବୃଷ୍ଟି, ମରୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଜଳ ସଂପଦର ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ୟାର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ।

ତେଣୁ ଏ ସଂପର୍କରେ ଯଦି ଆମେ ସଚେତନ ହୋଇପାରିବା ତେବେ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ । ଏହା କେବଳ ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ସମ୍ଭବ । ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶର ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ତାହା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା । ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଉପକାର ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ ।

2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା କ’ଣ ? ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
‘ପରିବେଶ’ ହେଉଛି ବେଷ୍ଟନୀ ଯାହା ସମସ୍ତ ବାହ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ସଜୀବ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଜୀବନ ଏବଂ ବିକାଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ପରିବେଶ (Environment) କହିଲେ ଯାହା ଆମ ଚାରିପାଖରେ ବା ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅଛି (Environment means all that surrounds us.) ତାହାକୁ ବୁଝାଏ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆମର ପରିବେଶ ମୃତ୍ତିକା, ଜଳ, ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଆଲୋକକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

ପରିବେଶ (Environment) – ଉଡ୍ ୱର୍ଥ (Wood Worth) ଙ୍କ ମତରେ, ଜୀବନର ଆରମ୍ଭରୁ ଯେଉଁ ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ତାହା ପରିବେଶ । କିନ୍ତୁ ତାହା ବ୍ୟକ୍ତିର ବଂଶଗୁଣ ବ୍ୟତିରେକ ଅନ୍ୟସବୁ ଅଟେ । (Environment covers all the outside factors that have acted on the individual since he began life. The environment is everything that affects the individual except his genes.) ।

ଶିକ୍ଷା (Education) – ଶିକ୍ଷା ମନୁଷ୍ୟକୁ ବାହ୍ୟ ପରିବେଶ ସହ ସମଯୋଜିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଶିକ୍ଷାଦ୍ଵାରା ବ୍ୟକ୍ତିର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ହୋଇଥାଏ; ଯଥା – ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ, ବୌଦ୍ଧିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ । ସମସ୍ତ ବିକାଶ ସାଧନ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education) – ଉଭିଦ ଏବଂ ଜୀବ ମଧ୍ଯରେ ସନ୍ତୁଳନ ନ ରହିଲେ ବ୍ୟକ୍ତିର ବିକାଶ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ପରିବେଶର ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ବୁଝି ଏହାର ପ୍ରତିକାର କରିବା ଏବଂ ନିଜର ବିକାଶ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ । ନିଜର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପରିବେଶର ଧ୍ୱଂସ ଆମର କାମ୍ୟ ହେବା ଅନୁଚିତ ।

ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିଲେ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଅବକ୍ଷୟକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଦରକାର । ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ସଂପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବା ସହ ଏହାର ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟମାନ ସୂଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ମଣିଷ ତିଆରି ପରିବେଶ ସହିତ ମଣିଷର ସଂପର୍କକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଅଟେ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ପରିବେଶ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ (Aims of Environmental Education) – ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ –
(1) ଜ୍ଞାନାତ୍ମକ (Cognitive),
(2) ଭାବାତ୍ମକ (Affective) ଏବଂ
(3) କୌଶଳାତ୍ମକ (Psychomotor) ।

1. ଜ୍ଞାନାତ୍ମକ (Cognitive) : ଜ୍ଞାନାତ୍ମକ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :

• ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିବା ।
• ପରିବେଶର ମୌଳିକ ଉପାଦାନ- ସଜୀବ ଏବଂ ନିର୍ଜୀବମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ।
• ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିବା ।
• ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପରିବେଶ ଅବକ୍ଷୟର କାରଣ ଜାଣିବା ।
• ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପାଇବା ।
• ପରିବେଶ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ବବୋଧ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବା ।
• ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଉପଯୁକ୍ତ ବିନିଯୋଗ କରିବାର ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଜାଣିବା ।

2. ଭାବାତ୍ମକ (Affective) – ଭାବାତ୍ମକ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :

• ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ସୁସ୍ଥ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
• ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
• ପରିବେଶର ସୁନ୍ଦରତାକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ।
• ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ହଜାଇଦେବା ।

3. କୌଶଳାତ୍ମକ (Psychomotor) – କୌଶଳାତ୍ମକ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା :

• ନିଜକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖୁବା ସହ ନିଜର ପରିବେଶର ସୁସ୍ଥ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
• ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ; ଯଥା – ସମାଜସେବା, ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ମୃତ୍ତିକା ସଂରକ୍ଷଣ ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ।

U. N. E. P. (United Nations Environmental Programme) ଅନୁସାରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ :

1. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମିଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ।
2. ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଆଦାନପ୍ରଦାନ କରିବା ।
3. ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଅଣ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପ୍ରଣାଳୀ ନିରୂପଣ କରିବା ।
4. ପରିବେଶ ଜ୍ଞାନ ଆଲୋଚନା, ସେମିନାର ଏବଂ କର୍ମଶାଳା ମଧ୍ଯରେ ପ୍ରଦାନ କରିବା ।
   ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜନସଚେତନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ତେଣୁ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିବ ।

3. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ଭୂମିକା ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଶିକ୍ଷକ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାଦାନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣକୁ ଫଳପ୍ରଦ ଏବଂ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଶିକ୍ଷକ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାଦାନ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖ ଭୂମିକା ଅବଲମ୍ବନ କରିଥା’ନ୍ତି :

1. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଫଳପ୍ରଦ ଶିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ ଫଳପ୍ରଦ ଶିକ୍ଷାଦାନ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରିଥା’ନ୍ତି; ଯଥା – ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପ୍ରଣାଳୀ, ପରିଭ୍ରମଣ, ଅଭିନୟ ଏବଂ ଘଟଣା ଅନୁଧ୍ୟାନ ।
2. ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷକ ସହାୟକ ସାମଗ୍ରୀ; ଯଥା – ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ, ଶିକ୍ଷକ ସହାୟକ ପୁସ୍ତକ, ଚାର୍ଟ, ମଡ଼େଲ୍ ,ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ଛବି, NCERT ର ବିଜ୍ଞାନ ପେଟିକା ଶିକ୍ଷକ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥା’ନ୍ତି ।
3. ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିଯୋଗିତା (ତର୍କ, ବକ୍ତୃତା, ଚିତ୍ରାଙ୍କନ, କବିତା) ସେ ସୁଚାରୁରୂପେ ପରିଚାଳନା କରିଥା’ନ୍ତି ।
4. ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ବଣଭୋଜି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ପରିଭ୍ରମଣ (Visit) ର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦାୟିତ୍ଵ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ।
5. ସେ ଦୃଶ୍ୟଶ୍ରାବ୍ୟ ଉପକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜ୍ଞାନ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
6. ଶିକ୍ଷକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କରିଥା’ନ୍ତି ।
7. ସେ ପରିବେଶ ଦିବସ ପାଳନ କରିବା ଅବସରରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥା’ନ୍ତି ।
8. ସେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥା’ନ୍ତି ।
9. ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଭଳି ମହାନ୍ ଦାୟିତ୍ଵକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରି ତା’ର ସୁଫଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଥା’ନ୍ତି ।
10. ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠାଗାରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ପୁସ୍ତକସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦାୟିତ୍ଵ ଶିକ୍ଷକଙ୍କର ।
11. TV ଏବଂ Radio ର ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ସଂପର୍କୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିବାପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଗୁରୁଦାୟିତ୍ବ ସେ ନେଇଥା’ନ୍ତି ।
12. SCERT ଏବଂ NCERT ର ସହଯୋଗରେ ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଲୋଚନାଚକ୍ରରେ ନିଜେ ଭାଗ ନେଇ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ କୌଶଳ ଅବଲମ୍ବନ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଶିକ୍ଷକ ଉପରୋକ୍ତ ଦାୟିତ୍ଵକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ନିର୍ବାହ କରିପାରିଲେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାଦାନ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇପାରିବ । ଶିକ୍ଷକ ମାନବ ସମ୍ବଳକୁ ଉପଯୁକ୍ତଭାବରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ । ଶିଶୁର ବିବେକ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବିକାଶ କରିବାପାଇଁ ଶିକ୍ଷକର ଦାୟିତ୍ବବୋଧ ଅନେକ । ଏହାର ସଦୁପଯୋଗ ଏକାନ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ ।

4. ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଚେତନତା କିପରି ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇ ପାରିବ ?
Answer:
ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ମନୁଷ୍ୟର ପରିବେଶ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଅତି ନିଗୂଢ଼ । ଉଭୟ ପରସ୍ପରର ପରିପୂରକ । ପରିବେଶ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ପରୋକ୍ଷଭାବରେ ବ୍ୟକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ସଂପ୍ରତି ସମାଜ ଆଗରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣଜନିତ ସମସ୍ୟା ବିଶେଷ କରି ତା’ର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ପରିବେଶ ଅଧ୍ୟୟନ ବା ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ସମ୍ଭବପର । ଏହା ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଏକ ମାନସିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ (Curriculum of Environmental Education) – ୧୯୮୬ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୀତି ଏବଂ ୧୯୯୨ ଶିକ୍ଷାନୀତି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଆରୋପ କରିଛି । NCERT ର ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା :
(i) ଜନସଂଖ୍ୟା (Population)
(ii) ଭୂମି ଏବଂ ଏହାର ବ୍ୟବହାର (Land and its uses)
(iii) ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ତା’ର ବ୍ୟବହାର (Different types of resources and their uses)
(iv) ଖାଦ୍ୟ (Food)
(v) ପ୍ରଦୂଷଣ (Pollution)
(vi) ମଣିଷ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ (Relation between man and nature)

ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education in Primary Stage) – ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ NCERT ତରଫରୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି ।
(i) ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହାକୁ ଏକ ସମନ୍ବିତ ଶିକ୍ଷାରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।
(ii) ତୃତୀୟରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରୂପେ ବିଚାର କରାଯାଇଛି :
1. (a) ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା, (b) ସାମାଜିକ ଓ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା 2, ବିଜ୍ଞାନ
ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ନିଜର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ଘଟଣାବଳୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟାବଳୀକୁ ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ହୃଦୟଙ୍ଗମ ରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education in Upper Primary Stage) – ମନୋଭାବକୁ ଉଦ୍ରେକ କରିବାପାଇଁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ବିଜ୍ଞାନ (Science) ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ । ନିମ୍ନଲିଖ ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଏଥରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ :
(i) ଉଭିଦ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନିର୍ଭରଶୀଳତା
(ii) ପ୍ରକୃତିର ସନ୍ତୁଳନ
(iii) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ତା’ର ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ
(iv) ନିଜ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵର ଘଟଣାବଳୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ

ସହ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education through co-curricular activities) – ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ ।
(i) ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ।
(ii) S.U.P.W. ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିବେଶକୁ ସଫାସୁତୁରା ରଖୁ ।
(iii) ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଘର ଚାରିପାଖ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ବଜାର ଏବଂ ଉପାସନାସ୍ଥଳୀ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନ ସଫା କରିବା, ପାଇଖାନା ବ୍ୟବହାର, ଅପରିଷ୍କାର ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ବର୍ଜନ ଏବଂ ବୃକ୍ଷଲତା ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମମତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
(iv) ପରିବେଶ ସଚେତନତା ପ୍ରତି NCC, Guide and Scout ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
(v) ଖେଳ, ସଙ୍ଗୀତ, ନାଚ ଏବଂ ଚିତ୍ରକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ।

ପ୍ରକୃତିକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥାଏ । ବିଦ୍ୟାଳୟର ବଗିଚା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶୋଭାବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ । ସେଠାରେ ଛାତ୍ରଟିଏ ଗଛ ଲଗାଇବା, ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବା, ଗଛକୁ ଧ୍ୱଂସ ନ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥାଏ । ବର୍ଷାର ଆଗମନରେ ସବୁଜ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଦେଖୁ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଉଠେ । ଏହା ପିଲାମାନଙ୍କ ମନରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

5. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା କ’ଣ ? ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ ଏହି ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ଵ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଉଭିଦ ଏବଂ ଜୀବ ମଧ୍ଯରେ ସନ୍ତୁଳନ ନ ରହିଲେ ବ୍ୟକ୍ତିର ବିକାଶ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ପରିବେଶର ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ବୁଝି ଏହାର ପ୍ରତିକାର କରିବା ଏବଂ ନିଜର ବିକାଶ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ । ନିଜର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପରିବେଶର ଧ୍ୱଂସ ଆମର କାମ୍ୟ ହେବା ଅନୁଚିତ । ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିଲେ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଅବକ୍ଷୟକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଦରକାର । ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ସଂପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେବା ସହ ଏହାର ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟମାନ ସୂଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ମଣିଷ ତିଆରି ପରିବେଶ ସହିତ ମଣିଷର ସଂପର୍କକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଅଟେ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ପରିବେଶ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ ।

⇒ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ଵ
ବିଭିନ୍ନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି; ଯଥା –
(i) ଜନସଂଖ୍ୟା
(ii) ଭୂମି ଓ ଏହାର ବ୍ୟବହାର
(iii) ସମ୍ପଦ ଓ ଏହାର ବ୍ୟବହାର
(iv) ଖାଦ୍ୟ
(v) ପ୍ରଦୂଷଣ
(vi) ପରିବେଶ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ
(vii) ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଭାବ

ଏହି ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାରୁ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପରିସରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ । ଏହା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ସହପାଠ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପରି ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଶିକ୍ଷାକୁ ସହଜରେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇପାରିବ; ଯଥା –
(1) ପରିବେଶ ଦିବସ ପାଳନ (ଜୁନ୍-୫)
(2) ବୃକ୍ଷରୋପଣ
(3) ଖେଳ, ନାଚ ଓ ଗୀତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ
(4) ପରିବେଶ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ
(5) ବୃକ୍ଷ କାଟିବା, ଜଙ୍ଗଲପୋଡ଼ିକୁ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୟାସ

ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାଦାନ ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ସଫଳ କରାଯାଇପାରିବ । ଏଥିରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିଶେଷକରି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସୁଚିନ୍ତିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ପରିବେଶକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ସତେଜ ରଖିବାପାଇଁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।

⇒ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education in Primary Stage) – ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ NCERT ତରଫରୁ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି ।
(i) ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏହାକୁ ଏକ ସମନ୍ବିତ ଶିକ୍ଷାରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ।
(ii) ତୃତୀୟରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରୂପେ ବିଚାର କରାଯାଇଛି :
1. (a) ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା, (b) ସାମାଜିକ ଓ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା 2, ବିଜ୍ଞାନ
ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ ନିଜର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ଘଟଣାବଳୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟାବଳୀକୁ ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ହୃଦୟଙ୍ଗମ ରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education in Upper Primary Stage) – ମନୋଭାବକୁ ଉଦ୍ରେକ କରିବାପାଇଁ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ବିଜ୍ଞାନ (Science) ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ । ନିମ୍ନଲିଖ
ବିଷୟବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଏଥରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ :
(i) ଉଭିଦ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନିର୍ଭରଶୀଳତା
(ii) ପ୍ରକୃତିର ସନ୍ତୁଳନ
(iii) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ତା’ର ପରିବେଶ ଉପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ
(iv) ନିଜ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵର ଘଟଣାବଳୀର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ

ସହ-ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education through co-curricular activities) – ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ ।
(i) ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର ।
(ii) S.U.P.W. ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପରିବେଶକୁ ସଫାସୁତୁରା ରଖୁ ।
(iii) ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଘର ଚାରିପାଖ, ଡାକ୍ତରଖାନା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ବଜାର ଏବଂ ଉପାସନାସ୍ଥଳୀ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନ ସଫା କରିବା, ପାଇଖାନା ବ୍ୟବହାର, ଅପରିଷ୍କାର ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ବର୍ଜନ ଏବଂ ବୃକ୍ଷଲତା ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମମତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
(iv) ପରିବେଶ ସଚେତନତା ପ୍ରତି NCC, Guide and Scout ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମମାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
(v) ଖେଳ, ସଙ୍ଗୀତ, ନାଚ ଏବଂ ଚିତ୍ରକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ।

ପ୍ରକୃତିକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥାଏ । ବିଦ୍ୟାଳୟର ବଗିଚା ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶୋଭାବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ । ସେଠାରେ ଛାତ୍ରଟିଏ ଗଛ ଲଗାଇବା, ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବା, ଗଛକୁ ଧ୍ୱଂସ ନ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ପାଇଥାଏ । ବର୍ଷାର ଆଗମନରେ ସବୁଜ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଦେଖୁ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଉଠେ । ଏହା ପିଲାମାନଙ୍କ ମନରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।

BSE Odisha Class 12 Education Notes

ବିଷୟଭିତ୍ତିକ ସୂଚନା

ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ସଜୀବ । ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ମେଣ୍ଟାଇବାପାଇଁ ସେ ସର୍ବଦା ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ପରିବେଶଦ୍ୱାରା ସଜୀବ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପରିବେଶର ପ୍ରତିକୂଳତା ହେତୁ, ବିଭିନ୍ନ ଜୀବର ଲୋପ ବା ବିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଇଛି । ବିଶେଷକରି ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶର କ୍ଷତି ଘଟାଉଛି । ତେଣୁ ପରିବେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବକ୍ଷୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି ।

ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନର ମନୁଷ୍ୟ, ପ୍ରାଣୀଜଗତ, ଉଭିଦ ତଥା ଭବିଷ୍ୟତର ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ଉପରେ ବହୁ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ । ତେଣୁ ଏହି ପରିବେଶକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ନିର୍ମଳ କରିବାପାଇଁ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ଯମ, ସାଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷକରି ଶିକ୍ଷା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଯାହା ପରିବେଶକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education) :
ପରିବେଶ ହେଉଛି ବେଷ୍ଟନୀ ଯାହା ସମସ୍ତ ବାହ୍ୟ ଅବସ୍ଥା, ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ବା ଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି ସଜୀବଗୁଡ଼ିକର ଜୀବନ ଏବଂ ବିକାଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ପରିବେଶ (Environment) କହିଲେ ଯାହା ଆମ ଚାରିପାଖରେ ବା ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ଅଛି ତାହାକୁ ବୁଝାଏ (Environment means all that surrounds us.) ।

ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆମର ପରିବେଶ – ମୃତ୍ତିକା, ଜଳ, ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଆଲୋକକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଦୁଇ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଗଲା ।

ପରିବେଶ (Environment) – ଉଡ୍ ୱର୍ଥ (Wood Worth) ଙ୍କ ମତରେ, ଜୀବନର ଆରମ୍ଭରୁ ଯେଉଁ ବାହ୍ୟଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ, ତାହା ପରିବେଶ । କିନ୍ତୁ ତାହା ବ୍ୟକ୍ତିର ବଂଶଗତ ବ୍ୟତିରେକ ଅନ୍ୟସବୁ ଅଟେ । (Environment covers all the outside factors that have acted on the individual since he began life. The environment is everything that affects the individual except his genes.)

ଶିକ୍ଷା (Education) – ଶିକ୍ଷା ମନୁଷ୍ୟକୁ ବାହ୍ୟ ପରିବେଶ ସହ ସମଯୋଜିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ବ୍ୟକ୍ତିର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ହୋଇଥାଏ; ଯଥା – ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ, ବୌଦ୍ଧିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ । ପରିବେଶର ବିକାଶ ସାଧନ ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ବିଧେୟ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା (Environmental Education) – ଉଭିଦ ଏବଂ ଜୀବ ମଧ୍ଯରେ ସନ୍ତୁଳନ ନ ରହିଲେ ବ୍ୟକ୍ତିର ବିକାଶ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ବୁଝି ଏହାର ପ୍ରତିକାର କରିବା ଏବଂ ନିଜର ବିକାଶ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଶିକ୍ଷାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ । ନିଜର ସୁବିଧା ପାଇଁ ପରିବେଶର ଧ୍ୱଂସ ଆମର କାମ୍ୟ ହେବା ଅନୁଚିତ ।

କେବଳ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇପାରିଲେ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଅବକ୍ଷୟକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ । ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଦରକାର । ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କର ସୂଚନା ଦେବା ସହ ଏହାର ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟମାନ ସୂଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ମଣିଷ ତିଆରି ପରିବେଶ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟର ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଅଟେ । ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ପରିବେଶ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ ।

ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା ହେବା ଦରକାର । ଉଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା ଏକାନ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନ । ତାପମାତ୍ରାର ଅତ୍ୟଧିକ ବୃଦ୍ଧି ଅଂଶୁଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ପବନର ଗତି ବଢ଼ିଲେ ମହାବାତ୍ୟା ହୁଏ । ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଅନାବୃଷ୍ଟି ଓ ମରୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଜଳସମ୍ପଦର ବୃଦ୍ଧି ବନ୍ୟାର ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଯଦି ଆମେ ସଚେତନ ହୋଇପାରିବା, ତେବେ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ହୋଇପାରିବ ।

ଏହା କେବଳ ଶିକ୍ଷାଦ୍ବାରା ସମ୍ଭବ । ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶର ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ’ତାହା ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା । ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରୁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଉପକାର ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ ।

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ :

1. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷାର ପାଠ୍ୟକ୍ରମକୁ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ।
2. ପରିବେଶ ଶିକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେବା ।
3. ବିଭିନ୍ନ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ସହପାଠ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
4. ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ବାତାବରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେବା ।
5. ଉତ୍ତମ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବା ।
6. ପରିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା କାରକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ।
7. ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରିବେଶ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ଆଲୋଚନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବା ।
8. ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ‘ଇକୋ କ୍ଲବ୍’ ଗଠନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେବା ।
9. ଗଛ ଲଗାଇବା, ବନମହୋତ୍ସବ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରସାର ଓ ପ୍ରଚାର କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ।

Odisha State Board BSE Odisha 7th Class Odia Solutions Chapter 12 ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 7 Odia Solutions Chapter 12 ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତର

Question ୧।
ଉତ୍ତର କୁହ ।
(କ) ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଆମେ କେଉଁସବୁ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ ?
Answer:
ଯାତାୟାତ ପଇଁ ଆମେ ସ୍କୁଟି, ଲୁନା, ସ୍କୁଟର, ମଟରସାଇକେଲ ଆଦି ଦୁଇଚକିଆ ଯାନ ଜିପ୍, କାର, ଟ୍ରେକର ଆଦି ଚାରିଚକିଆ ଓ ଅଟୋରିକ୍ସା ପରି ତିନିଚକିଆ ଯାନ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । ପୁନଶ୍ଚ ସୁବିଧାପାଇଁ କେତେକ ଲୋକ ବସ୍ ଭଳି ବଡ଼ ଯାନରେ ଯାତାୟାତ କରନ୍ତି ।

(ଖ) ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଆମର କ’ଣ କ୍ଷତି ହୁଏ ?
Answer:
ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଆମର ଉଭୟ ଧନ ଓ ଜୀବନହାନି ଘଟିଥାଏ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୋକମାନେ ଆହତ କିମ୍ବା ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଯା’ନ୍ତି।

(ଗ) ନଗରମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ତାର କେଉଁ ପଟରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ନଗରମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ପାଦଚଲା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ !

(ଘ) ରାସ୍ତାପାର ହେଲାବେଳେ କ’ଣ କରିବ ?
Answer:
ରାସ୍ତା ପାରି ହେଲାବେଳେ ପ୍ରଥମେ ଡାହାଣକୁ, ତା’ପରେ ବାମକୁ ଦେଖୁ । ପୁଣି ଥରେ ଡାହାଣକୁ ଦେଖୁ ଯଦି ଗାଡ଼ିମଟର ଆସୁନଥାଏ, ତେବେ ରାସ୍ତା ପାରିହେବୁ ।

(ଙ) ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଙ୍ଗ୍ କ’ଣ ?
Answer:
ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ ରାସ୍ତାର ଅପରପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଯିବାପାଇଁ ପଥଚାରୀମାନଙ୍କ ପାଦଚଲା ରାସ୍ତା । ଜେବ୍ରା ଦେହରେ ଧଳାଦାଗ ପରି ସହର ରାସ୍ତାରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଏହି ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

Question ୨।
ଦୁଇ ବା ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) ଦୁଇଚକିଆ ଓ ଚାରିଚକିଆ ଯାନରେ ଗଲାବେଳେ ଚାଳକ କ’ଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ଗଲାବେଳେ ଚାଳକ ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ଓ ଚାରିଚକିଆ ଯାନରେ ଗଲାବେଳେ ସିଗ୍‌ବେଲ୍‌ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍‌ ।

(ଖ) ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ ଲାଲବତୀ ଓ ସବୁଜବତୀ ଆମକୁ କି ସୂଚନା ଦିଏ ?
Answer:
ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ ଲାଲବତୀ ଗାଡ଼ି ଅଟକିବା ଓ ସବୁଜବତୀ ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ଯିବାପାଇଁ ସୂଚନା ଦିଏ ।

(ଗ) ‘ଅମନଯୋଗୀ ହୋଇ ଚାଲିବା’ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
‘ ଅମନଯୋଗୀ ହୋଇ ଚାଲିବା’ କହିଲେ ଅନ୍ୟମନସ୍କ ହୋଇ ଚାଲିବାକୁ ବୁଝୁ ।

(ଘ) ଗାଡ଼ି ଚାଳନାବେଳେ ଚାଳକ କ’ଣ ବ୍ୟବହାର ନକରିବା ଉଚିତ ?
Answer:
ଗାଡ଼ି ଚାଳନାବେଳେ ଚାଳକ ମୋବାଇଲ ଫୋନ୍ ଓ ଇଅର ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର ନ କରିବା ଉଚିତ ।

(ଙ) ସଡ଼କ ସତର୍କତା ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେ ସଚେତନ ହେବା କାହିଁକି ?
Answer:
ଆମେ ନିଜର ତଥା ଦେଶର ଧନଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଡ଼କ ସତର୍କତା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବା ଉଚିତ ।

Question ୩।
ସରଳାର୍ଥ ଲେଖ ।
(କ) ଏହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ବା ଭାରତର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ବର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା ।
Answer:
ଏହା କେବଳ ……………………. ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପଠିତ ସାହିତ୍ୟ ବହିର ଡ. ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସଡ଼କ ସତର୍କତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ମଣିଷ ଘରୁ ଗୋଡ଼ କାଢ଼ିଲେ ସଡ଼କକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । ସଡ଼କରେ ସେ ଚାଲିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯାନବାହନରେ ଯିବାଆସିବା କରେ । ଏହି ଯିବାଆସିବା ସମୟରେ ସେ ଅନେକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ । ଯାହାଫଳରେ ବହୁତ ଧନଜୀବନ ହାନି ହୁଏ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା ଲୋକମାନେ ‘ସଡ଼କ ସତର୍କତା’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଚେତନ ନୁହଁନ୍ତି । ଏହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ବା ଭାରତର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା । ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ବାରଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ପାଞ୍ଚକୋଟି ଲୋକ ଆହତ କିମ୍ବା ବିକଳାଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ସଡ଼କ ସତର୍କତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଚେତନ ହେଲେ ନିରାପଦରେ ସଡ଼କ ଉପରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ।

(ଖ). ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ଓ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ବଭଳି ।
Answer:
ସଢ଼କ ନିରାପତ୍ତା ……………………….. ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵଭଳି।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଆମ ପଠିତ ସାହିତ୍ୟ ବହିର ଡ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ଓ ‘ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ’କୁ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ଵ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତ୍ରା ରାସ୍ତାରେ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାତ୍ରୀ ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତାର ସମସ୍ତ ନୟମ ଜାଣିବା ଉଚିତ । କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କିଭଳି ଭାବରେ ରାସ୍ତା ପାରି ହେବାକୁ ହୁଏ, ତାହା ଜାଣି ନ ଥିଲେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ। ନଗରମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ପାଦଚଲା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ । ସେହିପରି ରାସ୍ତା ଉପରେ ଗଲାବେଳେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତକୁ ବୁଝି ଯତ୍ନ ସହକାରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ । ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ଆମ ଧନଜୀବନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତେଣୁ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ଓ ‘ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ’ ଉଭୟ ଆମ ପାଇଁ ଜାଣିବା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଗୋଟିଏକୁ ଜାଣି ଅନ୍ୟଟିକୁ ନଜାଣିବା ଆମ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟହୀନ ହେବ । ତେଣୁ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ଓ ‘ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ’ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାର୍ଶ୍ଵଭଳି ।

(ଗ) ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ରାସ୍ତାର ନିୟମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ …………………………… ସ୍ଠଷ୍ମ କରିଥା’ନ୍ତ୍ରା
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ଆମ ପଠିତ ସାହିତ୍ୟ ବହିର ଡ. ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ‘ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ‘ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ’ଗୁଡ଼ିକ କିପରି ରାସ୍ତାର ନିୟମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥା’ନ୍ତି ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଆଜିର ଯୁଗରେ ସହର ଓ ନଗରର ଛକ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଜିର ଯୁଗରେ ସହର ଓ ନଗରର ଛକ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୀରବରେ ଯାତାୟାତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସବୁକଥା କହିହେବ ନାହିଁ କି ଲେଖା ହୋଇଥିଲେ କେହି ପଢ଼ିବାକୁ ବେଳ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ରାସ୍ତାର ନିୟମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥା’ନ୍ତି । ଯେପରି ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକର ନାଲି ଆଲୋକ ଅଟକିବାପାଇଁ ଓ ସବୁଜ ଆଲୋକ ଆଗକୁ ଯିବାପାଇଁ ସୂଚନା ଦିଏ । ଏହିପରି ଶହଶହ ସଙ୍କେତ ରହିଛି । ତେଣୁ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ୍, ବୁଝି ରାସ୍ତାରେ ଯାତାୟାତ କଲେ ଆମେ ନିରାପଦରେ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବା ।

Question ୪ ।
ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
Answer:
ପ୍ରମୁଖ – ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଦେଶ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ଖବର ଛପାଯାଇଥାଏ ।
ଅବରୋଧ – ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରି ଖେଳିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
ନିରାପତ୍ତା – ଆମେ ଆମର ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ପିନ୍ଧି ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ଉଚିତ ।
ଆଶଙ୍କା – ରାସ୍ତାର ନିୟମ ନଜାଣି ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ।
ସୁରୁଖୁରୁ – ରାମବାବୁଙ୍କର ଝିଅ ବାହାଘର ସୁରୁଖୁରୁ ରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।

Question ୫।
ବିପରୀତ ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥ‌ିବା ଶବ୍ଦ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
Answer:
ସ୍ଵାଭାବିକ – ଅସ୍ୱାଭାବିକ
ସତର୍କ – ଅସତର୍କ
ମନଯୋଗ – ଅମନଯେ।ଗ
ଲକ୍ଷ୍ୟ – ଲଯ୍ୟଭ୍ରଷ୍ଟ / ଲକ୍ଷ୍ୟଚ୍ୟୁତ
ଚାଟ – ଅବାଟ
ଯତ୍ନ – ଅପତ୍ନ
ସୃଷ୍ଟ – ଅସୃଷ୍ଟ

Question ୬।
‘ବହନ’ ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ ‘ପରି’ ଲେଖାଗଲେ ‘ପରିବହନ’ ହୁଏ । ସେହିପରି ଆରମ୍ଭରେ ‘ପରି’ ଲେଖାଥାଇ ପାଞ୍ଚଟି ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
Answer:
ପରିଶୋଧ, ପରିଭ୍ରମଣ, ପରିକ୍ରମଣ, ପରିମଳ, ପରିଶ୍ରମ

Question ୭।
ବନ୍ଧନୀରୁ ଶବ୍ଦ ନେଇ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(ବିକଳାଙ୍ଗ, ସବୁଜ ରଙ୍ଗ, ଲାଲ ରଙ୍ଗ, ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଙ୍ଗ୍, ହେଲ୍‌ମେଟ୍, ସିଟ୍ ବେଲ୍ସ)
(କ) ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ଯାନରେ ଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି _________ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
(ଖ) ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ _______ ବତା ଆଗକୁ ଯିବାର ସୂଚକା
(ଗ) ପ୍ରତିବର୍ଷ ହର୍ଘଟଣାରେ ଅନେକ ଲୋକ _________ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଘ) ନଗରମାନଙ୍କରେ ପଦଚାରାମାନେ ରାସ୍ତାପାର ହେବାପାଇଁ _________ ଚିହ୍ନ ଥାଏ।
(ଙ) ଗାଡ଼ିକୁ ଅଟକିବାପାଇଁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ _________ ବତା ସୂଚନା ଦିଏ ।
Answer:
(କ) ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ଯାନରେ ଯାଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
(ଖ) ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ବତା ଆଗକୁ ଯିବାର ସୂଚକା
(ଗ) ପ୍ରତିବର୍ଷ ହର୍ଘଟଣାରେ ଅନେକ ଲୋକ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୁଅନ୍ତି ।
(ଘ) ନଗରମାନଙ୍କରେ ପଦଚାରାମାନେ ରାସ୍ତାପାର ହେବାପାଇଁ ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଙ୍ଗ୍ଚି ହ୍ନ ଥାଏ।
(ଙ) ଗାଡ଼ିକୁ ଅଟକିବାପାଇଁ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଛକରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ବତା ସୂଚନା ଦିଏ ।

Question ୮।
ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
(କ) ସାଙ୍ଗମାନେ ରାସ୍ତାରେ ସାଇକେଲରେ ଗଲାବେଳେ
(i) ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରି ଯିବା ଉଚିତ ।
(ii) କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଯିବା ଉଚିତ ।
(iii) ଆଗପଛ ହୋଇ ଯିବା ଉଚିତ ।
(iv) ମୋବାଇଲରୁ ଗୀତ ଶୁଣି ଶୁଣି ଯିବା ଉଚିତ ।
Answer:
(iii) ଆଗପଛ ହୋଇ ଯିବା ଉଚିତ ।

(ଖ) ରାସ୍ତାକୁ ଯାନଟିଏ ବାହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ କେଉଁଟି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ନୁହେଁ ?
(i) ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍
(ii) ବ୍ରେକ୍, ବେଲ୍, ହର୍ଶ, ଦର୍ପଣ
(iii) ଚାଳକଙ୍କ ଫଟୋ
(iv) ଚାଳକଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା
Answer:
(iv) ଚାଳକଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା

(ଗ) ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ ହେବାପାଇଁ ଆମକୁ କ’ଣ ଜାଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ ?
(i) ଦୁର୍ଘଟଣାର ନିରାକରଣ
(ii) ରାସ୍ତାର ଗଠନ
(iii) ରାସ୍ତାର ପ୍ରକାର
(iv) ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ
Answer:
(iv) ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ

(ଘ) ରାସ୍ତାର ଗୋଟିଏ ପାଖକୁ ଅନ୍ୟ ପାଖକୁ ଗଲାବେଳେ ଆମେ କିପରି ପାର ହେବା ?
(i) ଅନ୍ୟମନସ୍କ ହୋଇ
(ii) କୌଣସି ଆଡ଼କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନ କରି
(iii) ଦୁଇପାଖକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି
(iv) ମୋବାଇଲରେ କଥା ହୋଇ
Answer:
(iii) ଦୁଇପାଖକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି

(ଙ) ଚାରିଚକିଆ ଯାନର ଚାଳକ ଗାଡ଼ି ଚଳାଇଲାବେଳେ
(i) ସିଗ୍‌ବେଲ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରିବେ
(ii) ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବେ
(iii) ଇଅରଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବେ
(iv) ୱାଇପର ବ୍ୟବହାର କରିବେ
Answer:
(i) ସିଗ୍‌ବେଲ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରିବେ

Question ୯ ।
ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ‘✓ ’ ଚିହ୍ନ ଓ ଭୁଲ୍ ଭକ୍ତି ପାଖରେ ‘✗’ ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।
(କ) ନଗରମାନଙ୍କରେ ପଦଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଡ଼କ ମଝିରେ ରାସ୍ତା
(ଖ) ନାଲିବତି ଜଳିଲେ ଗାଡ଼ି ଅଟକିଯାଏ ।
(ଗ) ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଙ୍ଗ୍ରେ ଗାଡ଼ି ପାର ହୁଏ ।
(ଘ) ଦୁଇଚକିଆ ଯାନର ଚାଳକ ସିଗ୍‌ବେଲ୍ଟ ସବୁଜ ବତୀ ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ଯିବାର ସଚକ ।
(ଙ) ସବୁଜ ବତା ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ଯିବାର ସୂଚକା
Answer:
(କ) ନଗରମାନଙ୍କରେ ପଦଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଡ଼କ ମଝିରେ ରାସ୍ତା (✗)
(ଖ) ନାଲିବତି ଜଳିଲେ ଗାଡ଼ି ଅଟକିଯାଏ । (✓)
(ଗ) ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଙ୍ଗ୍ରେ ଗାଡ଼ି ପାର ହୁଏ । (✗)
(ଘ) ଦୁଇଚକିଆ ଯାନର ଚାଳକ ସିଗ୍‌ବେଲ୍ଟ ସବୁଜ ବତୀ ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ଯିବାର ସଚକ । (✗)
(ଙ) ସବୁଜ ବତା ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ଯିବାର ସୂଚକା (✓)

ତୁମ ପାଇଁ କାମ :

• ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ କେତୋଟି ସ୍ଲୋଗାନ୍ ସଂଗ୍ରହ କରି କିମ୍ବା ନିଜେ ମନରୁ ଲେଖୁ ଆଣ ।
  Answer:
  ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକ ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ନିଜେ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ।

ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ସଡ଼କ ସତର୍କତାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ନିରାପଦରେ ସଡ଼କ ଉପରେ ଯାତାୟାତ କରିବା ହେଉଛି ସଡ଼କ ସତର୍କତାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ।

Question ୨।
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେତେ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ?
Answer:
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ବାରଲକ୍ଷ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ।

Question ୩ ।
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କେତେ ଲୋକ ଆହତ କିମ୍ବା ବିକଳାଙ୍ଗ ହୁଅନ୍ତି ?
Answer:
ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚକୋଟି ଲୋକ ଆହତ କିମ୍ବା ବିକଳାଙ୍ଗ ହୁଅନ୍ତି ।

Question ୪।
ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁ ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ମୋଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦର ପ୍ରାୟ ଶତକଡ଼ା କେତେ ଭାଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ମୋଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦର ପ୍ରାୟ ଶତକଡ଼ା ଚାଳିଶ ଭାଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।

Question ୫।
କେତେବେଳେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଗାଡ଼ିର ଯିବା ଆସିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ ?
Answer:
ଅନ୍ୟମନସ୍କ ହୋଇ ଚାଲିବାଦ୍ଵାରା ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଗାଡ଼ିର ଯିବା ଆସିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ

Question ୬।
‘ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ’କୁ କେତେବେଳେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ?
Answer:
ରାସ୍ତା ପାର ହେଲାବେଳେ ‘ଜେବ୍ରା କ୍ରସିଂ’କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା । କାହାର ହାତଧରି ରାସ୍ତା ପାର ହେବା

Question ୭।
ଯେକୌଣସି ଯାନ ଚଳାଇ ରାସ୍ତାରେ ଯିବା ସମୟରେ କାନରେ କ’ଣ ଲଗାଇ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ?
Answer:
ଯେକୌଣସି ଯାନ ଚଳାଇ ରାସ୍ତାରେ ଯିବା ସମୟରେ କାନରେ ‘ଇଅରଫୋନ୍’ ଲଗାଇ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।

Question ୯ ।
ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ପକେଟ୍‌ରେ କେଉଁ ତଥ୍ୟ ରଖୁବା ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ପକେଟ୍‌ରେ ନିଜ ନାମ, ଠିକଣା, ଘରର ଫୋନ୍ ନମ୍ବର, ରକ୍ତ ଗ୍ରୁପ୍ ଇତ୍ୟାଦି ତଥ୍ୟ ରଖୁବା ଆବଶ୍ୟକ ।

Question ୧୦।
କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ରାସ୍ତାର ନିୟମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ରାସ୍ତାର ନିୟମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥା’ନ୍ତି ।

ଲେଖକ ପରିଚୟ :

ଡକ୍ଟର ଲିଙ୍ଗରାଜ ରଥ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଜଣେ ସାରସ୍ଵତ ସ୍ରଷ୍ଟା । ସେ ୧୯୫୭ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ନିବନ୍ଧ, କବିତା ସଂକଳନ, ଗୀତିକବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ‘ଗପପେଡ଼ି’, ‘ଭାରତ ମୋର ଦେଶ’, ‘ମନଛୁଆଁ ଗପ’, ‘ଗଢ଼ିବା ନୂଆ ରାଇଜ’, ‘ତୁମେ ହିଁ ହସିଲେ ଜଗତ ହସିବ’ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଧାନ । ଡ.ରଥ ଓଡ଼ିଶା ଶିଶୁ ଲେଖକ ଏକାଡ଼େମୀଦ୍ଵାରା ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ରଚନାପାଇଁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା:

ଗାଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ସହର ନଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ୍ର ସବୁଠାରେ ସଢ଼କ ରହିଛି । ସାରା ବିଶ୍ଵର ଲୋକମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସଡ଼କପଥ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । କିଏ ଏଥରେ ଚାଲି ଚାଲି ଯାଏ ତ କିଏ ବିଭିନ୍ନ ଗାଡ଼ିମଟରରେ ଯାତାୟାତ କରେ । ସମସ୍ତେ ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତାର ନିୟମ ଓ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ନଜାଣି ସଡ଼କପଥ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ । ଅକାଳରେ ବହୁ ଧନ ଓ ଜୀବନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଡ. ଲିଙ୍ଗରାଜ ତଥ ଉକ୍ତ ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା, ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ, ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ, ଯାତାୟାତଜନିତ ସତର୍କତା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରବନ୍ଧର ସାରକଥା :

ଚାଲିବା ବୁଲିବାପାଇଁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସଡ଼କ ପଥକୁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଏହି ପଥରେ ପାଦରେ ଚାଲିବା ଏହି ପଥରେ ଲୋକମାନେ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ସାଇକେଲ, ସ୍କୁଟି, କାର୍, ଜିପ୍, ମଟରସାଇକେଲ ଆଦି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ପୁଣି ଲୋକମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ବସ୍ ଭଳି ବଡ଼ ଯାନ ଏବଂ ଜିନିଷପତ୍ର ପରିବହନ ପାଇଁ ମିନିଟ୍ରକ୍ ଓ ବଡ଼ ଟ୍ରକ୍ ମଧ୍ଯ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗେ । ସମସ୍ତେ କିପରି ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୋଇ ନିରାପଦରେ ସଡ଼କ ଉପରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ ତାହାହିଁ ସଡ଼କ ସତର୍କତାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ । ସଡ଼କ ସତର୍କତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲୋକମାନେ ସଚେତନ ନୁହଁନ୍ତି ।

ଏହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ବା ଭାରତର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ବର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟା। ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସମଗ୍ର ପୃଥ‌ିବୀରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ବାରଲକ୍ଷ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଉଥ‌ିବାବେଳେ ଆହୁରି ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚକୋଟି ଲୋକ ଆହତ କିମ୍ବା ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ସର୍ବାଧ୍ଵ । ଜୀବନହାନି ସହିତ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତିକାରକ ।

ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁ ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ମୋଟ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦର ପ୍ରାୟ ଶତକଡ଼ା ଚାଳିଶ ଭାଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ପାଇଁ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କଲେ ଏହି ହାରକୁ ଅନେକାଂଶରେ କମାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ। ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ସମ୍ପର୍କରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏଥିପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ । କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କିଭଳି ଭାବରେ ରାସ୍ତା ପାରିହେବାକୁ ହୁଏ, ତାହା ଜାଣିନଥୁଲେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ।

ନଗରମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥ‌ିବା ପାଦଚଲା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ । ଜେବ୍ରା ଦେହରେ ଧଳାଦାଗ ପରି ସହରମାନଙ୍କରେ ରାସ୍ତାରେ ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଥାଏ। ଏହାକୁ ଜେବ୍ରା କ୍ରେସିଂ କୁହାଯାଏ । ପଥଚାରୀମାନେ ରାସ୍ତା ପାର ହେଲାବେଳେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁଠାରେ ଜୋବ୍ରା କ୍ରସିଂ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ରାସ୍ତାର ଅପରପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ, ପ୍ରଥମେ ଡାହାଣକୁ ଦେଖ୍, ତା’ପରେ ବାମକୁ । ପୁଣି ଥରେ ଡାହାଣକୁ ଦେଖୁ ଯଦି ଗାଡ଼ି ମଟର ନଥାଏ ତେବେ ରାସ୍ତାର ଗୋଟିଏ ପଟରୁ ଅନ୍ୟପଟକୁ ଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ହାତ ଧରାଧରି ହୋଇ ଚାଲିବା ବା ରାସ୍ତା ପାର ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଅତି ଛୋଟପିଲାର ହାତ ଧରି ରାସ୍ତା ପାରହେବା ବାଞ୍ଛନୀୟ । ରାସ୍ତା ଉପରେ ଖେଳାବୁଲା ବା ଦୌଡ଼ାଦୌଡ଼ି କରିବା ଅନୁଚିତ । ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ଟ୍ରାଫିପ୍ ସଙ୍କେତକୁ ବୁଝି ଯତ୍ନ ସହକାରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ । ପିଲାମାନଙ୍କୁ କାର୍‌ରେ ବା ଦୁଇଚକିଆ ଯାନରେ ନେବା ସମୟରେ ପିତାମାତା ବା ଅଭିଭାବକ କାର୍‌ର ସିଟ୍ ବେଲ୍ଟ କିମ୍ବା ହେଲ୍‌ମେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଯେକୌଣସି ଯାନ ଚଳାଇ ରାସ୍ତାରେ ଯିବା ସମୟରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ବା ଇଅର ଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ସାଙ୍ଗହୋଇ ଯିବା ସମୟରେ ଆଗପଛ ହୋଇ ଯିବା ଉଚିତ । ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରି ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସାଇକେଲ୍, ମୋଟରସାଇକେଲ ବା କାର୍, ଜିପ୍ ଆଦି ଯାନ ରାସ୍ତାକୁ ବାହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ବ୍ରେକ୍, ବେଲ୍, ଲାଇଟ୍, ହର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦର୍ପଣ ଠିକ୍ ଅଛି କି ନାହିଁ ଦେଖୁବା ଆବଶ୍ୟକ । ରାସ୍ତାରେ ଗଲାବେଳେ ପକେଟ୍‌ରେ ନିଜ ରଖୁ ନାମ, ଠିକଣା, ଘରର ଫୋନ୍ ନମ୍ବର, ରକ୍ତ ଗ୍ରୁପ୍ ଇତ୍ୟାଦି ତଥ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ଓ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵ ଭଳି । ଟ୍ରାଫିକ୍ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ନୀରବରେ ଯାତାୟାତ ସମ୍ପର୍କୀୟ ବହୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ତେଣୁ ନିଜର ତଥା ଦେଶର ଧନଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ସଡ଼କ ନିରାପତ୍ତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ ଓ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ଜାଣି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ କରିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।

କଠିନ ଶବ୍ଦ।ର୍ଥ :

• ସ୍ଵାଭାବିକ – ସାଧାରଣଭାବେ ଯାହା ହୁଏ
• ଯାତାୟାତ – ଯିବା ଆସିବା
• ସଚେତନ – ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ
• ବିକଳାଙ୍ଗ – ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ କ୍ଷତି
• ନିରାପତ୍ତା – ବିପତ୍ତିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇ ନିରାପଦରେ ରହିବା
• ଦ୍ରୁତଗାମା – ଅତି ବେଶରେ ଯିବା
• ଅବରୋଧ – ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା
• ଅମନଯୋଗା – ଏବେତେଣେ ମନ ଲଗାଇବା
• ପ୍ରମୁଖ – ମୁଖ୍ୟ ବା ପ୍ରଧାନ
• ରାସ୍ତା ସଙ୍କେତ – ରାସ୍ତାରେ ନିରାପଦରେ ଯିବାଆସିବାର ନିୟମ ସୂଚକ

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Odia Solutions ସମାସ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Odia Grammar ସମାସ

A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
Question 1.
ସମାସ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଥ‌ିବା ଦୁଇ ବା ତହିଁରୁ ଅଧ୍ଵ ପଦକୁ ଏକପଦରେ ପରିଣତ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ‘ସମାସ’ କହନ୍ତି ।

Question 2.
ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ସମାସରେ ଥ‌ିବା ପଦଗୁଡ଼ିକର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟଟି ଗଢ଼ାଯାଏ, ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଯଥା— ଜଳଦାନ କରେ ଯେ = ଜଳଦ । ଏଠାରେ ଜଳ ଦାନ କରେ କରେ ଯେ = ଜଳଦ । ଏଠାରେ ଜଳ ଦାନ କରେ

Question 3.
ସମସ୍ୟାମାନ ପଦ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଯେଉଁ ପଦଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣରେ ସମସ୍ତପଦ (ସମାସପଦ) ଗଠିତ ହୁଏ ସେହି ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ସମାସ୍ୟାମାନ ପଦ କୁହାଯାଏ । ଯଥା – ଧନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ = ଧନପ୍ରାପ୍ତ । ଏଠି ‘ଧନ’ ଓ ‘ପ୍ରାପ୍ତ’ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟାମାନ ପଦ ।

Question 4.
ପୂର୍ବପଦପ୍ରଧାନ ସମାସଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଦ୍ବିଗୁ ଓ ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସ ଦୁଇଟି ପୂର୍ବପଦପ୍ରଧାନ ସମାସ ।

Question 5.
ଉପପଦ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ପଦ ଗଠନ କାଳରେ ‘ଧାତୁ’ ପୂର୍ବରେ ଯୋଗ ହୋଇଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ପଦଟିକୁ ‘ଉପପଦ’ କହନ୍ତି ।

Question 6.
ଉପମେୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଯାହା ବିଷୟରେ ତୁଳନା ଦିଆଯାଏ ସେହି ପ୍ରକୃତ ବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ବସ୍ତୁକୁ ‘ଉପମେୟ’ କୁହାଯାଏ ।

Question 7.
ସମାସ ନିଷ୍ପନ୍ନ ପଦକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସମାସ ନିଷ୍ପନ୍ନ ପଦକୁ ସମସ୍ତପଦ କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
ବିଗ୍ରହବାକ୍ୟର ଅନ୍ୟ ନାମ ଦୁଇଟି କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
ବ୍ୟାସକାବ୍ୟ ଓ ସମାସବାକ୍ୟ ।

Question 9.
ସମସ୍ୟମାନ ପଦ ଦୁଇଟିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପରପଦ ଓ ପୂର୍ବପଦ ।

Question 10.
ଯେଉଁ ସମାସରେ ପରପଦ ଓ ପୂର୍ବପଦର ଅର୍ଥପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିଥାଏ ?
Answer:
ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ ସମାସରେ ପରପଦ ଓ ପୂର୍ବପଦର ଅର୍ଥପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିଥାଏ ।

Question 11.
କେଉଁ ସମାସ ଦୁଇଟି ଉତ୍ତରପଦ ପ୍ରଧାନ ?
Answer:
ତପୁରୁଷ ଓ କର୍ମଧାରୟ ସମାସ ଦୁଇଟି ଉତ୍ତରପଦ ପ୍ରଧାନ ।

B ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
Question 1.
ଅର୍ଥର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମାସକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ?
Answer:
ଛଅ

Question 2.
ପୂର୍ବପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସର ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ଅବ୍ୟୟୀ ଭାବ

Question 3.
ଉତ୍ତରପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସର ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ତପୁରୁଷ

Question 4.
ଉଭୟ ପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଲେଖ ।
Answer:
ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ

Question 5.
କାହାକୁ ଅନ୍ୟ ପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବହୁବ୍ରୀହି

Question 6.
ଧନପ୍ରାପ୍ତ – ସମାସର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
୨ୟା ତତ୍

Question 7.
ଶୋକାକୁଳ – ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି ଲେଖ ।
Answer:
ଶୋକରେ ଆକୁଳ

Question 8.
ପୁତ୍ର ନିମିତ୍ତ ଶୋକ – ସମସ୍ତପଦ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ପୁତ୍ରଶୋକ

Question 9.
ରୋଗମୁକ୍ତ – ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ

Question 10.
ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ଥ – ସମସ୍ତପଦଟି କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର

Question 11.
‘ଅନାବିଳ’ – ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାସ ?
Answer:
ନଞ୍ଚ୍ ତତ୍‌ପୁରୁଷ

Question 12.
‘ଘରମୁହାଁ’ – ଏହି ପଦଟିର ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ଘରକୁ ମୁହାଁ

Question 13.
କିଏ ‘ନିତ୍ୟ ଅର୍ଥ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଅଟେ ?
Answer:
ବହୁବ୍ରୀହି

Question 14.
‘ସୁନାମୁଦି’ – ଏହାର ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ସୁନାରେ ତିଆରି ମୁଦି

Question 15.
ରାମ ନିଜର ଶକ୍ତିକୁ ଅତିକ୍ରମ ନକରି ଭିକାରିକୁ ଦାନ କଲା – ସମାସଜନିତ ପଦ ବ୍ୟବହାର କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ଯଥାଶକ୍ତି

Question 16.
‘ପୋକଶୁଙ୍ଘା’ – ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାସ ?
Answer:
ନିତ୍ୟ ସମାସ

Question 17.
ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ଥିବା ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧ୍ଵ ପଦକୁ ଏକପଦରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସମାସ

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ନାହିଁ ପତ୍ନୀ ଯାହାର – ସମସ୍ତପଦଟି _________________ ।
Answer:
ବିପତ୍ନୀକ

2. ନାହିଁ କାର ଯାହାର – ସମସ୍ତ ପଦଟି __________________ ।
Answer:
ବେକାର

3. ଅଗାଧ – ବ୍ୟ।ସବାକ୍ୟଟି _______________ ।
Answer:
ନାହିଁ ଗାଧ ଯାହାର

4. ନିରାକାର – ସମାସର ନାମ ____________________ ।
Answer:
ନିଷେଧାର୍ଥକ ବହୁବ୍ରୀହି

5. ଅନ୍ୟପଦ ସହିତ ‘ସହ’ ଶବ୍ଦ ଯୋଗରେ ଯେଉଁ ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ ହୁଏ, ତାହାକୁ ____________________ ସମାସ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ସହାର୍ଥକ ବହୁବ୍ରୀହି

6. ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଅଛନ୍ତି ଯେ – ସମସ୍ତପଦଟି ______________ ହେବ ।
Answer:
ସଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଅଛନ୍ତି ଯେ

7. ସସ୍ରୀକ – ବ୍ୟ।ସବାକ୍ୟଟି _____________________ ହେବ ।
Answer:
ସ୍ତ୍ରୀ

8. ସବିନୟ – ସମାସର ନାମ ______________ ।
Answer:
ସହାର୍ଥକ ବହୁବ୍ରୀହି

9. ‘ସମାନ’ ଶବ୍ଦ ସହିତ ବହୁବ୍ରୀହି ସମାସ ହେଲେ ‘ସମାନ’ ସ୍ଥ।ନରେ ____________________ ହୁଏ ।
Answer:
ସ

10. ସମାନ ଗୋତ୍ର ଯାହାର – ସମସ୍ତପଦଟି _______________________ ହେବ ।
Answer:
ସଗୋତ୍ର

11. ହରିହର – ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟଟି _______________ ।
Answer:
ହରି ଓ ହର

12. ଯେଉଁ ସମାସରେ ସଂଖ୍ୟାବାଚକ ଶବ୍ଦ ପୂର୍ବରେ ଥାଇ ସମସ୍ତପଦଟି ସମାହାର ବା ସମଷ୍ଟିକୁ ବୁଝାଉଥାଏ, ତାକୁ _______________ ସମାସ କୁହା
Answer:
ଦ୍ବିଗୁ

13. ଚଉପଦୀ – ସମାସର ନାମ _____________________ ।
Answer:
ଦ୍ବିଗୁ

14. ତିନି ଫଳର ସମାହାର– ସମସ୍ତପଦଟି ________________ ହେବ ।
Answer:
ତ୍ରିଫଳା

15. ପଞ୍ଚବଟୀ – ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି ___________________ ।
Answer:
ପଞ୍ଚ ବଟର ସମାହାର

16. ଯେଉଁ ସମାସରେ ସମସ୍ତପଦ ସମସ୍ୟମାନ ପଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରି ଅର୍ଥକୁ ନ ବୁଝାଇ ଅନ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ, ତାକୁ ______________________ ସମାସ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ବହୁବ୍ରୀହି

D ଚାରୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।
1. ଅର୍ଥର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମାସକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ?
(A) ଦୁଇ
(B) ଚାରି
(C) ପାଞ୍ଚ
(D) ଛଅ
Answer:
(D) ଛଅ

2. ନିମ୍ନପ୍ରଦତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ପୂର୍ବପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଅଟେ ?
(A) ବହୁବ୍ରୀହି
(B) ଅବ୍ୟୟୀଭାଗ
(C) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ
(D) ତତ୍‌ପୁରୁଷ
Answer:
(B) ଅବ୍ୟୟୀଭାଗ

3. କେଉଁଟି ଉତ୍ତରପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଅଟେ ?
(A) ତପୁରୁଷ
(B) ଅବ୍ୟୟୀଭାବ
(C) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ
(D) ବହୁବ୍ରୀହି
Answer:
(A) ତପୁରୁଷ

4. କେଉଁଟି ଉଭୟ ପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଅଟେ ?
(A) ତପୁରୁଷ
(B) ଅବ୍ୟୟୀଭାବ
(C) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ
(D) ବହୁବ୍ରୀହି
Answer:
(C) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ

5. କାହାକୁ ଅନ୍ୟ ପଦ ପ୍ରଧାନ ସମାସ କୁହାଯାଏ ?
(A) ତପୁରୁଷ
(B) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ
(C) କର୍ମଧାରୟ
(D) ବହୁବ୍ରୀହି
Answer:
(D) ବହୁବ୍ରୀହି

6. ଧନପ୍ରାପ୍ତ – ସମାସର ନାମ ଲେଖ ।
(A) କର୍ମଧାରୟ
(B) ୨ୟା ତତ୍
(C) ୩ୟା ତତ୍
(D) ୪ର୍ଥୀ ତତ୍
Answer:
(B) ୨ୟା ତତ୍

7. ଶୋକାକୁଳ – ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି ବାଛ ।
(A) ଶୋକପାଇଁ ଆକୁଳ
(B) ଶୋକକୁ ଆକୁଳ
(C) ଶୋକରେ ଆକୁଳ
(D) ଶୋକ ନାଁ ମି ଭ ଆକୁଳ
Answer:
(C) ଶୋକରେ ଆକୁଳ

8. ପୁତ୍ର ନିମିତ୍ତ ଶୋକ – ସମସ୍ତ ପଦଟିକୁ ବାଛ ?
(A) ପୁତ୍ରଶୋକ
(B) ପୁତ୍ରାଶୋକ
(C) ପୁତ୍ରନିମିତ୍ତ ଶୋକ
(D) ପୁତ୍ରନିମିତ୍ତା ଶୋକ
Answer:
(A) ପୁତ୍ରଶୋକ

9. ରୋଗମୁକ୍ତ – ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି ବାଛ ।
(A) ରୋଗଦ୍ଵାରା ମୁକ୍ତ
(B) ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ
(C) ରୋଗରେ ମୁକ୍ତ
(D) ରୋଗର ମୁକ୍ତ
Answer:
(B) ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ

10. ଚନ୍ଦ୍ରର ଅର୍ଥ – ସମସ୍ତ ପଦଟି କ’ଣ ହେବ ?
(A) ଚନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଧ
(B) ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କ
(C) ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର
(D) ଚନ୍ଦ୍ରଅର୍ଦ୍ଧ
Answer:
(C) ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର

11. ‘ଅନାବିଳ’ – ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାସ ?
(A) ଦ୍ଵିତୀୟା ତତ୍‌ପୁରୁଷ
(B) ନଟ୍ ତତ୍‌ପୁରୁଷ
(C) ଚତୁର୍ଥୀ ତତ୍‌ପୁରୁଷ
(D) ଉ ପ ପ ଦ ତତ୍‌ପୁରୁଷ
Answer:
(B) ନଟ୍ ତତ୍‌ପୁରୁଷ

12. ‘ଘରମୁହାଁ’ – ଏହି ପଦଟିର ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ କ’ଣ ହେବ ?
(A) ଘରକୁ ମୁହାଁ
(B) ଘରଆଡ଼େ ମୁହାଁ
(C) ଘରପାଇଁ ମୁହଁ
(D) ଘରର ମୁହଁ
Answer:
(A) ଘରକୁ ମୁହାଁ

13. ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ଯରୁ କିଏ ‘ନିତ୍ୟ ଅର୍ଥ’ ପ୍ରଧାନ ସମାସ ଅଟେ ?
(A) ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ
(B) ତପୁରୁଷ
(C) କର୍ମଧାରୟ
(D) ବହୁବ୍ରୀହି
Answer:
(D) ବହୁବ୍ରୀହି

14. ‘ସୁନାମୁଦି’ – ଏହାର ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ କ’ଣ ହେବ ?
(A) ସୁନାର ମୁଦି
(B) ସୁନା ଓ ମୁଦି
(C) ସୁନାରେ ତିଆରି ମୁଦି
(D) ସୁନାପରି ମୁଦି
Answer:
(C) ସୁନାରେ ତିଆରି ମୁଦି

15. ରାମ ନିଜର ଶକ୍ତିକୁ ଅତିକ୍ରମ ନକରି ଭିକାରିକୁ ଦାନ କଲା। – ରେଖାଙ୍କିତ ପଦ ସ୍ଥାନରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମାସଜନିତ ପଦ ବ୍ୟବହାର କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
(A) ଶକ୍ତିକୁ ଚାହିଁ
(B) ଯଥାଶକ୍ତି
(C) ଶକ୍ତି ଭିତରେ
(D) ଶକ୍ତିମୁତାବକ
Answer:
(B) ଯଥାଶକ୍ତି

16. ‘ପୋକଶୁଙ୍ଘା’ – ଏହା କି ପ୍ରକାର ସମାସ ?
(A) ଅଲୁକ୍ ସମାସ
(B) ନିତ୍ୟ ସମାସ
(C) ଅବ୍ୟୟୀଭାବ ସମାସ
(D) ତ ତ୍ ପୁ ରୁ ଷ ସମାସ
Answer:
(B) ନିତ୍ୟ ସମାସ

17. ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ ଥ‌ିବା ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧ୍ଵକ ପଦକୁ ଏକପଦରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ସନ୍ଧି
(C) ତଦ୍ଧିତ
(B) କୃଦନ୍ତ
(D) ସମାସ
Answer:
(D) ସମାସ

18. ସମାସରେ ପଦଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ହେବାପରେ ଯେଉଁ ପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାକୁ କ’ଣ କହନ୍ତି ?
(A) ସନ୍ଧିପଦ
(B) ଶିଷ୍ଟପଦ
(C) ସରଳପଦ
(D) ସମସ୍ତପଦ
Answer:
(D) ସମସ୍ତପଦ

19. ଯେଉଁ ପଦଗୁଡ଼ିକର ମିଶ୍ରଣରେ ସମସ୍ତପଦ ଗଠିତ ହୁଏ, ସେହିପଦଗୁଡ଼ିକୁ କି ପଦ କୁହାଯାଏ ?
(A) ସମସ୍ତପଦ
(B) ସମାସପଦ
(C) ସରଳ ପଦ
(D) ସ ମ ସ୍ୟ ମ । ନ ପଦ
Answer:
(D) ସ ମ ସ୍ୟ ମ । ନ ପଦ

20. ସମାସ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପଦମାନଙ୍କର ପରସ୍ପର ସମ୍ବନ୍ଧ କୁହାଯାଏ ?
(A) ସରଳ ବାକ୍ୟ
(B) ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ
(C) ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ
(D) ମିଶ୍ର ବାକ୍ଯ
Answer:
(B) ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟ

21. କୁଳବୁଡ଼ା – ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟାସବାକ୍ୟଟି ବାଛ ।
(A) କୁଳର ବୁଡ଼ା
(B) କୁଳ ବୁଡ଼ି ଛି
(C) କୁଳ ବୁଡ଼ାଏ ଯେ
(D) କୁଳରେ ବୁଡ଼ା
Answer:
(C) କୁଳ ବୁଡ଼ାଏ ଯେ

22. ଜଳଦ – ସମାସର ନାମ ଲେଖ ।
(A) ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍
(B) ୭ମୀ ତତ୍
(C) କର୍ମଧାରୟ
(D) ଉପପଦ ତତ୍
Answer:
(D) ଉପପଦ ତତ୍

23. ଯେଉଁ ସମାସରେ ସମସ୍ତପଦରେ ବିଭକ୍ତି ଚିହ୍ନ ଲୁପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତାକୁ କି ସମାସ କହନ୍ତି ?
(A) ବହୁବ୍ରୀହି
(B) ଦ୍ବିଗୁ
(C) କର୍ମଧାରୟ
(D) ଅଲୁକ୍
Answer:
(D) ଅଲୁକ୍

24. ବନେଚର– ବିଗ୍ରହ ବାକ୍ୟଟି କ’ଣ ହେବ ?
(A) ବନେ ଚରେ ଯେ
(B) ବନକୁ ଚରେ ଯେ
(C) ବନର ଚର
(D) ବନରେ ଚର
Answer:
(A) ବନେ ଚରେ ଯେ