Bhagya

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Odia Solutions Chapter 1 କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Odia Solutions Chapter 1 କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର ଉତ୍ତର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂ ଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୧।
ନିମ୍ନ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବିପରୀତ ଅର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖ । ରୋଚକ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରଶଂସା, ଆସକ୍ତ, ଛଦ୍ମ,
Answer:

ଶବ୍ଦ	ବିସରାତ ଶବ୍ଦ ଲେଖ
ରୋଗକ	ଅରୋଚକ
ବୁଦ୍ଧିମାନ	ରୁଦ୍ଧିହାନ/ନିର୍ଚୁଦ୍ଧିଆ
ପ୍ରଙ୍ଗସା	ନିନ୍ଦା
ଆସକ୍ତ	ଅନ୍ୟସକ୍ତ
ଛଦ୍ୱ	ପ୍ରକାଶ
ହସିବା	କାଢିବା

Question ୨ ।
ସନ୍ଧିବିଚ୍ଛେଦ କୁର :
ଦୁରାରୋଗ୍ୟ, ପୈତୃକ, ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାକାରୀ, ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ, ସୁଧାକର, ସମାଲୋଚନା
Answer:
ଦୁରାରେ।ବ୍ୟ = ଦୁଃ + ଆରୋଗ୍ୟ
ପୈତୃକ = ପିତୃ + ଇକ
ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ = ଉତ୍ତର + ଅଧିକାରୀ
ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ = ଅଭିଷେକ + ଉତ୍ସବ
ସୁଧାକର = ସୁଧା + ଆକର
ସମାଲୋଚନା = ସମ୍ + ଆଲୋଚନା

Question ୩ ।
କାନ୍ତି ଲଗାଇ ଆଉ ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଶବ୍ଦ ଲେଖ:
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତି, ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି, ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣକାଣ୍ଡ, ରୌପ୍ୟକାନ୍ତ, ସୁକାନ୍ତି

Question ୪ ।
ଏହିପରି କ’ଣ ହେବ ଲେଖ :
ନିତ୍ୟ + ଆନନ୍ଦ = ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ।
ସତ୍ୟ + ଆନନ୍ଦ
ପୂର୍ବ + ଆନନ୍ଦ
ଭୈରବ + ଆନନ୍ଦ
ବ୍ରହ୍ମ + ଆନନ୍ଦ
Answer:
ସତ୍ୟ + ଆନନ୍ଦ = ସତ୍ୟାନନ୍ଦ
ରସ + ଆନନ୍ଦ = ରସାନନ୍ଦ
ପୂର୍ଣ୍ଣ + ଆନନ୍ଦ = ପୂର୍ଣାନନ୍ଦ
ଭୈରବ + ଆନନ୍ଦ = ଭୌରଚନନ୍ଦ
ବ୍ରହ୍ମ + ଆନନ୍ଦ = ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ

Question ୫ ।
ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚନ୍ଦ୍ର ଲଗାଇ ପାଞ୍ଚଗୋଟି ଶବ୍ଦ ଲେଖ।
Answer:
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର, କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ରୀଚନ୍ଦ୍ର

କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୬ ।
କାନ୍ତକବିଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ରଖାଯାଇଥିଲା କାହିଁକି?
Answer:
କାନ୍ତକବି ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

Question ୭।
କାନ୍ତକବିଙ୍କ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ନାମ କ’ଣ?
Answer:
କାନ୍ତକବିଙ୍କ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ନାମ ତାଳପତା

Question ୮।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଓ ସେ କେଉଁ ବୃଷ୍ଟି ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିଲେ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଚୌଧୁରୀ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ସାମନ୍ତରାୟ ମହାପାତ୍ର ଓ ସେ ଓକିଲାତି ବୃତ୍ତି ଅବଲମ୍ବନ କରୁଥିଲେ।

Question ୯ ।
କବିତାଲେଖା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ କାହାର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଜନ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
କବିତାଲେଖା ପାଇଁ ଲକ୍ଷକାନ୍ତ ରେଭେନ୍ସା ଛ। ତ୍ର।ବାସର ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବଷ୍ଣୁ ଦାସଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧି।ଭାବନ ହୋଇଥିଲେ।

Question ୧୦ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧାମଣି।

Question ୧୧ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବି.ଏ. ପଢ଼ିବାପାଇଁ କଲିକତାର କେଉଁ କଲେଜରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବି.ଏ. ପଢ଼ିବାପାଇଁ କଲିକତାର ରିପନ୍ କଲେଜରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।

Question ୧୨ ।
ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ କେଉଁ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ‘କାଞ୍ଚିକାବେରୀ’ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

Question ୧୩ ।
କେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭା କରାଯାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

Question ୧୪ ।
ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଲେଖାଲେଖ୍ ପାଇଁ କେଉଁ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଛାତ୍ରାବସ୍ଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଲେଖାଲେଖୁ ପାଇଁ ‘ମୁକୁର’ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ବ୍ରଜସୁନ୍ଦର ଦାସ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ବିଶ୍ଵନାଥ କରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ।

Question ୮୫ ।
କାନ୍ତକବିଙ୍କ କୁଳଗୁରୁଙ୍କ ନାମ କ’ଣ?
Answer:
କାନ୍ତକଚ୍ ଙ୍କ କୁଳଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ବାବାଜା ରାମବାସୀ

Question ୧୬ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବତା କିଏ ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବତା ଗୋପୀନାଥ।

Question ୧୭ ।
‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ କବିତା ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର କେଉଁଠିକା ଅଧିବେଶନରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ କବିତା ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଅଧ‌ିବେଶନରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା।

Question ୧୮ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଭଦ୍ରକରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ପ୍ରେସ୍‌ର ନାମ କ’ଣ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଭଦ୍ରକରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ପ୍ରେସ୍‌ର ନାମ ଗୋପିନାଥ ପ୍ରେସ୍ ।

Question ୧୯ ।
‘ଡଗର’ ପ୍ରକାଶନ କଟକର ପିଠାପୁରରୁ କେଉଁ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
‘ଡଗର’ ପ୍ରକାଶନ କଟକର ପିଠାପୁରରୁ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା ।

Question ୨୦ ।
‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’ କେଉଁ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ?
Answer:
‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’, ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାରେ ପାଞ୍ଚଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

Question ୨୧ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସର ନାମ ‘କଣାମାମୁ’।

Question ୨୨ ।
ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍‌ସିଲ୍‌ରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ କାହିଁକି ?
Answer:
ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ବିରୋଧକରି ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍ସିଲରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ।

Question ୨୩ ।
‘‘ଏଭଳି ଦୁଃସମୟରେ ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଚର୍ଚ୍ଚା, ଇଷ୍ଟପୂଜା, ଗୁରୁବାଣୀ ପାଳନ ଥିଲା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସାନ୍ତ୍ ନାର ଔଷଧୀ
Answer:
ଏଭଳି …………………….. ସାନ୍ତନାର ଔଷଧୂ ।
ଶଂସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି)’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ । ଉକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଜୀବନର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାର ଉପାୟକୁ ସୂଚନାତ୍ମକ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ଥିଲେ ଜଣେ ଦକ୍ଷ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍, ଅଭିନେତା, ସଙ୍ଗୀତ ସାଧକ ଏବଂ ସମାଜସେବୀ । ଏତେସବୁ ସୁଗୁଣର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲେ । ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲାପରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ଅଭିଭାବକ ଉମାଚରଣଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ପୁରୀ ଯାଇଥିଲେ । ପୁରୀରୁ ଫେରିବାପରେ ସେ ଜ୍ଵର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ଏବଂ ଜ୍ଵର ଛାଡ଼ିଗଲା ପରେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଧର ଉପସର୍ଗ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ପିତା, ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ଚିକିତ୍ସାର ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଶରୀର ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ସେ କୁଳଗୁରୁ ବାବାଜୀ

କୀର୍ତ୍ତନ ଭଜନରେ ସେ ନିଜକୁ ବୁଡ଼ାଇ ରଖିଲେ। ବଡ଼ପୁଅର ଏଭଳି ଅବସ୍ଥା ଦେଖ୍, ତାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଇଷ୍ଟଦେବ ଗୋପିନାଥଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାକାରୀ କରାଇଦେଲେ। ବ୍ୟାଧ୍ୱଗ୍ରସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ଭାଇଆଳିଆ ସ୍ତରରୁ ନାନାଦି ଈର୍ଷା ଓ ମାଲିମୋକଦ୍ଦମା ଭଳି ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହିଭଳି ଦୁଃସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ନିଜକୁ ସାହିତ୍ୟ ସେବା, ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା, ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଚର୍ଚ୍ଚା, ଇଷ୍ଟପୂଜାରେ ନିଜକୁ ବୁଡ଼ାଇ ରଖିଲେ। କଳାତ୍ମକ ସାଧ। , ଆଧ୍ୟାମିକ ଅନୁଚିନ୍ତାରେ ସେ ସଦାସର୍ବଦା ନିମଜ୍ଜିତ ରହିଲେ। ଏଭଳି କରିବାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଦୁଃଖ ଓ ମାନସିକ ଅବ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଦୂରେଇଗଲା। ଏହାକୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କହିଛନ୍ତି, ଏଭଳି ବିଧ୍ଵବ୍ୟବସ୍ଥା ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା ସାର୍ଚ୍ଚନାର ଔଷଧ। ଦେହ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ଯେପରି ଔଷଧର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି କଳାସାଧନା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉପଚାର ତାଙ୍କ ମନକୁ ସାଙ୍ଗାନା ଦେଇଥିଲା। ପ୍ର।ବକ୍ଷିକ ପ୍ରଭଲି ବକ୍ତବ୍ୟ ସର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ହେ।ଇପାରିଛି।

Question ୨୪ ।
ଗାନ୍ଧୀ ଆଦର୍ଶ ଓ ବାଣୀପ୍ରତି ସେ ଅନୁରାଗୀ ହୋଇ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । କରିଥିଲେ।
Answer:
ଗ।ଷ। ଆଦର୍ଶ ……………………….. କରିଥିଲେ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି)’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ । ଉକ୍ତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେବାକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କର ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ଯଥାର୍ଥରେ କାନ୍ତକବି । ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ସେ କବିତା ଲେଖାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ । ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ବିଭିନ୍ନ କଥାବସ୍ତୁକୁ ନେଇ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପରିବାର ଥିଲେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ପରିବାର । ସାନଭାଇ, ସାନଭଉଣୀ, ଭଣଜା ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇପୁତ୍ର ସେହି ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ମନରେ ରହିଥିଲା ସ୍ଵଦେଶପ୍ରାଣତାର ଭାବ । ପରାଧୀନ ଉତ୍କଳ କିପରି ସ୍ଵାଧୀନତା ଲାଭକରିବ, ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ଆଦର୍ଶକୁ ଆଧାର କରି ଭଦ୍ରକର ତାଳପଦ ଏବଂ କଟକରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଜନସଚେତନତା ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ ।

ସେଥ‌ିପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସ ଦୂରକରିବା ସାଙ୍ଗକୁ କୃଷି ଓ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପର ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ମୋଚନ କରିବାପାଇଁ ସେ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଓ ବାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଫଳସ୍ବରୂପ ାଙ୍କର ଅନେକ କବିତାରେ ସେହି ଭାବଧାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । କବିତା ମାଧ୍ୟମରେଗ ାନ୍ଧୀଙ୍କର ଆଦର୍ଶକୁ ପରିପ୍ରଚାର କରିବା ଯେପରି ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କର ଏଭଳି ବକ୍ତବ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ କାବ୍ୟ ପ୍ରତିଭାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ସୂଚିତ କରିଛି ।

Question ୨୫ ।
ଅଧିକାଂଶ ରଚନା ପ୍ରାଣଧର୍ମର ହାସ୍ୟ କୌତୁକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୁପଧର୍ମୀ । ବିଦ୍ରୂପଧର୍ମୀ ।
Answer:
ଅଧ୍ଵଂକାଂଶ ରଚନା ………………………. ବିଦ୍ରୂପଧର୍ମୀ ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟ କୃତି)’ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ ଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେଇ, ସେଥୁରେ ରହିଥ‌ିବା ବିଶେଷତା ଯେ ହାସ୍ୟ କୌତୁକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୁପ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଇଛନ୍ତି ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ କବିତା ଲେଖୁଲେ ବି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗଦ୍ୟର ବିଭିନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନା ଚାଳନା କରିଥିଲେ ତାଙ୍କର ଜାଣିବାଦୀ ଓ ଆଧ୍ୟାମ୍ନରାଦା ଲେଖାକୁ ଛାଡିଦେଲେ ପ୍ରାୟ କବିତାରେ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିହ୍ନପାତ୍ମକ ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ‘ଅସହଯୋଗୀ’ ଛଦ୍ମନାମରେ ‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’ ଗଦ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେଥ‌ିରେ ସେ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇଥ‌ିବା ଅନେକ କର୍ମୀଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ବିଚ୍ୟୁତିକୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ନାଟକ ରଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ କେତେକ ପ୍ରହସନ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକୁ ପାଠକଲେ ଜଣାଯାଏ, ସେ ଯେପରି ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ହସାଇବାର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ନେଇ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ପଦ୍ୟରେ ସେ ଅନେକ ଲାଳିକା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳ ଦେବଙ୍କ କିଶୋରହାନଦ ଚମ୍ପୂ ଅନୁକରଣରେ କଟକ ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ଚମ୍ପୂ’, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ‘ବିଦଗ୍ଧଚିନ୍ତାମଣି’ର ‘କଳାମାଣିକରେ’ ଛାନ୍ଦ ଅନୁସରଣରେ ‘ଧଳାମାଣିକରେ’ ରଚନା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥରେ ହାସ୍ୟଭାବ ପ୍ରକାଶ ହୋଇଛି । ସେହିପରି ସେ ‘ଡିମ୍ବକ୍ରେସୀ ସଭା’, ‘ହନୁମନ୍ତର ବସ୍ତ୍ରହରଣ’, ‘ଜର୍ମାନ ଭୂତ ଓ ଦେବାକୁ ସେ ଚାହିଁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ ‘ତିଅଣରେ ଲୁଣଭଳି ସାହିତ୍ୟରେ ହାସ୍ୟରସ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ’ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ବିଶେଷ ପ୍ରତିଭାକୁ ସୂଚିତ କରିବାକୁ ଯାଇ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏପରି ଲେଖୁଛନ୍ତି ।

Question ୨୬ ।
ଗଳ୍ପଟିର ପରିଣତି ବେଶ୍ କରୁଣ ରସରେ ମାର୍ମିକ ।
Answer:
ପଠିତ ପଦ୍ୟାଂଶସିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି)’’ ବିଷୟରୁ ଆସିଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ରଚିତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପକୃତି ‘ବୁଢ଼ାଶଙ୍ଖାରି’ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଚାର ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ‘ବୁଢ଼ାଶଙ୍ଖାରି’ ଗଳ୍ପଟିରେ ଗାଳ୍ପିକ ପ୍ରେମ ଓ କରୁଣ ଭାବିକୁ ଅତି ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ ଭାବେ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖା ବିକେ । ସେହି ଶଙ୍ଖା ବିକିବା ଆଳରେ ଦେଖା ହେଇଛି ଜମିଦାର ଘର ବେହୁ ସହିତ । ବୋହୂକୁ ସେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇଛି । ସେହି ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇବା ସମୟରେ ନୂଆବୋହୂଟି ପ୍ରତି ଆସିଛି ଅପତ୍ୟସ୍ନେହ । ସତେ ଯେପରି ସେ ନିଜକୁ ବୋହୂର ବୁଢ଼ା ପୁଅଟିଏ ବୋଲି ମନେକରିଛି । ମା’ହାତରେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇ ଥ‌ିବାରୁ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିଛି । ବୋହୂର ବରାଦ ମୁତାବକ ଆସମାନାତାରା ଶଙ୍ଖା ଆଣି ଆସିବାକୁ କହିଛି ।

ଏହାରି ଭିତରେ ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ାଟି ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ତଥାପି ସେହି ଅସୁସ୍ଥ ଶରୀରରେ ବହୁ ଆବେଗରେ ଶଙ୍ଖା ଗଢ଼ିଛି । ଶଙ୍ଖା ନେଇ ଯାଇଛି ବେହୂକୁ ପିନ୍ଧାଇବା ପାଇଁ । ମାତ୍ର ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ାର ଆଶା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ । ତା’ର ଆଶା ଆଶାରେ ହିଁ ରହିଯାଇଛି । ଯେଉଁ ବୋହୂର ହାତରେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇବ ବୋଲି ଧାଇଁ ଆସିଥିଲା, ସେହି ବୋହୂର ବିଧବା ରୂପ ଦେଖୁଛି । ବୋହୂର ଏଭଳି ରୂପ ଦେଖ୍ ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ା ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ବେଦନାବୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହା ପାଠକ ଆଖୁ ଭିଜାଇ ଦିଏ। ଏହି ଗଳ୍ପରେ ରହିଥ‌ିବା ପ୍ରେମ ଓ କରୁଣ ଭାବ ଗାଳ୍ପିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିର ଶାଶ୍ୱତ ଭାବକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରେ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗଳ୍ପଟିର ପରିଣତି ବା ଶେଷପର୍ଯ୍ୟୟ କରୁଣ ରସା ତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଏଭଳି ଅଭିମତ ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ ହୋଇପାରିଛି ।

Question ୨୭ ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉଚ୍ଚାଙ୍ଗ ଭାବ ବେଳେବେଳେ ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅନନ୍ୟ କରିଛି ।
Answer:
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ……………………………….. ଅନନ୍ୟ କରିଛି ।
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି)’ ବିଷୟରୁ ଆସିଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ‘ଜୀବନ ସଂଗୀତ’ କବିତା ସଂକଳନରେ ସଂକଳିତ କବିତାଗୁଡ଼ିକର ମହତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି ।

କବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ବୈଷ୍ଣବ । ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ସେ ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଇଷ୍ଟଦେବ ଗୋପିନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରି ଦେଇଥିଲେ । ତେଣୁ ଭକ୍ତସୁଲଭ ଭାବାବେଗ, ପ୍ରେମ, କରୁଣା, ତିତିକ୍ଷା ଓ କୋମଳତାରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଥିଲା ରସସିକ୍ତ । ଫଳରେ ତାଙ୍କ ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ’ ବହୁ ବହୁପଦ ମଧ୍ୟରେ ସେହି କାରୁଣ୍ୟ, କୋମଳ, ବ୍ୟଥାତୁର, ପ୍ରେମସିକ୍ତ ହୃଦୟର ଉଚ୍ଛଳ ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । କାନ୍ତକବିଙ୍କର ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦୀ ଅନୁଚିନ୍ତାକୁ ବା କାବ୍ୟଚେତନାକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ସହିତ ଅନେକ ଆଲୋଚକ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି।

୧୯୧୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଓ ୧୯୧୩ରେ ନୋବେଲ୍‌ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ର ସଙ୍ଗୀତଗୁଡ଼ିକ କାନ୍ତକବିଙ୍କୁ ବହୁ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥବ । କାରଣ କବିଙ୍କର ଦୁଃଖଜର୍ଜରିତ ଅନ୍ତର ପାଇଁ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ଏକ ଆଶାର ଉତ୍ସରୂପେ ସାନା ଦେଇଥିଲା। ଏହି ମର୍ମରେ ଅନ୍ତରର ଆକୁଳ ଭାବକୁ ଏକ ବିରାଟ ଶକ୍ତି ପାଖରେ ସେ ସମର୍ପିତ କରିଥିଲେ । ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ କବିତାର ଅନେକ ପଦ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ କବିତାର ଅନେକ ପଦ ମିଶିଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଥ୍ରେ ସେ ନିଜର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି। ଆନନ୍ଦ ମଧୁର ବଂଶୀ ପରିବେଷଣ କରି ତାଙ୍କ ବିସ୍ମୟଦୀପ୍ତ ପ୍ରତିଭାର ଅନେକ ଚିତ୍ରକୁ ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ’ର ପ୍ରତି ଛତ୍ରେ ଛତ୍ରେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ’ର ଯେଉଁ ମହତ୍ତ୍ବ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଯଥାର୍ଥ ମନେ ହୋଇଥାଏ।

Question ୨୬ ।
‘‘ଗଳ୍ପଟିର ପରିଣତି ବେଶ୍ କରୁଣ ରସରେ ମାର୍ମିକ।’’
Answer:
ପଠିତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକର ‘‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି) ବିଷୟରୁ ଆସିଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ରଚିତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଳ୍ପକୃତି ‘ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖାରି’ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଚାର ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।

‘ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖାରି’ ଗଳ୍ପଟିରେ ଗାଳ୍ପିକ ପ୍ରେମ ଓ କରୁଣ ଭାବକୁ ଅତି ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ ଭାବେ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ା ଶଙ୍ଖା ବିକେ । ସେହି ଶଙ୍ଖା ବିକିବା ଆଳରେ ଦେଖା ହେଇଛି । ଜମିଦାର ଘର ବେହୁ ସହିତ ବୋହୁକୁ ସେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇଛି । ସେହି ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇବା ସମୟରେ ନୂଆବୋହୂଟି ପ୍ରତି ଆସିଛି ଅପତ୍ୟସ୍ନେହ । ସତେ ଯେପରି ବୋହୂର ବୁଢ଼ା ପୁଅଟିଏ ବୋଲି ମନେକରିଛି । ମା’ହାତରେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇ ଥ‌ିବାରୁ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିଛି । ବୋହୂର ବରାଦ ମୁତାବକ ଆସମାନାତାରା ଶଙ୍ଖା ଆଣି ଆସିବାକୁ କହିଛି । ଏହାରି ଭିତରେ ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ାଟି ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ତଥାପି ସେହି ଅସୁସ୍ଥ ଶରୀରରେ ବହୁ ଆବେଗରେ ଶଙ୍ଖା ଗଢ଼ିଛି ।

ଶଙ୍ଖା ନେଇ ଯାଇଛି । ବେହୁକୁ ପିନ୍ଧାଇବା ପାଇଁ । ମାତ୍ର ଶଙ୍ଖାରି ବୁଢ଼ାର ଆଶା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନାହିଁ । ତା’ର ଆଶା ଆଶାରେ ହିଁ ରହିଯାଇଛି । ଯେଉଁ ବୋହୂର ହାତରେ ଶଙ୍ଖା ପିନ୍ଧାଇବ ବୋଲି ଧାଇଁ ଆସିଥିଲା, ସେହି ବୋହୂର ବିଧବା ରୂପ ଦେଖୁଛି । ବୋହୂର ଏଭଳି ରୂପ ଦେଖ୍ ଶଙ୍ଖାରି ହୃଦୟ ଯେଉଁ ବେଦନା ବୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତାହା ପାଠକ ଆଖୁ ଭିଜାଇ ଦିଏ । ଏହି ଗଳ୍ପରେ ରହିଥ‌ିବା ପ୍ରେମ ଓ କରୁଣ ଭାବ ଗାଳ୍ପିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରେ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରେ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଗଳ୍ପଟିର ପରିଣତି ବା ଶେଷପର୍ଯ୍ୟୟ କରୁଣର ସାପ୍ଳୁତ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକଙ୍କ ଏଭଳି ଅଭିମତ ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ ହୋଇପାରିଛି ।

Question ୨୭ ।
‘‘ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ଲଢ଼ାସ ଭାବ ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତର ଅନନ୍ୟକୃତିର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି ।’’
Answer:
ଉକ୍ତ ଗଦ୍ୟାଶଟି ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକର ‘କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜୀବନୀ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି)’ ବିଷୟରୁ ଆସିଅଛି। ଏଠାରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଦ୍ବାରା ରଚିତ ଓ ‘ଜୀବନ ସଂଗୀତ’ କବିତା ସଂକଳନରେ ସଂକଳିତ କବିତା କବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ଏକାନ୍ତ ଭାବରେ ବୈଷ୍ଣବ । ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ସେ ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଇଷ୍ଟଦେବ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରି ଦେଇଥିଲେ । ତେଣୁ ଭକ୍ତ ସୁଲଭ ଭାବାବେଗ, ପ୍ରେମ, କରୁଣା, ତିତିକ୍ଷା ଓ କୋମଳତାରେ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ମୂଳା ରସସିକ୍ତ । ଫଳରେ ତାଙ୍କ ‘ଜୀବନ ସଂଙ୍ଗୀତର’ ବହୁପଦ ମଧ୍ୟରେ ସେହି କାରୁଣ୍ୟ କୋମଳ, ବ୍ୟଥାତୁର, ପ୍ରେମସିକ୍ତ ହୃଦୟର ଉଚ୍ଛକ ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

କାନ୍ତ କବିଙ୍କର ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦୀ ଅନୁଚି ନ୍ତ୍ର।କୁ ବା କାବ୍ୟଚେତନାକୁ ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥଙ୍କ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ସହିତ ଅନେକ ଆଲୋଚକ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି । ୧୯୧୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଓ ୧୯୧୩ରେ ପ୍ରଭାବିତ ନୋବେଲ୍‌ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ର ସଙ୍ଗୀତଗୁଡ଼ିକ କାନ୍ତକବିଙ୍କୁ ବହୁ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥବ । କାରଣ କବିଙ୍କର ଦୁଃଖଜର୍ଜରିତ ଅନ୍ତରପାଇଁ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ଏକ ଆଶାର ଉତ୍ସରୂପେ ସାର୍ଚ୍ଚନା ଦେଇଥବ । ଏହି ମର୍ମରେ ଅନ୍ତରର ଆକୁଳ ଭାବକୁ ଏକ ବିରାଟ ଶକ୍ତି ପାଖରେ ସେ ସମର୍ପିତ କରିଥିଲେ । ରବିନ୍ଦ୍ର ନାଙ୍କ କିତାର ଅନେକ ପଦ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ କବିତାର ଅନେକ ପଦ ମିଶିଯାଉଥିଲେ, ସେଥ‌ିରେ ସେ ନିଜର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି । ଆନନ୍ଦ ମଧୁର ବଂଶୀ ପରିବେଷଣ କରି ତାଙ୍କ ବିସ୍ମୟ ଦୀପ୍ତ ପ୍ରତିଭାର ଅନେକ ଚିତ୍ରକୁ ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତର ପ୍ରତି ଛତ୍ରେ ଛତ୍ରେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ’ର ଯେଉଁ ମହତ୍ତ୍ବ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଯଥାର୍ଥ ମନେ ହୋଇଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question ୨୮ ।
କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଜୀବନୀର ପରିଚୟ ଦିଅ ।
Answer:
କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଥିଲେ ଓଡ଼ିଆ ବାଣୀଭଣ୍ଡାରକୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିବା ଜଣେ ଯଶସ୍ବୀ ସାଧକ । ସେ ତାଙ୍କର ଜୀବନକାଳ ଭିତରେ କେବଳ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ, ସେପରି ନୁହେଁ ବରଂ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ନୀଳକଣ୍ଠ ଯେପରି ଆକଣ୍ଠ ବିଷପାନ କରି ସାରାଜଗତକୁ ଅମୃତ ପ୍ରଦାନର କାରଣ ହୋଇଥିଲେ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ନିଜେ ଦୁଃଖ ଯାତନାରେ ରହିଥିଲେ ବି ସମଗ୍ର ବିଦଗ୍ଧ ପାଠକ-ଶ୍ରେଣୀଙ୍କୁ ହାସ୍ୟରସର ଅମୃତ ପାନ କରାଇଥିଲେ । ସେହି ଦିବ୍ୟସୃଷ୍ଟିକୁ ପଠନ କରି, ଶ୍ରବଣ କରି ପାଠକମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୮୮ ମସିହା, ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖ ଗୁରୁବାର ଦିନ କଟକସହରର ଧୂଆଁପତ୍ରିଆ ଗଳି, ବଖରାବାଦରେ ନାମ  ରଖାଯାଇଥିଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଚୌଧୁରୀ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ସାମନ୍ତରାୟ ମହାପାତ୍ର ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଜମିଦାର । ମାତା ରାଧାମଣି ଥିଲେ କଣ୍ଠପଡ଼ା ଜମିଦାରଙ୍କ କନ୍ୟା । ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସ୍ଵଚ୍ଛଳ ଜମିଦାର ପରିବାରର ଦାୟାଦ ଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମବେଳକୁ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ କଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା ସାଙ୍ଗକୁ ଆଇନ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ

ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ । ଓକିଲାତି ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହେଲାପରେ, ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବାଲେଶ୍ବର ଚାଲିଆସି ଓକିଲାତି କଲେ । ଯେହେତୁ ପିତା ବାଲେଶ୍ଵରରେ ଓକିଲାତି କଲେ, ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବାଲେଶ୍ଵର ସ୍କୁଲରେ । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଭଦ୍ରକରେ କୋର୍ଟ ଖୋଲିଯିବାରୁ, ଭାଗବତ ବାବୁ ବାଲେଶ୍ଵର ଛାଡ଼ି ଭଦ୍ରକ ଚାଲିଆସିଲେ । ଭଦ୍ରକରେ ରହି ଓକିଲାତି ବ୍ୟବସାୟ ସହିତ ଗ୍ରାମର ସମ୍ପଭିବାଡ଼ି ବିଷୟ ବୁଝାସୁଝା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଭଦ୍ରକରେ ରହି ପାଠ ପଢ଼ିଲେ । ବାଲେଶ୍ବରରେ ରହି ପାଠପଢ଼ିବା ବେଳେ ସେ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଖେଳାଳି ଭାବେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଭଦ୍ରକରେ ରହଣି ସମୟରେ ଅନେକ ସାଥୀପିଲାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନୟରେ ସେ ସମୟ ବିତାଇବାରୁ, ତାଙ୍କର ପିତା ତାଙ୍କୁ କଟକ ପଠାଇଦେଲେ । କଟକରେ ସେ ସମୟରେ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଦୂରସମ୍ପର୍କୀୟ ଉମାଚରଣ ରେଭେନ୍ସା
ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଉମାଚରଣଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ଛାତ୍ରାବାସରେ ରହି ପାଠ ପଢ଼ିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପଠପଢ଼ିବା ଅପେକ୍ଷା କ୍ରୀଡ଼ା, କବିତା ଲେଖା ଓ ଆମୋଦାପ୍ରମୋଦରେ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ଦେଉଥ‌ିବା ଉମାଚରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଉମାଚରଣ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ କଲିକତା ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପୁନର୍ବାର ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ଏହି ସ୍କୁଲରୁ ସେ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।

ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇ.ଏ. ପଢ଼ିଲେ । ଆଇ.ଏ. ପାସ୍ କଲାପରେ କଲିକତାର ରିପନ୍‌ କଲେଜରେ ବି.ଏ. ଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ମାତ୍ର ସେଠାରେ ଅସୁବିଧା ହେବାରୁ, ଫେରିଆସି ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବି.ଏ. ପଢ଼ିଲେ । ଏହି କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ ସେ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ୍, ଟେନିସ୍, କ୍ରିକେଟ ଆଦି ଖେଳ ଖେଳିବା, ଗୋପୀଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ଗୀତ ଗାଇବାରେ ଅଧିକ ସମୟ ବ୍ୟୟ କରୁଥିଲେ । ଏହା ଭିତରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ବାଲେଶ୍ଵର ସୁନହଟର ଲାଲ୍‌ମୋହନ ଦାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଲବଙ୍ଗଲତାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ କେବଳ କ୍ରୀଡ଼ାପ୍ରେମୀ ନଥିଲେ ସେ ମଧ୍ୟ କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କରିଦେଉଥ୍ଲେ । ଲଣ୍ଡନରେ ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜଙ୍କ ଅଭିଷେକୋତ୍ସବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତବର୍ଷରେ ଉତ୍ସବମାନ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ‘କାଞ୍ଚିକାବେରୀ’ ନାଟକ ଅଭିନୀତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନାଟକରେ ଭଦ୍ରା ଓ ଭିକାରୁଣୀ ଭୂମିକାରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ କେନ୍ଦେରା ଓ ରାମତାଳି, ଗୋପୀଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ଗୀତ ଗାଇ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ବିମୋହିତ କରିଥିଲେ । ଏହି ନାଟକରେ ନର୍ତ୍ତକୀଭାବରେ ନାଚିକରି ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ ।

ଛାତ୍ରଜୀବନରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନାକରି ଯଶସ୍ୱୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥ‌ିବା ‘ମୁକୁର’ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ବ୍ରଜସୁନ୍ଦର ଦାସ ଏବଂ ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାର ବିଶ୍ବନାଥ କରଙ୍କର ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ଛାତ୍ରାବାସରେ ସେ କବିତା ଲେଖାପାଇଁ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଜନ ହୋଇଥିଲେ । ଆଇ.ଏ. ପଢ଼ିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଲେଖାପାଇଁ ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେବକ ଉବରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବି ଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟାପକ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତତ୍ତାବଧାନରେ ଗଢିଉଠିଥି ସେବ। ସଂସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ଦୀନ, ଦୁଃଖୀଙ୍କର ସେବା କରିଥିଲେ । କବିତା ଲେଖୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ସାଙ୍ଗସାଥୀ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲର ଏକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭାରେ ତାଙ୍କୁ ‘କାନ୍ତକବି’ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।

ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବତନ ଅଭିଭାବକ ଉମାଚରଣଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ପୁରୀ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ କଲେ । ବି.ଏଲ୍. ପଢ଼ିବାର ଯୋଜନା ହେଲା । ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଵର ହେଲା । ଜ୍ଵର ଛାଡ଼ିଗଲା ପରେ ତାଙ୍କଠାରେ ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଧର ଉପସର୍ଗ ଦେଖାଗଲା । ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ପୁଅକୁ ରୋଗମୁକ୍ତ କରିବାପାଇଁ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଭଲ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ବରଂ ଶାରୀରିକ ସ୍ତରରେ ସେ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଗଲେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେ କୁଳଗୁରୁ ବାବାଜୀ ରାମଦାସଙ୍କଠାରୁ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି, ଇଷ୍ଟଦେବ ଗୋପିନାଥଙ୍କ ସେବା, ଭଜନ କୀର୍ତ୍ତନରେ ମନୋନିବେଶ କଲେ । ଶେଷ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରି ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିବା ସହିତ ବିଦଗ୍ଧ ପାଠକ ପ୍ରାଣରେ ହାସ୍ୟରସ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମବାଦ, କରୁଣ ରସାତ୍ମକ ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଲଷ୍ଠୀ କାନ୍ତ ତାଙ୍କର ସାରସ୍ଵତ ସାଧନା ପାଇଁ ମରି ମଧ୍ୟ ଆମର ରହିଛନ୍ତି।

Question ୨୯ ।
କାନ୍ତକବିଙ୍କ ସାହିତ୍ୟକୃତିଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟାକାଶରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କ ସେମାନଙ୍କ ଅମଳିନ ଦୀପ୍ତିରେ ମହମାମଣ୍ଡତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଅନ୍ୟତମ । ତୁଳସୀ ଦୁଇପତ୍ରରୁ ବାସିଲା ପରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ମନୋନିବେଶ କରି ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୀବନରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଉପରେ ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉନଥିଲେ, ତା’ଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପଠନରେ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେହି ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ସେ କବିତା ଲେଖାରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ କରି ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇ.ଏ. ପଢ଼ିଲାବେଳେ ଛାତ୍ରାବାସରେ କବିତା ଲେଖାପାଇଁ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଜନ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେ ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ । ବି.ଏ. ପଢ଼ିଲାବେଳେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖାପାଇଁ ‘ମୁକୁର’ ପତ୍ରିକାର ସଂପାଦକ ବ୍ରଜସୁନ୍ଦର ଦାସ ଏବଂ ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ବିଶ୍ଵନାଥ କରଙ୍କର ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ସବୁବେଳେ କବିତା ଲେଖୁଥ‌ିବାରୁ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ଡାକୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭା କରାଯାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ରୂପେ ଘୋଷଶା କରାଯାଇଥିଲା

କାନ୍ତକବି ପରିବାର ଥିଲା ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ପରିବାର । ସେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ ଅନେକ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କର ଦୋଷଦୁର୍ବଳତାକୁ । ସେହି ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସେ ‘ଅସହଯୋଗୀ’ ଛଦ୍ମ ନାମରେ ରଚନା କରିଥିଲେ ‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା । ଏହି ଲେଖା ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାର ପାଞ୍ଚଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

କାନ୍ତକବି ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ବା ଭାରତୀୟ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଚେତନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସେହି ସଚେତନ ଭାବ ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା, ଲାଳିକା, ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘କଣାମାମୁ’, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ନାଟକାଦିରୁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ‘ଗୋପିନାଥ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସଂସ୍ଥାଟି ପ୍ରଥମେ ଅପେରା ଓ ପରେ ହ୍ୟୁଟିରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥୁରେ ସେ ରଚନା କରିଥିବା ‘ଶରହ୍ରାସ’, ‘ବସନ୍ତ ବିଳାସ’, ‘କାଳୀୟ ଦଳନ’, ‘ବ୍ରଜ ବର୍ଜନ’, ‘ବଂଶୀଶିକ୍ଷା’ ଆଦି ନାଟକ ଅଭିତୀତ କରାଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଓ ବାଣୀ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗୀ ହୋଇ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ରଚନା ଥିଲା ହାସ୍ୟ କୌତୁକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୂପଧର୍ମୀ । ସେ ଯେପରି ହସିବା ଓ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଠକଙ୍କୁ ହସାଇବାକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପଦ୍ୟରେ ଲେଖୁଥ‌ିବା ଲାଳିକା ଏବଂ ନାଟ୍ୟରୀତିରେ
ଅନୁକରଣରେ ‘ଚଟକ କରିଥିଲେ

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ରଚନା ଥିଲା ହାସ୍ୟ କୌତୁକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦୂପଧର୍ମୀ । ସେ ଯେପରି ହସିବା ଓ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଠକଙ୍କୁ ହସାଇବାକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପଦ୍ୟରେ ଲେଖୁଥ‌ିବା ଲାଳିକା ଏବଂ ନାଟ୍ୟରୀତିରେ ପ୍ରହସନ ତାଙ୍କ ହାସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକାରା ରଚନା ଶୈଲାର ବଳିଷ୍ଠ ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବଙ୍କ କଳାମା ଶିକାରେ ଚାନ୍ଦ ଅନୁସରଣ ଧଳାମା ଶିକରେ ଅନୁକରଣରେ ‘ଚଟକ ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ଚମ୍ପୂ’, ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାରଙ୍କ ‘କଳାମାଣିକରେ’ ଛାନ୍ଦ ଅନୁସରଣ ‘ଧଳାମାଣିକରେ, ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ‘ଉତ୍କଳ ଭ୍ରମଣ’ ଅନୁକରଣରେ ‘କଟକ ସଫର’ ଆଦି ତାଙ୍କର ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ ସୃଷ୍ଟି ପାଠକକୁ ବିପୁଳ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ । ପ୍ରହସନ ଭାବରେ ‘ଡିମ୍ବକ୍ରେସୀ ସଭା’, ‘ହନୁମନ୍ତର ବସ୍ତ୍ରହରଣ’, ‘ଜର୍ମାନ ଭୂତ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଦୂତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର’ର ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ କୃତି ।

ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ନିଜସ୍ବ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ‘ପିଲାଙ୍କ କଥା’, ‘ଚିଡ଼ିଆଖାନା’, ‘ପାଠମାଳା’, ‘ସାହିତ୍ୟ ସୁଧାକର’ ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କଦ୍ବାରା ରଚିତ ଉପାଦେୟପୁସ୍ତକ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚନା ଲେଖୁ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ‘ହାସ୍ୟରସ’, ‘ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିରେ ହାସ୍ୟରସ’, ‘କବି ଓ କବିତ୍ଵ’, ‘ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ’ । ସେହିପରି ‘ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ମୃତି’, ‘ସ୍ମୃତିପ୍ରଭା’, ‘ଚିନ୍ତାମଣି ସ୍ମୃତି’, ‘ଖଣ୍ଡିଏ ଚିଠି’, ଭଳି ଜୀବନ ସ୍ମୃତିମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧରୁ କାନ୍ତକବିଙ୍କ ଆତ୍ମସଂଲଗ୍ନ ଭାବଉଲ୍ଲାସ ବାରି ହୋଇଡ଼ୋ

କବି ଜାତୀୟତାବୋଧ ମୂଳକ ବା ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଭାବକୁ ନେଇ ଅନେକ କବିତା ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକ ‘ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ’ କବିତା ସଂକଳନରେ ସଂକଳିତ । ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’, ‘କୋଟିକୋଟି କଣ୍ଠେ ଆଜି’, ‘ଉଡ଼ାଇ ନିଶାଣ ବଜାଇ ଭେରୀ’ ‘ସାଜରେ ସାଜରେ’ ଏହି ସଙ୍କଳନରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ କୃତି । ପୁନଶ୍ଚ ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମ ଗୀତ ସଂକଳନ ହେଉଛି ‘ଜୀବନ ସଂଗୀତ’ । ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ଥ‌ିବା ଉଚ୍ଚାଙ୍ଗ ଭାବ ସଂପଦ ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରୁ ଅନନ୍ୟତା ପ୍ରମାଣ କରେ। ଉପରୋକ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାର କଲେ କାନ୍ତକବି ଯେ ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ ସାରସ୍ଵତ ସାଧକ ଏଥିରେ ଦ୍ବିମତ ନାହିଁ ।

Question ୩୦।
ରୁଗ୍‌ଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟର କାନ୍ତକବି ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେଉଁ କେଉଁ କାମ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଥୁଲେ, ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ବହୁ ପରିଚିତ ପ୍ରତିଭା । ଭାଗ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେତୁ ସେ ସମୟରେ ବି.ଏ. ପାଶ୍ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ରଜୀବନର ଖେଳୁଅଡ଼ ମନୋବୃତ୍ତିକୁ ସାକାର କରିପାରି ନଥିଲେ ରୁଗ୍‌ଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ। ତଥାପି କୁଳଦେବତାଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କଲାପରେ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ପାଇଁ ସେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମ ଅନୁଚିନ୍ତା ବୁଡ଼ି ରହୁଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା ଓ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ନିଜକୁ ନିମଜ୍ଜିତ କରି, ହସି ହସାଇ, ରସି ରସାଇ ନିଜ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟବାନ ସମୟରୁ ସଫଳ କରିଥିଲେ । ଶିବ ବିଷପାନ କରି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଅମୀୟ ସ୍ରୋତରେ ଭସାଇ ଦେଲାପରି, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ନିଜ ଜୀବନରେ ବାଧାବିଘ୍ନ, ରୋଗ-ଶୋକ ରୂପକ ବିଶକୁ ପାନକରି ହାସ୍ୟରସର ଅମୃତମୟ ଭାବଧାରାରେ ବିଭୋର କରି ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାନ୍ତ କୋମଳ ପଦ୍ୟାବଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦରଦୀ ହୃଦୟରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ନେଇ ପାରିଥିଲେ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ପରଭୂତ କରି ତାଙ୍କର କବିତ୍ଵ ଆନନ୍ଦର ଧ୍ଵଜା ଉଡ଼ାଇ ପାରିଥିଲା । ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯେପରି ଜୀବନର ଅଭିଶାପ ନହୋଇ, ହୋଇଥିଲା ବିମଳ ହାସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ପ୍ରେରଣାର ଧାରା ।

ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲାପରେ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଅଭିଭାବକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିବା ଉମାଚରଣଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାପାଇଁ ପୁରୀ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ରହି ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଵର ହୋଇଥିଲା । ଜ୍ଵର ଛାଡ଼ି ଯିବାପରେ, ସେକାଳର ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଧର ଉପସର୍ଗ ଦେଖା ଦେଇଥିଲା । ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ଚିକିତ୍ସାର ସମସ୍ତ ପ୍ରଯନ୍ କଲେ, ହେଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଶାରୀରିକ ସ୍ତରରେ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଗଲେ । ଏହି ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ପାଇଁ ସେ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ । କୁଳଗୁରୁ ବାବାଜୀ ରାମଦାସଙ୍କଠାରୁ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ତାଙ୍କରି ପରାମର୍ଶରେ କୁଳଦେବତା ଗୋପିନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରିଦେଲେ । ଏହାପରେ ସେ କୀର୍ତ୍ତନ ଭଜନପ୍ରତି ସଦା ଆସକ୍ତ ରହିଲେ । ଏହାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଜୀବନଧାରା ଭିନ୍ନ ମୋଡ଼ ନେଇଥିଲା ।

ବ୍ୟାଧୁଗ୍ରସ୍ତ ହେଲାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସଦାସର୍ବଦା ନିଜକୁ ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଚର୍ଚ୍ଚା, ଇଷ୍ଟପୂଜା, ଗୁରୁବାଣୀ ବିଚାରଧାରାରେ ବୁଡ଼ାଇ ରଖିଲେ । ଏହା ଯେପରି ତାଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ଥିଲା ସାନ୍ତନାର ଔଷଧ । ପ୍ରଲୁବ୍ଧ କରିଥିଲା । ସେ ସିଧାସିଧ୍ ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇ ନ ପାରିଲେ ବି ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ବିଚ୍ୟୁତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ଛଦ୍ମନାମରେ ସେ ରଚନା କରିଥିଲେ ‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’ । କନିକା ମେଳିର କଂଗ୍ରେସରେ ନେତୃସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ତହିଁରେ ଭୂମିକାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦୁପଧର୍ମୀ ‘ପଞ୍ଚାମୃତ’ ନାଟିକା ରଚନା କରିଥିଲେ ।

୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ‘ଗୋପିନାଥ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆୟୁକାଳ ଥିଲା ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚବର୍ଷ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ‘ଶରଦ୍ରାସ’, ‘ବସନ୍ତ ବିଳାସ’, ‘କାଳୀୟ ଦଳନ’, ‘ବ୍ରଜ ବର୍ଜନ’, ‘ବଂଶୀଶିକ୍ଷା’ ଆଦି ନାଟକ ରଚନା କରି ପରିବେଷଣ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ‘ବେଶ ବଦଳା’, ‘ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଗୌର ସନ୍ୟାସ’, ‘କର୍ଣ୍ଣ’, ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚଣ୍ଡାଳୁଣୀ’ ନାଟକ ରଚନା କରି ଅଭିନୟ କରାଇଥିଲେ । ‘ଗୋପିନାଥ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜ’ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ ‘ଗୋପିନାଥ ପ୍ରେସ୍’ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ୧୯୩୭ ମସିହାରୁ ଏହି ପ୍ରେସ୍‌ ‘ଡଗର’ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ନିଜେ ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ବି ତାଳପଦା ଓ କଟକରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ମୋଚନ ସେମାନଙ୍କ

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ହାସ୍ୟ ଯୌତୁକ, ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ । ସତେ ଯେପରି ହସିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ହସାଇବାର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ନେଇ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ବାରା ରଚିତ ‘ଚଟକ ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ଚମ୍ପୁ’, ‘ଧଳାମାଣିକରେ’, ‘କଟକ ସଫର’, ‘ତିମ୍ବକ୍ରେସୀ ସଭା’, ‘ହନୁମନ୍ତର ବସ୍ତ୍ରହରଣ’ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିରେ ଏହି ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଥିଲେ ବି, ଆଧ୍ୟାୟିକ ଅନୁଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ଜୀବନର ପରମଶାନ୍ତି ଦେଇଥିଲା । ନିଜ ହୃଦୟର ବ୍ୟଥାତୁର ଭାବ ନେଇ ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ।

‘‘ସବୁଥୁରୁ ବଞ୍ଚ କରି
କେଉଁ ଯଶବାନା ଉଡ଼ାଇବ ହେ
ଯାହା ଦେଇଥୁଲ ସବୁତ ନେଲଣି
ଆଉ ଏବେ କିସ ଛଡ଼ାଇବ ହେ ।’’
କିମ୍ବା, ‘ମଉଳା ଏ ମୋର ଫୁଲବନେ
ଚହଟି ଉଠୁଛି ଜହ୍ନରାତି
ପରାଣ ସଖା ଆସିବେ ବୋଲି
ଦୁଲୁକି ଦୁଲୁକି ଉଠେ ଛାତି ।’’
ସମୟ ବିଶେଷରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି, ଆଘାତରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିଛନ୍ତି, ପୁଣି ସେହି ନିବିଡ଼ ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ଆଶାର ଉଜ୍ଜଳ ଦୀପ୍ତି ଦେଖ୍ ଆତ୍ମହରା ହୋଇଛନ୍ତି । କାନ୍ତକବି ଥିଲେ ବୈଷ୍ଣବ । ଋଗ୍‌ଣ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ନେଇ ସେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ ବି ତାଙ୍କର ଲେଖାବଳୀରେ ସ୍ଵଦେଶପ୍ରାଣତା । ଓ ଆଶାବାଦର ଭାବକୁ ସେ ସଦାସର୍ବଦା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟର ଆବେଦନରେ ପାଠକକୁ ହାସ୍ୟରେ ବିମୋହିତ କରୁଥିଲେ । ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ସେ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ରହି ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ନୂତନ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରେରଣା ପ୍ରଦାନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରୁଥିଲେ ।

ପରୀକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

A. ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ।

1. ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ନିଜ ରଚନାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୋଚକ ଭାବ ଓ ……………………….. ଶୈଳୀ ପାଇଁ ପାଠକ ମହଲରେ ସୁପରିଚିତ ।
(A) ହୃଦୟଗ୍ରାହୀ
(B) ଅନୁପମ
(C) ମନୋରମ
(D) ବୈଚିତ୍ରମୟ
Answer:
(C) ମନୋରମ

2. ଲ୍ୟାକାନ୍ତ …………………… ମସିହାରେ କଟକ ସହରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
(A) ୧୯୮୮
(B) ୧୮୮୮
(C) ୧୭୮୮
(D) ୧୮୮୯
Answer:
(B) ୧୮୮୮

3. ଲକ୍ଷ୍ମ।କନ୍ତ୍ରଙ୍କ ପିତା ……………………. ସହରର ଦଶମାଇଲ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାଳପଦା ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ।
(A) ବାଲେଶ୍ଵର
(B) କଟକ..
(C) ଭଦ୍ରକ
(D) କେନ୍ଦ୍ରପଡ଼ା
Answer:
(C) ଭଦ୍ରକ

4. ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଜନ୍ମବେଳକୁ ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ …………………………….. ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷାବିତ କରୁଥିଲେ ।
(A) କଟକ ଏକାଡ଼େମୀ
(B) କଲ୍‌ ଜିଏଟ
(C) ଭଦ୍ରକ
(D) ବାଲେଶ୍ବର
Answer:
(A) କଟକ ଏକାଡ଼େମୀ

5. ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ଶିକ୍ଷକତା ସାଙ୍ଗକୁ ………………… ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ ।
(A) ବି.ଏ.
(B) ବି.ଏଡ୍.
(C) ଏମ୍.ଏ.
(D) ଆଇନ
Answer:
(D) ଆଇନ

6. ଓକିଲାତି କରାଯାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଭାଗବରାରୁ ପ୍ରଥମେ ……………………………………. ଠାରେ ଓକିଲାତି କଲେ ।
(A) ବାଲେଶ୍ଵର
(B) କଟକ
(C) ଭଦ୍ରକ
(D) ପୁରୀ
Answer:
(A) ବାଲେଶ୍ଵର

7. …………………. ରେ ପାଠ ପଢ଼ିବାବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଉତ୍ତମ ଖେଳାଳି ଛାତ୍ରଭାବରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
(A) ଭଦ୍ରକ
(B) ବାଲେଶ୍ଵର
(C) ପୁରୀ
(D) କଟକ
Answer:
(B) ବାଲେଶ୍ଵର

8. ଭଦ୍ରକରେ ଅନେକ ପିଲାଙ୍କ ସାଥିରେ …………………….. କରିବାରେ ମାତିଚାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କାନ୍ତଙ୍କୁ କଟକ ପଠାଗଲା
(A) ଖେଳକୁଦ
(B) ଗଣ୍ଡଗୋଳ
(C) ନେତାଗିରି
(D) ନାଟକ ଅଭିନୟ
Answer:
(D) ନାଟକ ଅଭିନୟ

9. ଉମାଚରଶଙ୍କ ତତ୍ବାବ ଧାନରେ ………………. ରେ ରହି ଲକ୍ଷ୍ମ।କାନ୍ତ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ।
(A) ମେସ୍
(B) ଛାତ୍ରାବାସ
(C) ଭଡ଼ାଘର `
(D) ନିଜସ୍ବ ଗୃହ
Answer:
(B) ଛାତ୍ରାବାସ

10. ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ …………………….. ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତାର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ
(A) ଆଇ.ଏ.
(B) ବି.ଏ.
(C) ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ
(D) ଆଇନ
Answer:
(C) ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ

11. ପାଲେଶ୍ଵର ସୁନହଟ ଲାଲ୍‌ମାହନ ଦାସଙ୍କ କନ୍ୟା ………………………….. ଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହୋଇଥିଲା।
(A) ଚାରୁଲତା
(B) ଲବଙ୍ଗଲତା
(C) ପ୍ରେମଲତା
(D) ମାଳତୀଲତା
Answer:
(B) ଲବଙ୍ଗଲତା

12. କବିତା ଲେଖୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସାଧାମ।ନେ ……………………….. ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ ।
(A) ସ୍ଵଭାବକବି
(B) ଆଶୁ କବି
(C) ବ୍ୟଙ୍ଗକବି
(D) କାନ୍ତକବି
Answer:
(D) କାନ୍ତକବି

13. ………………………. ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ବି.ଏ. ପାଶ୍ କଲେ ।
(A) ରେଭନ୍ସା
(B) ରିପନ୍
(C) ଖ୍ରୀଷ୍ଟ
(D) କଲିକତା
Answer:
(A) ରେଭନ୍ସା

14. ଲଣ୍ଡନର …………………….. ଙ୍କ ଅଭିଷକୋସ୍ଥଚ୍ ତଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭ।ରତରେ ଉତ୍ସବମାନ କରା ଯାଉଥାଏ।
(A) ଚତୁର୍ଥ ଜର୍ଜ
(B) ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜ
(C) ଷଷ୍ଠ ଜର୍ଜ
(D) ସପ୍ତମ ଜର୍ଜ
Answer:
(B) ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜ

15. ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ………………………… ନାଟକ ଅଭିନୟ କରାଯାଉଥାଏ
(A) ବାବାଜୀ
(B) ଶାନ୍ତ୍
(C) କାଞ୍ଚିକ।ଚେବରା
(D) ପହୂ ମାଳା
Answer:
(C) କାଞ୍ଚିକ।ଚେବରା

16. ‘ବୁଢ଼ାଶଙ୍ଖାରି’ ଗଳ୍ପଟିର ପରିଣତି ବେଶ୍ ………………. ନାଟକ ଅଭିନୟ କରାଯାଉଥାଏ ।
(A) ହାସ୍ୟ
(B) କଣାମାମୁ
(C) କାଞ୍ଚବେରୀ
(D) ପଦ୍ମମାଳୀ
Answer:
(D) ପଦ୍ମମାଳୀ

17. ……………………….. ର ଗାତଗୁଡ଼ିକର ଉଇଙ୍ଗ ଭାବ ସମ୍ପଦ ଅନନ୍ୟକୃ ତିର ମାନ୍ୟତ। ଦେଇଛି।
(A) ପାଠମାଳା
(B) ବିବିଧ କବିତା
(C) ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ
(D) ଦେଶାତ୍ମବୋଧ
Answer:
(C) ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ

18. କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ………………..
(A) ଶୈବ
(B) ଶାକ୍ତ
(C) ଗାଣସତ୍ୟ
(D) ଚୈଷ୍ଣବ
Answer:
(D) ଚୈଷ୍ଣବ

19. ………………… ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏକ ସମୂର୍ଦ୍ଧ୍ନା ସଭା କରାଯାଇ ଲକ୍ଷ୍ମନ୍ତକୁ କାନ୍ତକବି ରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଗଲା
(A) ୧୯୩୨
(B) ୧୯୩୩
(C) ୧୯୩୪
(D) ୧୯୩୫
Answer:
(C) ୧୯୩୪

20. …………… ଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପୁରା ଯାଇଥିଲେ।
(A) ମଧୁସୂଦନ
(B) ରମାବଲ୍ଲଭ
(C) ଉମାବଲ୍ଲଭ
(D) ଉମାଚରଣ
Answer:
(D) ଉମାଚରଣ

21. ନାଟ୍ୟରୀତିର …………………… ରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ହାସ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକାର ରଚନା ଶୈଳା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ହୁଏ
(A) ମାଳିକା
(B) ରଚନା
(C) ପ୍ରହସନ
(D) ବ୍ୟଙ୍ଗ
Answer:
(C) ପ୍ରହସନ

22. କୁଳଗୁରୁ ବାବାଜି ………………………… ଙ୍କ ଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଦାଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
(A) ହରି ଦାସ
(B) ମଧୁ ଦାସ
(C) ଶ୍ୟାମ ଦାସ
(D) ରାମ ଦାସ
Answer:
(D) ରାମ ଦାସ

23. ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପିତାମାତାଙ୍କ …………………. ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
(A) ଜ୍ୟେଷ୍ଠ
(B) କନିଷ୍ଠ
(C) ମଧ୍ୟମ
(D) ଦ୍ୱିତୀୟ
Answer:
(A) ଜ୍ୟେଷ୍ଠ

24. ‘ ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’ ଲେଖାଟି …………………… ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା
(A) ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ
(B) ମୁଗୁର
(C) ସତ୍ୟବାଦୀ
(D) ଡଗର
Answer:
(D) ଡଗର

(ପ୍ରଚୀକ୍ଷର ମର୍ମହାଶା)

କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରତିଭା । ସେ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନ କରି ପାଠକୀୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ପାଠକୀୟ ରୁଚିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଶୈଳୀରେ ସେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟକୁ ରସାଣିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥା’ନ୍ତି । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୮୮୮ ମସିହା, ଡ଼ିସେମ୍ବର ମାସ ୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଦିନ ହୋଇଥାଏ ମାଣବସ ଗୁରୁବାର । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଥିଲା କଟକ ସହରର ଧୂଆଁପତ୍ରିଆ ଗଳି ବାଖରା ବାଦରେ । ମାଣବସା ଗୁରୁବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥ‌ିବାରୁ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧାମଣି ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ଥିଲେ ଭଦ୍ରକ ସହରର ଦଶ ମାଇଲ ପୂର୍ବଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାଳପଦା ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦା ଓ ସେଠାକାର ଜମିଦାର । ସେହିପରି ମାତା ଥିଲେ କଣ୍ଟାପଡ଼ା ଜମିଦାରଙ୍କ କନ୍ୟା। ବଲେଶ୍ଵରରେ ପଢିବାବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ସୂଚାୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ମିଳିଥିଲ କୋର୍ଟରେ ଓକିଲାତି ସହିତ ସେ ଭଦ୍ରକରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଜନ୍ମବେଳକୁ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ କଟକ ଏକାଡ଼େମୀ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିଲେ ।

ଶିକ୍ଷକତା ସାଙ୍ଗକୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଆଇନ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ପାଠପଢ଼ି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ । ଆଇନ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହେଲାପରେ ସେ କଟକ ଛାଡ଼ି ବାଲେଶ୍ଵର ଚାଲିଗଲେ । ବାଲେଶ୍ୱରରେ ରହି ଓକିଲାତି କଲେ । ଯେହେତୁ ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବାଲେଶ୍ଵର ରହିଲେ, ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେହି ବାଲେଶ୍ବରରେ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ବିଦ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭଦ୍ରକରେ କୋର୍ଟ ଖୋଲିଯିବାରୁ, ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବାଲେଶ୍ଵର ଛାଡ଼ି ଭଦ୍ରକ ଚାଲି ଆସିଲେ । କୋର୍ଟରେ ଓକିଲାତି ସହିତ ସେ ଗ୍ରାମର ସମ୍ପତ୍ତି କଥା ବୁଝିବାପାଇଁ ଭଦ୍ରକରେ ରହିଥିବାରୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ପାଠପଢ଼ା ଭଦ୍ରକରେ କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲ ଛାତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଖେଳାଳି ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଭଦ୍ରକରେ ଥିବା ସମୟରେ ଅନେକ ସାଥୀ ସେତେବେଳେ ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଦୂର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଉମାଚରଣ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ ହଷ୍ଟେଲରେ ରହି ଉମାଚରଣଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ । ମାତ୍ର ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ଅପେକ୍ଷା କ୍ରୀଡ଼ା, କବିତା ଲେଖା, ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦରେ ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ଥ‌ିବା କଥା ଉମାଚରଣ ଦେଖୁଥିଲେ।

ଉମାଚରଣ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ କଲିକତା ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ପୁଣି ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବାକୁ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବାଲେଶ୍ଵର ସ୍କୁଲନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ (ତତ୍‌କାଳୀନ ମାଟ୍ରିକ୍) ପାସ କଲେ । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ୍ ପରେ ସେ ରେଭେନ୍ସ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇ.ଏ. ପଢ଼ିଲେ। ଆଇ.ଏ. ପାସ୍ କରିବା ପରେ ବି.ଏ. ପଢ଼ିବାପାଇଁ କଲିକତାର ରିପନ୍ କଲେଜରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ସେଠାରେ ଅସୁବିଧା ହେବାରୁ ଫେରିଆସି ପୁନର୍ବାର ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ି ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲେ । ପାଠ-ପଢ଼ା ଅପେକ୍ଷା ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ, ଖେଳରେ ଗୋପୀଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ସଂଗୀତ ଗାଇବାରେ ଅଧ‌ିକ ସମୟ ବ୍ୟୟ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ବାଲେଶ୍ଵର ସୁନହଟର ଲାଲମୋହନ ଦାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଲବଙ୍ଗଲତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।

ସେ ସମୟରେ ଲଣ୍ଡନରେ ପଞ୍ଚମ ଜର୍ଜଙ୍କ ଅଭିଷେକତ୍ସବ ଉଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତରେ ମହାସମାରୋହରେ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ହେଉଥିଲା । ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ‘କାଞ୍ଚିକାବେରୀ’ ନାଟକ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହେଉଥିଲା । ଏହି ନାଟକରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଭଦ୍ରା ଓ ଭିକାରୁଣୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଗୋପୀଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ଗୀତ ଗାଇ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ମୁଗ୍‌ଧ କରି ଦେଇଥିଲେ । ନାଟକର ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବରେ ନାଚି ନାଚି ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ । ବି.ଏ. ପଢ଼ିଲାବେଳେ କ୍ରୀଡ଼ାରସିକ, ସଙ୍ଗୀତ- ପ୍ରିୟ, ଅଭିନେତା ଭାବରେ ସେ ଯେଭଳି ପରିଚିତ ଥିଲେ ଠିକ୍ ସେହିପରି ‘ମୁକୁର’ ଓ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖାଲେଖ୍ କରି ସଂପାଦକଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ଏନ୍‌ଟ୍ରାନ୍ସ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ କବିତା ଲେଖୁ, ରେଭେନ୍ସା ଛାତ୍ରାବାସରେ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାଜନ ହୋଇଥିଲେ ।

ଆଇ.ଏ. ପଢ଼ିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ଲେଖାକୁ ଦେଖ୍ ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । କ୍ରୀଡ଼ା, ସଂଗୀତ, ଅଭିନୟ, ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ବ୍ୟତୀତ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ସମାଜ ସେବାପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା କଲେଜର ଅଧ୍ୟାପକ ହେମଚନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ସେ ଅଗ୍ରଣୀ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଭାବରେ ଦୀନ, ଦୁଃଖୀ, ବ୍ୟାଧୂପୀଡ଼ିତଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବ୍ୟତୀତ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳାଭାଷାରେ ବଛା ବଛା ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । କବିତା ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିବାରୁ ସାଙ୍ଗସାଥୀମାନେ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ମାତ୍ର ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୩୪ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଏକ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭା କରାଯାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ କାନ୍ତକବି ରୂପେ ପରିଚିତ କରାଗଲା । ଏହି ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା ସଭାରେ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଚିନ୍ତାମଣି ମହାନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ୟୋକ୍ତାଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ସାହୁ ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ବି.ଏ. ପାସ୍ କଲାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଭିଭାବକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥ‌ିବା ଉମାଚରଣ ଦାସଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକ। ପୁରା ଗଲେ ସେଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ କରି, ବି.ଏଲ୍. ପଢ଼ିବାର ପରାମର୍ଶ ନେଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ଘରକୁ ଫେରିବାପରେ ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଵର ହେଲା । ଜ୍ଵର ଛାଡ଼ିଯିବା ପରେ ଦେହରେ ସେକାଳର ଦୁରାରୋଗ୍ୟ ବ୍ୟାଧର ଉପସର୍ଗ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା । ପିତା ଭାଗବାତ ପ୍ରସାଦ ପୁତ୍ରର ଚିକିତ୍ସା କଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସୁଫଳ ମିଳିଲା ନାହିଁ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ଶରୀର ବ୍ୟାଖ୍ ପାଇଁ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା । କୁଳଗୁରୁ ବାବାଜୀ ରାମଦାସଙ୍କଠାରୁ ସେ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କରି ପରାମର୍ଶରେ କୁଳ ଦେବତା ଗୋପାନାଥଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ହେଲେ। ସଦାସର୍ବଦା ଭଜନ କାର୍ତ୍ତନ କାର୍ତ୍ତନ କରି ନିଜ ଜୀବନର ଗତିପଥକୁ ବଦଳାଇ ଦେଲେ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଥିଲେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ । ସାନଭାଇ ତିନିଜଣ ଓ ସାନଭଉଣୀ ଆଠଜଣଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଥିଲା । ପିତା ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ସଦାସର୍ବଦା ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ବଡ଼ପୁଅର ଏଭଳି ଅବସ୍ଥା ଦେଖ୍, ତାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ସେ ଇଷ୍ଟଦେବ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ନାମରେ ଥିବା ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧ୍ୟାକାରୀ କରାଇଦେଇଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ଭାଇଆଳିଆ ସ୍ତରର ନାନାଦି ଈର୍ଷା ଓ ମାଲିମୋକଦ୍ଦମାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ କଷ୍ଟ ପାଉଥିଲା ବେଳେ, ସେ ସାହିତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ସଂକୀର୍ତ୍ତନ, ଇଷ୍ଟପୂଜା, ଗୁରୁବାଣୀ ପାଳନ କରି ନିଜ ମନକୁ ସାର୍ ନା ଦେଉଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାଷାଭିଭିକ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥାଏ । ‘ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍କଳୀୟଙ୍କ ମନରେ ଜାତୀୟତା ଭାବା ସୃଷ୍ଟି କରିବାପାଇଁ ଯୋଜନା ହେଉଥାଏ । ୧୯୧୨ ମସିହାର ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କ ରଚିତ ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅବେଶନରେ ଗାନ କରାଯାଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ।

୧୯୨୧ ମସିହରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଇଥିଲେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ । ଅସଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭଳି ଗଦ୍ୟରଚନା ଲେଖୁଥିଲେ । ଏହି ଲେଖା ‘ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ’ ପତ୍ରିକାର ପାଞ୍ଚଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପୁନଶ୍ଚ ବଲେଶ୍ଵରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ସାପ୍ତାହିକ ‘ପ୍ରଜ।ତନ୍ତ୍ର’ ରେ କନି କାମେଳି, କଂଗ୍ରେସର ନେତୃସ୍ଥ ନାୟ ବ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଓହିଁରେ ଭୂମିକାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୁପଧର୍ମୀ ‘ପଞ୍ଚାମୃତ’ ନାଟିକା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ଲାନିକା, କବିତା, ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ, ‘କଣାମାମୁ’ ଉପନ୍ୟାସ ଏବଂ ନାଟକାଦି ରଚନା କରିଥିଲେ । ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ବିରୋଧ କରି ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍‌ସିଲ୍ ସଭ୍ୟପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନଙ୍କ ସାନଭାଇ କମଳାକାନ୍ତ, ଭଉଣୀ କୋକିଳା ଦେବୀ ଓ ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀ, ଭଣଜା ଗୌର ଗୋପାଳ ଦାସ, ଦୁଇପୁତ୍ର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଓ ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇ କରାବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଦେଶମ୍ନବେ।ଧ ଚିନ୍ତ୍ରାରେତନାରେ ଲକ୍ଷ୍ମ।କ।ନ୍ତ୍ରଙ୍କ ପରିବାର ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧି ହୋଇଥଲୋ ଫଳରେ ଲଚିଶ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ବିରୋଧ କରି ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଓଡ଼ିଶା କାଉନ୍‌ସିଲ୍ ସଭ୍ୟପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନିଙ୍କ ସାନଭାଇ କମଳାକାନ୍ତ, ଭଉଣୀ କୋକିଳା ଦେବୀ ଓ ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀ, ଭଣଜା ଗୌର ଗୋପାଳ ଦାସ, ଦୁଇପୁତ୍ର ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଓ ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇ କରାବରଣ କରିଥିଲେ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ନିଜର ନାଟ୍ୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଗଠନ କରିଥିଲେ ‘ଗୋପୀନାଥ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜ’ । ଏହା ପ୍ରଥମେ ଅପେରା ଏବଂ ପରେ ଥ୍ଟରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ‘ଶରଦ୍ରାସ’, ‘ବସନ୍ତ ବିଳାସ’, ‘କାଳୀୟ ଦଳନ’, ‘ବ୍ରଜ ବର୍ଜନ,’, ‘ବଂଶୀ ଶିକ୍ଷା’ ଆଦି ନାଟକ ନାଟିକା ରଚନା କରି ପରିବେଷଣ କରାଇଥିଲେ । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ‘ବେଶ ବଦଳା’, ‘ଶ୍ରୀଶ୍ରୀ ଗୌର ସନ୍ୟାସ’, ‘କଣ୍ଠ’, ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚଣ୍ଡାଳୁଣୀ’ ନାଟକ ରଚନା କରି ଅଭିନୟ କରାଇଥିଲେ । ଏହି ନାଟ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଙ୍କର ରାସ ପ୍ରଣେତା ଗୋବିନ୍ଦ ସୁରଦେଓ ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ବାମୀ, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରସାଦ ବସୁ ଓ କାଳୀଚରଣଙ୍କ ସହିତ ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ହୋଇଥିଲା ।

ଗୋପିନାଥ ସଙ୍ଗୀତ ସମାଜ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ୧୯୨୯ରେ ‘ଗୋପିନାଥ ପ୍ରେସ୍’ ଭଦ୍ରକରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ । ଏହି ପ୍ରେସରୁ ୧୯୩୭ ମସିହରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ‘ଡଗର ପତ୍ରିକା’। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ‘ଡଗର’ ପତ୍ରିକାର ପ୍ରକାଶନ କଟକସ୍ଥ ପିଠାପୁରଠାରେ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଭଦ୍ରକର ତାଳପଦା ଏବଂ କଟକରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ରହିଥ‌ିବା ଅନ୍ଧବିଶ୍ବାସ ଦୂରୀକରଣ, କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀ ଆଦର୍ଶ ଓ ବାଣୀ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗୀ ହୋଇ ସେ ଅନେକ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କରିତ୍‌କର୍ମା, ଯଶସ୍ବୀ ସାଧକଙ୍କର ଅବସାନ ଘଟିଲା ୧୯୫୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୪ ତାରିଖ ଦିନ ଭଦ୍ରକ ଭବନରେ ।

କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟକୁ ବହୁବିଧ ରଚନାରେ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ରଚନାରେ ହାସ୍ୟ କୌତୁକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ବିଦ୍ରୂପଧର୍ମୀ ଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସତେ ଯେପରି ଅନ୍ୟକୁ ହସାଇବାର ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ନେଇ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ ‘କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ରାନନ୍ଦଚମ୍ପୂ’କୁ ଅନୁସରଣ କରି ସେ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ‘ଚଟକ ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ଚମ୍ପୂ’ । ସେହିପରି ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ‘ଉତ୍କଳ ଭ୍ରମଣ’ ଅନୁକରଣ କରି ‘କଟକ ସଫର’, ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାରଙ୍କ ‘କଳାମାଣିକରେ’ ଛାନ୍ଦକୁ ଅନୁସରଣ କରି ‘ଧଳାମାଣିକରେ’ ଲାଳିକା ରଚନା କରିଥିଲେ । ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୂପ ହାସ୍ୟଉକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

‘ଡିମ୍ବକ୍ରେସୀ ସଭା’, ‘ହନୁମନ୍ତର ବସ୍ତ୍ରହରଣ’, ’ଜର୍ମାନ ଭୂତ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଦୂତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ‘ଆଦି ତାଙ୍କର ପ୍ରହସନ ରଚନା । କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ସଫଳ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ତାଙ୍କଦ୍ବାରା ରଚିତ ‘ପିଲାଙ୍କ କଥା’ (ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ସଂକଳନ) ‘ଚିଡ଼ିଆଖାନା’ (ଜୀବଜନ୍ତୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପଦ୍ୟମୟୀ କୃତି) ଆଦି ଶିଶୁ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵକୁ ସ୍ପର୍ଶକଲାଭଳି ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ‘ପାଠମାଳା’ ଓ ‘ସାହିତ୍ୟ ସୁଧାକର ଭଳି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ବାଣୀଭଣ୍ଡାରକୁ ଯଶସ୍ୱୀ କରିଛନ୍ତି । ଗଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ‘ବୁଢ଼ାଶଙ୍ଖାରି’ ତାଙ୍କର ସଫଳ ସୃଷ୍ଟି । ଏଥିରେ ପ୍ରେମ ଓ କରୁଣ ଭାବକୁ ନାୟକ ବୁଢ଼ାଶଙ୍ଖାରି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ‘ଅସହଯୋଗୀର ଆତ୍ମକଥା’ରେ ହାସ୍ୟ ଓ ବିଦୁପଧର୍ମୀ ଭାବ ଉପସ୍ଥାପନା, ‘କଣାମାମୁ’ର ଜାତୀୟତାବାଦୀ ସଂଗ୍ରାମୀ ଗଢୁଗକୁ ଅସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଇଥବା ଚରିତ୍ରକୁ ପାଠକ ବେଶ୍ ହୃଦୟର ସହିତ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ । ଜଣେ ସଫଳ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଭାବରେ ‘ହାସ୍ୟରସ’, ‘ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିରେ ହାସ୍ୟରସ’, ‘କବି ଓ କବିତ୍ଵ’, ‘ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ’ ଆଦି ସେ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ‘ହାସ୍ୟରସ’ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଭିମତ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, ‘ତିଅଣରେ ଲୁଣଭଳି ସାହିତ୍ୟରେ ହାସ୍ୟରସ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ’ । ‘ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସ୍ମୃତି’, ‘ସ୍ମୃତିପୂଜା’, ଚିନ୍ତାମଣି ସ୍ମୃତି’, ‘ଖଣ୍ଡିଏ ଚିଠି’ କାନ୍ତକବିଙ୍କର ଜୀବନୀମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ସୃଷ୍ଟି । ଅଙ୍ଗେନିଭା କଥାକୁ ନେଇ କାନ୍ତକବି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ‘ନିଭୃତ ନିଶୀଥ’, ‘ରୋଗଶଯ୍ୟା’, ‘ଜୀବନ୍ତ ମରଣ’ । ନିଜ ଜୀବନର ଅବସ୍ଥା ଓ ବିଶେଷ ସ୍ମୃତିନେଇ ସେ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ‘ବାଲ୍ୟସ୍ମୃତି’, ‘ଶୈଶବ ସ୍ମୃତି’, ‘କୈଶୋର ସ୍ବପ୍ନ’ ଓ ଯୌବନ ପଥେ’।

କାନ୍ତକବିଙ୍କଦ୍ବାରା ରଚିତ ଲାଳିକାଗୁଡ଼ିକ ବେଶ୍ ହାସ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପକ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ‘ଅଲଣା ପୁରାଣ’, ‘ଯୁଗର ମଜା’, ‘ବିଡ଼ି ମହିମା’, ‘ଶୋକଗୀତ’, ‘ଗାନ୍ଧୀଗୋଳ’ ଇତ୍ୟାଦି । କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ରଚିତ ‘ଚିଲିକା’ ରୀତିରେ କବି ଲେଖୁଛନ୍ତି ‘ବୈତରଣୀ’। ‘କଲ୍ଲୋଳ’ ଓ ‘ବିବିଧ କବିତା’ ସଂକଳନରେ ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା ସଂଯୋଜିତ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ‘ଶ୍ମଶାନରେ ରାଧାନାଥ’, ‘ଶ୍ମଶାନରେ ମଧୁସୂଦନ’, ‘ମହାପ୍ରୟାଣ’, ‘ଆଷାଢ଼ ପ୍ରଥମ ଦିବସେ’, ‘ବର୍ଷା ସଙ୍ଗୀତ’, ‘ଶିଶୁ’, ‘ଶିଶୁର ଭାଷ’, ‘ଶିଶୁର ହସ’, ‘ମୋ ସଙ୍ଗୀତ’, ‘ଯୁଗାବତାର’ ଇତ୍ୟାଦି । ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଆଧାୟିକ ଚେତନା ସମ୍ବଳିତ କବିତା ସଂକଳନ ହେଉଛି ‘ଜୀବନ ସଙ୍ଗୀତ’ । ଏହି କବିତା ସଂକଳନକୁ ଅନେକ ଆଲୋଚକ ବିଶ୍ୱକବି ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ‘ଗୀତାଞ୍ଜଳି’ ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି । ଜାତୀୟ ଭାବ, ଦେଶପ୍ରୀତି ଓ ଜାତୀୟ ବୀର ବନ୍ଦନା କବିତାଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ କବି କରିଛନ୍ତି ‘ଜାତୀୟ ସଂଗୀତ’ କବିତା ସଞ୍ଚଳନ।

ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ‘ଦୁନ୍ଦୁଭି’ କବିତା ସଂକଳନରେ ସ୍ଥାନିତ ‘ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ’, ‘ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ’ ସଂକଳନଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ଉକ୍ତ ସଂଗୀତଟିକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ରାଜ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ମାନ୍ୟତା ଦେଉଛି । ଏହି କବିତା ସଂକଳନରେ ‘କୋଟି କୋଟି କଣ୍ଠେ ଆଜି’, ‘ଉଡ଼ାଇ ନିଶାଣ ବଜାଇ ଭେରୀ’, ‘ସାଜରେ ସାଜରେ’ ‘ଭାଇମାନେ ହେ’ ଆଦି ଜାତୀୟ ଆହ୍ବାନମୂଳକ କବିତା ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି । କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ଥିଲେ ବୈଷ୍ଣବ । ତାଙ୍କର ଲେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ଵଦେଶପ୍ରାଣତା, ଆଶାବାଦ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟାଶ୍ରିତ ମହାନ୍ ଭାବନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଭାଗରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରି ସେ କେବଳ ବିଦଗ୍ଧ ପାଠକ କାହିଁକି ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସଦା ଆଦରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବେ ।

କାଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ଟିପ୍ପଶା

• ବିବିଧ – ବିଭିନ
• ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ – ଅଲଗା ଅଲଗା
• ରୋଗକ – ରୁଚିକାରକ
• ମନୋରମ – ମନୋହର/ରମଣୀୟ
• ସୁପରିଚିତ – ବହୁ ପରିଚିତ
• ମାଣବସା – ମାର୍ଗଶିର ମାସ ଗୁରୁବାର ଦିନ ମାସରେ ଧାନ ରଖୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
• କଟକ ଏକାଡ଼େମା ସ୍କୁଲ – ବର୍ତ୍ତମାନର ନାମ ପ୍ୟାର।ଏମାହନ ଏକାଡ଼ମା
• କୃତକାର୍ଯ୍ୟ – ସଫଳକାମ
• ତଭାବଧାନ – ଦାୟିତ୍ୱ ନେବ/ହେପାଜତ
• କ୍ରାଡା – ଖେଳ
• ଗୋପାଯନ୍ତ – ଏକ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର
• ପରିବେଷଣ – ଉପସ୍ଥାପନ
• ଅଭିକୋତ୍ସବ – ଅଭିଷେକ ଉତ୍ସବ ଅର୍ଥାତ୍ ରାଜଗାଦି ବା ସିଂହାସନରେ ନୂତନ ରାଜା ରପିବା ବେଳେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ।
• କେନ୍ଦେରା – (ଏକ ପ୍ରକାର ରାଜ୍ୟଯନ୍ତ୍ ସାଧାରଣତଃ ଯୋଗୀମାନେ କେନ୍ଦରା ବଜାଇ ଗାତ ଗାଇ ଭିଷା କରିଥା ନ୍ତି)
• ର।ମହାଳି – ତାସକାଠଆ
• ମୁଗ୍ଧ – ପ୍ରଶାଭୂତ/ଅତି ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ
• ପାରଦର୍ଶୀ – ପାରଙ୍ଗମ/ କୁଶଳା
• ଶ୍ରୀୟାଭଜନ – ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଯୋଗ୍ୟ
• ଅଗ୍ରଶା – ଆଗୁଆ/ନେତୃତ୍ଵ
• ଘେ।ଷଣା – ପ୍ରଚାର
• ସର୍ବସାଧାରଣ – ସବୁସ୍ତରର ଲୋକ
• ଅଭିଭାବେକ – ପୁରବି
• ବି.ଏଲ୍‌. – ବ୍ୟାଚେଲର ଅଫ ଲ (ଆଇନ ସ୍ନାତକ)
• ଉପସର୍ଗ – ଚିହ୍ନ/ସଙ୍କେତ
• ଦୂରାରୋଗ୍ୟ – ଯାହା କଷ୍ଟରେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଏ
• ଧମର୍ପିତ – ଉପର୍ଗ କରିବା
• ଥାସକ୍ତ – ଆଗ୍ରହା
• ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାଗ୍ରସ୍ତ – ଭାଗ୍ୟହାନତା କବଳିତ
• କୁଳଗୁରୁ – ଇଂଶର ବାଷ।ଯାତା ଗୁରୁ
• ପାଲିମୋକଦ୍ଦମା – କୋର୍ଟ କଚେରୀରେ କେସ୍
• ମାନ୍ତ୍ରନା – ଆଶ୍ଵାସନା/ ପ୍ରରୋଧ
• ଭାଷାଭିତ୍ତିକ – ଭାଷାକୁ ମୁଳକରି
• ତ୍ରୁଟି ବିଚ୍ୟୁତି – ଭୁଲ୍ ଭାବ
• ଛହନାମ – ନିଜ ନାମ ବଦଳରେ ଆଉ ଏକ ନାମ
• ଉଚ୍ଚଚୁଘି – ଅନୁପ୍ରାଣିତ
• ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ – ସମୁଦ୍ରରୁ ଲୁଗ ମାରିବା ପାଇଁ ଚାକ୍ଷିଜଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ କ୍ରମେ ୧୯୩୦ରେ ହୋଇଥିଲା ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନା
• ଅବସାନ – ଶେଷ ହେବା
• ଜରିଆରେ – ମାଧ୍ୟମରେ
• ସାପ୍ତାହକ – ସାତ ଦିନରେ ଥରେ
• ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। – ମିଳିଥାଏ
• ଇସ୍ତଫା – କାଯ୍ୟକାଳ ପୂରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାଯ୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସିବା
• କାରାବରଣ – ଚେଲ୍ ରେ ରହିବା
• ଆୟୁକାଳ – ଜବନକାଳ
• ନିବିଡ଼ – ଘନିଷ୍ଠ
• ପ୍ରଚେତା – ରଚୟିତା
• ଅସ୍‌ସ୍ଥାନ – ରହିବା
• ଅନୁରାଗା – ଅନୁସରଣ କରିବା
• ଅବସାନ – ଶେଷ
• କରିଆରେ – ମାଧ୍ୟମରେ
• ମାସିକ – ତାପର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ
• ବିଦ୍ରପ – ଥଟ୍ଟାମାଧ୍ୟମରେ ଆପାତ
• ବ୍ୟଙ୍ଗ – ଅଟ୍ଟା
• ଲଳିକା – ଆମେଦପ୍ନାର୍ଶ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ
• ପ୍ରହସନ – ହାସ୍ୟରସ ଉଦ୍ଦୀପକ କ୍ଷୁଦ୍ର ନାଟକ
• ଶିକ୍ଷକୋଚିତ – ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉଚ୍ଚିତ
• ତି ଅଶ – ତରକାରି
• ଆମମଲଗ୍ନ – ନିଜ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥିବା
• ଉଜ୍ଜ୍ବସ – ଉଦ୍ବେଳିତ ଭାବ
• ଅଙ୍ଗେ ନିଭା – ବାଚନରେ ଘଟିଯାଇଥିବା
• ରୂପାୟିତ – ପ୍ରକାଶିତ
• ସ୍ୱରଣଯୋଗ୍ୟ – ମନେ ରହିଲା ଭଳି
• ଚିରଚିତ – ଲେଖାଯା ଇଥିବା/ରଚନା କରାଯାଇଥିବା
• ଆଧାମବ।ଦା – ଈଶ୍ଵର ବା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ସ୍ଥାନ କାରା
• କବିତାବଳା – କରିବାପମୂହ
• ଆଚଳ। – ସମୂହ
• ଉଚ୍ଚାଙ୍ଗ – ଉଚ୍ଚକଟାରେ (ଯାହା ସବୁଦିନେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାବନ୍ତ ହୋଇଥିବ)
• ଆୟୁଷ୍ଠାନ – ଆୟୁଷ ସମ୍ପନ୍ନ
• ଯଶୋହଦେବହ – ଯଶସ୍ଵା

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Physical Science Notes Chapter 6 ଆଲୋକ- ପ୍ରତିଫଳନ ଓ ପ୍ରତିସରଣ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 10 Physical Science Notes Chapter 6 ଆଲୋକ- ପ୍ରତିଫଳନ ଓ ପ୍ରତିସରଣ

→ ଉପକ୍ରମ (Introduction) :

• ଆଲୋକ ଏକ ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତି ଯାହା ଆମେ ଚକ୍ଷୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଭବ କରୁ ।
• ଆମେ ଏକ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖ୍ରୁ ଯଦି ଏହା ଆଲୋକ ନିର୍ଗତ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
• ଯେଉଁ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ନିଜସ୍ଵ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୀପ୍ତ (Luminous) ବସ୍ତୁ କୁହାଯାଏ ।

→ ଉଦାହରଣ :

• ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳନ୍ତା ମହମବତୀ, କାଠ, କୋଇଲା ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।
• ଯେଉଁ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୀପ୍ତହୀନ (Non-Luminous) ବସ୍ତୁ କୁହାଯାଏ ।

→ ଉଦାହରଣ :

• ମାଟି, ପଥର, ଗଛ, ଟେବୁଲ, ଚୌକି ଇତ୍ୟାଦି ।
• ଦୀପ୍ତ ବସ୍ତୁରୁ ଅଦୀପ୍ତ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଲୋକ ପଡ଼ିଲେ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖୁଥାଉ ।
• ଅଦୀପ୍ତ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ କିଛି ଆଲୋକ ଶୋକ କରି ଅବଶିଷ୍ଟ ଆଲୋକ ପ୍ରତିଫଳିତ କରି ଆମ ଆଖରେ ପଡ଼ିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମେ ଦେଖିଥାଉ ।

→ ଉଦାହରଣ :

• ଚନ୍ଦ୍ରର ନିଜର ଆଲୋକ ନାହିଁ । ତଥାପି ଆମେ ତାକୁ ରାତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ବଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବାର ଦେଖୁ । ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇ ପୃଥ‌ିବୀପୃଷ୍ଠରେ ଆମ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚ୍ ଥାଏ । ତେଣୁ ବାସ୍ତବରେ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ହେଉଛି ପ୍ରତିଫଳିତ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ।
• କେତେକ ଦୀପ୍ତହୀନ ବସ୍ତୁକୁ ଦୀପ୍ତ କରାଯାଇପାରେ । ଅର୍ଥାତ୍ ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ କୋଇଲା ଏକ ଦୀପ୍ତହୀନ ବସ୍ତୁ । ଏହାକୁ ଦହନ କଲେ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରି ଦୀପ୍ତ ହୁଏ ।
• ଆଲୋକ ତାହାର ଉତ୍ସରୁ ସବୁ ଦିଗକୁ ସରଳରେଖାରେ ଗତିକରେ ।
• କାରଣ ଆଲୋକ ପଥରେ ଅସ୍ବଚ୍ଛ ବସ୍ତୁ ପାଇଲେ ସେହି ବସ୍ତୁର ଆକାର ଅନୁସାରେ ଛାୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
• ଆଲୋକ ସହିତ ଅନେକ ପରିଘଟଣା ଜଡ଼ିତ ଯେପରିକି ଦର୍ପଣଦ୍ବାରା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ, ତାରାମାନଙ୍କର ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି ଆଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ସାତ ବର୍ଷ ଇତ୍ୟାଦି ।
• ଯେଉଁ ସରଳରେଖ୍ୟ ପଥରେ ଆଲୋକ ଗତି କରେ, ତାହାକୁ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିଦ୍ଵାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ ।
• ଯଦି ଗୋଟିଏ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅସ୍ଵଚ୍ଛ ବସ୍ତୁ ଆଲୋକର ଗତିପଥରେ ରହିଯାଏ ତେବେ ସରଳରେଖାରେ ଗତିକରୁଥ‌ିବା ଆଲୋକ ସେହି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁ ପାଖରେ ବାଙ୍କିଯାଏ, ଏହାକୁ ଆଲୋକର ବିକୀର୍ତ୍ତନ (Diffraction) କୁହାଯାଏ ।
• ଆଲୋକ କେବଳ ତରଙ୍ଗ ନୁହେଁ କି କେବଳ କଣିକା ନୁହେଁ । ଏହା ଉଭୟ ତରଙ୍ଗ ଓ କଣିକାର ଗୁଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ । ଏହାକୁ ଆଲୋକର ଦ୍ଵୈତ ପ୍ରକୃତି (Dual nature of light) କୁହାଯାଏ ।

→ ଆଲୋକର ପ୍ରତିଫଳନ (Reflection of Light) :

• ଆଲୋକ ଚିକ୍କଣ ସମତଳ କିମ୍ବା ବକ୍ରପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
• ପ୍ରତିଫଳନରେ ଉଭୟ ଆପତିତ ରଶ୍ମି ଓ ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମି ଗୋଟିଏ ମାଧ୍ୟମରେ ରହିଥାଏ । ପ୍ରତିଫଳନର ଦୁଇଟି ନିୟମ ଅଛି
• ପ୍ରଥମ ନିୟମ : ଆଲୋକର ପ୍ରତିଫଳନ ବେଳେ ଆପତନ କୋଣ ଓ ପ୍ରତିଫଳନ କୋଣ ସମାନ ହୋଇଥାଏ ।
• ଦ୍ଵିତୀୟ ନିୟମ : ଆପତିତ ରଶ୍ମି, ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମି ଓ ଆପତନ ବିନ୍ଦୁରେ ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ ଲମ୍ବ ଗୋଟିଏ ସମତଳରେ ରହିଥାନ୍ତି ।
• \(\bar{AB}\) – ଆପତିତ ରଶ୍ମି, \(\bar{BC}\) – ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମି, \(\bar{BN}\) – ଅଭିଲମ୍ବ
  

→ ସମତଳ ଦର୍ପଣଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ପ୍ରକୃତି :

• ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ସମତଳ ହେଲେ ତାହାକୁ ସମତଳ ଦର୍ପଣ କହନ୍ତି ।
• ସମତଳ ଦର୍ପଣ ଦ୍ବାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥ‌ିବା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସର୍ବଦା ଆଭାସୀ ଓ ସଳଖ ହୋଇଥାଏ ।
• ଏହି ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଆକାର ବସ୍ତୁର ଆକାର ସହିତ ସମାନ ହୋଇଥାଏ ।
• ସମତଳ ଦର୍ପଣ ସମ୍ମୁଖରେ ବସ୍ତୁ ଯେତିକି ଦୂରରେ ଥାଏ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦର୍ପଣର ପଛପଟେ ସେତିକି ଦୂରରେ ରହିଥାଏ ।
  ଏହି ପ୍ରତିବିମ୍ବର ପାର୍ଶ୍ବ ଓଲଟା ହୋଇଥାଏ ।

→ ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣ (Spherical Mirror):
ଚକ୍ରପ୍ଷ୍ଠବିଶଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳନକାର1 ତର୍ପଣକ୍ତ ବଫୁଲାକାର ତର୍ପଣ କହିନି | ତର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ଖୋଲକପୃଷ୍ଠର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ହୋଇଥାଏ । ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର; ଯଥା – ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ଓ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ।

• ଅବତଳ ଦର୍ପଣ : ଯେଉଁ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ଭିତର ଆଡ଼କୁ ବକ୍ର ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତାହାକୁ ଅବତଳ (Concave) ଦର୍ପଣ କୁହାଯାଏ।
  • ଏହି ଦର୍ପଣର ବକ୍ର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ଗୋଲକର କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ହୋଇଥାଏ ।
• ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ : ଯେଉଁ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ବାହାର ଆଡ଼କୁ ବକ୍ର ହୋଇ ରହିଥାଏ ତାହାକୁ ଉତ୍ତଳ (Convex) ଦର୍ପଣ କୁହାଯାଏ ।
  • ଏହି ଦର୍ପଣର ବକ୍ର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ଗୋଲକର କେନ୍ଦ୍ରର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ରହିଥାଏ ।
  • କାଚ ଗୋଲକ ଖଣ୍ଡର ଭିତର (ଖାଲୁଆ) ପାଖରେ ରୁପାର ଲେପ ଦେଲେ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ମିଳେ ।
  • କାଚ ଗୋଲକ ଖଣ୍ଡର ବାହାର (ପେଟୁଆ) ପାଖରେ ରୁପାର ଲେପ ଦେଲେ ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ମିଳିବ ।

→ (i) ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣ ସମ୍ପର୍କରେ ବ୍ୟବହୃତ ବୈଷୟିକ ଶବ୍ଦ (Term related to Spherical Mirror) :
ପୋଲ୍ (Pole) ବା ମେରୁ – ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ବକ୍ର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପୋଲ୍ (Pole) କହନ୍ତି । ଉଭୟ ଦର୍ପଣରେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ P ଅକ୍ଷର ଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଏହା ଦର୍ପଣର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଅଟେ ଓ ଏହା ଦର୍ପଣର ପୃଷ୍ଠଦେଶରେ ଥାଏ ।

ଚିତ୍ର-1 ରେ APD ଗୋଟିଏ ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ଏବଂ ଚିତ୍ର-2ରେ APD ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ । ଉଭୟ ଦର୍ପଣର ମଝି ବିନ୍ଦୁ ସୂତାଦ୍ୱାରା ମାପି ପୋଲ୍ (P) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ସେହି ବିନ୍ଦୁ P ଉତ୍ତଳ ବା ଅବତଳ ଦର୍ପଣର ମେରୁ ଅଟେ ।

→ (ii) ରକ୍ରତାକେତ୍ର (Centre of Curvature):
ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣ ଯେଉଁ ଫମ୍ପା ଗୋଲକର ଅଂଶ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ଗୋଲକର ଜ୍ୟାମିତିକ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର (Centre of Curvature) କୁହାଯାଏ । ଉଭୟ ଦର୍ପଣରେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ (C) ଅକ୍ଷରଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଏହା ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର ବାହାରକୁ ରହିଥାଏ ।
‘ଅବତଳ ଦର୍ପଣ କ୍ଷେତ୍ରର ବଜ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଦର୍ପଣ ବାହାରେ ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର ସମ୍ମୁଖରେ ଥାଏ । ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର ପଛଆଡ଼କୁ ରହିଥାଏ । ତେଣୁ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣର ଅଂଶ ନୁହେଁ ।

→ (iii) ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ (Radius of Curvature) :
ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣ ଯେଉଁ ଗୋଲକର ଅଂଶ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ଗୋଲକର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧକୁ ବର୍ତ୍ତୁଳାକର ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ (Radius of Curvature) କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ (R) ଅକ୍ଷର ଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ ।

ପୋଲ୍ (P) ଓ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର C ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତା PC ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅଟେ । ଏଠାରେ PC = CM = CN = R |

→ (iv) ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ (Principal Axis) :
ଯେଉଁ ସରଳରେଖା ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପୋଲ୍ ଓ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯୋଗ କରେ ତାହାକୁ ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ (Principal Axis )କୁହାଯାଏ । ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ପୋଲ୍ ଉପରେ ଦର୍ପଣର ପୃଷ୍ଠପ୍ରତି ଅଭିଲୟ ହୋଇଥାଏ ।

→ ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ (Principal Focus) :
ଅବତଳ ଦର୍ପଣର ଫୋକସ୍ : ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷସହିତ ସମାନ୍ତର ରହିଥ‌ିବା ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଅବତଳ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇ ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷ ଉପରେ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ପରସ୍ପରକୁ ଛେଦ କରନ୍ତି । ଏହି ବିନ୍ଦୁକୁ ଅବତଳ ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ (Principal Focus) କୁହାଯାଏ ।

→ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣର ଫୋକସ୍ :
ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷସହ ସମାନ୍ତର ହୋଇ ଦର୍ପଣ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ନ ହୋଇ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂରେଇ ପାଇଚ୍ଛନ୍ତି | ଏହି ପ୍ରତିଫଳିତ ରଣ୍ଠିଖ୍ଡଡି.କ ପ୍ରମ୍ଭଗ ଅଷ ଯାଇଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ଉପରେ ଥ‌ିବା ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରୁ ଆସିଲା ଭଳି ଜଣା ପଡ଼ୁଛି । ଏହି ବିନ୍ଦୁକୁ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ କୁହାଯାଏ । ଫୋକସ୍ କୁହାଯାଏ ।

→ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା (Focal Length) :
ବର୍ତ୍ତୁଳାକର ଦର୍ପଣର ପୋଲ୍ ଓ ଫୋକସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତାକୁ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା (Focal length) କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ (f) ଅକ୍ଷର ଦ୍ବାରା ସୂଚିତ କରାଯାଏ । P ଓ F ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଦୂରତାକୁ ଫୋକସ ଦୂରତା (f) କହନ୍ତି ।

→ ତ୍ୱାରକ (Aperatures) :
ବର୍ତ୍ତୁଳାକର ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ପରିସୀମା (Outline) ଥାଏ ।
ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର ବ୍ୟାସକୁ ଦର୍ପଣର ଦ୍ବାରକ କହନ୍ତି । MN ଦୂରତା ଦର୍ପଣର ଦ୍ଵାରକ ଅଟେ । ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣର ଦ୍ଵାରକ ବଜ୍ରତି ବ୍ୟାସାର୍ଷଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ।

→ ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ (R) ଓ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା (f) ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ :

• ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦ୍ବାରକ ବିଶିଷ୍ଟ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣରେ ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍କ ଏହାର ଫୋକସ୍ ଦୂରତାର ଦୁଇଗୁଣ ଅଟେ । ତେଣୁ R = 2f |
• ମୁଖ୍ୟ ଫୋକସ୍ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପୋଲ୍ ଓ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ରର ଠିକ୍ ମଝିରେ ରହିଥାଏ ।

→ ଏ ବର୍ଭୁଳାକାର ଦର୍ପଣଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ (Image Formation by Spherical Mirror) :

→ ରଶ୍ମିଚିତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ପରିପ୍ରକାଶ (Representation of Images formed by Spherical Mirrors using Ray Diagrams) :
ପ୍ରତିବିମ୍ବର ସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ରଶ୍ମିନେଇ ରଶ୍ମିଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଦୁଇଟି ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମିର ପ୍ରତିଚ୍ଛେଦ ବିନ୍ଦୁରେ ଏକ ବିନ୍ଦୁସମ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସୃଷ୍ଟିହୁଏ ।
(i)

• ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷସହ ସମାନ୍ତର ଥ‌ିବା ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଅବତଳ ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆପତିତ ହେଲେ ପ୍ରତିଫଳିତ ରଶ୍ମି ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ବିନ୍ଦୁଦେଇ ଗତିକରେ।
  
• ମୁଖ୍ୟ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ଥ‌ିବା ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆପତିତ ରଶ୍ମି ଉତ୍ତଳ ଏହ | ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆପତିତ ହେଲେ (divergent) ହେଲାଭଳି ଜଣାପଡ଼େ ।
  

(ii)

• ଅବତଳ ଦର୍ପଣରେ ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ଦେଇ ଗତି କରି ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆପତିତ ହେଲେ, ତାହା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇ ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ହୋଇ ଗତି କରିବ । ଚିତ୍ର (a)
  
• ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣରେ ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଥିଲେ, ତାହା ଦର୍ପଣ ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଲାପରେ ଦୁର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହ ସମାନ୍ତର ହୋଇ ଗତି କରେ । ଚିତ୍ର (b)
  

(iii)

• ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଅବତଳ ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଦେଇ ଗତିକରୁଥିଲେ କିମ୍ବା ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣର ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ତା’ର ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲେ, ଦର୍ପଣ ପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରତିଫଳନ ପରେ ତାହା ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥାଏ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଯାଏ ।
  
• ଆପତିତ ରଶ୍ମି ଦର୍ପଣର ପୃଷ୍ଠଉପରେ ପ୍ରତିଫଳନ ପୃଷ୍ଠର ଲମ୍ବ ଦିଗରେ ପଡ଼ିଲେ, ସେହି ରଶ୍ମି ଯେଉଁ ଦିଗରୁ ଆସିଥାଏ ସେହି ଦିଗରେ ଫେରିଯାଏ ।
  

(iv) ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ପ୍ରତି ତୀର୍ଯ୍ୟକ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ଅବତଳ ବା ଉତ୍କଳ ଦର୍ପଣ ପୃଷ୍ଠରେ ପୋଲ୍ (P) ବିନ୍ଦୁ ନିକଟରେ ଆପତିତ ହେଲେ, ତାହା ତୀର୍ଯ୍ୟକ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ । ଆପତନ ବିନ୍ଦୁଠାରେ ଆପତିତ ରଶ୍ମି ଏପରି ଦିଗରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୁଏ ଯେ ପ୍ରତିଫଳନ କୋଣ ଆପତନ କୋଣ ସହିତ ସମାନ ହୁଏ ।

ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ :

→ ଉତ୍ତଳ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ :

• ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିଫଳନ ପାଇଁ ପ୍ରଚଳିତ ସାଙ୍କେତିକ ପ୍ରଥା (Sign Convention for Reflection by Spherical Mirrors):
• ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିଫଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କଲାବେଳେ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଯେଉଁ ଆଦୃତ ସଙ୍କେତ ପ୍ରଥା (Sign Convention) ସମୂହକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ନୂତନ କାର୍ଟେସିଆନ ସଂକେତ ପ୍ରଥା (New cartesian sign convention) କୁହାଯାଏ ।
• ଏହି ପ୍ରଥାରେ ତର୍ପଣର ପୋଲକ୍ତ ମୂଳ ବିନ୍ଦୁ (Origin) ନିଆଯାଏ । ଦର୍ପଣର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶୀ ପଦ୍ଧତି (Co-ordinate System)ର X-ଅକ୍ଷରୂପେ ନିଆଯାଏ ।

→ ଆଦୃତ ସଙ୍କେତ ଓ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—

• ବସ୍ତୁକୁ ସର୍ବଦା ଦର୍ପଣର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ରଖାଯାଏ ।
• ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ରହିଥିବା ଦୂରତାଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ପଣର ପୋଠାରୁ ମପାଯାଏ ।
• ଯେଉଁ ଦୂରତାକୁ ମୂଳ ବିନ୍ଦୁର ଡାହାଣ ଆଡ଼କୁ + X ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ମପାଯାଏ ତାହାକୁ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ଯାହା ମୂଳବିନ୍ଦୁର ବାମ ଆଡ଼କୁ -X ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ମପାଯାଏ ତାହାକୁ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ନିଆଯାଏ ।
• ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷର ଉପର ଆଡ଼କୁ +Y ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ଲମ୍ବ ଭାବରେ ଯେଉଁ ଦୂରତା ବା ଉଚ୍ଚତା ମପାଯାଏ ତାହାକୁ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ନିଆଯାଏ ।
  
• ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷର ଚଳ ଆଡ଼କୁ –Y ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ଲମ୍ବଭାବରେ ଯେଉଁ ଦୂରତା ମପାଯାଏ ତାହାକୁ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ନିଆଯାଏ ।

→ ଦର୍ପଣର ପୂତ୍ର (Mirror Formula) :

• ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣର ପୋଠାରୁ ବସ୍ତୁର ଦୂରତାକୁ ବସ୍ତୁଦୂରତା (Object distance) ବା u, ଦର୍ପଣର ପୋଠାରୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତାକୁ (Image distance) ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦୂରତା ବା v ଏବଂ ପୋଠାରୁ ଫୋକସ୍ ଦୂରତାକୁ f କୁହାଯାଏ ।
• ଏହି ତିନୋଟି ରାଶି u, v ଓ f ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ସଂପର୍କ ହେଲା — \(\frac { 1 }{ u }\) + \(\frac { 1 }{ v }\) = \(\frac { 1 }{ f }\)
  
• ଏହି ସୂତ୍ର ସମସ୍ତ ଅବତଳ ଓ ଉତ୍କଳ ଦର୍ପଣ (ବର୍ତ୍ତୁଳ ଦର୍ପଣ) ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।

→ ପରିବର୍ଦ୍ଧନ (Magnification) :

• ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣରେ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ବସ୍ତୁର ଆକାର ତୁଳନାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ କେତେ ପରିମାଣରେ ବର୍ଣିତ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ
• ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଦର୍ପଣଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
• ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ଓ ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତକୁ ଦର୍ପଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ କହନ୍ତି ।
• m ଅକ୍ଷରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଙ୍କେତ ରୂପେ ନିଆଯାଏ ।
• ଯଦି ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା h ଏବଂ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା h’ ହୁଏ
  
• ବସ୍ତୁର ଦୂରତା (u) ଓ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା (v) ସହିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ (m) ର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ତାହା ହେଲା
• 
• ସାଧାରଣତଃ ବସ୍ତୁ, ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷର ଉପର ଆଡ଼କୁ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ନିଆଯାଏ । ଆଭାସୀ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପାଇଁ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତାକୁ
• ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ବାସ୍ତବ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପାଇଁ ତାହାର ଉଚ୍ଚତାକୁ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ନିଆଯାଏ ।
• ପରିବର୍ଦ୍ଧନ (m) ସହିତ ବିଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନ ରହିଥିଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ବାସ୍ତବ ହୋଇଥାଏ ।
• ପରିବର୍ଦ୍ଧନ (m) ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନ ରହିଥିଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଆଭାସୀ ହୁଏ ।
• mର ମୂଲ୍ୟ ‘1’ ଠାରୁ କମ୍ ହେଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା ତୁଳନାରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହୁଏ ।
• mର ମୂଲ୍ୟ ‘1’ ଠାରୁ ବଡ଼ ହେଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା ତୁଳନାରେ ବଡ଼ ହୁଏ ।
• mର ମୂଲ୍ୟ ‘1’ ସହିତ ସମାନ ହେଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା ତୁଳନାରେ ସମାନ ହୁଏ ।

→ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ (Refraction of Light) :
ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ :

• ଆଲୋକ ତୀଯକ୍ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ବଚ୍ଛ ମାଧ୍ୟମରୁ ଭିନ୍ନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ
• ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମାଧ୍ୟମକୁ ଗତିକଲାବେଳେ ଦୁଇ ମାଧ୍ୟମର ସଂଯୋଗ ପୃଷ୍ଠରେ ଏହାର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଆଲୋକର ପ୍ରତିସରଣ କହନ୍ତି

ତଦାହରଣ

• ଏକ କାଚପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଜଳଭିତରେ ବୁଡ଼ିରହିଥ‌ିବା ଏକ ଜିନଷକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ଆକାରରେ ଦେଖାଦେବ ।
• ଏକ କାଚପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଜଳଭିତରେ ବୁଡ଼ିରହିଥିବା ଏକ ଜିନଷକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ଆକାରରେ ଦେଖାଦେବ ।
• କାଚଗ୍ଲାସରେ ଥ‌ିବା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ିରହିଥିବା ପେନ୍‌ସିଲ୍ ବଙ୍କା ଦେଖାଯିବ ।

→ କାରଣ :

• ଜଳସ୍ତରର୍ ଉପରେ ରହିଥ‌ିବା ବସ୍ତୁର ଅଂଶରୁ ଆଲୋକ ଆମ ପାଖକୁ ଯେଉଁ ଦିଗରୁ ଆସିଥାଏ, ତାହା ତୁଳନାରେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥ୍‌ ବସ୍ତୁର ଅଂଶରୁ
• ଆଲୋକ ଆମ ଆଡ଼କୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଆସିଲା ପରି ଜଣାପଡ଼େ । ଫଳରେ ଦୁଇଟି ପୃଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ତୁରୁ କିଛି ଅଂଶ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲାପରି ଜଣାଯାଏ ।

→ ପ୍ରତିସରଣର କାରଣ :

• ଯେତେବେଳେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଲଘୁ ମାଧ୍ୟମରୁ ଘନ ମାଧ୍ୟମକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏହା ଅଭିଲମ୍ବଠାରେ ଥ‌ିବା ଅଭିଲମ୍ବ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇ ଆସେ ।
• ଯେତେବେଳେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଘନ ମାଧ୍ୟମରୁ ଲଘୁ ମାଧ୍ୟମକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏହା ଆପତନ ବିନ୍ଦୁଠାରେ ଥ‌ିବା ଅଭିଲମ୍ବଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଏ ।
  • ପ୍ରଥମ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିକୁ ଆପତିତ ରଶ୍ମି କହନ୍ତି ।
  • ଦ୍ଵିତୀୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିକୁ ପ୍ରତିସୃତ ରଶ୍ମି କହନ୍ତି ।
  • ଆପତିତ ରଶ୍ମି ଅଭିଲମ୍ବ ସହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା କୋଣକୁ ଆପତନ କୋଣ (i) କହନ୍ତି ।
  • ପ୍ରତିସୃତ ରଶ୍ମି ଓ ଅଭିଲମ୍ବ ସହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା କୋଣକୁ ପ୍ରତିସରଣ କୋଣ (r) କହନ୍ତି ।

→ ପ୍ରତିସରଣର ଉଦାହରଣ (Examples of Refraction) :

• ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌କୁ ଆଂଶିକ ବୁଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇଛି ।
• A ଠାରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥ‌ିବା ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଜଳ ଓ ବାୟୁର ବ୍ୟବଧାନ ପୃଷ୍ଠଠାରେ ବଙ୍କେଇ ଯାଇଛି ।
• ରଶ୍ମିଟି ଆଜ୍‌ରେ ପଡ଼ିଲେ ତାହା A’ରୁ ଆସିଲାଭଳି ଜଣାଯାଉଛି ।
• A ବିନ୍ଦୁଟି A’ ଠାରେ ଥଲାଭଳି ଜଣାଯାଉଛି । OA, OA’ ଭଳି ଜଣାପଡ଼େ ।
• ଜଳସ୍ତରର ଉପରେ ରହିଥ‌ିବା ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ର ଅଂଶରୁ ଆଲୋକ ଆଖୁକୁ ଯେଉଁ ଦିଗରୁ ଆସୁଛି ତାହା ତୁଳନାରେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥ୍ୟା ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ର ଅଂଶରୁ ଆଲୋକ ଆଖୁ ଆଡ଼କୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଆସିଲା ଭଳି ଜଣାପଡ଼ୁଛି । ତେଣୁ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ ବଙ୍କା ଦେଖାଯାଉଛି ।

→ ଆୟତାକାର କାଚସ୍ଲାବ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିସରଣ (Refraction through a Rectangular Glass Slab) :

→ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିସରଣ (Refraction by Spherical Lenses) :

ଲେନ୍ସ :

• ଦୁଇଟି ପୃଷ୍ଠ ଥ‌ିବା ଏକ ସ୍ଵଚ୍ଛ ପ୍ରତିସରଣକାରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୋଟିଏ ପୃଷ୍ଠ ବା ଉଭୟ ପୃଷ୍ଠ ବିକ୍ର ହୋଇଥିଲେ ତାହାକୁ ଲେନସ୍ କୁହାଯାଏ ।
  
• ଲେନସ୍ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର— (a) ଉତ୍ତଳ ଲେନସ୍ ଓ (b) ଅବତଳ ଲେନସ୍ ।

(a) ଉତ୍ତଳ ଲେନସ୍‌ :

• ଯେଉଁ ଲେନସ୍‌ର ଦୁଇଟି ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ପୃଷ୍ଠ ବାହାର ପଟକୁ ବାହାରିଥାଏ, ସେହି ଲେନ୍‌ସ୍‌କୁ ଦ୍ୱି-ଉତ୍ତଳ ବା କେବଳ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସ କୁହାଯାଏ ।
• ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସର ମଝି ଅଂଶ ମୋଟା ଓ ଧାର ଆଡ଼କୁ କ୍ରମଶଃ ପତଳା ।
• ଉତ୍ତଳ ଲେନସ୍ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିଗୁଚ୍ଛକୁ କେନ୍ଦ୍ରାଭିମୁଖୀ (Converge) କରେ । ତେଣୁ ଉତ୍ତଳ ଲେନସ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରାଭିମୁଖୀ ବା ଅଭିସାରୀ ଲେନସ୍ କୁହାଯାଏ ।

(b) ଅବତଳ ଲେନସ୍ :

• ଯେଉଁ ଗୋଟିଏ ଲେନ୍ସର ଦୁଇଟି ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ପୃଷ୍ଠ ଯଦି ଭିତର ଆଡ଼କୁ ପଶିଯାଇଥାଏ ଅର୍ଥାତ ବକ୍ରହୋଇଥାଏ ତେବେ ତାହାକୁ ଦ୍ୱି-ଅବତଳ ବା କେବଳ ଅବତଳ ଲେନସ୍ କହନ୍ତି ।
• ଏହାର ଧାର ଅଂଶ ମଝି ଅଂଶ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ମୋଟା ହୋଇଥାଏ ।
• ଏହି ଲେନସ୍ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଅପସାରଣ (Diverge) କରେ । ତେଣୁ ଅବତଳ ଲେନ୍ସକୁ ଅପସାରୀ ଲେନ୍ସ କୁହାଯାଏ ।

→ ଲେନ୍ସର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ :
ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର :

• ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତଳ କିମ୍ବା ଅବତଳ ଲେନ୍ସର ଦୁଇଟି ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ପୃଷ୍ଠ ଥାଏ । ଲେସର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ପୃଷ୍ଠ ଗୋଟିଏ ଗୋଲକର ଅଂଶ ଅଟେ ।
• ଏହି ଗୋଲକଗୁଡ଼ିକର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଲେନ୍‌ସର ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର (Centre of Curvature) କୁହାଯାଏ । ଲେନ୍ସର ବଜ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ସାଧାରଣତଃ ‘C’ ଅକ୍ଷରଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥାଏ ।

ଲେନସ୍‌ର ଦୁଇଟି ବକ୍ରତଳ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଥାଏ । ତାହାକୁ C₁ ଓ C₂ ଅକ୍ଷର ଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ ।

→ ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ (Principal Axis) :
ଲେନ୍‌ସର ଦୁଇ ବକ୍ରତା କେନ୍ଦ୍ର ଦେଇ ଯାଇଥବା କାଳ୍ପନିକ ସରଳରେଖାକୁ ଲେନ୍ସର ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ କୁହାଯାଏ ।

→ ଆଲୋକ କେନ୍ଦ୍ର (Optical Centre) :
ଲେନ୍ସର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁକୁ ଆଲୋକ କେନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଏ । ଲେନ୍ସର ଆଲୋକ କେନ୍ଦ୍ରଦେଇ ଯାଉଥିବା ଆଲୋକ ରଶ୍ମିର କୌଣସି ବିପଥନ (Deviation) ହୁଏନାହିଁ ଓ ତାହା ସିଧା ଗତିକରେ । ଏହାକୁ ‘O’ ଅକ୍ଷରଦ୍ବାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ ।

→ ଦ୍ଵାରକ (Aperture) :
ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଲେନ୍ସର ମଝିରେ ଯେଉଁ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୃତ୍ତାକାର ପରିସୀମା (Outline) ଭିତରେ ଲେନ୍ସ ପ୍ରତିସରଣ କରେ ତାହାର ବ୍ୟାସକୁ ଲେନ୍ସର ଦ୍ଵାରକ କହନ୍ତି ।
ଲେନ୍‌ସର ଦ୍ଵାରକ, ବକ୍ରତା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ କମ୍ । ଏହି ଲେନସ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦ୍ବାରକ ବିଶିଷ୍ଟ ପତଳା ଲେନ୍ସ (Thin Lense) କୁହାଯାଏ ।

→ ଲେନ୍ସଗୁଡ଼ିକଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ (Image formation by Lenses):

→ ରଶ୍ମି ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନ (Image Formation by Lenses Using Ray Diagrams):
(i)

• ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ହୋଇ ବସ୍ତୁରୁ ଆସୁଥ‌ିବା ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିସୃତ ହେଲା ପରେ, ଲେନ୍ସର ଅପର ପାର୍ଶ୍ଵରେ ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ଦେଇ ଗତି କରେ । ଚିତ୍ର (a)
• ଅବତଳ ଲେନ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେହି ରଶ୍ମି ଲେନ୍ସର ବସ୍ତୁ ରହିଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ବରେ ଥ‌ିବା ଫୋକସ୍‌ ଅପସାରିତ ହେଲାପରି ଜଣାପଡ଼େ । ଚିତ୍ର (b)
  

(ii)

• ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ ଆଲୋକ ରଶ୍ମିର ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିସରଣ ହେଲା ପରେ, ତାହା ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ହୋଇ ଲେନ୍ସରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ଚିତ୍ର (a)
• ଯେଉଁ ଆଲୋକ ରଶ୍ମି ଅବତଳ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଥାଏ ତାହା ସେହି ଲେନ୍ସ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିସୃତ ହେଲା ପରେ, ପ୍ରମୁଖ ଅକ୍ଷ ସହିତ ସମାନ୍ତର ଭାବେ ଲେନ୍ସରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ଚିତ୍ର (b)
  

(iii) ଉଭୟ ଉତ୍ତଳ ଓ ଅବତଳ ଲେନ୍ସର ଆଲୋକ କେନ୍ଦ୍ର ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଆଲୋକ ରଶ୍ମି, କୌଣସି ବିପଥନ (Deviation )ବିନା ଲେନ୍ସରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ।

କେତେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନର ରଶ୍ମିଚିତ୍ର :

କେତେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଅବତଳ ଲେନ୍ସରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଗଠନର ରଶ୍ମିଚିତ୍ର

→ ବତ୍ତୁଲାକାର ଲେନସ ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ପ୍ରଥା (Sign Convention for Spherical Lenses) :

• ସମସ୍ତ ଦୂରତା ଲେନସ୍‌ର ଆଲୋକ କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ମପାଯାଏ ।
• ଉତ୍ତଳ ଲେନସ୍‌ର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ।
• ଅବତଳ ଲେନସ୍‌ର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ।
• ଆଲୋକକେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ବସ୍ତୁର ଦୂରତା, ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା ଓ ଫୋକସର ଦୂରତାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ u, v ଓ f ଲେଖାଯାଏ, ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା (h) ଏବଂ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା (h’) ରୂପେ ନିଆଯାଏ ।
  
• ବାସ୍ତବ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ଆଭାସୀ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଦୂରତା ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ।
• ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା ସର୍ବଦା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ, ଆଭାସୀ ଓ ସଳଖ, ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ, ବାସ୍ତବ ଓ ଓଲଟା ତେଣୁ

→ ଲେନସର ସୂତ୍ର ଓ ପରିବର୍ଦ୍ଧନ (Lens Formula and Magnification) :
ଉଭୟ ଉତ୍ତଳ ଓ ଅବତଳ ଲେନ୍‌ସ୍‌ ପାଇଁ ବସ୍ତୁର ଦୂରତା (u), ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦୂରତା (v) ଓ ଫୋକସ୍ ଦୂରତା (f) ହେଲେ,

ଏହି ଲେନସ୍ ସୂତ୍ର ଯେକୌଣସି ବର୍ତ୍ତୁଳାକାର ଲେନସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ।

→ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Magnification) :
ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା ଓ ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତାର ଅନୁପାତକୁ ଲେନସଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ପରିବର୍ତନ କୁହାଯାଏ । ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ m ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଯଦି ବସ୍ତୁର ଉଚ୍ଚତା h ହୁଏ ଓ ପ୍ରତିବିମ୍ବର ଉଚ୍ଚତା h’ ହୁଏ ତେବେ

ପରିବର୍ଦ୍ଧନ = \(\frac { h’ }{ h }\) = \(\frac { v }{ u }\)

→ ଲେନ୍ସର ପାୱାର (Power of a Lens) :
ଲେନ୍‌ସଦ୍ବାରା ହେଉଥ‌ିବା ଅଭିସାରଣ ବା ଅପସାରଣର ମାତ୍ରାକୁ ଲେନସ୍‌ର ପାୱାର କୁହାଯାଏ । ଗୋଟିଏ ଲେନ୍ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତାର ବିଲୋମୀ (Reciprocal)କୁ ଲେନ୍ସର ପାୱାର କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ P ଅକ୍ଷରରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଯଦି ଲେନ୍‌ସର ଫୋକସ୍ ଦୂରତା f ହୁଏ ତେବେ
P = \(\frac { 1 }{ f }\)

• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଏକକ ପଦ୍ଧତି (SI unit) ଅନୁସାରେ ଲେନସ୍‌ର ପାୱାରର ଏକକ ଡାୟପ୍‌ଟର (Diopter) | ଏହାକୁ D ଅକ୍ଷର ଦ୍ଵାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ।
• ଫୋକସ୍ ଦୂରତା ମିଟରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ପାଓ୍ବାର ଡାୟପ୍‌ଟରରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।
• ଲେନସ୍‌ର ଫୋକସ ଦୁରତା 1.0) ମି ହେଲେ ତା’ର ପାୱାର । ଡାୟପ୍‌ଟର ହୋଇଥାଏ ।
  1D = 1 ମି^-1 ବା 1 m^-1
• ଉତ୍ତଳ ଲେନ୍ସର ପାୱାରକୁ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ଅବତଳ ଲେନସ୍‌ର ପାୱାରକୁ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ମନେ କରାଯାଇଛି ।

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class English Solutions Non-Detailed Chapter 4 The Magic Flute Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 9th English Non-Detailed Chapter 4 The Magic Flute Question Answers BSE Odisha

The Magic Flute Class 9 Questions and Answers

Introduction:

The flute is a traditional musical instrument. The music played on a flute is quite musical. People enjoy listening to its music. It fills our souls with joy. It appeals to our hearts. It rouses various feelings and sentiments in us. Basically, it purifies man’s soul and gives him/her divine pleasure. Of course, the instrument itself can’t be magical but its music or tune can be magical. Its tune can win the heart of others. Here is a story of a boy named Sukumar who played the flute and could win the love of others. Let’s know what made him play the flute and the magic it produced.

Notes:
soul – ଆତ୍ମା , appeal – ଆବେଦନ , rouse — ଜାଗ୍ରତ କରିବା, various — ବିବିଧ , music — ସଙ୍ଗୀତ, sentiment — ଅନୁଭବ, divine — ଦିବ୍ୟ, instrument — ଉପକରଣ, heart — ହୃତ୍ପିଣ୍ଡ , feelings — ଭାବନା, basically — ମୂଳତଃ, pleasure — ଆନନ୍ଦ, tune — ସ୍ୱର , win — ଜିତିବା

ବିଷୟ ସୂଚନା :
ବଂଶୀ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର । ଏହାର ସ୍ଵର ଏକ ସଙ୍ଗୀତମୟ ଭାବଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଲୋକମାନେ ଏହାର ସଙ୍ଗୀତ ସ୍ୱରକୁ ଶୁଣି ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଏହା ଆମର ହୃଦୟ ତଥା ଆତ୍ମାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ । ବଂଶୀର ସ୍ଵର ଆମ ମନ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବନା ଓ ଭାବାବେଗ ଭରିଦିଏ । ଏହା ମଣିଷର ଆତ୍ମାକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ତାକୁ ସ୍ବାର୍ଗୀୟ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଅବଶ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର କୌଣସି ନିଜସ୍ବ କୁହୁକ ଶକ୍ତି ନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସୁମଧୁର ସ୍ୱରରେ କୁହୁକ ଶକ୍ତି ରହିଥାଏ । ଏହାର ମଧୁର ସ୍ୱର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରିଥାଏ । ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଏକ ବାଳକ ସୁକୁମାର ସମ୍ପର୍କରେ ଯିଏ କି ବଂଶୀବାଦନ କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରିପାରିଥିଲା । ଏବେ ଆସ ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ କ’ଣ ତାକୁ ବଂଶୀ ବଜାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ସ୍ଵର କିପରି କୁହୁକ ପରି ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

Summary – 1

Once, there was an orphan named Sukumar. He was an eleven-year-old boy. His father had made a flute for him and taught him how to play it. One day, Sukumar came to a village at sun set with the hope to find shelter for the night. He took out his flute and started playing it. In the meantime, the village headman’s wife, a middle-aged woman had reached there. She was carrying a heavy load of grass. She felt in her heart that the boy was calling her with the tune of his flute. She was enchanted by the music of the flute. Sukumar and the woman looked at each other. It seemed to both of them that they had known each other. She liked the boy too much. She thought him to be his own son and took him to her house. The boy followed her silently.

Note:
sun set – ସୂର୍ୟ୍ୟ ସେଟ, hope — ଆଶା , shelter — ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ middle-aged — ମଝିଆ ବୟସର, enchant — ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରିବା, a heavy load of grass — ଭାରି ଘାସ ବୋଝେଇ

ବିଷୟ ସୂଚନା :
ଏକଦା ସୁକୁମାର ନାମକ ପିତୃମାତୃହୀନ ବାଳକଟିଏ ଥିଲା । ତା’ର ବୟସ ୧୧ ବର୍ଷ ଥିଲା । ତା’ ବାପା ତା’ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବଂଶୀ ତିଆରି କରି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ବଜାଇବାକୁ ହୁଏ ଶିଖାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ସେହି ବାଳକ ସୁକୁମାର ରାତିକ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇବା ଆଶାରେ ଗୋଟିଏ ଗାଆଁକୁ ଆସିଲା । ସେ ତା’ର ବଂଶୀ ବାହାର କରି ବଜାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା । ସେହି ସମୟରେ ଜଣେ ମଧ୍ୟବୟସ୍କା ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେହି ସ୍ତ୍ରୀଲୋକର ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଓଜନିଆ ଘାସ ବୋଝେଇ ଟୋକେଇ ଥିଲା । ପିଲାଟି ତା’ର ବଂଶୀ ସ୍ଵରଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛି ବୋଲି ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ଅନୁଭବ ଏକ ଓଜନିଆ ଘାସ ବୋଝେଇ ଟୋକେଇ ଥିଲା । ପିଲାଟି ତା’ର ବଂଶୀ ସ୍ଵରଦ୍ଵାରା ତାଙ୍କୁ ଡାକୁଛ ବୋଲ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟ ଅନୁଭବ ଜାଣିଥିଲା ପରି ଉଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ । ସେ ବାଳକଟିକୁ ଖୁବ୍ ସ୍ନେହ କଲା । ସେ ତାକୁ ନିଜ ପୁଅଭଳି ଭାବିଲା ଓ ତା’ ଘରକୁ ନେଇଗଲା । ବାଳକଟି ନୀରବରେ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲା ।

The Text : ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
Paragraphwise Analysis

Text – 1
The sun was setting as Sukumar walked up the dirt path and into the small village. He was a boy of about eleven or so. In the distance lay the majestic Himalayas. Sukumar was alone and knew no one in the village, but he hoped to find someone who would put him up for the night. In the distance, a girl was calling her mother, and he was reminded of his own mother, who was dead. He was filled with memories of her and took out his flute to play. As he stood there playing, a middle-aged woman carrying a heavy load of grass on her back came up the path behind him. She was the wife of the village headman. She stopped and listened silently to the boy‘s tune. Sensing her presence, Sukumar looked at her. When their eyes met, it seemed to both of them that they had always known each other.

ଅନୁବାଦ :
ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ସୁକୁମାର ଏକ ମାଟି ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁ ଭିତରକୁ ଯାଉଥିଲା । ସେ ପ୍ରାୟ ଏଗାର ବର୍ଷ ବୟସର ଏକ ବାଳକ ଥିଲା । ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ବିଶାଳ ହିମାଳୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା । ସୁକୁମାର ଏକୁଟିଆ ଥିଲା ଏବଂ ଗାଁରେ କୌଣସି ଲୋକକୁ ଜାଣିନଥିଲା; କିନ୍ତୁ ସେ ଏପରି ଜଣେ ଲୋକକୁ ପାଇବାକୁ ଆଶା ରଖୁଲା ଯିଏକି ତାକୁ ରାତିକ ପାଇଁ ରହିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବ । କିଛି ଦୂରରେ ଏକ ଝିଅ ତା’ର ମା’ଙ୍କୁ ଡାକୁଥୁଲା ଏବଂ ସୁକୁମାରର ନିଜ ମାଆଙ୍କର କଥା ମନେ ପଡ଼ିଗଲା, ଯେ କି ମୃତା । ତା’ର ମାଆଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ମନ ପୂରି ଉଠିଲା ଓ ବଂଶୀଟିକୁ ବଜାଇବାକୁ ବାହାର କଲା । ସେ ଠିଆ ହୋଇ ବଂଶୀ ବଜାଉଥ‌ିବା ସମୟରେ ପିଠିରେ ଘାସର ଏକ ବଡ଼ ବୋଝ ଧରିଥିବା ଜଣେ ମଧ୍ୟବୟସ୍କା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ତା’ ପଛ ପାଖ ରାସ୍ତାରେ ଆସିଲେ । ସେ ଗାଁ ମୁଖୁଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ସେ ଠିଆ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ବାଳକର ବଂଶୀସ୍ଵରକୁ ନୀରବରେ ଶୁଣିଲେ । ତାଙ୍କର (ସ୍ତ୍ରୀଲୋକର) ଉପସ୍ଥିତି ଜାଣିପାରି, ସୁକୁମାର ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପରସ୍ପର ଆଖ୍ ମିଶିଗଲା, ଉଭୟଙ୍କୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ, ସେମାନେ ଆଗରୁ ପରସ୍ପରକୁ ଜାଣିଥିଲେ ।

Text-2

The woman asked, “My son, where are you going ?“ “I’m a stranger here, mother, looking for a place to spend the night,” he replied. “come with me, my son,” she said. “That’s your sister calling me. When I heard your flute, 1 felt in my heart that you too were calling me with your tune. Come along, we must go home.” Tucking away his flute, the boy followed the woman to her house.

ଅନୁବାଦ :
ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ପଚାରିଲା, ‘ପୁଅ, ତୁ କେଉଁଆଡ଼କୁ ଯାଉଛୁ ?”’
ସେ (ସୁକୁମାର) ଉତ୍ତର ଦେଲା, ‘ମାଆ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଜଣେ ଅପରିଚିତ, ରାତିଟି କଟାଇବାକୁ ଏକ ଜାଗା ଖୋଜୁଛି ।’’ ସେ (ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି) କହିଲା, ‘‘ପୁଅ, ମୋ ସହିତ ଆସ, ସେଠାରେ ତୁମର ଭଉଣୀ ମୋତେ ଡାକୁଛି । ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତୋର ବଂଶୀ ଶୁଣିଲି, ମୁଁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କଲି ଯେ ତୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତୋ ବଂଶୀସ୍ବରରେ ଡାକୁଥିଲୁ । ମୋ ସହିତ ଆ, ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ଘରକୁ ଯିବା ।”’
ନିଜ ବଂଶୀଟିକୁ ସାଇତି ରଖ୍, ବାଳକଟି ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ପଛରେ ତା’ର ଘରକୁ ଗଲା ।

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
dirt path – soil path – ମୃତ୍ତିକା ପଥ
lay – to cause to lie, to place – ମିଛ କହିବା ପାଇଁ, ସ୍ଥାନ ଦେବା ପାଇଁ
set out – begin the journey – ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ
majestic – beautiful, impressive – ସୁନ୍ଦର
put up – be lodged – ଏକତ୍ର ମିଶାନ୍ତୁ
remind – to cause to remember – ମନେ ପକାଇବା
memories – reminiscences – ସ୍ମୃ ତିସବୁ One gets lost in childhood memories.
flute – ବଂଶୀ
gaze (y) – look fixedly – ସ୍ଥିର ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତୁ
sensing – guessing – ଜାଣିପାରି
stranger – person new to a panicular place ଅପରିଚିତ
nod – ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବା
tune – ସ୍ୱର
tuck away – to hide something – ଦୂରକୁ ଟାଣିନେବା
follow – go after – ଅନୁସରଣ କରିବା
beyond – over there – ବାହାରେ
although – even though – ଯଦିଓ

Now Answer The Following Questions
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
What was the name of the boy? Why was he going to the village?
(ବାଳକଟିର ନାମ କ’ଣ ଥୁଲା ? ସେ କାହିଁକି ଗାଁଟିକୁ ଯାଉଥିଲା ?)
Answer:
The name of the boy was Sukumar. He was going to the village to find some shelter for the night as he had already left his home.

Question 2.
Why did he play the flute?
( ସେ କାହିଁକି ବଂଶୀବାଦନ କଲା ?)
Answer:
He heard a girl calling her mother in the village. It reminded him of his own mother who had died. He was filled with memories of his mother. So he began to play the flute.

Question 3.
Who was the middle-aged woman? When she met Sukumar, how did both of them feel?
( ମଧ୍ୟବୟସ୍କା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି କିଏ ଥିଲା ? ଯେତେବେଳେ ସେ ସୁକୁମାରକୁ ଭେଟିଲା ଉଭୟ କିପରି ଅନୁଭବ କଲେ ?)
Answer:
The middle-aged woman was the village headman’s wife. Sukumar was playing his flute standing in the village. The woman met him on her back home. Fascinated by the boy’s flute tune, she stopped there and listened to it silently. Sensing her presence, Sukumar turned back. Both looked at each other and it seemed to them as if they had known each other before.

Question 4.
What did she ask Sukumar to do? Do you think Sukumar will stay in the elderly woman’s house? Why? / Why not?
(ସେ ସୁକୁମାରକୁ କ’ଣ କରିବାକୁ କହିଲା ? ସୁକୁମାର ସେହି ବୟସ୍କା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ଘରେ ରହିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ? କାହିଁକି ? | କାହିଁକି ନୁହେଁ ?)
Answer:
The woman came to know that Sukumar was looking for a place to spend the night. So she asked him to go with her to her house, I think Sukumar will stay in the elderly woman’s house. Because the woman called him her son and Sukumar felt her as his own mother in her.

Summary – 2

At the age of five, Sukumar lost his own mother, unfortunately. After his mother’s death, his father used to play his flute every evening. One night Sukumar asked his father if he had ever met his mother in his heart. His father admitted that he had met her in his heart when he played the flute. Sukumar was interested to see his mother in his heart. So, Sukumar’s father made a nice flute and taught him how to play it. A few days later his father passed away. Then he set out on a journey taking his flute with him and met the village headman’s wife in a village. The woman called him ‘son’ and took him to her home. He became emotional and in her, he felt that he had found his own true mother. Sukumar and the woman reached her house. She introduced him to her daughter, Sayapatri. Both became happy to find each other brother and sister. The woman also introduced Sukumar to her husband. But he said nothing to the boy. The poor boy became very sad. The next morning Sukumar was prepared to leave the house. But the loving woman didn’t let him go away. So Sukumar stayed there with the family.

Note:
death — ମୃତ୍ୟୁ , admit — ଗ୍ରହଣ କରିବା , passed away — ପରଲୋକ ଗମନ, journey — ଯାତ୍ରା, emotional — ଭାବପ୍ରବଣ, reach — ପହଁଞ୍ଚିବା, introduce – ପ୍ରଚଳନ କରିବା, husband – ସ୍ୱାମୀ

ଅନୁବାଦ :
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସୁକୁମାର ତା’ର ମାଆକୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ବୟସରେ ହରାଇଥିଲା । ତା’ ମାଆର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତା’ର ବାପା ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ନିୟମିତ ବଂଶୀବାଦନ କରୁଥିଲେ । ଦିନେ ରାତିରେ ସେ ତାଙ୍କ ମାଆକୁ କେବେ ହୃଦୟରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି କି ବୋଲି ସୁକୁମାର ତା’ର ବାପାଙ୍କୁ ପଚାରିଲା । ତାଙ୍କ ବାପା ଯେତେବେଳେ ବଂଶୀବାଦନ କରନ୍ତି ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଦେଖନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ଵୀକାର କଲେ । ସୁକୁମାର ତା’ର ମାଆକୁ ତା’ ହୃଦୟରେ ଦେଖ‌ିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କଲା । ତେଣୁ ସୁକୁମାରର ବାପା ସୁନ୍ଦର ବଂଶୀଟିଏ ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ତାକୁ ବଂଶୀବାଦନ ମଧ୍ୟ ଶିଖାଇଦେଲେ । ତା’ର ଅଳ୍ପଦିନ ପରେ ତା’ର ବାପା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । ତା’ପରେ ସେ ତା’ର ବଂଶୀ ସହିତ ଯାତ୍ରାପଥରେ ବାହାରି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଗାଁରେ ଗାଆଁ ମୁଖୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା । ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ତାକୁ ‘ପୁଅ’ ବୋଲି ଡାକିଲା ଓ ତାକୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଗଲା । ସେ ଟିକିଏ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇପଡ଼ିଲା ଓ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ଭିତରେ ନିଜ ପ୍ରକୃତ ମାଆକୁ ଅନୁଭବ କଲା ।
ସୁକୁମାର ଓ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ ଜଣକ ତାଙ୍କ (ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଙ୍କ) ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେ ତାକୁ ତା’ର ଝିଅ ସାୟପତ୍ରୀ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଦେଲେ । ଉଭୟ ପରସ୍ପରକୁ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀ ହିସାବରେ ପାଇ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ । ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ମଧ୍ୟ ତାକୁ ନିଜ ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଦେଲେ । ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ ପିଲାଟିକୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ । ବିଚରା ପିଲାଟି ବହୁତ ମନଦୁଃଖ କଲା । ପରଦିନ ସକାଳୁ ସୁକୁମାର ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା । ମାତ୍ର ସ୍ନେହୀ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ତାକୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଲା ନାହିଁ । ସୁକୁମାର ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପରିବାର ସହିତ ସେହିଠାରେ ରହିଲା ।

The Text: ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
Paragraphs Analysis

Text-I

At the age of five, Sukumar lost his own mother. But he believed that she still lived within his heart. The flute he carried had been a gift from his father After the death of his father would play his own flute every evening before going to bed. One night Sukumar asked him, “Where is Mama? Why can’t we see her anymore ?“ Putting down the flute, the man said, “Your mother now lives in the house of the Gods. Although she is far beyond the sky, she is with us .in our hearts.” Sukumar then asked, “Are you ever able to meet her in your heart ?“ Gazing down at the boy, he answered, “Yes my son, when ¡ play the flute.” “Oh, how I want to see her! Please make me a flute too so that I’ll know she’s with me when I play it.” Soon afterward, Sukumar’s father carefully fashioned a flute for the boy and taught him how to play it. A few days after this, Sukumar’s father died. Sukumar took his flute, and set out on a journey when he met the village headman‘s wife who had called him ‘son’. In her, he felt he had found his own true mOther once again.

ଅନୁବାଦ :
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସୁକୁମାର ତା’ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ତା’ର ବିଶ୍ଵାସ ଥିଲା ଯେ, ସେ (ତା’ର ମାଆ) ତଥାପି ତା’ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଧରିଥିବା ବଂଶୀଟି ତା’ର ବାପାଙ୍କ ତରଫରୁ ଏକ ଉପହାର ଥିଲା । ତା’ ମାଆଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ତା’ ବାପା ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଶୋଇବାକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ବଂଶୀଟି ବଜାଉଥଲେ । ଦିନେ ରାତିରେ ସୁକୁମାର ତାଙ୍କୁ (ବାପାଙ୍କୁ) ପଚାରିଲା, ‘‘ମାଆ କେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ? ଆମେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ (ମାଆଙ୍କୁ) ଆଉ ଦେଖିପାରୁ ନାହୁଁ ? ବଂଶୀଟିକୁ ତଳେ ରଖ୍ ଲୋକ ଜଣକ (ବାପା) କହିଲେ, ‘ତୋର ମାଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଘରେ ରହୁଛି । ଯଦିଓ ସେ (ମାଆ) ଆକାଶଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ (ମାଆ) ଆମ ସହିତ ଆମ ଆତ୍ମାରେ ଅଛନ୍ତି ।’’ ତା’ପରେ ସୁକୁମାର ପଚାରିଲା, ‘‘ତୁମେ (ବାପା) କେତେ ତୁମ ଆତ୍ମାରେ ତାଙ୍କୁ (ମାଆଙ୍କୁ) ଭେଟିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛ ?’’ ପୁଅ (ସୁକୁମାର) ଆଡ଼କୁ ସ୍ଥିର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ ରହି, ବାପା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ହଁ ପୁଅ, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ବଂଶୀ ବଜାଏ ।’’ ‘‘ଓ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ (ମାଆ) ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି । ଦୟାକରି ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଂଶୀ ତିଆରି କରିଦିଅ ଯେପରିକି ମୁଁ ଜାଣିବି ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ (ବଂଶୀ) ବଜାଏ, ସେ (ମାଆ) ମୋ ସହିତ ଅଛନ୍ତି ।’’ଅଳ୍ପ ଦିନ ପରେ, ସୁକୁମାରର ବାପା ପୁଅ (ସୁକୁମାର) ପାଇଁ ଖୁବ୍ ଯତ୍ନରେ ଏକ ବଂଶୀ ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ଏହା କିପରି ବଜାଇବାକୁ ହୁଏ, ତାକୁ ଶିଖାଇଲେ । ଏହାର କିଛିଦିନ ପରେ, ସୁକୁମାରର ବାପା ମରିଗଲେ । ସୁକୁମାର ତା’ର ବଂଶୀଟିକୁ ଧରି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଗାଁ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭେଟିଲା ଯିଏକି ତାକୁ (ସୁକୁମାରକୁ) ପୁଅ ବୋଲି ଡାକିଲେ, ସେ (ସୁକୁମାର) ଅନୁଭବ କଲା, ତାଙ୍କ (ମୁଖ୍ଯାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆଉ ଥରେ ତା’ର ନିଜର ପ୍ରକୃତ ମାଆଙ୍କୁ ପାଇଥିଲା ।

Text -2

As Sukumar entered the yard with the woman, he saw her young daughter Savapa tri. The woman nodded toward Sukutnar and said, “Daughter I’ve brought home a nice boy to stay with us, no, ¡ mean I’ve brought home your brother.” Both were happy Sayapatri, who had no brothers, now had Sukumar, and he in turn now had a sister Soon the village headman came home. The woman said to her husband, “I met this boy on the road today. He plays the flute very well.” During dinner, the man said nothing to the boy. This made Sukumar uncomfortable. After dinner, Sukumar took out his flute and began to play softly. The family sat there silently, enraptured by the boy’s music. The next morning Sukumar got up early and prepared to leave. But the woman stopped him saying, “We’re mother and son. 1 won’t let you leave your home.” And so Sukumar stayed with the family.

ଅନୁବାଦ :
ଯେତେବେଳେ ସୁକୁମାର ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି (ମୁଖିଆଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ) ସହିତ ଅଗଣାରେ ପଶିଲା, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଝିଅ ସାୟପତ୍ରୀକୁ ଦେଖୁଲା । ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି (ମୁଖ୍ଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ) ସୁକୁମାର ଆଡ଼କୁ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇ ଚାହିଁଲେ ଏବଂ କହିଲେ, ‘‘ଝିଅ, ଆମ ସହିତ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁଅକୁ ଆଣିଛି – ନା, ମୁଁ ଭାବୁଛି ମୁଁ ତୋର ଭାଇକୁ ଘରେ ରହିବାପାଇଁ ଆଣିଛି ।’’ ଉଭୟ (ସାୟପତ୍ରୀ ଓ ସୁକୁମାର) ଖୁସି ହେଲେ । ସାୟପତ୍ରୀ ଯାହାର କେହି ଭାଇ ନ ଥିଲେ, ସେ ଏବେ ସୁକୁମାରକୁ ଭାଇରୂପେ ପାଇଲା ଓ ପ୍ରତିବଦଳରେ ସେ (ସୁକୁମାର) ମଧ୍ଯ ଭଉଣୀଟିଏ ପାଇଲା । ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଗାଁ ମୁଖୁଆ ଘରକୁ ଆସିଲେ । ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ଵାମୀ (ମୁଖ୍)ଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଆଜି ମୁଁ ଏହି ପିଲାକୁ
ରାସ୍ତାରେ ଭେଟିଲି । ସେ (ସୁକୁମାର) ଖୁବ୍ ଭଲ ବଂଶୀ ବଜାଏ ।’’ରାତ୍ରିଭୋଜନ ସମୟରେ, ମୁଖୁଆ ବାଳକକୁ (ସୁକୁମାରକୁ) କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ । ଏହା ସୁକୁମାରକୁ ଦୁଃଖ୍ ଓ ବ୍ୟଥ୍‌ତ କରାଇଲା । ରାତ୍ରିଭୋଜନ ପରେ ସୁକୁମାର ତା’ର ବଂଶୀ ବାହାର କଲା ଓ ମଧୁର ସ୍ଵରରେ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା । ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପରିବାରର ଲୋକମାନେ ନୀରବରେ ବସି ବାଳକର (ସୁକୁମାର) ମଧୁର ସ୍ଵରଦ୍ଵାରା ଆହ୍ଲାଦିତ ହେଲେ । ତା’ ପରଦିନ ସୁକୁମାର ଭୋରରୁ ଉଠିଲା ଓ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ (ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ) ଜଣକ ତାକୁ ବାରଣ କରି କହିଲେ, ‘ଆମେ ମା’ ଓ ପୁଅ । ମୁଁ ତୋତେ ତୋ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଦେବିନି ।’’ ତେଣୁ ସୁକୁମାର ମୁଖୁଙ୍କ ପରିବାର

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
put(ing) – down stop
able – have the capacity
gaze – lo look someone steadily – ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଚାହିଁବା
fashioned – make into a particular form – ତିଆରି କରିବା
set out – began – ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା
yard – a piece of enclosed ground
nodded – answered yes’ – ‘ହଁ” କହିବା
in turn – Exchange of – ବିନିମୟ
softly – mildly – ମୃଦୁ ଭାବରେ
enraptured — filled with joy – ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ଯାଏ
during – a series of times – ସମୟରେ
stream – fountain, spring – ଝରଣା, ବସନ୍ତ

Now Answer The Following Questions
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
Which part of the story takes place earlier — the part in section A or the part in section B?
( ଗଳ୍ପର କେଉଁ ଅଂଶଟି ପ୍ରଥମେ ଘଟିଛି – ‘A’ ବିଭାଗ ଅଂଶ ଅଥବା ‘B’ ବିଭାଗ ଅଂଶ ?)
Answer:
The part of the story in Section B takes place earlier than the part in Section-A because Section B describes the past history of Sukumar.

Question 2.
Sukumar had lost his mother as a child. He wanted to know where she was. What did his father tell him?
(ପିଲାଟିବେଳୁ ସୁକୁମାର ମାଆକୁ ହରାଇଥିଲା । ସେ (ମା’) କେଉଁଠାରେ ଥିଲା ଜାଣିବାକୁ ସେ (ସୁକୁମାର) ଚାହୁଁଥିଲା । ତା’ର ବାପା ତାକୁ କ’ଣ କହିଲେ ?)
Answer:
Sukumar had lost his mother in his childhood. He wanted to know where she was. His father told him that his mother lived in the house of the gods. Although she was far beyond the sky, she was with them in their hearts and he met her in his heart when he played his flute.

Question 3.
Why did Sukumar want his father to make a flute for him?
(ତା’ର ବାପା ତା’ ପାଇଁ ଗୋଟେ ବଂଶୀ ତିଆରି କରନ୍ତୁ ବୋଲି ସୁକୁମାର ଚାହୁଁଥୁଲା କାହିଁକି ?)
Answer:
Sukumar came to know that his father had met his mother in his heart when he played his flute. Sukumar was anxious to meet his mother. Therefore, he wanted his father to make a flute for him so that he would meet his mother by playing it.

Question 4.
What happened when Sukumar lost his father:? Why do you think he left his home?
(ଯେତେବେଳେ ସୁକୁମାର ତା’ର ବାପାଙ୍କୁ ହରାଇଲା, କ’ଣ ଘଟିଲା ? ସେ ତା’ର ଘର ଛାଡ଼ିଲା ବୋଲି ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛ ?)
Answer:
When Sukumar lost his father he became an orphan child because he had already lost his mother at the age of five. I think he became hopeless and helpless in the absence of his parents at home. So he left home in despair.

Question 5.
Who was Sayapatri? How did the middle-aged woman introduce Sukumar to her?
(ସାୟପତ୍ରୀ କିଏ ଥୁଲା ? ମଧ୍ୟବୟସ୍କା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ସୁକୁମାରକୁ ତା’ ସହିତ କିପରି ପରିଚିତ କରାଇଲା ?)
Answer:
Sayapatri was the young daughter of the village headman. One day unexpectedly her mother returned home with Sukumar, a newcomer to the house. To introduce him to his daughter Sayapatri she said, “Daughter, I’ve brought home a nice boy to stay with, us, no. I mean I’ve brought home your brother.”

Question 6.
How did Sukumar feel ¡n Sayapatri’s house? Why?
(ସୁକୁମାର ସାୟପତ୍ରୀ ଘରେ କିପରି ଅନୁଭବ କଲା ? କାହିଁକି ?)
Answer:
In Sayapath’s house, Sukumar felt quite comfortable with Sayapatri and her affectionate mother. When Sayapatri’s father returned home, her mother told him about the newcomer and the marvelous tune of his flute. They took their dinner together but her father said nothing to the boy. Sukumar felt uncomfortable because of her father’s unfriendly attitude.

Question 7.
Sukumar wanted to leave the next morning. What happened?
(ତା’ ପରଦିନ ସକାଳୁ ସୁକୁମାର ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହିଁଲା । କ’ଣ ହେଲା ? )
Answer:
Sukumar wanted to leave the house the next morning. But the loving woman didn’t let him leave. Therefore, Sukumar stayed there with the family.

Summary – 3

One day the two children sat near a stream. Sukumar sat in a thoughtful mood. Sayapatri wanted to know what her brother was thinking about. Sukumar told that he had been deprived of his parents’ love and affection. That was the cause of his agony. Sayapatri was shocked by this reply. She consoled Sukumar. Sayapatri appealed to him to consider her as his sister and her father and mother as his own father and mother. Sukumar expressed that he had won everybody’s heart except her father’s heart. He also decided to win the heart of her father by playing his flute. That evening Sayapatri’s father told her mother that orphans were not reliable. One day he would leave them and would end up being a bad influence on their daughter. The woman was shocked by her husband’s words. She requested her husband to become the father of that orphan.

Note:
stream — ଷ୍ଟ୍ରିମ୍,, thoughtful — ଚିନ୍ତିତ , mood — ମନୋବୃତ୍ତି , deprived – ବଞ୍ଚିତ, affection – ସ୍ନେହ, appeal — ଆବେଦନ କରିବା . agony — ଯନ୍ତ୍ରଣା, express — ପ୍ରକାଶ କରିବା , influence — ପ୍ରଭାବ, shock — ଆଘାତ ପାଇବା, request — ଅନୁରୋଧ କରିବା , end up — ପରିଶେଷରେ

ଅନୁବାଦ :
ଦିନେ ପିଲାଦୁହେଁ ଗୋଟିଏ ଝରଣା ନିକଟରେ ବସିଥିଲେ । ସୁକୁମାର ଟିକିଏ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥାଏ । ସୁକୁମାର କ’ଣ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲା ବୋଲି ସାୟପତ୍ରୀ ଜାଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କଲା । ସୁକୁମାର ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କହିଲା । ତାହାହିଁ ତା’ ଦୁଃଖର କାରଣ ଥିଲା । ଏପ୍ରକାର ଉତ୍ତରରେ ସାୟପତ୍ରୀ ଆଘାତ ପାଇଲା । ସେ ସୁକୁମାରକୁ ସାର୍ଚ୍ଚନା ଦେଇଥିଲା । ସାୟପତ୍ରୀ ତାକୁ ନିଜର ଭଉଣୀ ବୋଲି ଓ ତା’ର ବାପା ମାଆଙ୍କୁ ନିଜର ବାପା ମାଆ ବୋଲି ଭାବିବାକୁ ନିବେଦନ କଲା । ସୁକୁମାର କେବଳ ତା’ ବାପାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରି ସାରିଥିଲା ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କଲା । ସେ ତା’ର ବଂଶୀବାଦନଦ୍ଵାରା ତା’ ବାପାଙ୍କ ହୃଦୟ ଜୟ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା। ଠିକ୍ ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସାୟପତ୍ରୀର ବାପା ଅନାଥମାନେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ । ଦିନେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବ ଏବଂ ଏହାର ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଝିଅ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ବୋଲି କହିଲେ । ସ୍ଵାମୀଙ୍କର ଏପ୍ରକାର କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ମର୍ମାହତ ହୋଇପଡ଼ିଲା । ସେ ସେହି ପିଲାଟିର ବାପା ହେବାକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ବାମୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲା ।

The Text: ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
Paragraphs Analysis

Text- I

One day, the two children walked down to a nearby stream. Sukumar sat silently on a boulder, Staring at the water. Unable to control her curiosity, Sayapatri asked, “What are you thinking about, my brother ?“ “Dear sister, you have your own mother, and she loves you because you‘re her daughter But my mother’s gone. And the only way I can ever meet her is b)’ playing my flute.” Sayapatri was shocked by his answer “But, my brother, isn’t my mother also your mother? Am I not your sister ?“, she asked. Hesitating, he replied, “Yes, you‘re my center, she‘s my mother, but “ “But, what, my brother ?“ “You have the love of your father, but I’ve lost mine.”

ଅନୁବାଦ :
ଦିନେ, ପିଲା ଦୁଇଜଣ (ସୁକୁମାର ଓ ସାୟପତ୍ରୀ) ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଝରଣା ପାଖକୁ ଗଲେ । ସୁକୁମାର ପାଣି ଆଡ଼କୁ ଅପଲକ ଆଖୁରେ ଚାହିଁ ନୀରବରେ ଗୋଟିଏ ପଥର ଉପରେ ବସିଲା । ତା’ର ଉତ୍ସୁକତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ନ ପାରି ସାୟପତ୍ରୀ କହିଲା, ‘ଭାଇ, ତୁମେ କେଉଁ ବିଷୟରେ ଭାବୁଛ ? ‘‘ମୋ ଗେହ୍ଲା ଭଉଣୀ, ତୋର ନିଜ ମାଆ ଅଛି ଏବଂ ସେ ତୋତେ ଭଲ ପାଏ କାରଣ ତୁ ତାଙ୍କ ଝିଅ । କିନ୍ତୁ ମୋର ମାଆ ନାହିଁ ଓ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଉପାୟରେ, ବଂଶୀ ବଜାଇ ମୋର ମାଆଙ୍କୁ ମୁଁ ଭେଟିପାରେ ।’’ସାୟପତ୍ରୀ ତା’ର (ସୁକୁମାର) ଉତ୍ତରରେ ବିବ୍ରତ ହେଲା ଓ ସେ କହିଲା, ‘କିନ୍ତୁ ଭାଇ, ମୋ ମାଆ କ’ଣ ତୁମ ମାଆ ନୁହେଁ ? ମୁଁ କ’ଣ ତୁମ ଭଉଣୀ ନୁହେଁ ?”’
କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରି ସେ (ସୁକୁମାର) କହିଲା, ‘ହଁ ତୁ ମୋର ଭଉଣୀ ଅଟୁ ଓ ସେ ମୋ ମାଆ ଅଟନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ‘“କିନ୍ତୁ, କ’ଣ ଭାଇ ? ‘ତୁ ତୋ ବାପାଙ୍କ ସ୍ନେହ ପାଉଛୁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହା ହରାଇଛି ।’’

Text -2

“But is my father also yours ?“ “No, for! haven‘t yet won his heart. I’ll win his heart by playing my flute.” That evening after the two children had gone to sleep, the father said, “Orphans aren’t very dependable. Sugar will be like that too. One day he ‘Il get up and leave. In the meantime, he ‘Il probably just sit around here loafing and living off our kindness. And he ‘li end up being a bad influence on our Sayapatri.” The woman was shocked by her husband’s words. “But my dear, of course, he ‘s an orphan, which is why we must become his parents,” She said.

ଅନୁବାଦ :
‘କିନ୍ତୁ ମୋର ବାପା କ’ଣ ତୁମ ବାପା ନୁହନ୍ତି ?’’ ‘‘ନା, ମୁଁ ଏଯାଏ ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରିପାରି ନାହିଁ । ମୁଁ ମୋର ବଂଶୀ ବାଦନ କରି ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରିବି ।’’ ସେହଦିନ ରାତିରେ ପିଲା ଦୁଇଜଣ ଶୋଇବାକୁ ଗଲାପରେ, ବାପା (ମୁଖ୍) କହିଲେ, ‘ଅନାଥମାନେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି । ସୁକୁମାରୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେବ । ଦିନେ ସେ ବାହାରି ପଡ଼ିବ ଓ ଚାଲିଯିବ । ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ସେ ବୋଧହୁଏ ଏହି ଚାରିପାଖରେ ଏଣେତେଣେ ବୁଲୁଥ୍ ଏବଂ ଆମର ତା’ ପ୍ରତି ଥ‌ିବା ଦୟା ମଧ୍ୟ ଭୁଲି ଯାଇଥିବ । ଶେଷରେ ଆମର ଝିଅ ସାୟପତ୍ରୀ ଉପରେ ଏହା ଏକ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ।’’ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ସ୍ଵାମୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦୁଃଖୁତ ହେଲା । ‘କିନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରିୟ, ବାସ୍ତବିକ ସେ ଜଣେ ଅନାଥ, ସେଥ୍ପାଇଁ ଆମେ ତା’ର ବାପା ମାଆ ହେବା ଉଚିତ ।’’

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
boulder – large smooth rock
staring at – looking at something for a long time with wide open eyes – ଅପଲକ ନେତ୍ରରେ ଚାହିଁବା
curiosity – eagez to know (ଜାଣିବାର )/କୌତୂହଳ
hesitailng – feeling reluctance – ସଂଶୟ କରି|କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରି
orphan – without father and mother
dependable – reliable
in the mean time – in the meanwhile
of course certainly – ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ|
probably – ସମ୍ଭବତ।,
loafing – spending time carelessly – ବୃଥାରେ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିବା

Now Answer The Following Questions
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
What reason did Sukumar give Sayapatri for being sad?
(ସୁକୁମାର ସାୟପତ୍ରୀକୁ ତା’ର ଦୁଃଖର କାରଣ କ’ଣ କହିଲା ?)
Answer:
Sukumar told Sayapatri that he had been deprived of getting his parent’s love and affection. Though he was able to win the hearts of Sayapatri and her mother in her house, he was unable to win her father’s heart. That was the reason for his sorrow.

Question 2.
How did he plan to win Sayapatri’s father’s heart?
(ସେ ସାୟପତ୍ରୀର ବାପାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଜୟ କରିବାକୁ କିପରି ଯୋଜନା କଲା ?)
Answer:
Sukumar realized that he hadn’t won the heart of Sayapatn’s father. So he planned to win his. heart by playing his flute.

Question 3.
Why did Sayapatri’s father not like Sukumar?
(ସାୟପତ୍ରୀର ବାପା ସୁକୁମାରକୁ କାହିଁକି ଭଲ ପାଉନଥିଲେ ? )
Answer:
Sayapatri’s father had a strong belief that orphans weren’t re1iab1e As Sukumar was an orphan. her father didn’t rely on him.

Question 4.
What do you think Sukumar will do now?
(ସୁକୁମାର ବର୍ତ୍ତମାନ କ’ଣ କରିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?)
Answer:
Perhaps Sukumar will leave Sayapatri’s house now as he is unable to win the love of Sayapatn ‘s father.

Summary – 4

The efforts made by Sukumar to win the heart of Sayapatri rather fell. So one day early in the morning he left their house. At sunset, he reached the summit of a mountain. He lived in a shrine on the mountain. But he felt very lonely there. The next night he had a dream. He saw in his dream that Sayapatri was calling him. He woke up and decided to return. At last, he went back to Sayapatri’s house. He found that Sayapatri was very sick. He came to know that Sayapatri fell ill on the very night he left home. Her mother requested Sukumar something for Sayapatri’s recovery. Sukumar brought out his magic flute and began to play quietly. Suddenly Sayapatri opened her eyes to the magic tune of the flute. Everybody became very happy. Sayapatri’s father hugged Sukumar with tears in his eyes and told him not to leave them again. Sayapatri and Sukumar looked at each other and smiled gladly.

Note:
efforts — ପଉଦ୍ୟମ , summit — ଶିଖର shrine — ଦେବମନ୍ଦିର , lonely — ନିର୍ଜନ|ଏକୁଟିଆ, dream — ସ୍ଵପ୍ନ sick — ରୋଗୀ , ill — ଅସୁସ୍ଥ recovery — ଆରୋଗ୍ୟ , quietly — ଶାନ୍ତ ଭାବରେ , hug — ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା , suddenly — ହଠାତ୍

ଅନୁବାଦ :
ସାୟପତ୍ରୀର ବାପାଙ୍କ ହୃଦୟ ଜୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସୁକୁମାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ନିଷ୍ଫଳ ହେଲା । ତେଣୁ ଦିନେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରେ ସେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟବେଳକୁ ସେ ଗୋଟିଏ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା । ସେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥ‌ିବା ଏକ ଦେବୀମନ୍ଦିରରେ ରହିଲା । କିନ୍ତୁ ସେ ନିଃସଙ୍ଗ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲା । ପରବର୍ତୀ ରାତିରେ ସେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖିଲା । ସାୟପତ୍ରୀ ତାକୁ ଡାକୁଥିବାର ସେ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେଖୁଲା । ସେ ଉଠି ପଡ଼ିଲା ଓ ଫେରିଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା । ପରିଶେଷରେ ସେ ସାୟପତ୍ରୀ ଘରକୁ ଫେରିଗଲା । ସାୟପତ୍ରୀ ଖୁବ୍ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିବାର ସେ ଦେଖୁଲା । ସେ ଯେଉଁଦିନ ଘର ଛାଡ଼ିଥିଲା, ଠିକ୍ ସେହିଦିନ ରାତିରେ ସାୟପତ୍ରୀ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା କଥା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା । ସାୟପତ୍ରୀର ମାଆ ସୁକୁମାରକୁ ସାୟପତ୍ରୀର ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ସୁକୁମାର ତା’ର କୁହୁକ ବଂଶୀକୁ ବାହାର କରି ଧୀରେ ଧୀରେ ବଜାଇଲା । ବଂଶୀର ଯାଦୁକରୀ ସ୍ଵର ଶୁଣି ସାୟପତ୍ରୀ ଆଖ୍ ଖୋଲିଲା । ସମସ୍ତେ ଭାରି ଖୁସି ହୋଇଗଲେ । ସାୟପତ୍ରୀର ବାପା ଲୋତକପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ ସୁକୁମାରକୁ କୁଣ୍ଢାଇ ପକାଇଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଛାଡ଼ି ନ ଯିବାକୁ କହିଥିଲେ । ସାୟପତ୍ରୀ ଓ ସୁକୁମାର ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁଲେ ଓ ଖୁସିରେ ହସିଲେ ।

The Text: ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
Paragraphs Analysis

Text -I

One spring evening, Sukwnar sat by the window, gazing out at the full moon. He was filled with sadness. Despite all his efforts, lie was still unable to win the love of Savapatr ‘s father In the pre-dawn hours of the next morning, he quietly left the house while the rest of the family lay sleeping. All day he climbed over hills and down through the valleys. At sunset, he found himself on the summit of a mountain. A shrine to a goddess stood there, and he decided that he would rake shelter in it for the night. Once inside, he felt very lonely and sad. He felt that by leaving Sayapatri and her mother he had once again lost his family. The next night he again slept in the shrine, dreaming of Sayapatri. In his dream she was standing in front of him, asking him to follow her When he awoke from his sleep, he knew that he would return home. But when he reached Sayapa tri‘s house, many villagers were around the yard and all wore gloomy looks on their faces. Silently Sukumar entered the house. Inside, Sayapatri lay on her mother‘s lap. Looking up and seeing him, the woman cried out, “My son, look what‘s happened to your dear sister! People say she ‘Il recover but oh, I don‘t know.” Sukumar approached them slowly, tears streaming down his face. Stretching out his hand, he softly stroked his sister‘s cheek.

ଅନୁବାଦ :
ଦିନେ ବସନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୁକୁମାର ଝରକା ପାଖରେ ବସି ପୂର୍ଣ୍ଣଚାନ୍ଦକୁ ଅପଲକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ ରହିଥିଲା । ତା’ ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରି ରହିଥିଲା । ତା’ର ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ସତ୍ତ୍ବେ, ତଥାପି ସେ ସାୟପତ୍ରୀର ବାପାଙ୍କର ସ୍ନେହ ପାଇପାରିଲା ନାହିଁ । ପରଦିନ ବଡ଼ିଭୋରରୁ ଘରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟମାନେ ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ସେ ନୀରବରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା ଦିନସାରା ସେ ଉପତ୍ୟକାରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲା ଓ ଓହ୍ଲାଇଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ନିଜକୁ ଆବିଷ୍କାର କଲା । ସେଠାରେ ସେ ଗୋଟିଏ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଥ‌ିବାର ଦେଖୁଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ରାତି ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା । ସେଠାରେ ସେ ନିଜକୁ ନିଃସଙ୍ଗ ଓ ଦୁଃଷ୍କୃତ ମନେକଲା । ସାୟପତ୍ରୀ ଓ ତା’ର ମାଆଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଥିବାରୁ ସେ ପୁଣି ଥରେ ନିଜର ପରିବାରକୁ ହରାଇଥିବା ଭଳି ଅନୁଭବ କଲା ତା’ ପରଦିନ ରାତିରେ, ସେ ପୁଣି ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଶୋଇରହି ସାୟପତ୍ରୀକୁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେଖୁଲା । ସାୟପତ୍ରୀ ତା’ ସାମନାରେ ଠିଆ ହୋଇ ତା’ ପଛେ ପଛେ ଆସିବାପାଇଁ କହୁଥ‌ିବାର ସେ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେଖୁଲା । ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଦରୁ ଉଠିଲା, ସେ ଭାବିଲା ଯେ ସେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବ । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ସାୟପତ୍ରୀର ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ଅଗଣା ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଗ୍ରାମବାସୀ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ବିଷାଦରେ ଭରି ଯାଇଥିଲା । ସୁକୁମାର ଧୀରେ ଧୀରେ ଘର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା । ଘର ଭିତରେ ସାୟପତ୍ରୀ ତା’ ମାଆ କୋଳରେ ପଡ଼ି ରହିଥିଲା ସୁକୁମାରକୁ ଦେଖ‌ିବା ମାତ୍ରେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଜଣକ (ସାୟପତ୍ରୀର ମା’) କାନ୍ଦିଉଠି କହିଲେ, ‘‘ପୁଅ, ତୋର ଗେହ୍ଲା ଭଉଣୀର କ’ ହୋଇଛି ଦେଖ । ଲୋକେ କହୁଛନ୍ତି ସେ ଭଲ ହୋଇଯିବ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କିଛି ଜାଣିପାରୁନି ।’’ସୁକୁମାର ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା ଓ ତା’ ଆଖୁ ଧାର ଧାର ଲୁହ ବୋହୁଥିଲା । ସେ ହାତ ବଢ଼ା ତା’ର ଭଉଣୀ ଗାଲକୁ ଆଉଁସିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

Text -2

“On the night you left, she suddenly came down with a very high fever Since yesterday size‘s been like this — in a coma. I think her spirit’s left her body and gone off in search of you. Please, my son, do something to revive her.” Sukumar bought out his flute and began to play it very quickly As the tune floated across the room, Sayapatri ‘s eyelids began to flutter. Slowly her eyes opened. Seeing Sukumar she murmured, “My brother oh my brother! You‘ve returned.” Putting down his flute, Sukumar replied, “Yes, my dear sister “1 ‘in here. It‘s me, your brother.” Suddenly the father moved next to Sukumar and, with tears in his eyes, hugged the boy to his chest. “Truly you‘re my own dear son. Never never will I let you go again.” The mother sat there, shedding tears of joy. Sayapatri and Sukumar looked at each other and smiled.

ଅନୁବାଦ :
‘ତୁ ଯେଉଁ ରାତିରେ ଗଲୁ, ହଠାତ୍ ତାକୁ (ସାୟପତ୍ରୀକୁ) ପ୍ରବଳ ଜ୍ଵର ଆସିଗଲା । ଗତକାଲିରୁ ସେ ଅଚେତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । ମୁଁ ଭାବୁଛି ତା’ ଆତ୍ମା ତା’ ଦେହ ଛାଡ଼ି ତୋତେ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇଛି । ପୁଅ, ତୁ’ ଦୟାକରି ତା’ ଚେତା ଫେରାଇବାକୁ ସୁକୁମାର ନିଜର କୁହୁକ ବଂଶୀ ବାହାର କଲା ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଜାଇବାକୁ ଲାଗିଲା । ଯେତେବେଳେ ବଂଶୀର ସ୍ଵର କୋଠରିରେ ଝକୃତ ହେଲା, ସାୟପତ୍ରୀର ଆଖିପତା ହଠାତ୍ ଫଡ଼ଫଡ଼ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ତା’ର ଆଖ୍ ଦୁଇଟି ଖୋଲିଗଲା । ସୁକୁମାରକୁ ଦେଖ୍ ସେ ଗୁଣୁଗୁଣୁ ହୋଇ କହିଲା, ‘‘ଭାଇ, ମୋର, ହେ ମୋର ଭାଇ ! ତୁମେ ତା’ହେଲେ ଫେରି ଆସିଲ ।’’ ନିଜର ବଂଶୀକୁ ତଳେ ରଖ୍ ଦେଇ ସୁକୁମାର ଉତ୍ତର ଦେଲା, ‘‘ହଁ, ମୋ ଗେହ୍ଲା ଭଉଣୀ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଛି । ମୁଁ ତୋ’ ଭାଇ ।’’ ହଠାତ୍ ବାପା ସୁକୁମାର ଆଡ଼କୁ ଘୁଞ୍ଚ୍ ଆସିଲେ ଓ ଲୁହ ଛଳ ଛଳ ଆଖ୍ୟାରେ ସୁକୁମାରକୁ କୋଳେଇ ନେଇ କହିଲେ, ‘ପ୍ରକୃତରେ ତୁ ମୋ’ ନିଜର ଗେହ୍ଲା ପୁଅ । କେବେ ବି ମୁଁ ତୋତେ ଆଉ ଯିବାକୁ ଦେବିନି ।’’ ଆନନ୍ଦର ଲୁହ ଗଡ଼ାଇ ମା’ ସେଠାରେ ବସି ରହିଥିଲେ । ସାୟପତ୍ରୀ ଓ ସୁକୁମାର ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ହସୁଥିଲେ ।

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
despite – in spite of – ସତ୍ତ୍ୱେ
efforts – earnest attempt – ଆନ୍ତରିକ ପ୍ରୟାସ
pre-dawn – ପାହାନ୍ତା ପହର
quietly – silently – ନିଃଶବ୍ଦରେ
summit – the highest pointltop (of a mountain) – ଶିଖର
shrine – ଦେବ ମନ୍ଦିର
awoke – got up, rose
approach – come near, proceed
stream down – rain down – ଲୁହ ବହି ଆସିବା
murmured – spoke unclearly – ଅସ୍ପଷ୍ଟ
gloomy – unhappy; having no hope
lap – କୋଲ
recover – back to normal state – ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିବା
live off – ଜଣକୁ ହରାଇଲା ପରି ବଞ୍ଚିବା
stroked – touched in a gentle, loving
way – ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଉଁସିଲା
cheek – ଗାଲ
coma – deep unconsciousness – ସମୟ ପାଇଁ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥା
spirit – soul – ଆତ୍ମା
revive – bring back to life or strength –
eyelids – skin that covers the eyes
flutter – to move in excitement
hugged – held someone tightly putting arms around – କୁଣ୍ଢାଇ ପକାଇଲେ
shed – to let fall down

Now Answer The Following Questions
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
Why did Sukumar leave Sayapatri’s house?
(ସୁକୁମାର କାହିଁକି ସାୟପତ୍ରୀର ଘର ଛାଡ଼ିଲା ?)
Answer:
All the efforts made by Sukumar to win the love of Sayapatri’s father ended in smoke. Sukumar was disappointed. So one morning he quietly left Sayapatri’s house.

Question 2.
Why did Sukumar feel sad in the temple?
(ସୁକୁମାର କାହିଁକି ମନ୍ଦିରରେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲା ?)
Answer:
Sukumar left Sayapatri’s house and reached the summit of a mountain at sunset and decided to take shelter in a temple there. He felt lonely and very sad there. He thought that by leaving Sayapatri and her mother he had once again lost his family.

Question 3.
Why did Sukumar decide to return to Sayapatri’s house?
(ସୁକୁମାର କାହିଁକି ସାୟପତ୍ରୀର ଘରକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲା ? )
Answer:
Leaving Sayapatri’s house, Sukumar Look shelter in a temple on the summit of a mountain but he felt very lonely and sad there. He realized that he had again lost his family. The next night he dreamt of Sayapatri, who in a dream, was standing in front of him and calling him to return home. So he decided to return to her house.

Question 4.
When Sukumar entered the house, what did he see?
(ଯେତେବେଳେ ସୁକୁମାର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା, ସେ କ’ଣ ଦେଖିଲା ?)
Answer:
When Sukumar reached Sayapatri’s house, he saw many villagers around the yard with gloomy looks on their faces because of Sayapatri’s illness. Then he entered the house quietly. Inside the house, he saw Sayapatri lying on her mother’s lap. She was seriously ill and in an unconscious state.

Question 5.
According to her mother, what was wrong with Sayapatri?
(ତା’ର ମାଆ ମତରେ, ସାୟପତ୍ରୀ ସହିତ କ’ଣ ଖରାପ ହୋଇଥିଲା ?)
Answer:
According to her mother. Sayapatri fell ill soon after Sukumar’s departure. She was sick with a very high fever on the very night Sukumar left her house. She was in a coma state. Perhaps her spirit had gone off in search of Sukumar. That was wrong with Sayapatri.

Question 6.
What did Sukumar do when he heard about Sayapatri’s mother? What happened to Sayapatri then?
(ସାୟପତ୍ରୀ ମାଆଠାରୁ ସବୁକଥା ଶୁଣିବା ପରେ ସୁକୁମାର କ’ଣ କଲା ? ସେତେବେଳେ ସାୟପତ୍ରୀର କ’ଣ ହେଲା ?)
Answer:
When Sukumar heard Sàyapatri’s mother about her daughter’s sudden acute illness who was in a coma state, he brought out his magic flute and began to play it very quietly. As the tune floated across the room, his eyelids started fluttering. Miraculously, Sayapatri opened her eyes slowly at the magic touch of the flute tuning made by Sukumar.

Question 7.
Sayapatri’s father did something unexpected. What was it?
(ସାୟପତ୍ରୀର ବାପା କିଛି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ କାମ କଲେ । ତାହା କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
When Sayapatn opened her eyes to the magic tune of the flute, her father’s attitude towards Sukumar completely changed. Her father did something unexpected. He embraced Sukumar and admitted him as his own dear son and he told him not to leave them again.

Question 8.
Do you think this is a happy story or a sad story? Why?
(ଏହା ଏକ ସମ୍ପଦ ଗଳ୍ପ ଅଥବା ଦୁଃଖଦ ଗଳ୍ପ ବୋଲି ତମେ ଭାବଛି କି ? କାହକ_)
Answer:
Really this is a happy story because finally, the boy got shelter and the affection of the whole family. Its ending is comic as all the characters are reunited and lived happily as before.

Question 9.
Why is the story entitled “The Magic Flute”? How was the flute magical?
(ଗଳ୍ପଟିର ନାମକରଣ ‘କୁହୁକ ବଂଶୀ’ ବୋଲି କାହିଁକି ହୋଇଛି ? କିପରି ବଂଶୀଟି କୁହୁକିଆ ବା ଯାଦୁକରୀ ଥିଲା ? )
Answer:
The story is entitled “The Magic Flute” because the flute made by Sukumar’s father had magical power. By playing the flute Sukumar could attract the wife of the village headman as well as her family members. Not only this, but it helped Sayapatri to recover from her coma state. So it seemed to have magical power.

D. LET’S WRITE:

Write the answers to the following questions in about 50 words each :
(ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ୫୦ଟି ଲେଖାଏଁ ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।)

Question 1.
Why and how did Sukumar learn to play the flute?
(କାହିଁକି ଓ କିପରି ସୁକୁମାର ବଂଶୀ ବଜାଇବା ଶିଖୁଲା ?)
Answer:
Sukumar had lost his mother in his childhood. After her death, his father played his flute every evening. One night he asked his father if he had ever met his mother. His father admitted that he had met her in his heart when he played his flute. Sukumar was anxious to meet his mother in his heart by playing the flute. So he requested his father to make a flute for him. Accordingly, his father made a flute for him and taught him how o play it. This is how Sukurnar learned to play the flute.

Question 2.
How did he come to Sayapatri’s house?
( ସେ କିପରି ସାୟପତ୍ରୀ ଘରକୁ ଆସିଲା ?)
Answer:
On his way to search for a shelter for the night, Sukurnar was playing his flute standing in a village. Just then Sayapatri’s mother was coming home. She was attracted by the magic tune of the flute and stopped there. Both looked at each other. It seemed to both of them that they had always known each other. After a little conversation, Sayapatri’s mother came to know that Sukumar was looking for a place to spend the night. She asked the boy to accompany her to her house and the boy followed the woman to her house.

Question 3.
Why did Sayapatrl’s father not want Sukumar in his house?
(ସାୟପତ୍ରୀର ବାପା କାହିଁକି ସୁକୁମାରକୁ ତାଙ୍କ ଘରେ ଚାହୁଁ ନ ଥିଲା ?)
Answer:
Sayapatri’s father learned from his wife that Sukumar was an orphan and his wife had already considered him as her own son: That day he remained silent without giving any remarks. He also had a wrong notion that orphans weren’t reliable and dependable. So one day Sukumar would leave them and would create a bad influence on their daughter. So he didn’t want Sukumar in his house.

Question 4.
Why did Sukumar go back to Sayapatri’s house?
(କାହିଁକି ସୁକୁମାର ସାୟପତ୍ରୀ ଘରକୁ ଫେରିଗଲା ?)
Answer:
Sukumar was unable to win the love of Sayapatri’s father. Ultimately he left home disappointed at this. He took shelter in a shrine on the summit of a mountain. But he was not happy there thinking of Sayapatri’s love and her mother’s kindness. One night he had a dream in which he saw Sayapatri calling him. He woke up and became emotional. So he went back to Sayapatri’s house.

Question 5.
How did Sayapatri recover?
(ସାୟପତ୍ରୀ କିପରି ଭଲ ହେଲା ?)
Answer:
The village headman’s daughter, Sayapatri had deep love and affection for Sukumar. The boy could win the love of everybody in the family except her father. He felt sad and left the house. Sayapatri was seriously ill on the very night he left. The next night Sukumar dreamt of Sayapatri calling him. He returned and saw the worst condition of the girl. Her mother requested Sukumar to do something for the girl’s recovery from her illness. Sukumar took out his magic flute and began to play it quietly. Soon Sayapatri opened her eyes and talked to him with the magic power of the flute. This is how Sayapatri recovered from her illness miraculously.

E. ACTIVITY :

The following is the summary of the story. But there are eight mistakes in the summary. Underline the mistakes. Rewrite the summary after correcting the mistakes.
(ନିମ୍ନଲିଖଟି ହେଉଛି ଗଳ୍ପର ସାରାଂଶ । କିନ୍ତୁ ସାରାଂଶରେ ୮ଟି ତ୍ରୁଟି ରହିଛି । ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କର । ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ପୁନର୍ବାର ସାରାଂଶଟିକୁ ଲେଖ ।)

Sukumar was an orphan who was 11 years old. His mother had made a guitar for him and he played it very well. One day, he came to a village and the Headman’s daughter took him to her house. She introduced him to her Sayapatri. But Sukumar was sad because Sayapatri’s mother did not love him. So, one day he left their house and went to live in a shrine on a mountain. One night he had a dream. He saw Sayapatri’s mother calling him. He went back to Sayapatri’s. He found that Sayapatri’s mother was very sick. He played his flute arid slowly she opened her eyes. Savapatr hugged him and the story ended happily.
Answer:
Sukumar was an orphan who was 11 years old. His father had made a flute for him and he played it very well. One day, he came to a village and the Headman’s wife took him to her house. She introduced him to her daughter, Sayapatri. But Sukumar was sad because Sayapatri’s father did not love him. So, one day he left their house and went to live in a shrine on a mountain. One night he had a dream. He saw Sayapatri calling him. He went back to Sayapatri’s. He found that Savapatri was very sick. He played his flute and slowly she opened her eyes. Sayapatri’s father hugged him and the story ended happily.

BSE Odisha 9th Class English Chapter 4 The Magic Flute Important Questions and Answers

Very Short Objective Questions With Answers
Answer The Following In A Sentence.

Question 1.
Who was Sukumar?
Answer:
Sukumar was a boy of eleven, a motherless boy.

Question 2.
Who was the middle-aged woman?
Answer:
The middle-aged woman was the village headman’s wife.

Question 3.
When did she meet Sukumar?
Answer:
Sukumar was playing his flute standing in the village. The woman met him on her back home.

Question 4.
How did Sayapatri recover?
Answer:
Sukumar took out his flute and began to play quietly. Soon Sayapatri opened her eyes and talked to him by the magic power of the flute. This is how Sayapatri
recovered from her illness.

Question 5,
When did Sukumar fleet the middle-aged woman?
Answer:
As Sukumar stood there playing his flute, there stood a middle-aged woman with a heavy load of grass on her back, and sensing her presence Sukumar looked at her.

Question 6.
Why did Sukumar leave Sayapatri’s house?
Answer:
Sukumar was unable to win the love of Sayapatri’s father. Ultimately, he left Sayapatri’s home disappointed at this.

Answer The Following In A Word Or A Phrase.

Question I.
Who sat there, shedding tears of joy?
Answer:
Sayapatri’s mother

Question 2.
When did Sukumar left Sayapatri’s house?
Answer:
in the pre-dawn hours

Question 3.
“Are you ever able to meet her ¡n your hearts ?“ Who said this?
Answer:
Sukumar

Question 4.
Who stopped Sukumar when he prepared to leave the house?
Answer:
the village headman’s wife

Question 5.
‘And he’ll end up being a bad influence on our Sayapatri.” Who told this?
Answer:
the village headman

Fill In The Blanks.

1. Sayapatri’s eyelids began to flutter as the flute tune floated across the __________.
Answer:
room

2. Seeing Sukumar, Sayapatri murmured, “My brother, oh my brother! You have __________.
Answer:
returned

3. Sayapatri’s mother shed tears of joy because her husband accepted ___________ as his own son and decided not to let him go again.
Answer:
Sukumar

4. The sun was setting as Sukumar woke up on the dirt path and into the __________.
Answer:
small village

5. Sukumar remembered his own mother when he saw the girl calling __________.
Answer:
her mother

6. “I am a stranger here, mother.” Here ‘I’ indicates to __________.
Answer:
Sukumar

7. The boy was looking for a place to ___________.
Answer:
spend the night

8. Sukumar Los! his mother at the age of ___________.
Answer:
five

9. Sukumar believed that his mother still lived __________.
Answer:
within his heart

10. The flute Sukumar carried had been a gift from __________.
Answer:
his father

11. After the death of Sukumar’s mother, ____________ would play his own flute every evening before going to bed.
Answer:
Sukumar’s father

12. According to Sukumar’s father the child’s mother now lives in the house of _________.
Answer:
Gods

13. According to Sukumar’s father, he meets her wife through ___________.
Answer:
playing his flute

14. Sukumar’s father carefully ___________ a flute for the hoy.
Answer:
fashioned

15. Sukumar felt, he had found his own true mother once again in ___________.
Answer:
headman’s wife

16. As Sukuinar entered the yard with the woman, he saw the headman’s daughter, __________.
Answer:
Sayapatri

17. Sayapatri treated Sukumar as her __________.
Answer:
own brother

18. Headman’s wife found Sukumar __________.
Answer:
on the road

19. During dinner, the headman said nothing to the boy. This made Sukumar sad and __________.
Answer:
uncomfortable

20. One day Sukumar and Sayapatri walked down to a __________.
Answer:
nearby stream

21. Unable to control her curiosity Sayapatri asked “What are you thinking about, my __________?
Answer:
brother

22. Sukumar could only meet his mother by playing his ____________.
Answer:
flute

23. Sukumar was sad because he hadn’t won Sayapatri’s father’s _________.
Answer:
heart

24. According to Sayapatri’s father orphans aren’t very ___________.
Answer:
dependable

25. One spring evenîng: Sukumar sat by the window, gazing out at __________.
Answer:
the full moon

26. Despite all his efforts, Sukumar was still unable to win the love of Sayapatri’s ___________.
Answer:
father

27. After leaving the headman’s house Sukumar climbed over hills and down through the _________.
Answer:
valleys

28. After leaving the headman’s house Sukumar took shelter in a shrine to a ___________.
Answer:
goddess

29. By leaving Sayapatri and her mother, Sukumar felt that he had once again lost __________.
Answer:
his family

30. In the dream Sukumar saw that ___________ was standing in front of him.
Answer:
Sayapatri

31. When Sukumar returned to Sayapatri’s house, were around the yard wearing gloomy faces ___________.
Answer:
many villagers

Multiple Choice Questions With Answers.

Question 1.
Sukumar was a boy of about __________?
(A) ten
(B) eleven
(C) nine
(D) seven
Answer:
(B) eleven

Question 2.
Sukumar hoped to find someone who would put him up?
(A) for the day
(B) for the night
(C) for one day
(D) for two days
Answer:
(B) for the night

Question 3.
Sukumar was filled with his memories of her mother and took out his __________ to play?
(A) flute
(B) doll
(C) a photograph
(D) ring
Answer:
(A) flute

Question 4.
Sukumar lost his mother at the age of ___________?
(A) six
(B) three
(C) five
(D) seven
Answer:
(C) five

Question 5.
The flute Sukumar carried had been a gift from _________?
(A) his uncle
(B) his mother
(C) his father
(D) his brother
Answer:
(C) his father

Question 6.
Sukumar’s father carefully _________ a flute for the boy?
(A) designed
(B) made
(C) fashioned
(D) all the above
Answer:
(C) fashioned

Question 7.
Sayapatri treated Sukumar as her __________?
(A) good friend
(B) own brother
(C) cousin
(D) enemy
Answer:
(B) own brother

Question 8.
Sayapatri’s mother requested Sukumar to do something to ___________ her?
(A) recover
(B) cure
(C) revive
(D) none of these
Answer:
(C) revive

Question 9.
After the recovery of Sayapatri, her father ___________ the boy to his chest with tearful eyes?
(A) hugged
(B) embraced
(C) held
(D) none of these
Answer:
(A) hugged

Question 10.
began’. Here the word refers to ___________?
(A) set on
(B) set out
(C) set in
(D) all the above
Answer:
(B) set out

Question 11.
This is indeed a majestic offer. Here the underlined word refers to __________?
(A) happy
(B) beautiful
(C) grand
(D) not impressive
Answer:
(B) beautiful

Question 12.
The story “The Magic Flute” is translated by ___________?
(A) Abhi Sabedi
(B) Mukul Raj
(C) Prem Chand
(D) R. N. Tagore
Answer:
(A) Abhi Sabedi

Question 13.
Sukumar walked into the _________?
(A) village
(B) valley
(C) little village
(D) field
Answer:
(C) little village

Question 14.
In the little village, Sukumar hoped to find someone who would put him for __________?
(A) some days
(B) the month
(C) the day
(D) the night
Answer:
(D) the night

Question 15.
Sukumar’s mother was __________?
(A) in his village
(B) uneducated
(C) alive
(D) dead
Answer:
(D) dead

Question 16.
Sukumar looked at the woman her presence?
(A) thinking of
(B) imagining
(C) sensing
(D) hoping
Answer:
(C) sensing

Question 17.
__________ Sukumar asked his father about her mother?
(A) One day
(B) One night
(C) One evening
(D) One afternoon
Answer:
(B) One night

Question 18.
Sukumar accepted Sayapatri as his _________?
(A) mother
(B) sister
(C) wife
(D) sister-in-law
Answer:
(B) sister

Question 19.
Who was the village headman’s daughter?
(A) Suryapriya
(B) Sayangjyoti
(C) Sayapriya
(D) Sayapatri
Answer:
(D) Sayapatri

Question 20.
Near the stream, Sukumar sat silently?
(A) on a boulder
(B) on a big rock
(C) on its edge
(D) on a big stone
Answer:
(A) on a boulder

Question 21.
The woman was by her husband’s words?
(A) worried
(B) disappointed
(C) shocked
(D) puzzled
Answer:
(C) shocked

Question 22.
At sunset, Sukumar found himself on the summit of a _________?
(A) mountain
(B) hill
(C) valley
(D) ridge
Answer:
(A) mountain

Question 23.
Inside the shrine, Sukumar felt ________?
(A) unhappy
(B) sad
(C) lonely
(D) lonely and sad
Answer:
(D) lonely and sad

BSE Odisha 9th Class English Non-Detailed Text:

• The Trunk of Ganesh Question Answer
• The Lost Child Question Answer
• The First Step Question Answer
• The Magic Flute Question Answer
• The Portrait of a Lady Question Answer

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class English Solutions Non-Detailed Chapter 5 The Portrait of a Lady Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 9th English Non-Detailed Chapter 5 The Portrait of a Lady Question Answers BSE Odisha

The Portrait of a Lady Class 9 Questions and Answers

Introduction:

Generally, grandparents are the most lovable people in the world. Especially, the grandmothers are the key persons who create bonds that hold the family together. They are the main pillars of the family. They spend their time happily with all the family members. But they enjoy spending time in the company of their grandchildren whom they consider their dearest ones. They always think of their family’s welfare. They pray to God selflessly and wholeheartedly for the well-being of the family members. The present story is about the portrait of a grandmother of the author, Khusbant Singh. A portrait is a painting or picture or any artistic representation of a person. Now read the story to know more about the author’s grandmother.

Notes :
lovable – ସ୍ନେହୀ , world – ଦୁନିଆ especially – ବିଶେଷ କରି create – ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ | dearest – ପ୍ରିୟତମ welfare – କଲ୍ୟାଣ artistic – କଳାତ୍ମକ whole-heartedly – ପୁରା ହୃଦୟ ସହିତ

ବିଷୟ ସୂଚନା :
ସାଧାରଣତଃ ଜେଜେବାପା ଓ ଜେଜେମା’ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ସ୍ନେହୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଟନ୍ତି । ବିଶେଷତଃ ପରିବାରଟିକୁ ଏକ ଡୋରିରେ ବାନ୍ଧି ରଖୁବାପାଇଁ ଜେଜେମା’ମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଅଟେ । ସେମାନେ ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ସଦୃଶ । ସେମାନେ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁଖରେ କାଳାତିପାତ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ନାତିନାତୁଣୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୟ ବିତାଇବାରେ ସେମାନେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି । ସେମାନେ ସର୍ବଦା ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିଥା’ନ୍ତି । ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଃସ୍ବାର୍ଥପର ଭାବରେ ମନଯୋଗ ସହକାରେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥା’ନ୍ତି । ଆଲୋଚ୍ୟ ଗପଟି ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଲେଖକ ଖୁସ୍ୱନ୍ତ ସିଂଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ବିଷୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଟେ । ପ୍ରତିକୃତି ହେଉଛି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ଛବି, ପ୍ରତିମା ବା ଅନ୍ୟ କଳାତ୍ମକ ଉପସ୍ଥାପନା । ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାପାଇଁ ଏବେ ଏହି ଗପଟିକୁ ପଢ଼ିବା ।

SUMMARY – 1:

The author’s grandmother had grown old and wrinkled before twenty years. There was no symptom of a change in their physique or appearance. It was said that she was extremely beautiful in her youth. The author’s grandfather had already died and his photograph was kept in the drawing room. His bearded grandfather wore traditional clothes and he looked at least a hundred years old. The author’s grandmother was short and fat and slightly bent. She had grown so old that she could not have grown older. She stayed at the same age for twenty years. She was walking with one hand on her waist in order to balance her body. Still, she was very beautiful. The author and his grandmother were good friends. His parents went to live in the city. So his grandmother became his caretaker in the village. She took the utmost care of the author. Every day she got him ready for school. She also accompanied him to school and waited there till school was over.

Note:
symptom – ଲକ୍ଷଣ appearance – ଦେଖାଦେବା extremely – ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବରେ bearded – ଶ୍ମଶୁଧାରୀ short – ଗେଡ଼ୀ waist – ଅଣ୍ଟା balance – ଭାରସାମ୍ୟ caretaker – ତତ୍ତ୍ଵାବଧାରିକା

ବିଷୟ ସୂଚନା :
ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃଦ୍ଧା ଓ ଲୋଳିତ ଚର୍ମଧାରୀ ହୋଇସାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଚେହେରାରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲା । କୁହାଯାଉଥିଲା ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦରୀ ଥିଲେ । ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେବାପା ସେତେବେଳକୁ ମରି ସାରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ର ବୈଠକ ଘରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଶ୍ମଶୁଧାରୀ ଦାଢ଼ି ରଖୁଥ‌ିବା ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଚିରାଚରିତ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଅନ୍ୟୁନ ଶହେ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକ ପରି ଦେଖା ଯାଉଥିଲେ । ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଟିକିଏ ଗେଡ଼ୀ ଓ ମୋଟୀ ଥିଲେ ଓ ସାମାନ୍ୟ ନଇଁ ପଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ଏତେ ବୁଢ଼ୀ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଆଉ କଦାପି ତା’ଠାରୁ ଅଧ୍ବକ ବୁଢ଼ୀ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ । ସେ ସେହି ଏକା ବୟସରେ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ରହିଗଲେ । ସେ ନିଜ ଶରୀରର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ହାତ ଅଣ୍ଟାରେ ରଖ୍ ଚାଲୁଥିଲେ । ତଥାପି ସେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ । ଲେଖକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଦୁହେଁ ଉତ୍ତମ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ମାଆ ସହରରେ ରହିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଗାଆଁରେ ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ଵାବଧାରିକା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଲେଖକଙ୍କର ଖୁବ୍ ଯତ୍ନ ନେଉଥିଲେ । ସବୁଦିନେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍କୁଲ ଯିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଉଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସ୍କୁଲ୍‌କୁ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ସ୍କୁଲ୍ ଛୁଟି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହୁଥିଲେ ।

The Text : ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
PARAGRAPHWISE ANALYSIS

TEXT – 1

My grandmother, like everybody’s grandmother, was an old woman. She had been old and wrinkled for the twenty years that I had known her. People said that she had once been young and pretty and had even had a husband, but that was hard to believe. My grandfather’s portrait hung above the mantelpiece in the drawing room. He wore a big turban and loose-fitting clothes. His long white beard covered the best part of his chest and he looked at least a hundred years old. He did not look like the sort of person who would have a wife or children. He looked as if he could only have lots and lots of grandchildren. As for my grandmother being young and pretty, the thought was almost revolting. She often told us of the games she used to play as a child. That seemed quite absurd and undignified on her part and we treated it like the tales of the prophets she used to tell us.

ଅନୁବାଦ :
ସମସ୍ତଙ୍କ ବୁଢ଼ୀମା’ ଭଳି ମୋର ବୁଢ଼ୀମା’ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ମହିଳା ଥିଲେ । ଗତ ୨୦ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା ଜାଣିଥୁଲି, ସେ ବୁଢ଼ୀ ଓ ଲୋଳିତଚର୍ମଧାରୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଲୋକମାନେ କହୁଥିଲେ ସେ (ମୋ ବୁଢ଼ୀମା’) ଏକଦା ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସ୍ଵାମୀ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବିଶ୍ଵାସ କରିବା ବଡ଼ ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା । ବୈଠକଗୃହର ମ୍ୟାଣ୍ଟେଲ୍ ପିସ୍ (କାନ୍ଥରୁ ବାହାରିଥିବା ତାଜା) ଉପରେ ମୋ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଛବି ଝୁଲୁଥିଲା । ସେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପଗଡ଼ି ଓ ଢିଲା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବାର ଛବିରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଜେଜେବାପା ଛାତିର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ଦେବାଭଳି ଲମ୍ବା ଧଳା ଦାଢ଼ି ରଖୁଥିଲେ ଓ ସେ ଅତି କମ୍‌ରେ ଶହେ ବର୍ଷର ବୃଦ୍ଧ ଭଳି ଦେଖା ଯାଉଥିଲେ । ସେ ସେଭଳି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣା ପଡୁନଥିଲେ ଯାହାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ସ୍ତ୍ରୀ ବା ପିଲାପିଲି ଥ‌ିବେ । ସେ (ମୋର ଜେଜେବାପା) ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସତେ ଯେପରି ତାଙ୍କର ଅନେକ ନାତିନାତୁଣୀ ଅଛନ୍ତି । ମୋର ଜେଜେମା’ ବା ବୁଢ଼ୀମା’ ଯେ ସେ ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ଥିଲେ, ଏଭଳି ଚିନ୍ତା ପ୍ରାୟ ବିରୋଧାତ୍ମକ ଥିଲା । ପିଲାବେଳେ ଜେଜେମା’ ଖେଳୁଥିବା ଖେଳଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଅନେକ ଥର କହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଏଭଳି କହିବା ପୂରାପୂରି ଅସଙ୍ଗତ (ଅର୍ଥହୀନ) ଓ ଅମର୍ଯ୍ୟାଦା ବା ଅପମାନଜନକ ଥିଲା ଓ ଆମ୍ଭେମାନେ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ପ୍ରାୟ କହୁଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର କାହାଣୀ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲୁ ।

TEXT – 2

She had always been short and fat and slightly bent. Her face was a crisscross of wrinkles running from everywhere to everywhere. No, we were certain she had always been as we had known her. Old, so terribly old that she could not have grown older, and had stayed at the same age for twenty years. She could never have been pretty, but she was always beautiful. She hobbled about the house in spotless white with one hand resting on her waist to balance her stoop and the other telling the beads of her rosary. Her silver locks were scattered untidily over her pale face, and her lips constantly moved in inaudible prayer. Yes, she was beautiful. She was like the winter landscape in the mountains.

ଅନୁବାଦ :
ମୋର ବୁଢ଼ୀମା’ ସାଧାରଣତଃ ଗେଡ଼ୀ, ମୋଟୀ ଥିଲେ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଅଣ୍ଟା ବଙ୍କେଇ ଚାଲୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଏପଟସେପଟ (ଛକି ଚିହ୍ନ ପରି) ଅନେକ କୁଞ୍ଚ ଚର୍ମରେଖା ଥିଲା । ନା, ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲୁ ଯେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଜାଣିଥୁଲୁ ସେ ସର୍ବଦା ସେହିପରି ଥିଲେ । ବୁଢ଼ୀମା’ ବୁଢ଼ୀ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ, ଏତେ ବୁଢ଼ୀ ଯେ ବୋଧହୁଏ ଆଉ ଅଧିକ ବୁଢ଼ୀ ହୋଇପାରି ନ ଥା’ନ୍ତେ ଓ ପ୍ରାୟ ସେହି ଏକା ବୟସରେ ସେ କୋଡ଼ିଏ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ ସେ କେବେହେଲେ ସୁନ୍ଦରୀ ହୋଇପାରି ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସର୍ବଦା ଆକର୍ଷଣୀୟା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ବାଙ୍କିଯାଇଥିବା ଅଣ୍ଟାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାପାଇଁ ଅଣ୍ଟା ଉପରେ ଗୋଟିଏ ହାତ ରଖ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତରେ ହାରରେ ଗୁନ୍ଥା ହୋଇଥିବା ଜପାମାଳିକୁ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଗଣି ସେ ଏକ ଆଲୁଳାୟିତ (ଏଣେତେଣେ) ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ଓଠ ଶୁଣି ନ ହେବାଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଅବିରତ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଥିଲା । ହଁ, ସେ ଆକର୍ଷଣୀୟା ଥିଲେ । ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ଏକ ଶୀତକାଳୀନ ଭୃଦୃଶ୍ୟ ସଦୃଶ ଥିଲେ ।

TEXT – 3

My grandmother and I were good friends. My parents left me with her when they went to live in the city and we were constantly together. She used to wake me up in the morning and get me ready for school. She said her morning prayer in a monotonous sing-song while she bathed and dressed me in the hope that I would listen and get to know it by heart. / listened because I loved her voice but never bothered to learn it. Then she would fetch my wooden slate which she had already washed and plastered with yellow chalk, a tiny earthen ink pot and a reed pen, tie them all in a bundle and hand it to me. After a breakfast of a thick, stale chapatti with a little butter and sugar spread on it, we went to school. She carried several stale chapattis with her for the village dogs.

ଅନୁବାଦ :
ଓ ସେହିଦିନଠାରୁ ଆମ୍ଭେମାନେ (ଜେଜେମା’ ଓ ମୁଁ) ଅହରହ ଏକାଠି ରହୁଥଲୁ । ସେ ମୋତେ ସକାଳୁ ଉଠାଇ ଦେଉଥିଲେ ଓ ସ୍କୁଲ୍ ଯିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଉଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେ ମୋତେ ଗାଧୋଇ ଦେଉଥିଲେ ଓ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାଉଥିଲେ, ସେ ସେତେବେଳେ ସେହି ବିରକ୍ତିକର ଓ ସବୁଦିନିଆ ନୀରସ ସକାଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ଗାଉଥୁଲେ ଓ ଆଶା କରୁଥିଲେ ଯେ ମୁଁ ତାହାକୁ ଶୁଣି ମନେ ରଖିପାରିବି । ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣୁଥିଲି କାରଣ ମୁଁ ତାଙ୍କର ସ୍ବରକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଗୀତକୁ ଶିଖୁବାପାଇଁ ମୁଁ କେବେହେଲେ ଆଗ୍ରହୀ ନ ଥିଲି । ତା’ପରେ ସେ (ବୁଢ଼ୀମା’) ପ୍ରାୟ ସଫା କରି ଦେଇଥ‌ିବା ଓ ହଳଦିଆ ଚକ୍‌ରେ ଲେପନ କରିଥିବା କାଠ ପ୍ଲେଟ୍ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ମାଟି ତିଆରି କାଳି ଦୁଆତ (କାଳି ବୋତଲ), ଏକ ପତଳା ଝର କଲମ ଆଦିକୁ ଗୋଟିଏ ପୁଟୁଳାରେ ବାନ୍ଧି ମୋତେ ଧରାଇ ଦେଉଥିଲେ । ସକାଳର ଗୋଟିଏ ମୋଟା, ବାସି ପରଟା (ସାମାନ୍ୟ ଲହୁଣି ବୋଳା ଯାଇଥିବ ଓ ଉପରେ ଚିନି ପଡ଼ିଥ‌ିବା) ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ଆମ୍ଭେ (ବୁଢ଼ୀମା’ ଓ ମୁଁ) ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉଥଲୁ । ସ୍କୁଲକୁ ଗଲାବେଳେ ବୁଢ଼ୀମା’ଗାଁର କକରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ବାସି ଚପାତି ସାଙ୍ଗରେ ନେଉଥିଲେ ।

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
wnnkle(d) – crease in skin produced by age – କୁଞ୍ଚିତ ହେବା
portrait – ଜଣେ ପୁରୁଷର ଚିତ୍ର,
pretty – attractive – ସୁନ୍ଦର
hung – past tense of ‘hangs ଝୁଲୁଥିଲା
mantelpiece – shelf projecting from the wall above the fireplace – ଉପର ଥାକ
as far – ଯେତେ ଦୂର
turban – ପଗଡି |
revolting – expressing protest – ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଲେ
often – many times – ପ୍ରାୟତ। |
seemed – past tense of bseem – ଲାଗୁଥିଲା |
absurd – ridiculous – ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ
undignified – not dignified – ଗୌରବହାନକାରକ/
tales – imaginary stories – କଳ୍ପନା କାହାଣୀ |
prophet – ଭବିଷ୍ୟ‌ଦ୍‌ବକ୍ତା
bent – curved – ବଙ୍କା
sentimenal (adj) – ଆବେଗ ପଦର୍ଶକ
crisscross – crossed lines forming a kind of pattern – କ୍ରସକ୍ରସ୍ |
shoo (y) – ଏକପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ କରିବା
certain – sure – ନିଶ୍ଚିତ
imprint – ମାନସପଟରେ ଅଙ୍କନ କରିବା
terribly – ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ
hobbled – (past tense of ‘hobble’) walk as when lame – ଛୋଟେଇ ଚାଲିଲା
spotless – without spot – ଦାଗହୀନ |
waist – ଅଣ୍ଟା
stoop – bent forward – ଆଗକୁ ନଇଁ ପଡ଼ିଥ‌ିବା
constantly – always. repeatedly – ବାରମ୍ବାର /ସର୍ବଦା
stale – not fresh or new – Don’t feed the baby on stale bread.
beads – ବିଡି,
frivolous – ବିନ୍ଦୁହୀନ।
rosary – a String of beads used for
prayer – ପ୍ରାର୍ଥନା
scattered – past tense of ‘scatter’
untidily – not orderly – ଅବିଶ୍ୱାସନୀୟ
resignation (n) – ଇସ୍ତଫା
pale – ଫିକା
growl (y) – ଚାପା ଗର୍ଜନ କରିବା
inaudible – not audible
ignore – ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ
landscape – scenery of a land area — ଭୂଭାଗର ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ
protest – ବିରୋଧ କରିବା
monotonous – lacking in variety
pallor – ପାଲ୍
sing-song – uttered with a monotonous
rhythm – ଗୀତ, ଲୀଳା,
scripture – ଶାସ୍ତ୍ର
bothered – past tense of ‘bother’
fetch – go for and bring back
blaze – ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଅଗ୍ନିଶିଖା
plastered – past tense of plaster’
earthen – made of earth – ମାଟି ତିଆରି
lewd (adj) – ଲଜ୍ଜା |
snap (y) – ସ୍ନାପ୍
shroud – ଶବାଚ୍ଛାଦନ ବସ୍ତ୍ର
corpse – ଶବ
reed pen – ନଳ ବା ଝର କଲମ
crumb – ରୁଟିର ଟୁକୁଡ଼ାଖଣ୍ଡ
thick – ମୋଟା |
stale – not fresh
chapatti(s) – ଏକ ପ୍ରକାର ରୁଟି

Now ANSWER THE FOLLOWING QUESTIONS
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
How has the author described his grandmother?
(ଲେଖକ କିପରି ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?
Answer:
The author describes that his grandmother was an old woman like everybody’s grandmother. Her skin was wrinkled due to old age. She was short and fat and slightly bent. Her physique remained unchanged. She couldn’t have grown older and she stayed at the same age for twenty years. She hobbled with one hand resting on her waist to balance her stoop. Her face was a crisscross with wrinkles.

Question 2.
What impression did the author get looking at his grandfather’s photograph?
( ଲେଖକ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି କ’ଣ ଧାରଣା କରିଥିଲେ ?)
Answer:
The photograph of the author’s grandfather was hung above the mantelpiece in the drawing room. He wore a big turban and loose-fitting clothes. His long white beard covered the best part of his chest and he looked a hundred years old. According to the author, his grandfather didn’t look like the sort of person who would have a wife or children. Rather he looked as if he had lots of grandchildren.

Question 3.
Do you think the author’s grandmother was a religious person? Why do you think so?
(ତୁମେ ଭାବୁଛ କି ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ? ତୁମେ ଏପରି କାହିଁକି ଭାବୁଛ ?)
Answer:
Yes, I think that the author’s grandmother was a religious lady. Because she was often telling the beads of her rosary in her one hand. Her lips constantly moved in praying an inaudibLe prayer. While she bathed his grandson (author), she said morning prayer in a monotonous sing-song. As a pious lady, she also offered food to the village dogs.

Question 4.
The author says that he and his grandmother were good friends. Did they do anything together?
(ଲେଖକ କହନ୍ତି ଯେ ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜେଜେମା’ ଉତ୍ତମ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକାଠି କିଛି କରୁଥିଲେ କି ?)
Answer:
After the departure of his parents to the city, the author and his grandmother became close friends living constantly together. The author’s grandmother used to wake him up in the morning and get him ready for school. She would get the study materials ready for his school. Both went to school regularly. When they walked back, they used to throw stale chapattis to the village dogs.

Question 5.
Why did his grandmother carry chapattis when they went to school? What does this tell you about her?
( ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ ସ୍କୁଲକୁ ଗଲାବେଳେ କାହିଁକି ଚପାତି ନେଉଥିଲେ ? ଏହା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କହେ ?)
Answer:
The author and his grandmother used to go to school together after breakfast. She took stale chapattis with her for the village dogs and offered it to them during their return from school. This tells us that the author’s grandmother was very kind to the animals.

Question 6.
Life was comfortable for the author and their grandmother. Do you think it will continue to be so?
(ଲେଖକ ଓ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦ ଥିଲା । ତୁମେ ଭାବୁଛ ଏହା ଲଗାତର ଏପରି ରହିବ କି ?)
Answer:
No, I think that the comfortable life of the author and his grandmother would not continue for long as the author could not always stay with her when he went to the city for higher study.

SUMMARY – 2:

The author’s grandmother always went to school with him because it was attached to the temple. While he was learning the alphabet and the morning prayer, his grandmother was reading the holy scriptures in the temple. On their back home, they used to offer chapattis to the village dogs. After a few days, his parents sent them to live in the city. The author joined an English school and went there on a motor bus. His grandmother could go no more with him. Now she was alone. She started feeding the sparrows in the courtyard finding no dogs in the streets of the city. For some time the author’s grandmother would get him ready for school. Sometimes she asked him about the lessons taught in the school. She came to know that they were taught western science and music lessons. She didn’t like it. She was distressed as there was no religious teaching. A change was noticed in their relationship when the author went, to the university. Their friendship was snapped. But his grandmother accepted it with patience. She was isolated and didn’t like to talk to anyone. From sunrise to sunset she sat by her wheel spinning and reciting a prayer. In the afternoon she used to feed little sparrows in the courtyard. It was the happiest half-hour of the day for her.

Notes :
attached – ସଂଲଗ୍ନ scripture – ଶାସ୍ତ୍ର usiga – ୟୁସିଗା offer – ଅର୍ପଣ କରିବା, sparrow – ଘରଚଟିଆ, distress – ମର୍ମାହତ ହେବା, snap – ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା

ସାରାଂଶ :
ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ ତାଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉଥିଲେ କାରଣ ଏହା ଏକ ମନ୍ଦିରକୁ ଲାଗିକରି ଥିଲା । ସେ ଯେତେବେଳେ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଓ ପ୍ରାତଃ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ମନ୍ଦିରରେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ପଠନ କରୁଥିଲେ । ଘରକୁ ଫେରିବା ବାଟରେ ସେମାନେ ଗାଆଁ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ଚପାତି (ପରଟା) ଦେଉଥିଲେ । କିଛିଦିନ ପରେ ତାଙ୍କ ବାପାମାଆ ସେମାନଙ୍କ ସହରରେ ରହିବାପାଇଁ ଡକାଇ ପଠାଇଲେ । ସେଠାରେ ଲେଖକ ଗୋଟିଏ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଲେ ଓ ସେଠାକୁ ବସ୍ ଯୋଗେ ଯିବା ଆସିବା କଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଆଉ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ନିଃସଙ୍ଗ ହୋଇଗଲେ । ସହରର ରାସ୍ତାରେ କୁକୁରମାନଙ୍କୁ ନ ପାଇ ସେ ସେଠାରେ ଘର ଅଗଣାରେ ଘରଚଟିଆମାନଙ୍କୁ ଖୁଆଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । କିଛିଦିନ ପାଇଁ ଲେଖକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ସ୍କୁଲ୍ ଯିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଉଥିଲେ । ବେଳେବେଳେ ସେ ସ୍କୁଲ୍‌ରେ କ’ଣ ପଢ଼ାଯାଉଛି ବୋଲି ପଚାରୁଥିଲେ । ସେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ଶିକ୍ଷା ପଡ଼ିଲେ । ଦିଆଯାଉଛି । ସେ କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ । ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶିକ୍ଷା ନ ଦିଆଯାଉଥ‌ିବା ହେତୁ ସେ ମର୍ମାହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ । ଗୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଲା । ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁତ୍ଵ ହଠାତ୍ ଭାଙ୍ଗିଗଲା । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଏହାକୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିନେଲେ । ସେ ନିଃସଙ୍ଗ ହୋଇଗଲେ ଓ କାହାରି ସହିତ କଥା ହେବାକୁ ପସନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ । ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କେବଳ ଚରଖା ପାଖରେ ବସି ସୂତା କାଟୁଥିଲେ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ଆବୃତ୍ତି କରୁଥିଲେ । ଅପରାହ୍ନରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଘରଚଟିଆ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଅଗଣାରେ ଖୁଆଉଥିଲେ । ଏହି ଅଧଘଣ୍ଟା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନର ସବୁଠାରୁ ସୁଖଦ ସମୟ ଥିଲା ।

The Text : ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
PARAGRAPHWISE ANALYSIS

TEXT – 1

My grandmother always went to school with me because the school was attached to the temple. The priest taught us the alphabet and the morning prayer. While the children sat in rows on either side of the veranda singing the alphabet or the prayer in a chorus, my grandmother sat inside reading the scriptures. When we had both finished, we would walk back together. This time the village dogs would meet us at the temple door. They followed us home, growling and fighting each other for the chapattis we threw them. When my parents were comfortably settled in the city, they sent for us. That was a turning point in our friendship. Although we shared the same room, my grandmother no longer came to school with me. I used to go to an English school on a motor bus. There were no dogs in the streets and she took to feeding sparrows in the courtyard of our city house.

ଅନୁବାଦ :
ବୁଢ଼ୀମା’ ମୋ ସହିତ ସର୍ବଦା ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉଥିଲେ କାରଣ ସ୍କୁଲଟି ମନ୍ଦିରକୁ ଲାଗିଥିଲା । ମନ୍ଦିରର ପୂଜକ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ (ସ୍କୁଲର ପିଲାମାନଙ୍କୁ) ଅକ୍ଷର ଶିଖାଉଥିଲେ ଓ ସକାଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶିଖାଉଥିଲେ । ବାରଣ୍ଡାର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ପିଲାମାନେ ଯେତେବେଳେ ଧାଡ଼ି କରି ବସି ଅକ୍ଷର ଓ ସମବେତ କଣ୍ଠରେ (ମିଳିତ ଭାବରେ) ପ୍ରାର୍ଥନା ଗାଉଥିଲେ, ବୁଢ଼ୀମା’ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ବସି ଧର୍ମପୁସ୍ତକ ପଢୁଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସରିଯାଉଥିଲା, ଆମ୍ଭେମାନେ ଏକାଠି ଘରକୁ ଫେରି ଯାଉଥଲୁ । ଏଥର ଗାଁର କୁକୁରମାନେ ଆମକୁ ମନ୍ଦିର ଫାଟକ ପାଖରେ ଭେଟୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିଛା କରି ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ଲଢ଼େଇ କରି ଓ ଗର୍ଜନ କରି ଆମ୍ଭେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫିଙ୍ଗୁଥିବା ବାସି ଚପାତି ଖାଇବାପାଇଁ ଯାଉଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ମୋର ବାପାମାଆ ସହରରେ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଗଲେ, ସେମାନେ ଆମକୁ ଡକାଇଲେ । ଆମ ବନ୍ଧୁତା ଭିତରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ମୋଡ଼ ଥିଲା । ଯଦିଓ ଆମେ ଗୋଟିଏ କୋଠରିରେ ରହୁଥୁଲୁ, ବୁଢ଼ୀମା’ ମୋ ସହିତ ଆଉ ମୋ’ ସ୍କୁଲକୁ ଯାଉ ନ ଥିଲେ । ଗୋଟିଏ ମୋଟର ବସ୍‌ରେ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଉଥୁଲି । ସହରର ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରେ କୁକୁରସବୁ ନ ଥିଲେ ଓ ସେ (ବୁଢ଼ୀମା’) ଆମ ସହରୀ ଘର ଅଗଣାରେ ଘରଚଟିଆ ଚଢ଼େଇଗୁଡ଼ିକୁ ଖୁଆଇବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ ।

TEXT – 2

As the years rolled by we saw less of. each other. For some time she continued to wake me up and get me ready for school. When I came back she would ask me what the teacher had taught me. I would tell her English words and little things about western science and learning, the law of gravity, Archimedes’ principle, the world is round, etc. This made her unhappy. She could not help me with my lessons. She did not believe in the things they taught at the English school and was distressed that there was no teaching about God and the scriptures. One day I announced that we were being given music lessons. She was very disturbed. To her, music had lewd associations. It was not meant gentlefolk. She rarely talked to me after that. When I went up to University, I was given a room of my own. The common link of friendship was snapped. My grandmother accepted it with resignation. She rarely left her spinning wheel to talk to anyone. From sunrise to sunset she sat by her wheel spinning and reciting prayers. Only in the afternoon, she relaxed for a while to feed the sparrows. While she sat on the veranda breaking the bread into little bits, hundreds of little birds collected around her. Some came and perched on her legs, others on her shoulders. Some even sat on her head. She smiled but never shooed them away. It used to be the happiest half-hour of the day for her.

ଅନୁବାଦ :
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ବିତିଯିବା ସହିତ ଆମମାନଙ୍କର (ବୁଢ଼ୀମା’ ଓ ମୁଁ) ପରସ୍ପର ଭିତରେ ଦେଖାସାକ୍ଷାତ କମ୍ ହୋଇଆସିଲା । କିଛିଦିନ ପାଇଁ ସେ ମୋତେ ଉଠାଇ ଦେଇ ସ୍କୁଲ୍ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଉଥିଲେ । ମୁଁ ସ୍କୁଲରୁ ଫେରିବା ପରେ ଶିକ୍ଷକ ମୋତେ କ’ଣ ପଢ଼ାଇଥିଲେ ବୋଲି ସେ (ବୁଢ଼ୀମା’) ମୋତେ ପଚାରୁଥିଲେ । ଶିକ୍ଷକ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଶିକ୍ଷାରୁ କିଛି, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ନିୟମ, ଆର୍କିମିଡ଼ିସ୍‌ଙ୍କ ସୂତ୍ର ଓ ପୃଥ‌ିବୀ ଆକାର ଗୋଲାକାର ଶିଖାଇଥିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କୁ କହିଲି । ମୋ କଥା ଶୁଣି ସେ ଦୁଃଖୀ ହୋଇଗଲେ । ମୋର ପାଠପଢ଼ାରେ ସେ ମୋତେ ଆଉ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକମାନେ ପଢ଼ାଉଥବା ପାଠସବୁ ଉପରେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର ବିଶ୍ଵାସ ନ ଥିଲା ଓ ସେ ଏଥିପାଇଁ ମର୍ମାହତ ଥିଲେ ଯେ ମୋ ପାଠରେ ଈଶ୍ବର ଓ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଶିକ୍ଷା ନ ଥିଲା । ଦିନେ ମୁଁ କହିଲି ଯେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଛି । ସେ ଖୁବ୍ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ । ତାଙ୍କ (ବୁଢ଼ୀମା’) ମତରେ ସଙ୍ଗୀତ ସହ ଅଶ୍ଳୀଳତା ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ । ଭଦ୍ରଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତର କିଛି ଅର୍ଥ ନାହିଁ । ସେହିଦିନଠାରୁ ସେ କ୍ଵଚିତ୍ ମୋ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେଲେ । ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲି, ମୋତେ ଗୋଟିଏ ଅଲଗା କୋଠରିରେ ରହିବାପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା । ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ସହିତ ଥବା ମୋର ବନ୍ଧୁତ୍ଵର ସବୁଦିନିଆ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା । ବୁଢ଼ୀମା’ ଏହାକୁ ବିନା ଦ୍ବିଧାରେ ଗ୍ରହଣ କରି ନେଲେ । କାହା ସହିତ କଥା ନ ହୋଇ ସେ ବରଂ ସର୍ବଦା ନିଜର ସୂତାକଟା ଯନ୍ତ୍ରରେ ଲାଗି ରହୁଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସୂତାକଟା ଯନ୍ତ୍ର ପାଖରେ ବସି ସୂତା କାଟୁଥିଲେ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ବୋଲୁଥିଲେ । କେବଳ ଅପରାହ୍ନରେ ସେ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିଲେ ଘରଚଟିଆମାନଙ୍କୁ ଖୁଆଇବାକୁ । ବାରଣ୍ଡାରେ ବସି ରୁଟିକୁ ଟିକିଟିକି କରି ଛିଣ୍ଡାଉଥିଲାବେଳେ ଶହ ଶହ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ଚାରିଆଡ଼େ ବସି ପଡୁଥିଲେ । କେତେକ ପକ୍ଷୀ ଆସି ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଓ ଆଉ କେତେକ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ବସି ପଡୁଥିଲେ । ଏପରିକି କେତେକ ଚଢ଼େଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସି ପଡୁଥିଲେ । ସେ ମୁରୁକି ହସୁଥିଲେ, ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଉ ନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିନର ଏହି ଅଧଘଣ୍ଟାକ ସମୟ ସବୁଠାରୁ ସୁଖକର ମୁହୂର୍ଭ ଥିଲା ।

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
attach – ସଂଯୁକ୍ତ ବା ଲାଗିକରି ଥୁବା
scriptures — sacred book (here, the Guru Granth Saheb, the holy book of the Sikhs) ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ଏଠାରେ ଶିଖ୍ ମାନଙ୍କର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ ‘ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହେବ’’
growling – ଗର୍ଜନ କରିବା (ଏଠାରେ ଭୁକିବା)
sparrows – ଶିକାର ପକ୍ଷୀ
distress — anguish and suffering
lewd — indecent — ଅଶ୍ଳୀଳ
associations — friends
shooe away — scare away
common folk — common people
upset — very unhappy
folk — people in general
snap — break suddenly ଭାଙ୍ଗିଯିବା ବା ଛିଣ୍ଡିଯିବା
resignation — endurance of difficulty without complaining
perch — resting of birds
shoo — drive away by making sound ଶବ୍ଦ କରି ଘଉଡାଇବା

Now ANSWER THE FOLLOWING QUESTIONS
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
The author and his grandmother were very close to one another. How do you know this?
(ଲେଖକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ପରସ୍ପର ଅତି ନିକଟରେ ଥିଲେ । ତୁମେ ଏହା କିପରି ଜାଣୁଛ ?)
Answer:
The author’s grandmother went to school with him because the school was attached to the temple. When he learned the alphabet and prayer, his grandmother sat reading the scriptures in the temple. Then they walked back home together. After some days they shifted to the city to live with the author’s parents. They shared the same room there. So both were very close to each other.

Question 2.
When did their relationship change? Why?
( କେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା ? କାହିଁକି ? )
Answer:
The author’s parents settled in the City. So he and his grandmother .went there and shared the same room. But in the city, she could no longer go to school with him. The author went to an English school alone on a motor bus. Besides she couldn’t help him with his study. Of course, for some time she continued to wake him up and would get him ready for school. They couldn’t revive their previous relationship as a great change had taken place.

Question 3.
There were some things about the author’s school that his grandmother did not like. What were these?
(ଲେଖକଙ୍କ ସ୍କୁଲ୍ ବିଷୟରେ ଏପରି କିଛି ଜିନିଷ ଥିଲା ଯାହାକୁ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ । ସେଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
The author attended an English school in the city. When his grandmother came to know about the lessons taught at school, she was not happy as she couldn’t help him with his lessons. She was distressed to hear that the students were not taught about God and the scriptures. One day she heard that the students were being given music lessons. She told that it was not meant for gentle folk as it had lewd associations. These were the things about the author’s school that his grandmother didn’t like.

Question 4.
What happened to their relationship when the author went to the university?
(ଯେତେବେଳେ ଲେଖକ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କରେ କ’ଣ ଘଟିଲା ?)
Answer:
The author and his grandmother had developed an amiable relationship before. But unfortunately, a great change was noticed when the author went to a university for his higher study. He was given a room of his own. So the common link of their friendship was snapped. They were unable to revive their old relationship. His grandmother accepted the unavoidable change. Thereafter she remained silent and felt lonely and isolated.

Question 5.
What did his grandmother do with her time?
(ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ତାଙ୍କର ଅବସର ସମୟରେ କ’ଣ କରୁଥିଲେ ?)
Answer:
The author went to a university and was separated from his grandmother. She felt it seriously. From sunrise to sunset she sat by her wheel spinning and reciting prayers. In the afternoon she got some time to feed the sparrows. She sat on the veranda breaking the bread into pieces and hundreds of sparrows gathered around her. It used to be the happiest half-hour of the day for her.

Question 6.
The distance between the author and his grandmother grew wider. What do you think will happen next?
(ଲେଖକ ଓ ତାଙ୍କ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତ୍ୱ ଅଧିକ ବଢ଼ିଗଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କ’ଣ ଘଟିବ ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ ?)
Answer:
I think after some years distance between an author and his grandmother would become wider and the relationship between them would be completely cut off when the author would go abroad for higher studies.

SUMMARY -3

The author resolved to go abroad for his higher studies. He remembered his loving grandmother. He thought that she would be unhappy as he was going out for five years. But she was not so sentimental. Even his grandmother came to see him off at the railway station. Silently she kissed his forehead but didn’t show any emotion. After five years the author returned home and met his grandmother at the station. She embraced him without telling anything and continued to recite a prayer. In the evening she didn’t pray as a change came over her. She collected the woman of her neighborhood and sang of the homecoming warriors. So she was persuaded to stop it. The next day she fell ill due to a mild fever. She thought it differently. She told the family members that her end was near. She lay peacefully in bed praying and telling her beads. After a few hours, she closed her eyes forever. The family members lamented over the death of the grandmother and arranged her funeral. In the evening when they went to take her to be cremated they found thousands of sparrows in the courtyard sitting silently without chirping. So the author’s mother threw some bread to the birds. But they didn’t touch any food as if they were mourning. When they carried the grandmother’s dead body, the birds flew away quietly.

Note:
abroad – ବିଦେଶ , sentimental – ଭାବପ୍ରବଣ |, forehead – କପାଳ, emotion – ଭାବପ୍ରବଣତା , embrace – ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବା , mild fever – ମୃଦୁ ଜ୍ୱର , for ever – ସବୁଦିନ ପାଇଁ, funeral – ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର, chirping – ଅଭିଯୋଗ

ଅନୁବାଦ :
ଲେଖକ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଦେଶ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଜେଜେମା’ଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇଲେ । ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ମନଦୁଃଖ କରିବେ ଯେହେତୁ ସେ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯିବେ । ମାତ୍ର ସେ (ଜେଜେମା’) ଏତେ ଭାବପ୍ରବଣ ନ ଥିଲେ । ଏପରିକି ସେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ ଷ୍ଟେସନ ଆସିଥିଲେ । ସେ ନୀରବରେ ତାଙ୍କ କପାଳକ ସ୍ନେହରେ ଚୁମ୍ବନ ଦେଲେ ମାତ୍ର କୌଣସି ଆବେଗ ପ୍ରଦଶନ କଲେ ନାହ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ଲେଖକ ଘରକୁ ଫେରିଲେ ଓ ଜେଜେମା’ଙ୍କୁ ସେହି ଷ୍ଟେସନରେ ଭେଟିଲେ । ଜେଜେମା’ ତାଙ୍କୁ ଆଦରର ସହିତ କିଛି ନ କହି କୁଣ୍ଢାଇ ପକାଇଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଚାଲୁ ରଖୁଥିଲେ । ଠିକ୍ ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ଆଉ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ନାହିଁ ଯେହେତୁ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତାଙ୍କଠାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ଘରବାହୁଡ଼ା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଗୀତ ଗାନ କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତା ଯାଇଥିଲା । ଠିକ୍ ପରବର୍ତୀ ଦିନ ସେ ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ଵର ହେତୁ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଲେ । ସେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ‌ିଲେ । ତାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲାଣି ବୋଲି ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ । ବିଛଣାରେ ପଡ଼ିରହି କେବଳ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ ଓ ମାଳି ଗଡ଼ାଉଥିଲେ । ଅଳ୍ପ କେତେ ଘଣ୍ଟା ପରେ ସେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଆଖୁ ବୁଜିଦେଲେ । ପରିବାରର ଲୋକମାନେ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ କଲେ ଏବଂ ଅନ୍ତେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଆୟୋଜନ କଲେ । ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ (ଜେଜେମା’ଙ୍କୁ) ଦାହ କରିବାକୁ ନେବାକୁ ବାହାରିଲେ ସେମାନେ ଦେଖ‌ିଲେ ହଜାର ହଜାର ଘରଚଟିଆ କଳରବ ନ କରି ନୀରବରେ ଅଗଣାରେ ବସି ରହିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ଲେଖକଙ୍କ ମାଆ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ କିଛି ରୁଟି
ଖାଇବାକୁ ଦେଲେ । ମାତ୍ର ସେମାନେ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ନାହିଁ ସତେ ଯେପରି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ମୃତ ଶରୀରକୁ ନେଇଗଲେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ନୀରବରେ ଉଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ ।

The Text : ପାଠ୍ୟଚିଷୟ
PARAGRAPHWISE ANALYSIS

TEXT – 1

When / decided to go abroad for further studies, I was sure my grandmother would be upset. would be away for five years, and at her age, one could never tell. But my grandmother could. She was not even sentimental. She came to see me off at the railway station but did not talk or show any emotion. Her lips moved in prayer, her mind was lost in prayer. Her fingers were busy telling the beads of her rosary. Silently she kissed my forehead, and when I left I cherished the moist imprint as perhaps the last sign of physical contact between us. But that was not so. After five years I came back home and was met by her at the station. She did not look a day older. She still had no time for words, and while she clasped me in her arms I could hear her reciting her prayer. Even on the first day of my arrival, her happiest moments were with her sparrows whom she fed longer and with frivolous rebukes. In the evening a change came over her. She did not pray. She collected the women of the neighborhood, got an old drum, and started to sing. For several hours she thumped the sagging skins of the dilapidated drum and sang of the homecoming of warriors. We had to persuade her to stop, to avoid overstraining. That was the first time since I had known her that she did not pray. The following day she was taken ill. It was a mild fever and the doctor told us that it would go. But my grandmother thought differently. She told us that her end was near. She said that since only a few hours before the close of the last chapter of her life she had omitted to pray, she was not going to waste any more time talking to us.

ଅନୁବାଦ :
ଯେତେବେଳେ ସ୍ଥିର କଲି ଯେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବାହାର ଦେଶକୁ ଯିବି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଗଲି ଯେ ବୁଢ଼ୀମା’ ବହୁତ ବିଚଳିତ ହୋଇଯିବେ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମୁଁ ବାହାରେ ରହିବି ଏକଥା ତାଙ୍କ ବୟସର କୌଣସି ଲୋକ କଦାପି ଟାହିଁବେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ମୋ ଜେଜୀମା’ ଏହା କରିପାରିଲେ । ଏପରିକି ସେ ଭାବପ୍ରବଣ ହେଲେ ନାହିଁ । ଯଦିଓ ସେ ମୋତେ ବିଦାୟ ଜଣାଇବାକୁ ରେଳଷ୍ଟେସନ୍‌କୁ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ କି ନିଜର ଆବେଗ ବି ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ । ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ତାଙ୍କର ଓଠ ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା, ତାଙ୍କର ମନ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ମଜ୍ଜି ଯାଇଥିଲା । ଜପାମାଳିର ମାଳିଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠିଗୁଡ଼ିକ ସାହାଯ୍ୟରେ ଗଡ଼ାଇବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ । ନୀରବରେ ସେ ମୋର କପାଳକୁ ଚୁମ୍ବନ ଦେଲେ ଓ ମୁଁ ସେ ଜାଗା ଛାଡ଼ି ଯିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଓ ମୋ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ସେହି ଆର୍ଦ୍ର ଛାପ ସତେ ଯେପରି ଶେଷ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ବୋଲି ହୃଦୟରେ ପୋଷଣ କରିଥିଲି । କିନ୍ତୁ ଏଭଳି କିଛି ଘଟି ନ ଥିଲା । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲି ଓ ଷ୍ଟେସନ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଲା । ତାଙ୍କର ବୟସ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବଢ଼ିଲା ଭଳି ଜଣାପଡୁ ନ ଥିଲା । ମୋ’ ସହିତ କଥା ହେବାପାଇଁ ତାଙ୍କର ଏବେ ବି ସମୟ ନ ଥିଲା ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ସେ ମୋତେ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଭିତରେ ଭିଡ଼ି ଧରିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ (ଜେଜେମା’ଙ୍କୁ) ପ୍ରାର୍ଥନା ବୋଲୁଥିବାର ଶୁଣି ପାରୁଥୁଲି । ଏପରିକି ମୋ ପହଞ୍ଚିବାର ପ୍ରଥମ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଘରଚଟିଆମାନଙ୍କ ସହ ବିତାଉଥ‌ିବା ସମୟ ତାଙ୍କ ( ଜେଜେମା’ଙ୍କ) ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ସୁଖକର ଥିଲା ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ନିରର୍ଥକ ଗାଳି ଦେଇ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଖୁଆଉଥିଲେ । ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କଠାରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଲା । ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ନାହିଁ । ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ଘରର ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କଲେ, ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ଡ୍ରମ୍ ଆଣିଲେ ଓ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । କିଛି ଘଣ୍ଟା ଧରି ସେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଢୋଲର ଦର୍ବଳ ଚମଡ଼ାକୁ ବାଡ଼େଇଲେ ଓ ମାତୃଭୂମିକୁ ସଗୌରବେ ଫେରି ଆସୁଥୁବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ । ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଏସବୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲୁ । ତାଙ୍କୁ (ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କୁ) ପ୍ରାର୍ଥନା ନ କରିବାର ମୁଁ ଜାଣିବାରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ଥିଲା । ପରଦିନ ସକାଳେ ସେ (ବୁଢ଼ୀମା’) ହଠାତ୍ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଲେ । ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ଵର ଥିଲା । ଡାକ୍ତର କହିଲେ ଯେ ଜ୍ଵର ହଟିଯିବ । କିନ୍ତୁ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର ଭାବନା ଅଲଗା ଥିଲା । ସେ କହିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟ ନିକଟତର ହୋଇଆସୁଛି । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଶେଷ ଅଧ୍ୟାୟ (ମୃତ୍ୟୁ) ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି କହିଲେ ଓ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ସେ ଆଉ ଅଧୁକ ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ନ ଥିଲେ ।

TEXT – 2

We protested. But she ignored our protests. She lay peacefully in bed praying and telling her beads. Even before we could suspect it, her lips stopped moving and the rosary fell from her lifeless fingers. A peaceful pallor spread on her face and we knew that she was dead. We lifted her off the bed and, as is customary, laid her on the ground and covered her with a red shroud. After a few hours of mourning, we left her alone to make arrangements for her funeral. In the evening we went to her room with a crude stretcher to take her to be cremated. The sun was setting and lit her room and veranda with a blaze of golden light. We stopped halfway in the courtyard. All over the veranda and in her room right up to where she lay dead and stiff wrapped in the red shroud, thousands of sparrows sat scattered on the floor. There was no chirping. We felt sorry for the birds and my mother fetched some bread for them. She broke it into little crumbs, the way my grandmother used to, and threw it to them. The sparrows took no notice of the bread. When we carried my grandmother’s corpse off, they flew away quietly. The next morning the sweeper swept the bread crumbs into the dustbin.

ଅନୁବାଦ :
ଆମ୍ଭେମାନେ ପ୍ରତିବାଦ କଲୁ । କିନ୍ତୁ ସେ ଆମର ପ୍ରତିବାଦକୁ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଲେ ନାହିଁ । ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଓ ମାଳି ଗଡ଼ାଇ ସେ ଶାନ୍ତିରେ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ । ଆମ୍ଭେମାନେ କିଛି ସନ୍ଦେହ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର ଓଠର କମ୍ପନ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣହୀନ ହାତ ଆଙ୍ଗୁଠିରୁ ଜପାମାଳି ଗଳିପଡ଼ିଲା । ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଉପରେ ଶାନ୍ତିର ଏକ ଛାୟା ଖେଳିଗଲା ଓ ଜେଜେମା’ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଜାଣିଗଲୁ । ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠାଇ ଆଣିଲୁ, ଭୂମି ଉପରେ ତାଙ୍କୁ ଶୁଆଇଦେଲୁ ଓ ଗୋଟିଏ ଲାଲ କପଡ଼ାରେ ତାଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ାଇଦେଲୁ । କିଛି ଘଣ୍ଟାର ଶୋକ ପରେ ତାଙ୍କର ସଂସ୍କାର କରିବାପାଇ ଆୟୋଜନରେ ଲାଗିପଡ଼ିଲୁ । ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ମର ଶରୀରକୁ ଦାହ କରିବାକୁ ନେବାପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଆବଡ଼ାଖାବଡ଼ା କାଠର କୋକେଇ ନେଇ ତାଙ୍କର (ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ) କୋଠରି ଭିତରକୁ ଗଲୁ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଉଥିଲା ଓ ସୁନେଲୀ କିରଣର ଝଲସରେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର କୋଠରି ଆଲୋକିତ ହେଉଥିଲା । ଅଗଣାର ଅଧବାଟରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ରହିଗଲୁ । ବାରଣ୍ଡାସାରା ଓ ତାଙ୍କ ଘର ଭିତରେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର ନାଲି ଚଦରରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଶବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚଟାଣ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ଘରଚଟିଆ ଏଣେତେଣେ ବସି ରହିଥିଲେ । ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର କିଚିରିମିଚିରି ନ ଥିଲା । ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ୍ଭେମାନେ ଦୁଃଖ ହେଲୁ ଓ ମା’ ଭିତରକୁ ଯାଇ କିଛି ରୁଟି ଆଣିଲେ । ସେ (ମାଆ) ରୁଟିକୁ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ଭଳି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫୋପାଡ଼ିଦେଲେ । ହେଲେ ଘରଚଟିଆସବୁ ରୁଟି ଟୁକୁଡ଼ା ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଲେ ନାହିଁ । ଆମେ ଯେତେବେଳେ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କର ଶବକୁ ଉଠାଇଲୁ, ପକ୍ଷୀସବୁ ଉଡ଼ିଗଲେ । ପରଦିନ ସକାଳେ ଝାଡ଼ୁଦାର ରୁଟି ଟୁକୁଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ପହଁରି ଡଷ୍ଟବିନ୍ ବା ଅଳିଆପାତ୍ର ଭିତରେ ଭର୍ତ୍ତି କଲା ।

Notes And Glossary : ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ :
sentimental – showing sentiment
cherish – keep in one’s heart
suspect – doubt ସନ୍ଦେହ କରିବା
moist – slightly wet
imprint – impression ଚିହ୍ନ/ଛାପ
clasp – embrace ଆଲିଙ୍ଗନ
frivolous – ଅମୂଲ୍ୟ
rebuke – ଭର୍ତ୍ସନା
thump – beat with the palm
sagging – hang loosely
dilapidated – ruin ଭଗ୍ନ/ଜୀର୍ଣ୍ଣ
overstrain – exert too much
omit – leave out କରି ନପାରି
pallor – paleness ମଳିନତା/ଶେତା
customary – in accordance with custom
shroud – a piece of cloth or a sheet wrapped around a dead body
mourning – the act of expressing grief
crude – ଅଶୋଧିତ
cremate – ଶବଦାହ କରିବା
blaze – bright flame
stiff – କଠିନ
wrapped – ଗୁଡ଼ାଇ |
chirping – ଚିତ୍କାର
crumbs – small fragment of bread ରୁଟିର ଟୁକୁଡ଼ା ଅଂଶ
corpse – ଶବ

Now ANSWER THE FOLLOWING QUESTIONS
(ବର୍ତ୍ତମାନ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ)

Question 1.
The author decided to go abroad. Why did he think that his grandmother would be upset?
(ଲେଖକ ବିଦେଶ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ବିଚଳିତ ହେବେ ବୋଲି ସେ କାହିଁକି ଭାବିଲେ ?
Answer:
The author decided to go abroad for further studies. He thought that his grandmother would be upset because he would be away for five years. They were very close to each other. They developed a strong relationship and they had never been separated before. The author had been living with her grandmother since his childhood.

Question 2.
How did his grandmother behave when she saw him on his return to the station?
( ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ବୁଢ଼ୀମା’ ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟେସନରେ ଫେରିବାର ଦେଖ‌ିଲେ, ସେ କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ ?)
Answer:
The author came back home after five years. He met his grandmother at the station. She didn’t look even a day older. She told nothing to him. But she clasped him in her arms. The author could hear her reciting her prayer. She was as silent as she was on the day of his departure.

Question 3.
What changes came over her in the evening?
(ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ତାଙ୍କଠାରେ କି ପ୍ରକାରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା ?)
Answer:
The author returned home after five years and met his grandmother. That evening a change came over her. She didn’t offer her prayer. She collected the women of the neighborhood, got an old drum, and started to sing of the homecoming of warriors. It continued for a long time. So the family members persuaded her to avoid overstraining keeping in view her weakness.

Question 4.
Was her illness of a serious nature?
(ତାଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥତା ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତର ସ୍ଵଭାବର ଥିଲା କି ?)
Answer:
In the evening, when the author came back from abroad, a change came over the grandmother. The very next morning she became ill. But her illness was not so serious. It was a mild fever. The doctor was consulted and he told me that it would go. Her illness was not seemed to be of a serious nature.

Question 5.
Why did she refuse to talk to her family members?
( ସେ କାହିଁକି ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବାକୁ ମନାକଲେ ?)
Answer:
The grandmother became ill due to a mild fever. It was not serious, still, she thought differently. She told the family members that her end was near. She expected her death after a few hours. She didn’t like to waste any more time talking to them. So she refused to talk to the family members.

Question 6.
What did the author and his family see when they went to take her for a cremation?
(ଲେଖକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ (ବୁଢ଼ୀମା’କ) ଶବ ଦାହ କରିବାକୁ ନେବା ସମୟରେ କ’ଣ ଦେଖ‌ିଲେ ?)
Answer:
When the author and his family members went to take her for cremation, they found thousands of sparrows sat scattered on the floor where she lay dead and stiff wrapped in the red shroud, but there was no chirping. They felt sorry for the birds. So the author’s mother offered them little crumbs of bread but the birds didn’t touch the food.

Question 7.
What was strange about the behavior of the sparrows?
( ଘରଚଟିଆମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାରରେ କ’ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା ?)
Answer:
When the family members were going to take the corpse, they found a number of sparrows sitting scattered on the floor. They were not chirping that day. So feeling sorry for the birds, the author’s mother gave them little crumbs of bread like her mother-in-law. But they took no notice of the bread. It seemed as if they were mourning over the death of their dear old woman. That was strange about the behavior of the sparrows.

D. LET’S WRITE :

Write the answers to the following questions in about 50 words each :
( ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୫୦ଟି ଲେଖାଏଁ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖ ।)

Question 1.
How does the author describe his grandmother?
( ଲେଖକ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କୁ କିପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ? )
Answer:
The author’s grandmother was an old woman who had been old and wrinkled. People said that once she had been young and pretty. She was short and fat and slightly bent. Her face was a crisscross of wrinkles. She hobbled with one hand resting on her waist to balance her stoop and the other telling the beads of her rosary. She was a pious lady. She constantly recited an inaudible prayer. Above all, she was very kind and affectionate.

Question 2.
The author and his grandmother were good friends. Give examples to support this statement.
( ଲେଖକ ଓ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଉତ୍ତମ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ଏହି ଉକ୍ତିଟିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଉଦାହରଣମାନ ଦିଅ ।)
Answer:
The author and his grandmother were good friends. The author’s parents shifted to the city leaving him with his grandmother in the village. They lived together in the village and became very close to each other. His grandmother took his utmost care. Every morning she used to get him ready for school. Both walked to school regularly and threw stale chapattis to the village dogs during their return. Even when they moved to the city to live with the author’s parents, they shared the same room for some years.

Question 3.
How did the author’s grandmother behave when he was going abroad?
(ଲେଖକ ବିଦେଶ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବୁଢ଼ୀମା’ କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ ?)
Answer:
The author decided to go abroad for his higher studies. He thought that his grandmother would be upset as he would be away for five years. But that didn’t happen. She went to see him off at the railway station. She neither told anything to him nor showed any emotion there. She realized the situation and she was not sentimental. Rather her mind was lost in prayer. Just she kissed his forehead silently.

Question 4.
The author’s grandmother was a religious lady. Do you agree? Why?
( ଲେଖକଙ୍କ ଜେଜେମା’ ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା ମହିଳା ଥିଲେ । ତୁମେ ଏକମତ କି ? କାହିଁକି ?)
Answer:
The author’s grandmother was really a religious lady. She was very meek and mild and she had firm faith in God. So her lips constantly moved in inaudible prayer. Most of her time was spent telling the beads of her rosary. She believed in God and never did any harm to others. During her stay in the village, she used to give food to the village dogs and in the city to the sparrows.

Question 5.
How did the sparrows behave when the grandmother died?
( ଜେଜେମା’ ମରିଯିବା ସମୟରେ ଘରଚଟିଆମାନେ କିଭଳି ବ୍ୟବହାର କଲେ ?)
Answer:
When the grandmother died, the sparrows behaved in a quite strange way. Since it was daytime, thousands of sparrows whom she used to feed regularly sat scattered on the floor silently. That day they didn’t make their usual chirping. It revealed that they were lamenting over the death of the old woman. Although the family members were busy with the funeral ceremony, they felt sorry for the birds. The author’s mother offered them some bread to eat. But they didn’t look at the food. When they carried her dead body, the birds flew away silently.

Question 6.
The author and his grandmother shared a very close relationship. This changed when they moved to the city. Why did this happen?
(ଲେଖକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବୁଢ଼ୀମା’ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା । ସେମାନେ ସହରକୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଗଲା । କାହିଁକି ଏହା ଘଟିଲା ?)
Answer:
The author and his grandmother shared a very close relationship when they were living in the village. That relationship changed when they moved to the city. In the village, they used to go to school together. But in the city, the author studied in an English school and went there alone on a motor bus. His grandmother couldn’t accompany him. She was not happy about the lessons taught to the author at school. She could no longer help the author with his lessons. The author’s grandmother was distressed to know that there was no teaching about God and the scriptures at school. Further, she didn’t like the music lessons taught at school, as they had lewd associations and were not meant for gentlefolk. When the author went to the university he was given a separate room.

E. ACTIVITY :

I. There was a change in the relationship between the author and his grandmother. Some of the following are the reasons for this change. Tick all the correct answers.
(ଲେଖକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜେଜେମା’ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା । ନିମ୍ନଲିଖଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ ଅଟନ୍ତି । ସମସ୍ତ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତରରେ ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।)
(a) The author went to an English school.
(b) He went to school by bus.
(c) There were sparrows in the city.
(d) His grandmother could not help him with his lessons.
(e) The school did not teach anything about God.
(f) She didn’t like western science.
(g) She liked music.
(h) When he went to the university they had separate rooms.
Answer (ଉତ୍ତର) :
(a) The author went to an English school. (✓)
(b) He went to school by bus. (✓)
(d) His grandmother could not help him with his lessons. (✓)
(e) The school did not teach anything about God. (✓)
(f) She didn’t like western science. (✓) .
(h) When he went to the university they had separate rooms. (✓)

II. Grandmothers are the pillars of the family. They create bonds that hold the family together. Discuss.
(ବୁଢ଼ୀମା’ମାନେ ପରିବାରର ଖୁଣ୍ଟ ସଦୃଶ । ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଏକାଠି ରଖୁବାକୁ ସେମାନେ ଏକ ବନ୍ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଆଲୋଚନା କର ।)
Answer:
It is an exaggeration to say that grandmothers are the elderly members of the family. They are the fountains of love and affection. As they are the seniormost people, everybody in the family respects them. They are very dear to the grandsons and granddaughters. They enjoy themselves in their company. Grandmothers try their best to keep all the family members together. They never allow any dispute in the family. They are like the main pillars of the family. So they create bonds that hold the family together.

BSE Odisha 9th Class English Chapter 5 The Portrait of a Lady Important Questions and Answers

Very Short A Objective Questions With Answers
Answer The Followings In A Sentence.

Question 1.
When did a change come over the grandmother?
Answer:
In the evening of the day when the writer returned from abroad, a change came over his grandmother.

Question 2.
When did the author come back home?
Answer:
The author came back home after five years.

Question 3.
How was the author’s grandmother?
Answer:
The author’s grandmother was a religious lady. She is as very very meek and mild.

Answer The Followings In A Word Or A Phrase.

Question 1.
Who threw little crumbs of bread to sparrows after grandmother’s death?
Answer:
writer’s mother

Question 2.
Who is the writer of the story “The Portrait of a Lady”?
Answer:
Khushbant Singh

Question 3.
Who are the most lovable people in this world?
Answer:
grandparents

Question 4.
Whose portrait hung above the mantelpiece?
Answer:
writer’s grandfather’s

Question 5.
Who looked as if he could only have lots and lots of grandchildren?
Answer:
grandfather

Fill In The Blanks.

1. Writer’s grandmother had been ____________ for twenty years.
Answer:
old and wrinkled

2. The writer’s grandfather wore a big turban and loose-fitting ______________.
Answer:
clothes

3. Grandfather’s long white beard covered the best part of his ___________.
Answer:
chest

4. Grandmother used to play as a ______________.
Answer:
child

5. Grandmother looked _______________ and slightly bent.
Answer:
short and fat

6. Grandmother’s silver locks were scattered untidily over her ____________.
Answer:
pale face

7. Grandmother’s lips constantly moved in ____________.
Answer:
inaudible prayer

8. Grandmother said her morning prayer in a monotonous ____________.
Answer:
sing-song

9. The writer listened to his grandmother’s prayer because he __________.
Answer:
loved her voice

10. Grandmother washed and plastered writer’s slate with ________________.
Answer:
yellow chalk

11. Writer’s grandmother carried several stale _______________ with her for the village dogs.
Answer:
chapati

12. Grandmother always went with the writer because the school was attached to the ____________.
Answer:
Temple

13. The priest taught the school students alphabet and morning ___________.
Answer:
prayer

14. Grandmother would meet the village dogs at the _____________.
Answer:
temple door

15. When the writer’s parents were comfortably settled in the __________, they sent for them.
Answer:
City

16. The writer used to go to an English school in a ___________.
Answer:
motor bus

17. Grandmother took to feeding ______________ in the courtyard of the writer’s city house.
Answer:
sparrows

18. Grandmother was unhappy because she could not help his grandson with his _______________.
Answer:
lessons

19. Writer’s grandmother was distressed that there was no teaching about ___________.
Answer:
God and scriptures

20. To grandmother, music had lewd ___________.
Answer:
associations

21. When the writer went up to University, he was given a ___________.
Answer:
room of his own

22. When the common relationship was snapped between the writer and his grandmother, she sat by her wheel spinning and reciting _________.
Answer:
prayers

23. While grandmother was sitting on the veranda hundreds of little __________ collected around her.
Answer:
birds

24. Grandmother was disturbed because she didn’t want her grandson to learn ____________.
Answer:
music lessons

25. The writer decided to go abroad for _____________.
Answer:
further studies

26. Grandmother was not even ____________ when the writer was going abroad.
Answer:
sentimental

27. Grandmother’s fingers were busy telling the _____________ when she met her grandson at the station.
Answer:
beads of her rosary

Multiple Choice Questions With Answers.

Question 1.
Who are the most lovable people in this world?
(A) mother
(B) father
(C) grandmother
(D) grandparents
Answer:
(D) grandparents

Question 2.
Grandfather’s long white beard covered the best part of his _____________?
(A) throat
(B) neck
(C) chest
(D) cheek
Answer:
(C) chest

Question 3.
Did grandmother use to play as a ____________?
(A) good player
(B) young girl
(C) child
(D) little child
Answer:
(C) child

Question 4.
Who looked as if he could only have lots and lots of grandchildren?
(A) writer
(B) grandfather
(C) both of these
(D) none of these
Answer:
(B) grandfather

Question 5.
Grandmother’s silver locks were scattered untidily over her ____________?
(A) pale face
(B) happy face
(C) shining face
(D) brimming face
Answer:
(A) pale face

Question 6.
Writer’s grandmother’s lips constantly moved in __________?
(A) audible prayer
(B) inaudible prayer
(C) both of these
(D) none of these
Answer:
(B) inaudible prayer

Question 7.
Did grandmother wash and plastered writer’s slate with ___________?
(A) white chalk
(B) yellow chalk
(C) green chalk
(D) red chalk
Answer:
(B) yellow chalk

Question 8.
The writer’s grandmother carried several stale ______________ with her for the village dogs?
(A) bread
(B) food
(C) chapattis
(D) cakes
Answer:
(C) chapattis

Question 9.
Grandmother would meet the village dogs at the ____________?
(A) school gale
(B) narrow street
(C) temple door
(D) all the above
Answer:
(C) temple door

Question 10.
When the writer’s parents were comfortably settled in the, they sent for them?
(A) town
(B) City
(C) big city
(D) none of these
Answer:
(B) City

Question 11.
The writer used to go to an English school in a ___________?
(A) tempo
(B) school bus
(C) motor bus
(D) motor car
Answer:
(C) motor bus

Question 12.
Did grandmother take to feeding ______________ in the courtyard of the writer’s city house?
(A) sparrows
(B) pigeons
(C) peacocks
(D) ducks
Answer:
(A) sparrows

Question 13.
To grandmother, m.usic had lewd ____________?
(A) associations
(B) songs
(C) indications
(D) all the above
Answer:
(A) associations

Question 14.
The writer decided to go abroad for _____________?
(A) higher studies
(B) future studies
(C) both of these
(D) none of these
Answer:
(A) higher studies

Question 15.
Grandmother was not even ____________ when the writer decided to go abroad?
(A) upset
(B) emotional
(C) sentimental
(D) none of these
Answer:
(C) sentimental

Question 16.
The writer returned home after a gap of years?
(A) 3
(B)4
(C) 5
(D)7
Answer:
(C) 5

Question 17.
Even on the first day of his arrival, grandmother’s happiest moments were with her ____________?
(A) birds
(B) dogs
(C) sparrows
(D) none of these
Answer:
(C) sparrows

Question 18.
Grandmother collected the women of the ______________ and sang of the homecoming warriors?
(A) village
(B) neighborhood
(C) town
(D) all the above
Answer:
(B) neighborhood

Question 19.
Before the close of the last chapter of her life, she had omitted to ____________?
(A) take medicine
(B) pray
(C) take food
(D) none of these
Answer:
(B) pray

Question 20.
After death grandmother’s body was covered with a _____________?
(A) red shroud
(B) green shroud
(C) yellow shroud
(D) all the above
Answer:
(A) red shroud

Question 21.
There were thousands of sat scattered on the floor where her dead body wrapped in the red shroud __________?
(A) doves
(B) sparrows
(C) dogs
(D) birds
Answer:
(B) sparrows

Question 22.
The writer had known her grandmother for ___________?
(A) twenty years
(B) ten years
(C) five years
(D) three years
Answer:
(A) twenty years

Question 23.
Grandmother ____________ about the house due to her old age?
(A) walked
(B) hobbled
(C) moved
(D) paced
Answer:
(B) hobbled

Question 24.
When the author decided to go abroad. he was sure his grandmother would be ____________?
(A) unhappy
(B) upset
(C) worried
(D) disappointed
Answer:
(B) upset

Question 25.
Did grandmother come to see off the author at the ___________?
(A) airport
(B) bussiop
(C) station
(D) railway station
Answer:
(D) railway station

Question 26.
At the time of departure, grandmother silently kissed the author’s ____________?
(A) hand
(B) cheek
(C) forehead
(D) head
Answer:
(C) forehead

Question 27.
When grandmother’s lips moved in prayer, her mind was lost in ___________?
(A) prayer
(B) thoughts
(C) imagination
(D) anxiety
Answer:
(A) prayer

Question 28.
The author’s family persuaded grandmother to avoid _____________?
(A) praying
(B) talking
(C) singing
(D) overstraining
Answer:
(D) overstraining

Question 29.
Khushbant Singh belongs to __________?
(A) Odisha
(B) Bihar
(C) Uttar Pradesh
(D) Punjab
Answer:
(D) Punjab

Question 30.
At last grandmother’s lips stopped moving and the rosary. fell from her ___________?
(A) hand
(B) fingers
(C) lifeless hand
(D) lifeless fingers
Answer:
(D) lifeless fingers

BSE Odisha 9th Class English Non-Detailed Text:

• The Trunk of Ganesh Question Answer
• The Lost Child Question Answer
• The First Step Question Answer
• The Magic Flute Question Answer
• The Portrait of a Lady Question Answer

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Life Science Notes Chapter 5 ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ଵୟ will enable students to study smartly.

BSE Odisha Class 10 Life Science Notes Chapter 5 ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ଵୟ

→ଉପକ୍ରମ (Introduction) :

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବ ପରିବେଶର ଉଦ୍ଦୀପନା ଅନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଉଭୟ ବାହ୍ୟ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅନୁକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନିଜର ସ୍ଥିତି ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ । ଏଥ‌ିପାଇଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା, ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭିତରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଉଦ୍ଭିଦରେ ଏହା ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋଇଥାଏ ।

→ଉଭିଦରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ୱୟ (Control and Co-ordination in plant):

• ଉଦ୍ଭିଦରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପରି କୌଣସି ସ୍ନାୟବିକ ତନ୍ତ୍ର ନଥାଏ ।
• କେବଳ ଜୈବ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଉଭିଦ ଜଗତ ନିଜ ଶରୀରରେ ଆଲୋକ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ, ସ୍ପର୍ଶ ପରି ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନାରେ ଅନୁକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରେ ।
• ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହେଉଥ‌ିବା ଜୈବ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦ ହରମୋନ୍ ।
• ଉଦ୍ଭିଦରେ ବିଭିନ୍ନ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ହର୍‌ମୋନଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ ।

→ଫାଇଟୋହର୍ମୋନ (Phytohormone) :

1. ହରମୋନ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ । ଏହା ଖୁବ୍ କମ୍ ପରିମାଣରେ ଓ କମ୍ ସାନ୍ଦ୍ରତାରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିଥାଏ ।
2. ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ସ୍ଥାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସ୍ଥାନ ସାଧାରଣତଃ ଅଲଗା ।
3. ଉଭିଦର ହରମୋନ୍‌କୁ ଫାଇଟୋହରମୋନ କୁହାଯାଏ । ଏହା ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର;
   • ଯଥା – ଅକ୍ ସିନ୍ (Auxin)
   • ଜିବରେଲିନ୍ (Gibberellin)
   • ସାଇଟୋକିନିନ୍ (Cytokinin)
   • ଇଥିଲିନ୍ (Ethylene)
   • ଅବସିସିସ୍ ଏସିଡ୍ (Abscissic acid) ।

→ଉଭିଦ ହରମୋଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ :

• ଆଲୋକ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ, ଜଳ ପ୍ରଭୃତି ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନା ଉଭିଦର କାଣ୍ଡ, ଚେର ଓ ପତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି । ଫଳତଃ ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରଣ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
• ହରମୋନ୍ ଉଦ୍ଭଦରେ ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ (Phototropism), ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ (Geotropism), ଅନ୍ତର୍କୁଞ୍ଚନ ଗତି (Nastic movement), ଷ୍ଟୋମାଟାଲ୍ ଗତି (Stomatal movement), (Ripening of fruit) ଇତ୍ୟାଦିକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ।
• ଉଭିଦର ଫୁଲ ଧରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଲୋକର ଅବଧୂ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଏହାକୁ ଫଟୋପିରିୟଡ଼ିଜିମ୍ (Photoperiodism) କୁହାଯାଏ ।

→ଫୁଲ ଧରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା :

• ଉଭିଦ ଯେତେବେଳେ ଦରକାର ମୁତାବକ ଆଲୋକାବଧୂ (Photoperiod) ପାଏ, ସେତେବେଳେ ତା’ର ପତ୍ରରେ ଫ୍ଲୋରିଜେନ୍ (Florigen) ନାମକ ଫୁଲଧାରଣ ସହାୟକ ହର୍‌ମୋନ୍ ତିଆରି ହୁଏ ।
• ଏହି ହରମୋନ୍ ଉଭିଦର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ପରିବାହିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଫୁଲ ଧରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
• ହର୍‌ମୋନ୍ ସହିତ ଉଭିଦରେ ଫାଇଟୋକ୍ରୋମ୍ (Phytochrome) ନାମକ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣକଣା ରହିଥାଏ । ଫ୍ଲୋରିଜେନ୍ ଓ ଫାଇଟୋକ୍ରୋମ୍ ଉଭିଦର ଫୁଲ ଧରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି ।

→ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ ପରୀକ୍ଷା :
ପରୀକ୍ଷଣ -1

1. ଗୋଟିଏ କୋନିକାଲ୍ ଫ୍ଲସ୍କରେ ପାଣି ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଉ । ଫ୍ଲାସ୍କର ବେକକୁ ଏକ ତାରଜାଲିରେ ଆଚ୍ଛାଦନ କରାଯାଉ ।
2. ତାର ଜାଲି ଉପରେ 2 ବା 3ଟି ସଦ୍ୟ ଅଙ୍କୁରୋଦ୍‌ଗମ ହୋଇଥିବା ବିନ୍‌ମଞ୍ଜି ରଖାଯାଉ ।
3. ଏକପାଖ ଖୋଲାଥ‌ିବା ଏକ ମୋଟା କାଗଜ ବାକ୍ସ ନିଆଯାଉ ।
4. ଫ୍ଲାସ୍କଟିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବାକ୍ସ ମଧ୍ଯରେ ଏପରିଭାବରେ ରଖାଯାଉ ଯେପରି ଝରକାରେ ଆସୁଥିବା ଆଲୋକ ବାକ୍ସର ଖୋଲାପାର୍ଶ୍ଵ ଦେଇ ସଦ୍ୟ ଅଙ୍କୁରିତ ଉଭିଦ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ।
   

→ପର୍ଯ୍ୟରେଷଣ :

• ଦୁଇ ତିନି ଦିନପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ଦେଖାଯିବ ଯେ ଉଦ୍ଭଦଟି କ୍ରମଶଃ ଆଲୋକୋନ୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇ ଯାଇଛି ।
• ସିଦ୍ଧାନ୍ତ – ଯେତେବେଳେ କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଉଭିଦଟି ଆଲୋକ ପାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅକ୍‌ସିନ୍ ସଂଶ୍ଳେଷିତ ହୁଏ । ଯେତେବେଳେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରୁ ଆଲୋକ ଆସେ ଅକ୍‌ସିନ୍ ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ପରିବାହିତ ହୁଏ । ଅକ୍‌ସିନ୍‌ର ପରିମାଣ ବଢ଼ିବାରୁ ସେଠାରେ ଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକର ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ । ଫଳତଃ ଅନ୍ଧାରରେ ଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ଵ ଆଲୋକ ପଟକୁ ଥ‌ିବା ପାର୍ଶ୍ଵ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଲମ୍ବାହୋଇଥାଏ । କ୍ରମଶଃ ଉଦ୍ଭଦଟି ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇଯାଏ ।

→ଫାଇଟୋହରମୋନ୍ର କ।ର୍ଯ୍ୟକ।ଚିତା :
ଫାଇଟୋହରମୋନ୍ ଉଭିଦର ବିଭିନ୍ନ ଜୈବ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷାକରିବା ସହିତ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ; ଯଥା-

• ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ
• ଚଳନଶକ୍ତିର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ।

(I) ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (Growth regulation) :
1. ଫାଇଟୋହରମୋନ୍ ଦୁଇପ୍ରକାର : ଯଥା – ବୃଦ୍ଧିକାରକ ହରମୋନ୍ ଓ ବୃଦ୍ଧିହ୍ରାସକ ହରମୋନ୍ ।

→ବୃଦ୍ଧିକାରକ ହରମୋନ୍ :

• ଫାଇଟୋହର୍‌ମୋନ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଅକ୍‌ସିନ୍, ଜିବରେଲିନ୍ ଓ ସାଇଟୋକାଇନିନ୍ ପ୍ରଭୃତି ବୃଦ୍ଧିକାରକ ହରମୋନ ଅଟନ୍ତି ।
• ଜିବରେଲିନ୍ ଓ ଅକ୍‌ସିନ୍ ଶାଖା ଓ କାଣ୍ଡର ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ଓ ସାଇଟୋକାଇନିନ୍ କୋଷ ବିଭାଜନର ହାର ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ।
• କାଣ୍ଡ ଓ ମୂଳର ଅଗ୍ରଭାଗ, କଷିଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରକ ହର୍‌ମୋନ୍ ଅତ୍ମକ ପରିମାଣରେ ରହିଥାଏ ଓ ଅଗ୍ରଭାଗ ତଳକୁ ହର୍‌ମୋନ୍‌ର ପରିମାଣ କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଉଥିବାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପରିମାଣ ମଧ୍ଯ ତଦନୁସାରେ କମ୍ ହୋଇଥାଏ ।

→ବୃଦ୍ଧିହ୍ରାସକ ହରମୋନ୍ :

• କେତେକ ଫାଇଟୋହର୍‌ମୋନ୍ ଉଦ୍ଭଦର ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହେଉଥ‌ିବାବେଳେ ଉଭିଦମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ କେତେ ବୃଦ୍ଧିହ୍ରାସକ (Growth retardant) ହର୍‌ମୋନ୍ ରହିଥା’ନ୍ତି । ଆକ୍‌ସିସିକ୍ ଏସିଡ୍ ଓ ଏଥୁଲିନ୍ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
• ଏହି ହରମୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଉଭିଦର ବୃଦ୍ଧିହ୍ରାସ କରିବା, ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଝଡ଼ାଇବା ସହିତ ଉଭିଦର ବାର୍ଷକ୍ୟ

(II) ଚଳନଶକ୍ତିର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ/ଗତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ :

• ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ହରମୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଉଭିଦର ଚଳନଶକ୍ତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥା’ନ୍ତି ।
• ଏହି ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଆଲୋକ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ଇତ୍ୟାଦି । ଏଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବରେ ଉଭିଦରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚଳନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଅନୁବର୍ତ୍ତନ (Tropism) ବା ଅନୁବର୍ତ୍ତନୀୟ ଚଳନ (Tropic movement) କୁହାଯାଏ । କାଣ୍ଡର ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ ଓ ଚେରର ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ ଏହାର ଉଦାହରଣ ।

→ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ (Phototropism):

• ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ ଉଭିଦମାନଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ । ଉଭିଦର କାଣ୍ଡ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଥାଏ । ଏହାକୁ ଅନୁକୂଳ ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ (Positive phototropism) କୁହାଯାଏ ।
• ଚେର ଆଲୋକର ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ଗତିକରେ ଅର୍ଥାତ୍ ଆଲୋକଠାରୁ ଦୂରରେ ରହେ । ଏହାକୁ ପ୍ରତିକୂଳ କାଣ୍ଡର ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ ଓ ଚେରର ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ ଏହାର ଉଦାହରଣ ।

ଆଲୋକାନୁବର୍ତ୍ତନ (Negative phototropism) କୁହାଯାଏ ।
ପରୀକ୍ଷଣ – 2

1. କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗଜା ବାହାରିଥିବା ବୁଟ ମଞ୍ଜିକୁ ଏକ ଦିଗରୁ ଆଲୋକ ଆସୁଥିବା ଏକ ବାକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଉ ।
2.
3. ଆଉ କେତେଗୁଡ଼ିକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ କାଟି ଦିଆଯାଉ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟକୁ ସେହିପରି ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଉ ।

→ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ :

• 3-4 ଦିନ ପରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉ । ଯେଉଁ ଗଜାଗୁଡ଼ିକର ଅଗ୍ରଭାଗ କାଟି ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକର ଦିଗକୁ ବଙ୍କେଇ ଯାଇଛି ।
• ଟୋପି ଲାଗିଥ‌ିବା ଗଜାଗୁଡ଼ିକର ଟୋପି କାଢ଼ିନେଲେ କ୍ରମେ ଦେଖାଯିବ ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇ ଯାଉଛି ।

→ସିଦ୍ଧାନ୍ତ :

• ଅଗ୍ରଭାଗ କାଟି ଦିଆଯିବା ବା କଳାଟୋପି ଲଗାଯିବାଦ୍ବାରା ଏହିଅଂଶ ଆଲୋକ ପାଇପାରିଲା ନାହିଁ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଗଜାଗୁଡ଼ିକର ଅଗ୍ରଭାଗ ଆଲୋକ ପାଇବାରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇଗଲା ।
• ଏଥିରୁ ଜଣାଗଲା ଯେ ଗଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଆଲୋକଜନିତ ଉଦ୍ଦୀପନା ଯୋଗୁଁ କେତେକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ଭୃଣକାଣ୍ଡ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ବଙ୍କେଇଗଲା ।

(II) ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ (Geotropism) :

• ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ ବସ୍ତୁକୁ ପୃଥିବୀର କେନ୍ଦ୍ରଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ । ଏଥରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଉଭିଦ ବା ଏହାର ଅଂଶବିଶେଷ ମାଟିତଳକୁ ଗତିକରେ । ଏହାକୁ ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ ବା ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଅନୁବର୍ତ୍ତନ (Geotropism) କୁହାଯାଏ ।
• ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳଯୋଗୁଁ ଉଭିଦର ଚେର ଓ ମୂଳ ପୃଥ‌ିବୀର କେନ୍ଦ୍ରଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହାକୁ ଅନୁକୂଳ ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ (Positive geotropism) କୁହାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଉଭିଦର କାଣ୍ଡ ତାହାର ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ଗତିକରେ । ଏହାକୁ ପ୍ରତିକୂଳ ଜ୍ୟାନୁବର୍ତ୍ତନ (Negative gcotropism) କୁହାଯାଏ ।

→ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନା ଓ ଉଭିଦର ହରମୋନ୍ :

• ଆଲୋକ, ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ବଳ, ଜଳ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରଭୃତି ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନା, କାଣ୍ଡ, ଚେର, ପତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥା’ନ୍ତି । ଫଳରେ ସେଠାରେ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରଣ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ବୃଦ୍ଧି ହରମୋନ୍‌ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ ।
• ବାହ୍ୟ ଉଦ୍ଦୀପନା ପାଇବାପାଇଁ ଉଭିଦର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଉଦ୍ଦୀପନା ଆସୁଥ‌ିବା ଦିଗକୁ ବା ତା’ର ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ବଢ଼ିଚାଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଉଭିଦର ଜୈବିକ ଓ ସମନ୍ଵୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ହରମୋନ୍‌ଦ୍ୱାରା ସମାହିତ ହୋଇଥାଏ ।

→ଉଭିଦର ଅନ୍ତର୍କୁଞ୍ଚନ :
1. ଲାଜକୁଳୀ ଲତା (Touch-me-not plant)ର ଡାଳ କିମ୍ବା ପତ୍ରକୁ ଛୁଇଁଦେବା ମାତ୍ରେ ଲତାରେ ଥିବା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନଇଁଯାଇ ଝାଉଁଳି ପଡ଼େ । ସ୍ପର୍ଶ ପ୍ରତି ଅନୁକ୍ରିୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ ସ୍ୱରୂପ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଜାକି ହୋଇଯା’ନ୍ତି । ଲାଜକୁଳୀ ଲତାର ଏହି ଗତିକୁ ଅନ୍ତକୁଞ୍ଚନ ଗତି କୁହାଯାଏ ଓ ଏହା ସ୍ପର୍ଶଜନିତ ଉଦ୍ଦୀପନାର ଏକ ବିଶେଷ ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

→ମଣିଷରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ସମନ୍ଵୟ :

• ଆମର ସ୍ନାୟୁ ଓ ସଂବେଦକ ଅଙ୍ଗକୁ ନେଇ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର (Nervous system) ଗଠିତ ।
• ପରିବେଶରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାଣୀକୁ ଅବଗତ କରାଏ । ପ୍ରାଣୀ ନିଜକୁ ସୁହାଇଲା ପରି କାର୍ଯ୍ୟକରି ପରିବେଶ ସହିତ ଖାପଖୁଆଇ ବଞ୍ଚେ । ତେଣୁ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଆମ ଶରୀରରେ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ତନ୍ତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା କରେ ।
• ଭ୍ରୂଣ ଅବସ୍ଥାରେ ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀ ଶରୀରର ଉପରି ଭାଗରେ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଏକ ନଳିକା ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ସେହି ନଳିକାର ଅଗ୍ରଭାଗ ସ୍ତ୍ରୀତହୋଇ ମସ୍ତିଷ୍କ (Brain) ଓ ନଳିକାର ପଛଭାଗ ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ (Spinal cord)ରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
  

→ମାନବ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀ (Human nervous system) :
1. ମାନବ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଯଥା-

• କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର (Central Nervous System),
• ପେରିଫେରାଲ୍ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀ (Peripheral Nervous System)
• ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀ (Autonomic Nervous System) ।

2. କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ବାହାରିଥିବା କରୋଟି ସ୍ନାୟୁ ଓ ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡରୁ ବାହାରିଥିବା ସୁଷୁମ୍ନା ସ୍ନାୟୁକୁ ନେଇ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

→ମସ୍ତିଷ୍କ (Brain) :

• ମସ୍ତିଷ୍କ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତ ଖପୁରି (Skull) ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।
• ମସ୍ତିଷ୍କ ଉପରେ ଥ‌ିବା ବାହ୍ୟ ଆବରଣକୁ ମେନିଞ୍ଜେସ୍ (Meninges) କୁହାଯାଏ । ମସ୍ତିଷ୍କର ଭିତର ଫମ୍ପା । ଏହି ଫମ୍ପା ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ମସ୍ତିଷ୍କର ନିଳୟ (Ventricles of brain) କୁହାଯାଏ ।
• ମସ୍ତିଷ୍କର ଚାରିପଟେ ଏବଂ ଏହାର ନିଳୟ ଭିତରେ ଏକ ପ୍ରକାର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ରହିଛି । ଏହି ତରଳ ପଦାର୍ଥକୁ ମସ୍ତିଷ୍କ- ମେରୁ ରସ ବା ସେରିବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ୍ ଦ୍ରବ (Cerebrospinal fluid) କୁହାଯାଏ ।
• ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଚାପରୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଏଥୁସହିତ ଏହା ମଧ୍ୟଦେଇ ମସ୍ତିଷ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ପାଏ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ନିର୍ଗତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଏହା ବାଟଦେଇ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଏ ।
• ନବଜାତ ଶିଶୁର ମସ୍ତିଷ୍କର ଓଜନ ପ୍ରାୟ 400 ଗ୍ରାମ୍ ଏବଂ ଜଣେ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମସ୍ତିଷ୍କ ଓଜନ ପ୍ରାୟ 1500 ଗ୍ରାମ୍ ହୋଇଥାଏ ।
• ଏହା ଆମ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଅଙ୍ଗ । ଏଠାରେ ସବୁ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚୟାପଚୟ ବା ବିପାକୀୟ କ୍ରିୟା ଚାଲିଛି । ସେଥ୍ପାଇଁ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍‌ରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରାୟ 750 ମିଲିଲି, ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ ।

→ମସ୍ତିଷ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ :
1. ମସ୍ତିଷ୍କ ତିନିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଯଥା-

• ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ (Fore brain),
• ମଧ୍ୟମସ୍ତିଷ୍କ (Mid brain) ଓ
• ପଶ୍ଚ ମସ୍ତିଷ୍କ (Hindbrain) ।

2. ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କରେ

• ଘ୍ରାଣପାଳି (Olfactory lobe)
• ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ (Cerebral hemisphere) ଓ
• ପଶ୍ଚ ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ (Diencephalon) ରହିଥାଏ ।

3. ମଧ୍ୟମସ୍ତିଷ୍କ 4 ଗୋଟି ବର୍ତ୍ତୁଳ ପିଣ୍ଡଚତୁଷ୍କ (Corpora quadrigemina)କୁ ନେଇ ଗଠିତ ।

4. ପଶ୍ଚିମସ୍ତିଷ୍କରେ

• ଅନୁମସ୍ତିଷ୍କ (Cerebellum) ଓ
• ସୁଷୁମ୍ନାଶୀର୍ଷକ (Medulla oblongata) ରହିଥାଏ ।

→ଆଗ ମସ୍ତିଷ୍କ (Fore brain) :
ଘ୍ରାଣପାଳି :
1. ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା ଘ୍ରାଣପାଳି ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଅତି କ୍ଷୀଣଭାବେ ରହିଛି । ସେଥ‌ିପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟର ଘ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ । କିନ୍ତୁ କୁକୁର, ବିଲେଇ ଓ ବାଘ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ଘ୍ରାଣପାଳି ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଘ୍ରାଣଶକ୍ତି ପ୍ରଖର ।

→ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ :

• ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଂଶ ଏବଂ ଏହା ସମାନ ଆକାରରେ ଡାହାଣପାଳି ଓ ବାମପାଳି ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି । ଏହାର ଉପରିଭାଗ ବହୁଳଭାବେ ଭାଙ୍ଗଯୁକ୍ତ । ଆମର ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ଏହି ଭାଙ୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ।
• ପ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ, ତାପ, କଷ୍ଟ, ଚାପ, ସ୍ପର୍ଶ ପରି ଉଦ୍ଦୀପନାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

→ପଶ୍ଚ ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କ :
1. ପଶ୍ଚ ଅଗ୍ର ମସ୍ତିଷ୍କର ଉପରିଭାଗରେ ପିନିଆଲ ଗ୍ରନ୍ଥି (Pineal gland) ରହିଛି । ଏହାର ନିମ୍ନଭାଗରେ ଥ‌ିବା ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ (Hypothalamus) ଆମ ଶରୀରର ହୃସ୍ପନ୍ଦନ, ରକ୍ତଚାପ, ନିଦ୍ରା, ଭୟ, ରାଗ, ଆନନ୍ଦ ଇତ୍ୟାଦି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।

→bମଧ୍ୟମ ମସ୍ତିଷ୍କ | (Mid brain) :

• ମଧ୍ୟମସ୍ତିଷ୍କ ଦୁଇଯୋଡ଼ା ବର୍ତ୍ତୁଳ ନିଦାପିଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ ।
• ଉପର ଦୁଇଟି ପିଣ୍ଡ, ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ (Vision reflex)କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବାବେଳେ ନିମ୍ନଭାଗର ଦୁଇଟି ପିଣ୍ଡ ଶରୀରର ଶ୍ରବଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ (Auditory reflex)କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।

→ପଶ୍ଚିମସ୍ତିଷ୍କ (Hind brain) :

• ପଶ୍ଚିମସ୍ତିଷ୍କର ଆଗ ଅଂଶରେ ରହିଛି ଅନୁମସ୍ତିଷ୍କ । ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କର ଦ୍ଵିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଭାଗ ।
• ଏହା ଶରୀରର ସନ୍ତୁଳନ (Balance) ଓ ଭାରସାମ୍ୟ (Equilibrium) ରକ୍ଷାକରେ ।
• ମସ୍ତିଷ୍କର ସୁଷୁମ୍ନାଶୀର୍ଷକ ଅନୁମସ୍ତିଷ୍କର ପଛକୁ ରହିଛି । ଏହା ଆମ ଶରୀରର ଶ୍ଵାସକେନ୍ଦ୍ର (Respiratory centre) ଓ } ହୃକେନ୍ଦ୍ର (Cardiac centre) । ରକ୍ତଚାପ, ଛିଙ୍କ, କାଶ, ବାନ୍ତି ଓ ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବା ପରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଷୁମ୍ନାଶୀର୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।

→ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ (Spinal cord) :

• ସୁଷୁମ୍ନାଶୀର୍ଷକ ଶେଷଆଡ଼କୁ କ୍ରମଶଃ ସରୁ ହୋଇ ଖପୁରିର ମହାରନ୍ଧ୍ର (Foramen magnum) ବାଟଦେଇ ବାହାରି ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି । ଏହା ଆମ ଶରୀରର ଉପରି ଭାଗରେ ଥିବା ମେରୁଦଣ୍ଡ ହାଡ଼ ଭିତରେ ଲମ୍ବଭାବରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ।
• ଏହା ଫମ୍ପା ଓ ପ୍ରାୟ 45 ସେ.ମି. ଲମ୍ବ । ମସ୍ତିଷ୍କ ପରି ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ମଧ୍ଯ ମେନିଞ୍ଜେସ୍‌ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଏବଂ ଏହାର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସେରିବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ରସ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥାଏ ।

→କାର୍ଯ୍ୟ :
1. ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏହା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରୁ ସଂଗୃହୀତ ବାର୍ଷା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପଠାଇଥାଏ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ପ୍ରେରିତ ବାର୍ତ୍ତା ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ବାଟଦେଇ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଙ୍ଗ (Effectory organ) ନିକଟରେ ପହୁଞ୍ଚେ ।

→ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର (Peripheral nervous system) :

• କରୋଟି ସ୍ନାୟୁ (Cranial nerve), ସୁଷୁମ୍ନା ସ୍ନାୟୁ (Spinal nerve) ଓ ସେମାନଙ୍କର ଶାଖା, ପ୍ରଶାଖାକୁ ନେଇ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଗଠିତ ।
• ମଣିଷଠାରେ 12 ଯୋଡ଼ା କରୋଟି ସ୍ନାୟୁ ଓ 31 ଯୋଡ଼ା ସୁଷୁମ୍ନା ସ୍ନାୟୁ ରହିଛି ।
• ଆମ ଶରୀରରେ ଥ‌ିବା ଆଖୁ, ନାକ, କାନ, ଜିଭ ଓ ଚର୍ମ ପରି ଗ୍ରାହୀଅଙ୍ଗ (Receptor organ) ରୁ ଆବେଗ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କୁ ସଂଜ୍ଞାବହ ସ୍ନାୟୁ (Sensory nerve) କୁହାଯାଏ ।
• ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡରୁ ଆଦେଶ ନେଇ ପେଶୀ ବା ଗ୍ରନ୍ଥି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଉଥ‌ିବା ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାବହ ସ୍ନାୟୁ (Motor nerve) କୁହାଯାଏ ।

→ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀ (Autonomic nervous system) :

• ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ସ୍ବତଃପ୍ରବୃତ୍ତଭାବେ ଆମେ ଖାଇବା, ପିଇବା, ନାଚିବା, ଦୌଡ଼ିବା, ପଢ଼ିବା ପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଉ । ମସ୍ତିଷ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ପରିଚାଳିତ ଏହି କାମଗୁଡ଼ିକୁ ଐଚ୍ଛିକ କ୍ରିୟା (Voluntary action) କୁହାଯାଏ ।
• ଆମ ଅଜ୍ଞାତସାରରେ ଆପେ ଆପେ ଶରୀର ଭିତରେ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା, ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ସ୍ପନ୍ଦନ, ରେଚନ, ଖାଦ୍ୟ ପରିପାକ, ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ, ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ କ୍ଷରଣ ପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ । ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଆପଣାଛାଏଁ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥ‌ିବା ଏହିସବୁ କ୍ରିୟାକୁ ଅନୈଚ୍ଛିକ କ୍ରିୟା (Involuntary action) କୁହାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ସ୍ବୟଂକ୍ରିୟ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।

→ସ୍ନାୟୁକୋଷ (Neuron) :

• ସ୍ନାୟୁକୋଷ ଆମ ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରର ଗାଠନିକ ଏବଂ କ୍ରିୟାତ୍ମକ ଏକକ ଅଟେ ।
• ସ୍ନାୟୁକୋଷରେ ଗୋଟିଏ ନ୍ୟଷ୍ଟି ଓ କୋଷଜୀବକ ରହିଥାଏ ।
• ନ୍ୟଷ୍ଟି ଥ‌ିବା ଅଂଶକୁ ସେଲବଡ଼ି କୁହାଯାଏ ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଗୋଟିଏ ପଟରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଶାଖାୟିତ ତନ୍ତୁ ଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଡେଡ୍ରାଇଟ୍ (Dendrite) PIANI
• ଡେନ୍ସାଇଟ୍‌ର ଠିକ୍ ବିପରୀତ ପଟରେ ସେଲବଡ଼ିରୁ ଏକ ଲମ୍ବ ଆକସନ୍ (Axon) ବାହାରିଥାଏ ।
• ସ୍ନାୟୁକୋଷ ଆମ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା କୋଷ ଅଟେ ।
• ଗୋଟିଏ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଆକସନ୍‌ର ଶାଖାଯୁକ୍ତ ଶେଷଭାଗ ନିକଟବର୍ତୀ ଅନ୍ୟ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଡେଡ୍ରାଇଗୁଡ଼ିକର ଅତି ନିକଟରେ ଥାଏ । ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସିନାପ୍‌ସ୍ (Synapse) କୁହାଯାଏ ।

କୋଷବିଭାଜନ ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥ‌ିବା ସେଣ୍ଡୋଜୋମ୍ (Centrosome) ସ୍ନାୟୁକୋଷରେ ନଥାଏ । ତେଣୁ ପରିପକ୍ବ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ବିଭାଜନ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର କିପରି କାମ କରେ ?

• ଡେନ୍ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ସ୍ନାୟବିକ ଆବେଗ (Nerve impulse) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା (Electrochemical process) ଦ୍ଵାରା ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଆକ୍‌ସନ୍ ମଧ୍ୟଦେଇ ସଞ୍ଚରିତ ହୋଇ ସିନାପସ୍ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚେ ।
• ଆକ୍‌ସନ୍‌ର ଶେଷଭାଗରେ ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚିଲେ ସେଠାରୁ ଏସିଟିଲ୍‌କୋଲିନ୍ (Acetylcholine) ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥର କ୍ଷରଣ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ସ୍ନାୟବିକ ସଞ୍ଚାରକ (Neurotransmitter) । ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ନାୟୁକୋଷର ଡେଡ୍ରାଇଟ୍‌ରେ ଏକ ନୂଆ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରାସାୟନିକ ଆବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
• ଏହିପରି ଭାବରେ ବାର୍ତ୍ତା ଗୋଟିଏ ସ୍ନାୟୁକୋଷରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ନାୟୁକୋଷକୁ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଶେଷରେ ମସ୍ତିଷ୍କଠାରେ ପହଞ୍ଚେ ।

→ପ୍ରତିଫଳନ କାର୍ଯ୍ୟ (Reflex Action) :

• ମସ୍ତିଷ୍କ ଆମ ସ୍ନାୟୁସଂସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ । ଆମ ଶରୀରରେ ଘଟୁଥିବା ସବୁ ଘଟଣାର ଖବର ମସ୍ତିଷ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚେ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ ସବୁ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା କରି ଶରୀରକୁ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖେ ।
• ମସ୍ତିଷ୍କ ବା ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ସ୍ଵତଃସ୍ଫୁର୍ଭ ଓ ସ୍ଵତଃପ୍ରବୃତ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ କ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ ।
• ଆମ ଶରୀରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥ‌ିବା ସବୁଠାରୁ ସରଳ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ କ୍ରିୟାରେ
  • ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ,
  • ଗୋଟିଏ ସେନ୍ସରୀ ସ୍ନାୟୁ ଓ
  • ଗୋଟିଏ ମୋଟର ସ୍ନାୟୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ।
• ସେନ୍ସରୀ ସ୍ନାୟୁ ଗ୍ରାହୀଅଙ୍ଗରୁ ଆବେଗ ଆଣି ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଏ ।
• ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ଖବର ଗ୍ରହଣ କରି ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଙ୍ଗକୁ ମୋଟର ସ୍ନାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଏ ।
• ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ସେନ୍ସରୀ ସ୍ନାୟୁ ଓ ଗୋଟିଏ ମୋଟର ସ୍ନାୟୁ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ଏକକ ସିନାପ୍‌ଟିକ୍ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ (Monosynaptic reflex) କୁହାଯାଏ ।
• ଶରୀରରେ ସେନ୍ସରୀ ସ୍ନାୟୁ, ସୁଷୁମ୍ନାକାଣ୍ଡ ଓ ମୋଟର ସ୍ନାୟୁର ଅବସ୍ଥିତି ଏକ ଜ୍ୟାମିତିକ ଚାପ (Arc) ଆକାରରେ ଥ‌ିବାରୁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ ଚାପ (Reflex arc) କୁହାଯାଏ ।

→ରାସାୟନିକ ସମନ୍ୱୟ (Chemical coordination) :
1. ମୁଖ୍ୟତଃ ହରମୋନ୍‌ଦ୍ୱାରା ଶରୀରର ରାସାୟନିକ ସମନ୍ବୟ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।
2. ଆମ ଶରୀରରେ ଦୁଇପ୍ରକାର ଗ୍ରନ୍ଥି ରହିଛି; ଯଥା-

• ବହିଃସ୍ରାବୀ ଓ
• ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ।

→ଏକ୍ସୋକ୍ରାଇନ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡିକ (Exocrine glands) :

• ଲାଳଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ଯକୃତ୍ ଆଦି ଆମର ଶରୀରର ବହିଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଟନ୍ତି । ଏଥିରୁ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପଦାର୍ଥ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• କ୍ଷରିତ ପଦାର୍ଥ ଗ୍ରନ୍ଥିର ନାଳ ଦେଇ ଗ୍ରନ୍ଥି ବାହାରକୁ ଆସେ । ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ ନେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍‌ର ଗଠନରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

→ଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡିକ (Endocrine glands) :

• ପୋଷ ଡିକ ପିଟୁଇଟାରୀ (Pituitary) ଥାଇରଏଡ୍ (Thyroid) ଓ ଅଧୃକ୍‌କ ଗ୍ରନ୍ଥି (Adrenal) ଇତ୍ୟାଦି ଆମ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ବା ଅନାଳ ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଟନ୍ତି ।
• ଏଥୁରୁ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ନାଳବିହୀନ, ତେଣୁ ସେଥୁ କ୍ଷରିତ ହର୍‌ମୋନ୍ ସିଧାସଳଖ ରକ୍ତରେ ମିଶେ । ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ହର୍‌ମୋନ୍ ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ବା ଟିସୁରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । କାର୍ଯ୍ୟ ସରିବାପରେ

→ସମନ୍ୱୟ ପଦ୍ଧତି :
1. ଆମ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପଦ୍ଧତି ରହିଛି, ଯଥା-

• ସ୍ନାୟବିକ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ
• ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତି ।

2. ସ୍ନାୟବିକ ପଦ୍ଧତିରେ ସ୍ନାୟୁକୋଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଖବର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରାସାୟନିକ କ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ସଂଚାରିତ ହୁଏ ଓ ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ କ୍ଷରିତ ବିଭିନ୍ନ ହର୍‌ମୋନ୍‌ଦ୍ୱାରା ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ।
3. ସ୍ନାୟବିକ ପଦ୍ଧତିର କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ହେଉଥ‌ିବାବେଳେ ରାସାୟନିକ ପଦ୍ଧତିର କାର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଥର ଭାବେ ହୋଇଥାଏ ।

→ଏକ୍ସୋକ୍ରାଇନ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡିକ (Exocrine glands) :

• ଲାଳଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ଯକୃତ୍ ଆଦି ଆମ ଶରୀରର ବହିଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ।
• ଏଥିରୁ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପଦାର୍ଥ କ୍ଷରିତ ହୁଏ । କ୍ଷରିତ ପଦାର୍ଥ ଗ୍ରନ୍ଥିର ନାଳ ଦେଇ ଗ୍ରନ୍ଥି ବାହାରକୁ ଆସେ । ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ ନେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍‌ର ଗଠନରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

→ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି (Endocrine glands):
1. ପୋଷଗ୍ରନ୍ଥି ବା ପୀୟୂଷ ଗ୍ରନ୍ଥି ବା ପିଟୁଇଟାରି (Pituitary), ଥାଇରଏଡ଼ (Thyroid) ବା ଗଳଗ୍ରନ୍ଥି ଓ ଅଧ୍ବବୃକକ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ବା ଏଡ୍ରିନାଲ୍ (Adrenal) ଇତ୍ୟାଦି ଆମ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି (Endocrine glands) ବା ଅନାଳ ଗ୍ରନ୍ଥି (Ductless glands) । ଏଥୁରୁ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ନାଳବିହୀନ, ତେଣୁ ସେଥୁରୁ କ୍ଷରିତ ହରମୋନ୍ ସିଧାସଳଖ ରକ୍ତରେ ମିଶେ । ରକ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ହରମୋନ୍ ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗ ବା ଟିସୁ (Target organ or tissue) ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । କାର୍ଯ୍ୟ ସରିବା ପରେ ହରମୋନ୍ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ତେଣୁ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ପରି ହରମୋନ୍ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ।

→ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ତନ୍ତ୍ର (Endocrine System) :

• ମସ୍ତ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ନେଇ ଆମ ଶରୀରର ‘‘ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ତନ୍ତ୍ର’’ ଗଠିତ ହୋଇଛି ।
• ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ତନ୍ତ୍ର ପରସ୍ପର ଉପରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷାକରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ତେଣୁ ଏହାକୁ ‘‘ସ୍ନାୟୁ-ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ତନ୍ତ୍ର’’ (Neuro-endocrine system) କୁହାଯାଏ ।
• ମାନବ ଶରୀରରେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥିମାନ ରହିଛି ।

(I) ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ (Hypothalamus) :

• ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥ‌ିବା ଥାଲାମସ୍‌ର ନିମ୍ନଭାଗରେ ଏବଂ ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିର ଉପରକୁ ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ ଅବସ୍ଥିତ ।
• ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ତୁରୁ କେତେକ ରିଲିଜିଙ୍ଗ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ (Releasing hormone) ଏବଂ ଇନ୍‌ହିବିଟିଙ୍ଗ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ (Inhibiting hormone) କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଏହି ହର୍‌ମୋନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିର କ୍ଷରଣ କ୍ଷମତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି ।

(II) ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥି (Pituitary gland) :
1. ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥି ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ ସହିତ ଏକ ଛୋଟ ବୃନ୍ତ (Stalk) ସାହାଯ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥାଏ ।
2. ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥି ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ, ଯଥା-

• ଏଡ଼ିନୋହାଇପୋଫାଇସିସ୍ (Adenohypophysis) [GH, PRL, FSH, LH, TSH, ACTH]
• ନିଉରୋହାଇପୋଫାଇସିସ୍ (Neurohypophysis) [ଅକ୍‌ସିଟୋସିନ୍, ଭାସୋପ୍ରେସିନ୍]

(III) ପିନିଆଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି (Pineal gland) :

• ପିନିଆଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଗ୍ରମସ୍ତିଷ୍କର ଛାତରେ ରହିଥାଏ ।
• ଏହା ଆକାରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ଓ ଓଜନ ମାତ୍ର 150 ମିଲିଗ୍ରାମ୍ ଅଟେ ।
• ଏଥୁରୁ ମେଲାଟୋନିନ୍ (Melatonin) ନାମକ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଏହା ଶରୀରର ‘ଜୈବିକ ଘଡ଼ି’ (Biological clock) ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକରେ ।

(IV) IMG (Thyroid gland) :

• ଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ବେକର ତଳ ଭାଗରେ, ଶ୍ଵାସନଳୀର ଉଭୟ ପଟରେ ଠିକ୍ ସ୍ୱରପେଟିକାର ପଛକୁ ରହିଥାଏ ।
• ଏଥୁରୁ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଥାଇରକ୍‌ସିନ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଏହା ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ କୋଷର ଅମ୍ଳଜାନ ବିନିଯୋଗ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଏ । ଫଳରେ ଶରୀରରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ଏହା ବେଙ୍ଗଫୁଲାର ରୂପାନ୍ତରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

(V) ପାରାଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି (Parathyroid gland) :

• ଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଉପରେ 4 ଗୋଟି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ପାରାଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ରହିଥାଏ ।
• ଏଥୁରୁ ପାରାଥୋର୍‌ମୋନ୍ (Parathormone) କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ପାରାଥୋର୍‌ମୋନ୍ ରକ୍ତରେ କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ୍ ଓ ଫସ୍‌ଫରସ୍ ପରିମାଣ ସ୍ଥିର ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

(VI) ଏଡ୍ରିନାଲିନ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି (Adrenal gland) :

• ଆମ ଶରୀରର ଦୁଇଟି ବୃକ୍‌କର ଉପରିଭାଗକୁ ଲାଗି ଦୁଇଟି ଏଡ୍ରେନାଲ ବା ଅଧ୍ବକ୍‌କ ଗ୍ରନ୍ଥି ରହିଥାଏ ।
• ଏଥୁରୁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ ଏଡ୍ରିନାଲିନ୍ (Adrenaline) ଅନ୍ୟତମ ।
• ଏହି ହର୍‌ମୋନ୍ ଆକସ୍ମିକ ଆଘାତ, ଭୟ, ଅବଶ ଓ ଉତ୍ତେଜିତ ଅବସ୍ଥାରେ କ୍ଷରିତ ହୁଏ । ତେଣୁ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ‘ଆପଦକାଳୀନ ଗ୍ରନ୍ଥି’ (Emergency gland) କୁହାଯାଏ ।

(VII) ଅଗ୍ନ୍ୟାଶୟ (Pancreas) :

• ଆମ ଶରୀରରେ ପାକସ୍ଥଳୀର ଠିକ୍ ତଳକୁ ଗ୍ରହଣୀଫାସ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଅଗ୍ନ୍ୟାଶୟ ରହିଥାଏ ।
• ଏହା ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଗ୍ରନ୍ଥି, କାରଣ ଏଥୁରୁ ଏନ୍‌ଜାଇମ୍ ଓ ହର୍‌ମୋନ୍ ଉଭୟ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଅଗ୍ନ୍ୟାଶୟର ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରଣ କରୁଥିବା ଅଂଶକୁ ଆଇଲେସ୍‌ ଅଫ୍ ଲାଙ୍ଗରହାସ୍ (Islets of Langerhans) କୁହାଯାଏ ।
• ଏହି ଅଂଶରେ ଆଲ୍‌ଫା-କୋଷ (a – cells), ବିଟା-କୋଷ (B – cells) ଓ ଡେଲ୍‌ କୋଷ (ଓଁ – cells) ପରି ସ୍ରାବୀକୋଷ (Secretory cells) ମାନ ରହିଥାଏ ।
• ଆଲ୍‌ଫା-କୋଷରୁ ଗୁ କାଗନ୍ (Glucagon), ବିଟା-କୋଷରୁ ଇନ୍‌ସୁଲିନ୍ (Insulin) ଓ ଡେଲ୍‌ଟା-କୋଷରୁ ସୋମାଟୋଷ୍ଟାଟିନ୍ (Somatostatin) ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଇନ୍‌ସୁଲିନ୍ ଶରୀରରେ ଶର୍କରା (Glucose) ପରିମାଣ ସ୍ଥିର ରଖୁବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
• ଇନ୍‌ସୁଲିନ୍‌ର ଅଭାବରେ ରକ୍ତରେ ଶର୍କରା ପରିମାଣ ବଢ଼ି ମଧୁମେହ ରୋଗ ( ଡାଇବେଟିସ୍ ମେଲିଟସ୍) ହୁଏ ।

(VIII) ଶୁକ୍ରାଶୟ (Testis) :

• ଆମ ଶରୀରର ଶୁକ୍ରାଶୟ ଥଳି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଶୁକ୍ରାଶୟ ରହିଥାଏ ।
• ଶୁକ୍ରାଶୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲେଡ଼ିଗ୍ କୋଷ (Leydig cells)ରୁ ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍ (Testosterone) ନାମକ ଏକ ପୁରୁଷ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଯୁବକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍‌ର ପ୍ରଭାବରେ ବାଳକ ଶରୀରରେ ପୁରୁଷ ଗୌଣ ଲିଙ୍ଗୀୟ ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ ।
• ଟେଷ୍ଟୋଷ୍ଟିରନ୍ ଶୁକ୍ରାଣୁ ଉତ୍ପତ୍ତି (Spermatogenesis)ରେ ମଧ୍ଯ ସହାୟକ ହୁଏ । ଏହି ହର୍‌ମୋନ୍‌ର ଅଭାବରେ ନପୁଂସକତା ଦେଖାଯାଏ ।

(IX) ଡିମ୍ବାଶୟ (Ovary) :

• ସ୍ତ୍ରୀ ଶରୀର ଉଦର ଗହ୍ଵରର ନିମ୍ନ ଅଂଶରେ ଏକ ଯୋଡ଼ା ଡିମ୍ବାଶୟ ରହିଥାଏ ।
• ଡିମ୍ବାଶୟରୁ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍ (Estrogen) ଓ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟିରନ୍ (Progesterone) ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ହର୍‌ମୋନ୍‌ର ପ୍ରଭାବରେ ବାଳିକାମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ସ୍ତ୍ରୀ-ଗୌଣ ଲିଙ୍ଗୀୟ ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ ।
• ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟିରନ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ ଡିମ୍ବୋଦୟ ପରେ ଡିମ୍ବାଶୟରୁ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ।
• ଗର୍ଭଧାରଣରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ‘ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ହର୍‌ମୋନ୍’’ କୁହାଯାଏ ।

(X) ଭୃଣବନ୍ଧ (Placenta) :

• ଭୃଣବନ୍ଧ ମାଆ ଓ ଗର୍ଭାଶୟସ୍ଥ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ଜୈବ ସଂଯୋଗ ଅଟେ ।
• ଏହା ଏକ ସାମୟିକ ଅନ୍ତଃସ୍ରାବୀ ଗ୍ରନ୍ଥି । ଏଥୁରୁ କ୍ଷରିତ ହର୍‌ ମୋନ୍‌ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହ୍ୟୁମାନ୍ କୋରି ଓନିକ୍ ଗୋନାଡୋଟ୍ରଫିକ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ (HCGH) ଅନ୍ୟତମ ।
• ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ମୂତ୍ର ସହିତ ମିଶି ଏହି ହରମୋନ୍ ଶରୀର ବାହାରକୁ ଆସେ ।

ରକ୍ତରେ ଥାଇରକ୍‌ସିନ୍ ହର୍‌ମୋନ୍‌ର ପରିମାଣ କମିଗଲେ, ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ହାଇପୋଥାଲାମସ୍ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚେ । ଏଥୁରୁ ତୁରନ୍ତ ଥାଇରକ୍‌ସିନ୍ ରିଲିଜିଙ୍ଗ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ କ୍ଷରିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ କ୍ଷରିତ ଥାଇରଏଡ୍ ଷ୍ଟିମୁଲେଟିଙ୍ଗ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ ଥାଇରଏଡ୍ ଗ୍ରନ୍ଥିକୁ ଥାଇରକ୍‌ସିନ୍ ହର୍‌ମୋନ୍ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଏ । ରକ୍ତରେ ଥାଇରକ୍‌ସିନ୍ ହର୍‌ମୋନର ପରିମାଣ ଆବଶ୍ୟକ ବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିଲେ ହାଇପୋଥାଲାମସ୍‌ (Feedback control) କୁହାଯାଏ ।

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Non-Detailed Chapter 5 A Great Son of India Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Non-Detailed Chapter 5 A Great Son of India Question Answers BSE Odisha

A Great Son of India Class 10 Questions and Answers

LEAD – IN
Many great saints (sages: ମୁନିଋଷି) were born in India. One among these carried the teachings (ଧର୍ମବାଣୀ) of the Upanisads to the people of the world. The great and liberal philosophy of India fascinated (attracted) the audience when the young saint spoke to them in simple words but with profound (deep) faith and confidence. Here Dr Sarvapalli Radhakrishnan, the great teacher and philosopher (ଦାର୍ଶନିକ) speaks about him on the saint’s 92nd birthday. Let’s read the lesson to know more about the great son of India.

SUMMARY
The writer/philosopher Dr Sarvapalli Radhakrishnan feels pleasure to be at the August (auspicious) gathering for distributing prizes for recitation and speech competitions.

•  He has cited (exemplified) the glorious life and teachings of Vivekananda, one of the great leaders of the Indian Renaissance.
• Vivekananda like his contemporaries (ସମସାମୟିକ) didn’t preach a new system of thoughts.
• He only interpreted and conveyed ( ଜଣାଇଥିଲେ )to the world India’s religious consciousness, treasures of the past.
• Radhakrishnan in his speech, advocates (stress; ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି) the life and teachings of Swami Vivekananda, inspired by his religious Guru Shri Ramakrishna.
• The two dominant (influential) features science and democracy have continued to stay in India.
• But it is impossible to educate the Indians to accept religious faith without rational evidence.
• Religion in the views of Radhakrishnan should sustain our faith in democracy
• Any religion that tends to divide man from man, supports privileges (opportunism; ସୁବିଧାବାଦ) exploitation, wars etc. shouldn’t be practised by us.
• The naked (open) truth in our life is the transience (କ୍ଷଣସ୍ଥାୟିତ୍ଵ) of all sorts of things including our glorious deeds, heroism, etc.
• The Upanisads give us an explanation of the fundamental problem of another world beyond ours.
• According to Vivekananda, the Vedas are not simply books but they are the accumulated ‘ treasure of spiritual laws discovered by different persons in different times.
• For him, religion is yoga, personal change, adjustment and integration.
• It is neither (not) profession of a doctrine nor intellectual orthodoxy.
• Religion is all about awakening the life of the spirit in man.
• Our intolerance germinates (is created) from our prejudicial ideas (ସଂକୀର୍ତ୍ତି ଧାରଣା ) of the systems of faith.
• But we should remember that intolerance is an expression of religious conceit, not humility.
• According to Radhakrishnan, in the name of secularism, we shouldn’t promote intolerance.
• Rather we should understand and love other religions.
• Quoting Ramakrishna, Vivekananda said, “We Hindus don’t tolerate but identify ourselves with the worship or prayers of the Mohammedans, Zoroastrians or the Christians.”
• Vivekananda protested strongly against the abuse of religion and insistence on untouchability or touch ability.
• In order to profit from the teachings of Vivekananda, we should try to build a spiritual region above the narrowed ecclesiastical views.

PART – I

I am happy to be here and distribute prizes for recitation and speech competitions. I congratulate those who have won these rewards on their achievements. The students who won the prizes and the many others who competed for them had the great opportunity of reading some of the writings of Swami Vivekananda. I have no doubt they have been impressed and inspired by what they have read. Vivekananda’s life and teachings have prepared us for the new age of freedom in which we live.

They tell us how best we can consolidate the freedom we have recently won. He was one of the great leaders of the Indian Renaissance. Like all the great teachers of India, Vivekananda did not profess to be the formulator of a new system of thought. He interpreted for us and the world India’s religious consciousness, the treasures of her past. His writings and speeches are all fortified by quotations from the Indian scriptures and the life and sayings of his great Master, that transcendent religious genius, Shri Ramakrishna.

In the short time at my disposal, it will not be possible for me to speak on more than one or two aspects of Vivekananda’s teaching. The two dominant features of our age are science and democracy. They have come to stay. We cannot ask educated people to accept the deliverances of faith without rational evidence. Whatever we are called upon to accept must be justified and supported by reason. Otherwise, our religious beliefs will be reduced to wishful thinking.

Modem man must learn ‘ to live with a religion which commends itself to his intellectual conscience, to the spirit of science. Besides, religion should be sustaining faith in democracy or race. Any religion which divides man from man or supports privileges, exploitation, and wars, cannot commend itself to us today. If we are passing through a period of the eclipse of religion, of the light of heaven, it is because religions, as they are practised, seem to be both unscientific and undemocratic. The most obvious fact of life is its transcience.

Everything in this world passes away, the written word, the painted picture, the carved stone, the heroic act. Great civilizations are subject to the law of time. The earth on which we live may one day become unfit for human habitation as the sun ages and alters. Our acts and thoughts, our deeds of heroism, and our political structures are a part of history, of becoming, or process. They all belong to the world of time. Time is symbolized in India’s tradition by birth and death.

Is this world which is a perpetual procession of events, self-sustaining, self-maintaining, self-established, or is there a Beyond underlying it, unifying it and inspiring it, standing behind it and yet immanent in it? Is it becoming all or is there being behind it? Will man annihilate nothingness or will nothingness annihilate him? This very problem, this dread, this anxiety that we have, this feeling of the precariousness of the world bears witness to the world beyond. It is a longing for life eternal in the midst of time. Because of the implicit awareness of the ultimate reality, we have a sense of godforsakenness.

ଅନୁବାଦ : ବକ୍ତୃତା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ଗାୟନ ନିମିତ୍ତ ପୁରସ୍କାର ବଣ୍ଟନ ଓ ଏଠାରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ । ମୁଁ ସେହିମାନଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର କୃତିତ୍ଵ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ଯେଉଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସ୍ଵାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର କେତେକ ଲେଖା ପଢ଼ିବାର ମହାନ୍ ସୁଯୋଗ ଥିଲା । ସେମାନେ ଯାହା ପଢ଼ିଛନ୍ତି ତାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଯେପରି ମୁଗ୍‌ଧ ଓ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେଥ‌ିରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଆମ୍ଭେମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ସ୍ଵାଧୀନତାର ନୂତନ ଯୁଗ ପାଇଁ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର ଜୀବନୀ ଓ ଧର୍ମବାଣୀ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି ।

ନିକଟ ଅତୀତରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ସ୍ବାଧୀନତାକୁ କିପରି ଆମ୍ଭେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବଜାୟ ରଖୁରିବା, ସେସବୁ (ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର ଧର୍ମବାଣୀ) ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଭାରତୀୟ ନବଜାଗରଣର ସେ ଅନ୍ୟତମ ମହାନ୍ ନେତା ଥିଲେ । ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମହାନ୍ ନେତାଙ୍କ ଭଳି ବିବେକାନନ୍ଦ ଏକ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ରୂପେ ପ୍ରଚାର କରି ନ ଥିଲେ । ସେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ ପାଇଁ ଭାରତର ଧାର୍ମିକ ସଚେତନତା, ତାହାର (ଭାରତର) ଅତୀତର ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ ଆଦିକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଧର୍ମପୁସ୍ତକ ଓ ତାଙ୍କର ମହାନ୍ ଧର୍ମଗୁରୁ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ପରମହଂସଙ୍କର ଜୀବନୀ ଓ ଧର୍ମ ଉପଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆନୀତ ଉକ୍ତିସବୁଦ୍ୱାରା ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର ଲେଖା ଓ ଭାଷଣ ସବୁ ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହୋଇଛି । ମୋ ପାଖରେ ଥିବା ସୀମିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର ଅମୂଲ୍ୟ ବାଣୀର ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ଦିଗ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ।

ଆମ ଯୁଗର ଦୁଇଟି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର । ଏହି ଦୁଇଟି ଆମ ସମାଜରେ ବାସ କରିସାରିଲେଣି । ବିନା ବିଚାରଶକ୍ତି ପ୍ରମାଣରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର ବା ଧର୍ମ ଉଦ୍‌ବୋଧନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ ଶିକ୍ଷିତମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇପାରିବା ନାହିଁ । ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ, ତାହା କାରଣ ବା ବିଚାରଶୀଳତାଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ଓ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । ନଚେତ୍ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ କେବଳ ଖୁଲୀ ଚିନ୍ତାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇବ । ଆଧୁନିକ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ଗୋଟିଏ ଧର୍ମ ଭିତରେ ବାସ କରିବାକୁ ହେବ ତାହା ଶିଖୁବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ ଧର୍ମ ତାହାର ବୌଦ୍ଧିକ ଚେତନା ଓ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାବନା ମଧ୍ୟରେ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସିତ କରାଏ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ, ଧର୍ମ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବା ଜାତିର ଚିରନ୍ତନ ଜୀବନରକ୍ଷକ ଭାବନା ହେବା ଉଚିତ । ଯେକୌଣସି ଧର୍ମ ଯାହା ମଣିଷ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ଆଣେ ବା ସୁବିଧାବାଦ, ଶୋଷଣ, ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ଆଜି ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ ।

ଯଦି ଆମ୍ଭେମାନେ ଧର୍ମ କ୍ଷୟ ବା ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଆଲୋକର ଅବଧୂ ନିସ୍ପୃହତା ଦେଇ ଗତି କରୁଛି, ଏହାର କାରଣ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଭଳି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ତାହା ଅଣବିଜ୍ଞାନ ଓ ଅଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମନେହେଉଛି ।
ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ସତ କଥା ହେଉଛି ଏହାର ଅସ୍ଥାୟିତ୍ଵ । ଏହି ପୃଥ‌ିବୀରେ ସବୁକିଛି ଯଥା ଲିଖ୍ ଶବ୍ଦ, ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର, ଖୋଦିତ ପଥର, ବୀରତ୍ଵ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପସରି ଯାଉଛି । ବୃହତ୍ ସଭ୍ୟତା ସବୁ ସମୟର ନିୟମାଧୀନ । ଆମ୍ଭେ ଯେଉଁ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ବାସ କରୁଛୁ ତାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୟସ୍କ ହେବା ଓ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବା କାରଣରୁ ମାନବୀୟ ବସବାସ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିବ । ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ବୀରତ୍ଵ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଢାଞ୍ଚା ଇତିହାସର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ; ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାର ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାର । ସେସବୁ ସମୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୃଥ‌ିବୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମୟଦ୍ବାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଇଏ କ’ଣ ସେଇ ପୃଥ‌ିବୀ ଯାହା ହେଉଛି ସୁରକ୍ଷାକାରୀ, ସୁରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକାରୀ, ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଘଟଣାବଳୀର ଏକ ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଏହାର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଥ‌ି, ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କରୁଥ‌ିବା ଓ ଏହାକୁ ପ୍ରେରଣା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା, ଏହା ପଛରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ତଥାପି ଏହା ଭିତରେ ସର୍ବବ୍ୟାପକତା ଅଛି ? ପୃଥ‌ିବୀ କ’ଣ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ହୋଇଯାଉଛି ବା ଏହା ପଛରେ କିଛି ଅଛି ? ମଣିଷ କ’ଣ କିଛି ନ ଥ‌ିବାର ସ୍ଥିତିକୁ ସମୂଳେ ଧ୍ଵଂସ କରିବ ବା କିଛି ନ ଥୁବାର ସ୍ଥିତି ମଣିଷକୁ ସମୂଳେ ଧ୍ଵଂସ କରିବ ? ଏହି ସମସ୍ୟା, ଏହି ଭୟ, ଏହି ବ୍ୟାକୁଳତା ଯାହାସବୁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କଠାରେ ରହିଛି, ପୃଥ‌ିବୀର ବିପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାର ଏହି ଅନୁଭୂତି ପାରତ୍ରିକ ଜଗତ ପାଇଁ ସାକ୍ଷୀ ବହନ କରିଥାଏ । ସମୟର ଅନ୍ତରାଳରେ ଏହାହିଁ ଜୀବନକୁ ଚିରନ୍ତନ କରିବାର ଅଭୀପ୍‌ସା ।

Word Meaning / Glossary:
recitation – act of recitation (ଆବୃତ୍ତି)
consolidate – strengthen (ମଢ଼ୀଭୂତ କରିବା)
Renaissance – Reawakening ( ନଜାଗରଣ
interpreted – illustrated (ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ)
treasures – heritage (ଐତିହ୍ୟ)
are fortified – are strengthened (ଶକ୍ତିଶାଳୀ )
transcendent – superior (ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଣ)
genius – exceptional, great ( ଅସାଧାରଣ ଧୀଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ଯକ୍ତି)
rational – related to reason
evidence – proof (ପ୍ରମାଣ)
intellectual – of intellect (ବୌଦ୍ଧିକ)
commend – praise (ପ୍ରଶଂସା କରିବା )
eclipse – decay
deliverance – profession
faith – religion
obvious fact – clear thing ((ସ୍ପଷ୍ଟ ସତ୍ୟ))
transience – temporariness (କ୍ଷଣିକତା)
wishful – mercurial
habitation – living
alters – changes (ବଦଳୁଛି)
perpetuàl – eternal (ଶାଶ୍ୱତ)
self-sustaining – supporter of oneself
unifying – uniting (ଏକତ୍ର କରି)
immanent – ever-pervading
annihilate – destroy completely (ସମୂଳେ ଧ୍ଵଂସ କରିବା)
precariousness – seriousness (ଶୋଚନୀୟତା)
implicit – implied though not expressed
godforsakeness – inaetiyeness (ଅନାକର୍ଷଣୀୟତା)
longing – desire
dread – fear
scriptures – holy books
sayings – teachings
transcendant – supreme
fundamental – basic

Comprehension Check

Question 1.
Who is the speaker?
Answer:
Dr Sarvapalli Radhakrishnan is the speaker.

Question 2.
On what occasion does he speak?
Answer:
He speaks on the occasion of a seminar organised for the honour of Swami Vivekananda’s 92nd birthday.

Question 3.
What does the ‘treasure of her past’ refer to?
Answer:
The “treasure of her past” refers to India’s glorious heritage (ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟ) and tradition of the past.

Question 4.
Where did Vivekananda collect the treasure?
Answer:
Vivekananda collected the treasure from the Indian scriptures and the life and sayings of his great religious reformer (ସଂସ୍କାରକ) Shri Ramakrishna.

Question 5.
How are religion and science interrelated?
Answer:
Religion and science are interrelated (ଆନ୍ତଃସମ୍ପର୍କିତ) because modem man must leam to live with religion with his intellectual conscience and the spirit of science.

Question 6.
Why should religion be the maintaining faith in democracy?
Answer:
Religion should be the maintaining faith in democracy because religious beliefs must be justified and supported by reason.

Question 7.
What could be the reason for the eclipse of religion?
Answer:
The reason for the eclipse of religion is that the professed religions are both unscientific and undemocratic.

Question 8.
What is the ultimate truth of life?
Answer:
The ultimate truth of life is its transience.

Question 9.
How does time act as a powerful force?
Answer:
Time acts as a powerful force because our acts and thoughts, our deeds of heroism, our political structures, birth and death are all ravaged (destroyed) by man.

Question 10.
What explanation of the fundamental problem is provided by the Upanisads?
Answer:
[The question is wrong.]

PART – II

By logical investigations and by personal experience, our great thinkers came to the conclusion that there is a Beyond of which all this world is the expression. The Upanisads give us an explanation of this fundamental problem. They mention logical arguments and also experiences of men who bear witness to the reality of the Supreme. What we call the Vedas are merely the registers of the spiritual experiences of the great seer.

Says Vivekananda: ‘By the Vedas, no books are meant. They mean the accumulated treasury of spiritual laws discovered by different persons at different times. They are therefore ever-expanding. What is built forever is forever building. For Vivekananda religion is Yoga. It is personal change, adjustment, and integration. It is not the profession of a doctrine. It is the reconditioning of one’s nature.

It is not intellectual orthodoxy. It is the awakening of the life of the spirit in man. He wrote books on Jnana Yoga, Raja Yoga, Bhakti Yoga, and Karma Yoga and urged that the goal of spiritual realization can be reached by any one of these different methods. When we express the truths of spiritual life in intellectual forms, these latter are abstractions from the live experience. They do not deal justly with the immensity and mystery of spiritual life.

If we exalt the particular creeds over the universal truths, we tend to become intolerant. Intolerance is an expression of religious conceit and not humility. We today speak of our secular attitude. We are not secular in the sense that we are indifferent to religion. We are secular because we regard all religions as sacred. We believe in freedom of conscience. Each soul has the right to choose its own path and seek God in its own way. Secularism requires us not merely to tolerate, but to understand and love other religions.

Bearing in mind Shri Ramakrishna’s experience, Vivekananda said: ‘We Hindus do not merely tolerate. We unite ourselves with every religion, praying in the mosque of the Mohammedan, worshipping before the fire of the Zoroastrian and kneeling to the Cross of the Christian.’ In his travels abroad, Vivekananda felt miserable about the backwardness of India in several matters, the way in which religion is confused with so much obscurantism and superstition. He protested vehemently against the abuse of religion, about our insistence ability untouchability.

All this was inconsistent with the great principle of our religion that the Divine is in us, in all of us, operative and alive, ready to come to the surface at the first suitable opportunity. The light which lighteth every man that cometh into the world, this cannot be put out. Whether we like it or not, whether we know it or not, the Divine is in us, and the end of man consists of attaining union with the Divine.

The ultimate tests of true religions are the recognition of truth and reconciliation with human beings. To overcome enemies we must possess that which far surpasses enmity, ahimsa or renunciation of hatred. Vivekananda raises work to the level of worship and exhorted us to seek salvation through the service of God in man. If we in our country are to profit from the teachings of Vivekananda.

it is essential that we should all be interested in not only constructive work but become dedicated spirits, spirits dedicated to the task of establishing a spiritual religion which transcends ecclesiastical organizations and doctrinal sophistries and subtleties, a religion which leads to the transformation of human society and brings it nearer to the Ramrajya or the Kingdom of God, which our prophets have set before us.
A speech by Dr. S. Radhakrishnan

ଅନୁବାଦ : ତର୍କସମ୍ବଳିତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିଜ୍ଞତାଦ୍ୱାରା ଆମର ମହାନ୍ ଚିନ୍ତାନାୟକମାନେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥଲେ ଯେ ଏହି ପୃଥ‌ିବୀର ସେପଟେ ଏକ ଐଶ୍ୱରୀୟ ଜଗତ ରହିଛି । ଉପନିଷଦସବୁ ଏହି ମୌଳିକ ସମସ୍ୟାର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକରଣ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି । ସେ ସବୁ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ତର୍କ ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେଉଁମାନେ ସାର୍ବଭୌମ ବା ସର୍ବଶକ୍ତିମାନର ବାସ୍ତବତାର ସାକ୍ଷୀ ବହନ କରୁଛନ୍ତି । ଆମ୍ଭେମାନେ ବେଦ କହିଲେ ମହାନ୍ ମୁନିଋଷିଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭିଜ୍ଞତାଗୁଡ଼ିକର କେବଳ ଲିପିବଦ୍ଧ ବିବରଣୀକୁ ବୁଝୁ । ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ମତରେ, ‘ବେଦ କହିଲେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରି କୌଣସି ପୁସ୍ତକକୁ ବୁଝାଏ ନାହିଁ । ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନିୟମଗୁଡ଼ିକର ଜମା କରାଯାଇଥିବା ଏକତ୍ରିତ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର କହିଲେ ବେଦକୁ ବୁଝାଏ ।’’

ତେଣୁକରି ବେଦ ସବୁ ସର୍ବତ୍ରବ୍ୟାପୀ । ଯାହାକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଏ ତାହା ଚିରନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କ ମତରେ, ଧର୍ମ ହେଉଛି ଯୋଗ । ଏହା ହେଉଛି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ସମନ୍ଵୟ । ଏହା ଏକ ନୀତି ବା ତତ୍ତ୍ଵର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ । ଏହା ହେଉଛି ଜଣକର ସ୍ୱଭାବର ପୁନଃପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ । ଏହା ବୌଦ୍ଧିକ ନୈଷ୍ଠିକତା ନୁହେଁ । ମଣିଷ ପାଇଁ ଜୀବନର ଉତ୍‌ଥାନର ଭାବନା । ସେ ଜ୍ଞାନଯୋଗ, ରାଜଯୋଗ, ଭକ୍ତିଯୋଗ, କର୍ମଯୋଗ ଉପରେ ପୁସ୍ତକମାନ ଲେଖୁଥିଲେ ଓ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆଧାତ୍ମକ ହୃଦୟଙ୍ଗମତାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏ ସମସ୍ତ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟିଦ୍ଵାରା ସାଧୁ ହୋଇପାରିବ । ଆମ୍ଭେମାନେ ଯେତେବେଳେ ବୌଦ୍ଧିକ ରୂପରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁ, ଏସବୁ ଜୀବନ୍ତ ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଅପସାରଣ ସଦୃଶ ଅଟେ ।

ଏସବୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ରହସ୍ୟ ଓ ପ୍ରଚୁରତା ସହିତ ନ୍ୟାୟୋଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳନ କରେ ନାହିଁ । ଆମ୍ଭେମାନେ ଯଦି ସାର୍ବଜନୀନ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମବିଶ୍ଵାସକୁ ନେଇ ଅତି ଉଲ୍ଲସିତ ହେଉ, ଆମ୍ଭେମାନେ ସ୍ଵଭାବତଃ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇପଡ଼ୁ । ଅସହିଷ୍ଣୁତା ହେଉଛି ଧର୍ମୀୟ ଆସ୍ଫାଳନର ପ୍ରତିଫଳନ; କିନ୍ତୁ ନମ୍ରତାର ନୁହେଁ । ଆଜି ଆମ୍ଭେମାନେ ଆମର ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ମନୋଭାବ ବା ମାନସିକତା ବିଷୟରେ କହୁଛୁ । ଆମ୍ଭେମାନେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ନୋହୁଁ, କାରଣ ଆମ୍ଭେମାନେ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ବୀତସ୍ପୃହ । ଆମ୍ଭେମାନେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ କାରଣ ଆମ୍ଭେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ପବିତ୍ର ରୂପେ ମନେକରୁ । ଆମ୍ଭେ ବିବେକର ସ୍ବାଧୀନତାରେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆତ୍ମା (ବ୍ୟକ୍ତି) ନିଜ ବାଟ ବାଛିବା ଓ ନିଜସ୍ବ ଢାଞ୍ଚାରେ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି ।

ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ କେବଳ ସହିଷ୍ଣୁ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ବୁଝିବାକୁ ଓ ଭଲ ପାଇବାକୁ ହେବ । ରାମକୃଷ୍ଣ ପରମହଂସଙ୍କର ଅନୁଭୂତିକୁ ମନେପକାଇ ବିବେକାନନ୍ଦ କହିଥିଲେ, ‘ଆମ୍ଭେ ହିନ୍ଦୁମାନେ କେବଳ ସହ୍ୟ କରୁନାହୁଁ । ଆମ୍ଭେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମ ସହିତ ନିଜକୁ ଏକତ୍ର କରୁ, ମୁସଲିମ୍ୟାନଙ୍କର ମସ୍‌ଦ୍‌ରେ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ, ଜୋରାଷ୍ଟ୍ରର ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନଙ୍କ ଭଳି ଅଗ୍ନି (ନିଆଁ)କୁ ଉପାସନା କରୁ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନମାନଙ୍କର କୁଶଚିହ୍ନ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣ୍ଠୁମାଡ଼ି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ ।’ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା କାଳରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବେକାନନ୍ଦ ଭାରତର ଅନଗ୍ରସରତାକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ୍ ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ଯେଉଁଭଳି ଧର୍ମକୁ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ ଓ ଈଶ୍ୱରୀୟତାର ବିରୋଧ ସହିତ ଭୁଲ୍‌ରେ ଯୋଡ଼ାଯାଉଛି; ସେ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ ।

ଧର୍ମର ଅପବ୍ୟବହାର, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଉପରେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ସେ (ବିବେକାନନ୍ଦ) ଦୃଢ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଏସବୁ ଆମ ଧର୍ମର ମହାନ୍ ନିୟମ ଯେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କଠାରେ ଈଶ୍ଵରୀୟ ଶକ୍ତି ବିଦ୍ୟମାନ (ଚାଳିତ ଓ ଜୀବନ ରୂପରେ) ପ୍ରଥମ ସଠିକ୍ ସୁଯୋଗରେ ପୃଷ୍ଠକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆଦି ସହିତ ଅସମାନତା ଓ ଅସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିଲା । ସେହି ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ଯାହା ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଆସୁଥିବା ବା ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ଏହି ଅନ୍ତଃଜ୍ୟୋତିକୁ ଆଦୌ ନିର୍ବାପିତ କରିହେବ ନାହିଁ । ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗୁ ବା ନ ଲାଗୁ, ଆମ୍ଭେମାନେ ଜାଣୁ ବା ନ ଜାଣୁ, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କଠାରେ ଦେବତ୍ୱ ଅଛି ଓ ମାନବ ବା ଆତ୍ମାର ଶେଷ ବା ଅନ୍ତିମ କ୍ଷଣ ପରମାତ୍ମା ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ସଟ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ତିମ ପରୀକ୍ଷଣ ହେଉଛି ମାନବ ଜାତିର ସତ୍ୟର ପରିପ୍ରକାଶ ଓ ଏଥସହିତ ପୁନର୍ମିଳନ ବା ଏହାର ସମୀକରଣ ।

ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପାଇଁ ଆମ୍ଭେମାନେ ଶତ୍ରୁତାର, ଅହିଂସାର ଓ ଘୃଣାର ତ୍ୟାଗ ବା ବର୍ଜନକୁ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ବିବେକାନନ୍ଦ କର୍ମକୁ ଉପାସନାର ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନୀତ କରିଛନ୍ତି ଓ ମଣିଷଠାରେ ଈଶ୍ବରଙ୍କର ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି । ଯଦି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ବିବେକାନନ୍ଦଙ୍କର ମହତ୍ବବାଣୀଦ୍ଵାରା ଲାଭବାନ ହେବାକୁ ହୁଏ, ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଆମ୍ଭେମାନେ କେବଳ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ନୁହେଁ; ବରଂ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମକ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ହେବା ଯାହା ଧର୍ମୀୟ ସଙ୍ଗଠନ, ଯୁକ୍ତିହୀନ ତତ୍ତ୍ବ ଓ ଏହାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ସୀମାକୁ ଟପିଯିବ; ଏଭଳି ଏକ ଧର୍ମ ଯାହା ମାନବ ସମାଜର ରୂପାନ୍ତରୀକରଣକୁ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରେ ଓ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ରାମରାଜ୍ୟର ନିକଟତର କରାଏ ।

Word Meaning / Glossary:
logical investigations – enquires of logic
mention – state ( ଦର୍ଶାଏ, ଉଲ୍ଲେଖ କରେ)
registers – records (ବିବରଣୀସବୁ)
seer – sage
accumulated – collected (ସଂଗୃହୀତ)
spiritual – of God (ଆଧାମ୍ଭିକ)
integration – equalibrium (ସମନ୍ଵୟ)
orthodoxy – biogotism (ଧର୍ମାନ୍ଧତା, ନୈକ୍ଷିକତା )
awakening – raising (ଜାଗ୍ରତ, ଉତ୍‌ଥାନ)
doctrine – law (ତତ୍ତ୍ବ, ନିୟମ )
profession – preach (ପ୍ରଚାର)
abstractions – imaginations, removal (କଳ୍ପନା, ଅପସାରଣ )
immensity – prodigiousness
mystery – enigma (ରହସ୍ୟ)
exact – rejoice (ଉପସ୍ଥିତ ହେବା)
intolerance – act of not bearing (ଅସହିଷ୍ଣୁତା)
conceit – self-pride ( ଆତ୍ମାଭିମାନ)
humility – meakness (ନମ୍ରତା)
secular – impartiality to religion (ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା)
attitude – way of thinking (ମନୋଭାବ)
path – way of religion
creeds – systems of religion (ଧର୍ମୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା | ପ୍ରଥା)
sacred – holy (ପବିତ୍ର)
abroad – foreign (ବିଦେଶ)
miserable – very sad (ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ୍)
obscurantism – the practice of opposing enlightenment
protested – objected
vehemently – strongly (ଭୀଷଣଭାବେ)
insistence – foce (ଗୁରୁତ୍ବ)
inconsistent – incompatability(ଅସାମଞ୍ଜସ୍ୟ)
transcends – trespasses (କରାଯାଏ, ଟପିଯାଏ)
dedicated spirits – spirits of forshakenness (ସମର୍ପିତ ଭାବ)
subtleties – fine distinctions (ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରଭେଦସବୁ)
reconciliation – reunion (ସଦ୍ ଭାବ, ପୁନର୍ମିଳନ)
renunciation – act of giving up
exhorted – advised
ecciesiasastial – of religion (ଧର୍ମ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ)
doctrinal sophistries – unsound resoning for principles

Comprehension Check

Question 1.
What are the Vedas according to Vivekananda?
Answer:
According to Vivekananda, the Vedas are the accumulated treasure of spiritual laws discovered by different persons in different times.

Question 2.
What is Yoga in his opinion?
Answer:
In Vivekananda’s opinion, Yoga is personal change, adjustment and integration.

Question 3.
Which Yogas have been discussed by him in his writings?
Answer:
Yogas like Jnana Yoga, Raja Yoga, Bhakti Yoga, and Karma Yoga have been discussed by Vivekananda in his writings.

Question 4.
What is secularism?
Answer:
Secularism is giving equal treatment to all religions and avoidance of intolerance.

Question 5.
Which experience of Sri Ramakrishna does Vivekananda teach people?
Answer:
Sharing Shri Ramakrishna’s experience, Vivekananda says, “We Hindus don’t merely tolerate. We unite ourselves with every religion, praying in the mosque of the Mohammedan, worshipping before the fire of the Zoroastrian and kneeling to the Cross of the Christian.

Question 6.
What are the abuses of religion?
Answer:
The abuses of religion are insistence on touch ability and untouchability.

Question 7.
What is ‘Antar-Jyoti referred to in the text?
Answer:
‘Antar-Jyoti is the light which lightens every man that comes into the world.

Question 8.
What is the ultimate test of true religion?
Answer:
The ultimate test of true religion is the recognition of truth and harmony with human beings.

Question 9.
What is necessary for creating the Ramrajya?
Answer:
For creating Ramarajya we have to establish a spiritual religion which goes beyond our narrowed religious concept (ଧାରଣା) and leads to the transformation of human society and brings it nearer to the Ramarajya.

D. WRITINGS

Question 1.
What made Dr Radhakrishnan think that the students were impressed and inspired?
Answer:
Dr Radhakrishnan at first congratulated those who had won prizes or rewards for their achievements in recitation and speech competitions. The students who won the prizes and many others who competed for them had the great opportunity of reading some of the writings of Swami Vivekananda. This made Dr Radhakrishnan think that the students had been impressed and inspired by their ideals of Vivekananda.

Question 2.
How can we explain that Vivekananda was one of the leaders of the Indian Renaissance?
Answer:
Vivekananda has impressed(ମୁଗ୍‌ଧ କରିଛନ୍ତି) and inspired the students with his motivational writings. His life and teachings have prepared the Indians for the new age of
freedom in which they live. His teachings inspire (ପ୍ରେରଣା ପ୍ରଦାନ କରେ)us on how best we can consolidate (strengthen) the freedom we have recently won. So it is said that Vivekananda was one of the leaders of the Indian Renaissance.

Question 3.
Why were the writings and speeches of Vivekananda very powerful?
Answer:
Vivekananda like all the great preachers of India never professed to be the formulator (ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ରୂପେ ଆଦୌ ନିଜକୁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିନଥିଲେ) of a new system of thought. He. instead, interpreted (ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ) Indi&s religious consciousness and the treasures of India’s past for us and the world. His writings and speeches were very powerful. Because they were quotations from the famous Indian epics (କରିଥିଲେ) and the life and sayings of his great Master Shri Ramakrishna Paramhansa.

Question 4.
Why does the speaker consider ‘science and democracy as the dominant features of the modern world?
Answer:
According to Radhakrishnan, science and democracy are the two dominant features of the modem world. Modern man must learn to live with a religion which admires itself to his intellectual conscience and the spirit of science. Apart from this (iii), religion should be the sustaining faith of democracy or race. Science flourishes (develops) under the shade (ii) of democracy and democracy is strengthened with the use of science for human progress.

Question 5.
What could be the reasons for this earth being unfit for human habitation?
Answer:
The ultimate (ଅନ୍ତିମ) fact of life is its transitoriness (ii). Everything in this world, be it the written word, or the painted picture. the carved stone, the heroic act has changed into nothingness. Many a civilization has cropped up and in the course of time has wiped out in the sands of time. These could be the reasons why our earth will be unfit for human habitation (ମାନବ ବାସସ୍ଥାନ).

Question 6.
Why are the Vedas ever-expanding? And what is the light that lighteth every man?
Answer:
In our views, the Vedas are merely (କେବଳ) the registers of the spiritual experiences (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନୁଭୂତି) of the great sages. Vivekananda says. “By the Vedas, no books are meant. They (the Vedas) mean the accumulated treasures of spiritual laws discovered by different persons in different times.” They are, therefore, ever-expanding.

Question 7.
How can religion lead to the transformation of human society?
Answer:
As Indians, we have reaped several benefits from the teachings of Vivekananda. It is very necessary that we should all be interested in not only constructive work but become dedicated in our spirit of constructing a spiritual religion. It should be such religion that surpasses ( ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ )religious organizations (ସଙ୍ଗଠନ) and doctrinal (ତାତ୍ତ୍ଵିକ) irrationalities and differences (ଯୁକ୍ତିହୀନତା ଓ ବିଭେଦ). Only then (ତେବେ ଯାଇ) can this religion lead to the transformation of human society.

E. ACTIVITY

religion leads to the transformation of human society.

• The class is divided into four or five groups.
• Each group is asked to think of an activity, they would like to undertake as per the advice of Vivekananda.
• Each group discusses among its members.
• Each group presents its plan.
• Other groups ask questions, interact and make suggestions.

The following may be written on the blackboard or the teacher may draw the learners’ attention to the text. “If we in our country are to profit by the teachings of Vivekananda, it is essential that we should all be interested in not only constructive work but become dedicated spirits, spirits dedicated to the task of establishing a spiritual religion which transcends ecclesiastical organization and doctrinal sophistries and subtleties, a religion which leads to the transformation of human society and brings it nearer to the Ramrajya or the kingdom of God, which our prophets have set for us.”

BSE Odisha 10th Class English Non-Detailed Text:

• A Tiger in the House Question Answer
• The Beggar Question Answer
• The Village Judge Question Answer
• A Grain as big as a Hen’s Egg Question Answer
• A Great Son of India Question Answer

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Chapter 10 School’s Goodbye Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Chapter 10 School’s Goodbye Question Answers BSE Odisha

School’s Goodbye Class 10 Questions and Answers

E. Let’s Understand The Text:

Question 1.
Who is the speaker in the essay? Who are the audience?
(ପ୍ରବନ୍ଧରେ ବକ୍ତା କିଏ ? ଶ୍ରୋତା କେଉଁମାନେ ?)
Answer:
The author Lord Eustace Percy, a former Minister of Education of Britain, is the speaker in the essay. The students, who are about to leave school, are the audience.

Question 2.
What does the speaker speak about?
(ବକ୍ତା କେଉଁ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି ?)
Answer:
The speaker speaks about the duties of the school leavers after leaving school.

Question 3.
What is the wrong notion pupils generally have when they say goodbye to their school?
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଦାୟ ନିଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ସାଧାରଣତଃ କ’ଣ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ଥାଏ ?)
Answer:
When the pupils say goodbye to their school, they think that their education is finished, which is a wrong notion.

Question 4.
Why is it necessary to continue your education even after leaving school?
(ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିତ୍ୟାଗ କଲାପରେ ମଧ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଚାଲୁ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ କାହିଁକି ?)
Answer:
One can’t achieve success in life easily. It can be achieved by hard work and continuous learning. So, if we are seeking success in life, we must work hard and continue our learning even after leaving school.

Question 5.
What care should be required for the choice of a profession?
(ଗୋଟିଏ ବୃତ୍ତି ଚୟନ କରିବା ପାଇଁ କି ପ୍ରକାର ଯତ୍ନ ନେବା ଉଚିତ ?)
Answer:
The choice of profession in life is a very difficult task. It must be done with the greatest care. One should aim at choosing the right profession that will bring him/her an interesting and happy future. In case of any doubt as to the choice, one shouldn’t be reluctant to take the advice of his/her teachers.

Question 6.
What should you do if you are forced to take up a job you do not like?
(ଯଦି ତୁମେମାନେ ପସନ୍ଦ କରୁନଥ‌ିବା ଚାକିରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅ, ତେବେ ତୁମେମାନେ କ’ଣ କରିବ ?)
Answer:
If we are forced to take up a job we do not like, we should try to avoid it because it can only last for a short time. Instead, we should try to get our liked one as soon as possible.

Question 7.
Who should you seek advice from if you are not able to decide on the right profession?
(ଯଦି ଉପଯୁକ୍ତ ବୃତ୍ତି ଚୟନ ପାଇଁ ତୁମେମାନେ ସମର୍ଥ ନ ହୁଅ, ତୁମେମାନେ କାହାର ଉପଦେଶ ନେବ ?)
Answer:
If we are not able to decide on the right profession, we should seek advice from one of our teachers. Because they are experienced and are able to give us better suggestions.

Question 8.
What are the things that prevent someone from achieving success?
(ଜଣକୁ ସଫଳତା ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରୁଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?)
Answer:
Unsound heart, health, irregular habits, smoking, and drinking prevent someone from achieving success. Because smoking and drinking ruin one’s health and efficiency and make his/her body unfit to achieve any success in life.

Question 9.
What is essential for achieving success in life?
(ଜୀବନରେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ କ’ଣ ସବୁଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ଆବଶ୍ୟକ ?)
Answer:
Good health is essential for achieving success in life. No one can achieve success in life without keeping his body fit.

Question 10.
How can you keep in good health?
(ତୁମେ କିପରି ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ?)
Answer:
We can keep in good health through cleanliness, fresh air, regular habits, and suitable recreation and make ourselves strong enough to play the game.

Question 11.
What should we avoid to remain healthy?
(ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟବାନ୍ ରହିବା ପାଇଁ ଆମେ କ’ଣ ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
In order to remain healthy we should avoid smoking because it stunts the body and clouds the brain. Besides we should avoid drink as it is the deadly enemy of health and efficiency.

Question 12.
What is the priceless possession of an individual?
(ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ କ’ଣ ?
Answer:
Character is the priceless possession of an individual. So we have to keep it free from black spots.

Question 13.
How can one’s character be kept sound and strong?
(ଜଣକର ଚରିତ୍ରକୁ କିପରି ସୁସ୍ଥ ଓ ବଳିଷ୍ଠ ରଖିହେବ ?)
Answer:
One’s character can be kept sound and strong if he/she is truthful in all things, considerate to everybody, fair to his/her rivals, and kind and helpful to the weak and suffering. Besides, he/she should always support what is good, pure, and noble.

Question 14.
What should be avoided to safeguard one’s character?
(ଜଣକର ଚରିତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କ’ଣ ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
Gambling in every form should be avoided to safeguard one’s character as it is a mean game trying to get something for nothing and at others’ cost.

Question 15.
How should one spend one’s leisure hours?
(ଜଣେ ଜଣକର ଅବସର ସମୟ କିପରି ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
One should spend one’s leisure hours with interesting hobbies, good books, and good companions. Association with these things influences him/her a lot to make him/her good and noble.

Question 16.
How can an individual prove himself an asset to the nation?
(ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜକୁ ଦେଶର ସମ୍ପରି ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ କରିପାରିବ ?)
Answer:
An individual can prove himself an asset to the nation with a sound mind a sound body, a good character, courteous manners, and loyalty to the duties of his nation and its high ideals.

F. Let’s Understand The Text Better:

Question 1.
Who are the real audience in the essay?
(ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରୋତା କେଉଁମାନେ ?)
Answer:
The real audience in the essay are not only the students of that particular school but also the students of all schools, who are about to leave the school. It is also a message to the youth who are going to start a new career.

Question 2.
Why does the speaker advise the audience to continue their education after school?
(ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିତ୍ୟାଗ ପରେ ଶିକ୍ଷା ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ବକ୍ତା କାହିଁକି ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ?)
Answer:
The speaker advises the audience to continue their education after school because they can’t achieve success in life without it. One can achieve success in life by working hard and continuing to learn.

Question 3.
Why do students seek advice from their teachers?
(ଛାତଛାତୀମାନେ କାହିଁକି ସେମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅନ୍ଵେଷଣ କରିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
The students will require to choose a trade or profession after their schooling and they will have to do it very carefully otherwise they will repent in their later life. In case of any doubt about the right profession for them, they should seek advice from their teachers who can guide them properly.

Question 4.
How does good health help you?
(ଉତ୍ତମ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ତମମାନଙ୍କୁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ?)
Answer:
Good health has manifold benefits. It helps us immensely. It makes us physically strong and enhances our mental power and efficiency. Above all, it helps us to achieve success in life.

Question 5.
What is the harmful effect of smoking?
(ଧୂମପାନର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ?)
Answer:
Smoking is no doubt injurious to health. It prevents our body from growing properly and makes the mind confused. Hence, it is harmful to both our body and mind.

Question 6.
Why is a drink called the deadly enemy of health and efficiency?
(ମଦ୍ୟପାନ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷତାର ଚରମ ଶତ୍ରୁ କାହିଁକି ?)
Answer:
Drinking ruins health and peace of mind. It reduces the efficiency of a man. It is extremely harmful. So it is called the deadly enemy of health and efficiency.

Question 7.
Why is character a priceless possession of a human being?
(ଚରିତ୍ର କାହିଁକି ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ?)
Answer:
Character makes one truthful in all things, considerable to everybody, fair to rivals, kind and helpful to the weak and the suffering. It also provides him the courage to support good, pure, and noble things. Besides, characterlessness hampers one’s dignity and prestige. Therefore, the character is considered a priceless possession of a human being.

Question 8.
Why should we help the weak and the suffering?
(ଆମେ କାହିଁକି ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାଗ୍ରସ୍ତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ?)
Answer:
Being human beings it is our utmost duty to help others, especially the weak and the suffering. Because they are helpless, need the assistance of others and their survival depends on others’ help. So we should help them.

Question 9.
What do you mean by hard times?
(ଦୁଃସମୟ/ଦୁର୍ଦ୍ଦିନ କହିଲେ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝ ?)
Answer:
By hard times we mean the period full of difficulty and trouble which is not at all pleasant. It comes at any time in everybody’s life for which a man makes provision.

Question 10.
How can we spend our leisure hours wisely?
(ଆମେ କିପରି ଆମର ଅବସର ସମୟ ବିଜ୍ଞ ଭାବରେ ଅତିବାହିତ କରିପାରିବା ?)
Answer:
Leisure hours shouldn’t be spent with mere idling because many vices breed in man’s idleness. We can make the best use of it interesting hobbies like composing poems or drawing pictures, reading good books like scriptures or the lives of great men. Leisure hours can also be filled up by companionships and associations.

Question 11.
How can we achieve real success?
(ଆମେ କିପରି ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା ଲାଭ କରିପାରିବା ?)
Answer:
It’s not easy to achieve success in life. Real success can only be achieved if we possess a sound mind in a sound body, a good character, good manners, and loyalty to the duties of our nation and its high ideals.

G. Let’s Read Between The Lines:

1. Even after school one should continue one’s education. Suggest various ways in which one can continue learning.
(ବିଦ୍ୟଳୟ ତ୍ୟାଗପରେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଶିକ୍ଷା ଚାଲୁ ରଖୁ ଉଚିତ । ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅ ଯଦ୍ବାରା ଜଣେ ଶିକ୍ଷା ଚାଲୁ ରଖୁପାରିବ ।)
(One has been suggested for you)
(ଗୋଟିଏ ତୁମପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି ।
(a) Self-study
(b) _________
(c) _________
(d) _________
Answer:
(b) Group discussion
(c) Peer learning
(d) Using electronic and mass media

2. We should seek advice from our teachers. Our teachers advise us to:
(ଆମେ ଆମ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ । ଆମ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଆମକୁ ଉପଦେଶ ଦେବେ –)
(One has been mentioned for you.)
(ଗୋଟିଏ ତୁମପାଇଁ କରି ଦିଆଯାଇଛି ।)
(a) work hard our studies.
(b) ___________
(c) ___________
(d) ___________
Answer:
(b) be sincere
(c) obey our parents
(d) be punctual

3. We must make provisions for hard times.
(ଆମେ ଭବିଷ୍ୟତ ନିମନ୍ତେ ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ ।)
(One has been done for you.)
(ଗୋଟିଏ ତୁମପାଇଁ କରି ଦିଆଯାଇଛି ।)
Hard times Provisions
(a) Monetary crisis Savings
(b) __________ __________
(c) __________ __________
(d) __________ __________
Answer:
(b) Job crisis Self-employment
(c) National crisis Self-help
(d) Passion crisis Self-control

4. We should be loyal to our nation and be good citizens. List the duties of a good citizen.
(ଆମେ ଦେଶ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ରହିବା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ହେବା । ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ତାଲିକା କର ।)
One of the duties has been stated for you.
(କତ୍ତବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ତୁମପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।)

1. Sacrifice for the nation
2. _____________
3. _____________
4. _____________
5. _____________
6. _____________
7. _____________
Answer:
2. Loyalty to the country
3. Obedience to the law
4. Kind and helpful to the weak and the suffering
5. Considerate and fair to everybody
6. Be truthful in all things
7. Sympathetic to other people

H. Let’s Listen And Speak:

Discuss in pairs/groups.
(ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ବା ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କର ।)
(i) Rights of a good citizen (ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକର ଅଧିକାର )
(ii) Duties of a good citizen (ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ)
Students are divided into two groups. One group will discuss “Rights of a good citizen”. Another group will discuss “Duties of a good citizen”.
(ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଦୁଇ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ ହେବେ । ଗୋଟିଏ ଦଳ ‘ଜଣେ ଉତ୍ତର ନାଗରିକର ଅଧ୍ୟାର’ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବ । ଅନ୍ୟ ଦଳ ‘ଜଣେ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ’ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବ ।)
The discussion will take place under the guidance of the teacher.
(ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶମତେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିବ ।)

Answer:
Group – A (Topic – “Rights of a good citizen”):
Every member of a state is a citizen. A good citizen is one who enjoys certain rights and performs certain duties for the nation. The state should take the responsibility of looking after the life and property of citizens. The state should take responsibility for the health and education of each citizen. Each citizen should have freedom of speech and worship. He should have the right to follow an occupation according to his choice. Each adult citizen should have the right to vote and contest in the election. He should also have the right to share in the administration of the state. He has many other rights also.

Group – B (Topic – “Duties of a good citizen”):
Rights and duties go together. Rights have no meaning without duties. Therefore, a citizen has to perform some duties. He must be loyal to the state. Every citizen must be prepared to sacrifice his life and property for the protection of the state. A good citizen must pay taxes to the state. He must obey the laws enacted by the government. He must protect the national property. He must think that the loss of the state is indirectly the loss of its citizens. All citizens should think that they are citizens of the same state and they have equal rights and duties. They can’t be good citizens unless they know their duties and responsibilities.

I. Let’s Learn Some Words

(i) Match the words under ‘A’ with their meanings under ‘B’
(‘A’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ‘B’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ସେଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥକୁ ମିଳାଅ ।)

A	B
beware of	polite or well-mannered
untarnished	mercy
stunt	chiefly or mainly
for good	the habit of betting money
above all	honest
Courteous	be careful
grace	pure and bright
largely	permanently
gambling	stop something from growing
fair	most importantly

Answer:

A	B
beware of	be careful
untarnished	pure and bright
stunt	stop something from growing
for good	permanently
above all	most importantly
Courteous	polite or well-mannered
grace	mercy
largely	chiefly or mainly
gambling	the habit of betting money
fair	honest

(ii) Express the following in a single word :
(ନିମ୍ନଲିଖଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କର ।)
(i) the health and happiness of people
(ii) having ambition
(iii) to obtain something
(iv) profession or a job of a person
(v) to prevent something or somebody from growing properly
(vi) too valuable to have a price
(vii) quality of being loyal
(viii) to weaken someone’s strength slowly
(ix) quality of being efficient
(x) be on your guard against something

Answer:
(i) the health and happiness of people – welfare (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଖୁସି)
(ii) having ambition – ambitious (ଅଭିଳାଷୀ)
(iii) to obtain something – secure
(iv) profession or a job of a person – trade
(v) to prevent something or somebody from growing properly – stunt
(vi) too valuable to have a price – priceless (ଅମୂଲ୍ୟ)
(vii) quality of being loyal – loyalty (ଆନୁଗତ୍ୟ)
(viii) to weaken someone’s strength slowly – sap (କ୍ରମଶଃ କ୍ଷୟ କରିବା)
(ix) quality of being efficient – efficiency (ଦକ୍ଷତା)
(x) be on your guard against something – beware of (ସୁରକ୍ଷା ଦେବା)

(iii) Convert the following verbs to nouns and frame sentences:
(ନିମ୍ନଲିଖ୍ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ୍ୟରେ ପରିଣତ କର ଏବଂ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର ।)
calculate, associate, consider, educate, hesitate, profess, occupy
Answer:
calculate (V) – calculation (N) (ହିସାବ)
These calculations are based on the latest statistics.
associate (V) – association (N) (ସମ୍ପର୍କ)
Mr. Pattnaik formed an association to help blind people.
consider (V) – consideration (N) ( ବିଚାର )
After due consideration, I have decided to recommend him for the post.
educate (V) – education (N) (ଶିକ୍ଷା)
The State government takes responsibility for the education of each citizen.
hesitate (V) – hesitation (N) (ଉତ୍କଣ୍ଠା )
I have no hesitation in doing my homework.
profess (V) – profession (N) (ବୃଭି) )
I am a teacher by profession.
occupy (V) – occupation (N) (ବୃଭି)
She was born in France during the German occupation.

(iv) Write the “—ing” forms of the following verbs:
(ନିମ୍ନଲିଖ୍ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର “−ing” ରୂପ ଲେଖ ।)
decide. make, occupy, part, begin, gamble, sap, promise, forget, study, provide

Verb	-ing form	Verb	-ing form
decide	deciding	make	making
occupy	occupying	part	parting
begin	beginning	gamble	gambling
sap	sapping	promise	promising
forget	forgetting	study	studying
provide	providing

J. Let’s Learn Language:

(a) Although / Though
Both the words ‘although’ and ‘though’ can be used as conjunctions. They are used to join two contrasting statements.
(ଉଭୟ ଶବ୍ଦ although ଏବଂ though ସଂଯୋଜକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରିବେ । ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇଟି ବିରୋଧୀ ଉକ୍ତିକୁ ଯୋଗ କରିବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଅନ୍ତି ।)
Example — Although he is leaving school, he will not forget his school days.
We can now break the above sentence and make two independent sentences.
( ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ଉପରିସ୍ଥ ବାକ୍ୟଟିକୁ ଭାଙ୍ଗିପାରିବା ଓ ଦୁଇଟି ସ୍ଵାଧୀନ ବାକ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବା ।)
(i) He is leaving school.
(ii) He will not forget his school days.

Combine the following sentences using I although.
(ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ though / although ବ୍ୟବହାର କରି ଯୋଗ କର ।)
(i) My bicycle is very old. It will run well.
(ii) It was raining heavily. I went out without a raincoat.
(iii) The man is poor. He is happy.
(iv) He went on running. He was tired.
(y) The bus was overloaded. We were able to find seats.
(vi) My granny is eighty. She still likes singing devotional songs.
(vii) Bubli has a scoty. She often goes to school on foot.
(viii) They are sisters. They never talk to each other.
(ix) Jyotishree invited me cordially. I did not attend her birthday.
(x) The boy looks weak. He is really very strong.
Answer:
(i) Although/Though my bicycle is very old, it will run well.
(ii) Although/Though it was raining heavily, I went out without a raincoat.
(iii) Although/Though the man is poor, he is happy.
(iv) Although/Though he was tired, he went on running.
(v) Although/Though the bus was overloaded, we were able to find seats.
(vi) Although/Though my granny is eighty. she still likes singing devotional songs.
(vii) Although/Though BubLi has a story, she often goes to school on foot.
(viii) Although/Though they are sisters, they never talk to each other.
(ix) Although/Though Jyotishree invited me cordially, I did not attend her birthday.
(x) Although/Though the boy looks weak, he is really very strong.

(b) Imperative Sentences
Look at the sentences below ; (ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର)
(a) Avoid anything that will sap your health.
(b) Make provision for hard times.
(c) Be a credit to your family.
In the above sentences the subject ‘you’ is not mentioned. These sentences express an order, a request, advice, a command, a warning, or a suggestion.
(ଉପରିଲିଖ୍ ବାକଗୁଡ଼ିକରେ କର୍ତ୍ତା (subject) – ‘you’ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇନାହିଁ । ଏହି ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଆଦେଶ (order) ଅନୁରୋଧ (request), ଉପଦେଶ (advice),
ନିର୍ଦ୍ଦେଶ (command), ଚେତାବନୀ (warning), ପ୍ରସ୍ତାବ (suggestion), ଇତ୍ୟାଦିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ ।)
In the imperative sentences (ଆଦେଶସୂଚକ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ )

• the subject ‘you’ is usually no expressed. (ସାଧାରଣତଃ କର୍ତ୍ତା ‘you ପ୍ରକାଶ ହୋଇ ନ ଥାଏ ।)
• the sentence can be made negative. (ବାକ୍ୟକୁ ନାସ୍ତିସୂଚକ କରାଯାଇପାରେ ।)
• there is no change in tense, aspect, voice, modality.

(ଏଥରେ) tense (କାଳ) aspect. voice (ବାଚ୍ୟ) modalityର କୌଣସି ପରବତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ।

Turn the following statements into imperatives.
( ନିମ୍ନଲିଖ ଉକ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଆଦେଶସୂଚକ ବାକ୍ୟରେ ପରିଣତ କର ।)
1. I want you to go ahead.
Answer: Go ahead.
2. I want you to get up early in the morning.
3. The commander ordered the soldiers to march forward.
4. The doctor advised him to take this medicine after food.
5. The watchman warned you to beware of the dog.
Answer:
2. Get up early in the morning.
3. March forward.
4. Take this medicine after food.
5. Beware of the dog.

K. Let’s Write:

The class is divided into groups, each group consisting of four or five students. The following areas are distributed among the groups. Each group is asked to prepare notes on the area given by making an in-depth analysis of the relevant portion of the text. They may also provide additional information from their experiences.
ଶ୍ରେଣୀକୁ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଚାରି ବା ପାଞ୍ଚ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ରୁହନ୍ତୁ । ନିମ୍ନଲିଖ୍ ପରସରଗୁଡ଼ିକୁ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଯାଉ । ପାଠ୍ୟ ବିଷୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବିଷୟର ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଟିପ୍‌ପଣୀ ଲେଖିବାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳକୁ କୁହାଯାଉ । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତିରୁ ଅଧ୍ଵ ତଥ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ । )
Each group is expected to develop a write-up on the basis of the notes.
(ଟିପ୍‌ପଣୀ ଆଧାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ପୂର୍ଣ ବିବରଣ ଲେଖୁବାକୁ ଆଶା କରାଯାଉ ।)
Each group presents its note and write-up before the class.
(ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳ ତାଙ୍କର ଟିପ୍‌ପଣୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ବିବରଣ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ ।)
Areas : (ପରିସର)
Choosing a profession (ଏକ ବୃତ୍ତି ବାଛିବା)
Good health (ଉତ୍ତମ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ)
Sound character (ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର)
Use of leisure hours (ଅବସର ସମୟର ବ୍ୟବହାର)
(Teacher may facilitate the activity.) (ଶିକ୍ଷକ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନରେ ସହାୟତା କରନ୍ତୁ ।)

1. Choosing a profession
Choosing a profession is a knotty problem that worries young men as they near the conclusion of their school education. Of course, some of them follow the caste occupation! the profession of their fathers. Everybody will have to choose a profession in life. He must be very careful while choosing a profession. He must take up such a profession that has in it the promise of an interesting and happy future. He should not follow such a profession which will lead him nowhere. He should adopt his, liking profession so that he will prosper in his life. In case of any doubt, he should take the advice of his elders and teachers. He shouldn’t follow any profession under pressure. Otherwise, he will be unhappy in his future life.

2. Good health
Everybody desires to keep good health, but everybody can’t maintain it. Good health has a lot of advantages. It can be supported by cleanliness, regular exercise, and fresh air. good habits and suitable recreations. We have to avoid certain things like smoking and drinking which are barriers to keeping good health. We can keep good health through our healthy habits only. An unhealthy man can’t enjoy his life. Life becomes a burden to him. However, with a sound mind in a sound body, one can enjoy his life and can achieve real success in life.

3. Sound character
It is rightly said that “when wealth is lost nothing is lost, when health is lost something is lost, but when a character is lost everything is lost.” So one should safeguard his character with utmost care. Because it is an invaluable possession. No one can buy it. It can be restored if somebody avoids certain things like gambling, smoking, and drinking. Everybody should be conscious to keep it untarnished. In order to possess a sound character, one should be truthful in all things. considerate to everybody, fair to the rivals, kind and helpful to the weak and the suffering and have the courage to stand up for what is good, pure, and noble.

4. Use of leisure hours
Everybody gets leisure hours in life. We shouldn’t idle away our leisure hours. We should make the best use of it with interesting hobbies like composing poems or drawing pictures. We can also utilize it by reading good books which are helpful to us or which can enable us to be good men. We can enjoy the beautiful nature around us during our leisure hours. We can also render social services or make good friends during our leisure hours. Hence, we should use our leisure hours in such a way that either it would be productive or would do something good for life.

L. Let’s Know More:

Noun	Verb	Adjective	Adverb
advice	advise	advisable	–
avoidance	avoid	avoidable	avoidably
association	associate	associate	–
confidénce	–	confident	confidently
continuation	continue	continuous	continuously
consideration	considerate	considerable	considerately
calculation	calculate	calculated	–
cloud	cloud	cloudy	–
dependence	depend	dependable	dependably
efficiency	–	efficient	efficiently
provision	provide	provisional	provisionally
success	succeed	successful	successfully
regularity	regularize	regular	regularly
occupation	occùpy	occupant	–
loyalty	–	loyal	loyally
cleanliness	clean	clean	cleanly
hesitation	hesitate	hesitant	hesitantly
recreation	recreate	recreational	–

B. A single word for the group of words:
(i) health and happiness of the people – welfare
(ii) having ambition – ambitious
(iii) to obtain something – achieve
(iv) about a profession or a job of a person – professional
(y) to prevent something or somebody from growing properly – stunt
(vi) too valuable to have a price – priceless
(vii) the quality of being loyal – loyalty
(viii) to weaken someone’s strength slowly – cloud
(ix) quality of being efficient – efficiently
(x) something that a person has been doing for a long time – a habit

C. Opposite words (antonyms) of the following words.
best – worst
continue – discontinue
success – failure
succeed – fail
possible – impossible
liking – disliking
fresh – stale
enemy – friend
courteous – discourteous
kind – unkind, cruel
suitable – unsuitable
secure – insecure, precarious
mean – generous, honorable
grace – cruelty
credit – discredit
always – never
conserve – waste
courteous – impolite, discourteous
ambitious – aimless, lazy
finish – begin, start
secure – tose
avoid – confront
interesting – boring
fit – unfit
strong – weak
large – small
real – unreal
regular – irregular
courage – cowardice
considerate – unkind, selfish
sound – unsound, unhealthy, unfit
high – low
efficiency – inefficiency
pure – impure
health – disease
loyalty – disloyalty

BSE Odisha 10th Class English School’s Goodbye Important Questions and Answers

Vert Short A Objective Questions With Answers
Answer The Following Questions In A Word Or A Phrase.

Question 1.
Who is the speaker in the essay ‘School’s Goodbye’?
Answer:
Lord Eustace Percy

Question 2.
To whom does he convey this message to?
Answer:
to the school leavers

Question 3.
Who was Lord Eustace Percy?
Answer:
a former Minister of Education in Britain

Question 4.
What does he send to the school leavers?
Answer:
a message of future welfare

Question 5.
What do you mean by welfare?
Answer:
the health and happiness of people

Question 6.
What is not easily secured?
Answer:
success in life

Question 7.
Why should we work hard and continue learning?
Answer:
to achieve success

Question 8.
What should be chosen with the greatest care?
Answer:
a trade or profession

Question 9.
How long does a job last if you are forced to take it?
Answer:
for a short time

Question 10.
Who should you seek advice from if you are in doubt as to the choice of the profession?
Answer:
one of the teachers

Question 11.
What does success in life largely depend on?
Answer:
good health

Question 12.
What do you mean by the expression ‘to play the game’?
Answer:
to act fairly and honorably

Question 13.
What do you mean by ‘sap’?
Answer:
gradually weaken

Question 14.
What do you mean by ‘stunt’?
Answer:
to prevent something in somebody from growing properly

Question 15.
What clouds the brain?
Answer:
smoking

Question 16.
What should be avoided to keep good healthy?
Answer:
smoking and drinking

Question 17.
What is the deadly enemy of health and efficiency?
Answer:
drinking

Question I8.
What should we keep untarnished?
Answer:
our character

Question 19.
What do you mean by ‘untarnished’?
Answer:
free from/without any black spot

Question 20.
What should be avoided in every form?
Answer:
gambling

Question 21.
What is gambling?
Answer:
ameangame

Question 22.
What should we make for hard times?
Answer:
provisions

Question 23.
What should we avoid in our leisure hours?
Answer:
idling

Question 24.
To whom should we be fair?
Answer:
to our rivals

Fill In The Blanks With Right Words.

1. The topic ‘School’s Goodbye’ is written by ___________.
Answer:
Lord Eustace Percy

2. Lord Eustace Percy desires to send his best wishes for the students’ __________.
Answer:
welfare

3. L. Eustace Percy was addressing the students of year ___________.
Answer:
final

4. 1f you are ambitious to succeed, you must _________ your education.
Answer:
continue

5. Success in life is not easily __________.
Answer:
secured

6. According to Lord Eustace Percy very soon the students will require to choose __________.
Answer:
a trade or profession

7. Percy advises the students to choose their profession with the ___________.
Answer:
greatest care

8. According to Percy when students say goodbye to their school, it is likely to say goodbye to their __________.
Answer:
family

9. Percy opines the last day at school for the students will be a _____________.
Answer:
sorrowful one

10. School’s Goodbye is a lesson to learn how to face the ___________.
Answer:
challenges in life

11. Success comes to those who work hard and ___________.
Answer:
continue learning

12. Percy advises the students not to hesitate to ask advice from one of their _______ if at any time they are in doubt.
Answer:
teachers

13. Success in life depends largely on __________.
Answer:
good health

14. Lord Eustace Percy advises the school leavers to keep their body ___________.
Answer:
fit

15. By cleanliness, fresh air, regular habits, and suitable recreations one can make himself strong to __________.
Answer:
play the game

16. Avoid anything that will your __________ health.
Answer:
sap

17. Smoking in one’s youth _________ the body.
Answer:
stunts

18. Smoking the _________ brain.
Answer:
clouds

19. One should be _______ in all things.
Answer:
temperate

20. According to Lord Eustace Percy we should beware of _________.
Answer:
drinking

21. _______ is the deadly enemy of health and efficiency.
Answer:
Drinking

22. _______ is a priceless possession of man.
Answer:
Charácter

23. Keep your character __________.
Answer:
untarnished

24. According to Lord Eustace Percy we should be fair to our ___________.
Answer:
rivals

25. We should be kind and helpful to all who are ___________.
Answer:
weak and suffering

26. Avoid _________ in every form.
Answer:
gambling

27. __________ is a mean game.
Answer:
Gambling

28. Gambling is a mean game trying to get something for nothing and at ___________.
Answer:
somebody’s cost

29. Make provision for ___________.
Answer:
hard times

30. In our leisure hours we should avoid ___________.
Answer:
mere idling

31. __________ you will be known by the company you keep.
Answer:
To a large extent

32. We should be __________ to the duties of our nation and its high ideals.
Answer:
loyal

33. By __________ we should be a credit to our family.
Answer:
God’s grace

34. The essay ‘School’s Goodbye’ conveys a __________ to school children.
Answer:
message

35. L. E. Percy was the former __________ of Britain.
Answer:
Education Minister

36. __________ are the real audience in the essay ‘School’s Goodbye’.
Answer:
The students

37. The synonym of ‘temperate’ is ____________.
Answer:
moderate

38. The antonym of cloud is ___________.
Answer:
clear

39. Hard time means ___________.
Answer:
difficult period of the future

40. A person is known by the _________ he keeps.
Answer:
company

41. __________ should be avoided to remain healthy.
Answer:
Smoking and drinking

42. One should avoid any _________ that leads nowhere.
Answer:
profession

43. Success comes to those who __________.
Answer:
work hard

44. The students are _________ school where they have spent so many years.
Answer:
parting from

45. __________ can damage one’s mental health;
Answer:
Smoking

46. One should make _________ for hard times.
Answer:
provision

47. A sound __________ rests in a sound body.
Answer:
mind

48. A hobby, amusement, game, or pastime is called ___________.
Answer:
recreation

49. If you are forced to take a, it will last for a short time __________.
Answer:
job

50. Gambling is a game _________.
Answer:
mean

Multiple Questions With Answers Choice
Pick out the correct alternative.

Question 1.
Does the writer desire to send his best wishes to the ___________?
(A) teachers
(B) students
(C) ministers
(D) officers
Answer:
(B) students

Question 2.
Does he want to send his best wishes for their future ___________?
(A) welfare
(B) health
(C) wealth
(D) none of the above
Answer:
(A) welfare

Question 3.
Success in life is not easily __________?
(A) maintained
(B) secured
(C) achieved
(D) earned
Answer:
(B) secured

Question 4.
Does success come to those who work hard and continue __________?
(A) working
(B) reading
(C) learning.
(D) noneoftheabove
Answer:
(C) learning.

Question 5.
What should one choose with the greatest care?
(A) friendship
(B) companionship
(C) trade or profession
(D) none of the above
Answer:
(C) trade or profession

Question 6.
One should avoid any _________ that leads no where?
(A) profession
(B) communication
(C) occupation
(D) none of the above
Answer:
(C) occupation

Question 7.
What should one always aim at ________?
(A) work that has a happy future
(B) trade that leads nowhere
(C) a profession that is difficult to get
(D) all of these
Answer:
(A) work that has a happy future

Question 8.
If you are forced to take it will last for a short time?
(A) work
(B) occupation
(C) a job
(D) none of these
Answer:
(C) a job

Question 9.
You should not hesitate to ask the advice of your _____________?
(A) friend
(B) neighbor
(C) teacher
(D) doctor
Answer:
(C) a job

Question 10.
Lord Eustace Percy was a _________?
(A) teacher
(B) reporter
(C) Minister
(D) politician
Answer:
(C) a job

Question 11.
The prose ‘School’s Goodbye’ conveys a message to __________?
(A) the minister
(B) students
(C) teachers
(D) politicians
Answer:
(B) students

Question 12.
Which of the following is not necessary to keep your body fit?
(A) cleanliness
(B) fresh air
(C) regular habit
(D) discipline in life
Answer:
(D) discipline in life

Question 13.
The term ‘sap’ means _________?
(A) gradually strengthen
(B) gradually weaken
(C) stops growing
(D) prevents increasing
Answer:
(B) gradually weaken

Question 14.
The term ‘stunt’ means __________?
(A) prevent from growing
(B) helps to grow
(C) prevent spoiling
(D) none of these
Answer:
(A) prevent from growing

Question 15.
‘beware of’ means __________?
(A) be cheerful
(B) be successful
(C) be merciful
(D) be careful
Answer:
(D) be careful

Question 16.
Smoking in youth stunts the ___________?
(A) body
(B) mind
(C) health
(D) limbs.
Answer:
(A) body

Question 17.
Smoking in your youth clouds one’s ____________?
(A) head
(B) brain
(C) efficiency
(D) health
Answer:
(B) brain

Question 18.
What is the deadly enemy of health and efficiency?
(A) smoking
(B) drinking
(C) gambling
(D) reading books
Answer:
(B) drinking

Question 19.
What, according to the author, is a priceless possession of man?
(A) health
(B) wealth
(C) cleanliness
(D) character
Answer:
(D) character

Question 20.
One should be fair to one’s _________?
(A) teacher
(B) friend
(C) rival
(D) stranger
Answer:
(C) rival

Question 21.
One should stand up for what is good, pure, and ___________?
(A) night
(B) bright
(C) sight
(D) noble
Answer:
(D) noble

Question 22.
Is gambling a _____________ game?
(A) good
(B) healthy
(C) mean
(D) none of these
Answer:
(C) mean

Question 23.
Make provision for hard __________?
(A) days
(B) times
(C) years
(D) months
Answer:
(B) times

Question 24.
Fill your leisure hours with hobbies. good books and with ___________?
(A) reading good books
(B) making companionship.
(C) interesting hobbies
(D) all of these
Answer:
(D) all of these

Question 25.
You will be known by the _________ you keep?
(A) teacher
(B) companion
(C) company
(D) none of these
Answer:
(C) company

VOCABULARY
Do As Directed

1. Above all remember that your character is a priceless possession. The underlined expression means __________.
Answer:
Most importantly

2. Lord Percy suggests to beware of drink. The underlined expression means ___________.
Answer:
be careful

3. Success in life depends largely on good health. The underlined word means __________.
Answer:
mainly

4. Be temperate in all things. The underlined word means _________.
Answer:
self-control

5. Lord Percy advised being fair to our rivals. The underlined word means ___________.
Answer:
honest

6. Add -ing to ‘begin’__________.
Answer:
beginning

7. We should keep our reputation free from black spots. (Substitute a single word for the underlined part)
Answer:
untarnished

8. A man is judged by the friends he keeps. (Substitute a single word for the underlined word)
Answer:
company

9. You have to work hard in order to achieve the desired aim. (Substitute a single word for the underlined part)
Answer:
succeed

10. He was praised for his well-behaved manners. (Substitute a single word for the underlined part)
Answer:
courteous

11. Government thinks of the health and happiness of the people. (Substitute a single word for the underlined part)
Answer:
welfare

12. He is an associate of arts. Here the word ‘associate’ has been used as ___________.
Answer:
a noun

13. We should have _________ to our duties. (Fill in the blank with a word related to ‘loyal’)
Answer:
loyalty

14. It is _________ of you not to thank him. (Fill in the blank with a word opposite to ‘courteous’)
Answer:
discourteous

15. E. Percy suggests avoiding anything that will Sap our body. The underlined word means __________.
Answer:
gradually weakens

16. Be truthful in all things and considerate to everybody. The underlined word means __________.
Answer:
unselfish

17. Smoking in your youth stunts the body. The underlined word means __________.
Answer:
prevents growing properly

18. Smoking clouds the brain. The underlined word means ____________.
Answer:
make uncertain

19. If you are actively seeking success, you must work hard. A single word for the underlined portion will be ___________.
Answer:
ambitious

20. Make provision for hard times. The underlined expression means __________.
Answer:
preparation

21. Drink is the deadly enemy of health and efficiency. The underlined word means __________.
Answer:
proficiency

Subjective Questions With Answers
Answer the following question in about 50 words

Question 1.
What according to Lord Percy, should the students do to build their character?
Answer:
According to Lord Eustace Percy, the priceless possession of a person is his character. In order to build character, the students have to be truthful in all things, considerate Lo everybody and fair to their rivals, one should be kind and helpful to all who are weak and suffering. They shouldn’t be afraid to have the courage to stand for what is good, pure, and noble. Gambling in every form should be avoided.

Question 2.
How, according to Lord Eustace Percy, should students spend their leisure hours?
Answer:
The students should spend their leisure hours avoiding idling. They should not waste their leisure in idleness. They should fill their leisure hours with interesting hobbies, reading good books, with companionships and associations which exercise over them an influence for good. Above all they should. avoid keeping bad company because a man is known by the company he keeps.

Question 3.
What does Lord Eustace Percy advise students on choosing a profession?
Answer:
According to Lord Percy, students should choose their profession with the greatest care. They should avoid any profession that leads nowhere. A profession that is interesting and has a happy future should be chosen. They should aim at such a profession that would bring success in the future.

Question 4.
What does Lord Eustace Percy advise the students to do for keeping good health?
Answer:
According to Lord Eustace Percy, success in life depends largely on good health. He, therefore, advises the students to keep their bodies fit through cleanliness, fresh air, regular habits, and suitable recreation. He also tips them to play games and sports to make them fit and fine. Percy warns them to avoid smoking and drinking. Because smoking in one’s youth stunts the body and clouds the brain. Drinking is the deadly enemy of health and efficiency.

Question 5.
How can the students, according to Lord Eustace Percy, keep their character sound and strong? Or, What according to Lord Percy, should the students do to build their character?
Answer:
According to Lord Eustace Percy, the priceless possession of a person is his character. In order to build character, the students have to be truthful in all things, considerate to everybody, and fair to their rivals, one should be kind and helpful to all who are weak and suffering. They shouldn’t be afraid to have the courage to stand for what is good, pure, and noble. Gambling in every form should be avoided.

Question 6.
How, according to Lord Eustace Percy, one can achieve success in life?
Answer:
According to Lord Eustace Percy, it is not easy to achieve success in life. One can achieve success in life solely if he/she possesses a sound mind in a sound body, a good character, courteous manners, and loyalty to the duties of his / her nation and its high ideals.

Question 7.
What should we do to obtain and maintain success in life?
Answer:
According to Lord Percy, success in life largely depends on sound health and good character. In order to obtain and maintain success in life we should keep our body fit. Good health helps us to live happy life and achieve success in life. We should follow the habits like cleanliness, fresh air, and regular habits. We should possess good courteous manners and have loyalty to the duties of our nation and its high ideals.

Question 8.
How can we achieve real success in life?
Answer:
To be a real success in life it is necessary to develop certain qualities and to avoid certain others. One should develop some good qualities like sound health, good character, polite manners, punctuality, and dutifulness. One should avoid certain bad qualities such as gambling, smoking, and drinking. We should avoid anything that will sap our health. Smoking in our youth stunts the body and clouds the brain. Drinking and smoking are the deadly enemies of health and efficiency.

Question 9.
What are the harmful effects of smoking and drinking?
Answer:
Smoking is no doubt injurious to health. It stunts the body and clouds the brain. It is harmful to both our body and mind. Drinking is extremely harmful to health. It ruins health and reduces efficiency. So it is called the deadly enemy of health and efficiency.

Question 10.
What is the priceless possession of an individual?
Answer:
Character is the priceless possession of an individual. There is an old saying, “When money ¡s lost, nothing is lost: when health is lost something is lost, but when a character is lost, everything is lost.” So we have to protect and keep it free from any black spot.

Question 11.
Why ¡s character a priceless possession of a human being?
Answer:
Undoubtedly one can say that character is a priceless possession of each and every individual. Character makes one truthful in all things, considerate to everybody, kind, and helpful to suffering. It makes him courageous to support good, pure, and noble things. So it is a priceless possession of a human being.

Question 12.
What is Lord Percy’s advice to those who are forced to take a job?
Answer:
Lord Percy says that students should choose a trade with care. If they are forced to take a job, it lasts for a very short time. Instead, they should try to get another one as soon as possible. They should aim at a trade or profession which is interesting and will bring them a happy future. If they are in doubt about making the selection, they should not hesitate to ask advice from one of their teachers.

Question 13.
What is Lord Eustace Percy’s advice to the school leavers?
Answer:
Lord Eustace Percy, the former Education Minister of the U.K., sends his message to the outgoing students. He sends his best wishes for their future welfare. He speaks about their future life and advises them not to forget their school. They should not think that their education is finished after leaving school. He tells them to work hard and continue their learning to achieve success in life.

Question 14.
What is Lord Eustace Percy’s advice to the school leavers?
Answer:
Lord Eustace Percy, the former Education Minister of the United Kingdom, delivers his speech to the outgoing students of the school. He gives the students his best wishes for their future welfare. He speaks about their future life and advises them not to forget their school where they have spent many years. After leaving school, they should not think that their education is finished. He tells them to work hard and continue their learning to achieve greater success in life.

Question 15.
How can the students spend their leisure hours?
Answer:
The students should spend their leisure hours avoiding idling. They should not waste their leisure in idleness. They should fill their leisure hours with interesting hobbies, reading good books, with companionships and associations which exercise over them an influence for good. Above all, they should avoid keeping bad company because a man is known by the company he keeps.

School’s Goodbye Summary in English

Lead-In
Generally, children enjoy their school life. Particularly they enjoy their final year of schooling to a great extent. This is the final year for you in school. After the test examination, you will leave school forever. The familiar attachment with the school-mates and teachers will definitely come to an end and you will surely feel sorry for it. But your education will not end here. It will continue even if you leave school. Here the author advises how to prepare oneself to face the challenges in life after school life.

ଉପକ୍ରମ :
ସାଧାରଣତଃ ପିଲାମାନେ ସ୍କୁଲ ଜୀବନକୁ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ସ୍କୁଲର ଶେଷ ବର୍ଷଟିକୁ ଖୁବ୍ ବେଶି ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ସ୍କୁଲରେ ତୁମ ପାଇଁ ଏହା ହେଉଛି ଶେଷ ବର୍ଷ । ନିର୍ବାଚନୀ ପରୀକ୍ଷା ପରେ ତୁମେ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ସ୍କୁଲ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବ । ଶିକ୍ଷକ ଓ ସ୍କୁଲସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଥ‌ିବା ପ୍ରିୟ ସମ୍ପର୍କର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିବ ଓ ତୁମେ ଏଥପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବ । ହେଲେ ତୁମର ଶିକ୍ଷାର ପରିସମାପ୍ତି ଏଠାରେ ଘଟିବ ନାହିଁ । ତୁମେ ସ୍କୁଲ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଚାଲୁ ରହିବ । ଏଠାରେ ଲେଖକ, ସ୍କୁଲ ଜୀବନ ପରେ ଜୀବନରେ ଆସୁଥ‌ିବା ଅସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଜଣେ ନିଜକୁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ ସେ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି ।

Paragraphs wise Explanation:

Para:
You are now about to leave school and before you go we desire to send you our best wishes for your future welfare.

ଅନୁବାଦ:
ତୁମେମାନେ ଏବେ ପ୍ରାୟତଃ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଯାଉଛ ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେ ତୁମର ମଙ୍ଗଳମୟ ସୁଖୀ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରୁଛୁ ।

Para: Although you are parting from school in which you have spent so many years, we hope you will not forget it and think that your education is finished. In whatever trade or profession you desire to follow, you will soon find that, if you are ambitious to \ succeed in it, you must continue your education.

ଅନୁବାଦ : ଯଦିଓ ତୁମେମାନେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କରିଥିବା ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଦାୟ ନେଉଛ, ଆମେ ଆଶା କରୁଛୁ, ତୁମେମାନେ ଏହାକୁ ଭୁଲିବ ନାହିଁ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବିବ ନାହିଁ । ତୁମେ ଯେକୌଣସି ବେପାର ବା ବୃତ୍ତି ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତୁମେ ତାହା ଯଥାଶୀଘ୍ର ପାଇଯିବ, ଯଦି ସେଥ‌ିରେ ସଫଳ ହେବାକୁ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷ ରଖୁ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ତୁମକୁ ଶିକ୍ଷା ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ହେବ ।

Para: Success in life is not easily secured; it only comes to those who work hard and continue learning.

ଅନୁବାଦ : ଜୀବନରେ ସଫଳତା ସହଜରେ ମିଳେ ନାହିଁ; ଏହା କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସେ ଯେଉଁମାନେ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି ଓ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ଚାଲୁ ରଖନ୍ତି ।

Para: Very soon you will require to choose a trade or profession. Choose with the greatest care and avoid as far as you can any occupation that leads nowhere. Aim rather at work that has in it the promise of an interesting and happy future and if at first you are forced to take a job that can only last for a short time, try to get one, as soon as possible, that is to your liking. If at any time you are in doubt as to the choice you should make, do not hesitate to ask advice from one of your teachers.

ଅନୁବାଦ : ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ କୌଣସି ଏକ ବେପାର କିମ୍ବା ବୃତ୍ତି ଚୟନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ । ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ସତର୍କତାର ସହିତ ଚୟନ କର ଏବଂ ସେଭଳି ବୃତ୍ତିକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ପରିହାର କର, ଯାହାକି ତୁମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚାଇପାରିବ ନାହିଁ । ବରଂ ଏକ ଏଭଳି ବୃତ୍ତି ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖ ଯେଉଁଥ‌ିରେ ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା ନିହିତ ଥ‌ିବ; ଏବଂ ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରଥମେ କୌଣସି ଚାକିରି ଆପଣେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି ଯାହାକି ଖୁବ୍ କମ୍ ଦିନ ରହିପାରିବ, ତେବେ ଯଥାଶୀଗ୍ର ତୁମ ପସନ୍ଦ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ବୃତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କର । ବୃତ୍ତି ଚୟନ କରିବାରେ ଯଦି କୌଣସି ସମୟରେ ବୃତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ଦେହ ଉପୁଜେ, ତେବେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ନିମନ୍ତେ ପଚାରିବାକୁ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କର ନାହିଁ ।

Para: Success in life depends largely on good health. Keep your body fit, and by cleanliness, fresh air, regular habits, and suitable recreations, make yourself strong to play the game, and to do it in every sense of the word. Avoid anything that will sap your health. Smoking in your youth stunts the body, and clouds the brain. Be temperate in all things, and beware of drink. It is the deadly enemy of health and efficiency.

ଅନୁବାଦ : ଜୀବନରେ ସଫଳତା ବହୁ ପରିମାଣରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଶରୀରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖ ଏବଂ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା, ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ, ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ ବିନୋଦନଦ୍ୱାରା ଖେଳ ଖେଳିବା ପାଇଁ ନିଜକୁ ବଳିଷ୍ଠ କର, ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍‌ ଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ କର । ଶରୀରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି ପକାଉଥବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷକୁ ପରିହାର କର । ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଧୂମପାନ ତୁମ ଶରୀର ବୃଦ୍ଧିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବଗ୍ରସ୍ତ କରିଦେବ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ସଂଯତ ରୁହ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ପ୍ରତି ସାବଧାନ ରୁହ । ଏହା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦକ୍ଷତାର ଚରମ ଶତ୍ରୁ ଅଟେ ।

Para: Above all remember that your character is a priceless possession. Keep it therefore untarnished. Be truthful in all things, considerate to everybody, fair to your rival, kind and helpful to all who are weak and suffering, and do not be afraid to have the courage to stand up for what is good, pure, and noble. Avoid gambling in every form; it is a mean game trying to get something for nothing and at somebody’s cost.

ଅନୁବାଦ : ସର୍ବୋପରି ମନେରଖ ଯେ ତୁମମାନଙ୍କ ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ । ଏଣୁ ଏହାକୁ କଳଙ୍କମୁକ୍ତ ରଖ । ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଅ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଚାରଶୀଳ ହୁଅ, ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦୀଙ୍କ ପ୍ରତି ନିରପେକ୍ଷ ହୁଅ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦୁଃସ୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହୁଅ, ଏବଂ ଯାହା ଉତ୍ତମ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମହତ୍ତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ତାହାର ପକ୍ଷ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଭୟ କର ନାହିଁ । ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ଜୁଆଖେଳଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହ, ବିନା ବିନିଯୋଗରେ ଅନ୍ୟର ମୂଲ୍ୟରେ କିଛି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ନୀଚ ଖେଳ ଅଟେ ।

Para: Make provision for hard times. In your leisure hours, avoid mere idling. Fill such hours with interesting hobbies good books, companionships, and associations calculated to exercise over your influences for good. To a large extent, you will be known by the company you keep.

ଅନୁବାଦ : ଦୁଃସମୟ/ଦୁଦ୍ଦିନ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା କର । ତୁମମାନଙ୍କର ଅବସର ସମୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆଳସ୍ୟ ପରିହାର କର । ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଅଭ୍ୟାସ, ଉତ୍ତମ ପୁସ୍ତକ ଏବଂ ସାଙ୍ଗସାଥୀ ମେଳରେ ସେହି ସମୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୋଗ କର ଏବଂ ସ୍ଥିରୀକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଲେ ତୁମ ଉପରେ ସୁପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ । ବହୁମାତ୍ରାରେ ତୁମେ ରଖୁଥ‌ିବା ବନ୍ଧୁବର୍ଗଙ୍କଦ୍ବାରା ତୁମେ ପରିଚିତ ହେବ ।

Para: With a sound mind in a sound body, a good character, courteous manners, and loyalty to the duties of your nation and its high ideals, you will, by God’s grace, be a credit to your family, a good citizen, and in your whole life, a real success.

ଅନୁବାଦ : ସୁସ୍ଥ ଶରୀରରେ ସୁସ୍ଥ ମନ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ଭଦ୍ର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ଦେଶ ପାଇ ଥ‌ିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଏହାର ଉଚ୍ଚାଦର୍ଶ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ ରହିଲେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ କୃପାରୁ ତୁମେମାନେ ତୁମମାନଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ ତଥା ଜଣେ ସୁନାଗରିକ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ତୁମମାନଙ୍କ ସାରା ଜୀବନ ବାସ୍ତବ ସଫଳତାରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହେବ ।

C. About The Author
The essayist Lord Eustace Percy was a former Minister of Education in Britain. The essay ‘School’s Goodbye’ is a message conferred by him to the school children on the eve of their departure from school. In this message, he tells students how to become good human beings and citizens in the future.

Word Meaning / Glossary:
are about to leave – are going to leave ( ଛାଡ଼ିବା ଉପରେ)
welfare (N) – the health and happiness of people (ଉତ୍ତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁଖ) Government should make provisions for the welfare of the children.
apart from(V) – to leave someone (ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ) A child never wants to part from its mother.
although – though he is poor, he is happy.
are parting from – leaving (ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଛି )
ambitious – actively seeking success, wealth status, etc. (ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ) She is an ambitious lady.
profession (N) – skilled job, a paid occupation (ବୃତ୍ତି)You should choose your profession very carefully.
priceless – too valuable (ଅମୂଲ୍ୟ)
succeed (V) – to achieve the desired aim (ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା| ସଫଳତା ଲାଭ କରିବା) You can’t succeed unless you work hard.
education (N) – a process of educating or being educated
secure (V) – to obtain something (ହାସଲ କରିବା/ଲାଭ କରିବା) Success can be secured by hard work.
as far as – to the extent that (ସେହି ପରିମାଣରେ) You should write the simple language as far as practicable.
occupation (N) – profession (ବୃତ୍ତି)
hesitate(V) – reluctant to do something (ଦ୍ୱିଧା କର କରିବା)A student shouldn’t hesitate to seek advice of his elders.
astà(formal) – about, concerning He is very uncertain as to the profession he has to take after schooling.
in doubt(N) – having confusion (ସନ୍ଦେହରେ |)
largely – considerably (ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ)
choose – select (ବାଛିବା) He chose a green dress.
idling – wasting time (ସମୟ ନଷ୍ଟ କରିବା)
associations – institutions (ଅନୁଷ୍ଠାନ)
character – all the qualities that one has There is another side to his character.
success (N) – the accomplishment of an aim or purpose
cleanliness (N) – keeping oneself clean (ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା) Cleanliness is the habit of keeping clean.
recreation (N) – a hobby, amusement, game or pastime (ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦ, ଚିତ୍ତ ବିନୋଦନ )
saps (V) – gradually weakens ( ଧୀରେ ଧୀରେ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେବା) My long illness sapped my strength.
stunt (V) – to prevent something or somebody from growing properly (ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ) Lack of the right food may stunt growth.
avoid (V) – shake off( ଦୂରେଇ ରୁହ )
cloud (V) – to make uncertain or confused Age clouded his memory.
beware of – be careful (ସାବଧାନ ରହିବା) Beware of the dogs.
temperate (Adj) – showing self-restraint
above all – most importantly And above all (ଗୁରୁତର ସର୍ବୋପରି ) remember to send us your comments.
untarnished (N) – free from any black spots Try to keep your reputation untarnished.
considerate (V) – unselfish, giving thought to the happiness and comfort of others. (ବିଚାର ଶୀଳ, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ) Our headmaster is not only judicious but also considerate.
rival – competitor ( ପ୍ରତିଦ୍ବହୀ )
stand up for (V) – to defend
provision (N) – arrangement for future requirements
leisure (N) – free time (ଅବସର ସମୟ)
companionship (N) – friendship ( ସାହଚର୍ଯ୍ୟ )
company(N) – friend
loyalty (N) – the quality of being loyal
courteous (Adj) – polite and well-mannered
credit (N) – honor
high ideals (NP) – lofty ideals ( ଉଚ୍ଚ ଆଦଶ ଗୁଣାବଳୀ)
influence (V) – impact My mother has been a great influence on inc.
by God’s grace – by the mercy of God ( ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କରୁଣା ବଳରେ)
priceless – too valuable to have a price (ଅମୂଲ୍ୟ)
education – teaching people various subjects

BSE Odisha 10th Class English Detailed Text:

• All Things Bright and Beautiful Question Answer
• A letter to God Question Answer
• The Solitary Reaper Question Answer
• At the High School Question Answer
• Village Song Question Answer
• Festivals of North-East India Question Answer
• The Flower-School Question Answer
• Air Pollution: A Hidden Menace Question Answer
• From the Formalin Jar Question Answer
• School’s Goodbye Question Answer

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class English Solutions Non-Detailed Chapter 4 A Grain as big as a Hen’s Egg Textbook Exercise Questions and Answers.

Class 10th English Non-Detailed Chapter 4 A Grain as big as a Hen’s Egg Question Answers BSE Odisha

A Grain as big as a Hen’s Egg Class 10 Questions and Answers

A. Before You Read
In the past, the man was leading a healthy life. There was a perfect harmony between the life of man and the cycle of seasons. The man was getting enough to satisfy all his needs from the treasure house of nature. The man was an active participant in all activities. He was not a passive respondent as now. Active participation in everything was helping him to lead a full healthy life.

The man was realising that he was a product of nature. So he was not disturbing the harmonious natural cycle of nature. Nature and man were two sides of the same coin. Both were complementary to each other. Nowadays man has broken the order of nature. There is chaos and anarchy in the world of nature. So everything has been deformed. This story describes how once upon a time the grain was as big as an egg.

People were leading healthy life then. Even the grandfather of the old man in the story was more healthy than him. The old man was unable to walk and his power of vision has been drastically reduced. He was very weak physically. So it was discovered that nature was providing a healthy surroundings in the past. King’s curiosity to know the reason behind the size of the grain was solved by the grandfather of the old man.

ବିଷୟ ପୂଚନ।
ଅତୀତରେ ମନୁଷ୍ୟ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲା । ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନ ଏବଂ ଋତୁଚକ୍ର ମଧ୍ଯରେ ସୁସମନ୍ୱୟ ରହିଥିଲା । ମନୁଷ୍ୟ ନିଜର ସକଳ ଅଭିଳାଷ ପରିପୂରି ନିମନ୍ତେ ପ୍ରକୃତିର ଗନ୍ତାଘରୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜିନିଷ ପାଇ ପାରୁଥିଲା । ସର୍ବବିଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭଳି ସେ କେବଳ ଏକ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ପ୍ରତିନିଧ୍ ନ ଥିଲା । ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ତାକୁ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା । ମନୁଷ୍ୟ ନିଜକୁ ପ୍ରକୃତର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ କରୁଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ପ୍ରକୃତିର ସୁସମନ୍ବିତ ପ୍ରାକୃତିକ ଚକରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁ ନ ଥିଲା ।

ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ଵ ସଦୃଶ ଥିଲେ । ଉଭୟେ ପରସ୍ପରର ପରିପୂରକ ଥିଲେ । ଅଧୁନା ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛି । ପ୍ରକୃତି ରାଜ୍ୟରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ଅରାଜକତା ଦେଖାଦେଇଛି । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷ ବିରୂପ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଏକଦା ଶସ୍ୟର ଆକାର କିପରି ଅଣ୍ଡା ଭଳି ବୃହଦାକାର ଥିଲା ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ । ଏପରିକି ଗଳ୍ପବର୍ଣ୍ଣିତ ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକର ଜେଜେବାପା ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସୁସ୍ଥସବଳ ଥିଲେ ।

ବୃଦ୍ଧବୃକ୍ତି ଜଣକ ଚାଲିପାରୁ ନ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେ ଶାରୀରିକଭାବେ ଖୁବ୍ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ । ତେଣୁ ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ଅତୀତରେ ପ୍ରକୃତି ଏକ ସୁସ୍ଥକର ବାତାବରଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା । ଶସ୍ୟର ଆକାର ପଶ୍ଚାତ୍‌ରେ ଥ‌ିବା ରାଜାଙ୍କର କୌତହଳ ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜେଜେବାପାଙ୍କଦ୍ବାରା ସମାହିତ ହୋଇଥିଲା ।

Text – I

Para: One day some children found, in a ravine, a thing shaped like a grain of corn, with a groove down the middle, but as large as a hen’s egg. A traveler passing by saw the thing, bought it from the children for a penny, and taking it to town sold it to the King as a curiosity. The King called together his wise men and told them to find out what the thing was. The wise men pondered and pondered and could not make head or tail of it till one day when the item was lying on a window sill, a hen flew in and pecked at it till she made a hole in it, and then everyone saw that it was a grain of corn. The wise men went to the King and said: ‘It is a grain of com’.

ଅନୁବାଦ : ଦିନେ କେତେକ ପିଲା ଏକ ଗଭୀର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପତ୍ୟାକାରୁ ଶସ୍ୟ ଆକାରର ଏକ ଜିନିଷ ପାଇଲେ ଯାହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଲମ୍ବା ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗଭୀର କଟା ଦାଗ ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏହା କୁକୁଡ଼ା ଅଣ୍ଡା ଭଳି ବୃହଦାକାର ଥିଲା । ସେହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥ‌ିବା ଜଣେ ପଥ୍ୟ ଜିନିଷଟିକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରୁ ତାହାକୁ ଏକ ପେନି (ବ୍ରିଟିଶ ମୁଦ୍ରା) ବିନିମୟରେ କିଣିନେଲେ । ତାହାକୁ ସହରକୁ ନେଇ ଏକ ବିସ୍ମୟକର ଜିନିଷଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିକ୍ରୟ କଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କର ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ସେହି ଜିନିଷଟି କ’ଣ ବୋଲି ଖୋଜି ବାହାର କରିବାପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ । ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଗଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ତା’ର ଆଦିଅନ୍ତ କିଛି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ଦିନେ ଜିନିଷଟି ଝରକା ଦାଢ଼ରେ ପଡ଼ିଥିବା ସମୟରେ ଏକ କୁକୁଡ଼ା ଉଡ଼ି ଆସି ଏହାକୁ ଖୁମ୍ପିଲା ଏବଂ ଏହାର ମଝିରେ ଏକ ଗାତ କରିଦେଲା । ତା’ପରେ ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ଶସ୍ୟଦାନା । ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ ‘ଏହା ଏକ ଶସ୍ୟଦାନା ଅଟେ ।’’

Word Meaning / Glossary:
ravine – A very deep narrow valley
shape – size
wise men – intelligent people
ponder – to think deeply
make head or tail – ଆଦି-ଅନ୍ତ ନିରୂପଣ କରିବା, ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିର |
window-sill – a lodge forming the bottom part of the window sill below the window
peck – ଖୁମ୍ପିର |

Para: At this, the King was much surprised, and he ordered the learned men to find out when and where such corn had grown. The learned men pondered again, and searched in their books, but could find nothing about it. So they returned to the King and said: ‘We can give you no answer. There is nothing about it in our books. You will have to ask the peasants; perhaps some of them may have heard from their fathers when and where grain grew to such a size.

So the King gave orders that some very old peasants should be brought before him; his servants found such a man and brought him to the King. Old and bent, ashy pale and toothless, he just managed with the help of two crutches to totter into the King’s presence. The King showed him the grain, but the old man could hardly see it; he took it, however, and felt it with his hands. The King questioned him, saying: ‘Can you tell us, old man, where such grain as this grown? Have you ever bought such corn, or sown such in your fields ?’

ଅନୁବାଦ : ଏଥରେ ରାଜା ଖୁବ୍ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏହିଭଳି ଶସ୍ୟ କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ିଥିଲା ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପୁନର୍ବାର ଚିନ୍ତା କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପୁସ୍ତକସବୁରୁ ଖୋଜିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏ ବିଷୟରେ କିଛି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, ‘‘ଆମେ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ । ଏ ବିଷୟରେ ଆମ ପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକରେ କିଛି ନାହିଁ । ଆପଣଙ୍କୁ ଏ ବିଷୟରେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହୁଏତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ସେମାନଙ୍କ ବାପାମାନଙ୍କଠାରୁ ଏଭଳି ଆକାରର ଶସ୍ୟ କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ୁଥିଲା ଶୁଣିଥାଇପାରନ୍ତି ।’’

ତେଣୁ କିଛି ବୃଦ୍ଧ କୃଷକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଣାଯାଉ ବୋଲି ରାଜା ଆଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଏଭଳି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପାଇଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ । ସେ ବୁଢ଼ା ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଅଣ୍ଟା ନଇଁ ଯାଇଥିଲା । ସେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଦନ୍ତହୀନ ଥିଲେ । ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଦୁଇଟି ଆଶାବାଡ଼ି ଧରି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସେହି ଶସ୍ୟଟିକୁ ଦେଖାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧଜଣଙ୍କ ତାକୁ ଠିକ୍‌ ଭାବେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧରି ଏହାର ଆକାରକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି କହିଲେ : ‘‘ହେ ବୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ଏହିଭଳି ଆକାରର ଶସ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ିଥିଲା ଆମକୁ କହିପାରିବ କି ? ତୁମେ ଏହିଭଳି ଶସ୍ୟ କେବେ କିଣିଛ କି କିମ୍ବା ତୁମ ଜମିରେ ବୁଣିଛ କି ?’’

Word Meaning / Glossary:
surprise – amaze
Search – ଖୋଜିବା
peasants – କୃଷକ
bent – ବଙ୍କା
ashy pale – unhealthy
toothless – without tooth
crutches – ଆଶାବାଡ଼ି
totter – to walk unsteadily

Para: The old man was so deaf that he could hardly hear what the King said, and only understood with great difficulty. ‘No,’ he answered, at last, 7 never sowed nor reaped any like it in my fields, nor did / ever buy any such. When we bought corn, the grains were always as small as they are now. But you might ask my father. He may have heard where such grain grew.’

So the King sent for the old man’s father, and he was found and brought before the King. He came walking with one crutch. The King showed him the grain, and the old peasant, who was still able to see, took a good look at it. And the King asked him: ‘Can you not tell us, old man, where corn like this used to grow? Have you ever bought any like it, or sown any in your fields ?’

ଅନୁବାଦ : ବୃଦ୍ଧଲୋକଟି ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ବଧୂର ଥିଲା ଯେ ସେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିପାରିଲା ନାହିଁ, କେବଳ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ବୁଝିପାରିଲା । ଶେଷରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲା, ‘ନା, ମୁଁ ଏଭଳି ଶସ୍ୟ ମୋ ଜମିରେ ବୁଣିନାହିଁ କି ଅମଳ କରିନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏପରି ଶସ୍ୟ କେବେ କିଣି ନାହିଁ । ଆମେ ଯେତେ ଶସ୍ୟ କିଣିଥିଲୁ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଜିକାର ଭଳି କ୍ଷୁଦ୍ର ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଆପଣ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ପଚାରିପାରନ୍ତି । ସେ ଏଭଳି ଶସ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ୁଥିଲା ଶୁଣିଥାଇ ପାରନ୍ତି ।’ ତେଣୁ ରାଜା ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ଡକାଇ ପଠାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜାଗଲା ଓ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଣାଗଲା ।

ସେ ଗୋଟିଏ ଆଶାବାଡ଼ି ଧରି ଚାଲିଚାଲି ଆସିଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ୟଦାନାଟି ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ଏବେବି ଦେଖି ପାରୁଥବାରୁ ସେ ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖ‌ିଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ‘ହେ ବୃଦ୍ଧ ! ଏଭଳି ଶସ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ୁଥିଲା ଆମକୁ ତୁମେ କହିପାରିବ କି ? ଏଭଳି କିଛି ତୁମେ କେବେ କିଣିଛ କି କିମ୍ବା ତୁମ କ୍ଷେତରେ ବୁଣିଛ କି ?’’

Word Meaning / Glossary:
sow – ବୁଣିବା
send for – ଡକାଇ ପଠାଇରା
reap – ଅମଳ କରିର |

Comprehension Check

Question 1.
What did the children find in the ravine?
(ପିଲାମାନେ ଗଭୀର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପତ୍ୟକାରୁ କ’ଣ ପାଇଲେ ?)
Answer:
The children found in the ravine a thing shaped like a grain of corn with a long narrow, deep line cut in its middle surface. Its size was as large as a hen’s egg.

Question 2.
How did the wise men know that was a grain of corn?
(ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତାହା ଏକ ଶସ୍ୟଦାନ ଥିଲା ବୋଲି କିପରି ଜାଣିଲେ ?)
Answer:
When the wise men were told to find out what the thing was, they thought over the matter deeply but did not get any answer. One day, when the thing was lying on a window sill, a hen flew in and pecked at it till she made a hole in it. Then everyone, including the wise men, knew that was a grain of com.

Question 3.
What did the king do to collect information about the grain?
(ଶସ୍ୟଦାନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପାଇବାପାଇଁ ରାଜା କ’ଣ କଲେ ?)
Answer:
To collect information about the grain, the king ordered the learned men to find out when and where such com had grown.

Question 4.
Could the learned men find out the answer? What were their suggestions?
(ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କୌଣସି ଉତ୍ତର ପାଇପାରିଲେ କି ? ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
The learned men could not find out the answer even after thinking carefully and searching thoroughly their books. But they gave suggestions to the king to ask the peasants who might have heard from their fathers when and where the grain of such a size grew.

Question 5.
What was the king’s question to the old peasant who came first?
(ପ୍ରଥମେ ଆସିଥ‌ିବା ବୃଦ୍ଧ କୃଷକଙ୍କୁ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନ କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
The king showed the grain to the 01(1 peasant who could hardly see it. However, he felt it with his hands. The king asked him if he had ever bought such corn or sown such in his fields.

Question 6.
Was he able to hear and see? What was his answer?
(ସେ ଶୁଣିବାକୁ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥିଲା କି ? ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
No, the old man was neither able to see nor hear what the king said, but he understood it with great difficulty. His answer was that he never sowed nor reaped such a large size of corn in his fields. He also never bought any such. During his time the grains were always as small as they are now. He suggested the king ask his father about the grain.

Question 7.
How did the old peasant’s father come to the king? Was he able to see?
(ବୃଦ୍ଧ କୃଷକଙ୍କ ବାପା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ କିପରି ଆସିଲେ ? ସେ ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥିଲେ କି ?)
Answer:
The old peasant’s father came to the king walking with one crutch. His eyesight was better than his son and he was able to see.

Question 8.
The king asked the same question to the old man’s father. Now goes what could be his answer, will he be able to recognize the grain?
(ସେହି ସମାନ ପ୍ରଶ୍ନଟି ରାଜା ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ । ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର କ’ଣ ହୋଇଥ‌ିବ ପରେପଢ଼ିବା, ସେ ସେହି ଶସ୍ୟଟିକୁ ଚିହ୍ନବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥବେ କି ?)
Answer:
The king asked the same question to the old man’s father. But he would not be able to recognize the grain. Because during his time, the grains were larger than today but not as large as the grain found by the children.

TEXT – II

Para: Though the old man was rather hard of hearing, he still heard better than his son had done. ‘No, he said, “I never sowed nor reaped any grain like this in my field. As to buying, I never bought any, for in my time money was not yet in use. Everyone grew his own corn, and when there was any need, we shared with one another. ¡ do not know where corn like this grew Ours was large and yielded more flour than present-day grain, but ¡ never saw any like this. 1 have, however. heard my father say that in his time the grain grew larger and yielded more flour than ours. You had better ask him.”

ଅନୁବାଦ : ଯଦିଓ ବୃଦ୍ଧଲୋକଟି ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଣିପାରୁ ନ ଥିଲେ, ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶୁଣିପାରୁଥିଲେ । ସେ କହିଲେ, ‘ନା, ମୁଁ ମୋ କ୍ଷେତରେ ଏପରି ଶସ୍ୟ ବୁଣି ନ ଥୁଲି କି ଅମଳ କରି ନ ଥୁଲି । ମୁଁ ଏପରି ଶସ୍ୟ କେବେହେଲେ କିଣି ନ ଥିଲି, କାରଣ ମୋ ସମୟରେ ଟଙ୍କାର ପ୍ରଚଳନ ନ ଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜର ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଦରକାର ପଡ଼ୁଥିଲା ଆମେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟି ନେଉଥିଲୁ । ଏପରି ଶସ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ବଢ଼ୁଥିଲା ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ । ଆମ ବେଳର ଶସ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅପେକ୍ଷା ବଡ଼ ଥିଲା ଓ ଅଧିକ ଅଟା ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏଭଳି ଶସ୍ୟ ମୁଁ କେବେ ଦେଖୁନଥିଲି । ମୁଁ ମୋ ବାପା କହୁଥିବାର ଶୁଣିଛି ଯେ ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଶସ୍ୟଦାନା ଆମ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା ବଡ଼ ଥିଲା ଓ ଅଧିକ ଅଟା ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା । ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଭଲ ହେବ ।’’

Word Meaning / Glossary:
yield – produce (ଉତ୍ପାଦନ କରିବା)
better ask him – ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଭଲ ହେବ
not yet in use – ବ୍ୟବହାର ହେଉ ନ ଥିଲା

Para: So the king sent for this old man’s father, and they found him too and brought him before the King. He entered walking easily and without crutches: his eye was clear, his hearing good, and he spoke distinctly. The King showed him the grain, and the old grandfather looked at it and turned it about in his hand. ‘It is long since I saw such a fine grain’, said he, and he bit a piece off and tasted it.

‘It’s the very same kind’, he added. ‘Tell me, grandfather, said the King’, ‘When and where was such com grown? Have you ever bought any like it, or sown any in your fields ?’ And the old man replied: ‘Corn like this used to grow everywhere in my time. I lived on corn like this in my young days and fed others on it. It was grain like that we used to sow and reap and thrash’.

ଅନୁବାଦ : ତେଣୁ ରାଜା ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ ଡକାଇ ପଠାଇଲେ ଓ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପାଇଗଲେ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ । ସେ ବିନା ଆଶାବାଡ଼ିରେ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦରେ ଚାଲି ଚାଲି ଆସିଲେ । ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଉଜ୍ଜଳ ଥୁଲା, ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତମ ଥିଲା ଏବଂ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କହିପାରୁଥିଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ୟଦାନାଟି ଦେଖାଇଲେ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ଜେଜେବାପା ଏହାକୁ ହାତରେ ଲେଉଟାଇ ଦେଖ‌ିଲେ । ସେ କହିଲେ, ‘ଏପରି ଉତ୍ତମ ଶସ୍ୟଦାନା ମୁଁ ବହୁଦିନ ତଳେ ଦେଖୁଥୁଲି ।’’ ସେ ସେଥୁରୁ ଖଣ୍ଡିଏ କାମୁଡ଼ି କରି ଚାଖିଲେ ।

‘‘ଏହା ଠିକ୍ ସେହି ପ୍ରକାରର,’’ ସେ ପୁଣି କହିଲେ । ରାଜା କହିଲେ, ‘ଜେଜେବାପା ଏପରି ଶସ୍ୟ କେବେ ଓ କେଉଁଠି ବଢ଼ୁଥିଲା ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ ? ତୁମେ କେବେ ଏପରି ଶସ୍ୟ କିଣିଛ କି କିମ୍ବା ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୁଣିଛ କି ? ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ କହିଲେ, ‘ମୋ ସମୟରେ ଏଭଳି ଶସ୍ୟ ସବୁଠାରେ ବଢ଼ୁଥିଲା । ମୋ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଖାଇ ବଞ୍ଚୁଥୁଲି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖୁଆଉଥୁଲି । ଏପରି ଶସ୍ୟ ଆମେ ବୁଣୁଥ୍ ଏବଂ ବାଡ଼େଇ କରି ଅମଳ କରୁଥିଲୁ ।’’

Word Meaning / Glossary:
distinctly – clearly ( ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ )
reap – harvest (ଅମଳ କରିବା)
sow – ବୁଣିବା
thrash – to beat repeatedly (କ୍ରମାଗତଭାବେ ବାଡ଼େଇବା )

Para: And the King asked:’Tell me, grandfather, did you buy it anywhere, or did you grow it all yourself ?’ ’ The old man smiled. ‘In my time, he answered, ‘no one ever thought of such a sin as buying or selling bread, and we knew nothing of money. Each man had corn enough of his own.’ ‘Then tell me, grandfather’, asked the King, ‘where was your field, where did you grow corn like this ?’ And the grandfather answered: ‘My field was God’s earth, wherever 1 plowed, there was my field. The land was free. It was a thing no man called his own. Labour was the only thing men called their own.’

ଅନୁବାଦ : ଏବଂ ରାଜା ପଚାରିଲେ : ‘‘ଜେଜେବାପା, ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ, ତୁମେ ଏହାକୁ କୌଣସିଠାରୁ କିଶୁଥୁଲ ନା ନିଜେ ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥୁଲ ?’’ ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ହସିଲେ । ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ଆମ ସମୟରେ ଶସ୍ୟ ବିକିବା ଓ କିଣିବା ଭଳି ପାପ କଥା କେହି କେବେ ଚିନ୍ତା କରୁ ନ ଥିଲେ ଏବଂ ଆମେ ଟଙ୍କା ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣି ନ ଥିଲୁ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ନିଜ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଶସ୍ୟ ଥିଲା । ରାଜା ପଚାରିଲେ, ‘ଜେଜେବାପା, ତେବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ ତୁମର କ୍ଷେତ କେଉଁଠି ଥିଲା ଏବଂ ତୁମେ କେଉଁଠି ଏପରି ଶସ୍ୟ ଚାଷ କରୁଥି ? ଏବଂ ଜେଜେବାପ! ଉତ୍ତର ଦେଲେ : ‘‘ମୋ’ର କ୍ଷେତ ଥିଲା ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ପୃଥ‌ିବୀ, ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ଚାଷ କରୁଥିଲି, ତାହା ମୋର କ୍ଷେତ ଥିଲା । ଏହାକୁ କେହି ନିଜର ବୋଲି କହୁ ନ ଥିଲେ । ଶ୍ରମ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଜିନିଷ ଯାହାକୁ ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜର ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।’’

Word Meaning / Glossary:
Sin – bad and immoral behaviour (ପାପ)
God’s earth – ଭଗବାନଙ୍କ ପୃଥିବୀ
land was free – ଭୂମି ଥିଲା ମୁକ୍ତ
labour – very hard work (ଶ୍ରମ)

Para: Answer me two more questions, said the King. ‘The first is, why did the earth bear such grain then and has ceased to do so now? And the second is, why your grandson walks with two crutches, your son with one, and you yourself with none? Your eyes are bright, your teeth sound, and your speech clear and pleasant to the ear. How have these things come about ?’ And the old man answered: ‘These things are so because men have ceased to live by their own labor and have taken to depending on the labor of others. In the old time, they lived according to God’s law. They had what was their own, and coveted not what others had produced.

ଅନୁବାଦ : ରାଜା ପଚାରିଲେ, ‘‘ମୋତେ ଆଉ ଦୁଇଟି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ । ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନଟି ହେଲା, ପୃଥ‌ିବୀ ସେତେବେଳେ କାହିଁକି ଏପରି ଶସ୍ୟ ଉପୁଜାଉଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ କାହିଁକି ସେପରି କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି ? ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଲା, ତୁମ ନାତି କାହିଁକି ଦୁଇଟି ଆଶାବାଡ଼ି ଧରି ଚାଲୁଛି, ତୁମ ପୁଅ ଗୋଟିଏ ଆଶାବାଡ଼ି ଧରି ଚାଲୁଛି ଏବଂ ତୁମେ ବିନା ଆଶାବାଡ଼ିରେ ଚାଲୁଛ ? ତୁମର ଚକ୍ଷୁ ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜଳ ଅଛି, ଦାନ୍ତ ସୁସ୍ଥ ଅଛି ଏବଂ ତୁମର କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଶ୍ରୁତିମଧୁର ହେଉଛି । ଏସବୁ କିପରି ସମ୍ଭବ ହେଉଛି ? ଏବଂ ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଜଣକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ : ‘ଏସବୁ ଏପରି ହୋଇଛି, କାରଣ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଶ୍ରମରେ ବଞ୍ଚିବା ଚାଡ଼ି ଦେଇ ଅନ୍ୟର ଶ୍ରମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସେମାନେ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ନିୟମାନୁଯାୟୀ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ । ଯାହା ନିଜସ୍ବ ତାହା ସେମାନଙ୍କର ଥିଲା, ଅନ୍ୟର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସେମାନେ ନିଜର କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ନ ଥିଲେ ।’’

Word Meaning / Glossary:
cease – stop (ବନ୍ଦ କରିଡ଼େବା)
pleasant – full of pleasure (ଆନନ୍ଦମୟକ)
God’s law – law of nature (ଭଗବାନଙ୍କ ନିୟମ)
covet – wish eagerly to have other’s possession (ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର ପାଇ ପ୍ରଇବା ଇଚ୍ଛା )
produce – law of nature (ଉତ୍ପାଦନ କରିବା)

Comprehension Check

Question 1.
How big was the corn in his father’s time?
(ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ସମୟରେ ଶସ୍ୟ କେତେ ବଡ଼ ଥୁଲା ?)
Answer:
In his father’s time, the com was larger and yielded more flour than the present-day grain.

Question 2.
Read the lines that describe the old man’s grandfather.
(ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜେଜେବାପାଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥ‌ିବା ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ ।)
Answer:
The old man’s grandfather entered walking easily without crutches: his eyes were clear, the hearing was good, and he spoke distinctly because his teeth were intact.

Question 3.
What was the grandfather’s reply to the king’s question?
(ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ ଜେଜେବାପାଙ୍କର ଉତ୍ତର କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
In reply to the king’s question, the grandfather said that it was a long since he saw such a fine grain. Com of that size had grown everywhere in his time. He lived on com like that in his young days and fed others on it. It was a grain like this they used to sow and reap in the field.

Question 4.
Did the people in their grandfather’s time buy or sell bread?
(ଜେଜେବାପାଙ୍କ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଶସ୍ୟ କିଣୁଥିଲେ କିମ୍ବା ବିକୁଥିଲେ କି ?)
Answer:
No, in grandfather’s time, people did not buy or sell bread. They thought buying or selling bread was a sin. They knew nothing of money. Each man had corn enough of his own.

Question 5.
Was the land free during his time? Say the lines that suggest?
(ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଜମି ମୁକ୍ତ ଥିଲା କି ? ଏହା ସୂଚାଉଥବା ଧାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ କୁହ ।)
Answer:
Yes, the land was free during his time. The lines: “My field was God’s earth, wherever I plowed, there was my field. Land was free. It was a thing no man called his own.” suggest it.

Question 6.
What were the last two questions of the king?
(ରାଜାଙ୍କର ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ ଦୁଇଟି କ’ଣ ଥିଲା ?)
Answer:
The last questions of the king were why the earth bore such big-size grain then and has ceased to do so now. The second question was why his grandson walked with two crutches, his son with one crutch and he himself without a crutch. Why his eyes were clear, teeth sound, speech clear and pleasant to hear. The king wanted to know the reason behind this.

Question 7.
What reply did the grandfather give?
(ଜେଜେବାପା କ’ଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ?)
Answer:
The grandfather replied that these things were so because men had ceased to live by their own labor and had depended on the labor of others. In old days. they lived according to God’s law. They never wished to have something that belonged to others.

D. WRITING

Answer the following questions in fifty words.
(ପଚାଶଟି ଶବ୍ଦରେ ନିମ୍ନଲିଖ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।)

Question 1.
How did the grain of corn reach the king?
(ଶସ୍ୟଦାନାଟି ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲା ?)
Answer:
One day some children found, in a ravine, a thing shaped like a grain of corn with a long deep line cut down the middle of its surface. The item was as large as a hen’s egg. A traveler was passing nearby. He saw the thing and bought that from the children for a penny. He took it to town and sold it to the king as a curiosity.

Question 2.
How did the wise men know that it was a grain of corn?
(ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହା ଏକ ଶସ୍ୟଦାନ ବୋଲି କିପରି ଜାଣିଲେ ? )
Answer:
After buying the grain of corn from the traveler which was as large as a hen’s egg, the king called together his wise men and told them to find out what the thing was. The wise men thought over the matter deeply but could not get any answer. One day. when the thing was lying on a window-sill, a hen flew in and pecked at it till she made a hole in it. Then everyone saw that it was a grain of corn. In this way, the wise men came to know that it was a grain of corn.

Question 3.
What suggestions did the learned men give to the king to find out when and where such corn had grown?
(ସେହିଭଳି ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କେବେ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ହୋଇଥିଲା ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ କ’ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ?)
Answer:
The learned men after pondering over the matter and searching in their books. could find nothing about it. They suggested the king ask the peasants about the whereabouts of the corn because some of them might have heard from their fathers when and where grains had grown to such a size.

Question 4.
What were the replies given by the old peasant and his father regarding the corn?
(ଶସ୍ୟ ବିଷୟରେ ବୃଦ୍ଧ କୃଷକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଉତ୍ତର କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
In reply to the king’s question, the old peasant told the king that he had never sowed nor reaped any corn like that in his fields. The grains they bought were as small as the present-day grains. His father might have known about such a large size grain. ¡n reply to the king’s question his father said that he had never sowed nor reaped any corn like that in his fields. He had never bought any as money was not in use then.

In his time everyone grew his own corn and in time of leed, they exchanged with one another. Of course, the grain of their time was larger and yielded more flour than the present-day grain. He had heard from his father that the grain grew larger in his father’s time. So it would be better for the king to ask his father.

Question 5.
How were the three old men in the story described?
(ଏହି ଗଳ୍ପରେ ତିନିଜଣ ବୃଦ୍ଧବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିଭଳି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ?)
Answer:
As per the king’s order, the first old man came with two crutches to the king. He had lost all his sense organs. Neither did he see clearly nor hear nor speak distinctly. He understood with great difficulty what the king told. The second old man was better than the first old man. He came walking with the help of one crutch.

He could see the grain but could manage to understand what the king told him. The third old man who was the grandfather of the first old man walked easily without the help of any crutch. He could speak distinctly and could see clearly. He recognized the corn which was produced during his time.

Question 6.
Briefly describe the lifestyle of the people during grandfather’s time?
(ଜେଜେବାପାଙ୍କ ସମୟର ଲୋକମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।)
Answer:
During my grandfather’s time., things were not sold or bought. They knew nothing of money. Each man had corn enough of his own. The land was free. It was a thing no man called his own. Labour was the only thing men called their own. Each man had corn enough of his own. The people lived according to God’s rule. They never wished to have something that belonged to others.

Question 7.
What comments did the grandfather give on the lifestyle of people today?
(ଜେଜେବାପା ଆଜିକାଲିର ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ଉପରେ କ’ଣ ଟିପ୍‌ପଣୀ ଦେଇଥିଲେ ?)
Answer:
Nowadays people have become selfish. Men have ceased to live by their own labor and have taken to depend on the labor of others. They have a strong desire for the things that belong to others. So they have become weak and unhealthy.

E. ACTIVITY

1. Draw a family tree using the information given in the story.
(a) Here are some words and expressions given in the box. Choose the right words/expressions and fill in the following diagram.
toothless, one crutch, eyes clear, old and bent, two crutches, without crutches, heard better, spoke distinctly, ashy pale, still able to see, hearing good

Answer:

(b) Now use the words and expressions in your own sentences to describe the three old men. Then arrange the sentences in the order of the story.
Answer:
A. Son
(i) He was toothless.
(ii) He was old and bent.
(iii) He was ashy pale.
(iv) He walked with two crutches.
B. Father
(i) He walked to the king with a crutch.
(ii) He heard better.
C. Grandfather
(i) He walked to the king easily without crutches.
(ii) He had clear eyes.
(iii) He spoke distinctly.
(iv) His hearing was good.

Arrangement of the sentences in order of the story :
4. The peasant was old and bent.
9. The old peasant who was brought to the king was ashy and pale.
1. The old man was toothless.
5. The old man came to the king with the help of two crutches.
2. The old man’s father came walking to the king with one crutch.
10. The old man’s father was still able to see the grain.
7. The old man’s father heard better than his son.
6. The old man’s grandfather walked easily without crutches.
3. Although her grandfather was old, his eyes were clear.
11. The old man’s grandfather’s hearing was good.
8. The old man’s grandfather spoke distinctly before the king regarding the size of the grain.

BSE Odisha 10th Class English A Grain as big as a Hen’s Egg Important Questions and Answers

Very Short A Objective Questions With Answers:
Answer The Following Questions In A Word Or A Phrase.

Question 1.
Where did the children find the thing?
Answer:
in a ravine

Question 2.
What was the thing shaped like?
Answer:
a grain of corn

Question 3.
Who bought the thing from the children?
Answer:
a traveler

Question 4.
How much did he pay for the thing?
Answer:
a penny

Question 5.
Who did the traveler sell it to?
Answer:
to the King

Question 6.
Who did the king tell to find out what the thing was?
Answer:
to the wise men

Question 7.
Who pecked at the thing?
Answer:
a hen

Question 8.
Where was the thing laying when a hen-pecked at it?
Answer:
on a window-sill

Question 9.
“It is a grain of corn.” Who said it to whom?
Answer:
the wise men to the king

Question 10.
Who searched in their books and found nothing about the grain of corn?
Answer:
the learned men

Question 11.
Who found the very old peasant and brought him to the king?
Answer:
the king’s servants

Question 12.
How did the very old peasant walk?
Answer:
with the help of two crutches

Question 13.
What did the old peasant feel with his hands?
Answer:
the grain

Question 14.
Whom did the king ask about the corn finding no answer from the old peasant?
Answer:
to the old peasant’s father

Question 15.
How did the old peasant’s father walk?
Answer:
with the help of one crutch

Question 16.
Who was rather heard of hearing?
Answer:
the old peasant’s father

Question 17.
“Ìn my time money was not yet in use.” Who said this?
Answer:
the old peasant’s father

Question 18.
What did people share with one another in the second old man’s time?
Answer:
the corn

Question 19.
How did the old peasant’s grandfather enter the king’s presence?
Answer:
without crutches

Question 20.
How were the grandfather’s eyes?
Answer:
clear

Question 21.
How did the grandfather speak?
Answer:
distinctly

Question 22.
“It is the very same kind.” Who said this?
Answer:
the old peasant’s grandfather

Question 23.
What was considered a sin during her grandfather’s time?
Answer:
selling or buying bread

Question 24.
What was free during her grandfather’s time?
Answer:
land

Question 25.
What was the only thing men called their own?
Answer:
labor

Fill In The Blanks With Right Words.

1. One day some children found a thing shaped like a grain of corn in a _________.
Answer:
ravine

2. bought the thing from the children _________.
Answer:
a traveler

3. The traveler sold the thing to the king as a ___________.
Answer:
curiosity

4. The traveler bought the thing from the children for a _________.
Answer:
penny

5. ___________ confirmed to the king that it was a grain of corn.
Answer:
The wise men

6. The king ordered the __________ to find out when and where such corn had grown.
Answer:
the wise men

7. The learned men searched in their ___________ about the thing.
Answer:
books

8. The learned men advised the king to ask __________ about the strange thing.
Answer:
the peasants

9. ________ were brought before the king first.
Answer:
the very old peasant

10. __________ managed with the help of two crutches to totter into the king’s presence.
Answer:
The very old peasant

11. The king asked the old peasant __________ questions.
Answer:
two

12. The old peasant was rather hard of __________.
Answer:
hearing

13. _________ came walking with one crutch.
Answer:
the old peasant’s father

14. The grains were always as small as they are now in _________ time.
Answer:
the second old man’s

15. __________ had good look.
Answer:
the old man’s father

16. The king’s first question to the old man’s father was ___________.
Answer:
where corn used to grow

17. The very old peasant was old and bent, __________ and toothless.
Answer:
ashy pale

18. The grain was placed on a _________ when a hen-pecked it.
Answer:
window sill

19. __________ pondered and pondered about the thing.
Answer:
the wise men

20. The children found _____ in a ravine.
Answer:
a thing shaped like a grain

21. After the king’s order, the wise men pondered and pondered and could not make _________ of it.
Answer:
head or tail

22. “I never sowed nor reaped any grain like this in my field”. The statement said by _________.
Answer:
the old man

23. ‘Money was not yet ¡n use in the time of __________.
Answer:
the old man

24. In the old man’s time the grain was larger and yielded _________ than present-day grain.
Answer:
more flour

25. _________ entered walking easily and without crutches.
Answer:
Grandfather

26. The grandfather’s eyes were ____________.
Answer:
clear

27. Grandfather spoke _________.
Answer:
distinctly

28. “It’s long since I saw such a fine grain.” ____________ said by.
Answer:
grandfather

29. ________ looked at the grain and turned it about in his hand.
Answer:
grandfather

30. ‘To walk in an unsteady way’ means ____________.
Answer:
totter

Multiple Choice Questions With Answers

Question 1.
The children found a thing shaped like a grain of corn in the ___________?
(A) in the valley
(B) in a ravine
(C) in the mountain
(D) in the stream
Answer:
(B) in a ravine

Question 2.
The traveler bought the thing for a __________?
(A) rupee
(B) dollar
(C) rouble
(D) penny
Answer:
(D) penny

Question 3.
The corn was sold .to __________ as a curiosity?
(A) the dealer
(B) the wise man
(C) the king
(D) the minister
Answer:
(C) the king

Question 4.
There was a in the middle of the corn?
(A) porous
(B) crack
(C) groove
(D) hole
Answer:
(C) groove

Question 5.
The wise men couldn’t make __________ of the grain?
(A) head and tail
(B) head and leg
(C) hand and glove
(D) hide and seek
Answer:
(A) head and tail

Question 6.
One day a hen flew in and pecked at the corn which was placed?
(A) on the table
(B) in the comer of the room
(C) on the shelf
(D) on the window sill.
Answer:
(D) on the window sill.

Question 7.
‘We can give no answer’, Who said it?
(A) the king
(B) the wise men
(C) the councilors
(D) the ministers
Answer:
(B) the wise men

Question 8.
The learned men suggested the king to consult ___________?
(A) the magicians
(B) the doctors
(C) the soldiers
(D) the peasants
Answer:
(D) the peasants

Question 9.
The king ordered the learned men to find out __________?
(A) when and how much corn had grown
(B) when and why is such corn had grown
(C) where and why such corn had grown
(D) when and where such corn had grown
Answer:
(D) when and where such corn had grown

Question 10.
The traveler bought the corn from the children and took it?
(A) to the village
(B) to the village market
(C) to the Big Bazar
(D) to the town
Answer:
(D) to the town

Question 11.
The first old man could not see the corn so ___________?
(A) he bit a piece of it
(B) he felt the corn with his hand
(C) he smelt it
(D) he could understand it.
Answer:
(B) he felt the corn with his hand

Question 12.
‘Have you ever bought such corn or sown such in your fields?
(A) The first old man asked the second old man
(B) The second old man asked the first old man
(C) The third old man asked the king
(D) The king questioned the first old man
Answer:
(D) The king questioned the first old man

Question 13.
The father came to the king’s presence with the help of __________?
(A) one crutch
(B) two crutches
(C) a stick
(D) a crowbar
Answer:
(A) one crutch

Question 14.
The grandfather walked easily _________?
(A) with help of two crutches
(B) with the help of one crutch
(C) with the help of a stick
(D) without any crutch
Answer:
(D) without any crutch

Question 15.
The first old man suggested consulting his ________?
(A) mother
(B) brother
(C) father
(D) sister
Answer:
(C) father

Question 16.
The grandfather spoke distinctly because __________?
(A) his teeth were intact
(B) he was toothless
(C) he was rather weak
(D) he was blind and deaf
Answer:
(A) his teeth were intact

Question 17.
When the king showed the old grandfather the grain _________?
(A) he looked at it
(B) he held it about in his hand
(C) he bit a piece of it
(D) he felt it with his hand
Answer:
(D) he felt it with his hand

Question 18.
The third old man lived on the com like this in his __________?
(A) old days
(B) young days
(C) infancy
(D) school days
Answer:
(B) young days

Question 19.
According to the old grandfather in the past was the only thing that man called his own?
(A) house
(B) field
(C) land
(D) labor
Answer:
(D) labour

Question 20.
During the grandfather’s time, buying and selling were considered as _________?
(A) virtue
(B) vice
(C) honesty
(D) sin
Answer:
(D) sin

Question 21.
What was the third old man like?
(A) he walked easily without any crutch
(B) his eyes were clear and his hearing was good
(C) his teeth were intact and spoke distinctly
(D) all of the above
Answer:
(D) all of the above

Question 22.
What was the only thing that man called his own?
(A) water
(B) land
(C) labor
(D) corn
Answer:
(C) labour

Question 23.
Who was toothless, old, bent, and ashy pale and walked with two crutches?
(A) the son
(B) the father
(C) the grandfather
(D) the mother
Answer:
(A) the son

Question 24.
Who walked without any crutch?
(A) the son
(B) the father
(C) the grandfather
(D) the wise man
Answer:
(C) the grandfather

Question 25.
Today men have ceased to live on their own?
(A) land
(B) labor
(C) property
(D) com
Answer:
(B) labour

Question 26.
People in modern times don’t live according to __________?
(A) popular law
(B) social custom
(C) God’s law
(D) social law
Answer:
(C) God’s law

BSE Odisha 10th Class English Non-Detailed Text:

• A Tiger in the House Question Answer
• The Beggar Question Answer
• The Village Judge Question Answer
• A Grain as big as a Hen’s Egg Question Answer
• A Great Son of India Question Answer

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Maths Solutions Geometry Chapter 1 ରେଖା ଓ କୋଣ Ex 1(a) Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 Maths Solutions Geometry Chapter 1 ରେଖା ଓ କୋଣ Ex 1(a)

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖ ପଦଗୁଡ଼ିକରୁ ସଂଜ୍ଞାବିହୀନ ଓ ସଂଜ୍ଞାବିଶିଷ୍ଟ (ଯାହାର ସଂଜ୍ଞା ଅଛି) ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନାଅ ।
ରେଖାଖଣ୍ଡର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ, ସ୍ଥାନାଙ୍କ, ଦୂରତା, ସରଳରେଖା, ରଶ୍ମି, ରେଖାଖଣ୍ଡ, ସମତଳ, ବିନ୍ଦୁ ।
ସମାଧାନ:
ସଂଜ୍ଞାବିହୀନ ପଦ – ସରଳରେଖା, ସମତଳ, ବିନ୍ଦୁ, ।
ସଂଜ୍ଞାବିଶିଷ୍ଟ ପଦ – ରେଖାଖଣ୍ଡର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ, ସ୍ଥାନାଙ୍କ, ଦୂରତା, ରଶ୍ମି, ରେଖାଖଣ୍ଡ ।

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦାନ କର ।
(କ) ଗୋଟିଏ ସରଳରେଖାରେ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଥାଏ ?
ସମାଧାନ:
ଅସଂଖ୍ୟ

(ଖ) ଗୋଟିଏ ରେଖାଖଣ୍ଡରେ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଥାଏ ?
ସମାଧାନ:
ଅସଂଖ୍ୟ

(ଗ) ଗୋଟିଏ ରେଖାଖଣ୍ଡରେ କେତୋଟି ପ୍ରାନ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ଓ କେତୋଟି ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଥାଏ ?
ସମାଧାନ:
ଦୁଇଟି ଓ ଗୋଟିଏ

(ଘ) ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଓ ତାହାର ବିପରୀତ ରଶ୍ମିର ସଂଯୋଗରେ କ’ଣ ଗଠିତ ହୁଏ ?
ସମାଧାନ:
ସରଳରେଖା

(ଙ) ଗୋଟିଏ ରଶ୍ମି ଓ ତାହାର ବିପରୀତ ରଶ୍ମିର ଛେଦରେ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁ ଥାଏ ?
ସମାଧାନ:
ଗୋଟିଏ

(ଚ) ତିନୋଟି ପୃଥକ୍ ସରଳରେଖା ପରସ୍ପରକୁ ଅତିବେଶିରେ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ?
ସମାଧାନ:
ତିନୋଟି

(ଛ) ଚାରୋଟି ପୃଥକ୍ ସରଳରେଖା ପରସ୍ପରକୁ ଅତିବେଶିରେ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବେ ?
ସମାଧାନ:
ଛଅଗୋଟି

(ଜ) ଚାରୋଟି ପୃଥକ୍ ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ତିନୋଟି ଏକରେଖୀ ହୋଇ ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା କେତୋଟି ସରଳରେଖା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇ ପାରିବ ?
ସମାଧାନ:
ଛଅଗୋଟି

Question 3.
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର । ଦତ୍ତ ଅଛି A – B – C
(i) A͞B ∪ \(\overrightarrow{AC}\) = ________
ସମାଧାନ:
\(\overrightarrow{AC}\)

(ii) \(\overrightarrow{BA}\) ∪ \(\overrightarrow{BC}\) = ________
ସମାଧାନ:
\(\overleftrightarrow{AC}\)

(iii) A͞B ∪ B͞C = ________
ସମାଧାନ:
AC

(iv) \(\overrightarrow{AB}\) ∪ \(\overrightarrow{AC}\) = ________
ସମାଧାନ:
\(\overrightarrow{AB}\) ବା \(\overrightarrow{AC}\)

(v) \(\overrightarrow{AB}\) ∩ \(\overrightarrow{BA}\) = ________
ସମାଧାନ:
AB

(vi) A͞C ∩ B͞C = ________
ସମାଧାନ:
BC

(vii) \(\overrightarrow{BA}\) ∩ \(\overrightarrow{BC}\) = ________
ସମାଧାନ:
{B}

(viii) AC – BC = ________
ସମାଧାନ:
AB

(ix) AC – AB = ________
ସମାଧାନ:
BC

Question 4.
L ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ À ଓ B ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 3 ଓ 5 ହେଲେ AB କେତେ ?
ସମାଧାନ:
L ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 3 ଓ 5 ହେଲେ,
A͞B ର ଦୈର୍ଘ୍ୟ = AB = |-3 – 5| = |-8| = 8
ଅଥବା AB = |5 – (-3)| = |8| = 8

Question 5.
\(\overleftrightarrow{AB}\) ଉପରିସ୍ଥ A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 16 ଓ 20 ହେଲେ AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ କେତେ ? 
ସମାଧାନ:
 A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 16 ଓ 20 ।
∴ AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ = \(\frac{-16+20}{2}=\frac{4}{2}\) = 2

Question 6.
ନିମ୍ନସ୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକରେ ସଂପୃକ୍ତ ସମସ୍ତ ବିନ୍ଦୁ ଏକରେଖୀ ଅଟନ୍ତି ।
(କ) A, B ଓ C ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 11, 4 ଓ 2 ହେଲେ, କେଉଁ ବିନ୍ଦୁଟି ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟିର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ?
ସମାଧାନ:
A, B, C ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 11, 4 ଓ 2 । ଏଠାରେ – 11 < 2 < 4 ଯୋଗୁଁ A – C – B
ଅର୍ଥାତ୍ C ବିନ୍ଦୁ A ଓ B ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

(ଖ) PQ = 8, QR = 5 ଓ RP = 3 ହେଲେ P, Q, R ମଧ୍ଯରେ କେଉଁ ବିନ୍ଦୁଟି ଅନ୍ୟ ଦ୍ଵୟର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ?
ସମାଧାନ:
PQ = 8, QR = 5, RP = 3 10166 PQ = QR + RP
ଅର୍ଥାତ୍ R ବିନ୍ଦୁ Q ଓ P ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

(ଗ) A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 3, A – C – B, BC = 2 ଓ C ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 4 ହେଲେ, B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଓ AB କେତେ ? 
ସମାଧାନ:
A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 3, BC = 2, C ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 4 ଏବଂ A – C – B ।
∴ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ = – 4 – 2 = -6

BC = 2 ଯୋଗୁଁ, AB = |-6 -3| = |-9|  = 9

(ଘ) ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 11 ଓ 21 ହେଲେ, A͞B ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ କେତେ ଓ A ଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା କେତେ ?
ସମାଧାନ:
A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ – 11 ଓ 21 । A ଓ B ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ C ହେଲେ
∴ A͞B ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ‘C’ ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ = \(\frac{-11+21}{2}=\frac{10}{2}\) = 5
∴ A ଠାରୁ ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ‘C’ ର ଦୂରତା = |-11 – 5| = |-6| = 6
∴ AC = 16

(ଙ) A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 5 ଓ ĀB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ 0 ହେଲେ, B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ କେତେ ?
ସମାଧାନ:
A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ – 5 | AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ (M) ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ 0 |

ମନେକର B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ‘x’
∴ 0 = \(\frac{-5+x}{2}\) ⇒ x = 5
∴ B ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ = 5

Question 7.
A, L ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ 5 ଅଟେ । A ଠାରୁ 2 ଏକକ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ କେତୋଟି ବିନ୍ଦୁ L ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନାଙ୍କ କେତେ ହେବ ?
ସମାଧାନ:

L ସରଳରେଖା ଉପରିସ୍ଥ A ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ 5 । A ଠାରୁ 2 ଏକକ ଦୂରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ L ଉପରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବ ।
ଆମେ ଜାଣୁ L ସରଳରେଖା ଉପରେ P ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ à ଏକ ଧନାତ୍ମକ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ L 
ଉପରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ରହିବ; ଯାହାର ସ୍ଥାନାଙ୍କ P + a ଓ P – a ।
∴ L ଉପରେ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ ରହିବ ଯଥା B ଓ C ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ 5 + 2 = 7 ଓ 5 – 2 = 3 

Question 8.
ନିମ୍ନଲିଖ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଅ ।
ରେଖାଖଣ୍ଡର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ, ବିପରୀତ ରଶ୍ମି, ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦୂରତା, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତିତା ।
ସମାଧାନ:
ରେଖାଖଣ୍ଡର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ : ଏକ ରେଖାଖଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ଥାଏ । ମନେକର A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ
ଯଥାକ୍ରମେ x ଓ y ଏବଂ AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ‘C’ ହେଲେ C ବିନ୍ଦୁର ସ୍ଥାନାଙ୍କ = \(\frac{x+y}{2}\) ହେବ ।
AC = CB = \(\frac{1}{2}\)AB 

‘C’ ବିନ୍ଦୁଟି AB ର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁ ହେବ ।

ବିପରୀତ ରଶ୍ମି : L ରେଖା ଉପରିସ୍ଥ A, O ଓ B ବିନ୍ଦୁ ଯେପରିକି A – O – B ।
ଏଠାରେ \(\overrightarrow{\mathrm{OA}}\) ଓ \(\overrightarrow{\mathrm{OB}}\) କୁ ବିପରୀତ ରଶ୍ମି କୁହାଯାଏ ।

\(\overrightarrow{\mathrm{OA}}\) ଏବଂ \(\overrightarrow{\mathrm{OB}}\) ପରସ୍ପରର ବିପରୀତ ରଶ୍ମି ହେଲେ \(\overrightarrow{\mathrm{OA}}\) ∪ \(\overrightarrow{\mathrm{OB}}\) = \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) = L
ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ରଶ୍ମି \(\overrightarrow{\mathrm{OA}}\) ଏବଂ \(\overrightarrow{\mathrm{OB}}\) ର ସଂଯୋଗ \(\overleftrightarrow{\mathrm{AB}}\) (AB ସରଳରେଖା) ଅଟେ ।

ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦୂରତା : A ଓ B ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟର ସ୍ଥାନାଙ୍କ x ଓ y ହେଲେ,
A ଓ B ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦୂରତା = AB = |x – y| (∴ A ଓ B ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ ଦ୍ଵୟର ଅଣଋଣାତ୍ମକ ଅନ୍ତର = AB) 
ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ AB ଗୋଟିଏ ଧନାତ୍ମକ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ହେବ । ଯାହା ହେଉଛି A ଓ B ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଦୂରତା ।

ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତିତା : ତିନୋଟି ପୃଥକ୍ ବିନ୍ଦୁ A, B ଓ C ଯଦି ଏକ ସରଳରେଖା ଉପରେ ଅବସ୍ଥାନ

କରନ୍ତି ଓ AB + BC = AC ହୁଏ; ତେବେ B କୁ A ଓ C
(କିମ୍ବା C ଓ A )ର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ ।
ବିନ୍ଦୁ ତ୍ରୟର ଏ ପ୍ରକାର ଅବସ୍ଥାକୁ ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାରେ A – B – C କିମ୍ବା C – B – A ଭାବରେ ଲେଖାଯାଏ ।

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class History Solutions Chapter 4 ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉଦ୍ୟମ : ଜାତିସଂଘ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 History Solutions Chapter 4 ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉଦ୍ୟମ : ଜାତିସଂଘ

୧।ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।

(କ) ଜାତିସଂଘ ‘ପରିଷଦ’ର କ୍ଷମତାଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:

• ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ବିବାଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିବା ପରିଷଦର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମ୍ମିଳନୀ ଡାକିବା ଏହାର ଅଧିକାର ଥିଲା ।
• କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଚୁକ୍ତି ପାଳନରେ ଅବହେଳା କଲେ ତାକୁ ପରିଷଦ ଜାତିସଂଘର ସଭ୍ୟପଦରୁ ବଞ୍ଚ କରୁଥିଲା ।
• ଅହେତୁକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଅଧ୍ୟାର ପରିଷଦର ଥିଲା ।
• ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପରିମାଣକୁ ହ୍ରାସ କରିବାପାଇଁ ପରିଷଦ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲା ।
• ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ସ୍ଵାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ସାର ବେସିନ୍ ଓ ଡାନଜିଗ୍ ସହରକୁ ଶାସନ କରିବା, ତଦାରଖ କରିବା ଏବଂ ଜାତିସଂଘର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରିଷଦର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଥିଲା ।

(ଖ) ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

• ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୧୯୨୨ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୧୫ ତାରିଖରେ ନେଦରଲାଣ୍ଡର ହେଗୁଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
• ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଏଥ‌ିରେ ୧୧ ଜଣ ବିଚାରପତି ଓ ଚାରିଜଣ ଉପବିଚାରପତି ଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହାର ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୫କୁ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଉପବିଚାରପତି ପଦ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇଥିଲା ।
• ସଭା ଓ ପରିଷଦର ପୃଥକ୍ ଭାବେ ଭୋଟଦାନ ପଦ୍ଧତିଦ୍ଵାରା ବିଚାରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥିଲେ । ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଗୃହରେ ନିରଙ୍କୁଶ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ମତ ହାସଲ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା ।
• ନିଜ ଦେଶରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ହେବାପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିବା ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଇନରେ ଜ୍ଞାନ ଥବା ଯେକୌଣସି ଜାତୀୟତାର ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାର ବିଚାରପତି ହେଉଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୯ ବର୍ଷ ଥିଲା ।
• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ସର୍ଭ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା, ପରସ୍ପର କଳହରତ ଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଆଇନଗତ ପରାମର୍ଶ ଦେବା, ଜାତିସଂଘର କୋଭେନାଣ୍ଟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବୋଧଗମ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିବାଦର ବିଚାର କରିବା, ସଭା ବା ପରିଷଦଦ୍ବାରା ପ୍ରେରିତ କୌଣସି ବିବାଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଉପରେ ଉପଦେଶାତ୍ମକ ମତ ଦେବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ।

(ଗ) କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତିସଂଘ ସଫଳତା ପାଇପାରି ନଥିଲା ?
Answer:

• ଲିଥୁଆନିଆ ଦଖଲରେ ଥ‌ିବା ଭିଲ୍‌ ସହର ଉପରେ ପୋଲାଣ୍ଡର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଗ୍ରୀସ୍ ଓ ଆଲ୍‌ବାନିଆ ମଧ୍ଯରେ ସୀମା ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ଯାଇଥିବା ଇଟାଲୀୟ ପ୍ରତିନିଧ‌ିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଘଟଣାରେ ଇଟଲୀଦ୍ଵାରା କୋର୍‌ଫ୍ୟୁ ଦ୍ବୀପ ଧ୍ବଂସ ଓ ଗ୍ରୀସ୍ଠାରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଆଦାୟ, ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥ‌ିବା ଓ ଜଣେ ଫରାସୀ କମିଶନରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସିତ ହେଉଥ‌ିବା ମେମେଲ୍ ବନ୍ଦର ଉପରେ ଲିଥୁଆନିଆର ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର, ଜାପାନର ମାଞ୍ଚୁରିଆ ଅଧିକାର, ଜାତିସଂଘ ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ।
• ପୃଥ‌ିବୀରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୂରୀଭୂତ କରି ସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ ଜାତିସଂଘ ଅସଫଳ ହୋଇଥିଲା ।
• ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ବଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାରେ ଏହା ସଫଳ ହୋଇପାରି ନଥିଲା ।

(ଘ) ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା ପାଇଁ ଏହାର ସମ୍ବିଧାନର କେଉଁ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଦାୟୀ ଥିଲା ?
Answer:

• ଜାତିସଂଘର ବିଫଳତା ପାଇଁ ଏହାର ସମ୍ବିଧାନର ନିମ୍ନଲିଖିତ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଦାୟୀ ଥିଲା । ସଭା ଓ ପରିଷଦରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ସର୍ବସମ୍ମତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବାରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାପାଇଁ ଅସୁବିଧା ହେଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ କୌଣସି ବିଷୟରେ ସୁପାରିସ କରିବାକୁ ସର୍ବସମ୍ମତିର ଆବଶ୍ୟକତା ନ ଥିଲା । ତେଣୁ
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଜାତୀୟ ନିରାପତ୍ତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନିଜର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସର୍ବନିମ୍ନ ପରିମାଣକୁ ହ୍ରାସ କରିବାପାଇଁ ଯୋଗୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ମହଜୁଦ ରଖିଲେ ।
• ଜାତିସଂଘ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅସିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିନଥିବାରୁ ଅନେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର କୌଣସି ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗର ସମାଧାନ ପାଇଁ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ।
• ଜାତିସଂଘର ନିଜର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ବାବଧାନରେ ଏକ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ନ ଥିବାରୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ପଡ଼ୁଥିଲା ।
• ଜାତିସଂଘକୁ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ଦାୟିତ୍ଵ ଦିଆଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇ ନ ଥିଲା ।

୨। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।

(କ) ଜାତିସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଜାତିସଂଘର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ।

• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସହଯୋଗ, ଶାନ୍ତ ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ।
• ଯୁଦ୍ଧର ଆଶ୍ରୟ ନ ନେବାକୁ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ, ନିରପେକ୍ଷ ଓ ସମ୍ମାନଜନକ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୈତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ।
• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଇନକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଆଚରଣର ପ୍ରକୃତ ବିଧାଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ।
• ନିରପେକ୍ଷତା ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ଅନୁମୋଦିତ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ସଚେତନ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ।

(ଖ) ଜାତିସଂଘର ‘ସଭା’ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ କିପରି ସମାନ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:

• ଜାତିସଂଘର ‘ସଭା’କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ବାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ତିନିଜଣ ପ୍ରତିନିଧ‌ି ପଠାଇ ପାରୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭୋଟର ଅଧିକାର ପାଉଥିଲେ ।
• ଏହିପରି ସଭାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସମାନ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଉଥିଲା ।

(ଗ) କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଜାତିସଂଘ ‘ପରିଷଦ’ର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଇଟାଲୀ ଓ ଜାପାନ ଜାତିସଂଘର ପରିଷଦର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।

(ଘ) ଜାତିସଂଘ ‘ପରିଷଦ’ର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ କେତେ ଜଣ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥିଲେ ?
Answer:

• ଜାତିସଂଘ ‘ପରିଷଦ’ର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତିନି ବର୍ଷ ଥିଲା ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ୩ ଜଣ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥିଲେ ।

(ଙ) କେବେ ଓ କେଉଁଠାରେ ଜାତିସଂଘର ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୨୨ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୧୫ ତାରିଖ ଦିନ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଚ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:

• ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷ, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦେଶରେ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅନୁକୂଳ ଓ ମାନବୋଚିତ ଅବସ୍ଥା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।
• ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏହି ସଙ୍ଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା ।

(ଛ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ‘ସାଧାରଣ ସମ୍ମିଳନୀ’ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର କେତେଜଣ ପ୍ରତିନିଧ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ କିପରି ମନୋନୀତ ହେଉଥିଲେ ?
Answer:

• ଜାତିସଂଘ ‘ପରିଷଦ’ର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତିନି ବର୍ଷ ଥିଲା ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ୩ ଜଣ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହେଉଥିଲେ ।ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

(ଜ) ଜାତିସଂଘଦ୍ଵାରା ଆଲାଣ୍ଡ ଦ୍ଵୀପର ସମସ୍ୟା କିପରି ସମାଧାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:

• ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ‘ସାଧାରଣ ସମ୍ମିଳନୀ’ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ୪ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧ‌ି ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା, ଜଣେ ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓ ଜଣେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ହେଉଥିଲେ ।
• ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଆଲାଣ୍ଡ ଦ୍ବୀପର ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ସ୍ବିଡ଼େନ୍ ଓ ଫିନ୍‌ଲାଣ୍ଡ ମଧ୍ଯରେ ଲାଗିଥିବା କଳହର

(ଝ) ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଜାତିସଂଘକୁ ସମର୍ଥନ ଦେବାପାଇଁ କାହିଁକି କୁଣ୍ଠାବୋଧ କଲେ ?
Answer:

• ଜାତିସଂଘର ଆରମ୍ଭରେ ବିଜିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ସଭ୍ୟପଦ ଦିଆନଯିବାରୁ ସେମାନେ ଜାତିସଂଘକୁ କେବଳ ବିଜେତାମାନଙ୍କର ଏକ ସଙ୍ଗଠନ ବୋଲି ମନେକଲେ ।
•  ଏଥିପାଇଁ ଜାତିସଂଘକୁ ସେମାନେ ଘୃଣା କଲେ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଦେବାପାଇଁ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କଲେ ।

(ଞ) ଜର୍ମାନୀ କେବେ ଜାତିସଂଘର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେବେ ଏହାର ସଦସ୍ୟ ପଦ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଜର୍ମାନୀ ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ଜାତିସଂଘର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୩ରେ ହିଟଲରଙ୍କ ଉତ୍‌ଥାନ ପରେ ସେ ଏହାର ସଦସ୍ୟପଦ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲା ।

୩। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) କେବେ ପ୍ୟାରିସ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜାତିସଂଘ କୋଭେନାଣ୍ଟର ଚିଠା ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୮ ତାରିଖରେ ପ୍ୟାରିସ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜାତିସଂଘ କୋଭେନାଣ୍ଟର ଚିଠା ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଖ) ଜାତିସଂଘ କେବେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ?-
Answer:
୧୯୨୦ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜାତିସଂଘ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ।

(ଗ) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା କାହିଁକି ଜାତିସଂଘର ସଭ୍ୟ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ?
Answer:
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ୟାରିସ୍ ଶାନ୍ତିଚୁକ୍ତିକୁ ସିନେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ ନ କରିବାରୁ ଏହା ଜାତିସଂଘର ସଭ୍ୟ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ।

(ଘ) ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଆଇନଗତ ଅଧିକାର କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଥିଲା; ଯଥା – ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।

(ଙ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଥିଲା ?
Answer:
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଜେନେଭାଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଚ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷ, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦେଶରେ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଥ‌ିବା ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଅନୁକୂଳ ଓ ମାନବୋଚିତ ଅବସ୍ଥା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ।

(ଛ) ‘ସାର୍’ ଅଞ୍ଚଳକୁ କେଉଁ ପଦ୍ଧତିରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇ ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ସାର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଗଣଭୋଟ ସଙ୍ଗଠିତ କରାଯାଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

(ଜ) ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷିଆକୁ କାହିଁକି ଜାତିସଂଘ ସଦସ୍ୟ ପଦରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଫିନ୍‌ଲାଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରୁ ରୁଷିଆକୁ ଜାତିସଂଘ ସଦସ୍ୟ ପଦରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା ।

(ଝ) ୧୯୩୦ର ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଅହେତୁକ ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ମୌନ ସମ୍ମତି ଜଣାଇଲେ ?
Answer:
୧୯୪୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜାତିସଂଘ ନୂତନଭାବେ ଗଠିତ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ସହିତ ମିଶିଗଲା । ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରତି ମୌନ ସମ୍ମତି ଜଣାଇଲେ ।

(ଞ) ଜାତିସଂଘ କେବେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ସହିତ ମିଶିଗଲା ?
Answer:
୧୯୪୬ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜାତିସଂଘ ନୂତନଭାବେ ଗଠିତ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ସହିତ ମିଶିଗଲା ।

୪ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ସଙ୍ଗେ ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ବାଛି ଲେଖ ।

(କ) କିଏ ପ୍ୟାରିସ୍ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜାତିସଂଘ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ?
(i) ଆଭେନଲ୍
(ii) ଲେଷ୍ଟ୍ରଚ
(iii) ଉଡ୍ରୋ ଉଇଲ୍‌ସନ୍
(iv) ଏରିକ୍ ଡୁମଣ୍ଡ
Answer:
(iii) ଉଡ୍ରୋ ଉଇଲ୍‌ସନ୍‌

(ଖ) ଜାତିସଂଘ କୋଭେନାଣ୍ଟକୁ କେବେ ଭର୍ସାଇ ସନ୍ଧିର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୮
(ii) ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୮
(iii) ୧୯୧୯ ଜୁନ୍ ୨୮
(iv) ୧୯୨୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୦
Answer:
(iii) ୧୯୧୯ ଜୁନ୍ ୨୮

(ଗ) ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ସଭ୍ୟପଦ ଦେବାପାଇଁ ଅତି କମ୍‌ରେ
(i) ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ
(ii) ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ
(iii) ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ
(iv) ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ
Answer:
(iii) ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ

(ଘ) ରୁଷିଆ କେବେ ଜାତିସଂଘ ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଭ୍ୟ
(i) ୧୯୨୬
(ii) ୧୯୩୪
(iii) ୧୯୩୬
(iv) ୧୯୩୯
Answer:
(ii) ୧୯୩୪

(ଙ) ଜାତିସଂଘର ସଚିବାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ?
(i) ପ୍ୟାରିସ୍
(ii) ହେଗ୍
(iii) ଜେନେଭା
(iv) ଭିନା
Answer:
(iii) ଜେନେଭା

(ଚ) ସ୍ଥାୟୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ କେତେ ବର୍ଷ ଥିଲା ?
(i) ଏଗାର ବର୍ଷ
(ii) ଚାରି ବର୍ଷ
(iii) ପନ୍ଦର ବର୍ଷ
(iv) ନ‍ଅ ବର୍ଷ
Answer:
(iv) ନଅ ବର୍ଷ

(ଛ) ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଙ୍ଗଠନର ଶାସନ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଦଳରେ କେତେଜଣ ସଦସ୍ୟ
(i) ଚାରି ଜଣ
(ii) ଆଠ ଜଣ
(ii) ଷୋହଳ ଜଣ
(iv) ବତ୍ରିଶ ଜଣ
Answer:
(iv) ବତ୍ରିଶ ଜଣ

(ଜ) କଲମ୍ବିଆକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିବାକେଉଁ ସହରକୁ ପେରୁ ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ପୁନଃ ଅଧିକାର କରିଥ ରହିଥିଲେ ?
(i)ଡାନା ଡାଗ୍
(ii) ଆଲାଣ୍ଡ
(iii) ହେଗ୍
(iv) ଲେଟିସିଆ
Answer:
ଲେଟିସିଆ

(ଝ) ଇଟାଲୀୟ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଘଟଣାରେ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଇଟାଲୀ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲା ?
(i) ଅଲାଣ୍ଡ ଦ୍ବୀପ
(ii) ‘ସାର୍’ କୋଇଲା ଅଞ୍ଚଳ
(iii) ନିଭିନା
(iv) କୋଫ୍ୟୁ ଦ୍ବୀପ
Answer:
(iv) କୋର୍‌ଫ୍ୟୁ ଦ୍ବୀପ

(ଞ) ଇଟାଲୀ କେବେ ଜାତିସଂଘ ସଦସ୍ୟ ପଦ ଛାଡ଼ିଥିଲା ?
(i)୧୯୩୩
(ii)୧୯୩୪
(iii) ୧୯୩୭
(iv) ୧୯୩୯
Answer:
(iii) ୧୯୩୭

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class History Solutions Chapter 3 ରୁଷ ବିପ୍ଲବ: କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 9 History Solutions Chapter 3 ରୁଷ ବିପ୍ଲବ : କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳ

୧। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।

(କ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ରୁଷିଆର ଜାର୍‌ମାନଙ୍କ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ଶାସନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:

• ରୁଷିଆରେ ଶାସନର ସମସ୍ତ କ୍ଷମତା ଜାର୍‌ଙ୍କ ହାତରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଦେଶର ପଦାତିକ ବାହିନୀ, ନୌବାହିନୀ ଏବଂ ରୁଷୀୟ ଚର୍ଜର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ ।
• ସେ ବିନା ବିଚାରରେ ଯେକୌଣସି ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଆଦେଶ ଦେଇପାରୁଥିଲେ ବା ବନ୍ଦୀ କରିପାରୁଥିଲେ କିମ୍ବା ସୁଦୂର ବରଫାବୃତ ସାଇବେରିଆକୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାସନରେ ପଠାଇ ଦେଉଥିଲେ । ମୋଟାମୋଟି ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଦେଶରେ ଏକଚ୍ଛତ୍ରବାଦୀ ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ଶାସନ ଚାଲିଥିଲା ।
• ରୁଷ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ରାଜତ୍ଵ କରୁଥିବା ପାଞ୍ଚଜଣ ଜାର୍ ରୁଷରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ ଶାସନକୁ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
• ରୁଷିଆର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଭାଗ କୃଷିଭୃତ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଅତି ଦୟନୀୟ ଭାବରେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ । ସମୟକ୍ରମେ ସେମାନଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ ଭାବ ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବକୁ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇଥିଲା ।

(ଖ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ରୁଷିଆର ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥା କିପରି ଥିଲା ?
Answer:

• ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ରୁଷିଆର ସମାଜ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା; ଯଥା – ଥିଲାବାଲା ଶ୍ରେଣୀ ଓ ନ ଥିଲାବାଲା ଶ୍ରେଣୀ ।
• ଥିଲାବାଲା ଶ୍ରେଣୀରେ ଧନିକ ଓ ସଂଭ୍ରାନ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ଜାରଙ୍କ
• ସେମାନେ ଶାସନର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପଦପଦବୀ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ଓ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଜମିର ମାଲିକ ଥିଲେ ।
• ନ ଥିଲାବାଲା ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିଲେ କୃଷକ ଓ ଶ୍ରମିକ । ସେମାନେ ଧନିକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରର
• ଶ୍ରମିକମାନେ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ପରିବେଶରେ ରହୁଥିଲେ ଓ ଭୋକ୍‌କା ନାମକ ନିଶାକାରୀ ପାନୀୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଥିଲେ । ଫଳରେ ଅକାଳରେ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିଲେ ।

(ଗ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ରଚନା କିପରି ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଇଥିଲା ?
Answer:

• ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଇଉରୋପର ଉଦାର ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ରୁଷିଆର ଶିକ୍ଷିତ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀକୁ ଗଭୀରଭାବେ
• ରୁଷିଆର ପ୍ରଗତିଶୀଳ ମତବାଦଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଚାରରେ ଅନେକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ରୁଷ୍ ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କଦ୍ବାରା ପଠିତ ହେଲା ।
• ଲିଓ ଟଲଷ୍ଟୟ, ଦସ୍ତୋଭସ୍କି, ମାକ୍ସିମ୍ ଗୋର୍କୀ, ଲାଭରୋଭ୍ ଆଦି ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଲେଖକଙ୍କ ରଚନା ଶିକ୍ଷିତ ରୁଷିବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା ।
• ୧୮୪୮ ମସିହାରେ ମହାନ୍ ଚିନ୍ତାନାୟକ କାର୍ଲ ମାର୍ସ ଓ ଫ୍ରେଡ଼େରିକ୍ ଏଞ୍ଜେଲ୍ସଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ବୈପ୍ଳବିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ସମ୍ବଳିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତିକା ‘କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ମାନିଫେଷ୍ଟୋ’ ଏବଂ ୧୮୬୭ ମସିହାରେ କାର୍ଲ ମାର୍କ୍ସଙ୍କ ରଚିତ ‘ଦ କ୍ୟାପିଟାଲ’ ପୁସ୍ତକ ଶୋଷଣ ଓ ବୈଷମ୍ୟ ବିରୋଧରେ ବିପ୍ଳବ କରିବାପାଇଁ ସର୍ବହରାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲା ।
• ମାର୍କ୍ସଙ୍କ ଆଦର୍ଶବାଦରେ ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରୁଷିଆର ଜନସାଧାରଣ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ପୁଞ୍ଜିବାଦୀଙ୍କ ଶୋଷଣ ବିରୋଧରେ ବିପ୍ଳବ କରିବାପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ ।

(ଘ) ଫେବୃୟାରୀ ବିପ୍ଳବ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାମଚଳା ସରକାର ତାଙ୍କ ଉଦାରନୀତି ସତ୍ତ୍ବେ କାହିଁକି ବେଶିଦିନ ତିଷ୍ଠି ପାରିଲା ନାହିଁ ?
Answer:
ନିମ୍ନଲିଖିତ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ ଫେବୃୟାରୀ ବିପ୍ଳବର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାମଚଳା ସରକାର ତାଙ୍କ ଉଦାର ନୀତି ସତ୍ତ୍ବେ ବେଶିଦିନ ତିଷ୍ଠି ପାରିନଥିଲା ।

• କାମଚଳା ସରକାରଙ୍କୁ ଶାସନ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ କେତେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ପ୍ରଥମତଃ ଓ ଖାଦ୍ୟାଭାବ କାରଣରୁ ଏବଂ ପରାଜୟଜନିତ ନିରୁତ୍ସାହିତ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧ ସପକ୍ଷରେ ନ ଥିଲେ ।
• ସମାଜବାଦ ନୀତିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଶ୍ରମିକମାନେ ସରକାରଙ୍କ ଘୋର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରମିକ ଓ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ସଙ୍ଗଠନ ‘ସୋଭିଏତ୍’ ଏବଂ ଉଦାରବାଦୀ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦର୍ଶଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ହେତୁ ଦେଶରେ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଲା ।
• ବିନା କ୍ଷତିପୂରଣରେ ଜମିମାଲିକଙ୍କଠାରୁ ଜମି ଆଣି କୃଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟିବା ଓ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ନେବାରୁ କୃଷକ ଓ ଶ୍ରମିକମାନେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧୀ ହେଲେ ।
• ସମାଜବାଦୀ ନେତାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାପାଇଁ ଉଗ୍ର ଓ ଧମକପୂର୍ଣ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଲା ।

୨। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଲେଖ ।

(କ) କାର୍ଲ ମାର୍କଙ୍କଦ୍ବାରା ରଚିତ ଦୁଇଟି ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
କାର୍ଲ ମାର୍କଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଦୁଇଟି ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକର ନାମ ହେଲା – ‘କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ମାନିଫେଷ୍ଟୋ’ ଓ ‘ଦ କ୍ୟାପିଟାଲ’ ।

(ଖ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓ ଭୂମିହୀନ କୃଷକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଯଥାକ୍ରମେ କେଉଁ
Answer:
ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ‘ସାମାଜିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦଳ’ ଓ ଭୂମିହୀନ କୃଷକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ‘ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବୀ ଦଳ’ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ।

(ଗ) ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ରୁଷିଆରେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଦଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୦୩ ମସିହାରେ ରୁଷିଆରେ ‘ମେସେଭିକ୍ ଦଳ’ ଓ ‘ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍ ଦଳ’ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

(ଘ) ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷିଆର ପରାଜୟ ଦେଶର ସମ୍ମାନକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରି ଜାର୍ ଶାସନର ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ?
Answer:
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ୧୮୫୪ ମସିହାର କ୍ରିମିଆ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ୧୯୦୪ ମସିହାର ରୁଷ୍-ଜାପାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷିଆର ପରାଜୟ ଦେଶର ସମ୍ମାନକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରି ଜାର୍ ଶାସନର ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ।

(ଙ) ୧୯୦୫ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ କାହା ନେତୃତ୍ବରେ ଏବଂ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଜାରଙ୍କୁ ଏକ ଦାବିପତ୍ର ଦେବାପାଇଁ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଯାଉଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୦୫ ମସିହା ଜାନୁୟାରୀ ୨୨ ତାରିଖରେ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀମାନେ ଧର୍ମଯାଜକ ଫାଦର ଗ୍ୟାପନ୍‌ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜାର୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍‌ଙ୍କୁ ଏକ ଦାବିପତ୍ର ଦେବାପାଇଁ ସେଣ୍ଟ ପିଟରସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥିତ ଜାର୍‌ଙ୍କ ଶୀତକାଳୀନ ପ୍ରାସାଦ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିଲେ ।

(ଚ) ୧୯୧୭ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ରୁଷିଆରେ ଜାର୍ କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଜବଂଶର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୭ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ରୁଷିଆରେ ଜାର୍ ଦ୍ବିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଜବଂଶର ନାମ ରୋମାନୋଭ୍ ଥିଲା ।

(ଛ) ୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଲେନିନ୍ କ’ଣ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ
Answer:
୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଲେନିନ୍ ରୁଷିଆରେ ସୋଭିଏତ୍ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପିତ ହେଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।

(ଜି) ୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରେ କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କାହାଦ୍ଵାରା ଲେନିନ୍ ତାଙ୍କର ତିନିଗୋଟି
Answer:
୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରେ ପେଟ୍ରୋଗ୍ରାଡ୍ ଠାରେ ନିଖିଳ ରୁଷିଆ ସୋଭିଏତ୍ କଂଗ୍ରେ ସର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲେନିନ୍ ତାଙ୍କର ତିନିଗୋଟି ଆଦେଶନାମା ଅନୁମୋଦିତ କରାଇ ନେଇଥିଲେ ।

(ଝ) ୧୯୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ବିପ୍ଳବ ପରେ ରୁଷିଆର ନୂତନ ସରକାରରେ କିଏ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ କିଏ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
୧୯୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ବିପ୍ଳବ ପରେ ରୁଷିଆର ନୂତନ ସରକାରରେ ଲେନିନ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଟ୍ରଟସ୍କି ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ।

(ଞ) ୧୯୧୮ ମସିହା ସମ୍ବିଧାନରେ ଏବଂ ୧୯୨୪ ମସିହା ସମ୍ବିଧାନରେ ଯଥାକ୍ରମେ ରୁଷିଆକୁ କେଉଁ କେଉଁ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୯୧୮ ମସିହା ସମ୍ବିଧାନରେ ରୁଷିଆକୁ ‘ରୁଷୀୟ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ଫେଡ଼େରେଟିଭ୍ ସୋଭିଏତ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍‌’ ଏବଂ ୧୯୨୪ ମସିହା ସମ୍ବିଧାନରେ ରୁଷିଆକୁ ‘ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ୍ ସୋଭିଏତ୍ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ରିପବ୍ଲିକ୍‌ସ୍’ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

୩ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ ।

(କ) କେଉଁ ମସିହାରେ ଦ୍ବିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍ ରୁଷିଆର ଜାର୍ ହେଲେ ?
Answer:
୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଦ୍ବିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍ ରୁଷିଆର ଜାର୍ ହେଲେ ।

(ଖ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ଦରିଦ୍ର କୃଷକ ଓ ଶ୍ରମିକମାନେ କେଉଁ ନିଶାକାରୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଥିଲେ ?
Answer:
ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପୂର୍ବରୁ ଦରିଦ୍ର କୃଷକ ଓ ଶ୍ରମିକମାନେ ‘ଭୋଦ୍‌କା’ ନାମକ ନିଶାକାରୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଥିଲେ ।

(ଗ) କାର୍ଲ ମାର୍କଙ୍କ ‘‘କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ମାନିଫେଷ୍ଟୋ’’ କେବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
କାର୍ଲ ମାର୍କଙ୍କ ‘କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ମାନିଫେସ୍କୋ’ ୧୮୪୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

(ଘ) ରୁଷିଆରେ ‘ଅକ୍ଟୋବର ଇସ୍ତାହାର’ କେବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ରୁଷିଆରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ତାରିଖରେ ‘ଅକ୍ଟୋବର ଇସ୍ତାହାର’ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
(ଙ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଲବ ସମୟରେ ରୁଷିଆର ଜାରିନା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ରୁଷିଆର ଜାରିନା ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡ୍ରା ଥିଲେ ।

(ଚ) ରାସ୍‌ପୁଟିନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ରାସ୍‌ପୁଟିନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ଶ୍ରୀଗୋରୀ ଏଫିମୋଭିଚ୍ ଥିଲା ।
(ଛ) ରୁଷିଆରେ କାମଚଳା ସରକାରଙ୍କ ବିଫଳତା ପରେ କିଏ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ରୁଷିଆରେ କାମଚଳା ସରକାରଙ୍କ ବିଫଳତା ପରେ କେରେନ୍‌ସ୍କି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ ।

(ଜ) ରୁଷିଆର କେଉଁ ବିପ୍ଳବକୁ ‘‘ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍ ବିପ୍ଳବ’’ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ରୁଷିଆର ଅକ୍ଟୋବର ବିପ୍ଳବକୁ ‘ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍ ବିପ୍ଳବ’ କୁହାଯାଏ ।

(ଝ) ରୁଷିଆରେ ଜାର୍‌ଙ୍କ ଶୀତକାଳୀନ ପ୍ରାସାଦ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ?
Answer:
ରୁଷିଆରେ ଜାର୍‌ଙ୍କ ଶୀତକାଳୀନ ପ୍ରାସାଦ ସେଣ୍ଟ ପିଟରସ୍‌ବର୍ଗଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା ।

(ଞ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଲବ ପରେ କାହାକୁ ‘ରୁଷୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳ’’ଭାବେ ନାମିତ କରାଗଲା ?
Answer:
ରୁଷ୍ ବିପ୍ଲବ ପରେ ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍ ଦଳକୁ ‘ରୁଷୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳ’ ଭାବେ ନାମିତ କରାଗଲା ।

୪ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ସଙ୍ଗେ ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ବାଛି ଲେଖ ।

(କ) କିଏ ରୁଷିଆରେ କୃଷିଭୃତ୍ୟ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲେ ?
(i) ପ୍ରଥମ ଅଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର
(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର
(iii) ତୃତୀୟ ଅଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର
(iv) ପ୍ରଥମ ନିକୋଲାସ୍
Answer:
(ii) ଦ୍ଵିତୀୟ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡାର

(ଖ) ରୁଷିଆର ସର୍ବହରାମାନଙ୍କୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(i) ମେସେଭିକ୍
(ii) ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍
(iii) ସର୍ପ
(iv) ପ୍ରୋଲେତାରିଏତ୍
Answer:
(iv) ପ୍ରୋଲେତାରିଏତ୍

(ଗ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ଲେନିନ୍ କେଉଁ ଦଳର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ ?
(i) ସାମାଜିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦଳ
(ii) ମେସେଭିକ୍‌
(ii) ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବୀ ଦଳ
(iv) ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍‌
Answer:
(iv) ବୋଲ୍‌ସେଭିକ୍‌

(ଘ) କେଉଁ ଦିବସଟି ରୁଷ୍ ଇତିହାସରେ ‘ରକ୍ତାକ୍ତ ରବିବାର’’ ଭାବେ ନାମିତ ?
(i) ୧୯୦୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୨
(ii) ୧୯୦୬ ମେ ୬
(iii) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮
(iv) ୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭
Answer:
(i) ୧୯୦୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୨

(ଙ) ଦ୍ଵିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଡୁମା କେବେ ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା ?
(i) ୧୯୦୫ ଅଗଷ୍ଟ
(ii) ୧୯୦୬ ମେ
(iii)୧୯୦୫ ଅକ୍ଟୋବର
(iv) ୧୯୦୭ ମାର୍ଚ୍ଚ
Answer:
(ii) ୧୯୦୬ ମେ

(ଚ) ଜାର୍ ଦ୍ଵିତୀୟ ନିକୋଲାସ୍ କେଉଁଦିନ ରାଜଗାଦି ତ୍ୟାଗ କଲେ ?
(i) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮
(iii) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨
(ii) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୦
(iv) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୫
Answer:
(iv) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୫

(ଛ) ୧୯୧୭ ଫେବୃଆରୀ ବିପ୍ଳବ ପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କାମଚଳା ସରକାରର ମୁଖ୍ୟ କିଏ ଥିଲେ ?
(i)
(ii) ଲେନିନ୍
(iii) ଲୋଭୋଭ୍
(iv) ଟ୍ରଟସ୍କି
Answer:
(iii) ଲୋଭୋଭ୍

(ଜ) ରୁଷ୍ ବିପ୍ଳବ ପରେ କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରୁଷ୍ ଦେଶର ସଂସଦ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲା ?
(i) ସୋଭିଏତ୍
(ii) ରୁଷୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଳ
(iii) ସର୍ବ-ରୁଷୀୟ ସୋଭିଏତ୍ କଂଗ୍ରେସ
(iv) ଡୁମା
Answer:
(iii) ସର୍ବ-ରୁଷୀୟ ସୋଭିଏତ୍ କଂଗ୍ରେସ

(ଝ) କେବେଠାରୁ ରୁଷିଆକୁ ‘‘ୟୁନିୟନ୍ ଅଫ୍ ସୋଭିଏତ୍ ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ରିପବ୍ଲିକ୍‌ସ୍’’ କୁହାଗଲା ?
(i) ୧୯୧୭
(ii) ୧୯୧୮
(iii) ୧୯୨୪
(iv) ୧୯୯୧
Answer:
(iii) ୧୯୨୪

(ଞ) ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରୁ ଓହରିବା ପରେ ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ରୁଷିଆ କେବେ ବ୍ରେଷ୍ଟ-ଲିତୋଭସ୍କ ସନ୍ଧି ସ୍ୱାକ୍ଷର
କରିଥିଲା ?
(i) ୧୯୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨
(ii) ୧୯୧୭ ନଭେମ୍ବର ୭
(iii) ୧୯୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୫
(iv) ୧୯୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩
Answer:
(iv) ୧୯୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩

୫। ପାଠରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତୁମ ପାଇଁ କାମଗୁଡ଼ିକ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସହାୟତାରେ ସମ୍ପାଦନ କର ।

Answer:
(ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖିବେ ।)