Bhagya

BSE Odisha Class 8 English Story Book Solutions Odia Medium Pdf Download

A New Approach to English Class 8 Questions and Answers Part – I: Brush Up Your English

• Lesson 1 Ali Made Impossible Possible
• Lesson 2 The Rainbow (Poem)
• Lesson 3 Mongoose

BSE Odisha 8th Class English Solutions Part – II

• Lesson 1 The Riddle Master, A Slave’s Riddle
• Lesson 2 Accident (Poem), Safety First
• Lesson 3 The Olympic Games, The Olympic Champion, and The Ducks
• Test-I
• Lesson 4 The Mountain and The Squirrel (Poem), Day and Night
• Lesson 5 The Lost Camel, Tips from the Wise Old Woman
• Lesson 6 Music Helps Plants Grow, Jagdish Chandra Bose
• Lesson 7 Scarecrow (Poem), Face Masks Fool the Bengal Tigers
• Lesson 8 Biju Patnaik and His Dakotas, Ranapratap and His Chetak
• Test-II

Stories Past and Present Class 8 Questions and Answers Part – I

• Lesson 1 Whose Horse Was It?, A Wise King
• Lesson 2 Math-Magic, Six Wise Men

Class 8 English Story Book Pdf Odia Medium Part – II

• Lesson 1 The Missing Ring, Finding The Thief 
• Lesson 2 The Thief and the Tiger, The Liger on A Tiger 
• Test-I
• Lesson 3 A Wise Grandmother, The Land Without Old Men
• Lesson 4 The Stonecutter, Punarmushika Bhaba
• Lesson 5 Gopi Made Them Fools, The Magic Picture
• Test-II

BSE Odisha Class 8 English Miscellaneous

• Essay, Letter/Application
• Comprehension of Unseen Passage
• Filling/Reading Authentic Materials

BSE Odisha 8th Class Text Book Solutions

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 9 ମୋଗଲ ଯୁଗର ସଂସ୍କୃତି Short & Long Answer Questions

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 9 Short & Long Answer Questions in Odia Medium

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ଦୁଇଟି | ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ଆକବରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କୃତି କେଉଁଠାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ? ସେଠାରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମହଲଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଆକବରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କୃତି ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଠାରେ ଥିବା ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମହଲଗୁଡ଼ିକ ହେଲା– ଦିୱାନ-ଇ-ଖାସ୍‌, ଦିୱାନ୍-ଇ-ଆମ୍ବ, ପଞ୍ଚମହଲା, ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା, ଯୋଧାବାଈ ପ୍ରାସାଦ, ବୀରବଲ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଜୁମା ମସଜିଦ୍ ।

୨। ସୌଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ ବାବର କେଉଁମାନଙ୍କୁ କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲରୁ ଭାରତକୁ ଆଣିଥିଲେ ? ସେମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଦୁଇଟି ସୌଧର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ସୌଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ ବାବର କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ୍‌ରୁ ଆଲବାନୀୟ ସ୍ଥପତି ସିନାନ୍‌ଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ଆଣିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ପାନିପଥଠାରେ ଥିବା ଏକ ମସ୍‌ଜିଦ୍ ଓ ସମ୍ବଲର ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

୩ । କାହିଁକି ଆକବର ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦାରନୀତି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆକବର ଭଲଭାବେ ଜାଣିଥୁଲେ ଯେ, ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସହାନୁଭୂତି ବିନା ଭାରତରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ସେ ମଧ୍ୟ ଆବୁଲଫାଜିଲ୍, ଫାୟାଜୀ ଏବଂ ସୁଫିସନ୍ଥ ତଥା ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରଚାରକଙ୍କ ଉଦାର ଧର୍ମମତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ଅଭିଭାବକ ବୈରାମ ଖାଁ ଏବଂ ଗୃହଶିକ୍ଷକ ଅବଦୁଲ ଲତିଫ୍ ଆକବରଙ୍କୁ ଧର୍ମସହିଷ୍ଣୁତାର ଉପକାରିତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ଯ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

୪। ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମ କ’ଣ ?
Answer:
ଆକବର ୧୫୮୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ନାମରେ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, କୋରାନ୍, ବାଇବେଲ, ଜେନ୍ଦା-ଆଭେସ୍ତା ଆଦିରୁ ସାରତତ୍ତ୍ଵ ସଂଗ୍ରହକରି ସେ ଏହି ସ୍ଵର୍ଗୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏହି ଧର୍ମ ସର୍ବେଶ୍ୱରବାଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ଏଥିରେ ଗୂଢ଼ଜ୍ଞାନ, ତତ୍ତ୍ବ, ଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରକୃତି ଉପାସନାର ସଂଯୋଗ ଘଟିଥିଲା ।

୫। ଜାହାଙ୍ଗୀର କେଉଁ କେଉଁ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଯୋଗାଇଥିଲେ ?
Answer:
ବିରାଟର ଆଗାରେଜା ଓ ଅବୁଲ ହାସାନ୍, ସମରକନ୍ଦର ମହମ୍ମଦ ନାଦିର, ମହମ୍ମଦ ମୁରାଦ ଓ ଉସ୍ତାଦ ମନସୁର ପ୍ରଭୃତି ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ଜାହାଙ୍ଗୀର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଯୋଗାଇଥିଲେ ।

୬ । ଲାଲ୍‌କିଲ୍ଲା ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଶାହାଜାହାନ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟରେ ୧୬୩୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଶାହାଜାହାନବାଦ ସହର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସହରର ସେ ଗଢ଼ିଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲାଲକିଲ୍ଲା । ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୬୩୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦଶବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୬୪୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୌଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମୋତି ମହଲ, ହୀରା ମହଲ, ରଙ୍ଗ ମହଲ, ଦିୱାନ୍-ଇ-ଖାସ୍ ଆଦି ଅତୀବ ମନୋରମ ।

୭ । କିଏ କେବେ ହୁମାୟୁନ୍ କବର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ? ତାହାର ସ୍ଥପତି କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଆକବରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ କାଳରେ ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କ ବିଧବା ପତ୍ନୀ ହୁମାୟୁନ୍ କବର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାର ସ୍ଥପତି ଥିଲେ ମୀର୍ଜା ଗିୟାସ୍ ।

୮ | ଆକବରଙ୍କ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଆକବରଙ୍କର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ନିଦର୍ଶନ ହେଉଛି ଲାଲଦୁର୍ଗ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଆକବର ପାଞ୍ଚଶହରୁ ଅଧିକ କକ୍ଷ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ଯରେ ସବୁଠାରୁ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଥିଲା ଜାହାଙ୍ଗୀର ମହଲ । ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ସେ ଦିୱାନ-ଇ-ଖାସ୍, ଦିୱାନ-ଇ-ଆମ୍, ପଞ୍ଚମୂହଲା, ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା, ଯୋଧବାଈ ପ୍ରାସାଦ, ବୀରବଲ ପ୍ରାସାଦ ଓ କୁମା ମସଜିଦ୍ ଆଦି ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ସିକ୍ରିଠାରେ ଥ‌ିବା ଚିସ୍ତିଙ୍କ କବର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟ୍ଟାଳିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସିକନ୍ଦରସ୍ଥିତ ଆକବରଙ୍କ ମସଜିଦ୍ ଓ ଆଲ୍ଲାହାବାଦସ୍ଥିତ ଚାଳିଶସ୍ତମ୍ଭବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାସାଦ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋମୁଗ୍‌ଧକର ।

୯ । ଇବାଦଖାନା ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
Answer:
ସଇଦ୍ ମୁଇଉଦ୍ଦିନ ସଲିମ୍‌ଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ୧୫୭୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଆକବର ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଇବାଦନା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଠାକୁ ସେ ସବୁ ଧର୍ମର ଧର୍ମଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଧାର୍ମିକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଉପଲବ୍‌ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମର କିଛି କିଛି ମତ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ମିଶୁଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ଉପରେ ଆକ୍ଷେପ ମଧ୍ଯ କରୁଛି । ତେଣୁ ସେ ସବୁଧର୍ମର ସାରତତ୍ତ୍ଵକୁ ନେଇ ‘ଦିନ୍~ଇ-ଇଲାହୀ ନାମକ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।

୧୦ । ଆଗ୍ରାର ତାଜମହଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଆଗ୍ରାର ତାଜମହଲ ହେଉଛି ଶାହାଜାହାନଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି । ଉସ୍ତାଦ ଇସା ଥିଲେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥପତି । ଏହା ଶ୍ୱେତମର୍ମର ପ୍ରସ୍ତରରେ ନିର୍ମିତ । ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ ୨୦,୦୦୦ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ୨୨ ବର୍ଷ ଲାଗିଥିଲା । ଏଥୁରେ ହିନ୍ଦୁ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଅଛି । ଈଶ୍ଵରୀପ୍ରସାଦଙ୍କ ମତରେ, ‘ତାଜମହଲ ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ଆନୁଗତ୍ୟର ଅନୁପମ ସୂତି-ସୌଧ ।’’

୧୧ । ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
କଳା ପ୍ରତି ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କର ଆଦୌ ଆଗ୍ରହ ନଥିଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ ତାଙ୍କ ସମୟର ସ୍ଥାପତ୍ୟକଳା ଅତି ନିକୃଷ୍ଟ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାସତ୍ତ୍ଵେ ସେ ଲାଲକିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଔରଙ୍ଗାବାଦଠାରେ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ରୁନିଆ-ଇଦ୍-ହରାନୀଙ୍କ ସମାଧ୍ ପାଠ ଏବଂ ନିଜ ପାଇଁ ସମାଧୂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମଥୁରାର କେଶବଦେବ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

୧୨ । କେବେ, କିଏ ଓ କେଉଁଠାରେ ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ? ଏହା କାହିଁକି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
୧୬୬୨ ଖ୍ରୀ. ଅ. ରେ ଦିଲ୍ଲୀର ଲାଲକିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍‌ ମୋତି ମସ୍ଜିଦ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ସମ୍ରାଟଙ୍କର ଓ ମୋଗଲ ରମଣୀମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

୧୩ । ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ସମୟର ଚିତ୍ରକଳା ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଶାହାଜାହାନ୍ ସ୍ଥାପତ୍ୟଠାରୁ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି କମ୍ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିଲେ । ମୀର ହାସାନ୍, ଅନୁପ ଓ ଚିନ୍ତାମଣି ତାଙ୍କ ସମୟର ପ୍ରଧାନ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ । ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଅମୀର ଓ ଉଚ୍ଚପଦାଧିକାରୀମାନେ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା କରୁଥିଲେ । ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦାରା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଜଣେ ଚିତ୍ରକଳାର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ।

୧୪ । ଚିତ୍ରକଳାର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଆକବର କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ?
Answer:
ଆକବର ଭାରତୀୟ ଓ ପାରସ୍ୟ ଚିତ୍ରଶୈଳୀର ସଂଯୋଗ ଘଟାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭକରି ଯଶୋବନ୍ତ ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଚିତ୍ରକର ରୂପେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ । ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଅଜନ୍ତାରୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଚୀର ଚିତ୍ରକଳାର ଉନ୍ନତି ବିଧାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ଚିତ୍ର ସମ୍ବଳିତ ପୁସ୍ତକ ଓ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକ ସାଇତି ରଖୁବାପାଇଁ ଲାଇବ୍ରେରୀ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ।

୧୫ । ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳାର ପତନ କାହିଁକି ଘଟିଥିଲା ?
Answer:
ବାଣୀକୁ ଅବମାନନା କରିବା । ସେ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମାନ୍ଧ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିବା କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଚିତ୍ର ସେ ଲିଭାଇ ଦେଇଥିଲେ l

B. ପାଞ୍ଚଟି/ ଛଅଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଶିକ୍ଷାର ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ୍‌ମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଶୀଳ ଥିଲେ । ମୁସଲମାନମାନେ ସ୍କୁଲଶିକ୍ଷା ସମାପନ କରି ମଦ୍ରାସା ବା କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ଗଣିତ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଧର୍ମ ଏବଂ ଇତିହାସ ଆଦି ବିଷୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଆଗ୍ରା, ଦିଲ୍ଲୀ, ଲାହୋର, ଜୌନପୁର, ଗୁଜରାଟ, ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ସିଆଲ୍‌କୋଟ୍ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଏହି ମଦ୍ରାସାମାନ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା । ସେଠାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାପରେ ଅଧୁକ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ମୁସଲମାନ ଛାତ୍ରମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ମଧ୍ୟ-ଏସିଆର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ, ଯଥା- ମକ୍କା, ମଦିନା, ୟେମେନ୍, ବାଗଦାଦ୍, ଖୁରାସାନ ଆଦିରେ ଥ‌ିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଉଥିଲେ । ନାରୀଶିକ୍ଷା ସୀମିତ ଥିଲା । ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚବଂଶର ମୁସଲମାନ ନାରୀମାନେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରୁଥିଲେ । ସାଧାରଣ ମୁସଲମାନ ନାରୀମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଏହା ନଥିଲା । ସେମାନେ ଶିକ୍ଷାଲାଭରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ ।

୨। ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ହିନ୍ଦୁସମାଜର ଜୀବନଧାରା କିପରି ଥୁଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜର ଜୀବନଧାରାରେ ବିଶେଷ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇ ନ ଥିଲା । ବହୁବର୍ଷ ଧରି ବାସ କରିବା ଫଳରେ ହିନ୍ଦୁ ମୁସଲମାନ ସଂସ୍କୃତିର ମିଳନ ଘଟିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜର ସ୍ଥିତି ଟିକିଏ ବଦଳି ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଚଳିତ ବର୍ଣ୍ଣବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନେକାଂଶରେ କୋହଳ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାର୍ଶୀ ଭାଷା ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଦରବାରରେ ଚାକିରି ପାଇ ଉଚ୍ଚସମ୍ମାନ ଲାଭ କରୁଥିଲେ । ନାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବହୁମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ସମାଜରେ ପର୍ଦାପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ବାଲ୍ୟବିବାହ ପ୍ରଥା ସମାଜରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ‘ସତୀପ୍ରଥା’ ଏବଂ ‘ଜହର ବ୍ରତ’ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତମାନେ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରୁଥିବାବେଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକେ ମୋଟା ସୂତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ । ନାରୀମାନେ ପ୍ରସାଧନପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଶାଢ଼ି ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ । ଖେଚୁଡ଼ି ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା । ଭାତ, ରୋଟି ଏବଂ ତରକାରି ଲୋକମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା । ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ, କୁସ୍ତି ଏବଂ ଶିକାର ଲୋକମାନଙ୍କର ଅବସର ବିଦୋଦନର ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଅନୁନ୍ନତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିଲା । ନାରୀଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉ ନ ଥିଲା । ହିନ୍ଦୁସମାଜରେ ଦାସତ୍ଵପ୍ରଥା ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା । ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ସମାଜରେ ପୂରି ରହିଥିଲା ।

୩। ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଭକ୍ତିବାଦର ବିକାଶ କିପରି ଘଟିଥିଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତିବାଦର ଉନ୍ମେଷ ଘଟିଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସନ୍ଥ ଏକନାଥ । ଏହା ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅନ୍ୟତମ ସନ୍ଥ ଥିଲେ ତୁକାରାମ । ବାଜୁ ଏବଂ ରାମଦାସ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ । ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ରାମଦାସଙ୍କଦ୍ଵାରା ଗଭୀରଭାବେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ବାଜୁ ପ୍ରଭ୍ରମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାଣନାଥ ନାମକ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ‘ମହିତରିବଳ’ ନାମକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥରେ ‘ବେଦ’ ଏବଂ ‘କୋରାନ୍’ର ବାଣୀ ଏବଂ ଉଦାହରଣମାନ ପ୍ରଦାନ କରି ସେହି ଦୁଇ ଗ୍ରନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ସାମ୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ‘ଭକ୍ତିବାଦ’ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

୪। ମହଦ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ପୁନଃସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ମହଦ ଆନ୍ଦୋଳନ । ଜୌନ୍‌ପୁରରେ ସୟଦ୍ ମହମ୍ମଦ ଏହାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମକୁ ତା’ର ପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ନେବାପାଇଁ ଅଭିପ୍ରେତ ଥିଲା । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଯେଉଁମାନେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ମହଦ’ କୁହାଗଲା। ସେମାନେ ଏକେଶ୍ୱରବାଦରେ ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁଥୁଲେ ଏବଂ ମହାପୁରୁଷ ମହମ୍ମଦଙ୍କର ବାଣୀକୁ ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ପାଳନ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଉଲେମାମାନେ ଏହି ମତବାଦକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ଦମନ କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ଏହାର ଆଦର ବଢିଥିଲା ।

୫। ହଦ୍ଦିସ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ଦ୍ଦିସ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା ଅନ୍ୟତମ । ଆବୁଲ୍‌ଫାଜିଲ୍ ଏବଂ ଅବଦୁର୍ ରହମାନ ‘ହଦ୍ଦିସ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ’ର ସୂତ୍ରଧର ଥିଲେ । ସେମାନେ ‘ହଦ୍ଦିସ୍’ର ଅଧ୍ୟୟନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଥିଲେ । ଏହାଫଳରେ ମହାପୁରୁଷ ମହମ୍ମଦଙ୍କର ବାଣୀକୁ ଲୋକାମାନେ ସହଜରେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ଵାରା ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଶାରିୟତ୍ ଏବଂ ସୁନ୍ନଟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରୁଥିଲା ।

୬ । ମୋଗଲ ଯୁଗର ଚିତ୍ରକଳା ସଂପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଚିତ୍ରକଳାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଥିଲା । ବାବର ନିଜେ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାରତବର୍ଷକୁ ବହୁ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଆଣି ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ସେହିପରି ହୁମାୟୁନ ପାରସ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମୀର୍ ଅତିବ୍ରିଜ ଏବଂ ବ୍ଲାଜା’ ଅବଦୁଲ ସମାଦ ନାମକ ଲବ୍‌ଧପ୍ରତିଷ୍ଠ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ଭାରତବର୍ଷକୁ ନେଇ ଆସିଥିଲେ ଓ ସେହିମାନେ ହୋଇଥିଲେ ଭାରତରେ ମୋଗଲ ଚିତ୍ରକଳାର ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ଏହି କଳା ଆକବରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ମୋଗଲ ଚିତ୍ରକଳା ବାସ୍ତବପକ୍ଷେ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ଉନ୍ନତିର ଚରମସୀମା ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲା ।

୭ । ଫତେପୁରସିକ୍ରି କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
Answer:
ଆକବରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାପତ୍ୟକୃତି ଫତେପୁରଠାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଅଛି । ଏଠାରେ ଥ‌ିବା ପ୍ରଖ୍ୟାତ ମହଲଗୁଡ଼ିକ ହେଲା – ଦିୱାନ୍- ଇ-ଖାସ୍, ଦିୱାନ୍-ଇ-ଆମ୍, ପଞ୍ଚମହଲା, ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା, ଯୋଧବାଈ ପ୍ରାସାଦ, ବୀରବଲ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଜୁମ୍ମା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ । ଜୁମ୍ମା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌କୁ ଫତେପୁରର ଗୌରବ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଆକବରଙ୍କ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ ରଖୁବାପାଇଁ ଏଠାରେ ବିରାଟ ଗମ୍ବୁଜ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ସିକ୍ରିଠାରେ ଥ‌ିବା ରିସ୍ତିଙ୍କ ଶ୍ଵେତମାର୍ବଲ କବର ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟ୍ଟାଳିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସ୍ମିଥଙ୍କ ଭାଷାରେ, ‘ଫତେପୁର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ହେଉଛି ପଥରର ରୋମାଞ୍ଚ, କୌଣସି ସମୟରେ, କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହା ଅଚିନ୍ତନୀୟ ଓ ଅସମ୍ଭବ ।’’

୮ । ମୟୂର ସିଂହାସନ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଶାହାଜାହାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲାଲ୍‌କିଲ୍ଲାଠାରେ ମୟୂର ସିଂହାସନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ୩ ୨ ଗଜ ଓସାର ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଗଜ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଏଥରେ ୧୨ଟି ମର୍କତମଣିର ସ୍ତମ୍ଭ ରହିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତି ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ମାଣିକ୍ୟ ଖଚିତ ଦୁଇଟି ମୟୂର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାରସ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ନାଦିରଶାହା ଭାରତରୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ଉପରେ ଏକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସ ଯେପରି ରୋମାଞ୍ଚକର, ତା’ର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ ସେହିପରି କୌତୂହଳପୂର୍ଣ୍ଣ । ଇଉରୋପୀୟ ପରିବ୍ରାଜକଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ବୃତ୍ତାନ୍ତର ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜର ସାମାଜିକ ଜୀବନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ତଥ୍ୟ ମିଳିଥାଏ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସାର୍ ଟମାସ୍ ରୋ, ଟାଭାର୍ଣ୍ଣୟର, ମାନୁକି ଥିଲେ ପ୍ରଧାନ । ଏତଦ୍‌ଭିନ୍ନ ଆବୁଲଫାଜିଲ୍‌ଙ୍କ ‘ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ’ ଓ ସମସାମୟିକ ସାହିତ୍ୟ ସେ ଯୁଗର ଲୋକମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ସାମାଜିକ ଶ୍ରେଣୀ:
ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିଶ୍ରେଣୀର ଅଧ୍ୟାବାସୀ ରହିଥିଲେ । ସେମାନେ ହେଲେ– ସାମନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ, ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ନିମ୍ନବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ । ସମାଜରେ ସମ୍ରାଟ୍ ଓ ରାଜାଙ୍କ ନିମ୍ନରେ ଥିଲେ ସାମନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ । ମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜକୀୟ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଧନୀ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଳାସବ୍ୟସନରେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ବହୁ ରମଣୀଙ୍କ ଗହଣରେ ସେମାନଙ୍କ ମନୋରମ ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ସୁରମ୍ୟ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ ମଦ, ନର୍ତ୍ତକୀ, ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପୋଷାକ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟରେ ବହୁ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟକରି ନିଜର ଗରିମା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ସମାଜରେ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ । ବ୍ୟବସାୟୀ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଚିକିତ୍ସକ, ଲେଖକ ଓ କଳାକାର ଥିଲେ । ସମାଜର ନିମ୍ନଶ୍ରେଣୀରେ ଥିଲେ କୃଷକ, ଶ୍ରମିକ ଓ କାରିଗର ।

ସମାଜରେ ନାରୀର ସ୍ଥାନ:
ମୋଗଲ ସମାଜରେ ନାରୀମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜର ନାରୀମାନଙ୍କ ପରି ଉଚ୍ଚ ଆସନ ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ବହୁବିବାହ ପ୍ରଥା ଓ ପରଦାପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ରାଜପୁତ୍ ରମଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜହରବ୍ରତ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା । ସମାଜରେ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରର ଲୋକେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମକୁ ଏକ ବୋଝ ବୋଲି ଭାବି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରୁଥିଲେ । କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ବାଲ୍ୟବିବାହରେ ଆବଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାସତ୍ତ୍ଵେ ମାତା ଭୂମିକାରେ ସମାଜରେ ହିନ୍ଦୁନାରୀ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିପାରିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁନାରୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ମୁସଲମାନ ନାରୀ ଅଧ‌ିକ ସୁବିଧାସୁଯୋଗ ଲାଭ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ କେତେକ ମହୀୟସୀ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାନ୍ଦବିବି, ନୁର୍‌ଜାହାନ, ରୋସ୍‌ନାରା, ତାରାବାଈ ଓ ଜୀଜାବାଈଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।

ଜାତି ଓ ଦାସପ୍ରଥା:
ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ପ୍ରଥା ମୁଖ୍ୟତଃ ଜାତିପ୍ରଥା ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଥିଲା । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଅତି କଠୋରଭାବେ ରହିଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ଏହି ଜାତିପ୍ରଥା ସାମାନ୍ୟ କୋହଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦାସପ୍ରଥା ଥିଲା ଏକ ସାମାଜିକ କଳଙ୍କ ।

ପୋଷାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର:
ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଓ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟର ପୋଷାକ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ସମ୍ରାଟ୍ ଓ ଉଚ୍ଚଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଓ ସୌଖୀନ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରୁଥିଲେ । ନିମ୍ନବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ ମୋଟା ସୂତାରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ପଗଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁନାରୀମାନେ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧୁଥ‌ିବାବେଳେ ମୁସଲମାନ ନାରୀମାନେ ସାଲୁଆର ଓ ବୁର୍ଖା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ନାରୀମାନେ ଅଳଙ୍କାରପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପୁରୁଷମାନେ କଣ୍ଠକୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁଦ୍ରିକା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ନାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବିକାଶ ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ଯନୁଶୀଳ ଥିଲେ । ସେମାନେ କଜ୍ଵଳ, ସିନ୍ଦୂର, ମେହେନ୍ଦୀ, କସ୍ତୁରୀ, ନଖରଞ୍ଜକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅତର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

ଖାଦ୍ୟ:
ସାଧାରଣତଃ ହିନ୍ଦୁମାନେ ନିରାମିଷାଶୀ ଥିଲାବେଳେ ମୁସଲମାନମାନେ ମାଂସାଶୀ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଖେଚୁଡ଼ି ପ୍ରିୟଖାଦ୍ୟ ଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଲୋକମାନେ ଅନ୍ନକୁ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ରଖୁଥିଲାବେଳେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଲୋକମାନେ ରୁଟିକୁ ପ୍ରଧାନ ଖାଦ୍ୟଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ପାନ, ଅଫିମ, ମଦ, ଭାଙ୍ଗ ଓ ଦୋକ୍ତା ପ୍ରଭୃତି ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟର ବ୍ୟବହାର ସମାଜରେ ଥିଲା ।

ସାମାଜିକ ପ୍ରଥା ଓ ପୂଜାପଦ୍ଧତି:
ସେତେବେଳେ ସମାଜରେ ଉଭୟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁଥଲେ । ବିଶେଷତଃ, ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟ କଥନ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଗାଧ ବିଶ୍ଵାସ ଥିଲା । ସତୀଦାହ, ଶିଶୁହତ୍ୟା, ବାଲ୍ୟବିବାହ, ଯୌତୁକ, ପରଦା ଓ ବହୁବିବାହ ପ୍ରଥା ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଉଭୟ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉତ୍ସବ ଓ ପର୍ବ ପାଳନ କରୁଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁମାନେ ଜନ୍ମଉତ୍ସବ, ମୁଣ୍ଡନକର୍ମ, ଉପନୟନ, ବିବାହ ଆଦି ଉତ୍ସବ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲାବେଳେ ମୁସଲମାନମାନେ କେବଳ ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁମାନେ ହୋଲି, ଦଶହରା, ଦୀପାବଳୀ, ରକ୍ଷାବନ୍ଧନ, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ, ଶିବରାତ୍ରି ଓ ରାମନବମୀ ଆଦି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଥିବାସ୍ଥଳେ ମୁସଲମାନମାନେ ମହରମ୍, ସାଦ-ଇ-ବାରାତ୍, ଇଦୁଲଫିତର, ଇଦୁଜୁହା ଆଦି ପାଳନ କରୁଥିଲେ ।

ଶିକ୍ଷା:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇନଥିଲା । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଟୋଲ୍ ବା ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ମନ୍ଦିର ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇଥିବାସ୍ଥଳେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ମକତବ ବା ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମସ୍‌ଜିଦ୍ ସହ ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ବାରାଣସୀ, ମଥୁରା, ନଦିଆ, ମିଥୁଳା, ମୁଲତାନ ଓ ସରହିନ୍ଦ୍ ଆଦି ବହୁ ସ୍ଥାନ ହିନ୍ଦୁ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଧାନ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିବାସ୍ଥଳେ ଆଗ୍ରା, ଦିଲ୍ଲୀ, ଲାହୋର, ଜୈନପୁର, ଗୁଜରାଟ ଓ ଅହମଦାବାଦ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରଧାନ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିଲା । ନାରୀଶିକ୍ଷା ସେତେବେଳେ ଅନୁନ୍ନତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା ।

୨। ଦିନ-ଇ-ଇଲାହୀର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କର ।
Answer:
ଆକବର ଯଦି ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ୍‌ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିପାରିଛନ୍ତି ତାହା ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଉଦାର ଧର୍ମନୀତି ପାଇଁ । ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍ (V.A. Smith) କହିଛନ୍ତି ଯେ, ‘‘ଭାରତର ସମସ୍ତ ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆକବର ଏକ ଗୌରବମୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି । ସେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସଂପ୍ରଦାୟକୁ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରାଇବା ଦିଗରେ ଆପ୍ରାଣ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।’’ ପ୍ରକୃତରେ ଆକବର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଦାର ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ହିନ୍ଦୁ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦ୍‌ଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ଵର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ।

ଉଦାର ଧର୍ମନୀତିର କାରଣ – ଆକବର ଉଦାର ଧର୍ମନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ମୂଳରେ କେତୋଟି କାରଣ ରହିଥିଲା । ପ୍ରଥମତଃ, ଆକବରଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟରେ ଥିବାବେଳେ ଆକବରଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ହୁମାୟୁନ୍‌ଙ୍କର ହିନ୍ଦୁବିଦ୍ବେଷ ନୀତି ଆଦୌ ନଥିଲା । ଆକବରଙ୍କ ମାତା ହମିଦାବାନୁ ବେଗମ୍ ଜଣେ ସିହା ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ମହୀୟସୀ ମହିଳା । ଆକବରଙ୍କ ଅଭିଭାବକ ବୈରାମ ଖାଁ ଥିଲେ ଜଣେ ଉଦାରଚେତା ଲୋକ ଏବଂ ସେ ଆକବରଙ୍କୁ ଉଦାର ଧର୍ମନୀତିରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ ।

ଆକବର ବିଭିନ୍ନ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵମାନ ଶୁଣି ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ସବୁ ଧର୍ମର ମୂଳତତ୍ତ୍ଵ ଏକ । ଏହାପରେ ସେ ୧୫୮୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସବୁ ଧର୍ମର ସାରତତ୍ତ୍ଵକୁ ଏକାଠିକରି ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଥିଲା ଆକବରଙ୍କ ମାନସ-ସନ୍ତାନ । ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀର ଅର୍ଥ ହେଲା ‘ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ବିଶ୍ଵାସ’ । ଶୁଦ୍ଧପୂତ ଜୀବନଯାପନ କରିବାପାଇଁ ଏଥ‌ିରେ କେତେକ ନୀତିନିୟମ ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

• ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟଜଣକୁ ଦେଖୁ ‘ଆଲ୍ଲା-ହୋ-ଆକବର’ ବୋଲି ସମ୍ଭାଷଣ କଲେ ଅନ୍ୟଜଣେ ‘ଜାଲି–ଜିଲ୍ଲାଇ-ଉ’ ବୋଲି ପ୍ରତିସମ୍ଭାଷଣ କରିବ ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବିତାବସ୍ଥାରେ ଏକ ପଂକ୍ତିଭୋଜନର ଆୟୋଜନ କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆପ୍ୟାୟିତ କରିବେ ।
• ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମାଂସ, ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ଆଦି ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ବର୍ଜନ କରିବେ ।
• ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତା’ର ଜନ୍ମଦିନରେ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ । ସେ ଭିକ୍ଷାଦାନ କରିବା ଉଚିତ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାଏ ।
• ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କଂସେଇ, ଚଢ଼େଇଧରାଳୀ ବା ଶିକାରୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁପାରିବେ ନାହିଁ ।
• ସେମାନେ ସବୁ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ପବିତ୍ର ବୋଲି ମାନିବେ ।
• ସେମାନେ ଅପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କା ବାଳିକା ବା ବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
• ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଲୋକ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗୋଡ଼ ରଖ୍ ଶୟନ କରିବ ।
• ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ପବିତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖୁବେ ।
• ୧୬ ବର୍ଷ ନ ପୂରିଲେ ପୁଅ ଏବଂ ୧୪ ବର୍ଷ ନ ପୂରିଲେ ଝିଅ ବିବାହ କରିବା ନିଷେଧ ।

ଦିନ-ଇ-ଇଲାହୀର ପ୍ରସାର: ଆକବର ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀର ପ୍ରସାରପାଇଁ କେବେ ଚେଷ୍ଟା କରିନଥିଲେ କିମ୍ବା ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାପାଇଁ କାହାକୁ ବାଧ୍ୟ କରି ନଥିଲେ । ମୁସଲମାନମାନେ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନଥିଲେ । ସମ୍ଭବତଃ, ଉଲେମାମାନଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ସେମାନେ ଏହି ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ନଥୁଲେ । ଆକବରଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଧର୍ମ ଆଦୌ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ନଥିଲା । ଆକବରଙ୍କ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଐତିହାସିକମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । ଐତିହାସିକ ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍ଙ୍କ ଭାଷାରେ, ‘ଏହି ଧର୍ମ ଆକବରଙ୍କ ନିର୍ବୋଧତାର ସ୍ମୃତିସୌଧ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ବିଜ୍ଞତାର ନୁହେଁ ।’’

ଅପରପକ୍ଷରେ ପ୍ରଫେସର ଏସ୍.ଆର୍. ଶର୍ମାଙ୍କ ଭାଷାରେ, ‘ଏହା ସମ୍ରାଟ୍‌ଙ୍କର ଜାତୀୟ ଆଦର୍ଶର ମୂର୍ଖ ପରିପ୍ରକାଶ ଥିଲା ।’’ ଈଶ୍ୱରୀପ୍ରସାଦଙ୍କ ମତରେ, ‘ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ରହସ୍ୟବାଦ ଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରକୃତି ପୂଜନର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ଥିଲା ।’’ ବହୁ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରି ଆକବର ସବୁ ଧର୍ମ ମଧ୍ଯରେ ସଦ୍‌ଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଦିଗରେ ଯେ ଏକ ଅଭିନବ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ଏଥ‌ିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଆକବରଙ୍କ ଧର୍ମନୀତିର ଫଳାଫଳ ଅତି ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଥିଲା । ଉଦାର ଧର୍ମନୀତି ଯୋଗୁଁ ସେ ଜାତି-ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ସାହାଯ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିଥିଲେ । ବିଶେଷତଃ, ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସହଯୋଗ ଓ ପରାକାଷ୍ଠା ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମଜଭୁତ କରି ରଖୁପାରିଥିଲା ।

୩ । କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ମୋଗଲ ଶାସକମାନଙ୍କର ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ ଏ ଦିଗରେ ଏହି ଯୁଗ ଯେ କିଛି ନୂତନତ୍ୱ ଆଣି ଦେଇଥୁଲା ତା ନୁହେଁ, କେବଳ ତୁର୍କ-ଆଫଗାନ୍ ସମୟର କଳା-ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାସତ୍ତ୍ବେ ଏହି ସମୟରେ ମୁସଲମାନ ଓ ହିନ୍ଦୁ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ମିଶ୍ରଣ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ଜେବଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ୍ ନିର୍ମାତାଭାବେ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

ବାବରଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ:
ବାବର ତାଙ୍କ ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ୍‌ରୁ ସ୍ୱନାମଧନ୍ୟ ସ୍ଥପତି ସିନାନଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ଭାରତକୁ ଅଣାଇଥିଲେ । ବାବର ଆଗ୍ରା, ସିକ୍ରି, ବାୟନା, ଧୋଳ, ଗୋଓ୍ବାଲିୟର ଓ କୋଲିଠାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ବହୁ ସୌଧ ସମୟ ଚକ୍ରରେ ଧୂଳିସାତ୍ ହୋଇଯାଇଛି । ସେ ନିର୍ମାଣ କରିଯାଇଥିବା ସୌଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପାନିପଥଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ଓ ସମ୍ବଲଠାରେ ଜୁମ୍ମା ମସ୍ଜିଦ୍‌ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।

ହୁମାୟୁନ ଓ ଶେରଶାହଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ:
ହୁମାୟୁନଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ନିର୍ମିତ ଆଗ୍ରାଠାରେ ଏକ ସୌଧ, ପଞ୍ଜାବର ହିସାର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଫତେବାଦ ମସ୍‌ଜିଦ୍ ଅର୍ଶଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାତାଭାବରେ ହୁମାୟୁନଙ୍କର ଯଶଗାନ କରିଥାଏ । ଶେରଶାହ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ସାସାରାମଠାରେ ନିର୍ମିତ ମସ୍‌ଜିଦ୍ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ମିଶ୍ରଣ । କନିଂହାମ୍ ଏହି ସୌଧକୁ ଦେଖ୍ ଏତେ ଖୁସି ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଏହାକୁ ତାଜମହଲ ସହ ତୁଳନା କରିବାକୁ ପଛାଇ ନାହାନ୍ତି ।

ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ:
ଆକବରଙ୍କର ନିର୍ମାଣକଳା ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ରହିଥିଲା । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଫତେପୁରସିକ୍ରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନିର୍ମାଣକଳାର ଏକ ଅନୁପମ ପରିଚାୟକ । ଏହାକୁ ପ୍ରଶଂସାକରି ଡି. ହ୍ୟୁମରେସ୍ ଲେଖୁଛନ୍ତି, ‘ଫତେପୁରସିକ୍ରି ଥିଲା ଭର୍‌ସାଇଲ ନଗରୀଠାରୁ ଅଧ‌ିକ ମନୋରମ ।’’ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ଯୋଧବାଈ ଓ ବୀରବଲଙ୍କ ପ୍ରାସାଦ, ପଞ୍ଚମହଲା, ସଲିମ୍ ଚିସ୍ତିଙ୍କ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌, ଜୁମ୍ମା ମସ୍‌ଜିଦ୍, ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା, ଦେୱାନୀ-ଇ-ଖାସ୍ ଆଦି ଅତୁଳନୀୟ କଳାକୃତିର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍ ଫତେପୁରସିକ୍ରିର ପ୍ରଶଂସାକରି ଲେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ‘‘ଫତେପୁରସିକ୍ରି ଭଳି ନଗର ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ମିତ ହୋଇନଥୁଲା କି ପୁନର୍ବାର ନିର୍ମିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ପ୍ରସ୍ତରର ଏହା ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ନଗରୀ ।’’ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃତି ଥିଲା ସିକନ୍ଦରସ୍ଥିତ ଆକବରଙ୍କ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌, ଆଲ୍ଲାହାବାଦସ୍ଥିତ ଚାଳିଶ ସ୍ତମ୍ଭବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସୁବିଶାଳ ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ଆଗ୍ରାର ଜାହାଙ୍ଗୀର-ମହଲ । ଲାହୋର ଦୁର୍ଗ ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ:
ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ସୌଧ ତାଙ୍କ ରାଣୀ , ନୁର୍‌ଜାହାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ନୁର୍‌ଜାହାନଙ୍କ ପିତା ଇତ୍‌ମୁଦୌଲାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ସମାଧ୍ ସୌଧ ମୋଗଲ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ଅନୁପମ ସ୍ମାରକୀଭାବେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍‌ଜୀବିତ । ସେହିପରି ସାହଦରାସ୍ଥିତ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମାସୌଧ ମଧ୍ଯ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଶାସନକାଳର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅକ୍ଷୟ କୀର୍ତ୍ତି ।

ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ – ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ସମୟରେ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଯୁଗଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ଇଣ୍ଡୋ-ଇସ୍‌ଲାମୀୟ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବିକାଶ ଚରମ ସୀମାରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିଲା । ରୋମ ସମ୍ରାଟ୍ ଅଗଷ୍ଟସ୍ ସିଜର ଇଟାରେ ନିର୍ମିତ ରୋମ୍ ସହରକୁ ମାର୍ବଲ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପିପାସୁ, ବିଳାସୀ ଓ ଆଡ଼ମ୍ବରପ୍ରିୟ ସମ୍ରାଟ୍ ଥିବାରୁ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ, ଆଗ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି । ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ସୌଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ଲାଲକିଲ୍ଲା ଓ ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍ ଏବଂ ଆଗ୍ରାର ତାଜମହଲ ଓ ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଜଗତର କେତୋଟି ସଫଳ କୃତିରୂପେ ପରିଗଣିତ । ଏତଦ୍‌ଭିନ୍ନ ତାଙ୍କ ରାଜୁତିରେ ବହୁ ଅଟ୍ଟାଳିକା, ସୌଧ, ଦୁର୍ଗ ଓ ମସ୍‌ଜିଦ୍ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାହୋର, କାବୁଲ, କାଶ୍ମୀର, କାନ୍ଦାହାର, ଆଜମୀର ଓ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଶାହାଜାହାନ ଲାଲକିଲ୍ଲା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

ଏହି ବିରାଟ ପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ଯରେ ରଙ୍ଗମହଲ, ମମତାଜ ମହଲ, ହୀରାମହଲ, ଦେୱାନୀ-ଇ-ଖାସ୍‌, ଦେୱାନୀ-ଇ-ଆମ୍ ଆଦି ସୌଧ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ଆଗ୍ରାରେ ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ଓ ମୁସମନ ବୁର୍ଜ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀର ଜୁମା ମସଜିଦ୍ ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ରାଜୁତିର ଅନ୍ୟ କେତୋଟି ଅମର କୀର୍ତ୍ତି । ଲାଲକିଲ୍ଲାର ଅଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ୍ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ରୂପେ ଖ୍ୟାତ । ଶାହାଜାହାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଆଗ୍ରାରେ ନିର୍ମିତ ତାଜମହଲ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚିତ । ଶାହାଜାହାନ ନିଜର ପ୍ରିୟତମା ପତ୍ନୀଙ୍କର ସ୍ମୃତିକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିବାପାଇଁ ଆଗ୍ରାର ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଏହି ବିଶ୍ବପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ମୃତିସମାଧ୍ଵ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଈଶ୍ୱରୀପ୍ରସାଦ ଏହାର ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରି ଲେଖୁଛନ୍ତି, ‘ବିଶ୍ଵରେ ତାଜମହଲ ସ୍ଵାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ଆନୁଗତ୍ୟର ଅନୁପମ ସୂତି-ସୌଧଭାବେ ବିରାଜିତ । ଏହାକୁ ଯେ ନଦେଖୁଛି, ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଧାରଣା କରିବା ତା ପକ୍ଷରେ ଅସମ୍ଭବ ।’’

ଶାହାଜାହାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିର୍ମିତ ମୟୂର ସିଂହାସନ ତାଙ୍କର ଏକ ଅନବଦ୍ୟ କଳାକୀର୍ତ୍ତି । ହୀରା, ମୋତି, ମାଣିକ୍ୟ, ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଆଦି ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ପ୍ରସ୍ତର ଖଚିତ ଏହି ସିଂହାସନଟି ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ ସାତବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା । ଏଥିରେ ପ୍ରାୟ ଏକ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୭୯୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପାରସିକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ନାଦିରଶାହ ଏହାକୁ ଲୁଣ୍ଠନ କରିଥିଲେ । ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ରାଜୁତିରେ ମୋଗଲ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଅଧୋପତନ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ତାହା ମୂଳରେ ଥିଲା ମୁଖ୍ୟତଃ ନିଜେ ସମ୍ରାଟ୍ ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କର ଶିଥୁଳତା । ସେ ସ୍ଥପତି ଓ କାରିଗରମାନଙ୍କୁ କୌଣସିପ୍ରକାରେ ଉତ୍ସାହିତ କରୁନଥିଲେ । ଏହା ସତ୍ତ୍ଵେ ତାଙ୍କ ରାଜୁତିରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ବାରାଣସୀର ଏକ ମସ୍‌ଜିଦ, ଲାହୋରରେ ବାଦଶାହୀ ମସ୍‌ଜିଦ୍‌, ଔରଙ୍ଗାବାଦରେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ରେଜିୟା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ ।

୪ । ମୋଗଲ ଯୁଗର ଚିତ୍ରକଳା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ ଏ ଦିଗରେ ଏହି ଯୁଗ ଯେ କିଛି ନୂତନତ୍ୱ ଆଣିଦେଇଥିଲା ତା’ ନୁହେଁ, ବରଂ ତୁର୍କ-ଆଫଗାନ୍ ସମୟର କଳା-ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରିଯାଇଥିଲା । ଏହାସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ସମୟରେ ମୁସଲମାନ ଓ ହିନ୍ଦୁ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏକ ମିଶ୍ରଣ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଚିତ୍ରକଳା ଅଙ୍କନରେ ଅନେକ ପ୍ରଗତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ମୋଗଲ ଚିତ୍ରକଳାରେ ପାର୍ସୀ ଓ ଭାରତୀୟ ଶୈଳୀର ସମନ୍ଵୟ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ପାରସ୍ୟ ଦରବାର ସହିତ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ନିବିଡ଼ ସମ୍ପର୍କ ଥିବାରୁ ସେଠାକାର ପରମ୍ପରା ସେମାନେ ଭାରତକୁ ଆଣିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଚୀନ୍‌ର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥାଏ । ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ଆନୀତ ଚିତ୍ରକଳା ପରମ୍ପରା ଭାରତରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା । ଆକବରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵରେ ଚିତ୍ରକଳା ଚରମ ଉତ୍କର୍ଷ ଲାଭ କରିଥିଲା । ଜାହାଙ୍ଗୀର ନିଜେ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ଆଦର କରୁଥିଲେ ଓ ତା’ର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ।

ଚିତ୍ରକଳାର ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଆକବର ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ବିଭାଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ବ୍ଲାଜା ଅବଦୁସ୍ ସମାଦ ଥିଲେ ତା’ର ମୁଖ୍ୟ । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେଥ‌ିରେ ପ୍ରତିଛବି ଆଙ୍କିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥିଲା । କେତେକ ସମବେତ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ଓ ଭାରତ ବାହାରୁ ଖ୍ୟାତନାମା ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନେ ଆକବରଙ୍କ ଦରବାରକୁ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ଫତେପୁର ସିକ୍ରି ରାଜମହଲର କାନ୍ଥମାନଙ୍କରେ ସେମାନେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ । ଆକବର ପ୍ରାୟ ଶତାଧ୍ଵକ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଖ୍ୟାତନାମା ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ ଅବଦୁସ୍ ସମାଦ, ଫରୁକ୍ ବେଗ ଏବଂ ଜାମସେଦ୍ । ସତରଜଣ ପ୍ରଖ୍ୟାତ କଳାକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତେରଜଣ ହିନ୍ଦୁ କଳାକାର ଥିଲେ । ସେମାନେ ହେଲେ ଦସନ୍ତ, ସନୱାଲ ଦାସ, ତାରାଚାନ୍ଦ, ଲାଲକେସୁ, ମୁକୁନ୍ଦ ଏବଂ ହରିବଂଶ । ଚେଙ୍ଗିଜନାମା, ଜାଫରନାମା, ରାମାୟଣ, କାଳୀୟ ଦମନ ଏବଂ ଆୟର୍ବାନିସ୍ ପ୍ରଭୃତି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତନାମା ଚିତ୍ରକରଙ୍କୁ ଆକବର ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଥିଲେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିତ୍ରକର ।

ଆକବରଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଗ୍ରହ ଓ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଅତି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ସମ୍ରାଟଙ୍କ ନିଜ ଜୀବନର ଅନେକ ଘଟଣା ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ ।
ଜାହାଙ୍ଗୀର ଥୁଲେ ଚିତ୍ରକଳାର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜାରୀ ଓ ପୃଷ୍ଠପୋଷକ । ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ଯେଉଁ ବଳିଷ୍ଠ ପରମ୍ପରାର ଆରମ୍ଭ ଘଟିଥିଲା ତାକୁ ଜାହାଙ୍ଗୀର ଉଚ୍ଚତମ ସୋପାନକୁ ନେଇପାରିଥିଲେ । ସେଥୁପାଇଁ ସେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ । ଚିତ୍ର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଅନୁରାଗ ଥିଲା । ସେଥ‌ିରେ ସେ ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଚିତ୍ର ଦେଖୁ ସେ କଳାକାରର ନାମ ଓ ପରିଚୟ ଦେଇପାରୁଥିଲେ । ମୋଗଲ ଚିତ୍ରକଳାକୁ Miniature Painting କୁହାଯାଏ । ଆକାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଚିତ୍ରମାନ ବୃହତ୍ ଧରଣର ନ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ପରିସର ଭିତରେ ରଙ୍ଗ ଓ ଭାବର ଅପୂର୍ବ ବିନ୍ୟାସ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିପାରୁଥିଲା । ଦରବାରର ଘଟଣାବଳୀ, ଶିକାର, ଯୁଦ୍ଧ, ପଶୁଯୁଦ୍ଧ ଆଦି ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଅତି ନିପୁଣତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରକୃତିର ଚିତ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ଅତି ବାସ୍ତବତାର ସହ ସେମାନେ କରିପାରୁଥିଲେ ।

ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଚିତ୍ରକରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ଫରୁକ୍ ବେଗ୍, ମହମ୍ମଦ ନଦୀର, ମହମ୍ମଦ ମୁରାଦ୍, ଆଗାରେଜା ଏବଂ ଉସ୍ତାଦ୍ ମନସୁର । ହିନ୍ଦୁ ଚିତ୍ରକରଙ୍କ ଭିତରେ ଖ୍ୟାତନାମା ଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ ବିସନ ଦାସ, କେଶବ ମନୋହର, ମାଧବ ଓ ତୁଲସୀ । ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୋଗଲ ଚିତ୍ରକଳାର ଅବନତି ଘଟିଥିଲା । ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ଆଗ୍ରହ କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ବେଶି ଥିଲା । ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସେପରି ଆଗ୍ରହ ଥ‌ିବାର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଦରବାରରେ ଥିବା ଚିତ୍ରକରମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଇଥିଲା । ଯେଉଁ କେତେକ ଚିତ୍ରକଳା ତାଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା ତାହାର ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନ ସେତେ ଉଚ୍ଚ ନୁହେଁ । ଦରବାର ଦୃଶ୍ୟ, ସମ୍ରାଟ୍‌ଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଦୃଶ୍ୟମାନ, ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ସାମନ୍ତମାନଙ୍କ ଜୀବନ, ପୋଷାକ, ଅଳଙ୍କାର ଆଦିକୁ ସେମାନେ ଅଙ୍କନ କରିଥିଲେ । ସାମସମୟିକ ଜୀବନର ନିଚ୍ଛକ ଚିତ୍ରଣ ସେଥୁରେ ମିଳେ ନାହିଁ । ଦରବାର ତରଫରୁ ଚିତ୍ରକରମାନେ କୌଣସି ଅନୁଦାନ ବା ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ନ ପାଇବାରୁ ଚିତ୍ରକଳାର ଆଦର କମିଗଲା ଓ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ପରମ୍ପରାର ବିଲୟ ଘଟିଥିଲା ।

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 9 ମୋଗଲ ଯୁଗର ସଂସ୍କୃତି Objective Questions.

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 9 Objective Questions in Odia Medium

ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚାରୋଟି ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧ । ‘ରାମଚରିତ ମାନସ’ର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ତୁଳସୀ ଦାସ
(ଖ) ସାରଳା ଦାସ
(ଗ) ବାଲ୍ମିକୀ
(ଘ) ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
Answer:
(ଘ) ତୁଳସୀ ଦାସ୍

୨। ମୋଗଲ ଦରବାରର ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ କର୍ମଚାରୀମାନେ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ? (କ) ମାନସରୀ
(କ) ମାନସବ୍‌ରୀ
(ଖ) ଏକହଜାରୀ
(ଗ) ପାଞ୍ଚହଜାରା
(ଘ) ଦଶହଜାରା
Answer:
(କ) ମାନସର୍‌ଦାରୀ

୩ । ‘ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ’ ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚୟିତା କିଏ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଆବୁଲଫାଜଲ
(ଗ) ଫାୟାଜା
(ଘ) ଅବଦୁଲ ନବା
Answer:
(ଖ) ଆବୁଲଫଜଲ

୪ । କେବେ ଆକବର ‘ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ’ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମମତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୫୮୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୫୮୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୫୮୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୫୮୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଗ) ୧୫୮୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୫। ଆକବର କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଇବାଦଖାନା ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ?
(କ) ଶାସନ ପରିଚାଳନା
(ଖ) ଧର୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଲୋଚନା କେନ୍ଦ୍ର
(ଗ) ଗରିବମାନଙ୍କ ଆଶୁୟସ୍ଥଳୀ
(ଘ) ଉଲେମାମାନଙ୍କ ବିଶ୍ରାମ ଗୃହ
Answer:
(ଖ) ଧର୍ମସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଲୋଚନା କେନ୍ଦ୍ର

୬ । କେଉଁ ହିନ୍ଦୁ ପଣ୍ଡିତ ଆକବରଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିମନ୍ବିତ ହୋଇ ଧର୍ମାଲୋଚନାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓ ଦେବୀ
(ଖ) ଅବଦୁଲ ନବୀ ଏବଂ ଅବଦୁଲ୍ଲା ସୁଲତାନପୁରୀ
(ଗ) ହୀରାବିଜୟ ସୁରୀ ଏବଂ ଭାନୁଚନ୍ଦ୍ର ଉପାଧ୍ୟାୟ
(ଘ) ବିହାରୀମଲ୍ଲ ଓ ମାନସିଂହ
Answer:
(କ) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓ ଦେବୀ

୭ । କେଉଁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପଣ୍ଡିତ ଆକବରଙ୍କଦ୍ଵାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଧର୍ମାଲୋଚନାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଫାଦର ରୋଡ଼ାଲ୍‌ ମନସରେଟ ଏବଂ ଆକୁଆ ଭାଇଭା
(ଖ) ମଖଦମ-ଉଲ-ମୁଲକ ଏବଂ ଅବଦୁଲ୍ଲା ସୁଲତାନପୁରୀ
(ଗ) ଭାନୁଚନ୍ଦ୍ର ଉପାଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ଦୀନଚନ୍ଦ୍ର
(ଘ) ଆବୁଲଫାଜଲ ଏବଂ ଫାୟାଜୀ
Answer:
(କ) ଫାଦର ରୋଡ଼ାଲଫୋ ମନସରେଟ ଏବଂ ଆକୁଆ ଭାଇଭା

୮ | ଜୈନଧର୍ମର କେଉଁ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଆକବର ଧର୍ମାଲୋଚନା ପାଇଁ ଇବାଦତ୍ଖାନାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓ ଦେବୀ
(ଖ) ହୀରାବିଜୟ ସୁରୀ ଓ ବିଜୟସେନ ସୁରୀ
(ଗ) ରୋଡ଼ୋଲ୍‌ଫୋ ମନ୍ସରେଟ୍ ଏବଂ ଆକୁଆ ଭାଇଭା
(ଘ) ଅବଦୁଲ ନବୀ ଏବଂ ଅବଦୁଲ୍ଲା ସୁଲତାନପୁରୀ
Answer:
(ଖ) ହୀରାବିଜୟ ସୁରୀ ଓ ବିଜୟସେନ ସୁରୀ

୯ । କେବେ ଆକବର ତୀର୍ଥକର ଉଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୫୫୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୫୬୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୫୭୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଗ) ୧୫୬୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୧୦ । କେବେ ଆକବର ଜିଜିୟା କର ଉଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲେ ?
(କ) ୧୫୫୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୫୬୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୫୬୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଖ) ୧୫୬୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୧୧ । କିଏ ତାଜମହଲ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ହୁମାୟୁନ
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗାର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍
Answer:
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ

୧୨ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଦିନ-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ବୀରବଲ
(ଖ) ଭଗବାନ ଦାସ
(ଗ) ମାନସିହ
(ଘ) ବଦାଉନି
Answer:
(କ) ବୀରବଲ

୧୩ । ସୌଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାପାଇଁ କିଏ ସ୍ଥପତି ସିନାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କନ୍‌ଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପରୁ ଭାରତକୁ ଆଣିଥିଲେ ?
(କ) ବାବର
(ଖ) ହୁମାୟୁନ
(ଗ) ଆକବର
(ଘ) ଜାହାଙ୍ଗାର
Answer:
(କ) ବାବର

୧୪ । ସାସାରାମ ସମାଧ୍ୱ ସ୍ତୂପ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତା’ର ଅଭ୍ୟନ୍ତର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଥୁଲା ହିନ୍ଦୁରୀତିର । ଏହାକୁ କିଏ ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ ?
(କ) ବାବର
(ଖ) ହୁମାୟୁନ
(ଗ) ଶେରଶାହା
(ଘ) ଆକବର
Answer:
(ଗ) ଶେରଶାହା

୧୫ । ହୁମାୟୁନଙ୍କ କବରଟି ତୈମୁରଙ୍କ ସମାଧୁର ନମୁନା ଅନୁସାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ସ୍ଥପତି କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ସିନାନ
(ଖ) ମୀର୍ଜା ଗିୟାସ
(ଗ) କାଶିମ୍ ଖାଁ
(ଘ) ଉସ୍ତାଦ ଇସା
Answer:
(ଖ) ମୀର୍ଜା ଗିୟାସ

୧୬ । ଆକବରଙ୍କ ନୂତନ ସ୍ଥାପତ୍ୟକଳାର ପୁରାତନ ନମୁନା ହେଉଛି ଆଗ୍ରାସ୍ଥିତ ଲାଲଦୁର୍ଗ । କାହା ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) କାଶିମ୍ ଖାଁ
(ଖ) ଆକବର
(ଗ) ବୈରାମ୍ ଖାଁ
(ଘ) ଉସ୍ତାଦ ଇସା
Answer:
(କ) କାଶିମ୍ ଖାଁ

୧୭ । ଆଗ୍ରା ଦୁର୍ଗ ତୁଳନାରେ ଫତେପୁରସିକ୍ରିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଅଧିକ ସଂହତ ଓ ମନୋହର । ଏହାକୁ ‘ଲାଲ ବାଲୁକା ପ୍ରସ୍ତରର ଏକ ମହାକାବ୍ୟ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହିନ୍ଦୁକଳାଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବିତ । ଏହି କଳା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପଛରେ କିଏ ଯନବାନ୍ ହୋଇଥିଲେ ?
(କ) ହୁମାୟୁନ
(ଖ) ଶେରଶାହା
(ଗ) ଆକବର
(ଘ) ଜାହାଙ୍ଗାର
Answer:
(ଗ) ଆକବର

୧୮ । କେଉଁ ଶାସକଙ୍କର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ବିଜୟକୁ ସ୍ମରଣ ରଖିବାପାଇଁ ବୁଲନ୍ଦ ଦରୱାଜା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗାର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ
Answer:
(କ) ଆକବର

୧୯ । କିଏ କହିଥିଲେ, ‘ଫତେପୁର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ହେଉଛି ପଥରର ରୋମାଞ୍ଚ । କୌଣସି ସମୟରେ, କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହା ଅଚିନ୍ତନୀୟ ଓ ଅସମ୍ଭବ ।’
(କ) ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍
(ଖ) ଈଶ୍ୱରୀପ୍ରସାଦ
(ଗ) ଏସ୍.ଆର୍.ଶର୍ମା
(ଘ) ଆର୍.ସି.ମଜୁମ୍‌ଦାର
Answer:
(କ) ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍

୨୦ । କେଉଁ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ୍ ନିଜ କନ୍ୟା ଜାହାନାରାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗାର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ
Answer:
(କ) ଶାହାଜାହାନ

୨୧ । କିଏ କହିଥିଲେ, ‘ତାଜମହଲ ହେଉଛି ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ଓ ଆନୁଗତ୍ୟର ଅନୁପମ ସ୍ମୃତିସୌଧ ?
(କ) ଭି.ଏ. ସ୍ମିଥ୍
(ଖ) ପର୍ସି ବ୍ରାଉନ୍
(ଗ) ଈଶ୍ୱରୀପ୍ରସାଦ
(ଘ) ଏସ୍.ଆର୍.ଶର୍ମା
Answer:
(ଖ) ଈଶ୍ୱରୀପ୍ରସାଦ

୨୨ । ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି ହେଉଛି ?
(କ) ତାଜମହଲ
(ଖ) ଲାଲକିଲ୍ଲା
(ଗ) ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍
(ଘ) ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍
Answer:
(କ) ତାଜମହଲ

୨୩ । ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଶାହାଜାହାନ
(ଗ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ
(ଘ) ଜାହାଙ୍ଗାର
Answer:
(କ) ଆକବର

୨୪ । ଫତେପୁରସିକ୍ରିର ନିର୍ମାଣ କିଏ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗାର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ
Answer:
(କ) ଆକବର

୨୫ । ଲାଲକିଲ୍ଲାର ନିର୍ମାଣ କିଏ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ
Answer:
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ୍

୨୬ । ଆଗ୍ରାର ମୋତି ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ର ନିର୍ମାତା କିଏ ?
(କ) ବାବର
(ଖ) ଆକବର
(ଗ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଘ) ଶାହାଜାହାନ
Answer:
(ଘ) ଶାହାଜାହାନ୍

୨୭ । ଗୋଲ ଗମ୍ବୁଜ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ବିଜାପୁର
(ଖ) ଜୟପୁର
(ଗ) ଗୋଆଲିୟର୍
(ଘ) ରାଜସ୍ଥାନ
Answer:
(କ) ବିଜାପୁର

୨୮ । ମାନ ମନ୍ଦିର କେଉଁଠି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ?
(କ) ଆଗ୍ରା
(ଖ) ଗୋଆଲିୟର୍
(ଗ) ଜୟପୁର
(ଘ) ପଞ୍ଜାବ
Answer:
(ଗ) ଜୟପୁର

୨୯ । ଆଗାରେଜା କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ବିଖ୍ୟାତ ଚିତ୍ରକର
(ଖ) ବିଖ୍ୟାତ କବି
(ଗ) ବିଖ୍ୟାତ ସ୍ଥପତି
(ଘ) ଜଣେ ସମ୍ରାଟ
Answer:
(କ) ବିଖ୍ୟାତ ଚିତ୍ରକର

୩୦ । ବିସନ ଦାସ କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ?
(କ) ସ୍ଥାପତ୍ୟ
(ଖ) କବିତା
(ଗ) ଚିତ୍ରକଳା
(ଘ) ନାଟ୍ୟକାର
Answer:
(ଗ) ଚିତ୍ରକଳା

୩୧ । କାହାଦ୍ଵାରା ଅତର-ଇ-ଜାହାଙ୍ଗୀର ନାମକ ଅତର ଗୋଲାପ ଫୁଲରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଖ) ନୁରଜାହାନ୍
(ଗ) ନୁର୍‌ଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ମାତା
(ଘ) ମମତାଜ୍ ବେଗମ୍
Answer:
(ଗ) ନୁର୍‌ଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ମାତା

୩୨ । ମୟୂର ସିଂହାସନର ନିର୍ମାତା କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ଆକବର
(ଖ) ଶାହାଜାହାନ୍
(ଗ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଘ) ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍
Answer:
(ଖ) ଶାହାଜାହାନ୍

୩୩ । ହାୱାମହଲ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ ?
(କ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଖ) ଦିଲ୍ଲୀ
(ଗ) ଜୟପୁର
(ଘ) ଜୟପୁର
Answer:
(ଘ) ଜୟପୁର

୩୪ । ଦିଲ୍ଲୀର ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ର ନିର୍ମାଣ କିଏ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଶାହାଜାହାନ୍
(ଖ) ଆଉରଙ୍ଗଦେବ୍
(ଗ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଘ) ହୁମାୟୁନ୍
Answer:
(କ) ଶାହାଜାହାନ୍

୩୫ । କେଉଁଠାରେ ଶେରଶାହାଙ୍କ ସମାଧ୍ଵ ସୌଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ?
(କ) ଫତେପୁରସିକ୍ରି
(ଖ) ରାଜସ୍ଥାନ
(ଗ) ସାସାରାମ
(ଘ) ଜୟପୁର
Answer:
(ଗ) ସାସାରାମ

୩୬ । ଆହ୍ଲାବାଦଠାରେ ଚାଳିଶ ସ୍ତମ୍ଭ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାସାଦ କେଉଁ ମୋଗଲ ଶାସକଙ୍କ ସମୟର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ?
(କ) ହୁମାୟୁନ୍
(ଖ) ଜାହାଙ୍ଗୀର
(ଗ) ଶାହାଜାହାନ
(ଘ) ଆକବର
Answer:
(ଘ) ଆକବର

B. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

୧ । ଶିଖ୍ ଗୁରୁ _______________ ଙ୍କୁ ଜାହାଙ୍ଗୀର ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ

୨। ଜୋରାଷ୍ଟର ଧର୍ମର ପାର୍ଶୀ ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵବିଦ୍ _______________ ଆକବରଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ବସ୍ତୁର ମହରଜୀ ରାଣା

୩ । ଜୈନପଣ୍ଡିତ _______________ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିଥିଲେ ।
Answer:
ଭାନୁଚନ୍ଦ୍ର ଉପାଧ୍ୟାୟ

୪ । ଅନ୍ୟ ଜଶେ ଜୈନପଣ୍ଡିତ _______________ ଙ୍କଦ୍ଵାରା ଆକବର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।
Answer:
ଜୀନଚନ୍ଦ୍ର

୫ । ମୀର ସୟଦ ଅଲ୍ଲୀ___________ ପାଇଁ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ।
Answer:
ଚିତ୍ରକଳା

୬ । ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ହେରାଟର _________________ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ ।
Answer:
ଆବୁଲ ହାସନ୍

୭। _______________ ପୁସ୍ତକର ଆଇନ ନଂ ୭୭ରେ ଆବୁଲଫାଜଲ ଦିନ-ଇ-ଇଲାହୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରୀ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
Answer:
ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ

୮ | ତାଜମହଲର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥପତି ______________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଉସ୍ତାଦ ଇସା

୯ । ମୀର ହାସାନ୍ ଥିଲେ ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ____________ ।
Answer:
ଚିତ୍ରକର

୧୦ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଣ୍ଡିତ _____________ ଓ _____________ ଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମନୀତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାପାଇଁ ଆକବର ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓ ଦେବୀ

୧୧ । ଗୃହ ଶିକ୍ଷକ _____________ ଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଓ ଅତ୍ଯୁଚ୍ଚ ଧାରଣାଦ୍ଵାରା ଆକବର ପ୍ରେରଣା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଅବଦୁଲ୍ ଲତିଫ୍

୧୨ । ଖୁଡ଼ିବା ଦୁଇମାସ ପାଠ କରିସାରିବା ପରେ ଆକବରଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରେ ଶେଖ୍ ମୁବାରକ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ତଥାକଥିତ _________________ ।
Answer:
ଅଭ୍ରାନ୍ତ ଘୋଷଣା

୧୩ । ଆକବରଙ୍କ ଧର୍ମ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ _______________ ବାଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା ।
Answer:
ସର୍ବେଶ୍ୱର

୧୪ । ଆକବର ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିବା ଶସ୍ତ୍ରରେ ______________ ଖୋଦିତ ହେଉଥିଲା ।
Answer:
ଆଲ୍ଲା ହୋ ଆକବର

୧୫। __________________ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପରେ ମୁସଲିମ୍ ଓ ହିନ୍ଦୁ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ଵୟ ଘଟିଥିଲା ।
Answer:
୧୫୨୬

୧୬ । ଆକବରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵର ଆରମ୍ଭ କାଳରେ ହୁମାୟୁନଙ୍କ ବିଧବାପନ୍ଥୀ ହୁମାୟୁନଙ୍କ କବର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାର ସ୍ଥପତି ଥିଲେ _______________ ।
Answer:
ମୀର୍ଜା ଗୀୟାସ୍- ବେଗ

୧୭ । _______________ କୁ ‘ଫତେପୁରର ଗୌରବ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
Answer:
ଜୁମା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌

୧୮ । ସିକ୍ରିଠାରେ ଥ‌ିବା ______________ ଙ୍କ ଶ୍ଵେତ ମାର୍ବଲ କବର ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟ୍ଟାଳିକାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ।
Answer:
ଚିସ୍ତି

୧୯ । ଶେରୱାନୀ କହିଛନ୍ତି, _____________ ଥିଲା ତାଜ ନିର୍ମାଣର ପୂର୍ବ ଲକ୍ଷଣ ।
Answer:
ଇମୁର୍ଣ୍ଣୋଲା କବର

୨୦ । ଶାହାଜାହାନ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟରେ ______________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଶାହାଜାହାବାଦ ସହର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୬୩୮

୨୧ । ଶାହାଜାହାନ୍ _______________ ଠାରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ କାଳ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ମୁସ୍‌ମାନ୍ ଦୁର୍ଜ

C. ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

୧। ଶାହାଜାହାନଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରଧାନ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ମୀର ହାସାନ୍, ଅନୁପ ଓ ଚିନ୍ତାମଣି ଶାହାଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ସମୟର ପ୍ରଧାନ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ ।

୨ । ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ?
Answer:
ଶିଖ୍ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ହେଉଛନ୍ତି ନାନକ ।

୩ । ଦସ୍ତୁର ମହରଜୀ ରାଣା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଦସ୍ତୁର ମହରଜୀ ରାଣା ଥିଲେ ଆକବରଙ୍କ ସାମସମୟିକ ଜୋରାଷ୍ଟର ଧର୍ମତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ।

୪ । ଆବୁଲ ହାସାନ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ଆବୁଲ ହାସାନ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ସମୟରେ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ ।

୫। ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରବକ୍ତା କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ ସନ୍ଥ ଏକନାଥ ।

୬ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ମୁସଲମାନ ସମାଜରେ ପର୍ଘାପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା କି ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ମୁସଲମାନ ସମାଜରେ ପର୍ଦାପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ।

୭ । ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵରେ ମୁସଲମାନ ସମାଜରେ ଦାସତ୍ଵ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା କି ?
Answer:
ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵରେ ମୁସଲମାନ ସମାଜରେ ଦାସତ୍ଵ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ।

୯ । ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵରେ ମୁସଲମାନମାନେ କେଉଁ ଦୁଇ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ?
Answer:
ମୋଗଲ ରାଜତ୍ଵରେ ମୁସଲମାନମାନେ ସୁଖୀ ଏବଂ ସିହା ସଂପ୍ରଦାୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

୯ । ଇବାଦଖାନା କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ?
Answer:
ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଇବାଦଖାନା ଅବସ୍ଥିତ ।

୧୦ । ଅବଦୁଲ୍ ନବୀ କିଏ ?
Answer:
ଅବଦୁଲ୍ ନବୀ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁସଲମାନ ସନ୍ଥ, ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ଆକବର ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।

୧୧ । ମୁସଲମାନ ସମାଜକୁ କେଉଁ ପ୍ରଥା କଳଙ୍କିତ କରୁଥିଲା ?
Answer:
ମୁସଲମାନ ସମାଜକୁ ଦାସପ୍ରଥା କଳଙ୍କିତ କରୁଥିଲା ।

୧୨ । ‘ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ’ ବର୍ଣ୍ଣନାନୁଯାୟୀ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ କେତେ ପ୍ରକାର ପ୍ରସାଧନୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିନ୍ଧୁଥିଲେ ?
Answer:
‘ଆଇନ-ଇ-ଆକବରୀ’ ବର୍ଣ୍ଣନାନୁଯାୟୀ ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ୧୬ ପ୍ରକାରର ପ୍ରସାଧନୀ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

୧୩ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କିଏ ଗୋଲାପପୁଷ୍ପର ଏକପ୍ରକାର ଅତର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ନୁରଜାହାନ୍‌ଙ୍କ ମାତା ଗୋଲାପ ପୁଷ୍ପର ଏକପ୍ରକାର ଅତର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ ।

୧୪ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କେଉଁଠାରେ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା ଥୁଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କଚ୍ଛ ଓ ବମ୍ବେ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ଜାହାଜ ନିର୍ମାଣ କାରଖାନା ଥିଲା ।

୧୫ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କେଉଁ ଶିଳ୍ପ ଅଧ୍ବକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ବୟନ ଶିଳ୍ପ ଅଧ୍ଵକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ।

୧୬ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଚିନି କାରଖାନାମାନ କେଉଁଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ବଙ୍ଗଳା, ଗୁଜରାଟ ଓ ପଞ୍ଜାବରେ ଚିନି କାରଖାନାମାନ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।

୧୭ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ମୃଣ୍ମୟ ଖେଳନାମାନ କେଉଁଠାରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ଦିଲ୍ଲୀ, ବନାରସ ଓ ଗୁନାରଠାରେ ମୃଣ୍ମୟ ଖେଳନାମାନ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା ।

୧୮ । କାଷ୍ଠ କାମ ପାଇଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥୁଲା ?
Answer:
କାଶ୍ମୀର ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକ କାଷ୍ଠକାମ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା ।

୧୯ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ତାମ୍ର ଏବଂ ପିତ୍ତଳ କାରଖାନାମାନ କେଉଁଠାରେ ରହିଥିଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ତାମ୍ର ଏବଂ ବଙ୍ଗଳା ଓ ବନାରସରେ ପିତ୍ତଳ କାରଖାନାମାନ ରହିଥିଲା ।

୨୦ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ତମ୍ବା ଖଣି କେଉଁଠାରେ ରହିଥିଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ତମ୍ବା ଖଣି ରାଜସ୍ଥାନ ଓ ମଧ୍ଯ ଭାରତରେ ରହିଥିଲା ।

୨୧ । ମୋଗଲ ଯୁଗରେ କାଚ କାରଖାନା ନିମିତ୍ତ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗରେ ଫତେପୁରସିକ୍ରି, ବେରାର ଓ ବିହାର ଅଞ୍ଚଳ କାଚ କାରଖାନା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ।

୨୨ । ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ପଶମବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗାଲିଚା ପାଇଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଖ୍ୟାତ ଥିଲା ?
Answer:
ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଅମୃତସର, ମୁଲତାନ ଓ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରଭୃତି ଅଞ୍ଚଳ ପଶମବସ୍ତ୍ର ଓ ଗାଲିଚା ପାଇଁ ଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲା ।

୨୩ । ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ମଦ କେଉଁ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥୁଲା ?
Answer:
ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ମଦ ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶମାନଙ୍କରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିଲା ।

୨୪ । ମୋଗଲ ଯୁଗର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଦରର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗର ସୁରାଟ, ବମ୍ବେ, ବେସିନ୍, ଗୋଆ, କାଲିକଟ୍ ଓ ମଚ୍ଛଲିପଟ୍ଟମ୍ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଦର ଥିଲା ।

୨୫ । ୧୫୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ବେଳକୁ କେଉଁ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ଗୋଆରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ ?
Answer:
୧୫୧୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦବେଳକୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍‌ମାନେ ଗୋଆରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ ।

୨୬ । ଆକବରଙ୍କର ଅଭିଭାବକଙ୍କର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ବୈରାମ ଖାଁ ଆକବରଙ୍କର ଅଭିଭାବକ ଥିଲେ ।

୨୭ । କାହାର ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ଆକବର ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଥିବା ମସ୍‌ଦ୍ରରେ ଖୁଡ଼ ପାଠ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଶେଖ୍ ମୁବାରକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଆକବର ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଥିବା ମସ୍‌ଦ୍‌ରେ ଖୁତ୍ଵା ପାଠ କରିଥିଲେ ।

୨୮ । ସୁଲ-ଇ-ଜୁଲ୍ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ସୁଲ-ଇ-କୁଲ୍ କହିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଶାନ୍ତି ବିରାଜିତ ହେବାକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।

୨୯ । ବଦାଉନି କିଏ ?
Answer:
ବଦାଉନି ଥିଲେ ଜଣେ ଧର୍ମାନ୍ଧ ଓ ନୈଷିକ ମୁଲ୍ଲା ।

୩୦ । କେଉଁଠାରେ ଆକବରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କୃତି ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଆକବରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଆଦି ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

୩୧ । କେଉଁମାନଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ମୁସଲମାନମାନେ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ?
Answer:
ଉଲେମାମାନଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ମୁସଲମାନମାନେ ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀ ଧର୍ମଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ ।

୩୨ । ନୁର୍‌ଜାହାନ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କବରଟିର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ନୁର୍‌ଜାହାନ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କବରଟିର ନାମ ଇତ୍‌ମୁଦୌଲା ।

୩୩ । ମୋଗଲ ଯୁଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ମାତା କିଏ ?
Answer:
ମୋଗଲ ଯୁଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ମାତା ଥିଲେ ଶାହାଜାହାନ୍ ।

୩୪ । ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ କେଉଁଠାରେ ନିଜର ସମାଧ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ ଔରଙ୍ଗାବାଦଠାରେ ନିଜର ସମାଧ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

୩୫ । ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟର ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ସମୟର ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ନାମ ହେଲା– ବିସନ ଦାସ ।

D. ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ କର ।

୧। ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଆକବର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଆଲୋକ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ ।
Answer:
ଜୋରାଷ୍ଟର ଧର୍ମର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଆକବର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଆଲୋକ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନପୂର୍ବକ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ ।

୨ । ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ପ୍ରଭାବରେ ଆକବର ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସ୍ଵୟଂ ଶିକାର ପରିହାର କରି କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ପଶୁପକ୍ଷୀ ନିଷେଧ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଜୈନଧର୍ମ ପ୍ରଭାବରେ ଆକବର ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସ୍ଵୟଂ ଶିକାର ପରିତ୍ୟାଗ କରି କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନଗୁଡ଼ିକର ପଶୁପକ୍ଷୀ ବଧ ନିଷେଧ କରିଥିଲେ ।

୩ । ଶାହାଜାହାନ୍ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ କାଳ ମୋତି ମସ୍ତିଦଠାରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଶାହାଜାହାନ୍ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ କାଳ ମୁସମାନ୍ ବୁର୍ଜଠାରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ ।

୪ । ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀର ଅନ୍ୟନାମ ଥିଲା ତାରିକ୍-ଇ-ଅଜିଜ୍ ।
Answer:
ଦିନ୍-ଇ-ଇଲାହୀର ଅନ୍ୟନାମ ଥିଲା ତାରିକ୍-ଇ-ଅଜିଜ୍ ।

Odisha State Board BSE Odisha 6th Class Maths Solutions Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.7 Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 6 Maths Solutions Chapter 9 ସମତଳ ଉପରିସ୍ଥ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି Ex 9.7

Question 1.
ପ୍ରତ୍ୟେକରୁ ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
ଆୟତଘନ, ସମଘନ, ଗୋଲକ, ପ୍ରିଜିମ୍, ସିଲିଣ୍ଡର୍, କୋନ୍
ସମାଧାନ:
ଆୟତଘନ – ଇଟା, ଦିଆସିଲି ବାକ୍ସ
ସମଘନ – ଲୁଡୁଗୋଟି, ଚାରିକୋଣିଆ ବାକ୍ସ
ଗୋଲକ – ଫୁଟବଲ୍, କାଚଗୋଲି
ପ୍ରିଜିମ୍ – ପ୍ରିଜିମ୍‌କୃତ କାଚ
ସିଲିଣ୍ଡର – ରୁଲବାଡ଼ି, ପେନ୍‌ସିଲ
କୋନ୍ – କାହାଳୀ, ନଟୁ

Question 2.
କେଉଁ ପ୍ରକାର ଆକୃତି ଲେଖ।
(କ) ତୁମର ଜ୍ୟାମିତି ବାକ୍ସ
ସମାଧାନ:
ଆୟତଘନ

(ଖ) ଗୋଟିଏ ଇଟା
ସମାଧାନ:
ଆୟତଘନ

(ଗ) ଦିଆସିଲି ବାକ୍ସ
ସମାଧାନ:
ଆୟତଘନ

(ଘ) ଗୋଟିଏ ରୁଲ୍ ବାଡ଼ି
ସମାଧାନ:
ସିଲିଣ୍ଡର

(ଙ) ଗୋଟିଏ ଲୁଡୁଗୋଟି
ସମାଧାନ:
ସମଘନ

(ଚ) କ୍ରିକେଟ୍ ବଲ୍
ସମାଧାନ:
ଗୋଲକ

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 10 ସୁଫି ଓ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ Short & Long Answer Questions

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 10 Short & Long Answer Questions in Odia Medium

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ଦୁଇଟି | ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧ । କବୀର କାହାର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ? ତାଙ୍କର ଲାଳନ ପାଳନ ଦାୟିତ୍ବ କିଏ ବହନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
କବୀର ରାମାନନ୍ଦଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ ଦାୟିତ୍ଵ ଜଣେ ମୁସଲମାନ ତନ୍ତୀ ନୀରୁ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନିମା ନେଇଥିଲେ ।

୨ । ଅମୀର ଖୁସ୍ରୁଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଅମୀର ଖୁସ୍ରୁ ସୁଲତାନୀ ଯୁଗର ଖ୍ୟାତାନାମା ସାହିତ୍ୟିକ ତଥା କବି ଥିଲେ । ସେ ସୁଲତାନ ବଲବନ୍‌ଙ୍କ ରାଜତ୍ଵକାଳରୁ ଗିୟାସୁଦ୍ଦିନ୍ ତୋଗଲକଙ୍କ ରାଜତ୍ଵ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜଦରବାର ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ କବିତାରେ ପ୍ରଥମେ ଉର୍ଦୁଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି ଖଜାଇନ୍-ଉଲ୍-ଫୁତୁ ଏବଂ ତାରିଖ-ଇ- ଆଲ୍ଲାଇ ।

୩। ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ? ସେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଭକ୍ତ ରୂପେ ଖ୍ୟାତ ? ପ୍ରଥମେ ସେ କେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ ୧୪୭୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବାରାଣାସୀଠାରେ ଏକ ତେଲୁଗୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ ରୂପେ ଖ୍ୟାତ । ପ୍ରଥମେ ସେ ରାଜା କୃଷ୍ଣଦେବରାୟଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

୪ । ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମର କେଉଁ ନୀତି ହିନ୍ଦୁସନ୍ଥ ଏବଂ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ?
Answer:
ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମର ଏକେଶ୍ଵରବାଦ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଭ୍ରାତୃଭାବ ଆଦି ଚିନ୍ତାଧାରା ହିନ୍ଦୁସନ୍ଥ ଏବଂ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମରେ ଜାତିପ୍ରଥା ନଥିଲା ।

୫ । ଚିସ୍ତି ସଂପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟତମ ସନ୍ଥ ଫରିଦୁଦ୍ଦିନ୍ (ବାବା ଫରିଦ୍)ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଚିସ୍ତି ସଂପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟତମ ସୁଫିସନ୍ଥ ଥିଲେ ଫରିବୁଦ୍ଦିନ୍ । ସେ ବାବା ଫରିଦ୍ ନାମରେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ । ଫରିଦ୍ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ହାନ୍ସୀ ଥିଲା ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କର୍ମସ୍ଥଳୀ । ତାଙ୍କର ବାଣୀ ଥିଲା, ‘ରାଜା ଓ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତମାନଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରନାହିଁ । ତୁମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷାତକୁ ମାରାତ୍ମକ ବୋଲି ବିବେଚନା କର ।’’

୬ । ଶେଖ୍ ନାସିରୁଦ୍ଦିନ୍‌ଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଚିସ୍ତି ସଂପ୍ରଦାୟର ଶେଷ ବିଖ୍ୟାତ ସୁଫିସନ୍ଥ ଥିଲେ ନାସିରୁଦ୍ଦିନ୍ । ତାଙ୍କୁ ‘ଦିଲ୍ଲୀର ଚିରାଗ୍’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଶେଖ୍ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆଙ୍କ ଶିଷ୍ୟତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ସେ ଦଳିତ ଓ ଅସହାୟମାନଙ୍କ ଗହଣରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ସୁଲତାନ ଓ ଅମୀରମାନଙ୍କଠାରୁନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖୁଥିଲେ । ୧୩୩୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ସେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

୭। ଚୈତନ୍ୟ ପିଲାଦିନେ କେଉଁ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ? ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଚୈତନ୍ୟ ପିଲାଦିନେ ବିଶ୍ବମ୍ଭର ଓ ନିମାଇଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସଚ୍ଚିଦେବୀ ।

୮ । ସୁଫିସନ୍ଥମାନଙ୍କର ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ କିପରି ଘଟିଥିଲା ?
Answer:
ସୁଫିସନ୍ଥମାନଙ୍କର ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟ, ବିକାଶଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହାଦ୍ଵାରା ଗୁରୁମୁଖୀ, ମରାଠୀ, ବଙ୍ଗାଳୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରଭୃତି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଉନ୍ନତି ହୋଇଥିଲା । ମୁସଲମାନମାନେ ହିନ୍ଦୀ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରିଶେଷରେ ଉର୍ଦୁଭାଷା ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲା ।

୯ । ସୁଫିସନ୍ଥମାନେ କିପରି ଇସ୍‌ଲାମ୍ ଧର୍ମରେ ଥ‌ିବା କଠୋରତାକୁ କୋହଳ କରିଦେଇଥିଲେ ?
Answer:
ସୁଫିସନ୍ଥମାନେ ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଜଟିଳ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଓ ପୂଜାପଦ୍ଧତିର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରିଥିଲେ । ଭକ୍ତି, ପ୍ରେମ ଓ ସ୍ନେହଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ସେମାନେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହାଫଳରେ ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମରେ ରହିଥ‌ିବା କଠୋରତା କୋହଳ ହୋଇପାରିଥିଲା ।

୧୦ । ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମମତ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଚାରକ ଥିଲେ ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ । କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜାକରିବାପାଇଁ ସେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ– ବ୍ରହ୍ମ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ନାହିଁ । ଭକ୍ତଦ୍ଵାରା ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥାଏ । ସାଂସାରିକ ଜୀବନ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତିରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିନଥାଏ ।

୧୧ । ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ କିପରି ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ ଘଟାଇବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଧର୍ମମତଗୁଡ଼ିକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା । କବୀର ହିନ୍ଦୀରେ, ନାନକ ଗୁରୁମୁଖୀ ଭାଷାରେ ଏବଂ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଭକ୍ତିଯୁଗର ସାହିତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମରାଠୀ, ମୈଥୁଳୀ, ହିନ୍ଦୀ, ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ଲେଖାଯିବାରୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା । ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଭାବରେ ତୁଳସୀଦାସ ‘ରାମଚରିତ ମାନସ’ ଲେଖୁଥିଲେ । ହିନ୍ଦୀ ଓ ପାରସିକ ଭାଷାର ମିଶ୍ରଣଯୋଗୁଁ ଉର୍ଦୁଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥଲା ।

୧୨ । ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା କିଏ ଥିଲେ ? ସେ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନାନକ ଥିଲେ । ସେ ୧୪୬୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଲାହୋର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ତାଲୱନ୍ଦୀ (ଆଧୁନିକ ନାନକୋନା) ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୧୩ । ଚୈତନ୍ୟଙ୍କୁ କିଏ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ ? ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଚୈତନ୍ୟ ବାଣୀ ପ୍ରଚାର କଲେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ କ’ଣ ? ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ସେ କେଉଁଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଈଶ୍ୱରପୁରୀ ନାମକ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଚୈତନ୍ୟଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଚୈତନ୍ୟ ଅଦ୍ଵୈତ ଓ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାମକ ଦୁଇଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ନିଜର ବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ସେ ୧୫୩୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପୁରୀଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ ।

୧୪ । ସୁଫିବାଦ କ’ଣ ?
Answer:
ସୁଫିବାଦ ମୁଖ୍ୟତଃ କୋରାନ୍ ଓ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ବାଣୀ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଧର୍ମ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ ଓ ଜୈନଧର୍ମରୁ କେତେକ ଧାରଣା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ‘ସୁଫି ମତବାଦ’ ପ୍ରେମ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଉପରେ ଏହା ବିଶ୍ଵାସସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ । ଈଶ୍ବର ହିଁ ଚିର ଶାଶ୍ଵତ ଓ ଚିର ମଙ୍ଗଳମୟ । ଭଜନଗାନ କରାଯାଇ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ବଶୀଭୂତ କରାଯାଇପାରିବ । ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ ରକ୍ଷାକରିବା ଧର୍ମର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

୧୫ । ମହମ୍ମଦ ସରହିନ୍ଦ୍ କିଏ ?
Answer:
ମହମ୍ମଦ ସରହିନ୍ଦ୍ ଥିଲେ ବାକ୍ସିବିଲ୍ଲାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ । ସେ କହୁଥିଲେ ଈଶ୍ଵର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଭୃତ୍ୟ ଓ ମାଲିକ ପରି । ଅନ୍ୟ ସୁଫିମାନେ ମନେ କରୁଥିବା ପ୍ରେମିକ ଓ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପରି ନୁହେଁ । ସେ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟଭାବ ସହିତ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଇସ୍‌ଲାମ ତତ୍ତ୍ଵ ମିଳିତ କରାଇବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ।

୧୬ । ସୁଫି ମଦବାଦ ପ୍ରସାର ଫଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଏକତା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ସୁଫି ମତବାଦ ପ୍ରସାର ଫଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ସ୍ଥାପନ ହୋଇପାରିଥିଲା । ପରସ୍ପର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ତିକ୍ତତାର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲା । ଉଭୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ଯରେ ସାମ୍ୟଭାବ, ଭ୍ରାତୃଭାବ ଓ ସହନଶୀଳତା ବିକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲା ।

୧୭ । ସଲିମ୍ ଚିସ୍ତିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଯାହା ଜାଣ ଲେଖ ।
Answer:
ସଲିମ୍ ଚିମ୍ପି ଥିଲେ ଚିସ୍ତା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ସନ୍ଥ । ସେ ଫତେପୁରସିକ୍ରିଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । ସମ୍ରାଟ ଆକବର ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କବର ଉପରେ ଆକବର ମାର୍ବଲର ଏକ ସ୍ମୃତି ମସ୍‌ଜିଦ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

୧୮ । ସୁରୱର୍ଦ୍ଦି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଥିଲେ ସଇଖ୍ ବାହାଉଦ୍ଦିନ୍ ଜାକାରିୟା ସୁରୱର୍ଦ୍ଦି । ସଦ୍‌ରୁଦ୍ଦିନ ଅରିଫ୍ ଓ ରୁକ୍‌ଦିନ ଆବୁଲ୍ ଫାଡ୍‌ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଦୁଇଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ସନ୍ଥ ଥିଲେ । ମହମ୍ମଦ ତୋଗଲକ ଏବଂ ଫିରୋଜଶାହା ତୋଗଲକଙ୍କ ସମୟରେ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା ।

୧୯ । କାଦିର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଅବ୍‌ଦୁଲ୍ କାଦିର୍ ଜିଲାନି ଥୁଲେ କାଦିର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମୁଖ୍ୟ । ସେ ବାଗ୍‌ରେ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଶାହା ଜିଆମତୁଲ୍ଲା ଏବଂ ମଖଦୁମ୍ ମହମ୍ମଦ ଜିଲ୍ଲାନି । ସିନ୍ଧୁପ୍ରଦେଶର ଉତ୍ସ ଥିଲା ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳୀ । ଶଇଖ୍ ହମିଦ୍ ଗଞ୍ଜ ବକ୍‌ସ, ଶଇଖ୍ ଦାଉଦ୍ କମାବୀ ଏବଂ ଶଇଖ୍ ମାଲି କାଦିର୍ ଆଦି ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟତମ ସନ୍ଥରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲେ ।

୨୦ । ନକ୍‌ବନ୍ଦୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ ଖୁଜା ବାହାଉଦ୍ଦିନ୍ ନକ୍‌ବନ୍ଦ । ପ୍ଲୀଜା ବାକ୍ସିବିଲ୍ଲା, ଶଇଖ୍ ଅହମ୍ମଦ ସର୍‌ହିନ୍ଦ୍, ଶଇଖ ବୁର୍‌ହାନ୍ ଏବଂ ଶାହା ୱାଲିଭଲ୍ଲା ଆଦି ଏହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟତମ ସନ୍ଥ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲେ । ଭାରତରେ ଏହି ସନ୍ଥ ବିଶେଷରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲେ ।

୨୧ । ନିମ୍ବାର୍କ କିଏ ଓ ସେ କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?
Answer:
ରାମାନୁଜଙ୍କ ପରେ ନିମ୍ବାର୍କ ଭକ୍ତିମାର୍ଗର ଅନ୍ୟତମ ପୁରୋଧାଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଈଶ୍ଵରଭକ୍ତିକୁ ମନୁଷ୍ୟର ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟାପାରରେ ପରିଣତ କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ସେ ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ନିମ୍ବାର୍କ ସର୍ବମୟ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ ।

B. ପାଞ୍ଚଟି/ଛଅଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। ସୁଫିସନ୍ଥମାନଙ୍କ ବାଣୀ ସଂପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ସେମାନେ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଭକ୍ତି ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉପଜୀବ୍ୟ । ଏକେଶ୍ଵରବାଦ ଥିଲା ଏହାର ମୂଳତତ୍ତ୍ଵ । ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମ ଥିଲା ଏହାର ଆଧାର । ଭକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରେମ ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ସେମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ସୁଫିସନ୍ଥମାନଙ୍କର ଏହି ବାଣୀକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସୁଫିସନ୍ଥମାନେ ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।

୨। ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ କାହିଁକି ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା ?
Answer:
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଜନପ୍ରିୟ ହେବାର ବହୁ କାରଣ ଅଛି । ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ସହଜ ଓ ସରଳ ଉପାୟରେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବାପାଇଁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ଭକ୍ତିବାଦ ସରଳ ‘ଦୋହା’, ‘ଭଜନ’ ଏବଂ ‘ସଂକୀର୍ତ୍ତନ’ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେବାରୁ ଲୋକମାନେ ଏଥୁପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ତୃତୀୟତଃ, ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧାମାନଙ୍କର ନିରାଡ଼ମ୍ବର ଏବଂ ଅମାୟିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା । ଚତୁର୍ଥତଃ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଚାରକମାନେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ ନୀତିବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଚାର କରିଥିବାରୁ ଏହା ଜନାଦୃତ ହୋଇଥିଲା । ପଞ୍ଚମତଃ, ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମ ବଳରେ ଈଶ୍ଵରଲାଭ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ପ୍ରଚାରିତ ହେବା ଫଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ।

୩ । ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମଦ୍ଵାରା କିପରି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମ ବହୁମାତ୍ରାରେ ଭାରତୀୟ ସମାଜକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ସମୟକ୍ରମେ ଭାରତୀୟମାନେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟପେୟ, ପୋଷାକ-ପରିଚ୍ଛଦ, ଚାଲିଚଳଣ ଓ ରୀତିନୀତିକୁ ଅନୁକରଣ କରିଥିଲେ । ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ନାରୀ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂକୁଚିତ ହୋଇଥିଲା । ସମାଜରେ ଦାସତ୍ଵ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତବଂଶୀୟ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଭୋଗବିଳାସରେ ରହି ଦାସଦାସୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ । ନୂତନଭାବରେ ବିରିୟାନୀ, କବାବ ଆଦି ଖାଦ୍ୟ ହିନ୍ଦୁସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା । ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରି ହିନ୍ଦୁମାନେ ସାଲୱାର, ପାଇଜାମା, ଅଚକନ, ଲୁଙ୍ଗି ଆଦି ପୋଷାକ ପରିଧାନ କଲେ ।

୪। ରାମାନୁଜଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହା ଜାଣ ଲେଖ ।
Answer:
ଦ୍ଵାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ରାମାନୁଜ ବୈଷ୍ଣବ ମତବାଦ ପ୍ରଚାର କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରଥମେ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରପାତ କରାଇଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାମାନୁଜଙ୍କ ମତରେ, ଭକ୍ତିହିଁ ହେଉଛି ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ । ସର୍ବଶକ୍ତିମୟ ଭଗବାନ୍ ହେଉଛନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟର ଏକମାତ୍ର କାରଣ । ନିଜ ପ୍ରାଣରେ ପ୍ରକୃତ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ରେକପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଗୁରୁଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ରାମାନୁଜ ସବୁ ମଣିଷକୁ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ ।

୫। ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ ଥିଲା ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ । ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଫଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରୁ କୁସଂସ୍କାର ଦୂରହେବା ସହିତ ଜାତି ଜାତି ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦୂରହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦ୍‌ଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପ୍ରତିପତ୍ତି, ମୂର୍ତ୍ତି ଉପାସନା ଆଦି ଜଟିଳ ପୂଜାପଦ୍ଧତିକୁ ପରିହାର କରି ହିନ୍ଦୁମାନେ ଭକ୍ତିଧର୍ମର ସରଳ ମାର୍ଗ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ତୃତୀୟତଃ, ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ୱାରା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବଧାନ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ଓ ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ସମନ୍ଵୟରେ ‘ସତ୍ୟପୀର’ ପୂଜା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଚତୁର୍ଥରେ, ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଦ୍ଵାରା ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସାଧୂତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ହିନ୍ଦୀ ଓ ପାରସିକ ଭାଷାର ସମନ୍ଵୟରେ ‘ଉର୍ଦୁ’ ଭାଷାର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ।

୬ । ବ୍ଲାଜା ମଇନୁଦ୍ଦିନ ଚିସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଟିପ୍ପଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ସୁଫି ଆନ୍ଦୋଳନର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସନ୍ଥ ଥିଲେ ଧ୍ଵଜା ମଇନୁଦ୍ଦିନ ଚିନ୍ତି । ସେ ୧୧୪୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସେଇସ୍ଥାନ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ଈଶ୍ଵର ପ୍ରେମହିଁ ଥିଲା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିହେବ ଏବଂ ଏଥ‌ିପାଇଁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା, ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ । ଏକେଶ୍ଵରବାଦକୁ ସେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମଣିଷ ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।

୭ । ଶେଖ୍ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆ ୧୨୩୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବାଦାଉନ୍‌ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବାବା ଫରିଦ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ସାତଜଣ ସ୍କୁଲତାନଙ୍କ ଶାସନକାଳ ଦେଖୁଥିଲେ । ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରେମ ଓ ବିଶ୍ଵଭ୍ରାତୃତ୍ଵର ବାଣୀ ସେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଈଶ୍ଵରଭକ୍ତି ଉପରେ ସେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ମଣିଷ ପ୍ରତି ଦୟା, ସ୍ନେହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆଦି ଐଶ୍ଵରିକ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେ କହିଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସବୁମଣିଷ ସମାନ ଓ ଏକ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ସନ୍ତାନ । ଏଣୁ ପରସ୍ପରକୁ ଭଲପାଇବାପାଇଁ ସେ ମାନବ ସମାଜକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

୮। ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଶେଷତ୍ଵ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଧାନ ବିଶେଷତ୍ଵ ଥିଲା ଏକେଶ୍ଵରବାଦ ପ୍ରତିଷ୍ଠା । ଏକମାତ୍ର ଈଶ୍ଵର ଉପାସନା ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ଥିଲା ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଶେଷତ୍ଵ । ଈଶ୍ବର ହେଉଛନ୍ତି ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ନିରାକାର ଏବଂ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ଵାସ ତଥା ଭକ୍ତି ରଖୁଲେ ତାଙ୍କୁ ଭଲ କରିହେବ । ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଥିଲା ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶେଷତ୍ଵ । ପବିତ୍ର ଓ ନୈତିକ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଜଟିଳ ପୂଜାପଦ୍ଧତି, କର୍ମକାଣ୍ଡ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜାକୁ ବିରୋଧ କରାଗଲା । ଏହି ଧର୍ମ ଜାତିପ୍ରଥାକୁ ଘୋର ବିରୋଧ କରିଥିଲା ।

୯ । କବୀରଙ୍କ ଧର୍ମମତ ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
Answer:
କବୀର ବିଭିନ୍ନ ଜାତିପ୍ରଥା ତଥା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଐକ୍ୟଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଏକେଶ୍ୱରବାଦର ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ସବୁ ମଣିଷ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ସନ୍ତାନ । ସେ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା, ବେଦ, କୋରାନ୍, ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ଧର୍ମର ପୂଜାପଦ୍ଧତି, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁ ନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ଗୁରୁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଭକ୍ତି ହିଁ ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ପନ୍ଥା । ସେ ହିନ୍ଦୁ ପଣ୍ଡିତ ଓ ମୁସଲମାନ ମୌଲବୀମାନଙ୍କୁ କଠୋର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ‘ବୀଜକ’ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ।

୧୦ । ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ନୀତିଶିକ୍ଷା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ନାନକ କୌଣସି ଧର୍ମର ଜ୍ଞାନନୀତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନ ଥିଲେ । ସେ ଜାତିପ୍ରଥାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ସେ ଏକେଶ୍ଵରବାଦ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ ଓ କୁସଂସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ସମାଲୋଚନା କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସହନଶୀଳତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଆରୋପ କରିଥିଲେ । ପ୍ରେମ, ଭକ୍ତି ଓ ସକର୍ମଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଲାଭ କରିହେବ ବୋଲି ସେ କହୁଥିଲେ । ନାନକ ନୈତିକତା, ସତ୍ୟ, ଦୟା ଓ ସାଧୁତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀ ଆଦିଗ୍ରନ୍ଥ ବା ଗ୍ରନ୍ଥସାହେବରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ସେ ଶିଖୁଧର୍ମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଥିଲେ ।

୧୧ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମମତ କ’ଣ ଥୁଲା ?
Answer:
ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଗୌଡ଼ୀୟ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରେମ ଓ ମୈତ୍ରୀର ବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିପାରିଥିଲେ । କୃଷ୍ଣଭକ୍ତି କୀର୍ତ୍ତନଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ସେ ସମଗ୍ର ମାନବଜାତିକୁ ବିଶ୍ବଭ୍ରାତୃତ୍ଵରେ ବାନ୍ଧି ରଖୁବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ । ସେ ପୂଜାପଦ୍ଧତି, ରୀତିନୀତି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ଅସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଈଶ୍ବରଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ । ସେ ‘ହରେକୃଷ୍ଣ ହରେରାମ’ ସରଳ ମନ୍ତ୍ର ଜପକରି ଇହଧାମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାପାଇଁ ‘ମାନବ ସମାଜକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାରରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ଗୌରାଙ୍ଗ ମହାପ୍ରଭୁରୂପେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧ । ଭାରତରେ ସୁଫି ଆନ୍ଦୋଳନ ଉପରେ ଏକ ବିଶଦ ବିବରଣୀ ଦିଅ ।
Answer:
ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଭାରତ, ଇତିହାସରେ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ, ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ଘଟିଥିଲା । ସେହି ସାଧୁସନ୍ଥମାନେ ବହୁଧର୍ମର ମତବାଦକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଇସ୍‌ଲାମ୍ ଧର୍ମକୁ ସରଳ ଓ ସଂସ୍କାରଯୁକ୍ତ କରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ଏହା ସୁଫିବାଦ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହି ମତବାଦର ପ୍ରବକ୍ତାମାନେ ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମକୁ ସରଳ ତଥା ଉଦାର କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସୀ ହୋଇଉଠିଲେ । ଏହି ମତାବଲମ୍ବୀର ସନ୍ଥମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସଂପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିନିଧ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ଭାରତରେ ‘ଚିସ୍ତି’, ସୁରଓର୍ଦ୍ଦି ଏବଂ ନକ୍‌ବନ୍ଦୀ ସୁଫି ସଂପ୍ରଦାୟ ଦେଖାଦେଇଥିଲା ।

ବ୍ଲାଜା ମଇନୁଦ୍ଦିନ୍ ଚିସ୍ତି – ଭାରତରେ ଏହିପ୍ରକାର ମୁସଲମାନ ସାଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଥିଲେ ଖୁଜା ମଇନୁଦ୍ଦିନ୍ ଚିନ୍ତି । ସେ ସେଇସ୍ତାନ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ୧୧୪୩ ଖ୍ରୀ.ଅ. ରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବହୁସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ କରି ଶେଷରେ ଭାରତରେ ୧୨୦୦ ଖ୍ରୀ.ଅ. ରେ ପହଞ୍ଚି ଆଜମିରରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କଲେ । ସେ ୧୨୩୪ ଖ୍ରୀ.ଅ. ରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ମୁସଲମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ସୁଫୀ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତିଭାବ ପ୍ରଚାର କରି ବୁଲିଥିଲେ । ଈଶ୍ଵର ପ୍ରେମହିଁ ଥିଲା ସୁଫିମତର ମୂଳ ବିଷୟ । ମଇନୁଦ୍ଦିନ ଚିସ୍ତି ଅଦ୍ଵୈତବାଦ ବା ଏକେଶ୍ଵରବାଦ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ଈଶ୍ଵର ଏକ ଅଦ୍ଵିତୀୟ, ତାଙ୍କୁ କେବଳ ପବିତ୍ର ହୃଦୟରେ ଭକ୍ତିକଲେ ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିପାରିବ ।

ଶେଖ୍ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆ– ବାବା ଫରିଦ୍‌ଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆ ଥିଲେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ । ସେ ୧୨୩୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବାଦାଉନ୍ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ । ଦୀର୍ଘ ୬୦ ବର୍ଷକାଳ ସେହି ସ୍ଥାନ ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ଥିଲା । ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଧାନ ଧର୍ମଗୁରୁ । ଈଶ୍ଵରଭକ୍ତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନପୂର୍ବକ ସାଂସାରିକ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହେବାପାଇଁ ସେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଉଚ୍ଚତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାପାଇଁ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମୀୟ ମନୋଭାବ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ‘ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ସୁଫି ମତ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପଥ ଦେଖାଇଥିଲା । ସେ କହିଥିଲେ, ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ଈଶ୍ୱରପ୍ରେମ । ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରିବେ, ସେହିମାନେହିଁ ଈଶ୍ଵର ଉପଲବ୍‌ କରିପାରିବେ । ଈଶ୍ଵର ପ୍ରେମ ମଧ୍ୟରେ ସୁଫିମାନେ ମାନବିକ ପ୍ରେମର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ । ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ଭଲପାଇବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତାହାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସମାଜକୁ ଭଲପାଇବା । ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଦୟା, ସ୍ନେହ, ମମତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ନ ଥିଲେ ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ଅସମ୍ଭବ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରାଣରେ ଈଶ୍ଵର ବିରାଜିତ । ତେଣୁ ମଣିଷକୁ ଘୃଣା କରିବା ହେଉଛି ପାପ । ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଉଲିଆ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ସମାଜକୁ ଭଲପାଇବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

ସୁଫି ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଥୁଲା ଅତି ଚମତ୍କାର । ସୁଫିମାନେ ଈଶ୍ୱରପ୍ରେମ ତଥା ଏକେଶ୍ୱରବାଦରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯେଉଁମାନେ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ସତ୍ତା ଉପଲବ୍‌ଧ କରି ଜୀବନରେ ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭଗବାନ୍ ସ୍ଵର୍ଗୀୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟମୟ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମରୂପକ ଯାଦୁକରୀ ସ୍ପର୍ଶରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବ । ସୁଫିମାନଙ୍କ ମତରେ, ମନୁଷ୍ୟର ତିନିପ୍ରକାର ପ୍ରକୃତି ଦେଖାଯାଏ, ଯଥା – ଶାରୀରିକ, ବୌଦ୍ଧିକ ଓ ଧାର୍ମିକ । ବାସ୍ତବ ଗୁରୁ ଜଣେ ମଣିଷର ଏହି ତିନିପ୍ରକାର ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷାକରିବାକୁ ଉଚିତ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥା’ନ୍ତି । ସୁଫିମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥା’ନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଜଣେ ଗୁରୁ ସତ୍‌ପଥରେ ଚାଲିବାପାଇଁ ତା’ର ଶିଷ୍ୟକୁ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ଏବଂ ମଣିଷ ଏହି ସୁକର୍ମଦ୍ଵାରା ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ । ସୁଫିଧର୍ମ ପାର୍ଥିବ ଧନସଂପରି ତଥା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗତ ସୁଖକୁ ନିରୋଧ କରିଥିଲା । ସେମାନେ ସରଳ ତଥା ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପବିତ୍ର ଜୀବନଯାପନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

ସୁଫିଧର୍ମର ସମ୍ବାଜ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ :
(କ) ଭକ୍ତିବାଦ :
ସୁଫିସନ୍ଥମାନେ ଥିଲେ ସମାଜ ସୁଧାରକ । ଜାତିପ୍ରଥା, ବହୁଦେବଦେବୀ ପୂଜନ ଏବଂ ଜଟିଳ କର୍ମକାଣ୍ଡକୁ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ । ଭକ୍ତି ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଉପଜୀବ୍ୟ । ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଥିଲା ଏହାର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ । ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସୁଫିସନ୍ଥଙ୍କର ଏହି ବାଣୀକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

(ଖ) ସାମାଜିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କାର :
ସମାଜ ଓ ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଫିସନ୍ଥମାନେ ବହୁ ସଂସ୍କାର ଆଣିଥିଲେ । ସେମାନେ ଜାତିପ୍ରଥାର ବିରୋଧ କରିବା ସହିତ ଦଳିତ ଓ ନିଶେଷିତମାନଙ୍କର ଉତ୍‌ଥାନ ନିମିତ୍ତ ପ୍ରଯନ୍ କରିଥିଲେ । ନାରୀମାନଙ୍କର ଉତ୍‌ଥାନ ପାଇଁ ସେମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।

(ଗ) ହିନ୍ଦୁ ମୁସଲମାନ ଏକତା :
ସୁଫିବାଦର ସାଧୁମାନେ ହିନ୍ଦୁ .ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଏକତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ । ସୁଫିଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ବୈଷମ୍ୟକୁ ଦୂରୀଭୂତ କରି ଧର୍ମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହନଶୀଳତା ଓ ସଦ୍‌ଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବାପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।

(ଘ) ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମ :
ପରସ୍ପରକୁ ସ୍ନେହ କରିବା ଓ ଭଲପାଇବାର ଶିକ୍ଷା ସୁଫି ସନ୍ଥମାନେ ଦେଇଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ମମତା ଏବଂ ପ୍ରେମ ଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ, ତା ନହେଲେ ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତି ଅସମ୍ଭବ । ଏହି ବାଣୀ ପ୍ରଚାରଦ୍ଵାରା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତ୍ୱ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ।

(‍ଙ) ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ :
ସୁଫି ସନ୍ଥମାନଙ୍କର ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ ସାଧୁତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ଗୁରୁମୁଖୀ, ମରାଠୀ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ମାନବିକ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱ, ଧର୍ମୀୟ ଉଦାରତା ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସାଧୁତା ଉପରେ ସୁଫିମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଚାରଦ୍ଵାରା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସମସ୍ତେ ଉପକୃତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଚାର କାଳରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ସୁଫି ଓ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଫଳରେ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମୀୟ ସଚେତନତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

୨। ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରବକ୍ତା କବୀରଙ୍କ ଜୀବନୀ ଓ ବାଣୀ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କବୀର ଥିଲେ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋଧା । ସେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପରି ସଂସାରତ୍ୟାଗୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନ ଥିଲେ ଅଥବା ଅଶୋକଙ୍କ ପରି ଧର୍ମ ପାଇଁ ତରବାରି ପରିତ୍ୟାଗ କରି ନ ଥିଲେ, ବରଂ ସଂସାର ମଧ୍ଯରେ ସଂସାରିକ ଜୀବନଯାତ୍ରା କରି ଭକ୍ତିଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତି ହେବାର ସୂଚନା ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ଭକ୍ତିଧର୍ମ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଧର୍ମ ସଂସ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ।

ଜୀବନୀ :
କବୀରଙ୍କ ଜୀବନୀ ରହସ୍ୟାବୃତ ଭାବରେ ରହିଯାଇଛି । ସେ ସମ୍ଭବତଃ ୧୪୪୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରି ୧୫୧୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁଜନନୀଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ଜନ୍ମ ପରେ ତାଙ୍କ ମାତା ତାଙ୍କୁ ବାରାଣସୀର ଏକ ପୁଷ୍କରଣୀ ନିକଟରେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେହି ପଥରେ ନୀରୁ ନାମକ ଜଣେ ମୁସଲମାନ ତନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ନିମାଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଥିବାବେଳେ କବୀରଙ୍କୁ ନେଇ ପୁତ୍ରଭାବରେ ନିଜ ଘରେ ପାଳିଥିଲେ । କବୀର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମୁସଲମାନ ଘରେ ମୁସଲମାନରୂପେ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ଦାରିଦ୍ର୍ୟଯୋଗୁଁ କବୀର ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ପାଇପାରି ନଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ବସ୍ତ୍ରବୟନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ସେ ସଦାସର୍ବଦା ଗଭୀରଭାବରେ ଚିନ୍ତାମଗ୍ନ ରହୁଥିଲେ । ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଗାଢ଼ ଆସ୍ଥା ରହିଥିଲା ।

ଯୁବକ ଅବସ୍ଥାରେ କବୀର ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ବାଣୀରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଇସ୍‌ଲାମ୍ ଧର୍ମର ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଏଣୁ ସେ ଉଭୟ ଧର୍ମର ସାରତତ୍ତ୍ଵକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଥିଲେ । କବୀର ବିବାହ କରି ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ କୌଳିକ ବ୍ୟବସାୟ ଲୁଗାବୁଣାଦ୍ଵାରା ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ଧର୍ମପ୍ରଚାର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁ ରଖୁଥିଲେ । କ୍ରମେ ଜନସାଧାରଣ ତାଙ୍କର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ । ବହୁ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ସେ ଉଭୟ ଧର୍ମର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ବିଦ୍ରୂପ କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ଉଭୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କବୀରଙ୍କ ମୁଖନିଃସୃତ ବାଣୀକୁ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ । କବୀରଙ୍କ ବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ସଂକଳିତ ହୋଇଥ‌ିବା ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ‘ବୀଜକ’ କୁହାଯାଏ । କବୀରଙ୍କ ଭଜନଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଦୋହା’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ‘କବୀରପନ୍ଥୀ’ କହନ୍ତି । କବୀର ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ।

ନୀତିବାଣୀ :
କବୀରଙ୍କ ନୀତିବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଓ ମାର୍ମିକ ଥିଲା । ପ୍ରେମ ଥିଲା କବୀରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ନୀତିବାଣୀ । ଈଶ୍ଵର ପ୍ରାପ୍ତିପାଇଁ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ଥିଲା ପରମ ଉପାୟ । ମଣିଷକୁ ଏକତା ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବାର ମାର୍ଗ ହେଉଛି ପ୍ରେମ । ପାରସ୍ପରିକ ତିକ୍ତତା ପରିହାର କରି ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରେମଭାବରେ ଆବଦ୍ଧ କରିବାପାଇଁ କବୀର ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥ୍ଲେ । ଈଶ୍ବର ଥିଲେ କବୀରଙ୍କ ଧର୍ମର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ । ସେ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ଡାକୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ ରାମ-ରହିମ୍, କେଶବ–କରିମ୍ , ହରି-ହଜରତ, ଈଶ୍ଵର-ଆଲ୍ଲା ସେହି ପରମେଶ୍ଵରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ନାମ । ଈଶ୍ବର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଅସୀମ । ଯେଉଁ ନାମ ଧରି ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ଵର ଏକ, ଅଭିନ୍ନ ଓ ଅଦ୍ଵିତୀୟ । ତେଣୁ କବୀର ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥିଲେ ।

କବୀର ଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷାହିଁ ମଣିଷକୁ ସଦ୍‌ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ବୋଲି କବୀର କହିଥିଲେ । ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତିର ମାର୍ଗ ଭକ୍ତି ବୋଲି କବୀର ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ମନର ପବିତ୍ରତା ଓ ଈଶ୍ବରଙ୍କ ପଦାରବିନ୍ଦରେ ମନୋନିବେଶପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରିଥାଏ । କବୀରଙ୍କ ଅଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାଣୀ ମଧ୍ଯରେ ‘ଆତ୍ମା’ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜ୍ଞାନ ଥୁଲା ଅନ୍ୟତମ । ଆତ୍ମାହିଁ ଜୀବନ, ପ୍ରଶ୍ଵାସ, ଜୀବନ ଓ ଜ୍ଞାନ । ସେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସ୍ରଷ୍ଟା । ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଏକ, ଅଭିନ୍ନ ଓ ସ୍ଵୟଂସ୍କୃ । ପୃଥିବୀର ଅସ୍ଥାୟିତ୍ଵ ଉପରେ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ସେ ପୃଥ‌ିବୀର କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁରତା ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ସେ ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଦୁଇଟି ଘୂର୍ଣାୟମାନ ଚକ୍ରରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

ଏହି ଚକ୍ରଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଆସିଥା’ନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଅତଏବ ପୃଥ‌ିବୀର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର । ଯିଏ ପୃଥ‌ିବୀରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବ, ଅବଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ । ଏଥୁରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ କବୀର ପୃଥ‌ିବୀର ଅସ୍ଥାୟିତ୍ଵ ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁଥିଲେ । କବୀର ଜାତିପ୍ରଥାର ଘୋର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରିଥିଲେ । ଛୁଆଁ-ଅଛୁଆଁ, ସାନ–ବଡ଼ ଏସବୁକୁ ମଣିଷ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜା ଉପରେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ଵାସ ନ ଥିଲା । ସେହିପରି ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ନମାଜ, ଉପବାସ ଓ ହଜ୍‌ଯାତ୍ରାକୁ ସେ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । କବୀରଙ୍କ ମତରେ, ଈଶ୍ଵର ଭକ୍ତିପାଇଁ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ଆବଶ୍ୟକ । ମଣିଷ ନିଜ ମନରୁ ଗର୍ବ, ଅହଙ୍କାର, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଅସାଧୁତା ଆଦି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ସେ ମତପୋଷଣ କରିଥିଲେ ।

କବୀର ହିନ୍ଦୁ ଥୁଲେ କିମ୍ବା ମୁସଲମାନ ଥିଲେ, ସେ ବିଷୟରେ ତର୍କ-ବିତର୍କ ନିରର୍ଥକ । କାରଣ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ପରମଭକ୍ତ, ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭକ୍ତିହିଁ ଥିଲା ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ । କବୀରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ଶବ-ସତ୍କାର ମିଳିତଭାବରେ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ । ଏହିପରି ଭାବରେ କବୀର ଥିଲେ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଓ ସଂସ୍କାରକ । ତାଙ୍କର ନୀତିବାଣୀ ସମାଜରୁ ସବୁପ୍ରକାର କୁସଂସ୍କାର ଓ ଅନ୍ଧବିଶ୍ଵାସ ଦୂରକରିବାପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ନୀତିବାଣୀ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲା । ଏଥିପାଇଁ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବାସ୍ତବିକ, କବୀରଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଧର୍ମସଂସ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ।

୩ । ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗୁରୁ ନାନକଙ୍କ ଭୂମିକା ନିରୂପଣ କର ।
Answer:
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରବକ୍ତା ଥିଲେ ଗୁରୁ ନାନକ । ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ଵୟ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଧର୍ମସଂସ୍କାର ଆନ୍ଦୋଳନ । ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ପ୍ରବକ୍ତାଭାବେ ସେ ସରଳ ଭକ୍ତିବାଦର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଜାତିପ୍ରଥାର ଘୋର ବିରୋଧ କରି ଭକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ସମ୍ଭବ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଚାରିତ ବାଣୀ ‘ଆଦିଗ୍ରନ୍ଥ’ ବା ‘ଗ୍ରନ୍ଥସାହେବ’ରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି ।

ଜୀବନୀ:
ଗୁରୁ ନାନକ ୧୪୬୯ ଖ୍ରୀ.ରେ ଲାହୋରର ତାଲୱାନ୍ଦୀ (ଆଧୁନିକ ନାନକୋନା) ଗ୍ରାମରେ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କାଲୁବେଦୀ ବା କାଲାଚାନ୍ଦ । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଓ ଗମ୍ଭୀର ଥିଲେ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ଗହଣରେ ରହି ଧର୍ମ ଆଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖୁ ପିତା ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ଥରେ ସେ ଘରୁ ସଉଦାପାଇଁ ୨୦ ଟଙ୍କା ଆଣି ଏହି ଅର୍ଥକୁ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ଭୋଜନରେ ବିନିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ‘ସଚ୍ଚା ସଉଦା’ କୁହାଯାଏ । ପୁତ୍ରର ଏଭଳି ବୈରାଗ୍ୟଭାବକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ‘ସୁଲଖଇନ’ ନାମକ ଜଣେ ତରୁଣୀ ସହିତ ବିବାହ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟବସାୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।

କିନ୍ତୁ ସେ ବ୍ୟବସାୟରେ ମନୋନିବେଶ ନ କରି ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସମୟ ଅତିବାହିତ କଲେ । ମାତ୍ର ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ଚାକିରିରୁ ଅବ୍ୟାହତି ନେଇ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ସହିତ ମକ୍‌କା, ମଦିନା ଓ ବାଗ୍‌ଦ ଭ୍ରମଣରେ ଯାଇଥିଲେ । ସେଠାରୁ ଫେରି ସେ ରାବୀ ନଦୀକୂଳରେ କର୍ତ୍ତାରପୁରଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ନିଜର ଧର୍ମବାଣୀ ପ୍ରଚାର କଲେ । ଜଣେ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକଭାବେ ସେ ପ୍ରଚାର କଲେ ଯେ, ‘‘କେହି ବ୍ୟକ୍ତି ହିନ୍ଦୁ ନୁହେଁ ବା ମୁସଲମାନ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତେ ହେଉଛନ୍ତି ମଣିଷ ।’’ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁଭାବେ ଭକ୍ତକରି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ‘ଶିଖ୍’ କୁହାଗଲା । ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ବା ଗୁରୁମୁଖୀ ଭାଷାରେ ନିଜର ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ୧୫୩୮ ଖ୍ରୀ. ରେ କର୍ତ୍ତାରପୁରଠାରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ ଜଣେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ରୂପେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲେ ।

ଧର୍ମବାଣୀ:
ଗୁରୁ ନାନକ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖ୍ ତାଙ୍କର ଧର୍ମବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମତଃ, ସେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ସଂସ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ସମନ୍ଵୟ ଆଣିବାପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖୁଥିଲେ । ନାନକଙ୍କ ସରଳ ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ଓ ବାସ୍ତବତା ଉପରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ଥିଲା । ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଏକତ୍ଵ ଉପରେ ନାନକ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ଈଶ୍ଵର ଏକ ଏବଂ ଅଦ୍ଵିତୀୟ ଏବଂ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ନିରାକାର । ଈଶ୍ବର ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦିମୂଳ । ବିଶ୍ଵ ହେଉଛି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି । ସେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଈଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ଧର୍ମ ହେଉଛି ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବା ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗାଧ ଭକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ।

ସେ କହିଥିଲେ ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ କୌଣସି ଆକୃତି ଭାବରେ ବା ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ ପୂଜା କରିବା ଅନାବଶ୍ୟକ । କେବଳ ଭକ୍ତିଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରିହେବ । ଈଶ୍ବର କୌଣସି ମନ୍ଦିର ବା ମସ୍‌ଜିଦ୍‌ରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିନାହାନ୍ତି । ସେ କହୁଥିଲେ ଯେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି ବା ବ୍ରତ, ଉପବାସ କରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ଲାଭ କରିହେବ ନାହିଁ । ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ କଠୋର ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ । ମନୁଷ୍ୟର ନୈତିକତା ଉପରେ ଗୁରୁ ନାନକ ଅଗାଧ ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁଥିଲେ । ନୈତିକ ଜୀବନଯାପନ ଉପରେ ସେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ । ସେ କହୁଥିଲେ ଯେ, ହୃଦୟ ପବିତ୍ର, ମନ ନିର୍ମଳ ଓ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହେଲେ ଈଶ୍ଵର ପ୍ରାପ୍ତି ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ମିଥ୍ୟା, ଶଠତା, ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ଓ କପଟତା ତ୍ୟାଗ କରିବାପାଇଁ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନାଦ୍ଵାରା ପୁଣ୍ୟଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ । ପବିତ୍ର ମନୋଭାବ, ନମ୍ରତା, ସାଧୁତା, ଦୟା, କ୍ଷମା ଓ ସତ୍ଵକର୍ମଦ୍ଵାରା ପୁଣ୍ୟଲାଭ ହୁଏ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ସତ୍‌କର୍ମ ତଥା ସତ୍ ଜୀବନଯାତ୍ରା କରିବା ବିଧେୟ । ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନଦ୍ଵାରା ମଣିଷ ହୃଦୟରେ ପବିତ୍ରତା ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥାଏ । କବୀରଙ୍କ ଭଳି ଗୁରୁ ନାନକ ଜାତିପ୍ରଥାର ଘୋର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ଯେ ନିଜକୁ କୌଣସି ଜାତିର ବୋଲି କହୁ ନଥୁଲେ । ହିନ୍ଦୁ, ମୁସଲମାନ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓ ବୌଦ୍ଧ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରାତୃପ୍ରେମରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ଚଳିବାପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥୁଲେ । ସେ ଧ୍ୟାନ, ଭକ୍ତି ଓ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ । ସେ କର୍ମବାଦ ଉପର ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁଥିଲେ । ଏ କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର ପୃଥିବୀରେ ମୋକ୍ଷହିଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନବର ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ।

ପବିତ୍ର ଜୀବନଯାପନ ଏବଂ ଈଶ୍ଵରଭକ୍ତିଦ୍ଵାରା କେବଳ ଏହି ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତି କରିହେବ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ଵାସ କରୁଥିଲେ । ସେ ବେଦ କିମ୍ବା କୋରାକୁ ବିଶ୍ଵାସ କରୁନଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ମୌଲବୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁତ୍ଵ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖୁନଥିଲେ । ନାନକଙ୍କ ମତରେ, ବାକ୍‌ଚାତୁରୀରେ ଧର୍ମ ନଥାଏ । ନୀରବ ଭାବରେ ବସି ଧ୍ୟାନ କଲେ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ସ୍ନାନ କଲେ ଧର୍ମ ଉପାର୍ଜନ ହୁଏନାହିଁ । କଳୁଷିତ ସଂସାରରେ ପବିତ୍ରଭାବରେ ବାସ କରିପାରିଲେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଧର୍ମର ସନ୍ଧାନ ମିଳେ । ହରିନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ, ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଜ୍ଞାପନ ଓ ଦୁଃସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କୁ ଅର୍ଥଦାନ କରିବାପାଇଁ ସେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ନାନକ ଆତ୍ମା ଉପରେ ବିଶ୍ବାସ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ଆତ୍ମା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ ଭାଷାରେ ନିଜର ମତ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ମଣିଷ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲେ ପାପ କରିଥାଏ । ଏହି ପାପର ବୋଝ ଅଧିକ ହେଲେ ଆତ୍ମା ଉପରକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ତା’ର ନିର୍ବାଣ ହୋଇନଥାଏ । ତେଣୁ ସେ ସତ୍‌କର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ଆତ୍ମାର ନିର୍ବାଣ ସମ୍ଭବ ବୋଲି ନାନକ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ।

ନାନକ ଥିଲେ ଏକେଶ୍ୱରବାଦର ପ୍ରଚାରକ । ସେ ଈଶ୍ଵର ଏକ ଓ ଅଭିନ୍ନ ବୋଲି ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ଲୋକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏକ । ଭକ୍ତିଭାବ ମନରେ ରଖ୍ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ ସେ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥା’ନ୍ତି ବୋଲି ନାନକ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହା ନାନକଙ୍କ ଏକେଶ୍ବରବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ନାନକ ଭଜନ ଓ ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ଉପଖ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଧର୍ମବାଣୀ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ । ସେ ଗୁରୁମୁଖୀ ଭାଷାରେ ନିଜର ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁ ଓ ଇସ୍‌ଲାମ୍ ଧର୍ମର ମୂଳତତ୍ତ୍ଵଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ସେ ‘ଶିଖ୍’ ଧର୍ମ ନାମରେ ଏକ ନୂତନ ଧର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ‘ଶିଖ୍’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶିଷ୍ୟ । ନାନକଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀଗୁଡ଼ିକ ‘ଆଦିଗ୍ରନ୍ଥ’ ନାମକ ପୁସ୍ତକରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ‘ଗ୍ରନ୍ଥସାହେବ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ନାନକଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶିଖ୍ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ନାନକ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧୁକାରୀ ରୂପେ ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ ଜଣେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିଥିଲେ । ସେ ଶିଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କଲେ । କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଶିଖ୍ ଧର୍ମର ଅଭ୍ୟୁତ୍‌ଥାନ ଘଟିଲା । ବହୁସଂଖ୍ୟକ ହିନ୍ଦୁ ସେହି ନୂତନ ଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ । ଚତୁର୍ଥ ଗୁରୁ ‘ରାମଦାସ’ ଅମୃତସରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସେହିଠାରେ ଆଦିଗ୍ରନ୍ଥ ପୂଜିତ ହେଲା ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମନ୍ଦିର ଶିଖ୍ମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ପରିଣତ ହେଲା ।

୪। ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନୀ ଓ ଧର୍ମବାଣୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରବକ୍ତାଭାବେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଲାଭ କରିଥିଲେ । ନିଜର ଧର୍ମବାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଦର୍ଶନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ । ତାଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀରେ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତିର ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ଵୟ ଘଟିଥିଲା । ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜନପ୍ରିୟ କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଗଣିତ ନରନାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ କରାଇଥିଲେ । ସେ ନିଜର ଧର୍ମବାଣୀକୁ ନାମମହିମା ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଏହି ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚାରକରୂପେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଇଥିଲା ।

ଜୀବନୀ:
୧୪୮୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ବଙ୍ଗଳାର ନବଦ୍ଵୀପରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟନାମ ଥିଲା ନିମାଇଁ ବା ବିଶ୍ଵମ୍ଭର । ତାଙ୍କର ପିତା ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର ଓ ମାତା ଶଚୀଦେବୀ ପବିତ୍ର ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ସ୍ନେହରେ ଗୌରାଙ୍ଗ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବେଳକୁ ସେ ସଂସ୍କୃତ, ବ୍ୟାକରଣ ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିସାରିଥିଲେ । ତର୍କଶାସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଗାଧ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା । ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାମ୍ନୀ ଏକ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କ୍ରମଶଃ ସଂସାର ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ବିତୃଷ୍ଣା ଭାବ ଆସିଥିଲା । ୨୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପିତାଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗୟା ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।

ସେଠାରେ ସେ ‘ଈଶ୍ୱରପୁରୀ’ ନାମକ ଜଣେ ସାଧୁଙ୍କଠାରୁ କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସଂସାର ତ୍ୟାଗକରି ସନ୍ନ୍ୟାସ ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସର୍ବଦା କୃଷ୍ଣନାମ ଗାନକରି ଭାବବିହ୍ଵଳ ହୋଇପଡୁଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ସମୟରେ ଚେତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇପଡୁଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀ ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମର ମୁଖ୍ୟସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଭାରତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ୧୫୧୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପ୍ରଥମେ ପୁରୀ ଆଗମନ କରିଥିଲେ । ଦୀର୍ଘ ୧୮ ବର୍ଷକାଳ ପୁରୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ରାଜା ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରାଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରୁ ସେ କାଶୀ, ବୃନ୍ଦାବନ, ମଥୁରା, ବାରାଣସୀ, ଦ୍ଵାରକା ଓ ପ୍ରୟାଗ ଆଦି ସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ କରି କୃଷ୍ଣନାମ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ ।

ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଝିରେ ମୃଦଙ୍ଗ, ଝାଞ୍ଜ ପ୍ରଭୃତିର ତାଳେ ତାଳେ ସେ ତନ୍ମୟ ଚିତ୍ତରେ କୃଷ୍ଣନାମ ଗାନ କରୁଥିଲେ । ସେ ଏହିପରି ୬ ବର୍ଷ ଭ୍ରମଣ କଲାପରେ ପୁନର୍ବାର ପୁରୀ ଯାଇ ସେଠାରେ ଜୀବନର ଅନ୍ତିମ ୧୬ ବର୍ଷ କଟାଇଥିଲେ । ପୁରୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବାବେଳେ ପଞ୍ଚସଖା ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ, ବଳରାମ ଦାସ, ଅଚ୍ୟୁତ ଦାସ, ଯଶୋବନ୍ତ ଦାସ ଓ ଅନନ୍ତ ଦାସ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଜ୍ଞାନରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସେ ‘ଅତିବଡ଼ୀ’ ଉପାଧ୍ଧରେ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ । ୧୫୩୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଚୈତନ୍ୟ ପୁରୀଧାମରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀ କୃଷ୍ଣଦାସ ରଚିତ ‘ଚୈତନ୍ୟ ଚରିତାମୃତ’ରେ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି ।

ଧର୍ମବାଣୀ:
ଜୀବନ ପ୍ରତି ଦୟା ଓ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି – ଏହି ପ୍ରେମ-ଧର୍ମ ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ଜାତିପ୍ରଥାର ସେ ଘୋର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ । ବିଶ୍ୱଭ୍ରାତୃତ୍ଵ ପ୍ରଚାର କରିବା ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ପତିତ, ପାପୀ ଓ ନୀଚ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରେମ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ । ଯବନ ହରିଦାସ ତାଙ୍କର ଜଣେ ମୁସଲମାନ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖୁ ନ ଥିଲେ । ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପୂଜାପଦ୍ଧତିକୁ ଆଦୌ ବିଶ୍ଵାସ କରୁ ନ ଥିଲେ । ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ଗର୍ବ, ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗପୂର୍ବକ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ସ୍ମରଣ, ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିବାପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ ।

କୃଷ୍ଣପ୍ରେମ ଥିଲା ତାଙ୍କ ଧର୍ମବାଣୀର ମୁଖ୍ୟ ଉପଜୀବ୍ୟ । କୃଷ୍ଣ ଓ ରାଧାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ, ପ୍ରକୃତ ଈଶ୍ଵର ଉପାସନା ପ୍ରେମ, ଭକ୍ତି, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା । ସଂକୀର୍ତ୍ତନହିଁ ଈଶ୍ୱରପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରକୃତ ସାଧନା ଥିଲା । ପ୍ରେମଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭ୍ରାତୃତ୍ଵରେ ଆବଦ୍ଧ କରିବାପାଇଁ; ଗର୍ବ, ଅହମିକା, କ୍ଷମତା ଓ ଅର୍ଥମୋହ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାପାଇଁ; ଦୁଃଖୀ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରତି ଦୟାଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାପାଇଁ ଏବଂ ହରିପାଦରେ ମନୋନିବେଶ କରିବାପାଇଁ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ମାନବ ପ୍ରେମର ଅବତାର ।

ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରେ ‘ଗୁରୁ’ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନିବାପାଇଁ କହିଥିଲେ । ବାହ୍ୟିକ କ୍ରିୟାକାଣ୍ଡ ଅପେକ୍ଷା ଭତ୍ତି ଉପରେ ବିଶ୍ଵାସ ରଖୁବାକୁ ସେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ‘ଅଚିନ୍ତ୍ଯ ଭେଦଭାବ’ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ଅନୁସାରେ ଈଶ୍ଵର ସୃଷ୍ଟିର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଏହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ମଧ୍ୟ । ଅତଏବ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଅବତାର ମଧ୍ଯରେ କିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ସେ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ନାମଜପଦ୍ଵାରା ଈଶ୍ଵରପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ହେବ ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପୂଜାପଦ୍ଧତିର ତୀବ୍ର ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ । ଏହା ଶୋଷଣକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଉଛି ବୋଲି ସେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଟିଳ ପୂଜାପଦ୍ଧତିରୁ ଦୂରରେ ରହି ‘ହରେକୃଷ୍ଣ ହରେରାମ’ – ଏହି ସରଳ ମନ୍ତ୍ର ଜପକରି ଇହଧାମରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାପାଇଁ ମାନବ ସମାଜକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।

ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଚାରଦ୍ଵାରା ବୈଷ୍ଣବ ମତବାଦ ପରିପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ତତ୍‌କାଳୀନ ସମାଜରେ ଏକ ନୂତନ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ସମାଜର ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ତାଙ୍କ ମତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା । ବଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ହରିନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ଏକ ସାଧାରଣ ରୀତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ବାଣୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନବର ହୃଦୟରେ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ପ୍ରଚାର ଫଳରେ ଭକ୍ତି-ସାହିତ୍ୟର ବହୁଳ ଉନ୍ନତି ସାଧୁତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନ ଅଧ୍ଵତର ବ୍ୟାପକ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅବତାରରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ‘ଗୌରାଙ୍ଗ ମହାପ୍ରଭୁ’ ରୂପେ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ସର୍ବୋପରି ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଭକ୍ତିମାର୍ଗ ସମାଜରେ ଏକ ଧର୍ମୀୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

Odisha State Board Plus Two First Year Optional Odia Question Answer Chapter 3 ମଲାଜହ୍ନ Textbook Exercise Questions and Answers.

Plus Two First Year Optional Odia Chapter 3 ମଲାଜହ୍ନ Question Answer

ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକସ୍ଥ ନମୁନା ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ଓ ଉତ୍ତର

(କ) ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ।

Question 1.
ବାପା ବଡ଼ ଶରଧାରେ ସତୀର ଜନ୍ମବେଳର ନାଁ କ’ଣ ଦେଇଥିଲେ?
(କ) ଅନୁପମା
(ଖ) ନିରୁପମା
(ଗ) ସତ୍ୟଭାମା
(ଘ) ପ୍ରିୟତମା
Answer:
(ଗ) ସତ୍ୟଭାମା

Question 2.
କାହାର ନାଁ ସାଙ୍ଗେ ବାହାର ଭିତର କୋଉଟା ତ ଟିକେ ମିଳୁ ନଥୁଲା?
(କ) ସତୀ
(ଖ) ସୌରଭୀ
(ଗ) ଚଇତା
(ଘ) ନାଥନନା
Answer:
(କ) ସତୀ

Question 3.
ସତୀ ଦୁଷ୍ଟପଣର ଗୋଟିଏ ଝିଅ ବୋଲି ସେଆଡ଼କୁ କିଏ ଏକାବେଳକେ ଆଖୁ ବୁଜି ଦେଇଥିଲେ?
(କ) ସାଙ୍ଗସାଥୀ
(ଖ) ବାପାମା
(ଗ) ଗାଁ ଲୋକେ
(ଘ) ବଡ଼ମା
Answer:
(ଖ) ବାପାମା

Question 4.
ବୋଉ ଅଜାଣତରେ ପାନପେଡ଼ିରୁ ବେଶୀକରି ଦି’ଖଣ୍ଡ ପାନ ଭାଙ୍ଗିଦେଇ ସତୀ କୁଆଡ଼କୁ ବାହାରି ପଡ଼ିଲା?
(କ) ଗାଁ ତୋଟା
(ଖ) ଗହୀର ବିଲ
(ଗ) ସାଇଆଡ଼େ ଟିକେ ବୁଲିଆସିବାକୁ
(ଘ) ମାମୁ ଘର
Answer:
(ଗ) ସାଇଆଡ଼େ ଟିକେ ବୁଲିଆସିବାକୁ

Question 5.
ଘର ଝିଅ, ପର ତ ଆଉ ଆସିବେ ନାହିଁ ଆକଟିବାକୁ– ଏକଥା କିଏ କହିଲେ?
(କ) ନାଥନନା
(ଖ) ବୋଉ
(ଗ) ଜମିଦାର
(ଘ) ବାପା
Answer:
(ଘ) ବାପା

Question 6.
ନିଉଛଣା ଜୀବନର ନିର୍ଲଜ କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ କାଗଜ ଉପରେ କିଏ ଢାଳି ଦେଇଛି?
(କ) ସତୀ
(ଖ) ନାଥନନା
(ଗ) ବଉଳ
(ଘ) ନିଶି
Answer:
(କ) ସତୀ

Question 7.
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷବେଳୁ, ଭଲକରି ଜ୍ଞାନ ହେବା ଆଗରୁ, ସମସ୍ତେ ତ ଆମ କୁଳରେ ପୁଣି ବାହା ହୁଅନ୍ତି – ଏକଥା କିଏ କହିଛି?
(କ) ସତୀର ବୋଉ
(ଖ) ସତୀ
(ଗ) ନାଥନନା
(ଘ) ଜମିଦାର
Answer:
(ଖ) ସତୀ

Question 8.
ଗାଁର କେଉଁ ପଟେ ଯୋରଟି ଲମ୍ବି ଯାଇଥିଲା?
(କ) ପୂର୍ବ
(ଖ) ପଶ୍ଚିମ
(ଗ) ଉତ୍ତର
(ଘ) ଦକ୍ଷିଣ
Answer:
(ଗ) ଉତ୍ତର

Question 9.
ସତୀ କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବା ପାଇଁ କେଉଁ ପାଣିରେ ପଶିଥୁଲା?
(କ) ନଦୀ
(ଖ) ନାଳ
(ଗ) ଯୋର
(ଘ) ପୋଖରୀ
Answer:
(ଗ) ଯୋର

Question 10.
ମରୁନାଇଁ ବୁଡ଼ି ସିଆଡ଼େ, ଅଲକ୍ଷଣୀ ଟୋକୀ ! କିଏ କାହାକୁ କହିଛି?
(କ) ବୋଉ ସତୀକୁ
(ଖ) ନାଥନନା ସତୀକୁ
(ଗ) ଜମିଦାର ସତୀକୁ
(ଘ) ବାପା ସତୀକୁ
Answer:
(କ) ବୋଉ ସତୀକୁ

Question 11.
ସତୀର ବାପାଙ୍କ ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ବୈଷ୍ଣବ ଦାଶ
(ଖ) ଅନାଦି ମିଶ୍ର
(ଗ) ଶରତ ପଣ୍ଡା
(ଘ) ଭରତ ପତି
Answer:
(ଖ) ଅନାଦି ମିଶ୍ର

Question 12.
ସତୀର ବାପା ଦାଣ୍ଡଘରେ ବସି କ’ଣ ଲେଖୁଥିଲେ?
(କ) ଚିଠି
(ଖ) ବହି
(ଗ) କବିତା
(ଘ) ପୋଥ୍
Answer:
(ଘ) ପୋଥ୍

Question 13.
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କାନଗୋଇର ଝିଅ ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ରୂପା
(ଖ) ସୁନା
(ଗ) ହୀରା
(ଘ) ମୋତି
Answer:
(ଗ) ହୀରା

Question 14.
ଦିନେ ଦିନେ ଖରାବେଳେ ସତୀ ବୋଉ ପାଖରେ ବସି କ’ଣ ପଢୁଥାଏ?
(କ) ଭାଗବତ
(ଖ) ରାମାୟଣ
(ଗ) ହରିବଂଶ
(ଘ) ଗୋପୀଭାଷା
Answer:
(ଖ) ରାମାୟଣ

Question 15.
ସତୀ ଆଉ ବଉଳ ମିଶି କେଉଁଥିରେ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରୁଥିଲେ?
(କ) ମାଟିରେ
(ଖ) ସୋଲରେ
(ଗ) କାଗଜରେ
(ଘ) ପତରରେ
Answer:
(ଗ) କାଗଜରେ

Question 16.
ବାହାଘର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୋଟାଏ ଅମୁହାଁ ଦେଉଳ ବୋଲି କାହାକୁ ଲାଗୁଥୁଲା?
(କ) ସତୀକୁ
(ଖ) ନାଥନନାକୁ
(ଗ) ସଇତାକୁ
(ଘ) ସତୀର ବୋଉକୁ
Answer:
(କ) ସତୀକୁ

Question 17.
କଇଁଫୁଲ ତୋଳିଲାବେଳେ ଯୋର ବନ୍ଧ ଉପରେ ସତୀ କାହାକୁ ଦେଖୁଲା?
(କ) ବାପା
(ଖ) ବୋଉ
(ଗ) ନାଥନନା
(ଘ) ବଉଳ
Answer:
(ଗ) ନାଥନନା

Question 18.
ଗାଁ ଜମିଦାର ସତୀର କେଉଁଠିକି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ନାଥନନା ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଲେ?
(କ) ମଥାର ମଣିକୁ
(ଖ) ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ
(ଗ) ଓଳି ତଳକୁ
(ଘ) ଦେହର ମଳିକୁ
Answer:
(ଖ) ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଳିକୁ

Question 19.
ଥାଳିଆରୁ ପାନତକ ଉଠାଇ ନେଇ ନାଥନନା କେଉଁଠାକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ?
(କ) ଦୁଆରକୁ
(ଖ) ଦାଣ୍ଡକୁ
(ଗ) ବାରିକୁ
(ଘ) ନଳାକୁ
Answer:
(କ) ଦୁଆରକୁ

Question 20.
କେଉଁଥରେ ସତୀର ସବୁଦିନେ ଶରଧା?
(କ) ଫୁଲରେ
(ଖ) ଖେଳରେ
(ଗ) ନାଚରେ
(ଘ) ରାନ୍ଧଣାରେ
Answer:
(କ) ଫୁଲରେ

Question 21.
କାହାକୁ ଟାଣ ଟାଣ କଥା କହିପକେଇଥିବାରୁ ସତୀର ମନ ଖରାପ ହେଉଥ୍ଲା?
(କ) ବାପାଙ୍କୁ
(ଖ) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(ଗ) ବୋଉକୁ
(ଘ) ଜମିଦାରକୁ
Answer:
(ଖ) ନାଥନନାଙ୍କୁ

Question 22.
ସତୀର ବଉଳ କିଏ?
(କ) ଅନୁତାର ସ୍ତ୍ରୀ
(ଖ) ଜମିଦାରଙ୍କ ପୋଇଲି
(ଗ) ନାଥନନାଙ୍କ ଭଉଣୀ
(ଘ)ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଝିଅ
Answer:
(ଗ) ନାଥନନାଙ୍କ ଭଉଣୀ

Question 23.
ସତୀ ହାତରେ କ’ଣ ଧରି ଚିତା ଲେଖୁବାରେ ଲାଗିଗଲା?
(କ) ଦୀପ
(ଖ) ଡିବି
(ଗ) ଲଣ୍ଡନ
(ଘ) ମହମବତୀ
Answer:
(କ) ଦୀପ

Question 24.
ସତୀର ବଉଳର ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ପୁଷି
(ଖ) ଶଶୀ
(ଗ) ନିଶି
(ଘ) ମୂଷି
Answer:
(ଗ) ନିଶି

Question 25.
ବାହାଘର ଦିନଠାରୁ ତା’ ଜୀବନ ଗୋଟିକ ଲାଗି ଏଆଡ଼େ କ’ଣ ଗଢ଼ା ହେଉଛି ବୋଲି ସତୀ କହିଛି?
(କ) ଗଳାହାର
(ଖ) ସୁନାଚୂଡ଼ି
(ଗ) ହୀରାମୁଦି
(ଘ) ଲୁହା ଶିକୁଳି
Answer:
(ଘ) ଲୁହା ଶିକୁଳି

Question 26.
କାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଜିଦ୍ରରୁ ଟଳେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ?
(କ) ସତୀର ବାପାଙ୍କୁ
(ଖ) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(ଗ) ଜମିଦାରଙ୍କୁ
(ଘ) ଅତୁତାକୁ
Answer:
(କ) ସତୀର ବାପାଙ୍କୁ

Question 27.
ମୁଁ ତ ଜୀବନ ଥାଉଁ ସତୀକି ସେ ବୁଢ଼ାଟା ସାଙ୍ଗେ ବାହା ଦେଇ ପାରିବି ନାହିଁ – ଏ କଥା କିଏ କହିଛି?
(କ) ସତୀର ବାପା
(ଖ) ସତୀର ବୋଉ
(ଗ) ନାଥନନା
(ଘ) ସତୀର ମାମୁ
Answer:
(ଖ) ସତୀର ବୋଉ

Question 28.
ବରଟା ବୁଢ଼ା ଆଉ ଦୋଭେଇ ବୋଲି ବାହାଘର ଭାଙ୍ଗିଦେବାକୁ କିଏ କହିଲେ?
(କ) ସତୀର ବୋଉ
(ଖ) ନାଥନନା
(ଗ) ସତୀର ବାପା
(ଘ) ସତୀର ବଉଳ
Answer:
(ଖ) ନାଥନନା

Question 29.
ବାହାଘର ସମ୍ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ କିଏ ରାଜି ହେଲେ ନାଇଁ?
(କ) ସତୀ
(ଖ) ନାଥନନା
(ଗ) ସତୀର ବାପା
(ଘ) ଜମିଦାର
Answer:
(ଗ) ସତୀର ବାପା

Question 30.
ନାଥନନାଙ୍କ ବୋଉକୁ ସତୀ କ’ଣ ବୋଲି ଡାକୁଥୁଲା?
(କ) ମାଉସୀ
(ଖ) ବଡ଼ମା’
(ଗ) ଅପା
(ଘ) ଆଈ
Answer:
(ଖ) ବଡ଼ମା’

Question 31.
ସତୀର ବର କିପିର ଥିଲା?
(କ) ଦରବୁଢ଼ା, ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା
(ଖ) ଗୋରା, ସରୁ
(ଗ) ପତଳା, ଡେଙ୍ଗା
(ଘ) ଗେଡ଼ା, କଣା
Answer:
(କ) ଦରବୁଢ଼ା, ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା

Question 32.
ନାଥନନା ଅଭିମାନ କରି କାହିଁକି ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ?
(କ) ସତୀ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ନ କରିବାରୁ
(ଖ) ନାଥନନାଙ୍କ ହାତକୁ ସତୀ ପାନ ନ ଦେବାରୁ
(ଗ) ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଗୀତ ନ ଗାଇବାରୁ
(ଘ) ତାଙ୍କ କଥାରେ ନାଚ ନ କରିବାରୁ
Answer:
(ଖ) ନାଥନନାଙ୍କ ହାତକୁ ସତୀ ପାନ ନ ଦେବାରୁ

Question 33.
ରଙ୍ଗଣୀ ଫୁଲଗୁଡ଼ା ସତୀ ଉପରେ ଅଜାଡ଼ି ଦେଇ କ’ଣ ହେବ ବୋଲି ବଉଳ କହିଲା?
(କ) କୁଆଁର ପୁନେଇ ପୂଜା
(ଖ) ମଧୁଶଯ୍ୟା
(ଗ) ଫୁଲହାର
(ଘ) ପିଲାଖେଳ
Answer:
(ଖ) ମଧୁଶଯ୍ୟା

Question 34.
ବରଘର ସତୀକୁ ନେବା ପାଇଁ କ’ଣ ପଠେଇଲେଣି ବୋଲି ବଉଳ କହିଲା?
(କ) ଚିଠି
(ଖ) ଦୂତ
(ଗ) କଣ୍ଟ
(ଘ) ପିଆଦା
Answer:
(ଗ) କଣ୍ଟ

Question 35.
କେଉଁ ଜିନିଷ ପରି ଏ ଝିଅଗୁଡ଼ାଙ୍କୁ ଗୋଟାଏ କାହା ବେକରେ ଛନ୍ଦିଦେଲେ ଏମା’ ମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସରେ ବୋଲି ସତୀ କହିଛି?
(କ) ଜମିବାଡ଼ି
(ଖ) ଘରଦ୍ବାର
(ଗ) ଠାକୁର ବାସନ
(ଘ) ଘରର ଚଳନ୍ତ ଜିନିଷ
Answer:
(ଘ) ଘରର ଚଳନ୍ତି ଜିନିଷ

Question 36.
କେତେ ବର୍ଷରେ ନାଥର ଘାଟି ଥିଲା ବୋଲି ବଡ଼ମା’ କହିଲେ?
(କ) ବାଇଶ ବର୍ଷରେ
(ଖ) ବାର ବର୍ଷରେ
(ଗ) ବାଉନ ବର୍ଷରେ
(ଘ) ଷାଠିଏ ବର୍ଷରେ
Answer:
(କ) ବାଇଶ ବର୍ଷରେ

Question 37.
ସତୀ କେଉଁଦିନ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଥିଲା?
(କ) ନାଥନନାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ
(ଖ) କୁଆଁର ପୁନେଇଁରେ
(ଗ) ନିଶିର ବାହାଘରରେ
(ଘ) ନାଥନନାଙ୍କ ବାହାଘରରେ
Answer:
(କ) ନାଥନନାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ

Question 38.
ସତୀ ଦଣ୍ଡକରେ କେତେ ପିଠା ଗଢ଼ି ଥୋଇଦେଲାଣି ବୋଲି ବଡ଼ମା’ କାହାକୁ କହିଲେ?
(କ) ଅପୂର୍ବକୁ
(ଖ) ନେତବୋଉ ଖୁଡ଼ୀଙ୍କି
(ଗ) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(ଘ) ବଉଳକୁ
Answer:
(ଖ) ନେତବୋଉ ଖୁଡ଼ୀଙ୍କି

Question 39.
ଭୟ ଆଉ ଭାବନାରେ ଦରମରା ହୋଇ ସତୀ ଦିନରାତି ଖାଲି ବିଛଣାରେ ପଡ଼ି ରହିଲା କାହିଁକି?
(କ) ତା’ର ଶାଶୂଘରକୁ ଯିବା ଆୟୋଜନ ହେବାରୁ
(ଖ) ତାକୁ ଜ୍ଵର ହେବାରୁ
(ଗ) ନାଥନନା ନ ଆସିବାରୁ
(ଘ) ତା’ ବୋଉଙ୍କର ଦେହ ଖରାପ ହେବାରୁ
Answer:
(କ) ତା’ର ଶାଶୂଘରକୁ ଯିବା ଆୟୋଜନ ହେବାରୁ

Question 40.
କାହାକୁ ବଳି ଦେବାକୁ ନେଲାବେଳେ ତା’ ଆଖୁର କରୁଣ ମିନତି କେହି ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ?
(କ) ସିଂହ ଛୁଆକୁ
(ଖ) ନିରୀହ ଛେଳିଛୁଆକୁ
(ଗ) ବାଘ ଛୁଆକୁ
(ଘ) ମଇଁଷି ଛୁଆକୁ
Answer:
(ଖ) ନିରୀହ ଛେଳିଛୁଆକୁ

Question 41.
କେଉଁଦିନ ସତୀ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅଚେତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା?
(କ) ତା’ ବାହାଘର ଦିନ
(ଖ) କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ଦିନ
(ଗ) ଶାଶୂଘରକୁ ଯିବାଦିନ
(ଘ) ନାଥନନାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ
Answer:
(ଗ) ଶାଶୂଘରକୁ ଯିବାଦିନ

Question 42.
ସତୀର ସବାରୀ କବାଟ ଫାଙ୍କରେ କାହା ଦିହ ଦିଶୁଥିଲା?
(କ) ତା’ ବାପାଙ୍କର
(ଖ) ତା’ ବୋଉର
(ଗ) ଜମିଦାରଙ୍କର
(ଘ) ନାଥନନାଙ୍କର
Answer:
(ଘ) ନାଥନନାଙ୍କର

Question 43.
ଶାଶୂଘର ଯିବାପାଇଁ ସତୀକୁ କେତେ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା?
(କ) ଗୋଟିଏ ରାତି
(ଖ) ଗୋଟିଏ ଦିନ
(ଗ) ଦୁଇଦିନ
(ଘ) ଗୋଟିଏ ଓଳି
Answer:
(କ) ଗୋଟିଏ ରାତି

Question 44.
ସତୀ ବରର ମୁହଁଯାକ କ’ଣ ସଇଁ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା?
(କ) ଅବିର ରଙ୍ଗ
(ଖ) କଟାଦାଗ
(ଗ) ବସନ୍ତର ଦାଗ
(ଘ) ପୋଡ଼ାଦାଗ
Answer:
(ଗ) ବସନ୍ତର ଦାଗ

Question 45.
ସତୀ ତା’ ସ୍ଵାମୀଙ୍କର କ’ଣ ଥିଲା?
(କ) ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀ
(ଖ) ଦ୍ଵିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ
(ଗ) ରକ୍ଷିତା
(ଘ) ତୃତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ
Answer:
(ଖ) ଦ୍ବିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀ

Question 46.
ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିବାପରେ ସତୀ ଯେଉଁ ଲାବଣ୍ୟସିନ୍ଧୁପଖଳା ଚିର ପରିଚିତ ମୁହଁଟି ମନେ ପକାଇଲା ତାହା କାହାର?
(କ) ନାଥନନାଙ୍କର
(ଖ) ତା’ ବାପାଙ୍କର
(ଗ) ତା’ ବଉଳର
(ଘ) ତା’ ବୋଉଙ୍କର
Answer:
(କ) ନାଥନନାଙ୍କର

Question 47.
ଶାଶୁଘରେ ସତୀ ବସିଥିବା କୋଠରୀରେ କ’ଣ ମୋଟେ ନଥିଲା?
(କ) ବିଜୁଳିବତୀ
(ଖ) ଖଟ
(ଗ) ଆଲମାରି
(ଘ) ଜଳାକବାଟି
Answer:
(ଘ) ଜଳାକବାଟି

Question 48.
ସତୀର ସଉତୁଣୀର ପୁଅ ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ହଟ
(ଖ) ବଟ
(ଗ) ନଟ
(ଘ) ଜଟ
Answer:
(ଗ) ନଟ

Question 49.
ତା’ ବାପାକୁ କିଏ ଓଷଦ କରିଛି ବୋଲି ନଟ କହିଲା?
(କ) ଧାଈମା’
(ଖ) ନୂଆମା’
(ଗ) ଜେଜେମା
(ଘ) କେହି ନୁହେଁ
Answer:
(କ) ଧାଈମା’

Question 50.
ସତୀର ଶାଶୁଘରେ ପକ୍‌କା କୂଅଟି କେଉଁଠି ଥିଲା?
(କ) ଦାଣ୍ଡପଟେ
(ଖ) ବାଡ଼ିପଟେ
(ଗ) ପିଣ୍ଡାତଳେ
(ଘ) ମଝି ଅଗଣାରେ
Answer:
(ଗ) ପିଣ୍ଡାତଳେ

Question 51.
ଶାଶୂଘରେ ସତୀର ସକାଳ ଓଳିଟା କିପରି କଟେ?
(କ) ଶଶୁର ସେବାରେ
(ଖ) ସ୍ଵାମୀ ସେବାରେ
(ଗ) ଶାଶୁଙ୍କ ସେବାରେ
(ଘ) ପୂଜା କରିବାରେ
Answer:
(ଗ) ଶାଶୁଙ୍କ ସେବାରେ

Question 52.
ସତୀଠାରୁ ଭଣ୍ଡାର ଘର ଚାବି କିଏ ମାଗିନେଲେ?
(କ) ତା’ ଶାଶୁ
(ଖ) ତା’ ସ୍ଵାମୀ
(ଗ) ନଟ
(ଘ) ସଉରଭୀ
Answer:
(ଖ) ତା’ ସ୍ଵାମୀ

Question 53.
କପିଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାପାଇଁ କେତେଖଣ୍ଡ ସବାରୀ ଯୋଗାଡ଼ ହୋଇଥିଲା?
(କ) ଖଣ୍ଡ
(ଖ) ଦୁଇଖଣ୍ଡ
(ଗ) ତିନିଖଣ୍ଡ
(ଘ) ପାଞ୍ଚଖଣ୍ଡ
Answer:
(ଗ) ତିନିଖଣ୍ଡ

Question 54.
ସତୀକୁ ଦେଖୁଯିବାକୁ ବାପାସାନ୍ତେ କାହାକୁ ପଠାଇଥିଲେ?
(କ) ନିଧୂଆ
(ଖ) ପାଣୁଆ
(ଗ) ସଇତା
(ଘ) ନାଥୁଆ
Answer:
(ଗ) ସଇତା

Question 55.
ବୁଢ଼ା ଚାକର ସଇତା ସତୀକୁ କେଉଁ ନାଁରେ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲା?
(କ) ସତୀମା’
(ଖ) ବୁଢ଼ିଆ
(ଗ) ବୁଢ଼ୀ
(ଘ) କୁନିମା’
Answer:
(ଗ) ବୁଢ଼ୀ

Question 56.
ନଟର ଜାଆଁଳା ବାଳ କେଉଁ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ପକାଇବାପାଇଁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା?
(କ) ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ଵର
(ଖ) ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ଵର,
(ଗ) କପିଳେଶ୍ବର
(ଘ) ଭୁବନେଶ୍ବର
Answer:
(ଗ) କପିଳେଶ୍ୱର

Question 57.
ନାଥନନା କେତେ ଟଙ୍କା ଦେଇ ରାତିକ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବାପାଇଁ ସାହୁକୁ କହିଲେ?
(କ) ତିନୋଟି ଟଙ୍କା
(ଖ) ଟଙ୍କାଟିଏ
(ଗ) ଯୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା
(ଘ) ଚାରି ଟଙ୍କା
Answer:
(ଗ) ଯୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା

Question 58.
ଜମିଦାରଙ୍କ ଅସଲ ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର
(ଖ) ନରହରି ମିଶ୍ର
(ଗ) ସୀତାକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି
(ଘ) ଅନୁତ ମିଶ୍ର
Answer:
(ଖ) ନରହରି ମିଶ୍ର

Question 59.
କଟକ ଛାଡ଼ି ନାଥନନା ଓ ସତୀ କେଉଁ ଗାଡ଼ିରେ ଗାଁକୁ ଗଲେ?
(କ) ରେଳଗାଡ଼ି
(ଖ) ବଳଦଗାଡ଼ି
(ଗ) ଶୂନଗାଡ଼ି
(ଘ) ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ି
Answer:
(ଖ) ବଳଦଗାଡ଼ି

Question 60.
ରେଳଗାଡ଼ିରେ ଯାଇ ସତୀ ଓ ନାଥନନା କେଉଁ ସହରରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ?
(କ) ପୁରୀ
(ଖ) କଟକ
(ଗ) କଲିକତା
(ଘ) ବାଲେଶ୍ବର
Answer:
(ଖ) କଟକ

Question 61.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ସହିତ ପିଲାଦିନେ କ’ଣ ବସିଥିଲେ?
(କ) ବଉଳ
(ଖ) ସଙ୍ଗାତ
(ଗ) ଅଶୋକା
(ଘ) ମକର
Answer:
(ଗ) ଅଶୋକା

Question 62.
ନାଥନନାଙ୍କ ପୂରା ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ଗୋପୀନାଥ ପହରାଜ
(ଖ) ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ
(ଗ) ଯଦୁନାଥ ମହାପାତ୍ର
(ଘ) ପ୍ରିୟନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ
Answer:
(ଖ) ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ

Question 63.
କଟକରେ ସତୀ ପାଖରେ ଥିବା ଚାକରାଣୀର ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ପୂରବୀ
(ଖ) ମାଧବୀ
(ଗ) ସାଧବୀ
(ଘ) କରବୀ
Answer:
(ଗ) ସାଧବୀ

Question 64.
ସତୀର ବାପା ବୋଉ ଚାଲିଗଲା ପରେ ବୁଢ଼ା ଚାକର ସଇତା କାହା ଘରେ କାମ କରୁଥିଲା?
(କ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର
(ଖ) ଅଦ୍ଭୁତ ମହାନ୍ତି
(ଗ) ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ
(ଘ) ସଦାଶିବ ଦାସ
Answer:
(ଖ) ଅଦ୍ଭୁତ ମହାନ୍ତି

Question 65.
ମୁହଁ ପୋଡ଼ା ବାମୁଣଗୁଡ଼ାକ କେଉଁଠାରେ ନିଶାପ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ସଇତା କହିଲା?
(କ) ଗାଁ ଚଉପାଢ଼ୀରେ
(ଖ) ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ
(ଗ) ଝୁଲଣ ମଣ୍ଡପରେ
(ଘ) ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ
Answer:
(ଖ) ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ

Question 66.
ସତୀ ଜୀବନରେ କାହାକୁ ତା’ ନିଜର ବୋଲି ଅନୁଭବ କରିଥିଲା?
(କ) ବଉଳ ନିଶିକୁ
(ଖ) ବୁଢ଼ାଚାକର ସତିଆକୁ
(ଗ) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(ଘ) ସ୍ଵାମୀ ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କୁ
Answer:
(ଗ) ନାଥନନାଙ୍କୁ

Question 67.
ନାଥନନା ଘରେ ବସି କାମ ଚଳିଲା ଭଳି କ’ଣ ଗୋଟାଏ ସଜାଡୁଥିଲେ?
(କ) ବାଟୁଳିଖଡ଼ା
(ଖ) ବନ୍ସୀଖଡ଼ା
(ଗ) ଖେପାଜାଲ
(ଘ) ଫାଶିଜାଲ
Answer:
(ଖ) ବନ୍ସୀଖଡ଼ା

Question 68.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ଲେଖକ କିଏ?
(କ) କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମହାନ୍ତି
(ଖ) ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
(ଗ) ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି
(ଘ) ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
Answer:
(ଘ) ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ

Question 69.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ନାୟକ କିଏ?
(କ) ଦାସନନା
(ଖ) ନାଥନନା
(ଗ) ପଞ୍ଚୁନନା
(ଘ) ବୁଢ଼ାନନା
Answer:
(ଖ) ନାଥନନା

Question 70.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ନାୟିକାର ନାମ କ’ଣ?
(କ) ସତୀ
(ଖ) ନେତୀ
(ଗ) ପ୍ରୀତି
(ଘ) ଗୀତି
Answer:
(କ) ସତୀ

Question 71.
ସତୀର ଶାଶୂଘର ଗାଁ ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ଗୋବିନ୍ଦପୁର
(ଖ) ମଦନପୁର
(ଗ) ମୁକୁନ୍ଦପୁର
(ଘ) ବନମାଳିପୁର
Answer:
(ଗ) ମୁକୁନ୍ଦପୁର

Question 72.
ସତୀଠାରୁ ତା’ର ବଉଳ ନିଶିର ବୟସ କେତେ ବର୍ଷ ସାନ ହେବ?
(କ) ଚାରିବର୍ଷ
(ଖ) ବର୍ଷେ
(ଗ) ଦୁଇବର୍ଷ
(ଘ) ତିନିବର୍ଷ
Answer:
(କ) ଚାରିବର୍ଷ

Question 73.
ବୟସରେ ସ୍ଵାମୀ କାହା ସାଙ୍ଗର ହେବେ ବୋଲି ସତୀ ଅନୁମାନ କରିଛି?
(କ) ନାଥନନାଙ୍କ ସାଙ୍ଗର
(ଖ) ବାପାଙ୍କ ସାଙ୍ଗର
(ଗ) ସତିଆ ସାଙ୍ଗର
(ଘ) ଅନୁତା ସାଙ୍ଗର
Answer:
(ଖ) ବାପାଙ୍କ ସାଙ୍ଗର

Question 74.
ସତୀକୁ ଖୋଜୁ ଖୋଜୁ ଅନ୍ଧାରରେ ତା’ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କେଉଁଠାରେ ଖୁବ୍ ଜୋର୍‌ରେ ବାଡ଼େଇ ହୋଇଗଲା?
(କ) କାନ୍ଥରେ
(ଖ) କବାଟରେ
(ଗ) ଖଟ ଦିହରେ
(ଘ) ଦୁଆରବନ୍ଧରେ
Answer:
(ଗ) ଖଟ ଦିହରେ

Question 75.
ନଟ ସତୀକୁ କ’ଣ ବୋଲି କହି ଡାକୁଥୁଲା?
(କ) ମାଉସୀ
(ଖ) ନୂଆମା’
(ଗ) ବୋଉ
(ଘ) ଅପା
Answer:
(ଖ) ନୂଆମା’

Question 76.
ସତୀର ଶାଶୁଘରେ ଥିବା ଧାଈମା’ର ନାଁ କ’ଣ?
(କ) ବନଲତା
(ଖ) ତଅପୋଇ
(ଗ) ସଉରଭୀ
(ଘ) ଆଶାଲତା
Answer:
(ଗ) ସଉରଭୀ

Question 77.
ସତୀର ଶାଶୁଙ୍କୁ କେଉଁ କାମରେ ଦଣ୍ଡେ ଫୁରୁସତ୍ ନଥାଏ?
(କ) ଘର କାମରେ
(ଖ) ଠାକୁରପୂଜାରେ
(ଗ) ରନ୍ଧାବଢ଼ାରେ
(ଘ) ଅତିଥ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ
Answer:
(ଖ) ଠାକୁରପୂଜାରେ

Question 78.
କେଉଁ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି ନଟ ଖେଳୁଥିଲା?
(କ) ମାଟିଘୋଡ଼ା
(ଖ) କାଠଘୋଡ଼ା
(ଗ) ବେତଘୋଡ଼ା
(ଘ) ଲୁହାଘୋଡ଼ା
Answer:
(କ) ମାଟିଘୋଡ଼ା

Question 79.
ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ତାକୁ କେଉଁଘର ଚାବି ମାଗିଲେ?
(କ) ଶୋଇବାଘର
(ଖ) ଭଣ୍ଡାରଘର
(ଗ) ଖମାରଘର
(ଘ) ଠାକୁରଘର
Answer:
(ଖ) ଭଣ୍ଡାରଘର

Question 80.
ସତୀକୁ ଭଣ୍ଡାରଘର ଚାବି କିଏ ଦେଇଥିଲେ?
(କ) ସ୍ଵାମୀ
(ଖ) ଶାଶୁ
(ଗ) ସଉରଭୀ
(ଘ) ଚମ୍ପାମା’
Answer:
(ଖ) ଶାଶୁ

Question 81.
କେତେ ଦିନରେ ଶାଶୂ ପୁରୀରୁ ଫେରିଆସିବେ ବୋଲି ସତୀକୁ କହିଲେ?
(କ) ମାସ ଦୁଇଟାରେ
(ଖ) ମାସ ଛଅଟାରେ
(ଗ) ମାସ ଚାରିଟାରେ
(ଘ) ମାସ ଗୋଟାକରେ
Answer:
(ଘ) ମାସ ଗୋଟାକରେ

Question 82.
ସେଦିନ ରାତିରେ ସାହୁ ନାଥନନା ଓ ସତୀଙ୍କୁ କ’ଣ ଜଳଖୁଆ ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥୁଲା?
(କ) ଛେନାଗଜା
(ଖ) ରସଗୋଲା
(ଗ) କ୍ଷୀରଗଜା
(ଘ) ମାଲପୁଆ
Answer:
(ଖ) ରସଗୋଲା

Question 83.
ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ସତୀକୁ କେଉଁଠାକୁ ନେଇଯିବାପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କୁ କହିଲେ?
(କ) ସତୀର ବାପଘରକୁ
(ଖ) ସହରର ବେଶ୍ୟାପଡ଼ାକୁ
(ଗ) ଅନାଥାଶ୍ରମକୁ
(ଘ) ମହିଳା ନିକେତନକୁ
Answer:
(ଖ) ସହରର ବେଶ୍ୟାପଡ଼ାକୁ

Question 84.
ସତୀର ଭାବନାରେ କେଉଁ ଜାତିଟା ସବୁଠୁଁ ନିଉଛଣା, ସବୁଠୁଁ ହତଭାଗ୍ୟ?
(କ) ପୁରୁଷ ଜାତିଟା
(ଖ) ମଣିଷ ଜାତିଟା
(ଗ) ନଡ଼ିଆ ତେଲ
(ଘ) ଜଡ଼ାତେଲ
Answer:
(ଗ) ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତିଟା

Question 85.
ନାଥନନାଙ୍କ ହାତକୁ ଗରମ ପାଣିରେ ଧୋଇଦେଇ ସତୀ କେଉଁ ତେଲ ପଟିବାନ୍ଧି ଦେଲା?
(କ) ସୋରିଷ ତେଲ
(ଖ) ରାଶିତେଲ
(ଗ) ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତିଟା
(ଘ) ଭିକାରୀ ଜାତିଟା
Answer:
(ଗ) ନଡ଼ିଆ ତେଲ

Question 86.
ନାଥନନା ପିଣ୍ଡାରେ ବସି ତାଙ୍କ ପଢ଼ିବା ଦିନର କ’ଣ ସବୁ ସଜାଡ଼ି ରଖୁଥିଲେ?
(କ) ପୁରୁଣା ଖାତା
(ଖ) ପୁରୁଣା ବହି
(ଗ) ପୁରୁଣା ଚିଠି
(ଘ) ପୁରୁଣା ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍
Answer:
(କ) ପୁରୁଣା ଖାତା

Question 87.
ଅଚୁତି କେଉଁ ପଦବୀରେ ଥିଲେ?
(କ) ଗାଁ ପଞ୍ଚାୟତର ସରପଞ୍ଚ
(ଖ) ଗ୍ରାମସଭାର ମୁଖ୍
(ଗ) ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର
(ଘ) ଗାଁ ଡାକଘରର ପୋଷ୍ଟମାଷ୍ଟର
Answer:
(ଗ) ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର

Question 88.
ସଇତା ଲୁଗା କାନି ଭିତରୁ କ’ଣ କାଢ଼ି ସତୀକୁ ଦେଲା?
(କ) ଗୋଟିଏ ନୋଟ୍ ବିଡ଼ା
(ଖ) ଖଣ୍ଡେ ଧଳା କାଗଜ
(ଗ) ହଳେ ପେଣ୍ଡୁଫୁଲ
(ଘ) ପଟେ ସୁନା ଶଙ୍ଖା
Answer:
(ଖ) ଖଣ୍ଡେ ଧଳା କାଗଜ

Question 89.
ତା’ ନାଁରେ କିଏ ଏତଲା ଦେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଅଚୁତା ଶୁଣିଲା?
(କ) ନାଥନନା
(ଖ) ସତୀ
(ଗ) ସଇତା
(ଘ) ପ୍ରଭାକର
Answer:
(କ) ନାଥନନା

Question 90.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର କ’ଣ ଛୁଇଁ ଶପଥ କରିଗଲେ?
(କ) ଭାଗବତ ପୋଥ୍
(ଖ) ମହାପ୍ରସାଦ
(ଗ) ପଇତା
(ଘ) ତୁଳସୀଚଉରା
Answer:
(ଗ) ପଇତା

Question 91.
ସତୀ ସାହିର କାହା ଘରକୁ ଯିବାପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲା?
(କ) ଅଚୁତି ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଘରକୁ
(ଖ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ
(ଗ) ସଇତା ଘରକୁ
(ଘ) ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କାନଗୋଇ ଘରକୁ
Answer:
(ଖ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ

Question 92.
ସତୀକୁ ଘରୁ ବାହାର କରିଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାଜ ପାଖରେ କ୍ଷମା ମାଗି କ’ଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ନାଥନନାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ?
(କ) ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବା
(ଖ) ଜାତି ହେବା
(ଗ) ପ୍ରଣିପାତ ହେବା
(ଘ) ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ କରିବା
Answer:
(ଘ) ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ କରିବା

Question 93.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମାଜ ପାଖରେ କ୍ଷମା ମାଗିନେଇ ଟିକିଏ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ କରିଦେଲେ ଅଡ଼ୁଆ ଛିଡ଼ିଯିବ ବୋଲି ନାଥନନାଙ୍କୁ କିଏ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ?
(କ) ଅଚୁତି ମହାନ୍ତି
(ଖ) ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କାନଗୋଇ
(ଗ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର
(ଘ) ଅଗାଧୁ ମହାପାତ୍ରେ
Answer:
(ଗ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର

Question 94.
କାହାର ଖୁସି ଉପରେ ନ୍ୟାୟର ବାଟ ଗଢ଼ା ହୁଏ?
(କ) ସରପଞ୍ଚର
(ଖ) ଗଉଁତିଆର
(ଗ) ଜମିଦାରର
(ଘ) ମାଲିକର
Answer:
(ଗ) ଜମିଦାରର

Question 95.
ଧାଈମା’ର ନାମ କ’ଣ?
(କ) ମାଳତି
(ଖ) ସୌରଭୀ
(ଗ) ସବିତା
(ଘ) ଗୁରୁବାରି
Answer:
(ଖ) ସୌରଭୀ

Question 96.
ନଟ କିଏ?
(କ) ଜମିଦାରଙ୍କ ପୁଅ
(ଖ) ସତୀର ପୁଅ
(ଗ) ସଇତାର ପୁଅ
(ଘ) ସୌରଭୀର ପୁଅ
Answer:
(କ) ଜମିଦାରଙ୍କ ପୁଅ

Question 97.
ନାଥନନା କଟକରେ କ’ଣ ଖୋଜୁଥିଲେ?
(କ) ଚାକିରି
(ଖ) ଘରଭଡ଼ା
(ଗ) ଘରଡ଼ିହ
(ଘ) ମୋଟରଗାଗଡ଼ି
Answer:
(କ) ଚାକିରି

Question 98.
ସତୀର ବାପା ବୋଉ କିପରି ମଲେ?
(କ) ହଇଜାରେ
(ଖ) ବସନ୍ତରେ
(ଗ) ଦୁର୍ଘଟଣାରେ
(ଘ) ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ
Answer:
(କ) ହଇଜାରେ

Question 99.
ନାଥନନାଙ୍କର ହାତ କେମିତି ପୋଡ଼ିଗଲା?
(କ) ଚୂଲି ନିଆଁରେ
(ଖ) ମହମବତୀ ନିଆଁରେ
(ଗ) ତତଲା ପେଜ ପଡ଼ି
(ଘ) ଘର ପୋଡ଼ିରେ
Answer:
(କ) ଚୂଲି ନିଆଁରେ

Question 100.
କେତେବର୍ଷ ଲାଗି ଲାଗି ମଧ୍ୟ ଅନୁତା ଅପର ପ୍ରାଇମେରୀ ପାଶ୍ କରି ପାରିନଥିଲା?
(କ) ୩ ବର୍ଷ
(ଖ) ୪ ବର୍ଷ
(ଗ) ୮ ବର୍ଷ
(ଘ) ୫ ବର୍ଷ
Answer:
(ଘ) ୫ ବର୍ଷ

Question 101.
କାହା ଅନୁଗ୍ରହରୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀରେ ଚାକିରି ପାଇ ପାରିଥିଲା?
(କ) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର
(ଖ) ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ
(ଗ) ଜମିଦାର
(ଘ) ବିଷ୍ଣୁଦାସ
Answer:
(ଖ) ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ

Question 102.
ମୋର ତୋ’ ଉପରେ ଷୋଳପଣ ଅଧିକାର – ଏକଥା କିଏ କାହାକୁ କହିଛି?
(କ) ଜମିଦାର ସତୀକୁ
(ଖ) ସତୀର ବାପା ସତୀକୁ
(ଗ) ନାଥନନା ସତୀକୁ
(ଘ) ସୌରଭୀ ନଟକୁ
Answer:
(କ) ଜମିଦାର ସତୀକୁ

Question 103.
ଇହ ପରକାଳରେ ସ୍ଵାମୀଛଡ଼ା ସ୍ତ୍ରୀର ଅନ୍ୟଗତି ନାହିଁ ବୋଲି କେଉଁଠି ଅଛି?
(କ) ଇତିହାସରେ
(ଖ) ଗଣିତରେ
(ଗ) ଶାସ୍ତ୍ରରେ
(ଘ) ବିଜ୍ଞାନରେ
Answer:
(ଗ) ଶାସ୍ତ୍ରରେ

Question 104.
ଡଙ୍ଗା ଭିତରୁ ନଟ ପାଟିକରି କାହାକୁ ଡାକିଲା?
(କ) ନୂଆମା’କୁ
(ଖ) ସୌରଭୀକୁ
(ଗ) ବାପାକୁ
(ଘ) ଧାଈମା’କୁ
Answer:
(କ) ନୂଆମା’କୁ

(ଖ) ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ।

Question 1.
ଜନ୍ମ ହେଲାବେଳେ ବାପା ଶରଧାରେ ସତୀର ନାଁ କ’ଣ ଦେଇଥିଲେ?
Answer:
ଜନ୍ମ ହେଲାବେଳେ ବାପା ଶରଧାରେ ସତୀର ନାଁ ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇଥିଲେ ।

Question 2.
ବାପା ଦାଣ୍ଡଘରେ ବସି କ’ଣ ଲେଖୁଥିଲେ?
Answer:
ବାପା ଦାଣ୍ଡଘରେ ବସି ପୋଥ୍ ଲେଖୁଥିଲେ ।

Question 3.
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କାନଗୋଇର ଝିଅ ନାଁ କ’ଣ?
Answer:
ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ କାନଗୋଇର ଝିଅ ନାଁ ହୀରା ।

Question 4.
ସେଦିନ ହଠାତ୍ ବନ୍ଧ ଉପରେ ସତୀ କାହାର ପାଟି ଶୁଣି ଚମକି ପଡ଼ିଲା?
Answer:
ସେଦିନ ହଠାତ୍ ବନ୍ଧ ଉପରେ ସତୀ ନାଥନନାର ପାଟି ଶୁଣି ଚମକି ପଡ଼ିଲା ।

Question 5.
ଶୈଶବରେ ସତୀ କେଉଁ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲା?
Answer:
ଶୈଶବରେ ସତୀ ଟିକେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଚପଳ ତଥା ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ଵଭାବର ଥିଲା ।

Question 6.
ନାଥନନା କେଉଁ ଛୁଟିରେ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ?
Answer:
ନାଥନନା ଦଶହରା ଛୁଟିରେ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ ।

Question 7.
ବରଘରର ସମ୍ପରି କଥା ଶୁଣି ସତୀ କ’ଣ ଅନୁଭବ କଲା?
Answer:
ବରଘରର ସଂପରି କଥା ଶୁଣି ସତୀ ମନେ ମନେ ଖୁସି ହୋଇଯାଇଛି ତା’ର ଛାତି କୁଣ୍ଢେମୋଟ ହୋଇଯାଇଛି ।

Question 8.
ସତୀର ବର ଦେଖୁବାକୁ କିପରି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି?
Answer:
ସତୀର ବର ଦେଖୁବାକୁ ଦରବୁଢ଼ା, ମୋଟା, କଳା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି ।

Question 9.
ସତୀର ବର ଶରୀରରେ କେଉଁ ଅଳଙ୍କାର ପରିଧାନ କରିଥିଲେ?
Answer:
ସତୀର ବର ଶରୀରରେ ସୁନାହାର ଓ ଖଡୁ ଅଳଙ୍କାର ପରିଧାନ କରିଥିଲେ ।

Question 10.
ସତୀକୁ ପୁଆଣି କରି ବାପା କେଉଁ ମାସରେ ପଠେଇବେ ବୋଲି କହୁଥିଲେ?
Answer:
ସତୀକୁ ପୁଆଣି କରି ବାପା ମାଘମାସରେ ପଠେଇବେ ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।

Question 11.
ସତୀଠାରୁ ତା’ର ବଉଳ ବୟସରେ କେତେ ବର୍ଷ ସାନ ହେବ?
Answer:
ସତୀଠାରୁ ତା’ ବଉଳ ବୟସରେ ୪ ବର୍ଷ ସାନ ହେବ ।

Question 12.
ଦିହଯାକ ଅଷ୍ଟଅଳଙ୍କାର ମଣ୍ଡି ହୋଇଥିବାର ସତୀ କାହାକୁ ଦେଖୁଲା?
Answer:
ଦିହଯାକ ଅଷ୍ଟଅଳଙ୍କାର ମଣ୍ଡି ହୋଇଥିବାର ସତୀ ତା’ ଶାଶୁମା’କୁ ଦେଖୁଲା ।

Question 13.
ସତୀର ଶାଶୂଘରେ ଥିବା ଧାଈମା’ର ନାଁ କ’ଣ?
Answer:
ସତୀର ଶାଶୂଘରେ ଥ‌ିବା ଧାଈମା’ର ନାଁ ସୌରଭୀ ।

Question 14.
ଧାଈମା’ କି କାମ କରେ ବୋଲି ନଟ କହିଲା?
Answer:
ଧାଈମା’ ନଟକୁ ଦୁଧ ପେଇଦିଏ, ଦାଣ୍ଡକୁ ବୁଲେଇନେବା କାମ କରେ ବୋଲି ନଟ କହିଛି ।

Question 15.
ସତୀକୁ ଭଣ୍ଡାର ଘର ଚାବି କିଏ ଦେଲେ?
Answer:
ସତୀକୁ ଭଣ୍ଡାର ଘର ଚାବି ସତୀର ଶାଶୁମା’ ଦେଲେ ।

Question 16.
ଗୋଟାଏ ଭଙ୍ଗା ମାଟି ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି କିଏ ଖେଳୁଥିଲା?
Answer:
ଗୋଟିଏ ଭଙ୍ଗା ମାଟି ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି ନଟ ଖେଳୁଥିଲା ।

Question 17.
ଭଲ ଘୋଡ଼ାଟିଏ କିଣି ଦେବାପାଇଁ ନଟ କାହାକୁ କହିଲା?
Answer:
ଭଲ ଘୋଡ଼ାଟିଏ କିଣି ଦେବାପାଇଁ ନଟ ନୂଆମା’ ତଥା ସତୀକୁ କହିଲା ।

Question 18.
ସତୀକୁ ଦେଖୁଯିବାପାଇଁ ବାପା ସାନ୍ତେ କାହାକୁ ପଠାଇଥିଲେ?
Answer:
ସତୀକୁ ଦେଖୁଯିବାପାଇଁ ବାପା ସାନ୍ତେ ଘରର ଚାକର ସଇତାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ।

Question 19.
ସତୀ ବାପଘରର ବୁଢ଼ା ଚାକର ନାଁ କ’ଣ?
Answer:
ସତୀ ବାପଘରର ବୁଢ଼ା ଚାକର ନାଁ ସଇତା ।

Question 20.
କେଉଁ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ନଟର ବାଳ ପଡ଼ିବାର ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ?
Answer:
କପିଳେଶ୍ଵର ମହାଦେବ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ନଟର ବାଳ ପଡ଼ିବାର ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।

Question 21.
ନଟର ବାଳ ପକାଇ ଯିବାପାଇଁ କେତେଖଣ୍ଡ ସବାରୀ ଯୋଗାଡ଼ ହୋଇଥିଲା?
Answer:
ନଟର ବାଳ ପକାଇ ଯିବାପାଇଁ ତିନି ଖଣ୍ଡ ସବାରୀ ଯୋଗାଡ଼ ହୋଇଥିଲା ।

Question 22.
ସତୀର ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ନାଁ କ’ଣ?
Answer:
ସତୀର ବର ତଥା ସ୍ଵାମୀର ନାଁ ନରହରି ମିଶ୍ର ।

Question 23.
ନାଥନନା ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ବୋଲି କାହାକୁ କହିଲେ?
Answer:
ନାଥନନା ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ବୋଲି ସତୀକୁ କହିଲେ ।

Question 24.
ହୋଟେଲରେ ଖାଇବାପାଇଁ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ବାରଣ କରୁଥିଲା କାହିଁକି?
Answer:
ହୋଟେଲରେ ଖାଇବାପାଇଁ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ବାରଣ କରିବାର କାରଣ କଟକରେ ବସନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି । ତେଣୁ ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ କଟକର ହୋଟେଲରେ ନଖାଇବାକୁ କହିଛି ।

Question 25.
ଶେଷରେ ନାଥନନା ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ କାହିଁକି?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କ ପାଖରେ ସଞ୍ଚିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅର୍ଥରାଶି ଶେଷ ହୋଇଯିବାରୁ ନାଥନନା ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଯିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ ।

Question 26.
ବଡ଼ମା’ କେଉଁ ମାସରୁ ପୁରୀ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ?
Answer:
ବଡ଼ମା’ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରୁ ପୁରୀ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ।

Question 27.
ନାଥନନା ପିଣ୍ଡାରେ ବସି ତାଙ୍କ ପଢ଼ିବା ଦିନର କ’ଣ ସବୁ ସଜାଡ଼ି ରଖୁଥିଲେ?
Answer:
ନାଥନନା ପିଣ୍ଡାରେ ବସି ତାଙ୍କ ପଢ଼ିବା ଦିନର ବହିସବୁ ସଜାଡ଼ି ରଖୁଥିଲେ ।

Question 28.
ସଇତା କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସତୀକୁ ଦେଖା କରିବାପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲା?
Answer:
ସଇତା ଅଚୁତି ମହାନ୍ତିର ଚିଠି ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସତୀକୁ ଦେଖା କରିବାପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲା ।

Question 29.
ସଇତା ଲୁଗା କାନି ଭିତରୁ କ’ଣ କାଢ଼ି ସତୀକୁ ଦେଲା?
Answer:
ସଇତା ଲୁଗା କାନି ଭିତରୁ ଖଣ୍ଡେ ଧଳା କାଗଜ କାଢ଼ି ସତୀକୁ ଦେଲା ।

Question 30.
ସାରା ଗାଁରେ କେଉଁ ଦୁଇଜଣ ସତୀର ନିଜର ହୋଇଥିଲେ?
Answer:
ସାରା ଗାଁରେ ସଇତା ଓ ନାଥନନା ଏଇ ଦୁଇଜଣ ସତୀର ନିଜର ହୋଇଥିଲେ ।

Question 31.
ଜମିଦାର ଖୁସି ଉପରେ ନ୍ୟାୟର ବାଟ ଗଢ଼ାହୁଏ ବୋଲି କିଏ ମନେକଲା?
Answer:
ଜମିଦାର ଖୁସି ଉପରେ ନ୍ୟାୟର ବାଟ ଗଢ଼ାହୁଏ ବୋଲି ସତୀ ମନେକଲା ।

Question 32.
ଛୋଟପିଲାଟି ପରି କୋଳକରି କିଏ ନେଇ ସତୀକୁ ବିଛଣାରେ ଶୁଆଇଦେଲେ?
Answer:
ଛୋଟପିଲାଟି ପରି କୋଳକରି ନାଥନନା ନେଇ ସତୀକୁ ବିଛଣାରେ ଶୁଆଇଦେଲେ ।

Question 33.
ସତୀକୁ ଘରୁ ବାହାର କରିଦେବାପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କୁ କିଏ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ?
Answer:
ସତୀକୁ ଘରୁ ବାହାର କରିଦେବାପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ।

Question 34.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର କ’ଣ ଛୁଇଁ ଶପଥ କରିଗଲେ?
Answer:
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ପଇତା ଛୁଇଁ ଶପଥ କରିଗଲେ ।

Question 35.
ସାଙ୍ଗରେ କାହାକୁ ନେଇ ସାଇଆଡ଼େ ଯିବ ବୋଲି ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲା?
Answer:
ସାଙ୍ଗରେ ସଇତାକୁ ନେଇ ସାଇଆଡ଼େ ଯିବ ବୋଲି ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲା ।

Question 36.
ସତୀ ସାହିର କାହା ଘରକୁ ଯିବାପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲା?
Answer:
ସତୀ ସାହିର ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଘରକୁ ଯିବାପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲା ।

Question 37.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପିଲାଦିନେ ସତୀ ସହିତ କ’ଣ ବସିଥିଲେ?
Answer:
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପିଲାଦିନେ ସତୀ ସହ ଅଶୋକା ବସିଥିଲେ ।

(ଗ) ୨ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ । ଲେଖା ଓ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ – ୧ ନମ୍ବର ଓ ଉତ୍ତର ପାଇଁ – ୧ ନମ୍ବର ।

Question 1.
ଦାଣ୍ଡ ପାହାଚ ଉପରେ ଗୋଡ଼ ଦେଲାବେଳେ ପଛରୁ ସତୀକୁ କିଏ ଡାକିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଦାଣ୍ଡ ପାହାଚ ଉପରେ ଗୋଡ଼ ଦେଲାବେଳେ ପଛରୁ ସତୀକୁ ତା’ର ବାପା ଡାକିଲେ ।

Question 2.
ବାହାହେବା କଥାଟା ସତୀକୁ କେମିତି ଲାଗେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ବାହାହେବା କଥାଟା ସତୀକୁ ଭାରି ଅପୂର୍ବ ଲାଗିଲା । ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ଅମୁହାଁ ଦେଉଳ ଆଖୁ ଉଢ଼ାଳରେ ସତେ କି କେତେ ଅପୂର୍ବ ଦରବ ଠୁଳ ହୋଇଛି ତା’ ଭିତରେ ।

Question 3.
ଛଅମାସ ହେଲା ନାଥନନା କୁଆଡ଼େ ଓ କାହିଁକି ଯାଇଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଛଅ ମାସ ହେବ ନାଥନନା କଟକ ପାଠ ପଢ଼ିବାପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ ।

Question 4.
ସତୀର ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାଙ୍ଗି ଦେବାପାଇଁ ନାଥନନା କାହିଁକି କହୁଥିଲେ ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ପାଇଁ ନାଥନନା କହିବାର କାରଣ ଥିଲା ସତୀର ଯାହା ସାଙ୍ଗରେ ବାହାଘର ଲାଗିଥିଲ! ସେ ଦରବୁଢ଼ା, ମୋଟା ଓ ତ୍ରିପଣ୍ଡକଳା । ତେଣୁ ନାଥନନା ଏଥିରେ ଅରାଜି ହୋଇ ବାହାଘର ଭାଙ୍ଗିଦେବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।

Question 5.
ଯମ ଘରକୁ ଯାଉଚି ବୋଲି ସତୀ କାହାକୁ କହିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଯମଘରକୁ ଯାଉଛି ବୋଲି ସତୀ ତା’ର ସ୍ୱାମୀକୁ କହିଲା ।

Question 6.
ପହିଲି ଦେଖାରେ ଶାଶୂ ସତୀକୁ ତୁନି ତୁନି କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ପହିଲି ଦେଖାରେ ଶାଶୂ ସତୀକୁ ତୁନି ତୁନି କହିଲେ, ‘ଦେଖୁଛୁ ତ କେମିତି ଏକୁଟିଆ ଘର, ଏତେ ଲାଜକଲେ ଚଳିବ କୋଉଠୁ, ଝିଅ?’

Question 7.
ନଟର ବାଳ ପଡ଼ିବାର ଦୁଇଦିନ ଆଗରୁ ମା’ ପୁରୀ ବାହାରିଗଲେ କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନଟର ବାଳ ପଡ଼ିବାର ଦୁଇଦିନ ଆଗରୁ ମା’ ପୁରୀ ବାହାରିଗଲେ । କାରଣ ସତୀର ଶାଶୂ ଚାହୁଁନଥିଲେ ଯେ ସୌରଭୀ ଦାସୀ ସେମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉ ।

Question 8.
ରେଳଗାଡ଼ି ଦେଖୁ ସତୀର କ’ଣ ମନେହେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ରେଳଗାଡ଼ି ଦେଖୁ ସତୀର ମନେହେଲା ସତେ ଯେମିତି କୋଉ କାହାଣୀମାଳାର ଅସୁରରାଜା ହଜିଥ‌ିବା ରଜା ଝିଅକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଧାଇଁଛି ।

Question 9.
ନାଥନନାଙ୍କ ହାତରେ ଫୋଟକା ହେଲା କିପରି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ଦେହ ଖରାପ ହେବାରୁ ନାଥନନା ନିଜେ ରୋଷେଇ କାମ କରିଛନ୍ତି । ଫଳରେ ଭାତ ଗାଳିବା ସମୟରେ ପେଜ ପଡ଼ି ହାତରେ ଫୋଟକା ହୋଇଯାଇଛି ।

Question 10.
କଟକ ବସାଘରେ ସତୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ ନାଥନନା ବଜାରକୁ ଗଲେ କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଟକ ବସାଘରେ ସତୀକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ ନାଥନନା ରୋଷେଇ ସରଞ୍ଜାମ କିଣିବା ପାଇଁ ବଜାରକୁ ଗଲେ ।

Question 11.
ସତୀ ଓ ନାଥନନା କଟକ ବୁଲି ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି ପଡ଼ୋଶୀ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକ କାବା ହେଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଓ ନାଥନନା କଟକ ବୁଲି ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ କିଛି କାମ ନଥାଇ କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ରହିବେ । ଏହାର ଅର୍ଥ ସେମାନେ ଖୁବ୍ ବିତ୍ତଶାଳୀ ତଥା ବଡ଼ ଜମିଦାର ବୋଲି ଧରିନେଇ ପଡ଼ିଶା ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି କାବା ହୋଇଛି ।

Question 12.
ସତୀ ଧନ୍ୟ ସ୍ଵାମୀଟିଏ ପାଇଚ ବୋଲି କିଏ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଯେତେବେଳେ ପଡ଼ିଶା ଘର ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟିକୁ ନାଥନନା ଓ ନିଜ ବିଷୟରେ କହିଛି ସେତେବେଳେ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି ନାଥନନାଙ୍କୁ ସତୀର ସ୍ୱାମୀ ବୋଲି ଧରିନେଇ ତାଙ୍କର ଏତାଦୃଶ ସ୍ତ୍ରୀପ୍ରତି ପ୍ରୀତି ଓ ଯତ୍ନଶୀଳ ମନୋଭାବ ଯୋଗୁଁ ଧନ୍ୟ ସ୍ଵାମୀଟିଏ ପାଇଛ ବୋଲି କହିଛି ।

Question 13.
ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ନାଥନନା ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଟକ ସହରରେ କିଛି ଦିନ ରହିଲାପରେ ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥରାଶି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି । ନାଥନନା ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସହରରେ ସତୀକୁ ନେଇ ଚଳିବା ଆଉ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସେ କୌଣସି ଚାକିରି ଯୋଗାଡ଼ କରିପାରି ନାହାନ୍ତି । ତେଣୁ ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ନାଥନନା ନିଷ୍ପଭି କଲେ ।

Question 14.
ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରର ଅବସ୍ଥା କିପରି ଥ‌ିବାର ଦେଖୁଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସତୀ ଦେଖୁଛି ନାଥନନାଙ୍କ ଘରେ କେହି ନାହାନ୍ତି ଏବଂ ଖୁବ୍ ଅଯତ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିରହିଛି ସେଇ ଘର । ଦୁଆର ଭିତରେ ଆଣ୍ଠୁଏ ଅରମା ହୋଇଛି ।

Question 15.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର କ’ଣ ଛୁଇଁ ଶପଥ କଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ନାଥନନାଙ୍କ କଥାରେ ଅପମାନିତ ହୋଇ କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ପଇତା ଛୁଇଁ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଜାତିରୁ ବହିଷ୍କାର କରିବାର ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି ।

Question 16.
ସତୀକୁ ନିଜ ଘରେ ଦେଖ୍ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ ନିଜ ଘରେ ଦେଖ୍ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏକି ପିଲାବେଳେ ସତୀ ସହ ଅଶୋକା ବସିଥିଲେ, ନଚିହ୍ନିଲା ପରି ହୋଇ ସିଆଡ଼େ ଯା, ସିଆଡ଼େ ଯା, ଠାକୁର ଦେବତା ଘର, ମାରା ହୋଇଯିବ ବୋଲି କହିଛି ।

Question 17.
ନାଥନନାଙ୍କୁ ସମାଜ ବାସନ୍ଦରୁ ମୁକାଳିବା ପାଇଁ ସତୀ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନାଙ୍କୁ ସମାଜ ବାସନ୍ଦରୁ ମୁକାଳିବାପାଇଁ ସତୀ ଶେଷରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ନିଷ୍ପଭି ନେଲା ।

(ଘ) ୩ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ (୩୦ଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ) ଲେଖା ଓ ଲେଖକଙ୍କ ସୂଚନା ପାଇଁ – ୧ ନମ୍ବର ଓ ଉତ୍ତର ପାଇଁ – ୨ ନମ୍ବର।

Question 1.
ପାଣିରୁ ଉଠି ଆସିବାପରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ସତୀ ଲାଜକଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଖରାବେଳେ କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବା ଆଶାରେ ସତୀ ଯୋରରେ ପଶିଛି । ଏହି ସମୟରେ ବନ୍ଧ ଉପରୁ ନାଥନନା ଡାକ ପକାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଡାକରେ ସତୀ ପାଣିରୁ ଉଠିଆସିଛି । ମାତ୍ର ପାଣିଲାଗି ଓଦାଲୁଗା ତା’ ଦେହରେ ଜଡ଼ି ଯାଇଛି ଏବଂ ନାଥନନା କେମିତି,ଏକ ଭିନ୍ନ ନଜରରେ ତାକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି । ଫଳରେ ସତୀକୁ ଲାଜ ଲାଗିଛି ।

Question 2.
ପ୍ରଥମ ଦେଖାରେ ଶାଶୂଙ୍କର ରୂପ ସତୀକୁ କିପରି ଲାଗିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ପ୍ରଥମ ଦେଖାରେ ଶାଶୂଙ୍କର ରୂପ ସତୀକୁ ଖୁବ୍ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ବୁଢ଼ୀ ହେଲେ ବି ବୟସର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ପାଇନାହିଁ ସତୀ । ସୁନାପରି ତାଙ୍କ ଦେହ ଦୂରରୁ ଝଟକୁଛି । ମୁହଁଟି ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ ଲାଗିଛି ସତୀକୁ ।

Question 3.
ନଟର କଥା ଶୁଣି ସତୀର ଆଖ୍ ଦି’ଟା ଲୁହରେ ପୂରି ଉଠିଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନଟ ହେଉଛି ସତୀର ସଉତୁଣୀର ପୁଅ; ମାତ୍ର ନଟର ନିଷ୍କପଟ ଭାବନାରେ ସତୀ ଶାଶୂଘରର ଅନେକ କଥା ଶୁଣିଛି । ସୌରଭୀ ଦାସୀର ଅତ୍ୟାଚାର, ଶାଶୁବୁଢ଼ୀ ମା’ର ଅସହାୟତା ଓ ନିଜ ବାପା ଅର୍ଥାତ୍ ସତୀର ସ୍ବାମୀଙ୍କ ଅମନୋଯୋଗିତା କଥା ନଟଠାରୁ ଶୁଣି ସତୀର ଆଖୁ ଦି’ଟା ଲୁହରେ ପୂରି ଉଠିଲା ।

Question 4.
ମୋର ବି କାଳ ଆସିଲା ବୋଲି ସତୀ କେବେ ଓ କାହିଁକି ଭାବିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
‘ମୋର ବି କାଳ ଆସିଲା’ – ଏକଥା ସତୀ ଭାବିବାର କାରଣ ସତୀ ତା’ର ଶାଶୂଘରେ କେବଳ ତା’ ଶାଶୁଙ୍କୁ ହିଁ ତା’ର ସ୍ନେହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ତଥା ଭକ୍ତିର ଜୀବନ୍ତ ମୂର୍ତି ବୋଲି ଧରିନେଇଛି । କିନ୍ତୁ ସତୀର ଶାଶୁମା’ ଯେଉଁଦିନ ପୁଅ ଉପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ସତୀର ସ୍ବାମୀ ଉପରେ ଅଭିମାନ କରି ପୁରୀ ଯିବାକୁ ବାହାରିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସତୀ ମନରେ ଏପରି ଭାବନା ଆସିଛି ।

Question 5.
ସତୀକୁ ନେଇ ନାଥନନା ତା’ ଶାଶୂଘରେ ପହଞ୍ଚିବାପରେ ତା’ର ସ୍ୱାମୀ କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ ନେଇ ନାଥନନା ତା’ ଶାଶୂଘରେ ପହଞ୍ଚିବାପରେ ତା’ର ସ୍ଵାମୀ ନରହରି ମିଶ୍ର ଖୁବ୍ ବିରକ୍ତରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନେକ ଅପମାନଜନକ କଥା କହିଛନ୍ତି । କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ସତୀର ମୁହଁ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ । ଏମିତିକି ସତୀକୁ ସହରର ବେଶ୍ୟାପଡ଼ାରେ ଛାଡ଼ି ଦେବାପାଇଁ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ।

Question 6.
ଚଳନ୍ତା ଗାଡ଼ି ଭିତରେ ମୁଁ କେଉଁ ଅଜଣା ବାଟର ବାଟୋଇ ବୋଲି କିଏ ଓ କାହିଁକି ଭାବିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସ୍ଵାମୀ ଖୁବ୍ ଅପମାନ ଦେଇ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବାରୁ ସତୀ କିଛି ଉପାୟ ନପାଇ ନାଥନନା ସହ ରେଳଗାଡ଼ିରେ କଟକ ଯାଇଛି । ରେଳଡ଼ବା ଭିତରେ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ଅଜଣା ବାଟର ବାଟୋଇ ବୋଲି ଭାବିଛି କାରଣ ତା’ ଜୀବନର ଯାତ୍ରା କେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛି ବୋଲି ସେ କିଛି ବୁଝିପାରିନାହିଁ ।

Question 7.
କଟକରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସତୀର ମାନସିକ ଅବସାଦ ଦେଖାଦେଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଟକରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ଆଚରଣ ଓ ଚରିତ୍ରକୁ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଚାର କରିଛି । ନାଥନନା ଜାଣିଶୁଣି ତାକୁ ନେଇ କଟକ ଚାଲିଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ସେ ଭାବିଛି । ଫଳରେ ସତୀ କଟକରେ ଖୁବ୍ ମାନସିକ ଅବସାଦରେ ଘାଣ୍ଟି ହୋଇଛି ।

Question 8.
କଟକରେ ଥ‌ିବାବେଳେ ସତୀର ବାପାବୋଉ ସମ୍ପର୍କରେ ନାଥନନାଙ୍କର କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଟକରେ ଥିବା ସମୟରେ ସତୀ ବାରମ୍ବାର ତା’ ବାପା ବୋଉଙ୍କ କଥା ବୁଝିବାକୁ ଚାହିଁଛି । ହେଲେ ନାଥନନା କୌଣସି ନା କୌଣସି ବାହାନା କରି ଏଇ କଥାକୁ ଆଡ଼େଇ ଯାଇଛନ୍ତି । ଶେଷରେ ସତୀର ଜିଦ୍ ଆଗରେ ହାର୍ ମାନିଛନ୍ତି ନାଥନନା ଏବଂ ଯେଉଁ କଥା ଆଉ କାହାଠାରୁ ସତୀ ଶୁଣିବ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ ସେହି କଥା କହିଛନ୍ତି । ସତୀର ବାପାବୋଉ ହଇଜାରେ ମରିଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେ ସତୀକୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି ।

Question 9.
ଗାଁରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ କାହିଁକି ନିଶାପ କରୁଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଗାଁର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିରେ ସତୀକୁ ଗାଁରୁ ତଡ଼ିବାପାଇଁ ଓ ନାଥନନାଙ୍କୁ ବାଟକୁ ଆଣିବାପାଇଁ ନିଶାପ କରିଛନ୍ତି । ତାହା ପୁଣି ଟାଉଟର ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର୍ ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତର କଥାରେ ।

Question 10.
ଚିଠି ପଢ଼ିସାରି ଚିରି ଦେବାପାଇଁ ଅନୁତି ମହାନ୍ତି କାହିଁକି ସତୀକୁ କହିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର ଟାଉଟର ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତିର ଆଖ୍ ବେସାହାରା ସ୍ଵାମୀ ପରିତ୍ୟକ୍ତା ସତୀର ପୈତୃକ ସଂପରି ଉପରେ ପଡ଼ିଛି । ସେ ଏହି ସଂପତ୍ତିକୁ ଆୟତ୍ତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନାଥନନା ଓ ସତୀର ସଂପର୍କକୁ ଖରାପ ନଜରରେ ବିଚାର କରିଛି ଏବଂ କୁଚକ୍ରାନ୍ତକରି ଚିଠି ଲେଖୁଛି । ଏଇ ଚିଠି କାଳେ ନାଥନନା ହାତରେ ପଡ଼ିଗଲେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେବ, ତେଣୁ ସେ ଚିଠି ପଢ଼ିସାରି ଚିରି ଦେବାକୁ କହିଛି ।

Question 11.
ତମେ ମତେ ଘରୁ ବାହାର କରିଦିଅ ବୋଲି ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ କାହିଁକି କହିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଅନୁଭବ କରିପାରିଛି ଯେ ନାଥନନା ତା’ ଯୋଗୁ ନାନା ସମସ୍ୟାରେ ପଡୁଛନ୍ତି, ଖୁବ୍ ହଇରାଣ ହରକତ ହେଉଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ କହିଛି ତମେ ମୋତେ ଘରୁ ବାହାର କରିଦିଅ ।

Question 12.
ଖାଲି ଟୋକେଇଟା ଧରି ସଇତା ସେଦିନ ଫେରିଆସିଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନାଙ୍କୁ ଏକଘରକିଆ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ । ଗାଁବାଲାଙ୍କ କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟ ସହଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ମିଳିବନି ବୋଲି ରୋକ୍‌ଠୋକ୍ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି ସେମାନେ । ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଗାଁ ବାଲା ପରିବା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଚାକର ସଇତାକୁ କିଛି ନଦେଇ ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସଇତା ଖାଲି ଟୋକେଇ ଧରି ଫେରିଆସିଛି ।

Question 13.
ସତୀ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାପାଇଁ ଚାହୁଁଛି ଶୁଣି ସଇତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଯୋଉ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସତୀ ଓ ନାଥନନା ଅପମାନିତ ହୋଇ ଏତେ ହଇରାଣ ହରକତ ହେଇଛନ୍ତି, ସତୀ ସେଇ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବ ବୋଲି ସତୀ ବାହାରିବା ଯୋଗୁ ସଇତା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା ।

(ଙ) ୫ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ (୧୫୦ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ଯରେ ଉତ୍ତର) ।

Question 1.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସର ଶିରୋନାମା ସାର୍ଥକତା ଦର୍ଶାଅ ।
କିମ୍ବା, ନାମକରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
କିମ୍ବା, ଉପନ୍ୟାସର ନାମ କାହିଁକି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ରଖାଯାଇଛି ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟାକାଶରେ ଜଣେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ । ଏକମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରି ମଧ୍ୟ ଔପନ୍ୟାସିକର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାସଲ କରିଥିବା ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ଥିଲେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର । କଥାବସ୍ତୁର ସୁନ୍ଦର ଉପସ୍ଥାପନା, ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ବିଚକ୍ଷଣତା, ଭାଷା ଶୈଳୀର ସରଳତା ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଇଥିଲା ଅସାଧାରଣ ଲୋକପ୍ରିୟତା, ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ବହନ କରେ ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ କଳାକୃତି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ । ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ କାଳର ସାମାଜିକ ଘଟଣାର ଏକ ମାର୍ମିକ ଆଲେଖ୍ୟ ଏହି ଉପନ୍ୟାସ । ତେବେ ନାମକରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ଝଲକ ଅନୁଭୂତ ହେବ ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ରଷ୍ଟା ନିଜ ସୃଷ୍ଟିର ନାମକରଣ କରିଥାଏ । ଏହି ନାମକରଣ ହିଁ ତା’ର ପରିଚୟକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କରିଥାଏ । ତେବେ ଏହି ନାମକରଣ ପ୍ରୟୋଗରେ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟରେ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସ୍ଵୀକାର କରାଯାଇପାରେ । ନାୟିକା ଜୀବନର କରୁଣ କାହାଣୀ ଉପନ୍ୟାସର ଉପଜୀବ୍ୟ ହେଲେ ବି ନାୟିକାର ନାମ ଆଧାରରେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ନାମକରଣ କରାଯାଇପାରିଥା’ନ୍ତା; ମାତ୍ର ଔପନ୍ୟାସିକ ତତ୍କାଳୀନ ବହୁ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଗତାନୁଗତିକତାକୁ ଛାଡ଼ି ଏହାର ନାମକରଣକୁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ବିଚାର କରିଛନ୍ତି । ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ଭାବବ୍ୟଞ୍ଜନା ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କର ନାମାଙ୍କନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ।

ଉପନ୍ୟାସର କଥାବସ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବସମ୍ପଦର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି ମଲାଜହ୍ନ । ଏକାଧାରରେ ଏହା ଏକ କଳାତ୍ମକ ରସଚେତନାର ସଫଳ ସାହିତ୍ୟିକ ସଂକେତ । ନିଜର ରସାଳ ଗଦ୍ୟସୃଷ୍ଟିର ଶିରୋନାମାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ ନକରି ସେ ଜହ୍ନ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରି ସତେବା ସାରଲ୍ୟ, ସାର୍ବଜନୀନତା ତଥା ପଦ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଗଦ୍ୟଚେତନାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚତୁର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀର ପରିଚୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।

ସତୀର ଜୀବନ-ଜହ୍ନ ମଉଳି ଯାଉଛି । ନାଥନନା ଓ ସତୀ ଉଭୟଙ୍କର ପ୍ରେମ-ଗଗନର ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ନିଷ୍ପ୍ରଭ ପାଲଟି ଯାଇଛି । ରଜନୀର ଅପୂର୍ବ ଆଗମନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇ ସୁକୁମାରୀ ସତୀ ବୁକୁରେ ଯେଉଁ ମୟୂଖର ଉତ୍ତାଳ ତରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ତାହା ପାହାନ୍ତି ପ୍ରହରର ମଲାଜହ୍ନର ମଳିନତାରେ ହତଶ୍ରୀ ହୋଇପଡ଼ି ସତୀପ୍ରାଣକୁ ସରସତାହୀନ ଅନ୍ଧକାରାଚ୍ଛନ୍ନ କରୁଣତାରେ ଆବୃତ କରି ଦେଇଛି । ମଲାଜହ୍ନ ପରି ଜୀବନରେ ସବୁ ଦୀପ୍ତି ସବୁ ସୁଖ ସୋହାଗକୁ ହରାଇଛି ସତୀ । ବାସ୍ତବିକ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ନାମକରଣର ସାର୍ଥକତା ଅନନ୍ୟ ।

Question 2.
ନାଥନନାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କର ।
କିମ୍ବା, ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ ଓରଫ୍ ନାଥନନା ଚରିତ୍ରର ବିଶେଷତ୍ଵ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ଔପନ୍ୟାସିକ ଖୁବ୍ କମ୍ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରି ମଧ୍ୟ ଔପନ୍ୟାସିକର ମୁକୁଟ ପରିଧାନ କରି ପାଠକ ପ୍ରାଣରେ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଆସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ପାରିଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଶୀର୍ଷକରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥ‌ିବା ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଅନ୍ୟତମ । ସରଳ-ତରଳ-କଳକଳ-ଢଳଢଳ ବର୍ଣ୍ଣନା ଭଙ୍ଗୀରେ ଏକ କରୁଣ ରସାତ୍ମକ ସାମାଜିକ କଥାବସ୍ତୁକୁ ସାର୍ଥକ ରୂପେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରି ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଯେ କେବଳ ନିଜ କଳାକାରିଗରୀର ବାହାଦୁରୀ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟ ଭଣ୍ଡାରକୁ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦାନ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।

‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ନାୟିକା ସତୀର ଚରିତ୍ର ପାଠକ ପ୍ରାଣରେ ଯେମିତି ତା’ର ସ୍ଥିତିକୁ ଜାହିର କରିପାରିଛି ଠିକ୍ ସେମିତି ନାୟକ ନାଥନନା ବି ପାଠକର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି । ସତୀ ପ୍ରତି ତା’ର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ମନୋଭାବନା, ସମାଜ ପ୍ରତି ତା’ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋପରି ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ନାଥନନା ଏକ ଆଦର୍ଶମୟ ଚରିତ୍ର ।

ନାଥନନା ଅର୍ଥାତ ଲୋକନାଥ ତିଆଡ଼ୀ ଯିଏ ପରମ୍ପରାବିରୋଧୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସଂସ୍କାରକ । ସେ ସମାଜର ନୀତିନିୟମ ଭାଙ୍ଗୁଥ‌ିବା ଦୁର୍ଦାନ୍ତ ନୁହେଁ ବରଂ ସମାଜରେ ନବଚେତନାର ଉନ୍ମେଷକାରୀ ସତ୍‌ସାହସୀ । ନିଜ ମନର ମାନସୀ ପ୍ରେମିକା ଉପରେ ହକ୍ ଜାହିର କରୁଥିବା ପ୍ରେମିକ ପୁରୁଷ ନୁହେଁ, ପ୍ରେମଲାଗି ତ୍ୟାଗ ଓ ସହଯୋଗର ହାତ ବଢ଼େଇ ଦେଇଥ‌ିବା ଦରଦୀ ମଣିଷ । ନିଜ ଜୀବନର ସୁଖଶାନ୍ତି ବାଛି ନେଇଥିବା ଜଣେ ସ୍ଵାର୍ଥୀ ମଣିଷ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ଦେଇଥ‌ିବା ଜଣେ ମହାନ୍ ଚରିତ୍ର ଏଇ ନାଥନନା ।

ସତୀର ବାପା ଅନାଦୀ ମିଶ୍ର ଉପରେ ରାଗିଥିଲେ ବି ହଇଜାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆଗଭର ହୋଇଛନ୍ତି । ସତୀ ପ୍ରତି ଅନ୍ତର୍ମନରେ ଭଲପାଇବା ଥିଲେ ବି ତା’ ବାପାଙ୍କ ଖୁସି ଆଉ ସତୀର ନୀରବତା ଆଗରେ କିଛି କହିନାହାଁନ୍ତି । ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷା ମନୁଷ୍ୟର ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂରକରି ତାକୁ ଜ୍ଞାନାଲୋକରେ ଉଦ୍ଭାସିତ କରେ । ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ ନିଷ୍ଠା ଓ ନୈତିକ ଚରିତ୍ରବତ୍ତା ମନୁଷ୍ୟର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ, ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ ମାନବିକତାର ପରିଚୟ ଦିଏ । ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନାଥନନା ଏକ ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ର । ସେ ନିଜ ଜୀବନ ବିନିମୟରେ ସତୀ ଜୀବନର ଦୁଃଖମୋଚନ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି । ସମାଜର କୁତ୍ସା ଅପବାଦକୁ ପାଦରେ ଦଳି ସେ ସତୀ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସହାନୁଭୂତି ଓ ତ୍ୟାଗକରି ଦେଖାଇଛନ୍ତି ତାହା ନାଥନନା ଚରିତ୍ରର ପ୍ରଧାନ ବିଶେଷତ୍ଵ ।

Question 3.
ସତୀ ଚରିତ୍ରର ବିଶେଷତ୍ଵ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସତୀର ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କର ।
କିମ୍ବା, ସତୀ ଜୀବନର କରୁଣ କାହାଣୀ ହିଁ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ – ଏହି ଉକ୍ତିର ବିଚାର କର ।
କିମ୍ବା, ଭାଗ୍ୟର ଦାରୁଣାଘାତରେ ନାୟିକାର କରୁଣ କାହାଣୀ ହିଁ ମଲାଜହ୍ନର ଉପନ୍ୟାସ – ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ସ୍ବାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଭା ସେମାନଙ୍କ କୃତିକୁ ନେଇ ଏଯାବତ୍ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଅନ୍ୟତମ ମହାନ୍ ସାଧକ । ସ୍ଵଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ବି ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିନେବାରେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ସର୍ବାଗ୍ରେ ସ୍ମରଣୀୟ । ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ଜ୍ୟୋତି ବହନ କରେ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ସଫଳତା । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବଖାଣେ ତାଙ୍କ କାରିଗରୀର ଗାଥା । ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସତୀର କରୁଣ ଜୀବନ କାହାଣୀ ପାଠକକୁ ଆଜିବି ବାନ୍ଧି ରଖୁବାରେ ବେଶ୍ ସଫଳ ମନେହୁଏ ।

ସତୀର ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣରେ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କର କୃତିତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ । ଅନ୍ୟଭାବରେ କହିଲେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଏହି ଚରିତ୍ରର ସୁନ୍ଦର ଉପସ୍ଥାପନାରେ ହିଁ ପାଠକକୁ କାହାଣୀ ସହ ଜଡ଼ିତ କରିବାରେ ଅଧିକ ସଫଳ ମନେହୁଅନ୍ତି । ବିଶେଷ କରି ସତୀର ମାନସିକ ଚେତନା ଯେପରି ଭାବରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଛି, ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସରେ ତାହା ବେଶ୍ ଉପଭୋଗ୍ୟ ।

ଉପନ୍ୟାସର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସତୀର ସ୍ଵାଭାବିକ ମାନସିକ ଚେତନା ତଥା ଅନୁରୂପ ଭାବେ ତା’ର କୁମାରୀ- ସୁଲଭ ଚପଳତା ବା ଯୌବନୋଚ୍ଛଳତା ଯେତିକି ଆକର୍ଷଣୀୟ ପରଣତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ତା’ର ପ୍ରଣୟ ବିଫଳତା ତଥା ଜୀବନଯାତ୍ରା କକ୍ଷରେ ଅସାରତା ଓ ନୈରାଶ୍ୟଜନିତ ଅସ୍ଵାଭାବିକ କରୁଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସେତିକି ସହାନୁଭୂତି ସଞ୍ଚାରକ । ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ସାମାଜିକ ଦୁଃଖ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ମାନସିକ ଘାତପ୍ରତିଘାତ ମଧ୍ଯରେ ବିଫଳ ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର ସାଜି ସତୀ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନର ଅମୃତ ଆସ୍ବାଦନ କରିପାରି ନାହିଁ।

ନିଭୀକତାର ପରିଚୟ ଦେଇ କଳଙ୍କିତ ସମାଜ ବିଧାନକୁ ପଦାଘାତ କରିବା ତା’ପକ୍ଷରେ ଅସମ୍ଭବ । ବାପାବୋଉଙ୍କର ଅବାଧ୍ଯ ଭାବରେ ସ୍ଵାଧୀନ ଝିଅଟେ ସାଜି ନିଜ ଜୀବନର ପନ୍ଥା ନିର୍ବାଚନ କରିନେବା କିମ୍ବା ନାଥନନା ପାଖରେ ନିଜ ମନ ତଳର କଥା ପ୍ରକାଶ କରି ତାଙ୍କ ସହ ଘରକରି ରହିବା ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ବିଡ଼ମ୍ବିତ । ସେଇ କାରଣରୁ ସତୀ ଅନ୍ତର୍ମନର ସଂଘର୍ଷ, ତା’ ଚରିତ୍ରର ମାନସିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଉପନ୍ୟାସର ମାର୍ମିକ ଉପାଦାନ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ।

ଦୁଃଖ ଶୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅଗ୍ନିଦାହରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣସମ ଝଲସି ଉଠିଛି ମଲାଜହ୍ନର ନାୟିକା ସତୀ । ଜୀବନତମାମ୍ ଲୁହ ପିଇ ସମାଜର ତାଡ଼ନାରେ ବିନା ପ୍ରତିବାଦରେ ଅଜଣା କୋଉ ବାଟର ବାଟୋଇ ସାଜି ବାହାରିଯାଇଛି ସତୀ । ବାସ୍ତବିକ ସତୀ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ବେଶ୍ ଭାବଗର୍ଭକ ହୋଇପାରିଛି ।

Question 4.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସରେ ଜମିଦାର ଚରିତ୍ରର ସ୍ଵରୂପ ଦର୍ଶାଅ ।
କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ନାୟିକା ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶରେ ଉପନ୍ୟାସର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ବିଭାଗ ଓ ଏହା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଗଦ୍ୟକଳା । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯେମିତି ପାଠକର ପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା, ସେମିତି ସମାଲୋଚକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିପାରିଥିଲା । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟର ଉନ୍ମେଷ ଲଗ୍ନରେ ଯେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ସର୍ବାଧ‌ିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଓ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଓ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ସୃଷ୍ଟି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନରହରି ମିଶ୍ର ଅନ୍ୟତମ । ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଅର୍ଥାତ୍ ନାୟିକାର ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ସେ ଯେମିତି ପାଠକର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି ଜମିଦାର ଭାବରେ କଠୋର ନିଷ୍ପଭି ଶୁଣାଇଥିବାରୁ ସେତିକି ଘୃଣାର ପାତ୍ର ହୋଇଛି । ଔପନ୍ୟାସିକ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉକ୍ତ ଚରିତ୍ରଟିର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।

ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଭାଷାରେ ସେ ଖୁବ୍ ମୋଟା, ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା । ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ପାଠକ କୁଚରିତ୍ର ଭାବରେ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବ । ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀର ବିୟୋଗ ପରେ ସତୀକୁ ବିବାହ କରିବା, ଯେଉଁ ସତୀ ତା’ ବୟସଠାରୁ ବହୁତ ସାନ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ଵେ ଧନର ଆଭିଜାତ୍ୟ ବଳରେ ତାକୁ ନିଜର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ନାରୀ ଦେହ ପ୍ରତି ଲୋଭରଖ୍ ଘରର ଦାସୀ ସୌରଭୀ ସହ ଅନୈତିକ ସଂପର୍କ ରଖୁବା, ନିଜ ମା’ଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ ନକରିବା, ଏମିତିକି ନାୟିକା ସତୀର ଚରିତ୍ର ପ୍ରତି ଖୁବ୍ କଟୁ ମନ୍ତବ୍ୟ ରଖୁବା ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣନା ଭିତରେ ଔପନ୍ୟାସିକ ଏହି ପୁରୁଷ ଚରିତ୍ର ସଂପର୍କରେ ଅନେକ ବିରୋଧାତ୍ମକ ଭାବନା ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଉପନ୍ୟାସରେ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର ତଥା ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଚରିତ୍ରକୁ ଏକ କୁଚରିତ୍ର କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ । ତେବେ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମହନୀୟତାର ପରିପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଏହି ଚରିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ମନେହୁଏ ।

Question 5.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସର ଗୌଣ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ ଉଭୟ ଗୌଣ ଚରିତ୍ର ଓ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରର ଅପୂର୍ବ ସମାବେଶ – ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ ମାନବ ଜୀବନର ଜୀବନ୍ତ କଳା-କର୍ମ । ତେଣୁ ଉପନ୍ୟାସରେ ଲେଖକ ବିବିଧ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କରିଥା’ନ୍ତି । ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ଉପନ୍ୟାସର ଅନ୍ୟତମ ବଳିଷ୍ଠ ଉପାଦାନ । ଏ ଦିଗରେ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଭୂମିକା ବେଶ୍ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ । ତେବେ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ ବିକାଶ କାଳରେ ଉପନ୍ୟାସର କଳେବରକୁ ବହୁବର୍ଷା ଓ ବୈଚିତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ଔପନ୍ୟାସିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଅନ୍ୟତମ ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରତିଭା । ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ କଳାକୃତି, ଯାହାର ନାମ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ଘାଟନିକ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଙ୍ଗ । ଏଥରେ ଚରିତ୍ରର ଚମତ୍କାର ଅବତାରଣା ଓ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରୟୋଗ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ମକୁ ସାର୍ଥକ କରିଛି ।

ଉପନ୍ୟାସରେ ଚିତ୍ରିତ ଚରିତ୍ରକୁ ଆମେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥାଉ; ଯଥା – ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ବା ପ୍ରଧାନ ଚରିତ୍ର, ଅନ୍ୟଟି ଗୌଣ ଚରିତ୍ର । ଗୌଣ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ରର ଦୀପ୍ତି ଓ ଦ୍ୟୁତିକୁ ପ୍ରକଟନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ନାୟିକା ସତୀ ଓ ନାୟକ ନାଥନନାଙ୍କ ବ୍ୟତିରେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୌଣଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମାଜ ତତ୍‌କାଳୀନ ପ୍ରତିଛବି ଆଙ୍କିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । କଥାବସ୍ତୁକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇଛନ୍ତି । କଥାବସ୍ତୁର ପରିଧ‌ିରେ ନିଜ ନିଜର ଅବଦାନ ବାଢ଼ି ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକଳ୍ପନାକୁ ନିଶ୍ଚିତରୂପେ ସାଫଲ୍ୟମଣ୍ଡିତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛନ୍ତି – ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ଟାଉଟର ମାଷ୍ଟର ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି, ପୁରୋହିତ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର, ବୁଢ଼ା ଚାକର ସଇତା, ସତୀର ଶାଶୂଘର ଦାସୀ ସୌରଭୀ, ଚମ୍ପାମା’, ସତୀର ବୁଢ଼ୀ ଶାଶୁ ଆଦି ।.

ଏମାନେ କେବଳ ଯେ କଥାବସ୍ତୁର ପ୍ରବାହକୁ ପ୍ରଖର କରିଛନ୍ତି ତାହା ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜ ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ପାଠକପ୍ରାଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରାଇଛନ୍ତି । ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତିର ଖଳଚକ୍ରାନ୍ତ ଉପନ୍ୟାସକୁ ଯେମିତି ଭିନ୍ନ ମୋଡ଼ ଦେଇଛି ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ମୁରବୀପଣିଆ ସେମିତି ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଚିତ୍ର ଧାରଣ କରିଛି । ବାସ୍ତବିକ ଗୌଣ ଚରିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନନ୍ୟ ।

Question 6.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସରେ ବର୍ଷିତ ସହରୀ ଜୀବନର ଚିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ ଓ ଚରିତ୍ରକୁ ପାଠକର ନିକଟତର ତଥା ସୃଷ୍ଟିକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାପାଇଁ ବାତାବରଣ ବା ପରିବେଶକୁ ଅନୁସରଣ କରେ । ଫଳରେ ଉପନ୍ୟାସରେ ଫୁଟିଉଠେ ସମକାଳୀନ ସମାଜ ଚିତ୍ର, ଗ୍ରାମ୍ୟସଂସ୍କୃତି ଓ ସହରୀ ସଭ୍ୟତାର ଚିତ୍ର । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସହରୀ ଜୀବନ ଓ ଗ୍ରାମ ଜୀବନର ମଧୁର ବର୍ଣ୍ଣନା ଖୁବ୍ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ସୁତରାଂ ଯଦି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ଏହି ସହରୀ ଜୀବନର ଚିତ୍ର ଗ୍ରାମ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ପାଠକର ନଜରକୁ ଆସିବ । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ କଥାଫସଲ । ଏଇ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଥିଲା ସ୍ରଷ୍ଟା ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ପାଇଁ । ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଯେଉଁ ଔପନ୍ୟାସିକର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି ତାହା କେବଳ ଏଇ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର କଥାକଳାସୃଷ୍ଟି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ପାଇଁ ।

ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନନୁଯାୟୀ ଏହି ଉପନ୍ୟାସରେ ସହରୀ ଜୀବନର ଚିତ୍ର ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସେତେ ଅଧିକ ନୁହେଁ । ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜୀବନର ଯେଉଁଭଳି ଚିତ୍ର ଏଥୁରେ ରହିଛି ସହରୀ ଜୀବନର ଚିତ୍ର ତାହା ତୁଳନାରେ ଗୌଣ ମନେହୁଏ । ଲେଖକ ସତୀ ତଥା ନାୟିକା, ସ୍ଵାମୀଦ୍ଵାରା ଅପମାନିତା ତଥା ପରିତ୍ୟଜା ହେଲାପରେ ନାୟକ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ କଟକ ଯାଇଛି ଏବଂ ଏହିଠାରୁ ସହରୀ ଜୀବନର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି ।

ନାଥନନା ଓ ସତୀ ଅଳ୍ପଦିନ ହେଲେ ବି କଟକ ସହରରେ ଚଳିଛନ୍ତି, କଟକର ସଂଭ୍ରାନ୍ତ ଜୀବନଧାରାକୁ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି । ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏତେ ଦୀର୍ଘ ନହେଲେ ବି ବେଶ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । କଟକରେ ଗୋଟିଏ ବସାଘର ଅର୍ଥାତ୍ ଭଡ଼ାଘର ନେଇ ନାୟକ ନାୟିକା ରହିବା କାଳରେ, ରୋଷେଇ ସରଞ୍ଜାମ ହାତ ପାହାନ୍ତାରୁ ସୁବିଧାରେ କିଣି ଆଣିବା, ରୋଷେଇ ପାଇଁ ପୂଝାରି ଖୋଜିବା, ହାତରେ ଭାତ ନରାନ୍ଧି ହୋଟେଲରେ ଖାଇବା ଆଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଖୁବ୍ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ମନେହୁଏ । ସହରୀ ଜୀବନରେ ସହଜରେ ଚାକିରି ନ ମିଳିବା, ଜଣେ ପୂଝାରି ନପାଇବା ପରି ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ପାଠକର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରେ ।

Question 7.
ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କର ନୈପୁଣ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶର ବର୍ଣ୍ଣନା ବେଶ୍ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ – ଏହି ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
ଉପନ୍ୟାସର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନାଚାତୁରୀ । ପରିବେଶ ଓ ପ୍ରକୃତି ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଉପନ୍ୟାସର କଥାବସ୍ତୁକୁ ଜୀବନ୍ତ କରି ଗଢ଼ିତୋଳେ । ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଅନନ୍ୟ କାରିଗରୀର ପରିଚୟ ମଧ୍ଯ ବହନ କରେ ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନାଚାତୁରୀ । ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ କଳାକାରିଗରୀ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ । ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏହାର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ପ୍ରମାଣ । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର କଥାବସ୍ତୁରେ ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନାଧର୍ମିତା ପାଠକ ପ୍ରାଣକୁ ପୁଲକିତ କରେ । ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶର ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣନା ପାଠକ ପାଖରେ ଖୁବ୍ ଆଦରଣୀୟ ହୋଇପାରିଛି ।

ଉପନ୍ୟାସର ସାମାଜିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସଂଗଠନ ପାଇଁ ଔପନ୍ୟାସିକ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ଭାବେ ପଲ୍ଲୀପ୍ରକୃତିର ନିସର୍ଗ ପ୍ରତିକୃତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି । ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଚେତନା ଅନୁରୂପ ଭାବରେ ଗାଁ ଗହଳର ଦୁଇଟି ଅପରିଣତ କିଶୋରକିଶୋରୀଙ୍କ ଜୀବନରେ ପ୍ରେମପାଇଁ ଦୁଃଖଦୁର୍ଗତି ତଥା କାରୁଣ୍ୟର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଅବକାଶରେ ପଲ୍ଲୀ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଷ୍ଟନୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି। ବାସ୍ତବରେ ପଲ୍ଲୀ ସୁଷମା ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନର ସହଚର । ଗ୍ରାମ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ଗାଁ ଗହଳର ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ହସକାନ୍ଦର ସାଥୀ ତଥା ସୁଖଦୁଃଖର ଆଧାର । ଗାଁଗହଳିର ଘଟଣା ଉପସ୍ଥାପନରେ ପଲ୍ଲୀର ପ୍ରକୃତି ରୂପାୟନ କରିବା ଆଦୌ ଅସଙ୍ଗତ ତଥା ଅପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ନୁହେଁ । ଅଧ୍ଵନ୍ତୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋରଙ୍କ ପରିପୁଷ୍ଟ ଲେଖନୀ ଏବଂ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ କଳ୍ପନାବିଳାସ ପଲ୍ଲୀ ପରିବେଷ୍ଟନୀ ବିନ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ହୋଇପାରିଛି ।

ଉପନ୍ୟାସରୁ ଦୁଇଧାଡ଼ି ଏଠାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗକ୍ରମେ ଲେଖାଯାଇପାରେ – ‘ବାରିପଡ଼ିଆର ମଥାନରା ଗଛ ମହୁଡ଼ ଉପରେ ଆମ ଗାଁ ନଡ଼ିଆଗଛଯାକ ପରିଚିତ ବନ୍ଧୁପରି ଯେତେବେଳେ ଗୋଟି ଗୋଟି ହୋଇ ଭଣ୍ଡି ଚାହିଁଲେ X X X ’ ନାଥନନା ଓ ସତୀ କଟକରୁ ଗାଁକୁ ଫେରିବାପରେ ଲେଖକଙ୍କ ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନା କେବଳ ଦୁହେଁ ଅନେକ ଏହିଭଳି ଉଦ୍ଧୃତାଂଶ ରହିଛି ଯାହା ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶ ବର୍ଣ୍ଣନାର ସାର୍ଥକତା ବହନ କରେ ।

ସେହିପରି ସତୀ ଜମିଦାରକୁ ବିବାହ କରି ଗାଁରୁ ବିଦାୟନେଇ ଗଲାବେଳେ ଲେଖକ ତଥା ଔପନ୍ୟାସିକ ସତୀ ତୁଣ୍ଡରେ ଯାହା ଭାବନା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାଚାତୁରୀର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ବହନ କରୁଛି । ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଭାଷାରେ – ‘ ବାଟ ଦୁଇପଟେ ପିଲାଦିନ ଚିହ୍ନା ମୋର ଗଛପତ୍ରସବୁ ଯାହା ଛାଇରେ ବସି କେତେ ନିଶୂନ ଦିହରେ ମୋର ନାଥନନାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ କଟିଯାଇଛି, ଗୋଟି ଗୋଟି ହୋଇ ମୋଠୁ ବିଦା ହୋଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଗାଁ ମୁଣ୍ଡର ସେହି ଗହଳିଆ ତାଳବଣ ଯୋର କୂଳେକୂଳେ ବାଉଁଶ ବଣର ମହକା ଛାଇ ତଳେ ଶିଉଳିଲଗା ସେଇ ବଡ଼ ପଥରଟି, ଗାଧୋଇଲାବେଳେ ନିତି ଯାହା ଉପରେ ଗୋଡ଼ ଘଷ, ସବାରୀର ଅଳ୍ପ ଫାଙ୍କା ବାଟେ ସମସ୍ତେ ମୋତେ ଥରେ ଥରେ ଚାହିଁଦେଲେ ।’’ ଏହିପରି ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଯାହା ଉପନ୍ୟାସର ଅଂଶବିଶେଷ ତାହା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ କଳା-କାରିଗରୀର ସ୍ପର୍ଶ । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ଏ ବର୍ଣନା ଖୁବ୍ ଚମତ୍କାର ସହ ଜୀବନ୍ତ ମଧ୍ୟ ।

Question 8.
ସତୀର ବୈବାହିକ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋକପାତ କର ।
କିମ୍ବା, ଶାଶୁଘରେ ସତୀର ଜୀବନଧାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସର ଉନ୍ମେଷ ଓ ବିକାଶ ପର୍ବରେ ଜଣେ ବହୁ ପରିଚିତ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ । ପରାମାଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଯିଏ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା ପରମ୍ପରାରେ ନିଜ ନାଁକୁ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରି ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି, ନିର୍ବ୍ବନ୍ଦ୍ବରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର । ସହଜ ସରଳ ପ୍ରକାଶଭଙ୍ଗୀ, ସୁନ୍ଦର କଥାବସ୍ତୁ ଓ ଚମତ୍କାର ଚରିତ୍ରଚିତ୍ରଣ ତାଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ଅମୂଲ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ‘ମଲାଜହ୍ନ’କୁ କାଳଜୟୀ କରାଇଛି । ସମାଜର ସମସ୍ୟା ଓ ନାରୀମନର ଅକୁହା କଥାର ଏକ କରୁଣ ରସାତ୍ମକ କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଏଇ ଉପନ୍ୟାସ ଆଜି ବି ପାଠକ ପ୍ରାଣରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସଫଳ ମନେହୁଏ । ସତୀ ଜୀବନର ଯାତନାଭରା କଥା ହିଁ ଉପନ୍ୟାସର କାହାଣୀ । ବାଲ୍ୟ ବିବାହରେ ସତୀ ମୁକୁନ୍ଦପୁର ଜମିଦାର ଘରକୁ ବୋହୂ ହୋଇଯାଇଛି।

ସଂସାର କ’ଣ, ସ୍ଵାମୀ କ’ଣ, ଶାଶୁଘର କ’ଣ ଏକଥା ବୁଝିବା ଆଗରୁ ସତୀ ଓଢ଼ଣାଟାଣି ନଇଁ ନଇଁ ଶାଶୂଘର ଏରୁଣ୍ଡି ଡେଇଁଛି । ନିଜର ମନତଳ କଥା ମନରେ ରଖୁ, ନିଜ ବରର ରୂପକୁ ଅପସନ୍ଦ କରି ମଧ୍ୟ ନୀରବରେ ନିଜ ମନକୁ ଶାଶୂଘର ଲାଗି ବୁଝେଇଛି । ହେଲେ ସ୍ଵାମୀ ଯେତେବେଳେ ଖଟ ଉପରେ ତା’ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁବାକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରି ନାହିଁ । ପ୍ରତିବାଦରେ ସେ ଛଟପଟ ହୋଇ ସ୍ଵାମୀଠାରୁ ଦୂରେଇଯାଇଛି । ସଂସାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର ସିନା ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ହୋଇଛନ୍ତି; ମାତ୍ର ସତୀ ନିଜ କାୟମନ-ବାକ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରି ନାହିଁ । ଜମିଦାରଙ୍କ ସୌରଭୀ ଦାସୀ ସହ ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଖ୍ୟାରେ ଦେଖୁ ସେ ତା’ର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିଛି ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସତୀର ସଉତୁଣୀ ପୁଅ ନଟର ଦୁଃଖକାହାଣୀ ତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି ଏବଂ ଶାଶୁଙ୍କ ସେବା ତାକୁ ଜୀବନ ଧାରଣର ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛି । ସତୀ ନିଜ ଜୀବନର ବାକି ସମୟ ଏଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ କାଟିଦେବ ବୋଲି ସ୍ଥିର କରିନେଇଛି; ମାତ୍ର ଏହା ବି ପୂର୍ଣ ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ବିଧୂର ବିଧାନରେ ସେ ଶାଶୂଘରର ଶେଷ ଅବଲମ୍ବନ ତା’ଶାଶୁମା’ର ସ୍ନେହକୁ ହରାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ତା’ଶାଶୂ ନରହରି ମିଶ୍ର ଅର୍ଥାତ୍ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ଅଭିମାନ କରି ପୁରୀ ପଳେଇଛନ୍ତି । ଶେଷରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଶାଶୂଘରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛି । ଶାଶୂଘରେ ସୀତର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ବାସ୍ତବତଃ ବେଶ୍ ମାର୍ମିକ ଓ ହୃଦୟ ବିଦାରକ ।

Question 9.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସର ଭାଷା ଓ ଶୈଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କଥାରେ ଅଛି “Style is the man” । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିର ରୁଚି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ତେଣୁ ପସନ୍ଦଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକରେ ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେବା ସ୍ଵାଭାବିକ । ଏ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ରଷ୍ଟା ନିଜ ରୁଚି, ନିଜ ଶୈଳୀ ଅନୁସାରେ ନିଜକୁ ଜାହିର କରିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୈଳୀ ହିଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ଅସଲ ପରିଚୟ । ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ବାଦ୍ ଯିବେ ବା କିପରି !

ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ଓ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକମାତ୍ର ଉପନ୍ୟାସ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଯେତିକି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା ସେତିକି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଣିଦେଇଥୁଲା ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କୁ । କଥାବସ୍ତୁର ସୁପରିକଳ୍ପନାଠାରୁ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣର ଚମତ୍କାରିତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନାର ସାବଲୀଳତାରେ ମଲାଜହ୍ନ ଖୁବ୍ ପାଠକାଦୃତ ।

‘ମଲାଜହ୍ନ’ର କଥାବସ୍ତୁ ସହ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋରଙ୍କ ଅସରନ୍ତି ଭାବୁକତାର ମଧୁର ସମନ୍ବୟ ପାଠକକୁ ରସସିକ୍ତ ସ୍ଵପ୍ନପୁରୀର ସନ୍ଧାନ ଦିଏ । ସରଳ-ତରଳ-ସାବଲୀଳ ଭାଷା ବିନ୍ୟାସ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ସ୍ବତଃସ୍ଫୁର୍ଣ କବିତ୍ଵ ବା ରସସିକ୍ତ ଭାବୁକତାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପରିଚାୟକ । ପ୍ରତିଭାବାନ୍ କାବ୍ୟକାର ପରି ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ନିଜ ଉପନ୍ୟାସର କଥାବସ୍ତୁରେ ଭାଷାର ବଣ୍ଠିଳ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ସଜାଇଛନ୍ତି । ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ଭାଷା ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲେଖନୀରୁ ଝରିପଡ଼ିଛି ଚିରପ୍ରବାହମାନ ଅମଳ ମନ୍ଦାକିନୀ ପରି ।

ପଦ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ହୁଏତ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ ଚମତ୍‌କାର କାବ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତା । କିନ୍ତୁ ଯେହେତୁ ଏହା ଏକ ଗଦ୍ୟକଳା, ତେଣୁ ଏହାକୁ କିଛି ସମାଲୋଚକ ଗଦ୍ୟକାବ୍ୟ (Prose epic) ବୋଲି ବିଚାର କରନ୍ତି । Ralph foxଙ୍କ ମତକୁ ଯଦି ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ ତେବେ କିଛି ଅପ୍ରସାଙ୍ଗିକ ମନେହେବ ନାହିଁ । ଉପନ୍ୟାସ ସଂପର୍କରେ ମତଦେଇ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି – ‘It is the novel that becomes pure peotry”.

ବାସ୍ତବରେ ଏହି ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସଟିର ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଭାଷାଶୈଳୀ ପାଠକକୁ ଖୁବ୍ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି । ପ୍ରକୃତିର ବର୍ଣ୍ଣନାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନାୟିକାର ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଜି ବି ପାଠକର ବେଶ୍ ପ୍ରିୟ ଉପନ୍ୟାସ ହୋଇପାରିଛି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ । ପ୍ରସଙ୍ଗକ୍ରମେ ଉପନ୍ୟାସର କେତୋଟି ଧାଡ଼ି ଏଠାରେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ସ୍ଵରୂପ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇପାରେ – ‘ଶରତ୍ ଗଲା ନଈପଠାରେ ତଣ୍ଡିଫୁଟା ମଉଛବ ବଢ଼ାଇ ଦେଇ । ବିଲ ପଡ଼ିଆରେ ଶୁଖୁଲା ନୁଖୁରା ଭୂଇଁ ଉପରେ ପାହାନ୍ତା ପହରର ଗଙ୍ଗଶିଭଳି ଶେଯପରାକ୍ରମେ ସରିଆସିଲା ।’’

Question 10.
ମଲାଜହ୍ନ ଉପନ୍ୟାସ ତତ୍‌କାଳୀନ ସାମାଜିକ ଜୀବନର ବିଶ୍ବସ୍ତ ଦଲିଲ୍ କିପରି ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ସମସାମୟିକ ସମାଜଚିତ୍ର କିପରି ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ଆଲୋଚନା କର ।
କିମ୍ବା, ଏକ ସାର୍ଥକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ ଭାବରେ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କର ।
କିମ୍ବା, ‘ମଲାଜହ୍ନ ଏକ ସାର୍ଥକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ’ – ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
କିମ୍ବା, ଏକ ସମାଜଭିଭିକ କଥାବସ୍ତୁ ଆଧାରରେ ରଚିତ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ବିଚାର କର ।
Answer:
ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟର ଉନ୍ମେଷ ପର୍ବରେ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଭା ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ପ୍ରତିଭାର ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଅନ୍ୟତମ ସାର୍ଥକ ସ୍ରଷ୍ଟା । ପରିମାଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ପାଠକ ପାଖରେ ଆଜି ବି ଅମଳିନ । ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣାକୁ ସରସ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପାଠକ ଆଗରେ ତୋଳିଧରି କରୁଣ ରସରେ ପାଠକ ପ୍ରାଣକୁ ରସାପ୍ତ କରାଇବାରେ ସେ ଖୁବ୍ ପ୍ରବୀଣ, ଯାହାର ଏକ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ପ୍ରମାଣ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ ।

‘ମଲାଜହ୍ନ’ର ରଚନାର ସମୟ ୧୯୨୮ ମସିହା ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ଵାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ କାଳର । ସେ ସମୟର ସାମାଜିକ ଆବେଦନ ଓ ଘଟଣାବଳୀକୁ ଏଥରେ ନିଚ୍ଛକ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି । ସେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ ସାର୍ଥକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ । ତେବେ ଏହାର ପରିକଳ୍ପନା ଏକ ସମାଜଭିଭିକ କଥାବସ୍ତୁର ଆଧାରରେ । ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିବାବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବେଶ୍ ସୁଦୃଢ଼ ଥିଲା । ଐତିହାସିକ, ରାଜନୈତିକ, ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ ଉପନ୍ୟାସ ଅପେକ୍ଷା ପାଠକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ସମ୍ଭବତଃ ସେହି କାରଣରୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ ।

‘Literature is the mirror of the society’ ଇଂରାଜୀର ଏଇ ଉକ୍ତି ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ସାର୍ଥକଭାବେ ରୂପାୟିତ । ୧୯୨୮ ମସିହାବେଳକୁ ସାମାଜିକ ଜୀବନଧାରାର ସମସ୍ୟାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଏହାର ମନୋରମ ପରିକଳ୍ପନା । ଅଶିକ୍ଷା, ନିରକ୍ଷରତା, ବାଲ୍ୟବିବାହ, ଜାତିପ୍ରଥା, ରକ୍ଷଣଶୀଳ ସାମାଜିକ ବିଧ, ପରମ୍ପରା, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ହଇଜା ମହାମାରୀ, ଦିଅଁଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଭିଷେକ ଇତ୍ୟାଦିର ବର୍ଣ୍ଣନା ଉପନ୍ୟାସର ସାମାଜିକତାକୁ ପାଠକ ଆଗରେ ଧରିରଖୁଛି ।

‘ମଲାଜହ୍ନ’ର କଥାବସ୍ତୁ ଉପସ୍ଥାପନା, ଚରିତ୍ର ସଂଯୋଜନାରେ ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କର ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ଯେପରି ସ୍ପଷ୍ଟ, ଉପନ୍ୟାସର ପରିବେଶ ରୂପାୟନରେ ସାମାଜିକତାର ସ୍ପର୍ଶ ସେପରି ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ । ପଲ୍ଲୀ ପ୍ରକୃତିର ମନୋହର ପ୍ରତିଛବି ଶବ୍ଦର ତୂଳୀରେ ଅଙ୍କନ କରି ଔପନ୍ୟାସିକ ସମାଜ ଚେତନାର ଆଭାସ ଦେଇଛନ୍ତି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ । ସୁତରାଂ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହେଉ ଅବା କଥାବସ୍ତୁର ଉପସ୍ଥାପନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହେଉ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଯେ ଏକ ସାର୍ଥକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ ଏଥ‌ିରେ ଦ୍ବିମତ ନାହିଁ ।

ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

(କ) ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ।

Question 1.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ କେବେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା?
(A) ୧୯୨୮
(B) ୧୯୩୬
(C) ୧୯୪୨
(D) ୧୯୫୦
Answer:
(A) ୧୯୨୮

Question 2.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର କିଏ?
(A) ନାଥନନା
(B) ଅନାଦି ମିଶ୍ର
(C) ସତୀ
(D) ବଉଳ
Answer:
(C) ସତୀ

Question 3.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଉପନ୍ୟାସ?
(A) ଐତିହାସିକ
(B) ପୌରାଣିକ
(C) ରାଜନୈତିକ
(D) ସାମାଜିକ
Answer:
(D) ସାମାଜିକ

Question 4.
୪। କୁଆଡ଼େ ବାହାରିଲେ ବୋଉ ଚିଡ଼େ?
(A) ଯାତ୍ରାକୁ
(B) ମାମୁଘରକୁ
(C) ଆଖଡ଼ାକୁ
(D) ବାହାରକୁ
Answer:
(D) ବାହାରକୁ

Question 5.
ସତୀଘର ବାରିପଟ ଆମ୍ବତୋଟାରେ କିଏ ଭାରି ଜୋର୍‌ରେ ଗର୍ଜୁଥାଏ?
(A) ବାଘ
(B) ପବନ
(C) କୁକୁର
(D) ବିଲୁଆ
Answer:
(B) ପବନ

Question 6.
ସତୀ ଦାଣ୍ଡ ପାହାଚ ଉପରେ ଗୋଡ଼ ଦେଲାବେଳକୁ କିଏ ପଛରୁ ଡାକିଛି?
(A) ବୋଉ
(B) ବଉଳ
(C) ବାପା
(D) ନାଥନନା
Answer:
(C) ବାପା

Question 7.
କିଏ ଶାଶୂଘରୁ ଫେରି ନାହିଁ?
(A) ବଉଳ
(B) କମଳାନାନୀ
(C) ସତୀ
(D) ହୀରା
Answer:
(D) ହୀରା

Question 8.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ କେତେ ବର୍ଷରେ ବାହାଘର କରି ଦିଆଯାଉଥିଲା?
(A) ୨୦ ବର୍ଷରେ
(B) ୨୫ ବର୍ଷରେ
(C) ୫ ବର୍ଷରେ
(D) ୧୦ ବର୍ଷରେ
Answer:
(C) ୫ ବର୍ଷରେ

Question 9.
ଶରତଋତୁରେ ନଈ ପଠାରେ କ’ଣ ଶୋଭାପାଏ?
(A) ମନ୍ଦାର ଫୁଲ
(B) କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲ
(C) ଟଗର ଫୁଲ
(D) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(B) କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲ

Question 10.
ସତୀ କେଉଁ ଫୁଲ ପାଇଁ ପାଣିରେ ପଶିଲା?
(A) କଇଁ
(B) ପଦ୍ମ
(C) ସିଙ୍ଗଡ଼ାହାର
(D) ଜଳବିରା
Answer:
(A) କଇଁ

Question 11.
କିଏ ସତୀ ପାଣିରେ ପଶିଥ୍ୟାବାର ଦେଖୁ ପାଟିକଲା?
(A) ବୋଉ
(B) ନାଥନନା
(C) ବାପା
(D) ବଉଳ
Answer:
(B) ନାଥନନା

Question 12.
କାହାକୁ ଦେଖୁ ସତୀ ମନେ ମନେ ରାଗିଲା?
(A) ବଉଳ
(B) ହୀରା
(C) ନାଥନନା
(D) ବୋଉ
Answer:
(C) ନାଥନନା

Question 13.
ପାଣି ଭିତରେ ଠିଆହୋଇ ସତୀ କାହାକୁ ପାର୍ଟି ଫିଟେଇଲା ନାହିଁ?
(A) ବଉଳକୁ
(B) ସାଙ୍ଗକୁ
(C) ଗାଁ ପିଲାଙ୍କୁ
(D) ନାଥନନାଙ୍କୁ
Answer:
(D) ନାଥନନାଙ୍କୁ

Question 14.
ନାଥନନା କେତେ ମାସ ହେବ ଗାଁରେ ନଥିଲେ?
(A) ଛଅମାସ
(B) ଦୁଇମାସ
(C) ଚାରିମାସ
(D) ତିନିମାସ
Answer:
(A) ଛଅମାସ

Question 15.
ନାଥନନା ପାଠ ପଢ଼ିବାପାଇଁ କେଉଁଠିକି ଯାଇଥିଲେ?
(A) ଭୁବନେଶ୍ଵର
(B) କଟକ
(C) କଲିକତା
(D) ତକ୍ଷଶିଳା
Answer:
(B) କଟକ

Question 16.
କେଉଁ ଛୁଟିରେ ନାଥନନା ଘରକୁ ଫେରିଛନ୍ତି?
(A) ଦୋଳ
(B) ଖରାଦିନ
(C) ଦଶହରା
(D) ରଜ
Answer:
(C) ଦଶହରା

Question 17.
ନାଥନନା ଘରକୁ ଆସିଲେ ଆଗେ କାହାକୁ ଖୋଜନ୍ତି?
(A) ବାପାଙ୍କୁ
(B) ବୋଉଙ୍କୁ
(C) ବଉଳକୁ
(D) ସତୀକୁ
Answer:
(D) ସତୀକୁ

Question 18.
ନାଥନନା ଘରକୁ ଆସିଲେ କିଏ ଲୁଚେ?
(A) ସତୀ
(B) ବଉଳ
(C) ନିଶି
(D) ହୀରା
Answer:
(A) ସତୀ

Question 19.
ବର୍ଷା ହେଲେ ସତୀ କାହା ସହ କାଗଜ ଡଙ୍ଗା ଭସାଏ?
(A) ନାଥନନା
(B) ହୀରା
(C) ବଉଳ
(D) କମଳୀନାନୀ
Answer:
(C) ବଉଳ

Question 20.
କାହା କଷ୍ଟ ଦେଖୁ ସତୀକୁ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗେ?
(A) ବଉଳର
(B) ବେବୀର
(C) ନିଶିର
(D) ନାଥନନାଙ୍କର
Answer:
(D) ନାଥନନାଙ୍କର

Question 21.
ସତୀ ଶାଶୂଘରେ ରାଣୀ ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି କିଏ କହିଛି?
(A) ବଡ଼ମା’
(B) ବଉଳ
(C) ବୋଉ
(D) ବାପା
Answer:
(C) ନାଥନନା

Question 22.
କିଏ ଆସିଲେ ବୋଉ ଦଣ୍ଡେଅଧେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରେ?
(A) ମାମୁ
(B) ବାପା
(C) ନାଥନନା
(D) ବଡ଼ଅଜା
Answer:
(B) ବଉଳ

Question 23.
କିଏ ଭାରି ମାମଲତ୍‌କାର ପରି କହିଲା?
(A) ସତୀ
(B) ବାପା
(C) ବଉଳ
(D) ନାଥନନା
Answer:
(D) ନାଥନନା

Question 24.
ଚଉରା ପାଖରେ ସତୀ କ’ଣ ଜାଳେ?
(A) ଘିଅବଳିତା
(B) କର୍ପୂର
(C) ତେଲଦୀପ
(D) ଧୂପବତୀ
Answer:
(A) ଘିଅବଳିତା

Question 25.
କିଏ ଭାରି ଏକଜିଦିଆ ଲୋକ?
(A) ନାଥନନା
(B) ସତୀର ବାପା
(C) ସତୀ
(D) ବଉଳ
Answer:
(B) ସତୀର ବାପା

Question 26.
ବାହାଘର ବେଳେ ସତୀକୁ କିଏ ଗାଧୋଇଦେଲା?
(A) ଭାଉଜ
(B) ବଡ଼ମା’
(C) ବୋଉ
(D) ହୀରାବୋଉ
Answer:
(B) ବଡ଼ମା’

Question 27.
ବଉଳ ସତୀକୁ କାହାକୁ ଚିହ୍ନାଇ ଦେଇଛି?
(A) ବରକୁ
(B) ଶ୍ୱଶୁରକୁ
(C) କୁଣିଆଙ୍କୁ
(D) ନାଥନନାଙ୍କୁ
Answer:
(A) ବରକୁ

Question 28.
କିଏ ଦରବୁଢ଼ା ତ୍ରିପଣ୍ଡକଳା ଆଉ ମୋଟା ମଣିଷ ଥିଲା?
(A) ନାଥନନା
(B) ସତୀର ବଉଳ
(C) ସତୀର ଶ୍ଵଶୁର
(D) ସତୀର ବର
Answer:
(D) ସତୀର ବର

Question 29.
କିଏ ମନେ ମନେ ଖାଲି ଠାକୁରଙ୍କ ନାମ ଜପିଛି?
(A) ସତୀ
(B) ବୋଉ
(C) ବଉଳ
(D) ବଡ଼ମା’
Answer:
(B) ବୋଉ

Question 30.
ବୋଉ କାହା ପାଇଁ ପାନ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ସତୀକୁ କହିଛନ୍ତି?
(A) ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ
(B) କୁଣିଆଙ୍କ ପାଇଁ
(C) ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ
(D) ବଡ଼ ମା’ ପାଇଁ
Answer:
(C) ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ

Question 31.
ନାଥନନା ଦୁଇବର୍ଷ ହେଲା କୁଆଡ଼େ ପଳେଇଥିଲେ?
(A) ବୁଲିବାକୁ
(B) କଟକ
(C) କଲିକତା
(D) ସୁରଟ
Answer:
(B) କଟକ

Question 32.
କିଏ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ଏକଜିଦିଆ ଆଉ ଅଭିମାନୀ?
(A) ସତୀ
(B) ବଉଳ
(C) ହୀରା
(D) ନାଥନନା
Answer:
(D) ନାଥନନା

Question 33.
ବଉଳର ନନା କିଏ?
(A) ନାଥନନା
(B) ନରହରି
(C) ସୁଦେଶ
(D) ସତୀର ବର
Answer:
(A) ନାଥନନା

Question 34.
ଦାଣ୍ଡରେ ବାପାଙ୍କ ପାଟି ଶୁଣି କିଏ ତରତର ହୋଇ ଉଠି ଚାଲିଗଲା?
(A) ସତୀ
(B) ସତୀର ବୋଉ
(C) ନାଥନନା
(D) ବଉଳ
Answer:
(B) ସତୀର ବୋଉ

Question 35.
କାହାଯୋଗୁଁ ସତୀର ସବୁ ଗୋଳମାଳ ହୋଇଯାଉଛି?
(A) ବଉଳ ଯୋଗୁଁ
(B) ବୋଉ ଯୋଗୁଁ
(C) ପର୍ବ ଯୋଗୁଁ
(D) ନାଥନନା ଯୋଗୁଁ
Answer:
(D) ନାଥନନା ଯୋଗୁଁ

Question 36.
କାହାକୁ ଦେଖୁବ ବୋଲି ଜହ୍ନିଫୁଲ ଏତେଦିନଯାକେ ମଉଳି ନଥାଏ?
(A) ସତୀକୁ
(B) ନାଥନନାକୁ
(C) ପୁନେଇଁ ଜହ୍ନକୁ
(D) ବଉଳକୁ
Answer:
(C) ପୁନେଇଁ ଜହ୍ନକୁ

Question 37.
ଜହ୍ନ ରାଇଜର ରାଣୀ କିଏ?
(A) ସତୀ
(B) ବଉଳ
(C) ଜହ୍ନିଫୁଲ
(D) ନିଶି
Answer:
(C) ଜହ୍ନିଫୁଲ

Question 38.
କାହାକୁ ପାନ ଦେଲାବେଳେ ସତୀର ହାତ ଥରିଥିଲା?
(A) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(B) ଗାଁ ଭାଇନାକୁ
(C) ବାପାଙ୍କୁ
(D) ପୂଜକଙ୍କୁ
Answer:
(A) ନାଥନନାଙ୍କୁ

Question 39.
ସତୀ ନାଁରେ କିଏ ମିଛ କହିଛି ବୋଲି ସଖୀ ଭାବିଛି?
(A) ବୋଉ
(B) ଗାଁ ଝିଅ
(C) ବଉଳ
(D) ନାଥନନା
Answer:
(C) ବଉଳ

Question 40.
କାହାର ସବୁଦିନେ ଫୁଲରେ ଶରଧା?
(A) ସତୀର
(B) ବଉଳର
(C) ନାଥନନାର
(D) ହୀରାର
Answer:
(A) ସତୀର

Question 41.
କିଏ ସତୀକୁ ଫୁଲ ତୋଳିବାକୁ ଡାକିଛି?
(A) ଗାଁ ନାନୀ
(B) ବଉଳ
(C) ନାଥନନା
(D) ବଡ଼ମା’
Answer:
(B) ବଉଳ

Question 42.
ସତୀର ବାପା ତା’ ବୋଉକୁ କେଉଁ ଗାଁ କଥା କହୁଥିଲେ?
(A) ମୁଜରାବାଦ
(B) ମୁକୁନ୍ଦପୁର
(C) ମୁନାଫାନଗର
(D) ମକନ୍ଦପାଟ
Answer:
(B) ମୁକୁନ୍ଦପୁର

Question 43.
ବଉଳର ବୋଉକୁ ସତୀ କ’ଣ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲା?
(A) ବଉଳମା’
(B) ଚାନ୍ଦବୋଉ
(C) ବଡ଼ମା’
(D) ମିତମା’
Answer:
(C) ବଡ଼ମା’

Question 44.
ସତୀ କାହାଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲାଣି?
(A) ନାଥନନା ଘରେ
(B) ଦୋକାନଘରେ
(C) ବୈଠକଘରେ
(D) ସିନେମାଘରେ
Answer:
(A) ନାଥନନା ଘରେ

Question 45.
କାହାର ମନ ଜମା ଗୋଟାଏ ଜାଗାରେ ଥୟ ନୁହେଁ?
(A) ସତୀର
(B) ନାଥନନାର
(C) ବଉଳର
(D) ବଡ଼ମା’ର
Answer:
(C) ବଉଳର

Question 46.
କିଏ ଘୋଡ଼ାପରି ବୁଲୁଛି ବୋଲି ସତୀ ବଡ଼ମା’ କହିଛି?
(A) ନେତବୋଉ
(B) ନିଶି
(C) ସତୀ
(D) ନାଥନନା
Answer:
(B) ନିଶି

Question 47.
ଯୋର କୂଳେ କୂଳେ କେଉଁ ବଣ ଥିଲା?
(A) କିଆବଣ
(B) ଫୁଲବଣ
(C) ବାଉଁଶବଣ
(D) କଣ୍ଟାବଣ
Answer:
(C) ବାଉଁଶବଣ

Question 48.
ସତୀ କାହା ହାତ ଉପରେ ଆଉଜି ବେଦୀ ଉପରେ ବସିରହିଲା?
(A) ବରର ହାତ
(B) ନଣନ୍ଦ ହାତ
(C) ବ୍ରାହ୍ମଣ ହାତ
(D) ଭଣ୍ଡାରୁଣୀ ହାତ
Answer:
(D) ଭଣ୍ଡାରୁଣୀ ହାତ

Question 49.
ବାହାଘର କର୍ମ ସରିଗଲା ପରେ ସତୀକୁ କିଏ ଆଣି ଆଉ ଗୋଟା ଘରେ ବସାଇ ଦେଇଗଲା?
(A) ଘରର ପୋଇଲୀ
(B) ଶାଶୁମା’
(C) ଭଣ୍ଡାରୁଣୀ
(D) ଦାସବୋହୂ
Answer:
(A) ଘରର ପୋଇଲୀ

Question 50.
କାହା ଥଣ୍ଡା ହାତ ଲାଗି ସତୀର ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଗଲା?
(A) ନାଥନନାଙ୍କର
(B) ଶାଶୂର
(C) ସ୍ଵାମୀଙ୍କର
(D) ଦାସୀର
Answer:
(C) ସ୍ଵାମୀଙ୍କର

Question 51.
କିଏ ଦୀପିଟିକୁ ଲିଭାଇ ଦେଇଛି?
(A) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(B) ସତୀ
(C) ଜଣେ ଦାସୀ
(D) ସୌରଭୀ
Answer:
(B) ସତୀ

Question 52.
ବୁଦ୍ଧି ଆଉ ଦୃଢ଼ତାରେ କାହା ମୁହଁ ସମୁଜ୍ଜ୍ବଳ?
(A) ସତୀର
(B) ସତୀ ସ୍ଵାମୀର
(C) ସତୀ ଶାଶୂର
(D) ଦାସୀର
Answer:
(C) ସତୀ ଶାଶୂର

Question 53.
ଆଗେ ନଟ କାହା ପାଖରେ ଶୋଉଥିଲା?
(A) ବୋଉ
(B) ସୌରଭୀ
(C) ଜେଜେ ମା’
(D) ଦାସୀ
Answer:
(B) ସୌରଭୀ

Question 54.
କିଏ ବିଚାରି ଭାରି ସ୍ନେହରଙ୍କା ବୋଲି ସତୀ ଭାବିଛି?
(A) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(B) ନଟ
(C) ସତୀର ଶାଶୁ
(D) ଦାସୀ
Answer:
(B) ନଟ

Question 55.
ସତୀ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ କିଏ ବିକଟ ଶବ୍ଦକରି ଉଡ଼ିଗଲା?
(A) କାଉ
(B) ବାଦୁଡ଼ି
(C) ପେଚା
(D) ଚେମେଣିଆଁ
Answer:
(C) ପେଚା

Question 56.
ଶାଶୁଘରେ ସକାଳ ଓଳି ସତୀର କେମିତି କଟିଯାଏ?
(A) ଫୁଲତୋଳାରେ
(B) ଘର ଓଳାରେ
(C) ନଟ ସେବାରେ
(D) ଶାଶୂଙ୍କ ସେବାରେ
Answer:
(D) ଶାଶୂଙ୍କ ସେବାରେ

Question 57.
ସତୀର ଶାଶୁ କୋଉଘର ଚାବି ସତୀ ହାତରେ ଦେଲେ?
(A) ଭଣ୍ଡାର ଘରର
(B) କୋଠଘରର
(C) ଠାକୁର ଘରର
(D) ଖଞ୍ଜାଘରର
Answer:
(A) ଭଣ୍ଡାର ଘରର

Question 58.
ନଟ କ’ଣ କିଣିଦେବା ପାଇଁ ସତୀକୁ କହିଛି?
(A) ପେଁକାଳି
(B) ଘୋଡ଼ା
(C) ଖେଳନା
(D) ସାଇକେଲ
Answer:
(B) ଘୋଡ଼ା

Question 59.
କିଏ ଭାରି କଳିହୁରି ବୋଲି ନଟ କହିଛି?
(A) ନଟର ମା’
(B) ସତୀର ଶାଶୂ
(C) ପୋଇଲି ଚମ୍ପା
(D) ସୌରଭୀ
Answer:
(D) ସଉରଭୀ

Question 60.
ଘର ଭିତରେ କାହାକୁ ଦେଖୁ ସୌରଭୀ ଚମକି ପଡ଼ିଲା?
(A) ସାପକୁ
(B) ସତୀକୁ
(C) ସତୀର ଶାଶୁକୁ
(D) ଚମ୍ପାକୁ
Answer:
(B) ସତୀକୁ

Question 61.
ସତୀ ବାପଘର ବୁଢ଼ା ଚାକରର ନାଁ କ’ଣ?
(A) ସଇତା
(B) ଶରତ
(C) ମଦନା
(D) ହରିଆ
Answer:
(A) ସଇତା

Question 62.
ସତୀଘର ଗାଁରେ କୋଉ ରୋଗ ବ୍ୟାପିଛି ବୋଲି ସଇତା ସତୀକୁ ଜଣାଇଛି?
(A) ମ୍ୟାଲେରିଆ
(B) ହଇଜା
(C) ଡେଙ୍ଗୁ
(D) ବସନ୍ତ
Answer:
(B) ହଇଜା

Question 63.
କିଏ କଟକ ଯାଇଛି ଡାକ୍ତର ଆଣିବାକୁ?
(A) ସତୀର ବାପା
(B) ନରହରି ମିଶ୍ର
(C) ନଖିଆ ପୁଅ
(D) ନାଥୁଆ ତିଆଡ଼ି
Answer:
(D) ନାଥୁଆ ତିଆଡ଼ି

Question 64.
ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବାପାଇଁ କେତୋଟି ସବାରୀ ଦରକାର ବୋଲି ସତୀ ଶୁଣିଛି?
(A) ପାଞ୍ଚଟି
(B) ଦୁଇଟି
(C) ତିନୋଟି
(D) ଚାରୋଟି
Answer:
(C) ତିନୋଟି

Question 65.
ସତୀର ଶାଶୂ କେଉଁଠିକି ଯିବେ ବୋଲି ଜଣେଇଦେଲେ?
(A) ତୀର୍ଥକୁ
(B) ପୁରୀକୁ
(C) ବୃନ୍ଦାବନକୁ
(D) ମଥୁରାକୁ
Answer:
(B) ପୁରୀକୁ

Question 66.
ସତୀର ଶାଶୂଘରେ ତା’ର ଶେଷ ଅବଲମ୍ବନ କିଏ ଥିଲେ?
(A) ଚମ୍ପାଦାସୀ
(B) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(C) ସତୀର ଶାଶୁ
(D) ସୌରଭୀ ପୋଇଲି
Answer:
(C) ସତୀର ଶାଶୁ

Question 67.
ସତୀକୁ କିଏ ଆଣି ସବାରୀରେ ବସାଇ ଦେଲା?
(A) ସୌରଭୀ
(B) ନୂଆଦାସୀ
(C) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(D) ଚମ୍ପାମା’
Answer:
(D) ଚମ୍ପାମା’

Question 68.
ନଟ କାହା ପାଖରେ ବସି ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲା?
(A) ସତୀ ପାଖରେ
(B) ଚମ୍ପାମା’ ପାଖରେ
(C) ସୌରଭୀ ପାଖରେ
(D) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(C) ସୌରଭୀ ପାଖରେ

Question 69.
ଅନେକ ବାଟ ଆସିଲାପରେ ସବାରୀ କୋଉଠି ରହିଲା?
(A) ଗଛମୂଳରେ
(B) ନଈକୂଳରେ
(C) ଆମ୍ବତୋଟାରେ
(D) ମନ୍ଦିର ପାଖରେ
Answer:
(B) ନଈକୂଳରେ

Question 70.
କାହା ସବାରୀ ସବା ପଛରେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲା?
(A) ସତୀ ସ୍ଵାମୀଙ୍କର
(B) ସୌରଭୀର
(C) ଚମ୍ପାମା’ର
(D) କୌଣସିଟି ନୁହେଁ
Answer:
(A) ସତୀ ସ୍ଵାମୀଙ୍କର

Question 71.
ନଟକୁ କିଏ ନୂଆ ପାଟ ପିନ୍ଧାଇଛି?
(A) ସତୀ
(B) ସୌରଭୀ
(C) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(D) ଚମ୍ପାମା’
Answer:
(D) ଚମ୍ପାମା’

Question 72.
ଭିଡ଼ ଭିତରେ ସତୀ କାହାକୁ ଦେଖୁ ପକେଇଛି?
(A) ନାଥନନାଙ୍କୁ
(B) ବାପାଙ୍କୁ
(C) ଗାଁ ସାଙ୍ଗକୁ
(D) ସଇତାକୁ
Answer:
(A) ନାଥନନାଙ୍କୁ

Question 73.
ବୁଢ଼ା ସାହୁ ଦୋକାନୀ କ’ଣ ଦେଖ୍ ତରଳିଗଲା?
(A) ଛୁରୀ ଦେଖୁ
(B) ଟଙ୍କା ଦେଖୁ
(C) ଫୁଲ ଦେଖ୍
(D) ସତୀକୁ ଦେଖୁ
Answer:
(B) ଟଙ୍କା ଦେଖୁ

Question 74.
ନରହରି ମିଶ୍ର କିଏ?
(A) ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜକ
(B) ଦୋକାନୀ
(C) ସତୀର ସ୍ବାମୀ
(D) ଡାକୁ
Answer:
(C) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ

Question 75.
କିଏ ଓଦା ଭୂଇଁରେ ଲଥକରି ଶୋଇପଡ଼ିଲା?
(A) ସାହୁକାର
(B) ଜମିଦାର
(C) ନାଥନନା
(D) ସତୀ
Answer:
(D) ସତୀ

Question 76.
ସତୀ ନାଥନନା ସହ ପୁଣି ଶାଶୂଘରକୁ କେଉଁଥରେ ଫେରିଥିଲା?
(A) ସବାରୀରେ
(B) ମୋଟରଗାଡ଼ିରେ
(C) ବଳଦଗାଡ଼ିରେ
(D) ଚାଲି ଚାଲି
Answer:
(C) ବଳଦଗାଡ଼ିରେ

Question 77.
କିଏ ବାହାର ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ଗାଡ଼ି ଭିତରେ ବସିଥିଲା?
(A) ସତୀ
(B) ନାଥନନା
(C) ବଉଳ
(D) ସାହୁକାର
Answer:
(B) ନାଥନନା

Question 78.
କିଏ ସତୀର ମୁହଁ ଚାହିଁବ ନାହିଁ ବୋଲି କହିଲା?
(A) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(B) ସତୀର ବାପା
(C) ଶାଶୁମା’
(D) ନାଥନନା
Answer:
(A) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ

Question 79.
ଟୋକେଇରେ କ’ଣ ବୋଝେଇ କରି ନାଥନନା ଆଣି ଥୋଇଛନ୍ତି?
(A) ଘରକରଣା ଜିନିଷ
(B) ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ
(C) ଲୁଗାପଟା
(D) ବହିଖାତା
Answer:
(A) ଘରକରଣା ଜିନିଷ

Question 80.
ନାଥନନା ଗଣ୍ଡାଏ ଖାଇଦେଇ କ’ଣ ଖୋଜିବାକୁ ବାହାରିଲେ?
(A) ଚାକରାଣୀ
(B) ଡାକ୍ତର
(C) ପୂଝାରୀ
(D) ଗାଈ
Answer:
(C) ପୂଝାରୀ

Question 81.
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ନାଥନନାଙ୍କ ବୋଉ କୁଆଡ଼େ ଯାଇଥିଲେ?
(A) ଚଣ୍ଡିଖୋଲ
(B) କଟକ
(C) ଭଦ୍ରକ
(D) ପୁରୀ
Answer:
(D) ପୁରୀ

Question 82.
କିଏ ଗାଁଯାକ ଏକାଠି କରି ନାଥନନାଙ୍କୁ ଏକଘରକିଆ କରିବ ବୋଲି ଭାବିଛି?
(A) ନରହରି ମିଶ୍ର
(B) ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି
(C) ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର
(D) ସଇତା
Answer:
(B) ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି

Question 83.
ଶେଷରେ ସତୀ କ’ଣ କରିଛି?
(A) ଆତ୍ମହତ୍ଯା
(B) ନିଆଁ ଲଗେଇଦେଇଛି
(C) ଘରଛାଡ଼ି ପଳେଇଛି
(D) ହତ୍ୟା କରିଛି
Answer:
(C) ଘରଛାଡ଼ି ପଳେଇଛି

Question 84.
ସତୀ କାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିଠି ଲେଖୁଛି?
(A) ସତୀର ସ୍ଵାମୀ
(B) ବଉଳ
(C) ଗାଁ ବାଲା
(D) ନାଥନନା
Answer:
(D) ନାଥନନା

Question 85.
କିଏ ଚୋର ପରି ଶିକୁଳି ଫିଟାଇ ବାହାରି ଯାଇଥିଲେ?
(A) ସତୀ
(B) ନାଥନନା
(C) ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି
(D) ସଇତା
Answer:
(A) ସତୀ

Question 86.
ପିଲାଦିନେ ସତୀ ସାଙ୍ଗରେ କିଏ ଅଶୋକା ବସିଥିଲା?
(A) ନିଶି
(B) ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ
(C) ହୀରା
(D) ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ଭଉଣୀ
Answer:
(B) ପ୍ରଭାକରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ

Question 87.
ନାଥନନା ଗାଁବାଲାକୁ କାହାର ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି?
(A) ମାଡ଼ର
(B) ଗୁଣ୍ଡାର
(C) ଛୁରୀର
(D) ଥାନାର
Answer:
(D) ଥାନାର

Question 88.
କାହା କଥା ଭାବି ସତୀକୁ ବିଚିତ୍ର ଲାଗେ?
(A) ନାଥନନା କଥା
(B) ଅଚ୍ୟୁତି ଅବଧାନ କଥା
(C) ପ୍ରଭାକରନନା କଥା
(D) ସଇତା କଥା
Answer:
(A) ନାଥନନା କଥା

(ଖ) ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ।

Question 1.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସଟି କାହାଦ୍ଵାରା ରଚିତ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସଟି ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ।

Question 2.
ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ରଚନାର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
‘ଆଲାଉଦ୍ଦିନ୍’, ‘କାଉଁରୀ’ ଦେଶର ଗୋରୀ’ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଦ୍ବାରା ରଚିତ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ରଚନା ।

Question 3.
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଅପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସର ନାମ କ’ଣ?
Answer:
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଅପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସର ନାମ ‘ଅତୁଠ ବଣିକ’।

Question 4.
୪। ଔପନ୍ୟାସିକ ବ୍ୟତୀତ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପରିଚୟ କ’ଣ?
Answer:
ଔପନ୍ୟାସିକ ବ୍ୟତୀତ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଜଣେ ଚିତ୍ରକର ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବେ ପରିଚିତ ।

Question 5.
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କ’ଣ?
Answer:
ଔପନ୍ୟାସିକ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ରାୟବାହାଦୁର ରାଜକିଶୋର ଦାସ ।

Question 6.
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କୁ କିଏ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ?
Answer:
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କୁ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସାନଭାଇ ତଥା ‘ଭୀମାଭୂୟାଁ’ ଉପନ୍ୟାସର ରଚୟିତା ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଦାସ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 7.
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ କେଉଁ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ?
Answer:
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ‘ବାରୁଣୀ’ ଶୀର୍ଷକ ଏକ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।

Question 8.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ କେବେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା ।

Question 9.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ କାହା ଜୀବନରେ ଦୁଃଖ କାହାଣୀ ବର୍ଣିତ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ନାୟିକା ସତ୍ୟଭାମା ଓରଫ୍ ସତୀ ଜୀବନର ଦୁଃଖ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।

Question 10.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ କିଏ ନିଜ ଜୀବନର କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ସତୀ ନିଜ ଜୀବନର କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ।

Question 11.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଉପନ୍ୟାସ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ ସାମାଜିକ ଉପନ୍ୟାସ ।

Question 12.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର କଥାବସ୍ତୁ କାହା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସର କଥାବସ୍ତୁ ସତୀ ଜୀବନ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।

Question 13.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ଚରିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମୁଖ୍ୟ କିଏ?
Answer:
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ଚରିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସତ୍ୟଭାମା ତଥା ନାୟିକା ସତୀ ମୁଖ୍ୟ ।

Question 14.
ସତୀକୁ କେଉଁଆଡ଼େ ବୁଲିବାକୁ ତା’ବୋଉ ମନା କରିଛନ୍ତି?
Answer:
ସତୀକୁ ଦାଣ୍ଡଆଡ଼େ ତଥା ବାହାର ଆଡ଼େ ବୁଲିବାକୁ ତା’ ବୋଉ ମନା କରିଛନ୍ତି ।

Question 15.
ବାପାଙ୍କ ଡାକରେ ସତୀ କ’ଣ ହୋଇ ଠିଆହେଲା?
Answer:
ବାପାଙ୍କ ଡାକରେ ସତୀ ଚମକିପଡ଼ି କାଠପିତୁଳି ପରି ଠିଆହେଲା ।

Question 16.
ବାପା କାହା ପାଇଁ ବରଘର ଖୋଜା ଲଗାଇଥା’ନ୍ତି?
Answer:
ବାପା ସତୀପାଇଁ ବରଘର ଖୋଜା ଲଗାଇଥା’ନ୍ତି ।

Question 17.
କବାଟ କୋଣରୁ ଗୋଡ଼ ଚିପିଚିପି ସତୀ କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲା?
Answer:
କବାଟ କୋଣରୁ ଗୋଡ଼ ଚିପିଚିପି ସତୀ ତଳଘର ଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲା ।

Question 18.
ସତୀର ବାପା ତା’ ବୋଉଙ୍କୁ କାହିଁକି ବିଗିଡ଼ିଲେ?
Answer:
ସତୀର ବାପା ତା’ ବୋଉଙ୍କୁ ସତୀର ବାହାରେ ବୁଲାବୁଲିକୁ ନେଇ ବିଗିଡ଼ିଲେ ।

Question 19.
କୋଉଁଠି ସକାଳୁ ସଞ୍ଜଯାଏ ମହୁମାଛିଙ୍କ ଭିଡ଼?
Answer:
ସତୀଘର ବାରିପଟ ଫୁଲଫୁଟା ବାତାପି ଗଛରେ ସକାଳୁ ସଞ୍ଜଯାଏ ମହୁମାଛିଙ୍କ ଭିଡ଼ ।

Question 20.
ହୀରା କେଉଁଠୁ ଫେରିନାହିଁ?
Answer:
ଗୋବଦ୍ଧନ କାନଗୋଇର ଝିଅ ହୀରା ତା’ ଶାଶୂଘରୁ ଫେରିନାହିଁ ।

Question 21.
କେଉଁ ଘରେ ଝିଅକୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ବୟସ ହେଲାବେଳେ ବାହାଘର କରି ଦିଆଯାଉଥିଲା?
Answer:
ହିନ୍ଦୁଘରେ ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଘରେ ଝିଅକୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ବୟସ ହେଲାବେଳେ ବାହାଘର କରି ଦିଆଯାଉଥିଲା ।

Question 22.
ଶରତ ଋତୁରେ କେଉଁଠି କାଶତଣ୍ଡୀଫୁଲ ଶୋଭାପାଏ?
Answer:
ଶରତ ଋତୁରେ ନଈପଠାରେ କାଶତଣ୍ଡୀଫୁଲ ଶୋଭାପାଏ ।

Question 23.
ଗାଁର ଉତ୍ତରପଟେ କ’ଣ ଥିଲା?
Answer:
ଗାଁର ଉତ୍ତରପଟେ ଏକ ଯୋର ଥିଲା ।

Question 24.
କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବାକୁ କିଏ ପାଣିରେ ପଶିଲା?
Answer:
କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବାକୁ ସତୀ ପାଣିରେ ପଶିଲା?

Question 25.
କଟକକୁ କିଏ ଛଅମାସ ହେବ ପଢ଼ିବାକୁ ଯାଇଥିଲା?
Answer:
କଟକକୁ ନାଥନନା ଛଅମାସ ହେବ ପଢ଼ିବାକୁ ଯାଇଥିଲା ।

Question 26.
ଦଶହରା ଛୁଟିରେ କିଏ ଗାଁକୁ ଫେରିଥିଲା?
Answer:
ଦଶହରା ଛୁଟିରେ ନାଥନନା ଗାଁକୁ ଫେରିଥିଲା ।

Question 27.
ରାଗରେ କାହା ମୁହଁ ଲାଲ୍ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା?
Answer:
ରାଗରେ ସତୀର ମୁହଁ ଲାଲ୍ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା ।

Question 28.
କିଏ ସତୀଘରକୁ ଆସିଲେ ପ୍ରଥମେ ସତୀଙ୍କୁ ଖୋଜନ୍ତି?
Answer:
ନାଥନନା ସତୀଘରକୁ ଆସିଲେ ପ୍ରଥମେ ସତୀକୁ ଖୋଜନ୍ତି ।

Question 29.
କାହାକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ସତୀ ଲୁଚି ଯାଉଥିଲା?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖ‌ିଲେ ସତୀ ଲୁଚି ଯାଉଥିଲା ।

Question 30.
କାହା ରାଗ ଦଣ୍ଡକେ ଉଭେଇ ଯାଏ?
Answer:
ସତୀ ବୋଉଙ୍କ ଭାଗ ଦଣ୍ଡକେ ଉଭେଇ ଯାଏ ।

Question 31.
ବର୍ଷା ଆସିଲେ ସତୀ ତା’ ବଉଳ ସହ କ’ଣ କରେ?
Answer:
ବର୍ଷା ଆସିଲେ ସତୀ ତା’ ବଉଳ ସହ କାଗଜରେ ଡଙ୍ଗା କରି ଭସାଏ ।

Question 32.
ନାଥନନାଙ୍କ କଷ୍ଟଦେଖି କାହାକୁ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗେ ?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କ କଷ୍ଟଦେଖି ସତୀକୁ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗେ ।

Question 33.
କିଏ ଦାଣ୍ଡଘରେ ପୋଥ୍ ଲେଖନ୍ତି
Answer:
ସତୀର ପିତା ଅନାଦି ମିଶ୍ର ଦାଣ୍ଡଘରେ ପୋଥ୍ ଲେଖନ୍ତି ।

Question 34.
କାହା ଅଭିମାନ ଚିରକାଳ ରହିଥିଲେ ଭଲ ହୋଇଥା’ନ୍ତା?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଚିରକାଳ ରହିଥିଲେ ଭଲ ହୋଇଥା’ନ୍ତା ।

Question 35.
କିଏ ରାଣୀ ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି ବଉଳ କହିଛି?
Answer:
ସତୀ ରାଣୀ ହୋଇ ରହିବ ବୋଲି ବଉଳ କହିଛି ।

Question 36.
କ’ଣ ଶୁଣି ସତୀର ଛାତି କୁଣ୍ଢେମୋଟ ହୋଇଗଲା?
Answer:
ସତୀର ବରଘର ଧନୀ ଏଇକଥା ଶୁଣି ସତୀର ଛାତି କୁଣ୍ଢେମୋଟ ହୋଇଗଲା ।

Question 37.
ଇନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ହେଲେ ବି କାହାକୁ ଟଳେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ?
Answer:
ଇନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ହେଲେ ବି ସତୀର ବାପାଙ୍କୁ ଟଳେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ।

Question 38.
କେଉଁଠି ସତୀ ଘିଅ ବଳିତା ଜାଳେ?
Answer:
ସତୀ ଚଉରା ପାଖରେ ଘିଅ ବଳିତା ଜାଳେ ।

Question 39.
ନାଥନନା କ’ଣ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ?
Answer:
ନାଥନନା ଆଉ ସତୀ ଘରକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ।

Question 40.
କ’ଣ ଜାଣିବାକୁ ସତୀର କୌତୂହଳ ହୋଇଛି?
Answer:
ସତୀର ବର କିଏ ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ସତୀର କୌତୂହଳ ହୋଇଛି ।

Question 41.
କିଏ ସତୀକୁ ତା’ର ବରକୁ ଚିହ୍ନାଇ ଦେଇଛି?
Answer:
ବଉଳ ସତୀକୁ ତା’ର ବର କିଏ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଇ ଦେଇଛି ।

Question 42.
ସତୀ ବୋଉ ସବୁଦିନେ କାହାକୁ ଜପୁଥିଲା?
Answer:
ସତୀ ବୋଉ ସବୁଦିନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଜପୁଥିଲା ।

Question 43.
ଅନ୍ଧାର ଭିତରେ କାହା ଗୋରା ଦେହ ନିଆଁ ପରି ଜଳୁଥୁଲା?
Answer:
ଅନ୍ଧାର ଭିତରେ ନାଥନନାଙ୍କ ଗୋରା ଦେହ ନିଆଁ ପରି ଜଳୁଥିଲା ।

Question 44.
ପିଲାଦିନୁ କାହା ସ୍ଵର ଶୁଣି ଶୁଣି ସତୀର ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇଯାଇଛି?
Answer:
ପିଲାଦିନୁ ନାଥନନାଙ୍କ ସ୍ବର ଶୁଣି ଶୁଣି ସତୀର ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇଯାଇଛି ।

Question 45.
ସତୀ କାହା କଥାରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ ଭାଙ୍ଗିଛି?
Answer:
ସତୀ ତା’ବୋଉ କଥାରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ ଭାଙ୍ଗିଛି ।

Question 46.
ଦାଣ୍ଡରେ କାହା ପାଟି ଶୁଣି ସତୀ ବୋଉ ତରତର ହୋଇ ଉଠି ଚାଲିଗଲା?
Answer:
ଦାଣ୍ଡରେ ସତୀ ବାପାଙ୍କ ପାଟିଶୁଣି ସତୀ ବୋଉ ତରତର ହୋଇ ଉଠି ଚାଲିଗଲା ।

Question 47.
କାହା ମୁହଁରେ ବସନ୍ତର ଦାଗ ଥିଲା?
Answer:
ସତୀ ବରର ମୁହଁରେ ବସନ୍ତରୋଗର ଦାଗ ଥିଲା ।

Question 48.
ନିଶି କିଏ ଓ ତା’ର ନନାର ନାମ କ’ଣ?
Answer:
ନିଶି ହେଉଛି ସତୀର ବଉଳ ଓ ତା’ର ନନାଙ୍କ ନାମ ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ ଓରଫ୍ ନାଥନନା ।

Question 49.
ଚାନ୍ଦର ଭାରିଜା ବୋଲି ସତୀ କାହାକୁ କହିଛି ।
Answer:
ଚାନ୍ଦର ଭାରିଜା ଜହ୍ନିଫୁଲ ବୋଲି ସତୀ କହିଛି ।

Question 50.
ସତୀ କାହାକୁ ବଡ଼ମା’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛି?
Answer:
ସତୀ ବଉଳର ବୋଉକୁ ବଡ଼ମା’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛି ।

Question 51.
କାହାକୁ ଧାଈମା’ ବୋଲି ନଟ କହିଛି?
Answer:
ସଉରଭୀ ଦାସୀକୁ ଧାଈମା’ ବୋଲି ନଟ କହିଛି ।

Question 52.
ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଦେଖିବାକୁ କିପରି ଥିଲା?
Answer:
ସତୀର ସ୍ୱାମୀ ଦରବୁଢ଼ା, ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା ଓ ଖୁବ୍ ମୋଟା ଥିଲା ।

Question 53.
ନଟ କିଏ?
Answer:
ନଟ ହେଉଛି ସତୀ ସ୍ଵାମୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀର ପୁଅ ।

Question 54.
ସତୀର ଶାଶୂଘରେ ସକାଳଓଳି କେମିତି କଟୁଥିଲା?
Answer:
ସତୀର ଶାଶୁଘରେ ସକାଳ ଓଳି ତା’ର ବିଧବା ଶାଶୁର ସେବାରେ କଟୁଥିଲା ।

Question 55.
ସଉରଭୀର ଆଚରଣ କିପରି ବୋଲି ନଟ କହିଥିଲା?
Answer:
ସଉରଭୀ ଦାସୀ ଭାରି କଳିହୁରୀ ବୋଲି ନଟ କହିଥିଲା ।

Question 56.
ସଇତା କିଏ?
Answer:
ସଇତା ହେଉଛି ସତୀ ବାପଘରର ପୁରୁଣା ଚାକର ।

Question 57.
ନାଥୁଆ ତିଆଡ଼ି କାହିଁକି କଟକ ଯାଇଥିଲା ବୋଲି ସଇତା କହିଛି?
Answer:
ନାଥୁଆ ତିଆଡ଼ି ହଇଜାର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ଆଣିବାକୁ କଟକ ଯାଇଥିଲା ବୋଲି ସଇତା କହିଛି ।

Question 58.
ସତୀ ଶାଶୂଘରେ ବୁଢ଼ୀ ପୋଇଲୀ କିଏ?
Answer:
ସତୀ ଶାଶୂଘରେ ବୁଢ଼ୀ ପୋଇଲି ହେଉଛି ଚମ୍ପା ମା’ ।

Question 59.
ସତୀର ଶାଶୂ ସତୀ ହାତରେ କ’ଣ ଧରେଇଛି?
Answer:
ସତୀର ଶାଶୂ ସତୀ ହାତରେ ଭଣ୍ଡାର ଘରର ଚାବି ଧରେଇଛି ।

Question 60.
କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ କ’ଣ ହେବ ବୋଲି ସତୀ ଜାଣିଲା?
Answer:
କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ସତୀର ସଉତୁଣୀର ପୁଅ ନଟର ଜାଆଁଳବାଳ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସତୀ ଜାଣିଲା ।

Question 61.
ସତୀର ଶାଶୁ ଅଭିମାନରେ କେଉଁଠିକି ପଳେଇବେ ବୋଲି ବାହାରିଥିଲେ?
Answer:
ସତୀର ଶାଶୁ ପୁଅ ଉପରେ ଅଭିମାନ କରି ପୁରୀ ପଳେଇବେ ବୋଲି ବାହାରିଥିଲେ ।

Question 62.
କିଏ କିଏ ନଟର ଜାଆଁଳବାଳ ପକେଇବାକୁ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇଥିଲେ?
Answer:
ସତୀ, ସତୀର ସ୍ୱାମୀ, ଚମ୍ପା ମା’ ଓ ସୌରଭୀ ଦାସୀ ନଟର ଜାଆଁଳବାଳ ପକେଇବାକୁ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲେ ।

Question 63.
କେଉଁ ଦିନ ନଟର ଜାଆଁଳବାଳ ପଡ଼ିଥିଲା?
Answer:
ଶିବଙ୍କ ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ଦିନ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ନଟର ଜାଆଁଳବାଳ ପଡ଼ିଥିଲା ।

Question 64.
ଡଙ୍ଗାରେ ନଟ ବଡ଼ ପାଟିରେ କ’ଣ କହି କାନ୍ଦି ଉଠିଲା?
Answer:
ଡଙ୍ଗାରେ ନଟ ବଡ଼ ପାଟିରେ ନୂଆମା’ କାହିଁଲେ ବୋଲି କହି କାନ୍ଦି ଉଠିଲା ।

Question 65.
ଗଛ ଡାଳେ ଡାଳେ କ’ଣ ବଜାଇ ପାଗଳା ପବନ ଭିତରେ ଝଡ଼ ଗର୍ଜିଗଲା?
Answer:
ଗଛ ଡାଳେ ଡାଳେ ଯମରାଇଜର ରାମତାଳି ବଜାଇ ପାଗଳା ପବନ ଭିତରେ ଝଡ଼ ଗର୍ଜିଗଲା ।

Question 66.
ପବନରେ ଦେହମୁଣ୍ଡର ଲୁଗା କେମିତି ଉଡୁଥାଏ?
Answer:
ପବନରେ ଦେହମୁଣ୍ଡର ଲୁଗା ପତାକା ପରି ଉଡୁଥାଏ ।

Question 67.
ଦେଉଳବେଢ଼ାକୁ ଲାଗି କ’ଣ ଥିଲା?
Answer:
ଦେଉଳବେଢ଼ାକୁ ଲାଗି ଗୋଟିଏ ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନ ଥିଲା ।

Question 68.
ସଇତା ହାତରେ ସତୀ କାହା ପାଖକୁ ଖବର ଦେଇଥିଲା?
Answer:
ସଇତା ହାତରେ ସତୀ ନାଥନନା ପାଖକୁ ଖବର ଦେଇଥିଲା ।

Question 69.
ଭଡ଼ାଘର ଭିତରେ ବସିରହି ସତୀ କ’ଣ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲା?
Answer:
କଟକର ଭଡ଼ାଘର ଭିତରେ ବସିରହି ସତୀ ଦୁନିଆ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କଥା ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

Question 70.
ସତୀର ବାହାଘର ପ୍ରଥମେ କାହା ସାଙ୍ଗରେ ଠିକ୍ ହୋଇଥିଲା?
Answer:
ସତୀର ବାହାଘର ପ୍ରଥମେ ନାଥନନାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଠିକ୍ ହୋଇଥିଲା ।

Question 71.
ସତୀର ବାପା ମା’ଙ୍କର କ’ଣ ହେଲା ?
Answer:
ସତୀର ବାପା ମା’ ହଇଜାରେ ମରିଗଲେ ।

Question 72.
ସାଧବୀ କିଏ?
Answer:
କଟକ ଭଡ଼ାଘରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଖରେ କାମ କରୁଥିବା ଚାକରାଣୀ ଥିଲା ସାଧବୀ ।

Question 73.
ନାଥନନାଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ କ’ଣ ଥିଲା?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ଥିଲା ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ ।

Question 74.
ଅଚୁତି ମହାନ୍ତି କିଏ?
Answer:
ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ସତୀ ଗାଁର ଜଣେ ଖଳ ଚରିତ୍ର, ଯିଏ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର ଥିଲା ।

Question 75.
ସଇତା କାହାକୁ ବୁଢ଼ୀ ବୋଲି ଡାକୁଥୁଲା?
Answer:
ସଇତା ସତୀକୁ ବୁଢ଼ୀ ବୋଲି ଡାକୁଥୁଲା ।

Question 76.
ସତୀର ବାପା ମା’ ମଲାପରେ ସଇତା କାହାଘରେ କାମ କରୁଥିଲା?
Answer:
ସତୀର ବାପା ମା’ ମଲାପରେ ସଇତା ଅଚୁତି ମହାନ୍ତି ଘରେ କାମ କରୁଥିଲା ।

Question 77.
କିଏ ସତୀର ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଚକ୍ରାନ୍ତ ରଚିଛି?
Answer:
ସତୀଘର ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ଶିକ୍ଷକ ଟାଉଟର ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ସତୀର ପୈତୃକ ସମ୍ପଭି ନେବାକୁ ଚକ୍ରାନ୍ତ ରଚିଛି ।

Question 78.
ଅନାଦି ମିଶ୍ର କିଏ?
Answer:
ଆନାଦି ମିଶ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ସତୀର ବାପା ।

Question 79.
ଜ୍ଞାନ ହେଲା ଦିନୁ ସତୀ କାହା ପାଖରେ ନିଜ ମନକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲା?
Answer:
ଜ୍ଞାନ ହେଲା ଦିନଠୁ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜ ମନକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲା ।

Question 80.
କିଏ ସତୀକୁ କଥା ନ କହି ପିଣ୍ଢାରେ ଗୁମ୍ମାରି ବସିଥିଲା?
Answer:
ସଇତା ସତୀକୁ କଥା ନକହି ପିଣ୍ଢାରେ ଗୁମ୍ମାରି ବସିଥିଲା ।

Question 81.
ବାଡ଼ିପଟ ତୋଟା ଗହଳିରେ କିଏ ବୋବାଇଲା?
Answer:
ବାଡ଼ିପଟ ତୋଟା ଗହଳିରେ ବିଲୁଆ ବୋବାଇଲା ।

Question 82.
ଗାଁ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପୁଅ ନାଁ କ’ଣ?
Answer:
ଗାଁ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପୁଅ ନାଁ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ।

Question 83.
ସତୀ ସଇତାକୁ ନେଇ କାହା ଘରକୁ ଯାଇଛି?
Answer:
ସତୀ ସଇତାକୁ ନେଇ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଛି ।

Question 84.
ସତୀ ପିଲାଦିନେ କାହା ସହ ଅଶୋକା ବସିଥିଲା?
Answer:
ସତୀ ପିଲାଦିନେ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଅଶୋକା ବସିଥିଲା ।

Question 85.
ଜୀବନରେ ସତୀ କାହାକୁ କାମନା କରିଛି; ମାତ୍ର ଅଧିକାର କରିନାହିଁ ।
Answer:
ଜୀବନରେ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ କାମନା କରିଛି; ମାତ୍ର ଅଧିକାର କରିନାହିଁ ।

Question 86.
ସତୀ ଗଲାବେଳେ କାହା ମୁହଁ ଦେଖପାରିଲା ନାହିଁ?
Answer:
ସତୀ ଗଲାବେଳେ ନାଥନନାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖୁପାରିଲା ନାହିଁ ।

Question 87.
ଗଲାବେଳକୁ ସତୀର ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା କ’ଣ ଥିଲା?
Answer:
ଗଲାବେଳକୁ ସତୀର ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ନାଥନନାଙ୍କୁ କହିକି ଯିବାପାଇଁ ।

Question 88.
କାହା ଭଲ ପାଇଁ ସତୀ ବିଦାୟ ନେଇଛି?
Answer:
ନାଥନନାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ସତୀ ବିଦାୟ ନେଇଛି ।

Question 89.
ଉପନ୍ୟାସର ପରିଣତି ବେଳକୁ ସତୀ କାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିଠି ଲେଖୁଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସର ପରିଣତି ବେଳକୁ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚିଠି ଲେଖୁଛି ।

Question 90.
ସତୀ କେଉଁ କଥା ପଚାରିଲେ ନାଥନନା ବାଆଁରେଇ ଦିଅନ୍ତି?
Answer:
ସତୀ ଗାଁ କଥା ପଚାରିଲେ ନାଥନନା ସବୁଶୁଣି ବାଆଁରେଇ ଦିଅନ୍ତି ।

(ଗ) ୨ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ । ଲେଖା ଓ ଲେଖକଙ୍କ ପାଇଁ ୧ ନମ୍ବର ଓ ଉତ୍ତର ପାଇଁ ୧ ନମ୍ବର ।

Question 1.
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ କାହାର ରଚନା ଓ ଏହା କେବେ ଚରନା କରାଯାଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ରଚନା ଓ ଏହା ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।

Question 2.
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ କେବେ ଓ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଫେବୃୟାରୀ ୨୧ ତାରିଖ ୧୯୦୧ ମସିହାରେ କୁମୁଡ଼ା ଜୟପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

Question 3.
କେଉଁ କଥା ନାୟିକା ପାଇଁ କାଳ ହେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ପିଲାଟି ଦିନରୁ ନାୟିକାର ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ପ୍ରତି ବାପା ମା’ ଏକଦମ୍ ଆଖୁ ବୁଜି ଦେଇଥବାଟା ହିଁ ପରବର୍ତୀ କାଳରେ ନାୟିକା ପାଇଁ କାଳ ହେଲା ।

Question 4.
ସତ୍ୟଭାମା କେଉଁ କଥାଟିକୁ ହାଡ଼େ ହାଡ଼େ ଅନୁଭବ କରିଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଉପନ୍ୟାସର ନାୟିକା ସତ୍ୟଭାମା ରାଗ ଅଭିମାନରେ ଜୀବନରେ କରିଥିବା ଭୁଲ କଥାଟିକୁ ହାଡ଼େ ହାଡ଼େ ଅନୁଭବ କରିଛି ।

Question 5.
ବର୍ଷା ପବନ ଦେଖୁ ସତୀର କ’ଣ ମନେହେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସତୀ ବର୍ଷା ପବନ ଦେଖ୍, ଟିକେ ସାଇଆଡ଼େ ବୁଲି ଯିବାକୁ ମନେକରିଛି । ବୋଉ ଖିଆପିଆ ସାରି ଶୋଇବା ପାଇଁ ଯିବା ଯୋଗୁ ସେ ଏପରି ଚିନ୍ତା କରିଛି ।

Question 6.
ଦାଣ୍ଡଘରେ କିଏ କ’ଣ କରୁଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଦାଣ୍ଡଘରେ ସତୀର ବାପା ଅନାଦି ମିଶ୍ର ବସି ପୋଥ୍ ଲେଖୁବା କାମ କରୁଥିଲେ ।

Question 7.
କବାଟ କୋଣରୁ ଗୋଡ଼ ଚିପିଚିପି କିଏ କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ବାହାରକୁ ବାହାରିଲା ବେଳେ ତା’ ବାପା ଦେଖୁ ଦେଇଛନ୍ତି । ଫଳରେ ସତୀର ବୋଉଙ୍କୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏତିକିବେଳେ ସତୀ କବାଟ କୋଣରୁ ଗୋଡ଼ ଚିପିଚିପି ତଳଘରକୁ ଚାଲିଯାଇଛି ।

Question 8.
‘ଭାରି କୌତୁକ ସତେ ଏକା’ କାହା ପାଇଁ କେଉଁ କଥା କୌତୁକ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ପାଇଁ ବାହାଘର କଥା ଭାରି କୌତୁକ ସତେ ଏକା ! ଓଢ଼ଣା ପକାଇ କନିଆଁ ହବା । ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ନଇଁ ନଇଁ ଚାଲିବା କଥା । ଏଇସବୁ କଥା କିଶୋରୀ ସତୀ ମନରେ କୌତୂହଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।

Question 9.
ସତୀ କେଉଁଠି କ’ଣ ପାଇଁ ପଶିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ତାଙ୍କ ଗାଁର ଉତ୍ତରପଟେ ତଥା ତାଙ୍କ ବାରିପଟରେ ବହିଯାଉଥବା ଯୋରରେ କଇଁଫୁଲ ତୋଳି ଆଣିବା ପାଇଁ ପଶିଲା । ଅଶିଣ ମାସର ଖରାବେଳେ କଇଁଫୁଲ ଲୋଭରେ ସେ ଅଣ୍ଟାଏ ପାଣିରେ ପଶିଥିଲା ।

Question 10.
ସତୀ କେତେବେଳେ କାହିଁକି ଚମକି ପଡ଼ିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ କଇଁଫୁଲ ଲୋଭରେ ଖରାବେଳଟାରେ ବାରିପଟ ଯୋରରେ ପଶିଥିଲା । ଏତିକିବେଳେ ହଠାତ୍ ବନ୍ଧ ଉପରେ ନାଥନନା ପାଟି କରିଥିଲା । ନାଥନନାଙ୍କ ପାଟି ଶୁଣି ସତୀ ଚମକି ପଡ଼ିଥିଲା ।

Question 11.
କାହାର କୋଉ ପ୍ରସ୍ତାବ ସତୀକୁ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋଶ ଦାସ
ସତୀ ପାଣିରେ ପଶିଥ୍‌ବାର ଦେଖୁ ନାଥନନା ବିରକ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ତଥାପି ସତୀ ସେମିତି ପାଣି ଭିତରେ ଠିଆ ହୋଇରହିଥିଲା । ନାଥନନାଙ୍କୁ କିଛି ବି କହି ନଥିଲା । ତେଣୁ ନାଥନନା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇ କହିଥିଲେ – ‘‘ତୁ ଆସିବୁ ନା, ଫେର୍ ମୁଁ ଯିବି ତୋ ପାଖକୁ ?” ନାଥନନାଙ୍କ ଏଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ସତୀକୁ ଅଡ଼ୁଆ ଲାଗିଲା ।

Question 12.
ନାଥନନା କେତେ ମାସ ପରେ କ’ଣ ପାଇଁ ଗାଁକୁ ଆସିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା କଟକରେ ରହି ପାଠ ପଢୁଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ଛଅମାସ ପରେ ଦଶହରା ଛୁଟି କଟେଇବା ପାଇଁ ସେ ଗାଁକୁ ଆସିଥିଲେ ।

Question 13.
‘ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଙ୍କର ପୁଣି ଆଖରେ ଏତେ ତେଜ !’ ଏକଥା କାହାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ସତୀ ଭାବିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବା ଯୋଗୁଁ ପାଣିରେ ପଶି ଓଦା ଜୁଡୁବୁଡୁ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଥିଲା । ଘରେ ଏକଥା ସତୀ ବୋଉ ନଜରକୁ ଆସିଲାପରେ ସତୀ ବୋଉ ଖୁବ୍ ରାଗରେ ସତୀକୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସତୀ ତା’ ବୋଉକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ସ୍ତ୍ରୀଲୋକର ଆଖରେ ଏତେ ତେଜ ବୋଲି ଭାବିଥିଲା ।

Question 14.
କ’ଣ ପାଇଁ ସତୀ ବୋଉଙ୍କ ରାଗ ଉଭେଇଗଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ମନୋମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସତୀ ବୋଉଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ହେଉନଥିଲା । ଖରାବେଳେ ଘରେ ନରହି ଯୋରରେ ପଶି ଓଦା ହୋଇ ଆସିବା ସତୀ ବୋଉଙ୍କୁ କ୍ରୋଧୃତ କରିଥିଲା । ଫଳରେ ସେ ଖୁବ୍ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସତୀକୁ ଟାଣ କଥା କହିଥିଲେ । ଫଳରେ ସତୀ କାନ୍ଦିଥିଲା । ସତୀର କାନ୍ଦ ଦେଖୁ ସତୀବୋଉଙ୍କ ସବୁରାଗ ଉଭେଇଗଲା ।

Question 15.
ଦୁଆରେ ପାଣି ଜମିଗଲେ ବଉଳ ସହ ମିଶି କିଏ କ’ଣ କରେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ବର୍ଷା ହୋଇ ସତୀଘର ଦୁଆରେ ପାଣି ଜମିଗଲେ ସତୀ ତା’ ବଉଳ ସହ ମିଶି କାଗଜର ଡଙ୍ଗାକରି ସେ ଜମି ରହିଥ‌ିବା ପାଣିରେ ଭସାଏ ।

Question 16.
‘‘ସେମିତ ଡଙ୍ଗା ହୁଏନା ଜମା ।” ଏକଥା କିଏ କାହାକୁ କହିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଦିନେ ବର୍ଷାହୋଇ ଛାଡ଼ିଯିବା ପରେ ସତୀ ଓ ତା’ ବଉଳ ମିଶି ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରି ଭସାଉଥିଲେ । ସତୀର ବଉଳର ଭାଇ ନାଥନନା ଏସବୁ ଦେଖ୍ ସତୀର ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କହିଥିଲେ ‘ସେମିତି ଡଙ୍ଗା ହୁଏନା ଜମା’।

Question 17.
କାହା ମୁହଁ କାଗଜ ପରି କାହିଁକି ଶେତା ପଡ଼ିଗଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ କାଗଜ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି ଶିଖାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସତୀର ପିଠି ଉପରେ ଆଉଜି ପଡ଼ି ନାଥନନା କାଗଜ ଡଙ୍ଗାଟିକୁ ପାଣିରୁ ଉଠେଇନେଲେ । ନାଥନନାଙ୍କର ଏପରି ବ୍ୟବହାର ସତୀ ମନରେ ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା । ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ବିରକ୍ତରେ ଟିକେ ଟାଣପଣରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ତାକୁ ଭଲଲାଗେ ନାହିଁ କହିଥିଲା । ଏହି କଥା ଶୁଣି ନାଥନନାଙ୍କ ମୁହଁ କାଗଜ ପରି ଶେତା ପଡ଼ିଗଲା ।

Question 18.
ସତୀର ବାପା ନାଥନନାଙ୍କ ଉପରକୁ କାହିଁକି ଚିଡ଼ିଗଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାପା ସତୀର ବାହାଘର ଏକ ଦରବୁଢ଼ା ମୋଟା କଳା ଲୋକଟା ସହ ଲଗାଇଥିଲେ । ଏକଥା ଉଭୟ ସତୀ ବୋଉ ଓ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇନଥିଲା । ନାଥନନା ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସତୀର ବାପା ନାଥନନାଙ୍କ ଉପରେ ଚିଡ଼ିଗଲେ ।

Question 19.
କାହା କାହା ଜିଦ୍ ଦେଖ୍ କିଏ ତୁନି ରହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାଘରକୁ ନେଇ ସତୀର ବାପା ଓ ନାଥନନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତାନ୍ତର ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଉଭୟେ ଉଭୟଙ୍କ ଜିଦରେ ଅଟଳ ରହିବା ଦେଖୁ ସତୀବୋଉ ତୁନିହୋଇ ରହିଲେ ।

Question 20.
ସତୀର ବର ଦେଖୁବାକୁ କେମିତି ଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବର ଦେଖିବାକୁ ଖୁବ୍ ଅସୁନ୍ଦର ଥିଲା । ବୟସରେ ସେ ସତୀ ବାପାଙ୍କ ବୟସର ଥିଲା । ଦରବୁଢ଼ା ତ୍ରିପଣ୍ଡକଳା ଓ ଖୁବ୍ ମୋଟା ଥିଲା ସତୀର ବର ।

Question 21.
ବର ଦେଖୁ କାହାକୁ କାହିଁକି ଚିଡ଼ିମାଡ଼ିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ମନରେ ବାହାଘରକୁ ନେଇ ପ୍ରଥମରୁ କୌତୂହଳ ଥିଲା । ତା’ ବଉଳ ଆସି ସତୀର ବର କିଏ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଇ ଦେଲାପରେ ସତୀ ତା’ବରର ରୂପ ଦେଖୁଥିଲା । ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା, ମୋଟା ଦରବୁଢ଼ା ବର ଦେଖୁ ସତୀକୁ ଚିଡ଼ିମାଡ଼ିଲା ।

Question 22.
କିଏ ବଗୁଲିଆ ଟୋକାଙ୍କ ପରି ଦୌଡ଼ିଆସି କ’ଣ କରୁଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସଞ୍ଜ ପବନ ବଗୁଲିଆ ଟୋକାଙ୍କ ପରି ଥରେ ଥରେ ଦୌଡ଼ିଆସି ଜହ୍ନି ଗଛର ରଞ୍ଜାକୁ ଟେକିଦେଇ ପଳାଇ ଯାଉଥୁଲା ଦୂରକୁ ।

Question 23.
ନାଥନନା କାହିଁକି ପାନତକ ଦୁଆରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ଘରକୁ ଆସିଲେ ସତୀ ବୋଉ ସତୀକୁ ପାନ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ କୁହନ୍ତି । ଥରେ ନାଥନନା ଆସିଲା ପରେ ସତୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାନ ଭାଙ୍ଗିଛି, ହେଲେ ଲାଜ ଓ ଅଭିମାନରେ ନାଥନନାଙ୍କ ହାତକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇପାରି ନାହିଁ । ଫଳରେ ରାଗରେ ନାଥନନା ପାନତକ ଦୁଆରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ।

Question 24.
ଜହ୍ନିଫୁଲକୁ ସତୀ କ’ଣ କ’ଣ ସମ୍ବୋଧନ କରେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ଫୁଲରେ ବଡ଼ ଶରଧା । କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ଜହ୍ନରେ ସତୀ ତାଙ୍କ ଅଗଣାରେ ଲାଗିଥିବା ଜହ୍ନିଫୁଲକୁ ଦେଖ୍, ତାକୁ ଜହ୍ନ ରାଇଜର ରାଣୀ ଓ ଚାନ୍ଦର ଭାରିଯା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରେ ।

Question 25.
ନିଶି କିଏ, ସେ ନାଥନନାଙ୍କର କ’ଣ ହେବ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସଙ୍କ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ନିଶି ହେଉଛି ନାୟିକା ସତୀର ବଉଳ, ଯିଏ କି ସତୀଠାରୁ ବୟସରେ ଚାରିବର୍ଷ ସାନ । ନିଶି ନାଥନନାଙ୍କର ଭଉଣୀ ।

Question 26.
ସତୀକୁ କେଉଁଠି କାହିଁକି ଲୋଭ ହେଉଥିଲା ରହିବାକୁ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରକୁ ଗୋଟିଏ ପୂଜା ଅବସରରେ ଯାଇଛି । ଖିଆପିଆ ସରିଲା ବେଳକୁ ରାତି ହୋଇଯାଇଛି । କାଲି ସକାଳ ସତୀ ଆଉଥରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଟିକେ ଦେଖିପାରିବ ଏହି ଲୋଭରୁ ସତୀ ନାଥନନା ତଥା ତା’ ବଉଳ ଘରେ ରହିବାକୁ ଲୋଭ କରିଥିଲା ।

Question 27.
ସତୀକୁ କେତେବେଳେ କାହିଁକି ସବୁ ଅନ୍ଧାର ଦେଖୁଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାଘର ହୋଇଛି ମୁକୁନ୍ଦପୁରର ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ । ବାହାବେଦୀ ଉପରେ ଓଢ଼ଣା ଭିତରେ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ମୁହଁକୁ ଟେକି ବରର ମୁହଁକୁ ଦେଖୁଛି ସତୀ । ପୋଡ଼ା କାଠ ପରି ରଙ୍ଗ, ସେଥ୍ରେ ମୁହଁଯାକ ବସନ୍ତର ଦାଗ ସିଇଁ ହୋଇ ରହିଛି । ଏରୂପ ଦେଖ୍ ସତୀକୁ ସବୁ ଅନ୍ଧାର ଦିଶିଲା ।

Question 28.
କିଏ କାହାର ସଉତୁଣୀ ପୁଅ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନଟ ସତୀର ସଉତୁଣୀର ପୁଅ । ସତୀ ବାହାହେବା ପୂର୍ବରୁ ସତୀର ସ୍ୱାମୀ ଯାହାକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ସେ ତା’ର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ନଟକୁ ସ୍ୱାମୀ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଛାଡ଼ିଦେଇ ମରିଯାଇଥିଲେ ।

Question 29.
‘ବାପାକୁ ଓଷଦ କରିଛି କୁଆଡ଼େ’! ଏକଥା କିଏ କାହା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନଟ ଏକଥା ତା’ ନୂଆମା’ ସତୀକୁ ସଉରଭୀ ଦାସୀ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଥିଲା । ନଟର ବାପା ତଥା ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କର ସଉରଭୀ ଦାସୀ ସହ ପାପ ସଂପର୍କ ଥିଲା । ସଉରଭୀ ଦାସୀ ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଓଷଦ କରି ତା’ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଉଛି ବୋଲି ନଟ ଏକଥା କହିଥିଲା ।

Question 30.
ଶାଶୂଘରେ କ’ଣ ଦେଖୁ ସତୀକୁ ଅପମାନ ଲାଗିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଶାଶୂଘରେ ସୌରଭୀ ଦାସୀ ସହ ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦେଖ୍ ସତୀକୁ ଅପମାନ ଲାଗିଲା । ଗୋଟିଏ ଘର ଭିତରେ ସେମାନଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ହସାହସି ସତୀ ମନରେ ଆଘାତ ଦେଲା ।

Question 31.
ତିଆଡ଼ି ଘର ନାଥିଆ କେଉଁଠିକୁ କାହିଁକି ଡାକ୍ତର ଆଣିବାକୁ ଯାଇଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଶାଶୁଘରକୁ ତାଙ୍କ ଘରର ବୁଢ଼ା ଚାକର ଆସିଥିଲା । ସେ ଖବର ଦେଇଥିଲା ଯେ ସତୀଘର ଗାଁରେ ହଇଜା ବ୍ୟାପିଛି । ତିଆଡ଼ି ଘରର ନାଥୁଆ ଏଇ ହଇଜାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ କଟକ ଯାଇଛି ଡାକ୍ତର ଆଣିବାକୁ ।

Question 32.
କେଉଁ ଦିନ ସତୀର ଶେଷ ଭରସା ଟିକକ ଚାଲିଗଲା ବୋଲି ସତୀ ଭାବିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଦରବୁଢ଼ା ଜମିଦାରକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ବି ତାଙ୍କୁ ସ୍ବାମୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରି ନଥିଲା । ଶାଶୂଘରେ କେବଳ ଶାଶୂବୁଢ଼ୀ ସେବାରେ ସେ ଦିନ କାଟୁଥିଲା । ହେଲେ ହଠାତ୍ ଦିନେ ସତୀର ଶାଶୁ ପୁଅର ନିଷ୍ପଭିରେ ଅଭିମାନ କରି ପୁରୀ ଯିବାକୁ ବାହାରିଲେ । ସେଇଦିନ ସତୀର ଶେଷ ଭରସାଟିକକ ଚାଲିଗଲା ବୋଲି ସତୀ ଭାବିଥିଲା ।

Question 33.
ସତୀ କେଉଁମାନଙ୍କ ସହ କ’ଣ ପାଇଁ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନଟର ଜାଆଁଳା ବାଳ ପକେଇବା ପାଇଁ ସ୍ଵାମୀ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର, ସଉରଭୀ ଦାସୀ, ନଟ ଓ ବୁଢ଼ୀ ଦାସୀ ଚମ୍ପା ମା’ ସହ ସତୀ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲା ।

Question 34.
କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ କିଏ କାହିଁକି ହଜିଗଲା ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ନଟର ଜାଆଁଳ ବାଳ ପକାଇବା ଦିନ ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ଥିଲା । ଫଳରେ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୋଇଥଲା । ଏଇ ଭିଡ଼ ଭିତରେ ସତୀ ଗହଳି ଯୋଗୁଁ ହଜିଗଲା ।

Question 35.
ମନ୍ଦିରରେ ନାଥନନା ଭେଟ ହେଲା ପରେ ସତୀକୁ କେମିତି ଲାଗିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ମନ୍ଦିରରେ ସତୀ ହଜିଯାଇଥିଲା ଅର୍ଥାତ୍ ତା’ର ସ୍ଵାମୀ ଆଉ ଦାସୀଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲା । ଠିକ୍ ଏଇ ସମୟରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ବୁଡ଼ିଯାଇଥବା ଲୋକ ହଠାତ୍ ମାଟି ଛୁଇଁଲା ପରି ତାକୁ ଲାଗିଥିଲା ।

Question 36.
ସାହୁ ଦୋକାନୀ ଆଶ୍ରୟ ଦେବାକୁ କିପରି ରାଜି ହୋଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ଓ ସତୀ ଅନ୍ଧାର ଭିତରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଲାଗିକରି ଥବା ଗୁଡ଼ିଆ ଦୋକାନରେ ରାତିଟା କାଟିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ସାହୁ ଦୋକାନୀ ପ୍ରଥମେ ରାଜି ହୋଇ ନାହିଁ; ମାତ୍ର ନାଥନନା ଯେତେବେଳେ ଯୋଡ଼ିଏ ଟଙ୍କା ତା’ ଖଟ ଉପରେ ରଖିଦେଲେ । ସେତେବେଳେ ସାହୁ ଦୋକାନୀ ଆଶ୍ରୟ ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଗଲା ।

Question 37.
ନାଥନନା ଶଗଡ଼ଗାଡ଼ିବାଲାକୁ କାହା ଘରକୁ କାହିଁକି ଯିବାକୁ କହିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ସ୍ଵାମୀ ଓ ଦାସୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲାପରେ ନାଥନନା ହିଁ ଥିଲେ ଏକମାତ୍ର ସାହା ଭରସା । ରାତି ପାହିଗଲା ପରେ ନାଥନନା ସତୀପାଇଁ ଶଗଡ଼ଗାଡ଼ିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ସତୀକୁ ଠିକ୍‌କ୍ ଶାଶୂଘରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଥିବା ନାଥନନା ଶଗଡ଼ଗାଡ଼ି ବାଲାକୁ ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାକୁ କହିଥିଲେ ।

Question 38.
ସୂତୀକୁ କିଏ କାହିଁକି ସ୍ଵୀକାର ନକରି ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ବାହାରେ ଗୋଟିଏ ରାତି କଟେଇ ଫେରିଥୁବାରୁ ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର ତାଙ୍କୁ ସ୍ବୀକାର ନକରି ଅପମାନିତ କରିଥିଲେ ।

Question 39.
ସତୀକୁ ଅପମାନିତ କରି ତା’ ସ୍ଵାମୀ କ’ଣ କହିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ ପୁଣି ସ୍ୱାମୀ ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ତା’ର ସ୍ବାମୀ ତାକୁ କଟୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ସତୀ ଜାଣିଶୁଣି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ କୋଉ ନାଗର ସହ ରାତି ବିତେଇଛି ବୋଲି କହିଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସତୀକୁ ନେଇ ସହରର କୌଣସି ବେଶ୍ୟାପଡ଼ାରେ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ।

Question 40.
ନାଥନନା ମୁହଁଟା ଦଣ୍ଡକେ କାହିଁକି ବେଦନାରେ ଝାଉଁଳି ପଡ଼ିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ ତା’ର ସ୍ଵାମୀ ଅସ୍ଵୀକାର କଲାପରେ ସେ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ କଟକ ଚାଲିଆସିଥିଲା। ନାନା ଆଶାଆଶଙ୍କାରେ ସତୀର ମନ ଦୁଃଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଫଳରେ ତା’ ଆଖୁ ଲୁହ ଅମାନିଆ ହୋଇ ଝରିପଡ଼ିଥିଲା । ସତୀର କାନ୍ଦିବା ଦେଖୁ ନାଥନନାଙ୍କର ମୁହଁଟା ଦଣ୍ଡକରେ ବେଦନାରେ ଝାଉଁଳି ପଡ଼ିଥିଲା ।

Question 41.
ସତୀ କାହାକୁ କୋଉ ମିଛ କଥା କହିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର କାନ୍ଦିବା ଦେଖୁ ନାଥନନା ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ । ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ କଥା ଲୁଚାଇ ତା’ର ମୁଣ୍ଡ ବଥା ହେଉଛି ବୋଲି କହିଥିଲା ।

Question 42.
ନାଥନନା ପୂଝାରୀ କାହିଁକି ଖୋଜୁଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ସତୀକୁ ନେଇ କଟକରେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରଖୁଥିଲେ । ସତୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତରରେ ଥୁଲା ଅଜସ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧା । ତେଣୁ ସତୀକୁ ରୋଷେଇ କରିବାର କଷ୍ଟନଦେବା ପାଇଁ ସେ ପୂଝାରୀ ଖୋଜୁଥିଲେ ।

Question 43.
ପଡ଼ିଶା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକର କୋଉ କଥାରେ ସତୀର ଛାତି ସୁଖରେ ପୂରିଉଠିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ସତୀ ଯେଉଁ ଭଡ଼ାଘରେ ରହିବାପରେ ତା’ର ପଡ଼ୋଶୀ ସତୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଡ଼ିଥିଲା । ପଡ଼ିଶା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଟି ନାଥନନାଙ୍କୁ ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ବୋଲି ଭାବି, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲା । ତେଣୁ ଏଇ କଥାରେ ସତୀର ଛାତି ସୁଖରେ ପୂରି ଉଠିଥିଲା ।

Question 44.
ନାଥନନା ସତୀକୁ କେଉଁ କଥା ନିଜ ମୁହଁରେ କହିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଟକରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଲାବେଳେ ସତୀ ବାରମ୍ବାର ନିଜ ଘର ଓ ବାପାବୋଉଙ୍କ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛାକରି ସେମାନଙ୍କ କଥା ନାଥନନାଙ୍କୁ ପଚାରୁଥିଲା । ମାତ୍ର ସତୀର ବାପାବୋଉ ହଇଜାରେ ମରିଯାଇଥିବା କଥାଟିକୁ ନାଥନନା ନିଜ ମୁହଁରେ କହିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ ।

Question 45.
ନାଥନନାର କେଉଁ ହାତ କେମିତି ପୋଡ଼ିଯାଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋଷ ଦାସ
ସତୀର ଦେହ ଅସୁସ୍ଥ ହେବାରୁ ନାଥନନା ନିଜ ହାତରେ ରୋଷେଇ କରିଥିଲେ । ହାଣ୍ଡି ଓହ୍ଲାଉ ଓହ୍ଲାଉ ପେଜ ପଡ଼ି ତାଙ୍କର ବାଁ ହାତ ପୋଡ଼ି ଯାଇଥିଲା ।

Question 46.
ଅଜାଣତରେ ସତୀକୁ ପାଖକୁ ଭିଡ଼ିଧରି ନାଥନନା ଚୁମ୍ବନ ଦେବାପରେ ତା’ର କ’ଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ଅଜାଣତରେ ସତୀକୁ ଭିଡ଼ିଧରି ଚୁମ୍ବନ ଦେବାପରେ ସେ ରହସ୍ୟମୟ ସ୍ପର୍ଶରେ ସତୀର ହୃଦୟ ବିଚିତ୍ର ଛନ୍ଦରେ ବାଜି ଉଠିଲା । ତା’ର ରକ୍ତରେ ଝଡ଼ ବହିଗଲା ।

Question 47.
ନାଥନନା କାହିଁକି ଚାକିରି ଖୋଜୁଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ଓ ସତୀ କଟକରେ ଭଡ଼ାଘର ନେଇ ରହିଥିଲେ । କଟକ ସହର ସବୁଜିନିଷ କିଣା । ତେଣୁ ରୋଜଗାର ନକଲେ ଚଳିବେ କେମିତି ! ତେଣୁ ନାଥନନା ଚାକିରି ଖୋଜୁଥିଲେ ।

Question 48.
ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ନାଥନନା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ ନେଇ କଟକରେ ରହିବା ସମୟରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଖରେ ଯାହାକିଛି ସଞ୍ଚୟ ଥୁଲା ସବୁ ସରିଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ରୋଜଗାରର ପନ୍ଥା ବି କିଛି ଯୋଗାଡ଼ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ତେଣୁ ନାଥନନା ସତୀକୁ ନେଇ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।

Question 49.
ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିବାପରେ ନାଥନନାଙ୍କ ଘରର ଅବସ୍ଥା କିପରି ଥ‌ିବାର ସତୀ ଦେଖୁଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ଦେଖୁଥିଲା ଯେ ନାଥନନାଙ୍କ ଦୁଆର ଭିତରେ ଆଣ୍ଟିଏ ଅରମା ହୋଇଛି, ଯେମିତି ଅନେକ ଦିନହେଲା କେହି ରହୁନାହାନ୍ତି ।

Question 50.
ନାଥନନାଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚି ସତୀ କାହା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲା ଓ ସେ କେଉଁଠିକୁ ଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ନାଥନନା କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ନାଥନନା ଓ ସତୀ ଗାଁକୁ ଫେରିଲା ପରେ ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ବୋଉ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲା ଓ ସେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୁରୀ ତୀର୍ଥରେ ଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ନାଥନନା କହିଲେ ।

Question 51.
ଅଚୁତି କିଏ ଓ ସେ କ’ଣ କରୁଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଅଚ୍ୟୁତି ହେଉଛି ସତୀ ଗାଁର ଜଣେ ଲୋକ, ଯିଏ କି ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀର ମାଷ୍ଟର । ନାଥନନାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଏଇ ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ଚାଟଶାଳୀରେ ଖଣ୍ଡେ ଚାକିରି ପାଇଥିଲା ।

Question 52.
ଅଚୁତି ମହାନ୍ତି କାହା ହାତରେ କାହା ପାଖକୁ ଚିଠି ପଠାଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ସତୀ ଘରର ପୁରୁଣା ବୁଢ଼ା ଚାକର ସଇତା ହାତରେ ସତୀ ପାଖକୁ ଚିଠିଟିଏ ପଠାଇଥିଲା ।

Question 53.
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଲାଳସା ଆଗରେ କ’ଣ କ’ଣ ପ୍ରତିଦିନ ବଳି ଦିଆହୁଏ ବୋଲି ସତୀ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଉପଲବ୍ଧି କରିଛି ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଲାଳସା ଆଗରେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ଗରିବର ସର୍ବସ୍ଵ ଓ ସତୀର ସତୀତ୍ଵ ବଳି ଦିଆହୁଏ ।

Question 54.
କିଏ କାହାକୁ ନିଆଁପାଣି ଅଟକ ରଖୁବାକୁ ପ୍ରଥମେ କହିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବସାଇ ଲୋକନାଥ ତିଆଡ଼ିକୁ ନିଆଁପାଣି ଅଟକ ରଖୁବାକୁ ପ୍ରଥମେ କହିଥିଲା ।

Question 55.
ସଇତା କାହାକୁ କାହିଁକି ମାରିବାକୁ ବାହାରିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସଇତା ବାଟରୁ ଶୁଣିକରି ଆସିଥିଲା ତା’ ବୁଢ଼ୀ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରଥମ ମାଲିକର ଝିଅ ସତୀର ଅପନିନ୍ଦା । ତେଣୁ ସଇତା ତା’ ସତୀ ବିଷୟରେ ଏଣୁ ତେଣୁ ଖରାପକରି କହୁଥ‌ିବା ଅଚୁତି ମହାନ୍ତିକୁ ମାରିବାକୁ ବାହାରିଥିଲା ।

Question 56.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର କ’ଣ ଛୁଇଁ ଶପଥ କଲେ ଏବଂ କ’ଣ କହିଲେ ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତିର ପ୍ରରୋଚନାରେ ସତୀର ବିରୋଧ କରି ନିଜ ପଇତା ଛୁଇଁ ଶପଥ କରି କହିଲେ ‘‘ମୁଁ ଯେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତାନ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିକାର କରିବି ।’’

Question 57.
ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କଠାରୁ କାହା ସାଙ୍ଗରେ କୁଆଡ଼େ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ମାଗିଥୁଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଅନୁଭବ କରିଥିଲା ଯେ ତା’ ଯୋଗୁଁ ଅଯଥାରେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡୁଛନ୍ତି ନାଥନନା । ତେଣୁ ସେ ଏହାର ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ସଇତା ସାଙ୍ଗରେ ସାଇଆଡ଼େ ତଥା ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ମାଗିଥିଲା ।

Question 58.
ସତୀକୁ ନିଜ ଘରେ ଦେଖ୍ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଲାବେଳକୁ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଯିଏ ସତୀର ପିଲାଦିନ ଅଶୋକା ଥିଲା; ସେ ସତୀକୁ ନଚିହ୍ନିଲା ପରି ହୋଇ ‘ସିଆଡ଼େ ଦୂରେଇ ଯା, ଠାକୁର ଘର ମାରା ହେବ’’ ବୋଲି କହି ଅପମାନିତ କରିଥିଲା ।

Question 59.
ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରୁ ଫେରିବା ପରେ ସତୀର କ’ଣ ଅନୁଭବ ହେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରୁ ଫେରିଲାବେଳକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲା ଯେ ଏଇ ଲୋକଗୁଡ଼ାଙ୍କ ପାଖରେ ହୃଦୟର ସମ୍ପର୍କ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ ।

Question 60.
ନାଥନନାଙ୍କୁ ସମାଜ ବାସନ୍ଦରୁ ମୁକାଳିବା ପାଇଁ ସତୀ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କୁ ସମାଜ ବାସନ୍ଦରୁ ମୁକୁଳାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନଜଣାଇ କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଯିବାକୁ ନିଷ୍ପଭି ନେଇଥିଲା ।

(ଘ) ୩ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନବଳୀ ଓ ଉତ୍ତର । (୩୦ଟି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ)

Question 1.
ସତୀର ବାପା ତା’ ବୋଉ ଉପରେ ବିରକ୍ତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ସତୀ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ଅଲିଅଳୀ, ଗେହ୍ଲାରେ ବଢ଼ିଛି । ଗୋଟିଏ ବୋଲି ଝିଅ, ତେଣୁ ବାପା ବୋଉ ତାକୁ କମ୍ ଆକଟ କରିଛନ୍ତି । ହେଲେ ସତୀ ଯେତେବେଳେ କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ସେତେବେଳେ ତା’ର ଏପରି ବୁଲାବୁଲି ଓ ମୁକ୍ତାଚରଣ ତା’ର ବାପା ଅନାଦି ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ । ଅନ୍ୟପଟେ ସତୀର ବାହାଘର ମଧ୍ୟ ଖୋଜିଛନ୍ତି ସତୀର ବାପା । ଏପରି ସମୟରେ ସତୀର ବୁଲାବୁଲିକୁ ଅପସନ୍ଦ କରି ଏବଂ ଏସବୁ ସତୀବୋଉଙ୍କ ଅବହେଳା ବିଚାର କରି ସତୀର ବାପା ତା’ ବୋଉ ଉପରେ ବିରକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

Question 2.
ସତୀର ବାହାରେ ବୁଲିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତା’ର ବାପା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାରେ ବୁଲିବା ସତୀ ବାପାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ । ଏନେଇ ସେ ସତୀବୋଉଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେଇଛନ୍ତି । ବିରକ୍ତ ହୋଇ କହିଛନ୍ତି, ‘‘ତମ ଆଖୁକି ସୁନ୍ଦର ଦିଶିଲେ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ତ ତା’ ସୁନ୍ଦର ଦିଶୁନାହିଁ । ଘର ଝିଅ, ପର ତ ଆଉ ଆସିବେ ନାହିଁ ଆକଟିବାକୁ । ମୁଁ ଇଆଡ଼େ ବରଘର ଖୋଜା ଲଗେଇଥାଏ, ଝିଅ ସିଆଡ଼େ ଘୋଡ଼ା ପରି ଦାଣ୍ଡହାଟରେ ବୁଲୁଥାଆନ୍ତୁ ।’’

Question 3.
ବାହାଘର କଥାଶୁଣି ସତୀ ଦିନଯାକ କ’ଣ ଭାବିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ବାହାଘର କଥାଶୁଣି ସତୀ ସେ ଦିନଯାକ ଖାଲି ବାହାଘର କଥା ମନେ ପକାଇଲା । ଓଢ଼ଣାପକାଇ କନିଆଁ ହବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ନଇଁ ନଇଁ ଚାଲିବା କଥା ଭାବିଲା । ଏଇ ବାହାହବା କଥାଟି ଭାରି କୌତୁକ ଲାଗିଲା କିଶୋରୀ ସତୀକୁ । ସତୀକୁ ଲାଗିଲା ବାହାଘର ଯେମିତି ଗୋଟାଏ ଅମୁହାଁ ଦେଉଳ ।

Question 4.
କେଉଁ କଥାସବୁ ମନକୁ ଆସିଥିଲେ ସତୀର ଜୀବନ ଭିନ୍ନ ବାଟରେ ଯାଇପାରିଥା’ନ୍ତା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ବାହାଘର କଥାଶୁଣି ପିଲାଦିନେ ସତୀମନରେ କୌତୁକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ତେବେ ଏଇ ବାହାହେବା ଭିତରେ ପୁଣି କେତେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, କେତେ ପ୍ରଳୟ କେତେ ସୃଷ୍ଟି ଯେ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଛି, ସେଇ କଥା ନାରୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ସତୀ ଭାବିଛି । ପିଲାଦିନେ ଏଇକଥା ସତୀ ମନକୁ ଆସିନଥୁଲା, ଯଦି ଆସିଥାଆନ୍ତା ତେବେ ସତୀର ଜୀବନ ଭିନ୍ନ ବାଟରେ ଯାଇପାରିଥା’ନ୍ତା ବୋଲି ସତୀ ଚିନ୍ତା କରିଛି ।

Question 5.
ଶରତ ଋତୁର ବର୍ଣ୍ଣନା ଉପନ୍ୟାସରେ କିପରି କରାଯାଇଛି ଲେଖ ।
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନାଶୈଳୀ ଖୁବ୍ ଚମତ୍‌କାର । ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ଭାଷାରେ ଶରତ ଋତୁ ଖୁବ୍ ମନୋରମ । ନଈ ପଠାରେ କାଶତଣ୍ଡୀ ଫୁଲର ମଉଚ୍ଛବ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି ଶରତ । ବିଲପଡ଼ିଆରେ ଶୁଖିଲା ନୁଖୁରା ଭୂଇଁ ଉପରେ ପାହାନ୍ତା ପ୍ରହରର ଗଙ୍ଗଶିଉଳି ଶେଯ ପରି ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ।

Question 6.
ପାଣିରେ ପଶିଥବାବେଳେ ସତୀ କାହା ଉପରେ କାହିଁକି ରାଗିଗଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଖୁବ୍ ସ୍ୱାଧୀନଚେତା ଝିଅଟେ, ଗାଁର ଉତ୍ତରପଟେ ତାଙ୍କ ବାଡ଼ି କରଦେଇ ବହି ଯାଇଥିବା ଯୋରରେ ଦିନେ ଖରାବେଳେ କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବା ଲୋଭରେ ପାଣି ଭିତରକୁ ପଶିଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ବନ୍ଧ ଉପରୁ ଏସବୁ ଦେଖୁ ନାଥନନା ସତୀକୁ ଡାକିଥିଲେ । ସତୀ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ନାଥନନାଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ପସନ୍ଦ କରିନାହିଁ, ତେଣୁ ସତୀ ସେଇ ପାଣିରେ ପଶିଥିବା ବେଳେ ନାଥନନାଙ୍କ ଉପରେ ରାଗିଗଲା ।

Question 7.
ପାଣିରୁ ଉଠି ଆସିବା ପରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ସତୀ ଲାଜକଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କଇଁଫୁଲ ତୋଳିବା ଆଶାରେ ସତୀ ଯୋରରେ ପଶିଥିଲା । ଏଇ ସମୟରେ ନାଥନନା ଡାକରେ ପାଣିରୁ ଉଠି ଆସିଥିଲା । ଓଦା ହୋଇ ତା’ଦେହରେ ଲୁଗା ଜଡ଼ିଯାଇଥୁଲା ଆଉ ନାଥନନା ତା’ ଦେହକୁ କେମିତି ଗୋଟିଏ ଅଲଗା ଭାବରେ ଚାହିଁଥିଲେ । ତେଣୁ ସତୀ ପାଣିରୁ ଉଠିଆସିବା ପରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖ୍ ଲାଜ କଲା ।

Question 8.
ସତୀ ଲୁଗା ଶୁଖାଇଲା ବେଳେ ତା’ବୋଉ କାହିଁକି ବିରକ୍ତ ହେଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଲାଜରେ ଓଦା ଜଡ଼ସଡ଼ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଥିଲା । ଭିତର ଘର ପିଣ୍ଡାରେ ଲୁଗା ଶୁଖାଇଲାବେଳେ ସତୀର ବୋଉ ସତୀକୁ ଦେଖ୍ ପକାଇଲେ । ତାଙ୍କୁ ନଜଣାଇ ଖରାବେଳେ କୁଆଡ଼େ ବୁଲିବାକୁ ପଳେଇଥବାରୁ ସେ କଟମଟ କରି ରାଗରେ ସତୀକୁ ଚାହିଁଲେ । ସତୀ ଫୁଲ ଆଣିବାକୁ ଯାଇଥିବା କଥା କହିବାରୁ ସେ ବିରକ୍ତ ହେଲେ । କାରଣ ସତୀର ବାପାଙ୍କ ତାଗିଦ୍ ଆଉ ସତୀର ବର ଖୋଜା ହେଉଥିଲା । ତେଣୁ ତା’ର ଏପରି ବୁଲିବା ଆଦୌ ଗ୍ରହଣୀୟ ଓ କ୍ଷମଣୀୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ସତୀ ବୋଉ ଭାବିଥିଲେ ।

Question 9.
କେଉଁ କାମଟା କରିବା ଦରକାର ଥିଲା ବୋଲି ସତୀ ନିଜ ମନକୁ ବୁଝାଇଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ପ୍ରତି ନାଥନନାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ସତୀକୁ ଟିକେ ଅଲଗା ପ୍ରକାର ଲାଗିଛି। ବରଷା ପାଣିରେ ବଉଳ ସହ କାଗଜ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଲା ବେଳେ ନାଥନନା ସତୀର ପିଠି ଉପରେ ଏକରକମ ଆଉଜି ପଡ଼ିଛନ୍ତି । ଏଇ ଆଚରଣ ସତୀକୁ ଅନ୍ୟାୟ ପରି ବୋଧ ହୋଇଛି । ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଟିକେ କଟୁକରି କଥା କହିଛି; କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ମନରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ନେହ ସାଇତି ରଖୁଛି । ଏଥିରେ ନାଥନନା ମୁହଁ ଝାଉଁଳି ପଡ଼ିଛି ଓ ସେ ମୁହଁପୋତି ସେଠୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି । ସତୀ ନିଜ ମନକୁ ବୁଝାଇଛି ଯେ ଆଜି ଯାହା କରିଛି, ତାହା ଦରକାର ଥିଲା ।

Question 10.
ସତୀ ବୋଉ ସବୁବେଳେ କାହିଁକି ମୁହଁ ଶୁଖେଇ ବସୁଥୁଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାପା ଅନାଦି ମିଶ୍ର ସତୀର ବାହାଘର ମୁକୁନ୍ଦପୁରର ଜମିଦାର ଦରବୁଢ଼ା, କଳା, ମୋଟା ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ଠିକ୍ କରିଥିଲେ । ଜମିଦାର ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀ ମରିଯାଇଥିଲା ଓ ତା’ର ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଏସବୁ ଘଟଣା ଯୋଗୁ ସତୀ ବୋଉ ସତୀର ବାହାଘର ସେଇ ଜମିଦାର ସହ ହେଉ ଏକଥା ଚାହୁଁନଥିଲେ; ହେଲେ ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ସାହସ ମଧ୍ୟ ଜୁଟେଇ ପାରୁନଥିଲେ । ତେଣୁ ନୀରବରେ ସବୁବେଳେ ମୁହଁ ଶୁଖେଇ ବସୁଥିଲେ ।

Question 11.
ସତୀର ବର ବିଷୟରେ ନାଥନନା କାହାକୁ କ’ଣ କହି ବୁଝାଇବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାଘର ଜଣେ ଦରବୁଢ଼ା ଜମିଦାର ସହ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ନାଥନନା ବିରୋଧ କରି ସତୀ ବାପାଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ନାଥନନା କହିଥିଲେ – ‘‘ବରଟା ବୁଢ଼ା, ସେଥୁରେ ପୁଣି ଦୋଷେଇ । ହେଲା ଏବେ, ସେ ଏ ଗାଁର ଜମିଦାର, ବଡ଼ ଲୋକ; କିନ୍ତୁ ସତୀ ଗୋଡ଼ ଆଙ୍ଗୁଳିକି ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ସେ ।’’

Question 12.
ସତୀ କାହିଁକି ଖିଡ଼ିକଟା ଧଡ଼କରି ବନ୍ଦ କରିଦେଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାଘର ମୁକୁନ୍ଦପୁର ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା । ବରଯାତ୍ରୀ ଓ ବର ସତୀର ଘରକୁ ଆସିଲା ଦିନ ବଉଳ ସତୀକୁ ତା’ ବର କିଏ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଇ ଦେଇଥିଲା । ସତୀ ଖିଡ଼ିକି ବାଟେ ଦେଖୁଥଲା ଯେ ତା’ର ବର ଦରବୁଢ଼ା, ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା, ଖୁବ୍ ମୋଟା । ସେଥ‌ିରେ ପୁଣି ସୁନାହାର ଆଉ ଖଡ୍ଗ ନାଇ ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦର ଦିଶୁଥିଲା । ତେଣୁ ସତୀର ଆଉ ଚାହିଁବାକୁ ମନ ହେଲାନାହିଁ । ତେଣୁ ସେ ଧଡ଼କରି ଖିଡ଼ିକଟା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା ।

Question 13.
ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତିର କୋଉ ପ୍ରବୃରି କଥା ସତୀ ଭାବିଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଅନ୍ତର ଭିତରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲେ ବି, ସେଇକଥା ବାହାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଦେଇନାହିଁ ସେ । ଯେତିକି ସଂଯମତା ଆଚରଣ କରିବା କଥା ସତୀ ଯଥାସମ୍ଭବ ତାହା କରିଛି । ନାଥନନାଙ୍କ ସହ ମିଶିବାକୁ ଲାଜ କରିଛି । ଆଉ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତିର ପ୍ରବୃତ୍ତି ବିଷୟରେ ଭାବିଛି ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାତିର ଗୋଟିଏ ପ୍ରବୃତ୍ତି, ଯୋଉଠି ଲାଜ କରିବା କଥା ନୁହେଁ, ଲାଜ କଥା ଟିକେ ଅନୁକୂଳ ହେଲେ ସଂସାରଯାକର ଲାଜ ଆସି ସେଠି ଓଜାଡ଼ି ହୋଇପଡ଼େ ।

Question 14.
ସତୀର ଛାତିରେ କାହିଁକି ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖର ଜୁହାର ଉତୁରି ଉଠିଲା ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଘରକୁ ନାଥନନା ଆସିବାର କାରଣ ଭାବେ ସତୀ ଯେତେବେଳେ ଜାଣିଛି ଯେ ତାଙ୍କର ତାହା ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ରହିଛି । ନାଥନନା ସ୍ପଷ୍ଟଭାବରେ ସତୀକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ କେବଳ ସତୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏଇ କେଇପଦ କଥାକୁ ସତୀ କେଜାଣି କେତେଥର ମନେ ମନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛି । ତାକୁ ଦେଖୁ ଲୋଭରେ ନାଥନନା ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସନ୍ତି ତେଣୁ ସତୀ ଛାତିରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖର ଜୁହାର ଉତୁରି ଉଠିଲା ।

Question 15.
‘‘ଯେତେ ବେଗି ଏ ଜଞ୍ଜାଳରୁ ଖଲାସ ହେବ ସେତେ ଭଲ ।” ଏକଥାର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ବୁଝାଅ ।
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ବାହାଘର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ହୋଇଛି । ହେଲେ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଝିଅ ପରେ ପୁଆଣି ହୋଇ ଶାଶୂଘରକୁ ଯିବ । ତେଣୁ ଏଇ ଝିଅ ବିଦା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସତୀ ବଉଳ ନିଶିଙ୍କର ବୋଉ ସତୀ ଘରକୁ ଆସି ସତୀବୋଉକୁ ବୁଝେଇଛନ୍ତି ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ଝିଅକୁ ବିଦାକରି ଜଞ୍ଜାଳରୁ ଖଲାସ ହେବା ଭଲ ।

Question 16.
ସତୀ କାହିଁକି ଓଦା ନ ବଦଳି ଶୋଇପଡ଼ିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନାଥନନା ଘରକୁ ଗୋଟିଏ ପୂଜାରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଯାଇଛି । ଭୋଜିଭାତ ସରୁ ସରୁ ରାତି ଟିକେ ଅଧିକ ହୋଇଯାଇଛି । ଯଦିଓ ସତୀର ଇଚ୍ଛା ନଥ୍‌ଲା ଫେରିବାକୁ ତଥାପି ସତୀ ଫେରିବାକୁ କହିଛି । ବାଟରେ ଫେରିଲାବେଳକୁ ଓଦା ହୋଇଯାଇଛି ବର୍ଷାରେ । ସତୀବୋଉ ଲୁଗା ବଦଳିବାକୁ କହିଥିଲେ ବି ସତୀ ଲୁଗା ବଦଳେଇ ନାହିଁ । କାରଣ ନାଥନନା ଦେହ ଲାଗି ସେ ଲୁଗା ସତୀକୁ ବାସନା ହୋଇଛି । ତେଣୁ ସେ ଲୁଗା ନ ବଦଳାଇ ଶୋଇପଡ଼ିଲା ।

Question 17.
ସ୍ଵାମୀଙ୍କର କେଉଁ କଥା ଶୁଣି ସତୀକୁ ଛୁଞ୍ଚି ଫୋଡ଼ି ହୋଇଗଲା ପରି ଲାଗିଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ବି ଅନ୍ତର୍ମନରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ବାମୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରିନାହିଁ । ସ୍ଵାମୀ ତାକୁ ନିଜ ପାଖକୁ ନେଲାବେଳେ ସେ ବଳପୂର୍ବକ ଦୂରେଇ ଆସିଛି । ସ୍ୱାମୀକୁ ତା’ଦେହ ଛୁଇଁବାକୁ ଦେଇ ନାହିଁ । ଫଳରେ ସ୍ଵାମୀ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର ତାକୁ ଘରେ ପୋଇଲୀ କରି ଖଟେଇବାର ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି । ଆଉ ଜଣକୁ ବିବାହ କରି ତାକୁ ଦୂର ଦୂର ମାର୍ ମାର୍ କରି କଷ୍ଟଦେବେ; ଏମିତିକି ତା’ର ଖାଇବା ପିଇବା ବନ୍ଦ କରିଦେବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ଏଇ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସତୀକୁ ଛୁଞ୍ଚି ଫୋଡ଼ିଲା ପରି ଲାଗିଛି ।

Question 18.
ପ୍ରଥମ ଦେଖାରେ ସତୀ ଶାଶୂଙ୍କର ରୂପ ସତୀକୁ କିପରି ଲାଗିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଜମିଦାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରି ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଛି, ସେତେବେଳେ ତା’ର ଶାଶୂର ରୂପ ତାକୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲା । ସେ ବୁଢ଼ୀ, କିନ୍ତୁ ଏତେ ବୟସର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ନଥିଲା । ପିଞ୍ଛିପରି ଲମ୍ବା ପତଳା ଦେହ, ସୁନାପରି ଦୂରରୁ ଝଟକୁଥିଲା । ବୁଦ୍ଧି ଆଉ ଦୃଢ଼ତାରେ ମୁହଁଟି ସମୁଜ୍ଜଳ ଦିଶୁଥିଲା ।

Question 19.
ସତୀର ମନ ତା’ ସ୍ଵାମୀ ପ୍ରତି ଘୃଣାରେ ଭରିଗଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ସ୍ଵାମୀଠାରୁ କଟୁକଥା ଶୁଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟଧରି ଶାଶୁ ସେବାରେ ମନଦେଇ ଦିନ କାଟିଦେବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲା । ସ୍ଵାମୀକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭଲ ପାଇବ ବୋଲି ମନକୁ ବୁଝାଇଥଲା । ହେଲେ ଦିନେ ଦେଖୁଲା ତାଙ୍କ ଘରର ଜଣେ ଦାସୀ ସୌରଭୀ ତା’ ସ୍ଵାମୀ ସାର୍ଟର ବୋତାମ ଖୋଲିଦେଉଛି ଏବଂ ଖୁବ୍ ଖୁସିରେ ହସାହସି ହୋଇ ଗପାଗପି ହେଉଛନ୍ତି । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ୍ ସତୀର ମନ ତା’ ସ୍ଵାମୀ ପ୍ରତି ଘୃଣାରେ ଭରିଗଲା ।

Question 20.
ନଟର କଥା ଶୁଣି ସତୀର ଆଖ୍ ଦି’ଟା ଲୁହରେ ପୂରି ଉଠିଲା କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀର ସଉତୁଣୀ ପୁଅ ନଟ । ପିଲାଟି ପ୍ରତି ସତୀ ମନରେ ଅହେତୁକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସ୍ନେହ ଜାଗି ଉଠିଥିଲା । ଏଇ ନଟଠାରୁ ସତୀ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଥିଲା ଯେ ମା’ଛେଉଣ୍ଡ ପିଲାଟି ପ୍ରତି ଦାସୀ ପୋଇଲି ସଉରଭୀ କିପରି ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛନ୍ତି । ଏମିତିକି ଏସବୁ ଜାଣି ସୁଦ୍ଧା ତା’ର ବାପା ଅର୍ଥାତ୍ ଖୋଦ୍ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ନୀରବତା ଆଉ ଉଦାସୀନତା ସତୀ ମନରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା । ନଟର ଏଇସବୁ କଥା ଶୁଣି ସତୀର ଆଖୁ ଲୁହରେ ପୂରିଉଠିଲା ।

Question 21.
‘ମୋର ଶେଷ ଅବଲମ୍ବନଟିକକ ଏ ଘରୁ ଗଲା’ – ସତୀ କେବେ କାହିଁକି ଏଇ କଥା କହିଥୁଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଶାଶୂଘରେ କେବଳ ଶାଶୂ ସେବା କରି ଜୀବନ ବିତେଇ ଦେବ ବୋଲି ଭାବିଥିଲା । ତା’ଶାଶୂଙ୍କର ତା’ପ୍ରତି ଥ‌ିବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ତାକୁ ସବୁ ଦୁଃଖକୁ ସାମ୍‌ନା କରିବାର ସାହସ ଦେବ ବୋଲି ସେ ଚିନ୍ତାକରିଥିଲା । ମାତ୍ର ସତୀର ଶାଶୂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଥାତ୍ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିମାନ କରି ପୁରୀ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାହାରିଲେ । ସତୀ ସ୍ଵାମୀଙ୍କର ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ସୌରଭୀ ଦାସୀପ୍ରୀତିକୁ ସହ୍ୟ କରିନପାରି ସତୀର ଶାଶୂ ଏହି ନିଷ୍ପଭି ନେଇଥିଲେ । ସେ ଘରୁ ଗଲାଦିନ ସତୀ ଭାବିଲା ତା’ର ଶେଷ ଅବଲମ୍ବନ ଟିକକ ଗଲା ।

Question 22.
ମନ୍ଦିରରେ ସେ ଦିନ ସତୀ ଜୀବନରେ କ’ଣ ସବୁ ଘଟିଗଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ନଟର ଜାଆଁଳା ବାଳ ପକାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍ବାମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଦାସୀଙ୍କ ସହ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର ଯାଇଥିଲା । ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ ଯୋଗୁଁ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୋଇଥିଲା ଓ ଏଇ ଭିଡ଼ରେ ସତୀ ଚମ୍ପାମା’ ବୁଢ଼ୀ ଦାସୀର କାନି ଛାଡ଼ି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ପ୍ରବଳ ଝଡ଼ବର୍ଷା ଆସିବା କାରଣରୁ ତା’ ସ୍ବାମୀ, ସୌରଭୀ ଓ ଚମ୍ପା ଦାସୀ ନଟକୁ ନେଇ ଡଙ୍ଗାରେ ବସି ଫେରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସତୀ ଡଙ୍ଗା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିନଥିଲା । ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଓ ହତାଶା ଭିତରେ ଥିଲାବେଳେ ସତୀର ସାହାରା ହେବାକୁ ସେଠାରେ ନାଥନନା ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ । ନାଥନନାଙ୍କୁ ଦେଖୁ ସତୀ ପିଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣ ପଶିଲା ।

Question 23.
‘ଇଏ ଆଉ ମୋ ସ୍ବାମୀ’ – ଏକଥା କିଏ କାହିଁକି ଭାବିଛି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଭେଟିଛି । ତା’ର ଅନ୍ତର୍ମନରେ ସେ ସ୍ଵାମୀ ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ର ଓ ନାଥନନାଙ୍କୁ ତୁଳନା କରିଛି । ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଭିତରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ସେ ଅନୁଭବ କରିଛି ସହଜରେ । ତେଣୁ ଏହି ତୁଳନାସ୍ଵରୂପ ସତୀ କହିଛି ଇଏ ଅର୍ଥାତ୍ ନାଥନନା ଓ ମୋ ସ୍ଵାମୀ ଅର୍ଥାତ୍ ନରହରି ମିଶ୍ର ।

Question 24.
ସତୀ ଓଦା ଭୂଇଁରେ ଲଥ୍କରି କାହିଁକି ଶୋଇପଡ଼ିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ତା’ସ୍ଵାମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲାବେଳେ ନାଥନନା ହିଁ ତା’ର ସାହା ଭରସା ସାଜିଥିଲେ । ଲାଞ୍ଚଦେଇ ସାହୁ ଦୋକାନୀରେ ରାତି କଟେଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ସେଇ ଘରେ ସତୀକୁ ଶୋଇବାକୁ କହି ନାଥନନା ଥଣ୍ଡାରେ ବାହାରେ ଶୋଇବାକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସତୀ ଚାହୁଁଥିଲା ନାଥନନା ବରଂ ଭିତରେ ଶୁଅନ୍ତୁ ସେ ବାହାରେ ଶୋଇପଡ଼ିବ । ତେଣୁ ଅଭିମାନରେ ବିଛଣାକୁ ଫୋପାଡ଼ି ଦେଇ ସେ ତଳେ ଲଥକରି ଶୋଇପଡ଼ିଲା ।

Question 25.
ସତୀକୁ ତା’ ସ୍ୱାମୀ କାହିଁକି କ’ଣ କହି ସ୍ଵୀକାର କରି ନଥିଲେ?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ସତୀ ଅଲଗା ହୋଇଯିବାରୁ ତା’ ସ୍ଵାମୀ ତାକୁ ଛାଡ଼ି ପଳେଇ ଆସିଥିଲେ । ନାଥନନା ସହ ସେ ତା’ ପରଦିନ ଶଗଡ଼ଗାଡ଼ିରେ ମୁକୁନ୍ଦପୁର ତା’ଶାଶୂଘରକୁ ଫେରିଥିଲା । ହେଲେ ଗୋଟିଏ ରାତି ଜାଣିଶୁଣି କୋଉ ପର ପୁରୁଷ ନାଗର ସହ ବିତେଇଛି ବୋଲି କହି ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଲେ ଏବଂ ବହୁ ଅପମାନଜନକ କଥା କହି ତାକୁ ସହରର ବେଶ୍ୟା ପଡ଼ାରେ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ନାଥନନାକୁ କହିଥିଲେ ।

Question 26.
ପୁରୁଷ ଜାତି ଓ ନାରୀ ଜାତି ଭିତରେ ପ୍ରଭେଦକୁ ନେଇ ସତୀ କ’ଣ ଭାବିଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଯେତେବେଳେ ସ୍ଵାମୀଙ୍କଦ୍ବାରା ଅପମାନିତ ହୋଇ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ କଟକ ଯାଇଛି ସେତେବେଳେ ଭାବିଛି ଯେ ଏଇ ପୁରୁଷ ଜାତିଟା ସମାଜରେ ମଥା ହୋଇ ଅନେକ ଭୁଲ୍ କରୁଛି ଅଥଚ କେହି ପାଟି ଫିଟାଇବାକୁ ନାହିଁ । ହେଲେ ନାରୀ ଜାତି, ସବୁଠୁ ହତଭାଗ୍ୟ ନିଉଛୁଣା ଏଇ ନାରୀ ଜାତି । ଯୌବନର ଶିଉଳିପରା ବାଟରେ ଚାଲିଲାବେଳେ ଏ ଜାତିର ଟିକେ ଗୋଡ଼ ଥରିବାକୁ ଯେପରି ସମାଜ ଜଗି ବସିଥାଏ, ହଜାରେ ଆଖ୍ ମେଲି ସବୁବେଳେ ।

Question 27.
କଟକରେ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ସତୀ ମନରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପ୍ରତି ରାଗ ଆସିଛି କାହିଁକି?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀକୁ ନେଇ ନାଥନନା କଟକରେ ଏକ ଭଡ଼ାଘରେ ରଖୁଛନ୍ତି । ସତୀ ମନରେ କିନ୍ତୁ ଦେଖାଦେଇଛି ଭାବାନ୍ତର । ସେ ନାଥନନାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ତଥା ଆଚରଣକୁ ନେଇ ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବରେ ପଡ଼ିଛି । ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ଅସ୍ବୀକାର ସମୟରେ ନାଥନନା କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ହାତଗୋଡ଼ ଧରି ଅନୁରୋଧ କଲେ ନାହିଁ, କାହିଁକି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସତୀକୁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ ଏସବୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ସତୀ ମନରେ । ତେଣୁ ସେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ରାଗିଛି ।

Question 28.
ଚାକିରି ନପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଅଚୁତି କ’ଣ କ’ଣ କରୁଥିଲା ।
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି, ନାଥନନାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ଚାଟଶାଳୀରେ ମାଷ୍ଟର ଚାକିରି ପାଇଥିଲା, ୟାପୂର୍ବରୁ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଲାଗଲାଗ୍ ବିଦ୍ୟାଦେବୀଙ୍କ ସହ ରୀତିମତ ଯୁଦ୍ଧକରି ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଇଲାକାଟାକୁ ଅପର ପ୍ରାଇମେରୀ ସୀମାର ବେଶି ଦୂରକୁ ବଢ଼େଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ପଢ଼ାଛାଡ଼ି ଗାଁ ଭିତରେ କୋଉଠି ତ୍ରିନାଥମେଳା ହେଲା, ଚୌଧୁରୀ ପୋଖରୀରେ କୋଉଦିନ ଜାଲ ପଡ଼ିଲା, କୋଉଦିନ ଖାସି କଟାହେଲା ଏଇ ଖବରନେଇ ବୁଲୁଥିଲେ ।

Question 29.
ସଇତା କାହିଁତ ଗୋଟେ ପଣେ ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସଇତା ସତୀ ଘରର ପୁରୁଣା ବୁଢ଼ା ଚାକର । ସତୀର ବାପା ଅନାଦି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଲୁଣ ଖାଇ ସେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସତୀକୁ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ଚିହ୍ନିଥିଲା । ସତୀ ତା’ର ସ୍ନେହର ବୁଢ଼ୀଡାକରେ ବିହ୍ବଳ ହୋଇଉଠୁଥିଲା । ଏଇ ସତୀ ନାଆଁରେ ଟାଉଟର ଚୋର ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ଗାଁ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗୀରେ ଯେତେବେଳେ ଅନେକ କଟୁ କଥା କହିଥିଲା, ସେସବୁକୁ ସେ ବିଶ୍ଵାସ କରିପାରି ନଥିଲା । ସେ ଗାଁବାଲାଙ୍କ କଥାରେ ସତୀ ପରି ଝିଅର ଅବମାନନା ହୋଇଛି ଭାବି ଉତ୍‌କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଉଠିଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ରାଗରେ ଗୋଟେ ପଣେ ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲା ।

Question 30.
ସତୀ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରକୁ କାହିଁକି ଯାଇଥିଲା?
Answer:
ଉପନ୍ୟାସ – ମଲାଜହ୍ନ
ଔପନ୍ୟାସିକ – ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ
ସତୀ ଅନୁଭବ କଲା ଯେ ସେ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ ନାଥନନା ବହୁତ ହଇରାଣ ହେବେ, ଅନେକ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିବେ । ତେଣୁ ସେ ଏହାର କିଛି ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ ସତୀକୁ ଯଦି ନାଥନନା ଛାଡ଼ିଦେବେ ତେବେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ କରି ନାଥନନାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜାତିରେ ନିଆଯିବ । ତେଣୁ ନାଥନନାଙ୍କ ତରଫରୁ କ୍ଷମାପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସତୀ ନାଥନନାଙ୍କ ଜୀବନରୁ ପଳେଇବା ପୂର୍ବରୁ ସବୁ ଠିକ୍ କରିଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲା ।

+2 1st Year Odia Optional Chapter 3 ମଲାଜହ୍ନ Summary

ଔପନ୍ୟାସିକଙ୍କ ପରିଚୟ :
ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିମାଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ବିଶିଷ୍ଟ ଔପନ୍ୟାସିକ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତିଭା ଥିଲେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ । କଟକ ଜିଲ୍ଲାର କୁମୁଡ଼ା ଜୟପୁରର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଜମିଦାର ପରିବାରରେ ୧୯୦୧ ମସିହା ଫେବୃୟାରୀ ୨୧ ତାରିଖରେ ଏହି ମହାନ୍ ପ୍ରତିଭାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ।

ରାୟବାହାଦୁର ରାଜକିଶୋର ଦାସଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଥିଲେ ତୃତୀୟ ପୁତ୍ର । ତେବେ ତାଙ୍କର ପିଉସା ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ସାନଭାଇ ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ ଦାସ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ଖୁବ୍ ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟ ଭିତରେ ସେ କାଳ କାଟିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ବି ଜଣେ ସଫଳ ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଥିଲେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ । ଛୋଟବେଳୁ ଭଲ ପଢ଼ୁଥ‌ିବା ଏହି ପ୍ରତିଭା ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏଇଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆସିଥୁଲା ଅନ୍ୟ ଏକ ମୋଡ଼ ।

ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଭାବଧାରାରେ ସେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ମାତୃଭୂମିର ପରାଧୀନତା ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟତିବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲା । ଫଳତଃ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଓଡ଼ିଶା ମାଟିରେ ଯେଉଁ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲିଥିଲା ସେ ନିର୍ଦ୍ଦରେ ସେଇ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର ରେଭେନ୍ସାର ଛାତ୍ର । ଫଳତଃ ଏହି ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରଟିର ପଢ଼ାଜୀବନ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ବ୍ୟାହତ ହୋଇଥିଲା । ପାଠପଢ଼ାରୁ ସିନା ଅବ୍ୟାହତି ନେଇଥିଲେ; ମାତ୍ର ଦେଶ ମାତୃକାର ସେବା, ନିଜ ମାଟିକୁ ପରାଧୀନତାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାର ଇଚ୍ଛାରେ କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପଡ଼ିନଥିଲା । ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ସେ ହୋଇଥିଲେ ସ୍ଵାଧୀନତାର ସଂଗ୍ରାମରେ ।

ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଏକାଧାରରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଔପନ୍ୟାସିକ, ଗାଳ୍ପିକ, କବି, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ, ସୁଦକ୍ଷ ଚିତ୍ରକର ଏବଂ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ । ତେବେ ଜୀବନକାଳ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରି ବି ଜଣେ ସଫଳ ଔପନ୍ୟାସିକ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧୁଥ‌ିବା ଏହି ମହାନ୍ ଔପନ୍ୟାସିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସୁଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।

ସେ କେବଳ ପରାଧୀନତାରେ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗ ଦେଇନଥିଲେ, ସମାଜର ଯନ୍ତ୍ରଣାକ୍ଳିଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ବେଦନାରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ମର୍ମାହତ ହୋଇପଡୁଥିଲେ; ଯାହାର ବାସ୍ତବ ରୂପ ତାଙ୍କ କୃତିଗୁଡ଼ିକରେ ଫୁଟି ଉଠୁଥିଲା । ଜଣେ ଦରଦୀ ମଣିଷ ପରି ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖକଷ୍ଟକୁ ନିଜ ଅନ୍ତରରେ ଅନୁଭବି ପାରୁଥିଲେ । ସମାଜରେ ଦୁର୍ବଳମାନଙ୍କୁ, ଦରିଦ୍ର ଜନତାଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡୁଥିଲେ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ଚମତ୍କାର ଗୁଣ ଥିଲା ।

ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଗୋଟିଏ ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଳାସ ବ୍ୟସନରେ ତାଙ୍କ କୈଶୋର କଟିଥୁଲା, ଖାଲି ସେତିକି ନୁହେଁ ଜଣେ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଥିଲେ, ଯଦି ଚାହିଁଥା’ନ୍ତେ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ କର୍ମଚାରୀ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସୁଖରେ ଜୀବନ ବିତେଇ ପାରିଥା’ନ୍ତେ; ମାତ୍ର ସେ ସୁଖମୟ ଜୀବନ ଓ ଅଳ୍ପ ଦିନର ଏଇ ଆନନ୍ଦ ଅପେକ୍ଷା ଦେଶସେବା, ଦରିଦ୍ର ଜନତାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ସହଯୋଗ ଓ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାକୁ ନିଜ ଜୀବନର ବ୍ରତଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଥିଲେ । ଜଣେ ବିଳାସରେ ବଢ଼ି ଆସୁଥୁବା ଚରିତ୍ରର ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ । ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁଖ ସ୍ଵାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ୟକୁ ବଳି ଦେଇ ଅନ୍ୟଲାଗି ନିୟୋଜିତ ହେବାର ମହତପଣିଆ ଗୋଟେ କମ୍ ବଡ଼ କଥା ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ଦାସ ଅଜସ୍ର ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ । ଆଭିଜାତ୍ୟ ଜୀବନଶୈଳୀ ଭିତରୁ ବାହାରି ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାକରିବା ହିଁ ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣତା ।

ଜନସେବକ, ଦେଶସେବକ ଓ ମାତୃଭାଷାର ପୂଜକ ଉପେନ୍ଦ୍ରକିଶୋର ନିଜ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାପାଇଁ ମଧ୍ଯ ଓଡ଼ିଆ ପାଠକ ପାଖରେ ଚିର ଅମର ରହିବେ, ଏଥରେ ଦ୍ବିମତ ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ବହୁଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ‘ମଲାଜହ୍ନ’ ତାଙ୍କୁ ଆଜି ବି ପାଠକ ପାଖରେ ପରିଚିତ କରାଇବାରେ ଖୁବ୍ ସଫଳ ହେଉଛି ।

ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ସେ ରଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି ‘ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍’, ‘କାଉଁରୀ ଦେଶର ଗୋରୀ’, ‘ଭୂତକୋଠି’, ‘ଡାଆଣୀ ଆଲୁଅ’, ‘ବାଳୁଆ ବଳିଆ’ ପ୍ରଭୃତି ଶିଶୁ ମନୋରଞ୍ଜନଧର୍ମୀ ଗଳ୍ପମାନ । ମୁଷ୍ଟିମେୟ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯେପରି ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ଅନ୍ୟ ସାହିତ୍ୟିକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ତାହା ଖୁବ୍ କମ୍ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳେ ।

ମାତୃଭୂମି ଓ ମାତୃଭାଷାର ସେବାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରି ଦେଇଥ‌ିବା ଏଇ ମହାନ୍ ପ୍ରତିଭା ‘ବାରୁଣୀ’ ନାମକ ଏକ ପତ୍ରିକାର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ଵରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ତୂଳୀ ଧରି ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଭାବନାର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବାରେ ତାଙ୍କର ଥିଲା ଅହେତୁକ ଆନ୍ତରିକତା । ତେଣୁ ସେ ଯେ କେବଳ ଜଣେ ନିଷ୍ଠାପର ଦେଶସେବକ ଓ ସୁଦକ୍ଷ ସାହିତ୍ୟ ସାଧକ ଥିଲେ ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ଚିତ୍ରକର ଭାବରେ ନିପୁଣ କଳାକାର ଥିଲେ ।

‘ଅତୁଠ ବଣିକ’ ଶୀର୍ଷକ ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ ଉପେନ୍ଦ୍ର ରଚନା କରିଥିବାର ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ । ହେଲେ ଏଯାବତ୍ ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କୌଣସି ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ତଥ୍ୟପ୍ରମାଣ ମିଳିପାରି ନାହିଁ । ସମ୍ଭବତଃ କୌଣସି ନା କୌଣସି କାରଣରୁ ଏହା ଲେଖାଯାଇ ନାହିଁ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରି ନାହିଁ । ସ୍ଵଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ହୁଏତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ପାସୋରି ପକାଇ ପାରନ୍ତି, ମାତ୍ର ସେଇ ସୃଷ୍ଟିଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣାତ୍ମକ ମୂଲ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ସଫଳ ସ୍ରଷ୍ଟାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦେଉଥ‌ିବ । ବିଳାସ ବ୍ୟସନଠାରୁ ଦୂରରେ ରହି ଏକ ସାଧାରଣ ଜୀବନକୁ ଆପଣେଇ ଥ‌ିବା ଏହି ସାହିତ୍ୟସାଧକ ୧୯୭୨ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସ ୨୦ ତାରିଖରେ କଟକ ତୁଳସୀପୁରସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ସକଳ କୃତିକୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଫେରିଯାଇଥିଲେ ଆରପାରିକୁ ।

ଉପନ୍ୟାସର ସାରକଥା :
‘ମଲାଜହ୍ନ’ ଏକ ସାର୍ଥକ ଉପନ୍ୟାସ । ଉପେନ୍ଦ୍ର କିଶୋରଙ୍କ ଏଇ ଗୋଟିଏ ସୃଷ୍ଟି ହିଁ ତାଙ୍କ ଲେଖକ ଜୀବନର ଅନନ୍ୟ । ସାର୍ଥକତା । ଏକ ସାମାଜିକ କଥାବସ୍ତୁରେ ସୁନ୍ଦର ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ପାଠକକୁ ବାନ୍ଧିରଖୁଛି ଆଉ ରଖୁବ ମଧ୍ୟ ।

ଗୋଟିଏ ଛୋଟିଆ ଗାଁର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନରେ ଅନାଦି ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘର । ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଅଲିଅଳୀ କନ୍ୟାରତନ ସତ୍ୟଭାମା ତଥା ସତୀ । ପିତାମାତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସେ ଅଖ୍ୟାତ ପଲ୍ଲୀକୋଳରେ ଖୁବ୍ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଆଉ ମନଲୋଭା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଅଧିକାରଣୀ ସତୀ । ନିଜ ସୁନ୍ଦରତା ନେଇ ସତେ ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ପାହାଡ଼ୀ ଝରଣା ପରି କଳକଳ ଝଳଝଳ ଅବିରତ । ସେଇ ସତୀ ଓ ତା’ର ଜୀବନର ଦୁଃଖ ଦରଦଭରା ଘଟଣାବଳୀର ଏକ ମାର୍ମିକ ଶବ୍ଦ ଖେଳ ହିଁ ଉପନ୍ୟାସ ।

ଦୁଷ୍ଟପଣରେ ପାଞ୍ଚଘର ନାଁ ପକାଉଥବା ଟିକେ ଗେହ୍ଲା ଏଇ ସତୀ ବାପା ମା’ଙ୍କ ଶାସନର ଆଢୁଆଳରେ ଗାଁ ଯାକ ବୁଲେ । ଏଗାର (୧୧) ବର୍ଷ ବୟସବେଳକୁ ତା’ ବାପା ମା’ ତାକୁ ବିବାହ ଦେଇ କନ୍ୟାଦାୟରୁ ଖୁବ୍ ଜଲ୍‌ଦି ମୁକ୍ତି ପାଇବାପାଇଁ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି । ତା’ର ଟଙ୍ଗଟଙ୍ଗ ହୋଇ ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ ବୁଲିବା ବାପାମା’ଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ । ତେଣୁ ଏଥରେ ଲାଗିଛି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ସବୁକଥାରେ ମାର୍ଜିତ ଭାବ ଆଣିବାପାଇଁ ଚାଲିଛି ଆକଟ ଓ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ । ଫଳରେ ଉପନ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ତଥା ନାୟିକା ସତ୍ୟଭାମା ଓରଫ୍ ସତୀ ଜୀବନରେ ଆସିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସେଇ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗାଁର ଅନ୍ଧାରୁଆ ଅପରିଚିତ ସ୍ଥାନରୁ ପରିଚୟର ପ୍ରୟାସରେ ଆଲୋକର ଅନୁସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ ସହରକୁ ପଢ଼ିବାକୁ ଯାଇଛି ଲୋକନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ ଓରଫ୍ ସତୀର ଅତି ପ୍ରିୟ ନାଥନନା । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସତୀ ଓ ନାଥନନା ଭିତରେ ଅବାରିତ ସମ୍ପର୍କ । ମୁହଁ ଖୋଲି ନ କହିଲେ ବି ଅନ୍ତର ଭିତରେ ଉଭୟ ଉଭୟଙ୍କୁ ମନଭରି ଭଲ ପାଇଛନ୍ତି । ପରସ୍ପର ନିବିଡ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଅନ୍ତର୍ମନରେ ।

ସତ୍ୟଭାମାର ଅନାବିଳ ସ୍ନେହ ଆଦରର ବନ୍ଧୁ ନାଥନନା ତଥା ଲୋକନାଥଙ୍କର ପ୍ରାଣର ପିତୁଳା ସତୀ । ସତୀର ବଉଳ ନିଶିର ବଡ଼ଭାଇ ନାଥନନା ପ୍ରତି ସତୀ ମନରେ ଅହେତୁକ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଔପନ୍ୟାସିକ ଖୁବ୍ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି । ଅନାଦି ମିଶ୍ର ସତୀର ବାହାଘର ଏକ ରୁଗ୍‌ଣ ବୃଦ୍ଧ ଜମିଦାର ସହିତ କରିଦେବାର ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି । ନାଥନନା ଅନାଦି ମିଶ୍ରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରତିବାଦ କରିଛି । ତା’ର ସବୁ ଯୁକ୍ତି ସତୀ ବାପାଙ୍କ ପାଖରେ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଛି ଓ ସତୀ ସେଇ ବୃଦ୍ଧ ଜମିଦାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାର ସ୍ଥିର ହୋଇଛି ।

ସତୀ ଜୀବନରେ ଆସିଛି ଦୁଃଖ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର ଦିନ । ସତୀ ବୋଉଙ୍କର ନୀରବ ପ୍ରତିବାଦ ତା’ର ପ୍ରିୟ ନାଥନନାଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ଯୁକ୍ତିଧର୍ମୀ ପ୍ରତିବାଦ ଅସଫଳ ହୋଇଛି ଏବଂ ସତୀର ବିବାହ ସେଇ ଦରବୁଢ଼ା କଳା ବସନ୍ତମୁହାଁ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀହରା ଜମିଦାର ନରହରି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସହ ହୋଇଛି । ଜମିଦାର ତା’ର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀକୁ ହରାଇଛି । ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ।

ଜମିଦାର ଘରକୁ ବୋହୂ ହୋଇ ଯାଇଥିବା ସତୀ କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଖୁସି ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ଜମିଦାରଙ୍କ ପରିବାର ସହ ସେ ନିଜକୁ ମିଶାଇ ପାରିନି । ତା’ ଆଖ୍ୟାରେ ଧରାପଡ଼ିଛି ତା’ର ଦରବୁଢ଼ା ଜମିଦାର ସ୍ବାମୀର ଦାସୀ ସୌରଭୀ ସହ ଥିବା ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ । ଏମିତି ହୋଇଛି ଯେ ସତୀ ତା’ସ୍ୱାମୀର ପତ୍ନୀତ୍ବକୁ ସ୍ଵୀକାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିନାହିଁ । ଯେଉଁଥ୍ପାଇଁ ତାକୁ ଖୁବ୍ ମାନସିକ ତଥା ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯାତନା ମିଳିଛି । ସତୀର ମନ ଘୃଣାରେ ଭରିଉଠିଛି । ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦାକରି ସତୀ ନାଥନନା କଥା ମନେ ପକାଇଛି ।

ପିଲାଟି ଦିନରୁ ମୁକ୍ତ ଆକାଶର ବିହଙ୍ଗ ପରି ଉଡ଼ି ବୁଲୁଥିବା କିଶୋରୀ ସତୀ ସ୍ଵାମୀ ସଂସାର, ଦାସୀମାନଙ୍କ ଦୌରାତ୍ମ୍ୟର ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଅଣନିଃଶ୍ୱାସୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ସେଇ ସଂସାର ଭିତରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟତିବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଉଠିଛି । ସତୀ ସେଇ ସ୍ଵାମୀ ସଂସାରରେ ତା’ ଦେବୀପ୍ରତିମା ଶାଶୁମା’ ଓ ସଉତୁଣୀର ପୁଅ ନଟ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ଦୁଃଖକଷ୍ଟ ମଥାପାତି ସହ୍ୟ କରିନେବାର ପଣ କରିଥିଲେ ବି, ତା’ ମନ କୋଉଠି ନା କୋଉଠି ସୁଯୋଗ ଖୋଜିଛି ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ।

ଘଟଣାକ୍ରମେ ଏମିତି ସୁଯୋଗ ଜୁଟିଛି ସତୀ ଭାଗ୍ୟରେ । ଜମିଦାର ନିଜ ପୁତ୍ରସନ୍ତାନ ନଟର ମାନସିକ ପୂରଣ ନିମନ୍ତେ ସପରିବାର କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି । ସେଦିନ ପୁଷ୍ୟାଭିଷେକ କାରଣରୁ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୋଇଛି । ମାନସିକ କର୍ମ ଓ ଦିଅଁ ଦର୍ଶନାଦି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସରିଆସିଲାବେଳକୁ ସେଇ ଜନଗହଳିରେ ସତୀ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଛି । ଆସନ୍ନ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବର୍ଷା ଓ ପବନରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଜମିଦାର, ନଟ, ଦାସୀ ସୌରଭୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତରତର ହୋଇ କପିଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି ନଦୀପାର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି । ସତୀ କିନ୍ତୁ ଅନୁସରଣ କରି ବିଫଳ ହୋଇ ଫେରିଛି ।

ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ହିଁ ସତୀ ଜୀବନରେ ଆସିଛି ଆଉ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ସ୍ଵାମୀ ଓ ସବାରୀଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିବା ଏକଲା ସତୀର ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ଭେଟ ହୋଇଛି ତା’ର ପ୍ରାଣପ୍ରିୟ ନାଥନନାଙ୍କ ସହ । ଉଭୟେ ମନ୍ଦିରର ଅଦୂରରେ ଜନୈକ ଗୁଡ଼ିଆର ଘରେ ରାତି କଟାଇଛନ୍ତି । ପରଦିନ ସକାଳୁ ନାଥନା ବଳଦଗାଡ଼ିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସତୀକୁ ତା’ର ଶାଶୁଘରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ବାହାରିଛି ହେଲେ ସତୀ ତା’ ଶାଶୁଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଘଟିଛି ଆଉ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା । ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ଜମିଦାର ସତୀକୁ କୁଳଟା ବୋଲି କହି ଅପମାନିତ କରିଛି ଏବଂ ଗ୍ରହଣ ନକରି ଫେରିଯିବାକୁ କହିଛି । ଜମିଦାରଙ୍କ ଏପରି ବ୍ୟବହାରରେ ସତୀ ମାନସିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଛି । ନାଥନନା ସତୀର ସ୍ଵାମୀଙ୍କୁ ବହୁତ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି ମାତ୍ର ସତୀର ସ୍ଵାମୀ ତାଙ୍କର କୌଣସି କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ । ଫଳରେ ନାଥନନା ସତୀକୁ ନେଇ ରେଳଗାଡ଼ିରେ ବସି କଟକ ଚାଲିଆସିଛି । ସତୀ ଜୀବନରେ ଆସିଛି ଆଉ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।

କଟକରେ ସେମାନେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି ଭଡ଼ାଘରେ । ସତୀ ଆଉ ଗୋଟେ ଜୀବନ ଜିଇଁଛି । ନାଥନନାଙ୍କୁ ପାଖକୁ ଚିହ୍ନିଛି । ସେଇଠି ଖବର ପାଇଛି ଗାଁ କଥା, ବାପାମା’ଙ୍କ କଥା । ତା’ଦୁଃଖ କଷ୍ଟ ସୀମା ଲଙ୍ଘନ କରିଛି ଯେତେବେଳେ ସେ ଶୁଣିଛି ତା’ ବାପା ମା’ ଆଉ ଏଇ ସଂସାରରେ ନାହାଁନ୍ତି । ସ୍ଵାମୀଙ୍କଠାରୁ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଛି, ପିତୃମାତୃ-ହୀନ ହୋଇଛି, ଜୀବନର ସବୁ ସ୍ଵପ୍ନସମ୍ବଳ ହରାଇ ଏକୁଟିଆ ହୋଇପଡ଼ିଛି ସତୀ । ଦୁଇ ଚାରିଦିନ ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଦିନ କଟେଇଛି ସତୀ ।

ପରେ ସେ ନିଜର ଆଶା, ଭରସା ଓ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ରୂପେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ମନେ ମନେ ସ୍ଥିର କରିନେଇଛି ଏବଂ ତା’ର ଏଇ ଦୁର୍ଦ୍ଦିନରେ ନାଥନନା ବାସ୍ତବିକ ଯେଉଁ ବଦାନ୍ୟ ଦେଖାଇଛନ୍ତି ସେଥ‌ିପାଇଁ ନାଥନନା ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତାରେ ତା’ର ମନ ଭରିଯାଇଛି । ପରକ୍ଷଣରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଶଙ୍କା ଭିତରେ ନାଥନନାଙ୍କ ପ୍ରତି ତା’ର ସନ୍ଦେହ ଆସିଛି । ଘୃଣାରେ ମନ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଉଠିଛି ତା’ର ନାଥନନାଙ୍କ ପ୍ରତି । ସତୀ ଭାବିଛି ନାଥନନା କିଛି ମନ୍ଦ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖ୍ ତାକୁ ଗାଁକୁ ନନେଇ ଏଠି କଟକ ସହରକୁ ନେଇ ଆସିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସେ ବାରମ୍ବାର ଜିଦ୍ କରିଛି ଘରକୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଗାଁକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଆର୍ଥିକ ଅନଟନ ଯୋଗୁଁ ନାଥନନା ବି ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଶେଷକୁ ଗାଁକୁ ଫେରି ଆସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ଶେଷରେ ସତୀ ଓ ନାଥନନା ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମି ଅର୍ଥାତ୍ ଗାଁକୁ ଫେରିଛନ୍ତି । ଗାଁ ଘରେ ଏକାଠି ରହିଛନ୍ତି । ନାଥନନାଙ୍କ ବୋଉ ପୁରୀକୁ ତୀର୍ଥ ପଳାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ନିଶି ତଥା ସତୀର ବଉଳ ଶାଶୁଘରକୁ ପଳେଇଥିବାରୁ ନାଥନନାଙ୍କ ଘର ଶୂନ୍ୟ । ଏପରି ସମୟରେ ନାଥନନା ଆଉ ସତୀ ଗୋଟିଏ ଘରେ ଏକାଠି ରହିବା କଥା ସତୀକୁ ଭଲ ଲାଗିନାହିଁ । ଲଜ୍ଜା ସଂକୋଚ ଏବଂ ସର୍ବୋପରି ବାପ ମା’ ଶୂନ୍ୟ ଗାଁ ଭୂଇଁ ସତୀ ପକ୍ଷରେ ଉପଭୋଗ୍ୟ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ।

ତେବେ ଏଇଠାରୁ ହିଁ କଥାବସ୍ତୁରେ ଔପନ୍ୟାସିକ ଆଣିଛନ୍ତି ଆଉ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । ଗାଁ ଚାହାଳିର ଶିକ୍ଷକ ଅଚ୍ୟୁତି ମହାନ୍ତି ଖଳ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହି ଟାଉଟରର କୋପଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଛି ସତୀ ଓ ନାଥନନାଙ୍କ ଉପରେ । ସ୍ଵାମୀ ପରିତ୍ୟକ୍ତା ସତୀର ପୈତୃକ ସମ୍ପଭିକୁ ହାତେଇବା ପାଇଁ ଅନୁତି ଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ଚିଠି ଲେଖୁଛି ସତୀ ନିକଟକୁ । ତେବେ ତା’ର ଏଇ ଚକ୍ରାନ୍ତ ଅସଫଳ ହେବାରୁ ସେ କ୍ରୋଧରେ ସତୀକୁ ହଇରାଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମତେଇଛି ।

ଅଚ୍ୟୁତିର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରୂପ ନେଇଛି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଗାଁରେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଏକ ଘରକଥା କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠିଛି । ଅଚ୍ୟୁତିର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଜାଲ ପ୍ରସାରିତ କରିଛି ଗାଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭାକର ପୁରୋହିତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ର, ଅଚୁତି ମହାନ୍ତି ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଜିଦ୍ କରିଛନ୍ତି ଯଦି ସତୀକୁ ନଛାଡ଼ିବ ତେବେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ନିଆଁ ପାଣି ବାସନ୍ଦ କରାଯିବ । ନାଥନନାଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସୀମା ଲଘୁଛି । ସେ ଭୟ ଦେଖାଇବାପାଇଁ ପୋଲିସ୍‌ର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏକପ୍ରକାର ଭୟ ଦେଖାଇ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ତଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି ।

କେବଳ ସତୀପାଇଁ ନାଥନନାଙ୍କର ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଗତି, ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କର ନିର୍ମମ ବ୍ୟବହାର, କୁସିତ ବିଦୂପ, ସମାଲୋଚନା ସତୀ ମନରେ ଦାରୁଣ ଆଘାତ ଦେଇଛି । ନିଜକୁ ଅଭିଶପ୍ତ ବୋଲି ଭାବି ସେ ବିବ୍ରତ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ଶେଷବେଳକୁ ସତୀ ପ୍ରଭାକର ମିଶ୍ରଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ନେଇଛି ଯେ ସେ ଚାଲିଗଲେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ନାଥନନାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ସତୀ ଚିଠିଟିଏ ଲେଖୁ କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାହାରିଛି ।

କଠିନ ଶବ୍ଦ ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ –

• ଟିପଣା – ସ୍ମାରକଲିପି, ଜାତକର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ।
• ଦୋଭେଇ – ଦୋବେଇ-ଦ୍ଵିତୀୟବାର ବିବାହିତ ପୁରୁଷ ।
• ହେଜମେଳ – ମିଳାମିଶା, ଘନିଷ୍ଠତା ।
• ଆଣକାଠି – ଚିତାଲେଖା କାଠି ।
• ମହତାପ – ଶୁଭ୍ର ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଚଉନ୍ଦ୍ରଉଦିଆ ବାଣ ।
• ଡବଡ଼ବି – ଯେ ସ୍ଥାନ କାଳ ପାତ୍ର ବିଚାର ନକରି ଅନବରତ ଗପେ ।
• ଦୂରନ୍ତ – ଦୁର୍ବର୍ଷ, ଯାହାକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ।
• ଅପନ୍ତରା – ଅଗମ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ।
• ଟସ୍କର – ତସ୍କର, ଚୋର ।
• ଫରାକତ – ପ୍ରଶସ୍ତ, ଫର୍ଚ୍ଚା ।
• ବସନ୍ତରା – ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ତୁଳସୀ ଚଉରାରେ ଦିଆଯାଉଥ‌ିବା ସଚ୍ଛିଦ୍ର ଘଡ଼ି ।
• କୃତାର୍ଥ – କୃତକାର୍ଯ୍ୟ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ।
• ଆରଦୋଳି – ଜଞ୍ଜାଳ ।
• ଅନିର୍ବଚନୀୟ – ବର୍ଣ୍ଣନାତୀତ ।ଙ୍ଗ
• ଓଳିଗି – ନମସ୍କାର, ପ୍ରଣାମ ।
• ପଞ୍ଚଗବ୍ଯ – ଗାଈ ମୃତ, ଗୋବର, କ୍ଷୀର, ଘିଅ ଓ ଦହିର ମିଶ୍ରଣ ।
• ଅବ୍ଯାଜ – ନିଷ୍କପଟ ।
• ଠଣା – କାନ୍ଥକୁରା, ମାଟିକାନ୍ଥରେ ଛୋଟ ଜିନିଷଟିଏ ରଖୁବାପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନ ବିଶେଷ ।
• ଦହଗଞ୍ଜ – ହଇରାଣ, କଲବଲ, ଯନ୍ତ୍ରଣାକ୍ତ ।

ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା ଓ ସ୍ବରୂପ

ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ନାଟକ ଅନ୍ୟତମ । ସାହିତ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଏହା ଏକ ମନୋରମ କଳାକୃତି । ସାହିତ୍ୟକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କାବ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଥିଲା । କାବ୍ୟକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ଯଥା – ଦୃଶ୍ୟ କାବ୍ୟ ଓ ଶ୍ରାବ୍ୟ କାବ୍ୟ । କାବ୍ୟ, କବିତା, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଗଳ୍ପ ଆଦି ପଢ଼ାଯାଏ, ଶୁଣାଯାଏ; ମାତ୍ର ନାଟକ ଏକାଧାରାରେ ପଢ଼ା, ଶୁଣା ଓ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଫଳତଃ ନାଟକକୁ ମିଶ୍ରକଳା ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ । ଏମିତିରେ ବି ନାଟକକୁ ଏକ ଅଭିନୟ କଳା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସୁତରାଂ ଏହା ହିଁ ଦୃଶ୍ୟ କାବ୍ୟ । ଜୀବନର ସୁଖ-ଦୁଃଖ, ହସ- କାନ୍ଦ, ଆନନ୍ଦ-ବିଷଦ, ନିଚ୍ଛକ ରୂପ ବର୍ଷିଳ ହୋଇଥାଏ ନାଟକରେ । ତେଣୁ ନାଟକକୁ ଜୀବନ ମହାନାଟକର ଏକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଳା କୁହାଯାଏ । ଜୀବନ ଓ ସମାଜ ନାଟକର କଳେବର ମଧ୍ୟରେ ଫୁଟିଉଠେ । ଏହିସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଜି ନାଟକର ଭୂମିକା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ।

ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା :
ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ନାଟକର ପ୍ରାଚୀନତା ସର୍ବଜନ ସ୍ଵୀକୃତ । ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗ ପରି ନାଟକର ସଂଜ୍ଞାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଭେଦରେ ନାନା ମୁନି ନାନା ମତ ଦେଖାଯାଏ । ‘‘କାବ୍ୟଷୁ ନାଟକଂ ରମ୍ୟମ୍’’ – କାବ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ନାଟକ ହେଉଛି ରମଣୀୟ । ଏହି ରମଣୀୟ କଳାକୁ ନାଟ୍ୟ ସମାଲୋଚକମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କରି ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ତେବେ ଭରତମୁନିଙ୍କ ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ ବ୍ରହ୍ମା ଚାରି ବେଦରୁ ଉପାଦାନ ସଂଗ୍ରହ କରି ରଚନା କଲେ ଦୃଶ୍ୟ କାବ୍ୟ ବା ନାଟକ । ରଗ୍‌ବେଦରୁ କଥା, ସାମବେଦରୁ ଗାନ, ଯଜୁର୍ବେଦରୁ କ୍ରିୟା ବା ଅଭିନୟ ଏବଂ ଅଥର୍ବ ବେଦରୁ ରସ – ଏହି ଚାରୋଟି ବିଷୟକୁ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମା ରଚନା କଲେ ନାଟକ ।

ପାଣିନୀଙ୍କ ମତରେ ‘ନଟ୍’ ଧାତୁରୁ ନାଟକର ଉତ୍ପତ୍ତି । ନଟ୍ ଧାତୁ ‘ନୃତ୍’ ଧାତୁର ପ୍ରକୃତ ରୂପ । ଏହି ‘ନଟ୍’ ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘ଅଙ୍ଗଚାଳନା’ । ନାଟ୍ୟ ଶବ୍ଦଟି ମଧ୍ୟ ‘ନଟ୍’ ଧାତୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶବ୍ଦ, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନଟର କର୍ମ । ତେବେ ‘ନଟ୍’ ଧାତୁରୁ ନାଟ୍ୟ, ନାଟକ ଏବଂ ନଟ ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।

ଏହି ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା ଉଭୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ମନୀଷୀଗଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବାଗରେ ଦେଇ ଆସିଛନ୍ତି । ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଡ୍ରାମା (Drama) ଶବ୍ଦଟି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ବ୍ୟବହୃତ ନାଟକର ପାରିଭାଷିକ ଶବ୍ଦ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ପ୍ରାଚ୍ୟ ସମାଲୋକଗଣଙ୍କ ନାଟକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସଂଜ୍ଞା ବିଚାର କରିବା । ‘ସାହିତ୍ୟ ଦର୍ପଣ’ ଅଳଙ୍କାର ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବିଶ୍ଵନାଥ କବିରାଜ କହିଛନ୍ତି – ‘‘ଚିତ୍ରାଭିନେୟଂ ଦୃଶ୍ୟମ୍’’ । ଯାହା ଅଭିନୀତ ହୋଇପାରିବ ତାହା ହିଁ ଦୃଶ୍ୟ କାବ୍ୟ ବା ନାଟକ । ତେବେ ଆଧୁନିକ କାଳଖଣ୍ଡରେ ନାଟକକୁ ଆଉ ଦୃଶ୍ୟକାବ୍ୟର ସୀମା ସରହଦ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ କରାଯାଉ ନାହିଁ ।

ପ୍ରାଚ୍ୟ ଭୂଖଣ୍ଡର ମନୀଷୀ ଆଳଙ୍କାରିକ ମମ୍ମଟ୍ଟ ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ କରି କହିଛନ୍ତି କାବ୍ୟର ବିଭାବ ଓ ଅନୁଭାବ ଗୀତଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନଟଦ୍ଵାରା ଅଭିନୀତ ହେଲେ ତାହା ନାଟକ ହୁଏ । ଯଥା –

‘‘ଅନୁଭାବ ବିଭବାନାଂ ବର୍ଣ୍ଣନା କାବ୍ୟମୁଚ୍ୟତେ
ଚେଷାମେବ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ସୁ ନାଟ୍ୟ ଗୀତାଦି ରଞ୍ଜିତଂ ।’’

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସାଗର ନନ୍ଦୀଙ୍କ ମତରେ ଲୋକଙ୍କ ସୁଖଦୁଃଖ ଅବସ୍ଥାରୁ ସମୁଦ୍‌ଭୂତ ସତ୍ୟାସତ୍ୟର ଅଭିନୟ ହେଉଛି ନାଟକ । ଯଥା –

‘‘ଅବସ୍ଥା ଯାତୁ ଲୋକସ୍ୟ ସୁଖଦୁଃଖ ସମୁଦ୍‌ଭବା
ସତ୍ୟାସତ୍ୟାଭିନୟ ପ୍ରାୱେ ନାଟ୍ୟମିତ୍ୟଭିଧୀୟତେ ।”

ପୁନଶ୍ଚ ଲୋକବୃତ୍ତିକୁ ଯାହା ଅନୁକରଣ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ନାଟକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିନବ ଗୁପ୍ତ ନାଟକ ସମ୍ପର୍କରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନାଟକ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଦୃଶ୍ୟକାବ୍ୟ ଯାହାକି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଳ୍ପନା, ଅଧବସାୟ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ଅସତ୍ୟର ବିଲକ୍ଷଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦାନ କରିଥାଏ । ଗୁପ୍ତଙ୍କ ଭାଷାରେ –

‘‘ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଚ୍ଛାନୁବ୍ୟବସାୟବିଷୋୟୋ ଲୋକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ
ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ବିଦି ଲକ୍ଷତ୍ରାତ୍ ଯଚ୍ଛଦେବା ଚୌ ଲୋକସଂ ସର୍ବସ୍ୟ
ସାଧାରଣତୟା ସତ୍ତ୍ଵେନ ଭାବ୍ୟମାନଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମାଣୋଽର୍ଥେ ନାଟ୍ୟମ୍ ।’’

ସେହିପରି ବାମନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମତାନୁଯାୟୀ – ‘‘ଅଭିନୟାତ୍ମକଂ କାବ୍ୟ ନାଟ୍ୟମ୍‌ ’’ ଅର୍ଥାତ୍ ଯାହା ଅଭିନୟ କରାଯାଏ ତାହା ଦୃଶ୍ୟକାବ୍ୟ । ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବି କାଳିଦାସଙ୍କ ମତରେ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କ ସନ୍ତୋଷବିଧାନ ଯେଉଁ ଅଭିନୟଦ୍ବାରା ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ତାହା ହିଁ ନାଟକ । କାଳିଦାସଙ୍କ ଭାଷାରେ –

‘‘ଆପରିତୋଷାଦ୍ ବିଦୁଷୀ ନ ସାଧୁ ମନୋ ପ୍ରୟୋଗବିଜ୍ଞାନମ୍
ବଳବଦପି ଶିକ୍ଷିତାନାଂ ଆସନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟୟଂ ଚେତାଃ ।’’

ତେଣୁ ଉପରୋକ୍ତ ପ୍ରାଚ୍ୟ ମନୀଷୀମାନଙ୍କର ନାଟକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସଂଜ୍ଞାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ସହଜରେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ସୁଖଦୁଃଖାଦି ଅବସ୍ଥା ଭେଦର ଅଭିନୟ ଉପଯୋଗ୍ୟ ବାସ୍ତବାଶ୍ରୟୀ କଳାକୃତି ପରିପ୍ରକାଶ ହେଉଛି ନାଟକ । ପ୍ରାଚ୍ୟ ମନୀଷୀଗଣ ନାଟକକୁ କାବ୍ୟର ଏକ ବିଭାଗ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏତେ ଦୂର ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ମନେହୁଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ପ୍ରାଚ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ମନୀଷୀଗଣଙ୍କ ନାଟକ ସମ୍ପର୍କିତ ସଂଜ୍ଞା ଜାଣିବା ପରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ବିଦ୍ଵାନ୍‌ଗଣ ନାଟକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯେଉଁ ସଂଜ୍ଞାମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି ତାହାର ବିଚାର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏଠାରେ କରଯାଇପାରେ ।

କେବଳ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଆଲୋଚକମାନେ ଯେ ନାଟକକୁ ନେଇ ଅନେକ ସଂଜ୍ଞା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଯାଇଛନ୍ତି ତାହା ନୁହେଁ; ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସମାଲୋଚକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନକେ ତାତ୍ତ୍ଵିକ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ ଗ୍ରୀକ୍ ସାହିତ୍ୟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲ୍ (Aristotle)ଙ୍କ ମତରେ ନାଟକ ହେଉଛି – “Imitation of action of the form of the action.” ଅର୍ଥାତ୍ ନାଟକ ଲୋକବୃତ୍ତର ଅନୁକରଣ । Elizabeth Drew ତାଙ୍କର ‘Discovery of Drama’ ପୁସ୍ତକରେ ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ଲେଖିଛନ୍ତି – “Drama is a creation and representation of life in terms of theatre.” ଅର୍ଥାତ୍ ନାଟ୍ୟମଞ୍ଚରେ ଯାହା ଜୀବନର ପ୍ରତିନିଧୃତ୍ଵ କରେ ତାହା ହିଁ ନାଟକ ।

ସେହି ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ସମାଲୋଚକ ସିସେରୋ (Ciciro)ଙ୍କ ମତରେ, “Drama is the copy of life, a mirror of custom and reflection of truth.” ଅର୍ଥାତ୍ ନାଟକ ହେଉଛି ଜୀବନର ଅନୁକୃତି, ସାମାଜିକ ଚଳଣିର ଦର୍ପଣ ଓ ସତ୍ୟର ପ୍ରତିଫଳନ ।

ସମାଲୋଚକ ଏକ୍ସାରଡାଇସ୍ ନିକଲ (Ellardias Nicoll) ତାଙ୍କର ‘Theory of Drama’ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ନାଟକର ସଂଜ୍ଞା ନିରୂପଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି – “Drama is the art of expressing ideas about life in such a manner as to render the express and capable of interpretation by actors and likely to interest an audience assembled to hear the words and witness the action.”
ଅର୍ଥାତ୍ ଦଳେ ଅଭିନେତା ଅଭିନେତ୍ରୀ ମଞ୍ଚରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜୀବନର ନାନା ଭାବ ଭାବନାକୁ ଯେପରି କ୍ରିୟାତ୍ମକ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ଓ ତାକୁ ଦର୍ଶକ ଦେଖି ଯେପରି ଉତ୍ସାହିତ ହୁଅନ୍ତି ତାହା ହିଁ ନାଟକ ।

ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉଭୟ ସାହିତ୍ୟର ବିଦ୍ୱାନ୍‌ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ନାଟକର ବହୁବିଧ ସଂଜ୍ଞାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲାପରେ ଉଭୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସାମ୍ୟ ରହିଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଉଭୟ ପ୍ରବୀଣମାନଙ୍କ ସଂଜ୍ଞାରେ ଯାହା ସାମ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି –

• ନାଟକ ସହ ଅଭିନୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ
• ନାଟକରେ ସମକାଳୀନ ସମାଜର ଚିତ୍ର ପ୍ରତିଫଳିତ
• ନାଟକ ଏକ କଳା, ଯେଉଁଥୁରେ ଜୀବନ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ

ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନାଟକ ହେଉଛି ଅଭିନୟୋପଯୋଗୀ ଏକ କଳାକୃତି, ଯେଉଁଥରେ ମଣିଷର ସୁଖ-ଦୁଃଖ ସହ ସାମାଜିକ ଚଳଣିର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାବ ଉଦ୍‌ଭାସିତ ହୋଇଉଠେ । ଦର୍ଶକ ହୃଦୟରେ ଏହା ଗଭୀର ରେଖାପାତ କରେ । ଯୁଗର ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଓ ଆଶାଆକାଂକ୍ଷାକୁ ନେଇ ନାଟକ ରଚିତ ହୁଏ । ଗୋଟିଏ ଜାତିକୁ ତା’ର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଓ ନାଟକରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ସୁତରାଂ ନାଟକ କେବଳ ଯେ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ରଚନା କରାଯାଏ ତାହା ନୁହେଁ; ତାହାକୁ ସମାଜ ତଥା ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରାଯାଏ ।

ନାଟକର ସ୍ୱରୂପ :
ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗ ତୁଳନାରେ ନାଟକର ସ୍ବାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ସହଜରେ ଅନୁମେୟ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗ ପାଠ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦୃଶ୍ୟ । ଏଠାରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ମର୍‌ଜରୀ ବୋଲ୍ଟଟନ୍‌ (Marjori Boulton) ଙ୍କ ମତକୁ ପ୍ରସଙ୍ଗକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ ମନେହୁଏ । ତାଙ୍କ ମତରେ “It is a literature that walks and talks before our eyes.” ଏହା ସର୍ବଜନବୋଧ ଏବଂ ସଶ୍ରଦ୍ଧ ଲୋକପ୍ରିୟତାର ଅଧିକାରୀ । ଯେହେତୁ ମାନବ ଜୀବନର ନିଖୁଣ ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖାଇବାରେ ଏହା ସଫଳ ତେଣୁ ଏହା ସର୍ବାଧ‌ିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ତଥା ଗଣମାନସ ଆକୃଷ୍ଟକାରୀ ।

ନାଟକର ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତ କଳା । ଏହାର ସାଫଲ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ । ନାଟ୍ୟକାର ତେଣୁ ନାଟକ ପାଇଁ ମଞ୍ଚଟିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ । ତେଣୁ ନାଟ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା ଓ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ହି ନାଟକର ଯଥାର୍ଥ କଳାତ୍ମକ ରୂପ ଫୁଟିଉଠେ ।

ନାଟକର ଶିଳ୍ପଗତ ସୁଷମା ଓ କଳାଗତ କୌଶଳ ସହଜସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଖୁବ୍ କଠିନ । ନିଜର ଅନୁଭୂତି ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଉପଯୋଗରେ ନାଟ୍ୟକାର ପାଠକର ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଯତ୍ନବାନ୍ ହୋଇଥାଏ । ଅନେକ ନିୟମ ଭିତରେ ରହି ନାଟ୍ୟକାର ଏହାର ସଫଳତା ପାଇଁ ଯତ୍ନବାନ୍ ହୋଇଥାଏ । ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବିଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ନାଟକରେ ଟିକେ ଅଧ‌ିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ତଥା ବିଧ୍ଵ ପାଳନ କରିବାକୁ ହୁଏ । କଥାବସ୍ତୁର ବର୍ଣ୍ଣନା, ଚରିତ୍ରର ସଠିକ୍ ଚୟନ, ସଂଳାପର ପ୍ରତୋପଯୋଗିତା, ମଞ୍ଚର ସାର୍ଥକତା ସବୁ ସମ୍ପର୍କରେ ନାଟ୍ୟକାର ଯତ୍ନବାନ୍ ହେବା ଉଚିତ । ଏହିସବୁର ମିଳିତ ସଫଳତା ଉପରେ ନାଟକର ସଫଳତା ନିର୍ଭର କରେ ।

ନାଟକ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟତଃ ଜୀବନର କାହାଣୀ । ସେଥ‌ିରେ ସଫଳତା ଅଛି, ବିଫଳତା ଅଛି, ଆନନ୍ଦ ଅଛି, ବିଷାଦ ଅଛି । ନାଟକ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଚାରିପକ୍ଷ ହେଉଛନ୍ତି ନାଟ୍ୟକାର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଅଭିନେତା ଏବଂ ଦର୍ଶକ । ଏମାନଙ୍କ ଜୀବନବୋଧର ସୂକ୍ଷ୍ମତାକୁ ନେଇ ନାଟକର ବିସ୍ତାର । ଏହା ଯେତେ ବାସ୍ତବ ହେବ, ନାଟକଟି ସେତେ ରସୋତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ । ପୁଣି ନାଟକ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦ ହେବା ବି ତା’ର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାରକାରୀ; ତେଣୁ ନାଟକର ସାରମର୍ମ ତଥୀ କଥାବସ୍ତୁ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦ ହେବା ବାଞ୍ଛନୀୟ ।

ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବିଭାଗ ତଥା ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ, କବିତା ଆଦି ଅପେକ୍ଷା ନାଟକ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ତେଣୁ ନାଟ୍ୟକାର ଏଥରେ ସମାଜ ସଂସ୍କାର ଓ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ନିମନ୍ତେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପ୍ରୟାସ କରିଥାଏ । ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ନାଟକ ସମାଜକୁ ମୁଗ୍ଧ କରେ, ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ଦିଏ, ସାମାଜିକ ମଣିଷକୁ ଉତ୍ତମ ନାଗରିକ ହେବାର ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ତେଣୁ ଏ ଧରଣର ନାଟକ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବା ସହ କାଳଜୟୀ ହେବା ସ୍ଵାଭାବିକ ।

ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ବିକାଶଧାରା :
ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟରେ ନାଟକ ‘ପଞ୍ଚମବେଦ’ ଭାବରେ ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ଭାସ, କାଳିଦାସ, ବିଶାଖାଦତ୍ତ ଆଦି ମହାନ୍ ନାଟ୍ୟକାରମାନେ ସଂସ୍କୃତରେ ନାଟକ ରଚନା କରି ଲୋକମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ନାଟ୍ୟମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟରେ ଅନର୍ଘରାଘବ, ଗୀତଗୋବିନ୍ଦ, ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ଇତ୍ୟାଦି ସଂସ୍କୃତ ନାଟକ ଅଭିନୀତ ହୋଇଥୁବାର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ଯ ସୁଲଭ । ଏଥିସହିତ ୧୮୬୯ ମସିହାରେ ରଘୁନାଥ ପରିଚ୍ଛାଙ୍କ ‘ଗୋପୀନାଥ ବଲ୍ଲଭ’ ନାଟକ ପ୍ରଥମ କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ନାଟ୍ୟ ମାଧ୍ୟମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ପାଲା, ଦାସକାଠିଆ, ସୁଆଙ୍ଗ, ଲୋକନାଟ, ଯାତ୍ରା ଓ ମୋଗଲ ତାମସା ଇତ୍ୟାଦି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଆସିଛି, ଯାହାକୁ ଓଡ଼ିଶୀ ଯାତ୍ରା-ନାଟକ ପର୍ଯ୍ୟାୟଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଶିଳ୍ପ, କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟର ଦେଶ । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତି ମନ୍ଦିର ଗାତ୍ରରେ ଲାସ୍ୟମୟୀ ନର୍ତ୍ତକୀର ଅପୂର୍ବ ନୃତ୍ୟଛଟା । ତେଣୁ ନାଟକର ସ୍ଵରୂପ ଓ ପ୍ରକୃତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଧବଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷପାଦ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକଳା ଏକ ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରାଦ୍ବାରା ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଆସିଛି । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ତର ଖଣ୍ଡ ନାଟକୀୟ ଭଙ୍ଗୀରେ ଲୀଳାଦୀପ୍ତ ଥିଲା । ମନ୍ଦିର ଦୂର୍ଗ, ରାଜପ୍ରସାଦ, ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ ଗାତ୍ରରେ ଏଇ ଶିଳ୍ପୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଜୀବନର ନାଟ୍ୟରସ ।

ଓଡ଼ିଶାର ରାଜା, ପ୍ରଜା ସମସ୍ତେ କଳାର ପୂଜାରୀ । ଏଇ କଳା ଚେତନା ହିଁ ଓଡ଼ିଶାର ନାଟ୍ୟକଳାର ବିଚିତ୍ର ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ସମୟର ବିବର୍ତ୍ତନରେ ଯୁଗ ରୁଚିର ବିଭିନ୍ନତା ନେଇ ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ, ଅଭିନୟ, ପାଲା, ଦାସକାଠିଆ, ଲୋକନାଟ୍ୟ, ଯାତ୍ରା, ଲୀଳା, ସୁଆଙ୍ଗ ଓ ନାଟକ ଆଦି କ୍ରମେ ବିକାଶପଥର ଅଭିଯାତ୍ରୀ ହୋଇପାରିଛି ।

ଆଦିପର୍ବ (୧୮୭୦-୧୯୦୦):
ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକଳାର ଆଦିପର୍ବ ଥୁଲା ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଭାବିତ । ପ୍ରଥମ ଏଇ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆରେ ସଂସ୍କୃତଧର୍ମୀ ଦୃଶ୍ୟ କାବ୍ୟର ପ୍ରାବଲ୍ୟ ଦେଖା ଦେଇଥିଲା । ଭରତଙ୍କର ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏ ଶ୍ଳୋକରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନାଟକ ବା ଉଡ୍ର ଦେଶରେ ନାଟକ ଅଭିନୟ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ରହିଛି । ଖାରବେଳଙ୍କ ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଶିଳାଲେଖରେ ଶିଳାଲେଖରେ ନୃତ୍ୟଶୀଳା ଅଙ୍ଗନାର ଚିତ୍ର ରହିଛି । ଜୟଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନା ଗୀତଗୋବିନ୍ଦର ସଙ୍ଗୀତ ନୃତ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦିର ପ୍ରୟୋଗ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି ।

ମୁରାରି ମିଶ୍ର ଓ କୃଷ୍ଣ ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କୃତ ନାଟ୍ୟକାର ଏଇ ଓଡ଼ିଶା ଭୂମିର ଲେଖକ । ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କର ବେଢ଼ା ସଂଲଗ୍ନ ନାଟମଣ୍ଡପ ଓ ନାଟମନ୍ଦିରମାନ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକଳା ସମ୍ପର୍କରେ ଦୃଢ଼ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରେ । ଉତ୍କଳ ଭୂମି ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକନାଟ୍ୟର ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପୀଠରୂପେ ବିରାଜିତ । ରାମଲୀଳା, କୃଷ୍ଣଲୀଳା, ମୋଗଲତାମସା, ଚଢ଼େୟାନାଟ, ପାଟୁଆନାଟ, ଦଣ୍ଡନାଟ, ଘୋଡ଼ାନାଟ, କଣ୍ଢେଇନାଟ, ପାଲା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକନାଟ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକଳାର ବିସ୍ତୃତ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରେ ।

ନ’ ଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ପରାଧୀନତାର ବନ୍ଧନ, ଭାଷା ବିଲୋପ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରଭୃତି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୁର୍ବିପାକ ମଧ୍ଯରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବଞ୍ଚି ରହିଲା ଓ ପରେ ପରେ ଏଥ‌ିରେ ଦେଖାଦେଲା ଗୀତିନାଟ୍ୟ । ୧୮୬୮ ମସହିରେ ରଚିତ ରଘୁନାଥ ପରିଚ୍ଛାଙ୍କର ଗୋପୀନାଟ ବଲ୍ଲଭ ଗୀତିନାଟ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହାପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ପାଣି, ଗୋପାଳ ଦାସ, ବୈଷ୍ଣବ ପାଣି ଓ ବାଳକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି ପ୍ରଭୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାରମାନେ ଗୀତିନାଟ୍ୟର ବଳିଷ୍ଠ ଧାରାକୁ ସମୃଦ୍ଧି କରିଅଛନ୍ତି ।

୧୮୬୮ ମସିହାରେ ଯଦିଓ ‘ଗୋପୀନାଥବଲ୍ଲଭ’ ରଚିତ ହୋଇଛି; ମାତ୍ର ଏହାକୁ ନାଟକ କୁହାଯାଇ ନ ପାରେ । ୧୮୭୬ ମସିହା ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଛି । ଏଇ ମସିହାରେ ନାଟ୍ୟକାର ଜଗନ୍ମୋହନ ଲାଲାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାଟକ ‘ବାବାଜୀ’ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା । ପରେ ପରେ ୧୮୮୭ ବେଳକୁ ଜଗନ୍ମୋହନ ମଧ୍ଯ ‘ସତୀ’ ନାଟକ ରଚନା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୧୮୮୦ ମସିହାରେ ନାଟ୍ୟକାର ରାମଶଙ୍କର ରାୟ ‘କାଞ୍ଚି କାବେରୀ’ ନାମକ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଅଦ୍ୟାବଧୂ ଏକ ବିବାଦମାନ ସମସ୍ୟା । କେତେଜଣ ଆଲୋଚକ ‘ବାବାଜୀ’ ନାଟକକୁ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ମାତ୍ର ‘ବାବାଜୀ’ ନାଟକର କେତେକ ଦୋଷତ୍ରୁଟି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି କେତେଜଣ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ଭାବରେ ସ୍ଵୀକୃତି ନ ଦେଇ ରାମଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କର ‘କାଞ୍ଚ୍ କାବେରୀ’କୁ ପ୍ରଥମ ନାଟକ ଭାବରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଅନ୍ତି । ମାତ୍ର ସମୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖ‌ିଲେ ଜଗନ୍ମୋହନ ଲାଲାଙ୍କର ‘ବାବାଜୀ’ ନାଟକ ରାମଶଙ୍କରଙ୍କର ‘କାଞ୍ଚି କାବେରୀ’ ନାଟକର ପୂର୍ବସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଦିସୃଷ୍ଟିର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇବା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମନେହୁଏ ।

‘କାଞ୍ଚି କାବେରୀ’ ପରେ ରାମଶଙ୍କର ବିଷମୋଦକ, ଚୈତନ୍ୟଲୀଳା, ରାମ ବନବାସ, ରାମାଭିଷେକ, କଂସବଧ, ଲୀଳାବତୀ, କାଞ୍ଚନମାଳା, ବନମାଳୀ, ଯୁଗଧର୍ମ, କଳିକାଳ ଓ ବୁଢ଼ାବର ପ୍ରଭୃତି ଚଉଦଖଣ୍ଡ ନାଟକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସମୟର ଅନ୍ୟତମ ନାଟ୍ୟକାର କାମପାଳ ମିଶ୍ରଙ୍କର ବସନ୍ତ ଲଳିତିକା, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ସୀତା ବିବାହ, ଦୁର୍ଗା, ଶର୍ବରୀ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସଫଳ ସୃଷ୍ଟି ।

ଏ ସମୟର ଅନ୍ୟତମ ନାଟ୍ୟକାର ହେଉଛନ୍ତି ଭିକାରୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ । ନାଟ୍ୟଧାରାର ଗତାନୁଗତିକ ଶୈଳୀରେ ସେ କଟକ ବିଜୟ, ସଂସାର ଚିତ୍ର, ନନ୍ଦୀକେଶରୀ, ରତ୍ନମାଳୀ, ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ, ଯୌତୁକ ଓ ନିରୁପମା ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ଚିକିଟିର ଯୁବରାଜ ରାଧାମୋହନ ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଏଇ ସମୟରେ ପ୍ରେମ ତରଙ୍ଗ, ପରିମଳା, ପାଣ୍ଡବ ବନବାସ ଓ ପ୍ରକୃତ ପରିଣୟ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସୁପରିଚିତ ସମାଲୋଚକ ପଣ୍ଡିତ ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ସୀତା ବନବାସ, ଜାନକୀ ପରିଣୟ, ଜନ୍ମଭ ରାଘବ, ଦ୍ରୌପଦୀ ହରଣ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ନାଟ୍ୟଶୈଳୀ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ।

ଏହାଛଡ଼ା ବିଶ୍ଵମୋହନ ରାଚେନ୍ଦ୍ରଦେବ, ବିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର, ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦେବ, ପଦ୍ମନାଭ ନାରାୟଣ ଦେବ ଓ ଗୌରଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଦେବ, ହରିହର ରଥ ଓ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ରଥ ପ୍ରମୁଖ ନାଟ୍ୟକାରମାନେ ଏଇ ସମୟରେ ଅନେକ ନାଟକ ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । ଏଇ ସମୟର ନାଟକ ପୌରାଣିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଓ ସଙ୍ଗୀତବହୁଳ । ଏଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତ ସଂଳାପ ଖୁବ୍ ଦୀର୍ଘ, ମୋଟ ଉପରେ ଐତିହାସିକ ଚେତନା ସମୃଦ୍ଧ ।

ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ବ (୧୯୦୧-୧୯୩୫) :
ବିଂଶ ଶତକର ପ୍ରାରମ୍ଭ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ବିକାଶ ପଥରେ ପ୍ରକୃତରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ । ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶାସନ ଓ ତହିଁରୁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବାପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କର ଦୁର୍ବାର ବ୍ୟାକୁଳତା ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମନରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କଲା । କଳା ସ୍ଥାପତ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପୁଣି ଥରେ ସ୍ଵାଭିମାନୀ ହୋଇ ଉଠିବାକୁ ଆପ୍ରାଣ ଉଦ୍ୟମ କଲା । ସତ୍ୟବାଦୀର ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାଣରେ ଜାତୀୟ ଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାପାଇଁ ନେତୃତ୍ଵ ନେଲେ ।

ଏ ଜାତିର ଗୌରବମଣ୍ଡିତ ତେଜୋଦୀପ୍ତ ଇତିହାସକୁ ଏ ଜାତି ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଭଗ୍ନହୃଦୟ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାଣରେ ନୂତନ ଜାତୀୟତାବୋଧ ସଞ୍ଚାର କରିବା ଥିଲା ଏହି ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଆଭିମୁଖ୍ୟ । ଏ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟତମ ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ‘ମୁକୁନ୍ଦଦେବ’ ଓ ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମଦେବ’ ନାମକ ଦୁଇଟି ଐତିହାସିକ ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି କରି ଜାତୀୟ ଜାଗରଣକୁ ତ୍ବରାନ୍ବିତ କରିପାରିଥିଲେ । ଇତିହାସର ସତ୍ୟ ସହିତ କେତେକ କାଳ୍ପନିକ ଚରିତ୍ର ପରିବେଷଣ କରି ଗୋଦାବରୀଶ ନାଟକକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ମୋହନସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଓ ଗୋବିନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ଶୁରଦେଓ ପ୍ରମୁଖ ନାଟ୍ୟକାର ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡ଼ିସିନ ଫାର୍ଶ, କୁଳରକ୍ଷା ଫାର୍ଶ, ନରମେଧ ଯଜ୍ଞ, ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳ, ନାରକାସୁରବଧ, ରାସଲୀଳା ଓ ଉତ୍କଳ ରମଣୀ ଆଦି ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ପୌରାଣିକତା ଓ ଐତିହାସିକତା ଏ ସମୟର ବିଶେଷତ୍ୱ ।

ଏଇ ସମୟରେ ନାଟ୍ୟକାର ଅଶ୍ବିନୀ କୁମାର ଘୋଷଙ୍କ କୃତିତ୍ୱ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ । ଓଡ଼ିଶୀ ନାଟ୍ୟଜଗତକୁ ତାଙ୍କର ମହନୀୟ ଅବଦାନ ହେଉଛି ଭୀଷ୍ମ, ସାବିତ୍ରୀ, ହିନ୍ଦୁ ରମଣୀ, କଳାପାହାଡ଼, କୋଣାର୍କ, ପାଇକପୁଅ, ଉତ୍କଳ ଗୌରବ, ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର, କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ, ଭଞ୍ଜ-ଭୁଜଙ୍ଗ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ନାଟକ । ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ଜଗତର ସେ ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦୀ ସ୍ରଷ୍ଟା ।

ପରେ ପରେ କାର୍ତ୍ତିକଚନ୍ଦ୍ର ଘୋଷଙ୍କର, ‘ମୀରକାଶିମ’, ‘ବୀର ଅଭିମନ୍ୟୁ’ ପ୍ରଭୃତି ନାଟକ, କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଶରତ୍‌ରାସ, ବସନ୍ତବିଳାସ, ବରୁଣ ବିଜୟ, କାଳୀୟ ଦଳନ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ଭକ୍ତି ରସାତ୍ମକ ନାଟକ, ବାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କର ‘ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ’ ଓ ‘ଶିବଦାସ’, ମାୟାଧର ମାନସିଂହଙ୍କର ରାଜକବି, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ପୁଷିତା, ପୂଜାରିଣୀ, ନଷ୍ଟନୀଡ଼, ବାରବାଟୀ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ସୁଦାମା, ରଘୁ ଅରକ୍ଷିତ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟଜଗତକୁ ସମୃଦ୍ଧି କରିପାରିଛି । ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ବରେ ନାଟକଗୁଡ଼ିକର ଶିଳ୍ପକୌଶଳ କ୍ରମଶଃ ମାର୍ଜିତ ରୂପରେଖ ନେଇଥିଲା ଓ ଆଧୁନିକ ପର୍ବ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକରଣ ହିଁ ଏଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

ତୃତୀୟ ପର୍ବ (୧୯୩୬-୧୯୬୦) :
୧୯୩୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍କଳ ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଉତ୍କଳର ଜାତୀୟ ଜୀବନରେ ନୂତନ ଜୀବନର ସଞ୍ଚାର ସମ୍ଭବ ହେଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ନୂତନ ଭାବରେ ଗଠିତ ହେଲା ।

ଏଇ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ନାଟ୍ୟଜଗତକୁ କାଳୀଚରଣଙ୍କ ଆଗମନ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କଲା । କାଳୀଚରଣଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ରଚିତ ନାଟକଗୁଡ଼ିକର ଅଭିନୟ ସାଫଲ୍ୟ ନ ଥିଲା । କାଳୀଚରଣ ପ୍ରଥମ କରି ସଫଳ ମଞ୍ଚନାଟ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଆତ୍ମନିୟୋଗ କଲେ । ତାଙ୍କରି ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ଏତିକିବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶା ଥୁଟର୍ସ ଗଠିତ ହେଲା । ଏଇ ସ୍ଥାୟୀ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଭିନୟର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ ।

କବିଚନ୍ଦ୍ର କାଳୀଚରଣ ଥିଲେ ଏକାଧାରରେ ଅଭିନେତା, ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ଓଡ଼ିଆ ନାଟକକୁ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସାମନାରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ କୌଶଳ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଭାତ, ଗାର୍ଲସ୍କୁଲ, ରକ୍ତମାଟି, ଫଟାଭୂଇଁ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ମୃଗୟା, ଶକୁନ୍ତଳା, ଅଭିଯାନ, ରକ୍ତମନ୍ଦାର, ପ୍ରତିଶୋଧ, ଜୟଦେବ, ସାରଳାଦାସ, ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପ୍ରଭୃତି ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ଅମର ପ୍ରତିଭାର ସ୍ମାରକୀ ବହନ କରିଛି । ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ଭରା ତାଙ୍କର ନାଟକଗୁଡ଼ିକର ମଞ୍ଚସାଫଲ୍ୟ ତାଙ୍କ କୃତିତ୍ଵର ବିଶେଷତ୍ଵ ।

ଓଡ଼ିଆ ନାଟକରେ ସାମାଜିକ ଚେତନା ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବାରେ କାଳୀଚରଣଙ୍କ ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ତେଣୁ କାଳୀଚରଣଙ୍କ ପରେ ପରେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକରେ ସମସ୍ୟାବହୁଳ ସମାଜ ଜୀବନର ବିଶେଷ ଚିତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା । କାଳୀଚରଣଙ୍କ ପରେ କାଳିନ୍ଦୀଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ, କମଳଲୋଚନ ମହାନ୍ତି, ଭଞ୍ଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ, ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ କର ଓ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ ନାଟ୍ୟକାରଗଣ ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ବହୁ ନାଟକ ସୃଷ୍ଟି କରିଅଛନ୍ତି ।

୬୦ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳଖଣ୍ଡରେ ନାଟକ :
ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ୬୦ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳଖଣ୍ଡରେ ନାଟ୍ୟକାର ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ ଜଣେ ସଫଳ ସ୍ରଷ୍ଟା । ନାଟ୍ୟକାରଙ୍କର ନବନାଟ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ନାଟକ ଭାବରେ ଆଗାମୀ ଅବରୋଧ, ସାଗର ମନ୍ଥନ, କାଠଘୋଡ଼ା, ବନହଂସ, ଅରଣ୍ୟ ଫସଲ ଓ ଅମତସ୍ୟ ପୁତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ସଫଳ ସୃଷ୍ଟି । ପରୀକ୍ଷାଧର୍ମୀ, ପ୍ରୟୋଗଧର୍ମୀ, ପ୍ରତୀକଧର୍ମୀ ନାଟକ ଆଲୋଚ୍ୟ କାଳରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଲାଗିଛି । ନାଟ୍ୟମଞ୍ଚ ଓ ନାଟ୍ୟଶିଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଙ୍ଘଟିତ ହେଉଛି । ଆଲୋଚ୍ୟ କାଳରେ ଏଇ ଧରଣର ନାଟକ ରଚନା କରିବାରେ ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ, ବିଜୟ ମିଶ୍ର, କାର୍ତ୍ତିକଚନ୍ଦ୍ର ରଥ, ବସନ୍ତକୁମାର ମହାପାତ୍ର, ଡକ୍ଟର ରତ୍ନାକର ଚଇନି ଓ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି ନାଟ୍ୟକାରଗଣଙ୍କ କୃତିତ୍ୱ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ।

ବିଜୟ ମିଶ୍ରଙ୍କ ‘ଶବବାହନମାନେ’, ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସଙ୍କ ‘ଶୁଣ ସୁଜନେ’, ‘ସମ୍ରାଟ’, ‘ମୃଗୟା’, ‘ନାଲିପାନ ବିବି, କଳାପାନ ଟୀକା’, ବସନ୍ତ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ‘ଜ୍ଵାଳା’, ‘ଶୃଙ୍ଗାରଶତକ’ ଓ ରତ୍ନାକର ଚଇନିଙ୍କ ‘ପୁନଶ୍ଚ ପୃଥ‌ିବୀ’, ‘ରାଜହଂସ’, ‘ ଅପଦେବତା’, ‘ଅଥଚ ଚାଣକ୍ୟ’ ଇତ୍ୟାଦି ନାଟକଗୁଡ଼ିକର ସାରସ୍ୱତ ଜଗତରେ ନୂତନ ଦିହୁଡ଼ି ଜଳାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏସବୁ ନାଟକରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମଣିଷର ଅସଙ୍ଗତିବୋଧ, ଅସମାଞ୍ଜସ୍ୟତା ଇତ୍ୟାଦି ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଇଛି । କଳେବରରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଉନ୍ନତ ।

ପ୍ରକୃତରେ ଆଧୁନିକ କାଳର ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଅଧ‌ିକ କେତେ ପାଦ ଆଗେଇପାରିଛି । ଆଧୁନିକ ଜୀବନଯାତ୍ରାର ସଫଳ ରୂପାୟନ ଘଟିଛି । ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କାଳର ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ସହିତ୍ୟରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଆଉ ପାରମ୍ପରିକ ନାଟ୍ୟ ରଚନାରୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରୁନାହିଁ; ବରଂ ପାରମ୍ପରିକ ପଞ୍ଚାଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟ ରଚନାଶୈଳୀକୁ ପରିହାର କରି ଏହା ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ପଟ୍ଟଭୂମି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହେଲାଣି । ମଣିଷ ମନର ମାନସିକତାକୁ ନାଟକର ବହୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହିଁ ଦର୍ଶାଇ ଦିଆଯାଉଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନାନାବିଧ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ଓ ମଣିଷ ମନର ନାନାବିଧ ସମସ୍ୟାକୁ ଏଥ‌ିରେ ହିଁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଛି ।

ଉପରୋକ୍ତ ନାଟକଗୁଡ଼ିକରେ ନାଟ୍ୟକାରମାନେ ଜୀବନର ଉଗ୍ର ବାସ୍ତବ ସତ୍ୟର ନଗୁରୂପ ଚିତ୍ରକଳ୍ପ, ପ୍ରତୀକ, ରୂପକଳ୍ପ ଓ ସୂଚନାଧର୍ମୀ ସଂଳାପ ଚାତୁରୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଛି । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମଣିଷର ଉଦାସୀନତା, ହତାଶା, ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ଇତ୍ୟାଦିର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାର ଭାବରେ ଏହି ନାଟ୍ୟକାରମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଦୀର୍ଘଧର୍ମୀପ୍ରଧାନ ଭାଷା ଓ ସଂଳାପ ଅପେକ୍ଷା ସୂଚନାଧର୍ମୀ ବକ୍ତବ୍ୟପ୍ରଧାନ କ୍ଷୁଦ୍ର ସଂଳାପ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନାର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଜୀବନର ସମସ୍ୟା, ଦ୍ବନ୍ଦ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟର ଚାପ ଏହି କାଳଖଣ୍ଡର ନାଟକସବୁର ଉପଜୀବ୍ୟ ହୋଇଛି ।

ସମୟର ତାଳେତାଳେ ବଦଳିଛି ମଞ୍ଚକୌଶଳ । ବଦଳିଛି ସଂଳାପ ରଚନାର ଧାରା । କାହାଣୀରେ ଆସିଛି ବିପ୍ଲବ, ସମାଜରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବଧାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ରୂପ ନେଇଛି ଖୁବ୍ ଚମତ୍କାର ଢଙ୍ଗରେ । ସାଧାରଣ ଦର୍ଶକର ଇଚ୍ଛାର ସମ୍ମାନ ରଖୁ ରଖୁ ଏଇ ନାଟକ ତା’ର ବିକାଶପଥରେ ଅନେକ ଉତ୍ଥାନ ଓ ପତନ ସହ କେବେକେବେ ବୌଦ୍ଧିକ ସ୍ତରର ଖେଳକସରତକୁ ନିଜ କଳେବର ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ କରିନେଇଛି ତ ପୁଣି କେବେ ଫେରିଛି ସେଇ ଗତାନୁଗତିକ ଧାରାକୁ । ତେବେ ଏତେସବୁ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଏକ ସୁସ୍ଥଧାରାରେ ବିକାଶପଥରେ ଅଗ୍ରସର ଏକଥା ସ୍ଵୀକାର କରାଯିବାରେ ଅସୁବିଧା ନାହିଁ ।

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Odia Solutions ‘ଣତ୍ୱ’ ବିଧ୍ ଓ ‘ଷତ୍ବ’ ବିଧ୍ Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Odia Grammar ‘ଣତ୍ୱ’ ବିଧ୍ ଓ ‘ଷତ୍ବ’ ବିଧ୍

(A) ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
‘ଣତ୍ୱ’ ବିଧ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପଦ ମଧ୍ୟରେ ‘ନ’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଣ’ ହେବାକୁ ‘ଣତ୍ୱ’ ବିଧ୍ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ପଦ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ବର୍ଷ ପରେ ‘ନ’ ଥିଲେ ‘ଣ’ ହୁଏ ?
Answer:
ପଦ ମଧ୍ଯରେ ‘ଋ’, ‘ର’, ଓ ‘ଷ’ ପରେ ‘ନ’ ଥିଲେ ‘ଣ’ ହୁଏ ।

Question 3.
ପଦରେ ‘ନ’ ଓ ‘ଣ’ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନ ଥିଲେ ‘ନ’ର ‘ଣ’ ହୁଏ ?
Answer:
ପଦରେ ‘ନ’ ଓ ‘ଣ’ ମଧ୍ୟରେ ‘କ’ ବର୍ଗ, ‘ପ’ ବର୍ଗ ଏବଂ ଯ, ୟ, ୱ, ହ ଏବଂ (°) ଅନୁସ୍ବାର ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନ ଥିଲେ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ ହୁଏ ।

Question 4.
‘ମନ’– ଏଠାରେ ‘ନ’ କାହିଁକି ‘ଣ’ ହୋଇନାହିଁ ?
Answer:
‘ମନ’ – ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଭାଷାରେ ଅବିକଳ ଏହିପରି ଚଳୁଅଛି ଏବଂ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ‘ର’ ‘ର’ କିମ୍ବା ‘ଷ’ ବର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ । ତେଣୁ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ ହେଉ ନାହିଁ ।

Question 5.
ରଚନା ଏଠାରେ ‘ନ’ କାହିଁକି ‘ଣ’ ହୋଇନାହିଁ ?
Answer:
‘ରଚନା’– ଏହି ଶବ୍ଦରେ ‘ର’ ଓ ‘ନ’ ମଧ୍ୟରେ ‘ଚ’ ବର୍ଗର ‘ଚ’ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନ ଥିବା ହେତୁ ‘ନ’ର ‘ଣ’ ହୋଇନାହିଁ ।

Question 6.
ଭାଷଣ– ଏଠାରେ ‘ଷ’ ବର୍ଷ ପରେ ନ ଥିବାରୁ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ ହୋଇଛି ।
Answer:
ଭାଷଣ– ଏଠାରେ ‘ଷ’ ବର୍ଷ ପରେ ନ ଥିବାରୁ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ ହୋଇଛି ।

Question 7.
ରାମାୟଣ- ଏଠାରେ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ କାହିଁକି ହୋଇଛି ?
Answer:
ରାମାୟଣ – ଏଠାରେ ‘ର’ ଓ ‘ନ’ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ‘ଆ’ ସ୍ଵରବର୍ଣ୍ଣ, ‘ପ’ ବର୍ଗର ‘ମ’ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ‘ୟ’ ବ୍ୟବଧାନ ଥିବା ହେତୁ ‘ନ’ ର ‘ଣ’ ହୋଇଅଛି ।

Question 8.
‘ନ’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଣ’ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦର ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
Answer:
ପ୍ରାଣ ।

Question 9.
‘ଷତ୍ବ’ ବିଧ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପଦ ମଧ୍ୟରେ ‘ସ’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଷ’ ହେବାକୁ ‘ଷତ୍ଵ’ ବିଧ୍ କୁହାଯାଏ ।

Question 10.
କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ୱରବର୍ଷ ପରେ ‘ସ’ ଥିଲେ ‘ସ’ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ?
Answer:
‘ଅ’ ଓ ‘ଆ’ ପରେ ‘ସ’ ଥିଲେ ‘ସ’ ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ ।

Question 11.
କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ପରେ ‘ସ’ ଥିଲେ ‘ସ’ ର ‘ଷ’ ହୁଏ ?
Answer:
‘ଇ’ ଠାରୁ ‘ଔ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵରବର୍ଷ ପରେ ‘ସ’ ଥିଲେ ‘ସ’ ର ‘ଷ’ ହୁଏ ।

Question 12.
କେଉଁ କେଉଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ପରବର୍ତୀ ‘ସ’ ର ‘ଷ’ ହୁଏ ?
Answer:
‘କ’ ବର୍ଗ, ଏବଂ ‘ର’କାର ପରବର୍ତ୍ତୀ

Question 13.
କେଉଁ ସନ୍ଧିଜାତ ‘ସ’ର ‘ଷ’ ହୁଏ ?
Answer:
ବିସର୍ଗ ସନ୍ଧିଜାତ ‘ସ’ର ‘ଷ’ ହୁଏ ।‘ସ’ ର ‘ଷ’ ହୁଏ ।

Question 14.
କେଉଁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବୈଦେଶିକ ଶବ୍ଦ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
`ମ ଭାଷାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଦେଶୀ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ବୈଦେଶିକ ଶବ୍ଦ କୁହାଯାଏ ।

Question 15.
କେଉଁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ ‘ଷତ୍ଵ’ ବିଧୂ ନିୟମ ଲାଗୁହୁଏ ନାହିଁ ?
Answer:
ବୈଦେଶିକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକରେ ‘ଷତ୍ଵ’ ବିଧ୍ ନିୟମ ଲାଗୁହୁଏ ନାହିଁ ।

(B) ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
(ପ୍ ର୍ ଅ ସ୍ ଊ ନ୍ ଅ) – ଏହି ବର୍ଣ୍ଣରୂପର ଶବ୍ଦରୂପ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ପ୍ରସୂନ

Question 2.
‘ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ’ – ଏହି ଶବ୍ଦରେ କେଉଁ ବର୍ଷ ପରେ ‘ଣ’ ଅଛି ?
Answer:
‘ର’ ପରେ

Question 3.
‘ଅନ୍ଵେଷଣ’ – ଏହି ଶବ୍ଦରେ କେଉଁ ବର୍ଷ ପରେ ‘ଣ’ ଅଛି ?
Answer:
‘ଷ’ ପରେ

Question 4.
‘ମାର୍ଗଣ’ – ଏଠାରେ ‘ର’ ଓ ‘ନ’ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବଧାନ ଅଛି ?
Answer:
‘କ’ ବର୍ଗର ‘ଗ’ ବର୍ଷ

Question 5.
ଅର୍ଜୁନ – ଏଠାରେ ‘ନ’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଣ’ ହୋଇନାହିଁ କାହିଁକି ?
Answer:
‘ଜ’ ବ୍ୟବଧାନ ହେତୁ

Question 6.
ଅଣାକାର – ଏଠାରେ ‘ଣ’ ଅଛି କାହିଁକି ?
Answer:
ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବରେ

Question 7.
ଆସ୍ତିକ – ଏଠାରେ କେଉଁ ବର୍ଷ ପରେ ‘ସ’ ଅଛି ?
Answer:
‘ଆ’ ପରେ

Question 8.
ଶୁଶ୍ରୂଷା – ଏଠାରେ କାହା ପରେ ‘ଷ’ ଅଛି ?
Answer:
‘ଉ’ ପରେ

Odisha State Board BSE Odisha 9th Class Physical Science Important Questions Chapter 5 ଗତି Important Questions and Answers.

BSE Odisha 9th Class Physical Science Important Questions Chapter 5 ଗତି

Subjective Type Questions With Answers

1. ବସ୍ତୁର ପ୍ରଥମ ଗତି ସମୀକରଣ ନିଗମନ କର ।
ଉ-
(i) ମନେ କ ର ଗୋଟିଏ ବ ସ୍ତୁ ଏ କ ସରକରେଖାରେ ସମତ୍ୱରଶ aରେଗତି କରୁଛି । t = 0 ସମୟରେ ଏହାର ପରିବେଗ = u ଓ t ସମୟ ପରେ ଏହାର ଅନ୍ତି ମ ପରିବେଗ = v ।
(ii) X ଅକ୍ଷରେଖାରେ ସମୟ ଓ Y ଅକ୍ଷରେଖାରେ ପରି ବେଗ ନେଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁ A ର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (0. u) ଓ Bର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (t, v) ।

(ସମ ତ୍ଵରଣରେ ଗତି କରୁଥିବା
(iii) B ବିନ୍ଦୁରୁ X-ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି BC ଲମ୍ବ ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ, ଯାହା ବିନ୍ଦୁରୁ X- ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ AD ସମାନ୍ତର ରେଖା, BC କୁ D ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।
(iv) ଚିତ୍ର ଅନୁ ସାରେ OA = DC = u, BC = v, AD = t, BD = BC-DC = v – u
(v) ସଂଜ୍ଞାନୁସାରେ ତ୍ଵରଣ

⇒ at = v – u ⇒ v = u + at
ଏହା ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ ।

2. ଗତିର ଦ୍ଵିତୀୟ ସମୀକରଣ ସମୟ-ପରି ବେଗ ଲେଖଚିତ୍ରରୁ ନିଗମନ କର ।
ଉ –
(i) ମନେ କ ର ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଏ କ ସରକରେ ଖ। ରେସମତ୍ୱରଣ aରେ ଗତି କରୁଛି । t = 0 ସମୟରେ ଏହାର ପରିବେଗ = u ଓ t ସମୟ ପରେ ଏହାର ଅନ୍ତଃ ମ ପରିବେଗ = v ।
(ii) X ଅକ୍ଷରେଖାରେ ସମୟ ଓ Y ଅକ୍ଷରେଖାରେ ପରି ବେଗ ନେଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁ Aର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (0, u) ଓ Bର ସ୍ଥାନାଙ୍କ (t, v) ।
(iii) B ବିନ୍ଦୁରୁ X-ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି BC ଲମ୍ବ À ବିନ୍ଦୁରୁ X- ଅଙ୍କନ କରାଯାଉ, ଯାହା ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ AD ସମାନ୍ତର ରେଖା, BC କୁ D ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।
(iv) ଚିତ୍ର ଅନୁ ସାରେ OA = DC = u, BC = v, AD = t, BD = BC – DC = v – u

ବସ୍ତୁର ସମୟ-ପରିବେଗ ଗ୍ରାଫ୍)
(v) ମନେକର ବସ୍ତୁଟି ମୂଳବିନ୍ଦୁରୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ସରଳରେଖାରେ ତ୍ଵରଣ ରେ ଗତିକରି । ସମୟ ମଧ୍ୟରେ s ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି ।
(vi) କୋଖ AB ଓ X-ଅକ୍ଷରେଖା ମଧ୍ୟର t କ୍ଷେତ୍ର (ABCର କ୍ଷେତ୍ର ଫଳ । ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ତୁଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା sର ପରିମାଣ ସହ ସମାନ ।
s = OABC କ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = OADC ଆୟକ୍ଷେତ୍ରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + AABDର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
= (OA x OC) + \(\frac {1}{2}\)(AD x BD)
= u x t + \(\frac {1}{2}\) t x at (∵BD = v – u = at)
= u t + \(\frac {1}{2}\) at²
∴ s = u t + \(\frac {1}{2}\) at²
ଏହା ଗତିର ଦ୍ଵିତୀୟ ସମୀକରଣ ଅଟେ ।

3. ସମବେଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍ ରୁ ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କି ପରି କରାଯାଏ ଦର୍ଶାଅ ।
ଉ –
(i) ମନେକର ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ସରଳରେଖାରେ ସମ ବେଗରେ ଗତି କରୁଛି । ଏହି ଗତିରେ ଅନ୍ତ ର। ଳ ରେ ସମାନ ପରି ମାଣ ରେ ବୃଦ୍ଧିପାଏ ।
(ii) ସମବେଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ସମୟ- ତ୍ରର ତାଗ୍ର।ଫ୍ତାର୍ଯଧକ ସରଳରେଖା ହୁଏ ଓ ଏଥ‌ିରୁ ଜଣାଯାଏ ଦୂରତା ସମ ହାରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ।
(iii) ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍‌ରେ ଦୁଇଟି ବିନ୍ଦୁ A ଓ B ନି ଆଯାଉ । A ସ୍ଥାନରେ ସମୟର ପଠ୍ୟାଙ୍କ t₁ ଏବଂ B ଯୁ। ନରେ ସମୟର ପଠ୍ୟାଙ୍କ t₂ ଦ୍ରେଡ I A ବିଯୁର ହରତାର ପଠ୍ୟାଙ୍କ s₁ ଏବଂ B ବିଯୁର ହରତାର ପଠ୍ୟାଙ୍କ s₂ ବ୍ରେଡ ।

(ସମବେଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍)
(iv) A ବିନ୍ଦୁରୁ x-ଅକ୍ଷରେଖା ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଏକ ରେଖା ଏବଂ B ବିନ୍ଦୁରୁ y-ଅକ୍ଷରେଖା ସହ ସମାନ୍ତର କରି ଅନ୍ୟ ଏକ ରେଖା ଟାଣ । ରେ ଖାଦ୍ଵୟ ପରି ସ୍ପରକୁ ୯ ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରନ୍ତୁ ।
(v) ∆ ABC ରେ AC = ସମୟ ବବଧାନ
= t₁ – t₂ ଓ BC
= ଦୂରତାର ବ୍ୟବଧାନ = S₂ – S₁

4. ସମୟ-ପରିବେଟ ଲେଖଚିତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ v² = u² + 2as ଗତି ସମୀକରଣର ସୂତ୍ର ନିଗମନ କର ।
ଉ-
ମନେ କ ର ସମ ତ୍ଵରଣରେ ଓ ଏ କ t ସମୟ ମଧ୍ୟରେ s ଦୂରତା ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହି ଗତିର ସମୟ-ପରିବେଗ ଲେଖଚିତ୍ର ଏଠାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।

X-ଅକ୍ଷରେଖାରେ ସମୟକୁ ଏବଂ Y-ଅକ୍ଷରେଖାରେ ପରିବେଗକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।
u = ବସ୍ତୁର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (t = 0 ସମୟରେ )
v = ବସ୍ତୁର ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ (t = t ସମୟରେ)
t= ଗତି କରୁଥିବା ସମୟ ଅବଧୂ
a = ବସ୍ତୁର ତ୍ଵରଣ
s = t ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ତୁଦ୍ଵାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ଏହି ସମୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପରିବେଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲେଖଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
t = 0 ସମୟରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାନ A ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କଦ୍ଵୟ (0, u) । t ସମୟ ପରେ ଅବସ୍ଥାନ B ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କଦ୍ଵୟ (t, v) । B ବିନ୍ଦୁରୁ ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି BC ଲମ୍ବ ଅଙ୍କିତ ଯାହା A ବିନ୍ଦୁରୁ X-ଅକ୍ଷରେଖା ପ୍ରତି ଅଙ୍କିତ AD ସମାନ୍ତର ରେଖା, BC କୁ D ବିନ୍ଦୁରେ ଛେଦ କରିବ ।
∴ ଚିତ୍ର ଅନୁ ସାରେ OA = CD = u,
OC = AD = t
BC = v, BD = BC – CD = v – u
t ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର 0ABC ର କ୍ଷେତ୍ର ଫଳ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ବିସ୍ଥାପନକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ।
s = OABC ଟ୍ରାପିଜିୟମ୍‌ର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ

OA = u, BC = v, OC = t ହେଲେ

⇒ at = v – u
∴ t = \(\frac {v – u}{a}\)
t ର ଏହି ମୂଲ୍ୟ ସଂସ୍ଥାପନ କଲେ

⇒ 2as = v² – u²
⇒ v² = u² + 2as

5. ଦୂରତା ଓ ବିସ୍ଥାପନ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ । ?
ଉ-
ଦୂରତା :
(i) ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ବାହାରି କୌଣସି ଏକ ପଥରେ ଗତିକରି ଅଛି ମ ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ବସ୍ତୁଟି ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ପଥର ପ୍ରକୃତ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (Length) କୁ ଦୂରତା କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଦୂରତା ଏକ ଅଦିଶ ରାଶି କାରଣ ଏହାର ଦିଗ ନଥାଏ ।
(iii) ଏହି ଭୌତିକ ରାଶିର ପରିମାଣକୁ କେବଳ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।
ଏକକ : S.I. ପଦ୍ଧତିରେ ଦୂରତାର ଏକକ କି.ମି. ବା ମି. । CGS ପଦ୍ଧତିରେ ଦୂରତାର ଏକକ ସେ.ମି. ।

ଉଦାତ୍ରରଣ:

ମନେକର ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁ ୦ ଠାରୁ ତାହାର ଗତି ଆରମ୍ଭ କଲା । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ A, B ଓ C ବସ୍ତୁର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାନର ତିନୋଟି ବିନ୍ଦୁ । ବସ୍ତୁଟି C ଓ B ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ A ଆଡ଼କୁ ଯାଇଛି । ସେଠାରୁ ପୁନଶ୍ଚ ସେ B ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ ୯ ବିନ୍ଦୁକୁ ଫେରିଆସିଛି । ବସ୍ତୁଟି ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିବା ମୋଟ ଦୂରତା
= OA + AC
= 70 କି.ମି. + 50 କି.ମି. 120 କି.ମି.

ବିସ୍ଥାପନ :
(i) ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ତା’ର ଗତି ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ସେହି ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ଯରେ ଥ‌ିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂର ତ।କୁ ବସ୍ତୁର ବି ସ୍ଥାପନ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ବିସ୍ଥାପନ ଏକ ସଦିଶ ରାଶି କାରଣ ଏହାର ଉଭୟ ପରିମାଣ ଓ ଦିଗ ରହିଥାଏ ।
(iii) ବିସ୍ଥାପନର ଦିଗ ସର୍ବଦା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁ ଆଡ଼କୁ ହୋଇଥାଏ ।

ଉଦାତ୍ରରଣ:
(i) ଉପରିସ୍ଥ ଚିତ୍ରରେ ବସ୍ତୁଟି ( ଠାରୁ A ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସରଳରେଖାରେ 70 କି.ମି. ଦୂରତା ଯାଇଛି । ଏଠାରେ ବିସ୍ଥାପନର ପରିମାଣ = ତ୍ରରତା = 70 କି.ମି.
(ii) ବସ୍ତୁଟି ୦ ଠାରୁ A ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ପୁନଶ୍ଚ B କୁ ଫେରି ଆସିଲେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = OA + AB = 70 କି.ମି. + 20 କି.ମି. = ୨୦ କି.ମି. ମାତ୍ର B ସ୍ଥାନରେ ମୂଳବିନ୍ଦୁ ୦ ଠାରୁ ବସ୍ତୁର ବିସ୍ଥାପନ 50 କି.ମି. । ତେଣୁ ବିସ୍ଥାପନର ପରିମାଣ (50 କି.ମି.) ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତାର ପରିମାଣ (୨୦ କି.ମି.) ସହ ସମାନ ନୁହେଁ ।
(iii) ଯଦି ବସ୍ତୁଟି ମୂଳବିନ୍ଦୁ ୦ ଠାରୁ ବାହାରି A ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ପୁଣି ଠ କୁ ଫେରି ଆସିଲେ, ଅତିକ୍ରାନ୍ତ୍ର ତୂରତା = 70 କି.ମି + 70 କି.ମି = 140 କି.ମି. । କିନ୍ତୁ ବସ୍ତୁର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁ ଓ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁ ସମାନ ହୋଇଯିବାରୁ ବସ୍ତୁର ବିସ୍ଥାପନ ଶୂନ ହେବ ।

ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ବସ୍ତୁର ବିସ୍ଥାପନ ଶୂନ ହୋଇପାରେ, ମାତ୍ର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ଶୂନ ହେବ ନାହିଁ ।
ଦୂରତାର ଏକକ ବିସ୍ଥାପନର ଏକକ ସହ ସମାନ । ସମାନ ।
ମୋଟରଯାନ ଗତି କରୁଥିବାବେଳେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦୂରତା ମାପିବା ପାଇଁ ସେଣ୍ଟ୍ରେ ଓଡ଼ୋମିଟର (Odometer) ଲାଗିଥାଏ ।

1. ସମବୃତ୍ତୀୟ ଗତି କ’ଣ ? ସମବୃତ୍ତୀୟ ଗତିର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ । ଏହା କାହିଁକି ଏକ ତ୍ବରାନ୍ବିତ ଗତି ବୁଝାଅ ।
ଉ-
(i) ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ସାମ ବେଗରେ ଗତି କରେ ଗତି କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଗୋଟିଏ ସୂତା ଅଗ୍ରରେ ଏକ ଲୌହ ବଲ୍‌କୁ ବାନ୍ଧି ଏହାର ଗୋଟିଏ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଚାପିରଖ୍ ଲୌହବଲ୍‌ କୁ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ଘୂରାଇଲେ ଲୌହବଲ୍‌ର ଗତି ସମବୃତ୍ତୀୟ ଗତି ହେବ ।
(iii) ଏ ପ୍ରକାର ଗତିରେ ବସ୍ତୁଟି ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦିଗ ବଦଳାଏ । ତେଣୁ ବସ୍ତୁର ପରିବେଗର ପରି ମାଣ ସମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦି ଗ ବଦଳୁଥ‌ିବାରୁ ଏହାର ତ୍ଵରଣ ଥାଏ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତ ଗତି ।

2. ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି 120 m ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପୋଖରୀର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଦିଗରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ପହଁରି ଅପରପ୍ରାନ୍ତକୁ ଯାଇ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ସିଧା ରିଆସିଲା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ତାକୁ 6 ମିନିଟ୍ ସମୟ ଲାଗିଲା, ତେବେ ବ୍ୟକ୍ତିର ହାରାହାରି ବେଗ ଓ ହାରାହାରି ପରିବେଗ ନିରୂପଣ କର ।
ଉ-
ମୋଟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା = 120 m + 120 m = 240 m ଓ ସମୟ = 6 ମିନିଟ୍ = 360 ସେକେଣ୍ଡ ।

3. 80 m ଉଚ୍ଚ ଟାୱାର ଉପରୁ ଏକ ବଲ୍‌ ତଳକୁ ପକାଇ ଦି ଆଗଲା। ବଲ୍ ଟି ଭୂମିକୁ ଭୂମି କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲାବେଳେ ତା’ର ପରିବେଗ କେତେ ଥିଲା ? (g = 10m/s²)
ଉ-
ଏଠାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (u) = 0
ଅତିକ୍ରାନ୍ତ୍ର ତୂରତା (s) = 80 m ଓ g = 10 m/s²
∴ v² = u² + 2as
= v² = 0² + 2 x 10 m/s² × 80 m = 1600 m²/s²
v = 40 m/s
∴ ବଲ୍ଟି ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶକଲାବେଳେ ତା’ର ପରିବେଗ 40 m/s ଥିଲା ।

4. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁକୁ ଭୂଲମ୍ବ ଦିଗରେ ଭୂମିଠାରୁ ଉପରକୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଗଲା । ଏହା 4 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ଥାନକୁ (ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଯାଇଥୁଲା ସେହି ସ୍ଥାନକୁ) ଫେରି ଆସିଲା । ତାହାହେଲେ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ କେତେ ଥିଲା ? ଏହା କେତେ ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା ? (g = 10 m/s²)
ଉ-
ମୋଟ ସମୟ ଲାଗିଛି = 4 sec
କେବଳ ଉପରକୁ ଉଠିବାକୁ ସମୟ ଲାଗିଛି = \(\frac {4 sec}{2}\) = 2 sec.
(ଉପରକୁ ଉଠିବାକୁ ଯେତିକି ସମୟ ଲାଗିବ ତଳକୁ ଖସିବାକୁ ସେତିକି ସମୟ ଲାଗିବ ।) ଉପରକୁ ଉଠିବାପାଇଁ v = 0, t = 2 sec, g = – 10 m/s²
v = u + at ⇒ 0 = u + at
⇒ u = -at = -(-10m/s²) x 2s = 20 m/s
v² = u² + 2gs ⇒ 0 = u² + 2 gs
⇒ s = \(\frac{-\mathrm{u}^2}{2 \mathrm{~g}}=\frac{-(20 \mathrm{~m} / \mathrm{s})^2}{2 \times\left(-10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2\right)}=\frac{-400 \mathrm{~m}^2 / \mathrm{s}^2}{-20 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2}\)
= 2o m
∴ ବସ୍ତୁଟି 20m ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା ଓ ତାହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ 20 m/s ଥିଲା ।

5. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଭୂମିଠାରୁ 20 m ଉପରୁ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ପଡ଼ିଲା । ଭୂପୃରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଏହାକୁ କେତେ ସମୟ ଲାଗିବ ? ଠିକ୍ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁବା ବେଳେ ଏହାର ପରିବେଗ କେତେ ହେବ? (g = 10 m/s²)
ଉ-
ଏଠାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (u) = 0
ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା (s) = 20 m
ଓ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ତ୍ଵରଣ (g) = 10 m/s²
v² = u² + 2gs = 2gs (∵ u = 0)
⇒ v = \(\sqrt{2 \mathrm{gs}}=\sqrt{2 \times 10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2 \times 20 \mathrm{~m}}=\sqrt{400 \mathrm{~m}^2 / \mathrm{s}^2}\)
= 20 m/s
v = u + gt
⇒ t = \(\frac{\mathrm{v}-\mathrm{u}}{\mathrm{g}}=\frac{20 \mathrm{~m} / \mathrm{s}}{10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2}\)
∴ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବାକୁ 2 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ଲାଗିବ ଓ ଠିକ୍ ଭୂମିରେ ଛୁଇଁବା ବେଳେ ଏହାର ପରିବେଟ। 20 m/s ହେବ।

6. ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଗୋଟିଏ କାର୍ ଗତି ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ସିଧା ରାସ୍ତାରେ 4 m/s² ସମ ତ୍ଵରଣରେ ଗତି କଲା । 10 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ଏହାର ପରିବେଗ କେତେ ହେବ ? ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍‌ଟି କେତେ ଦୂର ଯାଇଥିବ ?
ଉ-
ଏଠାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରି ବେଗ (u) = 0,
ତ୍ଵରଶ (a) = 4 m/s²
ସମୟ (t) = 10s
ଆନ୍ତିମ ପରିବେଗ = v ହେଲେ
v = u + at = 0 + 4 m/s² x 10s = 40 m/s
ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହରତା (s) = ut + \(\frac {1}{2}\) at²
= 0 x t + \(\frac {1}{2}\) × 4 m/s² × (100 s)²
= \(\frac {1}{2}\) x 4 m/s² × (100 s)² = 200 m
∴10 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ କାର୍‌ର ପରିବେଗ ହେବ 40 m/s । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍‌ଟି 200 m

7. ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେନ୍ 9୦ km/h ବେଗରେ ଗତି କରୁ ଥିଲା । ହଠାତ୍‌ ଟ୍ରେନ୍ ର ବ୍ରେକ୍ ଦେଇ ଟ୍ରେନ୍ ଟିର ତ୍ଵରଣ – 0.5 m/s² କରାଗଲା । ଟ୍ରେନ୍ ଟି ସ୍ଥିର ହେବ। ପୂର୍ବରୁ କେତେ ଦୂର ଯାଇପାରିବ ?
ଉ-
ଟ୍ରେନ୍ ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ (u) = 90 କି.ମି./ ଘଣ୍ଟା
= \(\begin{aligned}90000 \\3600\end{aligned}\) ମିଟର / ସେକେଣ୍ଡ = 25 ମି/ସେକେଣ୍ଡ
ତ୍ଵରଣ (a) = -0.5 ମିଟର / ସେକେଣ୍ଡ²
ଅନ୍ତିମ ବେଗ (v) = 0
v² = u² + 2as ⇒ 0 = u² + 2as

∴ ଟ୍ରେନ୍‌ ଟି ସ୍ଥିର ହେବ। ପୂର୍ବରୁ 625 ମିଟର ଦୂରଯାଇପାରିବ ।

8. ଗୋଟିଏ ଗମ୍ବୁଜ ଉପରୁ ହାତରେ ଧରି ଖୁବ। ପଥରଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା ପରେ 4 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ତାହା ଭୂଇଁରେ ପଡ଼ିଲା । ଗମ୍ବୁଜର ଉଚ୍ଚ ତ କେତେ ? (g = 10 m/s²)
ଉ-
ଗମ୍ବୁଜ ଉପରୁ ପଥରଟିକୁ ଛଡ଼ାଗଲା । ତେଣୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ (u) = 0,
ସମୟ (t) = 4 ସେକେଣ୍ଡ
ଗମ୍ବୁଜର ଉଚ୍ଚତା (s) = ut + \(\frac {1}{2}\) gt² (a = g = 10 ମିଟର / ସେକେଣ୍ଡ²)
\(\frac {1}{2}\) gt² = \(\frac {1}{2}\) x 4 x 4 = 80 ମିଟର ।
∴ ଗମ୍ବୁଜର ଉଚ୍ଚତା 80 ମିଟର ।

9. ଦୂରତା ଓ ବିସ୍ଥାପନ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
ଉ-
ଦୂରତା:
(i) ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ତା’ର ଗତି ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ସେ ଯେତିକି ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରେ ତାହାକୁ ଦୂରତା କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଦୂରତା ଏକ ଅଦିଶ ରାଶି ।
(iii) ବସ୍ତୁର ଗତି ଥିଲେ ଦୂରତା ଆଦୌ ଶୂନ ହୁଏ ନାହିଁ ।

ବିସ୍ଥାପନ:
(i) ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିନ୍ଦୁରୁ ତା’ର ଗତି ଆରମ୍ଭ କରି ଏକ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେହି ବିନ୍ଦୁଦ୍ଵୟ ମଧ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତାକୁ ବସ୍ତୁର ବିସ୍ଥାପନ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ବିସ୍ଥାପନ ଏକ ସଦିଶ ରାଶି ।
(iii) ବସ୍ତୁର ଗତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ଥାପନ ଶୂନ ହୋଇପାରେ ।

10. ବେଗ ଓ ପରିବେଗ
ଉ-
ବେଗ:
(i) ଏକକ ସମୟରେ ଏକ ବସ୍ତୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦୂରତାକୁ ବେଗ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଗୋଟିଏ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁ t ସମୟରେ ୫ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ବେଗ \(\mathbf{S}\mathbf{t}\) |
(iii) ବେଗ ଏକ ଅଦିଶ ରାଶି ।

ପରିବେଗ:
(i) ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ବେଗକୁ ପରିବେଗ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ t ସମୟରେ ସମବେଗରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ \(\overrightarrow{\mathrm{S}}\) ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ପରିବେଗ
\((\vec{v})\) = \(\begin{aligned}\overrightarrow{\mathrm{s}} \\\mathrm{t}\end{aligned}\)
(iii) ପରିବେଗ ଏକ ସଦିଶ ରାଶି ।

11. ତ୍ଵରଣ ଓ ମନ୍ଦନ
ଉ-
ତ୍ଵରଣ:
(i) ପରିବେଗର ବୃଦ୍ଧିର ହାରକୁ ତ୍ଵରଣ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ପରିବେଗର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ତ୍ଵରଣର ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ ।
(iii) ଏହା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ରାଶିଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।

ମନ୍ଦନ:
(i) ପରିବେଗର ହ୍ରାସର ହାରକୁ ମନ୍ଦନ କୁହାଯାଏ।
(ii) ପରିବେଗର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲେ ମନ୍ଦନ ହ୍ରାସପାଏ ।
(iii) ଏହା ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ରାଶିଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।

12. ସମ ଗତି ଓ ଅସମ ଗତି
ଉ-
ସମ ଗତି:
(i) କୌଣସି ଏକ ବସ୍ତୁ ସମାନ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ସମାନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ ତାହା ସମ ଗତିରେ ଯାଉଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସମ ଗତି ସଂପର୍କିତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ କ୍ଵଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
(iii) ସଳଖ ଫାଙ୍କା ରାସ୍ତାରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେଗରେ ଯାଉଥୁବା ଗାଡ଼ି, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେଗରେ ଘୁରୁଥୁବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପଙ୍ଖା, ପୃଥ‌ିବୀର ପୂର୍ଶନ ଆଦି ସମ ଗତିର ଉଦାହରଣ ।

ଅସମ ଗତି:
(i) କୌଣସି ଏକ ବସ୍ତୁ ସମାନ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଅସମାନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ ତାହା ଅସମ ଗତିରେ ଯାଉଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା
(iii) ଉଠାଣି ବା ଗଡ଼ାଣି ରାସ୍ତାରେ ଯାନବାହନର ଗତି, ଘାସ ପଡ଼ିଆ ବା ପିଚ୍ଛିଳ ପୃଷ୍ଠରେ ଗୋଟିଏ ପେଣ୍ଡୁର ଗତି, ଗହଳିଆ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବାର ଗତି ଆଦି ଅସମ ଗତିର ଉଦାହରଣ ।

1. ସମ ଗତି ଓ ଅସମ ଗତି କ’ଣ ପ୍ରତ୍ୟେକରୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖା ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
ଉ-
ସମଗତି : ସମଗତି-ସମାନ ସମୟରେ ବସ୍ତୁ ସମାନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଗତିକୁ ସମଗତି କହନ୍ତି ।
ଉଦାହରଣ:
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ପ୍ରଥମ l ଘଣ୍ଟାରେ 5 କି.ମି., 2ୟ ଘଣ୍ଟାରେ 5 କି.ମି., ତୃତୀୟ ଘଣ୍ଟାରେ 5 କି.ମି. ପଥ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଏପ୍ରକାର ଗତିକୁ ସମଗତି କହନ୍ତି ।
ଅସମ ଗତି – ସମାନ ସମୟରେ ବସ୍ତୁ ଅସମାନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଗତିକୁ ଅସମ ଗତି କହନ୍ତି ।
ଉଦାହରଣ – ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ପ୍ରଥମ 1 ଘଣ୍ଟାରେ 5 କି.ମି., ଦ୍ଵିତୀୟ ଘଣ୍ଟାରେ 8 କି.ମି., ତୃତୀୟ ଘଣ୍ଟାରେ 6 କି.ମି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଏ ପ୍ରକାର ଗତିକୁ ଅସମ ଗତି କହନ୍ତି ।

2. ଗୋଟିଏ କାର୍‌ର ଓଡ଼ୋମିଟର ପାଠ୍ୟଙ୍କ 12350 km ଥିଲା । 5 ଘଣ୍ଟାର ଯାତ୍ରାପରେ ଏହାର ଅନ୍ତ ମ ପାଠ୍ୟଙ୍କ 12605 km ହେଲା । ତେବେ କାରର ହାରାହାରି ବେଗ କେତେ ?
ଉ-
ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା (s)
=(12605 – 12350) km = 255 km,
ସମୟ (t) = 5h
∴ହାରାହାରି ବେଗ (v_av)
= \(\frac{s}{t}=\begin{gathered}255 \mathrm{~km} \\5 \mathrm{~h}\end{gathered}\) = 51 km/h
∴କାର୍‌ର ହାରାହାରି ବେଗ୍ 51 km/h ।

3. ଗୋଟିଏ ନଡ଼ିଆ ଗଛରୁ ଏକ ନଡ଼ିଆ ଝଡ଼ିଯାଇ 1.5 ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶକଲା । ତେବେ ନଡ଼ିଆଗଛର ଉଚ୍ଚତା କେତେ ? (g = 10m/s²)
ଏ0।ରେ u = 0, g = 10 m/s², t = 1.5 s
∴s = ut + \(\frac {1}{2}\) gt² = \(\frac {1}{2}\)gt² (∵u = 0)
\(\frac {1}{2}\) x 10 m/s² x (1.5s)²
= 5 m/s² x 2.25 s² = 11.25 m
∴ନଡ଼ିଆ ଗଛର ଉଚ୍ଚତା 11.25 m

4. ହାରାହାରି ବେଗ କ’ଣ ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
ଉ-
(i) ଗୋଟିଏ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁ ସମାନ ସମୟ କରୁଥିଲେ, ଅସମ ବେଗରେ ଗତି କରୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଅସମ ବେଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁ ପାଇଁ ହାରାହାରି ବେଗ (Average Speed) ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଯାଏ ।
(ii) ମନେକର ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ t₁ ସମୟରେ s₁ ଦୂରତା, t₂ ସମୟରେ s₂ ଦୂରତା ଓ t₃ ସମୟରେ s₃ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଅଛି । ତେଣୁ ତାହାର
ହାରାହାରି ପରିବେଗ = \(\begin{aligned}\mathrm{s}_1+\mathrm{s}_2+\mathrm{s}_3 \\
\mathrm{t}_1+\mathrm{t}_2+\mathrm{t}_3\end{aligned}\)

5. ଗୋଟିଏ ଦେଉଳ ଉପରୁ ଖଣ୍ଡିଏ ପଥର ଖସିଲାପରେ 4 ସେକେଣ୍ଡରେ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲା । ଦେଉଳର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।(g = 10 m/s²)
ଉ-
ସମୟ t = 4 ସେକେଣ୍ଡ
ଖସିବା ପୂର୍ବରୁ ପଥର ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରେ ଥ‌ିବାରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ
ବେଗ u = 0
ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଜନିତ ତ୍ଵରଣ a = g = 10 ମି/ସେ²
ପଥରଟି ଖସିଥିବା ଦୂରତା = s = ut + \(\frac {1}{2}\)at²
= 0 × 4 + \(\frac {1}{2}\) × 10 × 4² = 80 ମି.
∴ ଦେଉଳର ଉଚ୍ଚତା 80 ମିଟର ।

6. ଏକ ମୋଟର ବୋଟ୍ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ ଗୋଟିଏ ହ୍ରଦରେ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଗତି କଲା । 8 ସେକେଣ୍ଡ ସମୟରେ ତାହାର ତ୍ଵରଣ 3 ମି. । ସେ² ହେଲା । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବୋଟ୍‌ କେତେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା ?
ଉ-
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବେଗ u = 0,
ତ୍ଵରଣ ଥ = 3 ମି./ ସେ² ଓ ସମୟ t = 8 ସେକେଣ୍ଡ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା s = ut + \(\frac {1}{2}\) at²
= 0 × 3 + \(\frac {1}{2}\) × 3 × 8 × 8 = 96 ମୋଟର ।
∴ବୋଟ୍‌ଟି 96 ମିଟର ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା ।

7. ବସ୍ତୁର ବେଗ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହାର ଏକକ ଲେଖ ।
ଉ-
(i) ଏକ ବସ୍ତୁ ଏକକ ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରିଥୁବା ଦୂରତାକୁ ସେହି ବସ୍ତୁର ବେଗ କୁହାଯାଏ ।
ଏକକ : S.I. ପଦ୍ଧତିରେ ବେଗର ଏକକ m/s ବା ms^-1। CGS ପଦ୍ଧତିରେ ବେଗର ଏକକ cm/s ବା cm . s^-1। ବେଗର ଅନ୍ୟ ଏକକ ମଧ୍ୟ km/h ବା kmh^-1।

8. ନିଉଟନଙ୍କ ଗତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମୀକରଣ ଲେଖ ।
ଭ –
ନିଉଟନ୍‌ଙ୍କ ଗତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମୀକରଣ :
ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ : v = ut + at²
ଦ୍ଵିତୀୟ ସମୀକରଣ : s = ut + \(\frac {1}{2}\)at²
ତୃତୀୟ ସମୀକରଣ : 2as = v² – u²

9. ବସ୍ତୁର ତ୍ଵରଣ ବେଳେବେଳେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଓ ବେଳେବେଳେ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ହେବ ଲେଖ ।
ଉ-
ପରିବେଗ ଦିଗରେ ତ୍ଵରଣ ହେଲେ ତାହାକୁ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ତ୍ଵରଣ ଏବଂ ପରିବେଗର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ତୁ” ହେଲେ ତାହାକୁ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ତ୍ଵରଣ ବା ମନ୍ଦନ କୁହାଯାଏ।

Objective Type Questions With Answers

A ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

1. ହାରାହାରି ବେଗ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉ-
ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁଦ୍ଵାରା ମୋଟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ଓ କୁହାଯାଏ ।

2. ଅଦିଶ ରାଶି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉ-
ଯେଉଁ ଭୌତିକ ରାଶି କେବଳ ପରି ମାଣଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଅଦିଶ ରାଶି କୁହାଯାଏ ।

3. ସଦିଶ ରାଶି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉ-
ଯେଉଁ ଭୌତିକ ରାଶି ଉଭୟ ପରିମାଣ ଓ ଦିଗଦ୍ଵାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ସଦିଶ ରାଶି କୁହାଯାଏ ।

4. ବିଯୁକ୍ତ ତ୍ଵରଣ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉ-
ଦିଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ ଘଟି ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁର ପରିବେଗ ହ୍ରାସ ପାଇବାକୁ ବିଯୁକ୍ତ ତ୍ଵରଣ ବା ମନ୍ଦ ନ କୁହାଯାଏ ।

5. ଆପେକ୍ଷିକ ଗତି କ’ଣ ?
ଉ-
ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ପାଇଲେ ସେମାନଙ୍କ ଗତିକୁ ଆପେକ୍ଷିକ ଗତି କୁହାଯାଏ ।

6. ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ଯେଉଁ ଗତିରେ ହାରାହାରି ପରିବେଗ ଶୂନ, କିନ୍ତୁ ହାରାହାରି ବେଗ ଶୂନ ହୁଏ ନାହିଁ ?
ଉ-

ଶୂନ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ହାରାହାରି ବେଗ ଶୂନ ଶୂନ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ହାରାହାରି ବେଗ ଶୂନ ହୋଇନଥାଏ ।

7. ବେଗ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉ-
ଏକ ବସ୍ତୁ ଏକକ ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରିଥିବା ଦୂରତାକୁ ସେହି ବସ୍ତୁର ବେଗ କୁହାଯାଏ

8. ସମ ଗତି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉ-
ଏକ ବସ୍ତୁ ସମାନ ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ସମାନ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ତାହାର ଗତିକୁ ସମଗତି କୁହାଯାଏ ।

9. ଅସମ ଗତି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
ଉ-
ହରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ ତାହା ର ଗତିକୁ ଅସମ ଗତି ଏକ ବସ୍ତୁ ସମାନ ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅସମାନ କୁହାଯାଏ ।

10. ପରିବେଗ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
ଉ-
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ବେଗକୁ ପରିବେଗ କୁହାଯାଏ ।

11. ତ୍ଵରଣ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
ଉ-
ପରିବେଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହାରକୁ ତ୍ଵରଣ କୁହାଯାଏ ।

12. କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହାରାହାରି ପରି ବେଗର ପରିମାଣ ହାରାହାରି ବେଗ ସହ ସମାନ ?
ଉ-
ବ ସ୍ତୁ ଟି ଏକ ସରଳରେ ଖାରେ ଏବଂ ସମପରି ବେଗ ରେ ଗତି କରୁଥିଲେ ଏହିର ହ।ରାହରି ହେବ ।

13. ଏକ କଣିକା ସମତ୍ଵରଣରେ ଗତିକଲେ ଏହାର ସମୟ-ପରିବେଗ ଲେଖ କ’ଣ ହୁଏ ?
ଉ-
ଏକ କଣିକା ସମତ୍ଵରଣରେ ଗତିକଲେ ଏହାର ସମୟ – ପରି ବେ ଗ ଲେଖି ସମୟ ଅକ୍ଷ ସହ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ କରୁଥିବା ଆନତ ରେଖା ହୁଏ ।

14. ସମବୃତ୍ତୀୟ ଗତି କ’ଣ ?
ଉ-
କୌଣସି ବସ୍ତୁ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ସମ ପରିବେଗରେ ଗତିକଲେ ତାହାର ଗତିକୁ ସମବୃତ୍ତୀୟ ଗତି କୁହାଯାଏ ।

15. ଗତି କ’ଣ ?
ଉ-
ସମୟ ଅନୁସାରେ ବସ୍ତର ଅବସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବସ୍ତର ଗତି କୁହାଯାଏ ।

16. ମନ୍ଦନ କ’ଣ?
ଉ-
ପରି ବେଗର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ତ୍ଵରଣ ହେଲେ ତାହାକୁ ମନ୍ଦନ କୁହାଯାଏ ।

B ଗୋଟିଏ ପଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

1. ଗତିର ତୃତୀୟ ସମୀକରଣଟି କ’ଣ ?
2. ବିସ୍ଥାପନ କେଉଁ ରାଶି ?
3. ଏକ ଘଣ୍ଟାରେ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ?
4. ସଳଖ ରାସ୍ତାରେ ଗୋଟିଏ ଗତିଶୀଳ ଯାନ x ଦୂରତା v ସମ ପରିବେଗରେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ x ଦୂରତ୍ଵ y, ସମ କେତେ ହେବ ?
5. ପରିବେଗ-ସମୟ ଆଲେଖ ଓ ସମୟ ଅକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କ’ଣ ସୂଚାଇବ ?
6. କଟକରୁ ପୁରୀକୁ ଗୋଟିଏ ଗାଡ଼ି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 40 କି.ମି ବେଗରେ ଯାଇ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 60 କି.ମି. ବେଗରେ ଫେରିଲା । ତାହାର ହାରାହାରି ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି କେତେ କି.ମି. ?
7. ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟାର ସେକେଣ୍ଡ କଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ?
8. ସିଲେଇ ମେସିନ୍‌ରେ ସିଲେଇ କଲାବେଳେ ଛୁଞ୍ଚୁର ଗତି କେଉଁ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ ?
9. ସମ ତ୍ବରାନ୍ବିତ ଗତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କ’ଣ ଶୂନ ହୋଇଥାଏ ?
10. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ Aରୁ Bକୁ ଯାଇ Bରୁ Aକୁ ଫେରିଲା, ତେବେ ତା’ର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା କେତେ ? ଯଦି AB = 125 F. I
11. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତର ପରିବେଗ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ସମୟ ସହ ସମାନୁପାତୀ ହେଲେ, ବସ୍ତଟିର କ’ଣ ରହିବ ?
12. ସମୟ-ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍‌ ଆନତି କ’ଣ ସୂଚାଏ ?
13. ଯେତେବେଳେ ଏକ ବସ୍ତର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ସମୟ ସହ ସମାନୁପାତୀ ହୁଏ, ଏହା କିପରି ଗତି କରି ଥାଏ ?
14. ସମୟ-ପରିବେଗ ଗ୍ରାଫ୍‌ର ଆନତି କ’ଣ ସୂଚାଏ ?
15. ଘଣ୍ଟାର ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟାରେ କେଉଁ ଗତି ଦେଖାଯାଏ ?
16. ସମୟ-ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍‌ ଆନତିରୁ କ’ଣ ସୂଚନା ମିଳେ ?
17. ସମୟ-ପରି ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍‌ ଆନତି କ’ଣ ସୂଚିତ କରେ ?
18. ସମୟ-ପରିବେଗ ଗ୍ରାଫ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଏକ ଭୌତିକ ରାଶି ଉପସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯାହାର ଏକକ କେତେ ?
19. ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ କଣିକାଟିଏ ଘୂରୁଛି । ଅର୍ଥବୃତ୍ତ ଘୂର୍ଣ୍ଣନପରେ ଏହାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ହେବ ?
20. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁକୁ ଭୂଲମ୍ବ ଦିଗରେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵ କୁ u ପରିବେଗରେ ନିକ୍ଷେପ କରାଗଲେ, ଏହା ସର୍ବାଧ୍ଵକ କେତେ ଉଚ୍ଚ ଉଠିବ ?

Answer:
1. v² = u² + 2as
2. ସଦିଶ
3. 1 ଘଣ୍ଟା
4. \(\frac{2}{\left(\frac{1}{v_1}+\frac{1}{v_2}\right)}\)
5. ଦୂରତା
6. 48
7. 1 ମିନିଟ୍
8. କମ୍ପନ,
9. ତ୍ଵରଣ
10. 250 ମି.
11. ସମ ତ୍ଵରଣ
12. ତ୍ଵରଣ
13. ସ୍ଥିର ବେଗରେ
17. ତରଣ
14. ତ୍ଵରଣ
15. ବୃତ୍ତୀୟ
16. ବେଗ
18. m
19. 2r
20. u²/2g

C ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ଏକ ବସ୍ତୁ 20 ସେକେଣ୍ଡରେ 500 ମିଟର ଗତିକଲେ ଏହାର ହାରାହାରି ବେଗ ……………….।
2. ଏକ ବସ୍ତୁ Aରୁ Bକୁ ଯାଇ Bରୁ Aକୁ ସେହି ବେଗରେ ଫେରି ଆସିଲା । ତା’ର ହାରାହାରି ପରି ବେ ଗ ……………….।
3. Aରୁ Bର ଦୂରତା 8 ମିଟର । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି Aରୁ B ଗତିକରି Bରୁ Aକୁ ଫେରି ଆସିଲେ । ତାର ମୋଟ ବିସ୍ଥାପନ ……………….ହେବ ।
4. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ………………. ରେ,ବେଗକୁ ପରିବେଗ କୁହାଯାଏ ।
5. ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟାର ଘଣ୍ଟାକଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ ………………. ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ।
6. ଉପରକୁ ଗୋଟିଏ ଟେକା ଭୂଲମ୍ବ ଦିଗରେ ପଡ଼ା ହେଲେ ଏହାର ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ ……………….. ବେଳେ ତାହା ସର୍ବାଧ‌ିକ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଉଠିବ ।
7. ଏକ ଟେକା ଉପରକୁ ଫୋପଡ଼ା ହେଲେ ତାହା ଉଠିଲାବେଳର ତ୍ଵରଣ ଓ ରିଲାବେଳର ତ୍ଵରଣର ସମଷ୍ମି …………………।
8. ସମବୃଭୟ ଗତି ଏକ ……………….. ଗତି।
9. ………………… ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦୂରତା ମପାଯାଏ ।ଗତି ।
10 ପରି ବେଗର ପରିବର୍ତ୍ତନର ହାର କୁ ……………….. କୁହାଯାଏ ।
11. v² = u² + 2as ଗତି ସମାକରଣରେ s ………………. ସୂଚାଏ ।
12. ଯଦି ବସ୍ତାର ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା ସମୟ ସହ ସମାନୁପାତୀ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ……………….. ଗତି କରେ ।
13. ସଦିଶ ରାଶିର ………………. ରହିଥାଏ ।
14. ବିସ୍ଥାପନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହାରକୁ ……………….. କୁହାଯାଏ ।
15. ପରି ବେଗ-ସମୟ ଲେଖରୁ ବସ୍ତଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ତ୍ରରତା ………………….. ହେବ ।
16. ସମୟ ଅନୁସାରେ ବସ୍ତର ଅବସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ …………………. କୁହାଯାଏ ।
17. ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ ଓ ଅନ୍ତିମ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ଦୂରତାକୁ ……………….. କୁହାଯାଏ ।
18. ସମୟ – ପରି ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍ରେ ସମୟ ଅକ୍ଷ ସହ ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା ହେଲେ, ଏଥୁରୁ ବସ୍ତର ………………. ଚ୍ଚଶ।ପଡ ।
19. ସମୟ-ବେଗ ଗ୍ରାଫ୍‌ ଆନତି ……………….. ସୂଚାଏ ।
20. ଅଦିଶ ରାତିଣ କେବଳ ………………….. ଥାଏ ।

Answer:
1. 25 m/s
2. 0
3. 0
4. ଦିଗ
5. 12 ଘଣ୍ଟା
6. 0
7. 0
8. ତ୍ବରାନ୍ବିତ
9. ଓଡ଼ୋମିଟର
10. ତ୍ଵରଣ
11. ବିସ୍ଥ।ପିନ
12. ସ୍ଥିର ବେଗରେ
13. ପରିମାଣ ଓ ଦିଗ
14. ପରିବେଗ
15. ଲେଖଦ୍ଵାରା ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
16. ଗତି
17. ବିସ୍ଥାପନ
18. ସମପରିବେଗରେ ଗତି
19. ତ୍ଵରଣ
20. ପରିମାଣ

D ଠିକ୍ ଉକ୍ତି ପାଇଁ (✗) ଓ ଭୁଲ ଉକ୍ତି ପାଇଁ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ

1. ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଜଳର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଗତି ଯୋଗୁଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
2. ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି A ଠାରୁ B କୁ ଯାଇ ପୁନଶ୍ଚ B ରୁ A କୁ ଫେରିଲା ତେବେ ତାର ମୋଟ ବିସ୍ଥାପନ ସର୍ବଦା 0 ହେବ ।
3. ଦୂରତା ଏକ ସଦିଶ ରାଶି ।
4. ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦୂରତା କେବେ ହେଲେ 0 ହେବ ନାହିଁ ଯଦି ବସ୍ତୁଟି ଗତି କରୁଥାଏ ।
5. ବିସ୍ଥାପନ ଓ ଦୂରତାର ଏକକ ସମାନ ନୁହେଁ ।
6. ପ୍ରକୃତିରେ ଅଧିକାଂଶ ଗତି ଅସମ ଗତି ।
7. ବେଗ ଏକ ଅଦଶ ରାଶ ମାତ୍ର ପରବେଗ ଏକ ସଦଶ ରାଶି ।
8. ଗତିଶକ ବଯ୍ତୁ ରହି। ରହ। ରି ପରିବଗ ନ ଓ ହିରହରି ବେଗ ସର୍ବଦା ସମାନ ।
9. କୌଣସି ବସ୍ତୁରେ ପରିବେଗର ପରିବର୍ତ୍ତନ କୌଣସି ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଶୂନ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ ।
10. ସମୟ ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍‌ ବେଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
11. v² = u² + 2as ଗତିର ଦ୍ଵିତୀୟ ସମୀକରଣର ଏକ ବ୍ୟଞ୍ଜକ ।
12. ବସ୍ତୁଟିର ଏକକ ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ କରିଥ‌ିବା ଦୂରତାକୁ ସେହି ବସ୍ତୁର ପରି ବେ ଗ କୁହାଯାଏ ।
13. SI ପଦ୍ଧତିରେ ବେଗର ଏକକ m x s^-1।
14. ପରିବେଗ-ସମୟ ଆଲେଖ ଓ ସମୟ ଅକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବେଗ ସୂଚାଇବ ।
15. ଏକ ଘଣ୍ଟାରେ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ 1 ଘଣ୍ଟା ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ।
16. କଟକରୁ ପୁରୀକୁ ଗୋଟିଏ ଗାଡ଼ି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 40 କି.ମି. ବେଗରେ ଯାଇ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 60 କି.ମି. ବେଗରେ ଫେରିଲା । ତାହାର ହାରାହାରି ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 48 କି.ମି. ।
17. ସିଲେଇ ମେସିନ୍‌ରେ ସିଲେଇ କଲାବେଳେ ଛଞ୍ଚାର ଗତି ଚଳନ ଗତି ହୋଇଥାଏ ।
18. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଗତିଶୀଳ ବସ୍ତୁର ବେଗକୁ ପରିବେଗ କହିନ୍ତି ।
19, ମନ୍ଦନର SI ଏକକ m x s^-1।
20. ଏକ ଟ୍ରେନ୍‌ର ପରିବେଗ 8 ସେକେଣ୍ଡରେ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରୁ 40 m/s କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ଟ୍ରେନ୍‌ର ତ୍ଵରଣ 5 m/s²
21. ସ୍ଥିର ଥ‌ିବା ବସ୍ତୁର ସମୟ-ଦୂରତା ଆଲେଖ ସମୟ ଅକ୍ଷ ସହ ସମାନ୍ତର ହେବ ।
22. ଗୋଟିଏ ରେଳଗାଡ଼ିର ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ବେଗ 60 km ହେଲେ ଏହାର ବେଗ ସେକେଣ୍ଡ ପ୍ରତି \(\begin{aligned}50\\3\end{aligned}\) ମିଟର ।

Answer:
1. (✓)
2. (✓)
3. (✗)
4. (✓)
5. (✗)
6. (✓)
7. (✓)
8. (✗)
9. (✓)
10. (✓)
11. (✓)
12. (✗)
13. (✓)
14. (✗)
15. (✓)
16. (✓)
17. (✗)
18. (✓)
19. (✓)
20. (✓)
21. (✓)
22. (✓)

E. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦକୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ର ଶବ୍ଦ ସହ ମିଳନ କରି ଲେଖ ।

1. କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସମ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତ ଗତି	ସ୍ରୋତର ଗତି
ଅସମ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ ଗତି	ପୃଥ‌ବୀ ଚାରିପଟେ  ଚନ୍ଦ୍ରର ଗତି
ସମତୁଭ। ୟଗତି	ମୁକ୍ତ ପତନଶ।ଳବସ୍ତୁ
ସରଳ ରୈଖ୍ୟକ ଗତି	ସଳଖରାସ୍ତା ରେ ଗଢିଶଳ ଏକ କାର
ନିୟନ୍ତି ଗତି	ଗରବି। ଚ୍ଚନ୍ ର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ

ଉ-

କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ସମ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତ ଗତି	ମୁକ୍ତ ପତନଶ।ଳବସ୍ତୁ
ଅସମ ତ୍ୱରାନ୍ଵିତ ଗତି	ସଳଖରାସ୍ତା ରେ ଗଢିଶଳ ଏକ କାର
ସମତୁଭ। ୟଗତି	ପୃଥ‌ବୀ ଚାରିପଟେ  ଚନ୍ଦ୍ରର ଗତି
ସରଳ ରୈଖ୍ୟକ ଗତି	ସ୍ରୋତର ଗତି
ନିୟନ୍ତି ଗତି	ଗରବି। ଚ୍ଚନ୍ ର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ

 

2. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ	ତ୍ୱରାନ୍ୱିତି ଗତି
ଗତିର ତ୍ବିତୀୟ ସମୀକରଣ	ମନ୍ଦିତ ଗତି
ଗତିର ଢୃତୀୟ ସମୀକରଣ	v = u + at
ଗଛରୁ ଫଳ ପଡ଼ିବା	s = ut + \(\frac {1}{2}\) at2
ଉପରକୁ ଟେକା ଫିଙ୍ଗିବା	v2 = u2 + 2as

ଉ-

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଗତିର ପ୍ରଥମ ସମୀକରଣ	v = u + at
ଗତିର ତ୍ବିତୀୟ ସମୀକରଣ	s = ut + \(\frac {1}{2}\) at2
ଗତିର ଢୃତୀୟ ସମୀକରଣ	v2 = u2 + 2as
ଗଛରୁ ଫଳ ପଡ଼ିବା	ତ୍ୱରାନ୍ୱିତି ଗତି
ଉପରକୁ ଟେକା ଫିଙ୍ଗିବା	ମନ୍ଦିତ ଗତି

 

3. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଗର ଏକକ	ବେଗ
ତ୍ଵରଣର ଏକକ	m ବା km
ସଦିଶ ରାଶି	m/s
ଅଦିଶ ରାଶି	m/s2
ଦୂରତାର ଏକକ	ପରିବେଟ

ଉ-

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ	‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ବେଗର ଏକକ	m/s
ତ୍ଵରଣର ଏକକ	m/s2
ସଦିଶ ରାଶି	ପରିବେଟ
ଅଦିଶ ରାଶି	ବେଗ
ଦୂରତାର ଏକକ	m ବା km

 

F ପ୍ରଥମ ଯୋଡ଼ିର ସମ୍ପର୍କକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦ୍ଵିତୀୟ ଯୋଡ଼ିର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

1. ବେଗ : ଅଦିଶ ରାଶି :: ଦୂରତା : ………………….।
2. ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ : ତ୍ଵରଣ :: ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ : ………………….।
3. ପରିବେଗ : ବେଗ :: ବିସ୍ଥାପନ : ………………….।
4. v : u + at :: v² : ………………….।
5. ଉପରକୁ ଟେକାଫୋପଡ଼ା g = – 10 m/s² :: ଟେକା ତଳକୁ ଖସିବା : ………………….।
6. v : m/s :: a : ………………….।
7. ଦୂରତା : ମିଟର :: ବିସ୍ଥାପନ : ………………….।
8. ବେଗ : m/s :: ପରିବେଗ : ………………….।
୨. ବେଗ-ସମୟ ଆଲେଖ : ଦୂରତା : : ଦୂରତା-ସମୟ ଆଲେଖ : ………………….।
10. ପରିବେଗର ବୃଦ୍ଧି : ତ୍ଵରଣ :: ପରିବେଗର ହ୍ରାସ : ………………….।

Answer:
1. ଅଦିଶ ରାଶି
2. ମନ୍ଦନ
3. ଦୂରତା
4. u² + 2as
5. g = 10 m/s²
6. m/s²
7. ମିଟର
8. m/s
9. ବେଗ
10. ମନ୍ଦନ

G ଚାରିଗୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

1. ସୁନାମିରେ ସ୍ରୋତର ଗତି କି ପ୍ରକାର ଗତି ?
(A) ନିୟନ୍ତ୍ରିତ
(B) ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ
(C) ଘୂର୍ଣ୍ଣନ
(D) ପୌନଃପୁନିକ
Answer:
(B) ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ

2. ଝୁଲଣି ଖେଳରେ ଦଉଡ଼ିର ଗତି କି ପ୍ରକାର ?
(A) ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ
(B) ଘୂର୍ଣ୍ଣନ
(C) ଦୋଳନ
(D) ଚଳନ
Answer:
(C) ଦୋଳନ

3. ମନ୍ଦନର S.I. ଏକକ କ’ଣ ହେବ ?
(A) m. s
(B) m.s²
(C) m.s^-2
(D) kmh²
Answer:
(C) m.s^-2

4. v² = u² + 2as ଗତି ସମୀକରଣରେ s କ’ଣ ସୂଚାଏ ?
(A) ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରିବେଗ
(B) ଅନ୍ତିମ ପରିବେଗ
(C) ତ୍ଵରଣ
(D) ବିସ୍ଥାପନ
Answer:
(D) ବିସ୍ଥାପନ

5. ଏକ ସରଳରେଖାରେ ସମ ଗତିରେ ଗତି କରୁଥିବା ବସ୍ତୁର ସମୟ ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍ କପରି ହେବ ?
(A) ଅବତଳ
(B) ଉତ୍ତଳ
(C) ସରଳରେଖା
(D) ଅଙ୍କାବଙ୍କା
Answer:
(C) ସରଳରେଖା

6. ଏକ ଘଣ୍ଟାରେ ମିନିଟ୍ କଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ?
(A) 1 ମିନିଟ୍
(B) 1 ଘଣ୍ଟା
(C) 12 ଘଣ୍ଟା
(D) 24 ଘଣ୍ଟା
Answer:
(B) 1 ଘଣ୍ଟା

7. ସମୟ ଦୂରତା ଗ୍ରାଫ୍‌ରୁ କେଉଁ ଭୌତିକ ରାଶିଟିକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ ପାରିବ ?
(A) ତ୍ଵରଣ
(B) ସଂବେଗ
(C) ବସ୍ତୁତ୍ଵ
(D) ବେଗ
Answer:
(D) ବେଗ

8. ପରିବେଗର ପରିବର୍ତ୍ତନର ହାରକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ସଂବେଗ
(C) ତ୍ଵରଣ
(B) ବିସ୍ଥାପନ
(D) ବେଗ
Answer:
(C) ତ୍ଵରଣ

9. ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି 50 କି.ମି. ରାସ୍ତାକୁ 5 ଘଣ୍ଟାରେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ତାଙ୍କର ବେଗ କେତେ ହେବ ?
(A) 100 km/h
(C) 80 km/h
(B) 5km/h
(D) 10 km/h
Answer:
(D) 10 km/h

10. କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ଦୂରତା ମପାଯାଏ ?
(A) ଓଡ଼ୋମିଟର
(B) ସ୍ବିଡ଼ୋମିଟର
(C) ବାରୋମିଟର
(D) ଥର୍ମୋମିଟର
Answer:
(A) ଓଡ଼ୋମିଟର

11. ବସ୍ତୁର କ’ଣ ଏହାର ଜଡ଼ତ୍ଵର ମାପକ ଅଟେ ?
(A) ଓଜନ
(B) ବସ୍ତୁତ୍ଵ
(C) ବେଗ
(D) ତ୍ଵରଣ
Answer:
(B) ବସ୍ତୁତ୍ଵ

12. ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗରେ ବସ୍ତୁର ବେଗକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(A) ପରିବେଗ
(B) ବିସ୍ଥାପନ
(C) ତ୍ଵରଣ
(D) ବଳ
Answer:
(A) ପରିବେଗ

13. କେଉଁଟି ଏକ ସଦିଶ ରାଶି ?
(A) ବେଗ
(B) ତ୍ଵରଣ
(C) ଦୂରତା
(D) ବସ୍ତୁତ୍ଵ
Answer:
(B) ତ୍ଵରଣ

14. ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟାର ଘଣ୍ଟା କଣ୍ଟାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ସମୟ ପରେ ଶୂନ ହେବ ?
(A) 12
(B) 24
(C) 1 ଘଣ୍ଟା
(D) 1 ମିନିଟ୍
Answer:
(A) 12

15. ବସ୍ତୁରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥ‌ିବା ତ୍ଵରଣ, କାହା ସହ
(A) ବସ୍ତୁତ୍ଵ
(B) ବଳ
(D) ସମୟ
(C) ବେଗ
Answer:
(A) ବସ୍ତୁତ୍ଵ

16. କେଉଁଟି ସର୍ବନିମ୍ନ ତ୍ଵରଣ ?
(A) 1 ସେ.ମି./ସେ²
(B) 1 ମି./ସେ²
(C) ମି. ମିନିଟ୍
(D) କି.ମି./ ଘଣ୍ଟା
Answer:
(D) କି.ମି./ ଘଣ୍ଟା

17. ଗୋଟିଏ ଗାଡ଼ିର ପରିବେଗ 10 m/s ହେଲେ ଏହା କି.ମି. ଘଣ୍ଟାରେ କେତେ ହେଁ ବି ?
(A) 36
(B) 72
(C) 18
(D) 24
Answer:
(A) 36

18. ସମବେଗରେ ବୃତ୍ତାକୃତି ପଥରେ ଘୂରୁଥୁବା ବସ୍ତୁ ପାଇଁ କେଉଁଟି ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ?
(A) ତ୍ଵରଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ
(B) ତ୍ଵରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ
(C) ତ୍ଵରଣ ନାହିଁ
(D) ପରିବେଗ ନାହିଁ
Answer:
(A) ତ୍ଵରଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ

19. ପରିବେଗ -ସମୟ ଆଲେଖ ଓ ସମୟ ଅକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କ’ଣ ସୂଚାଇବ ?
(A) ଦୂରତା
(C) ପରିବେଗ
(B) ବେଗ
(D) ତ୍ଵରଣ
Answer:
(A) ଦୂରତା

20. R ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ πR ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ଏହାର ବିସ୍ଥାପନ କେତେ ହୋଇଥାଏ ?
(A) R
(B) 2R
(C) 2πr
(D) 0
Answer:
(B) 2R

21. ଗୋଟିଏ ବସ୍ତୁ ସମ ପରି ବେଗ ୨.୫ m/s ରେ ଗତିକଲେ, ଏହାର ତ୍ଵରଣ କେତେ ହୋଇଥାଏ ?
(A) 0
(B) 4.9 m/s²
(C) 9.8 m/s²
(D) 19.6 m/s²
Answer:
(C) 9.8 m/s²

Odisha State Board BSE Odisha 10th Class Odia Solutions ବାକ୍ୟ ବିଚାର Textbook Exercise Questions and Answers.

BSE Odisha Class 10 Odia Grammar ବାକ୍ୟ ବିଚାର

(A ) ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏକ ବା ଏକାଧ୍ଵକ ପଦ ମିଳିତ ହୋଇ ମନର ଭାବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ତାହାକୁ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 2.
ଯୋଗ୍ୟତା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଗୋଟିଏ ପଦ ଅନ୍ୟ ପଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥବୋଧକତା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କୁହାଯାଏ ।

Question 3.
ଆକାଂକ୍ଷା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ପଦଯୋଜନା ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଆସଭି ଏବଂ ଏହାଦ୍ଵାରା କାହା ପରେ କେଉଁ ପଦ ରହିଲେ ତାହା ବାକ୍ୟର ଭାବକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିବ ତାହା ବୁଝାଯାଏ ।

Question 4.
ଆସଭି କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଗୋଟିଏ ପଦ ଅନ୍ୟ ପଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥବୋଧକତା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ, ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କୁହାଯାଏ ।

Question 5.
ଆସଭିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଆସଭିକୁ ପଦବିନ୍ୟାସ କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ବାକ୍ୟାଶ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟର ବୁଝାପଡ଼ୁଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କେତୋଟି ପଦସଂହତିକୁ ବାକ୍ୟଶ କୁହାଯାଏ ।

Question 7.
ଖଣ୍ଡବାକ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟର ସମାପିକା କ୍ରିୟାଯୁକ୍ତ ଅଂଶକୁ ଖଣ୍ଡବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 8.
ପଦବିନ୍ୟାସ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଶୁଦ୍ଧ ବାକ୍ୟଗଠନ ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁ କେତେଗୋଟି ବିଷୟ ପ୍ରତି ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବାକୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବାକ୍ୟର ପଦବିନ୍ୟାସ କୁହାଯାଏ ।

Question 9.
ବାକ୍ୟର ଗଠନାତ୍ମକ ରୂପ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
ବାକ୍ୟର ଗଠନାତ୍ମକ ରୂପ ଚାରିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ଯଥା- (୧) ସରଳ ବାକ୍ୟ, (୨) ଯୌଗିକ ବାକ୍ୟ, (୩) ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ, (୪) ମିଶ୍ର ବାକ୍ୟ ।

Question 10.
ବାକ୍ୟର ପ୍ରକାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ରୂପ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଓ କ’ଣ କ’ଣ ?
Answer:
ବାକ୍ୟର ପ୍ରକାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ରୂପ ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ଯଥା- (୧) ବିବୃତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ, (୨) ଆଦେଶ |ଅନୁରୋଧ ସୂଚକ ବାକ୍ୟ, (୩) ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ ବାକ୍ୟ, (୪) ବିସ୍ମୟସୂଚକ ବାକ୍ୟ, (୫) ନାସ୍ତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ ।

Question 11.
ସରଳ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ସମାପିକା କ୍ରିୟା ଥ‌ିବା ବାକ୍ୟକୁ ସରଳ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 12.
ଯୌଗିକ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ପରସ୍ପର ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧିକ ସରଳ ବାକ୍ୟର ସମାହାର ଯୋଗେ ଗଠିତ ବାକ୍ୟକୁ ଯୌଗିକ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 13.
ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧ୍ଵକ ପରସ୍ପର ସାପେକ୍ଷ ଖଣ୍ଡବାକ୍ୟର ସମନ୍ବୟରେ ଗଠିତ ବାକ୍ୟକୁ ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ?

Question 14.
କେଉଁ କେଉଁ ବାକ୍ୟ ମିଶି ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ ଗଠିତ ହୁଏ ?
Answer:
ଅପ୍ରଧାନ ବାକ୍ୟ ସହିତ ପ୍ରଧାନ ବାକ୍ୟ ମିଶି ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ ଗଠିତ ହୁଏ ।

Question 15.
ମିଶ୍ରବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟର ସମନ୍ବିତ ରୂପକୁ ମିଶ୍ରବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 16.
ବିବୃତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟକ ବିବୃତି ବା ବକ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟକୁ ବିବୃତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 17.
ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟକୁ ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 18.
ବିସ୍ମୟସୂଚକ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ବିସ୍ମୟଭାବ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟକୁ ବିସ୍ମୟସୂଚକ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 19.
ନାସ୍ତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ନାସ୍ତିର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟକୁ ନାସ୍ତିସୂଚକ ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

Question 20.
ଗଠନ କଳା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବାକ୍ୟ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ?
Answer:
ଗଠନ କଳା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବାକ୍ୟ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ।

Question 21.
ବାକ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ବାକ୍ୟକୁ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ବାକ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ବାକ୍ୟ

Question 22.
ବାକ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପଣ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଦୀର୍ଘ ବାକ୍ୟକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ବାକ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପଣ କୁହାଯାଏ ।

Question 23.
ବାକ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସହାୟତା କରିଥା’ନ୍ତି ?
Answer:
ବାକ୍ୟ ସଂକ୍ଷେପଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ୍ଧି, ସମାସ, କୃଦନ୍ତ, ତଦ୍ଧିତ, ଉପସର୍ଗ ଓ ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ

(B) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ/ପଦରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
ବାକ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ପଦଗୁଡ଼ିକର ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯୋଗ୍ୟତା

Question 2.
ସମସ୍ତ ବାକ୍ୟର ସମାପିକା କ୍ରିୟାଯୁକ୍ତ ଅଂଶଟିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଖଣ୍ଡବାକ୍ୟ

Question 3.
ବାକ୍ୟରେ ଦ୍ବିକର୍ମକ କ୍ରିୟାର ମୁଖ୍ୟକର୍ମ କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:
ଗୌଣ କର୍ମ ପରେ

Question 4.
ଏକ ବା ଏକାଧ୍ଵକ ପଦ ମିଳିତ ହୋଇ ମନର ଭାବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରକାଶ କଲେ ତାହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ବାକ୍ୟ

Question 5.
ପରସ୍ପର ନିର୍ଭରଶୀଳ ଦୁଇ ବା ତତୋଽଧିକ ସରଳ ବାକ୍ୟର ସମାହାର ଯୋଗେ ଗଠିତ ବାକ୍ୟକୁ କି ବାକ୍ୟ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯୌଗିକ

Question 6.
ବାକ୍ୟରେ ‘ନାହିଁ’ ସଂଯୁକ୍ତ ପଦ କେଉଁଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ ?
Answer:
କ୍ରିୟା ପରେ

Question 7.
ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ପଦଯୋଜନା ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଆସଭି

Question 8.
ବାକ୍ୟରେ ସମ୍ବୋଧନ ପଦ କେଉଁଠାରେ ରଖାଯାଏ ?
Answer:
ଆରମ୍ଭ ବା ଶେଷରେ

Question 9.
କହି ଜାଣିଲେ ……………………. ସୁନ୍ଦର । (ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର)
Answer:
କଥା

Question 10.
ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ପଦଯୋଜନା ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଆସଭି

Question 11.
ବାକ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସକର୍ମକ ହୋଇଥିଲେ କର୍ମପଦଟି କେଉଁଠାରେ ବସେ ?
Answer:
କ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ

Question 12.
ବାକ୍ୟରେ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ପଦ ବସେ ?
Answer:
ବିଶେଷଣ ପଦ

Question 13.
ବାକ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପଦ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ପଦ ବସେ ?
Answer:
ସମ୍ବନ୍ଧ ପଦ

Question 14.
ବାକ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଆରୋପଣ ପାଇଁ ଥିବା ବାକ୍ୟାଶ କେଉଁଠାରେ ବସିପାରେ ?
Answer:
ବାକ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ

Question 15.
ବାକ୍ୟରେ ପଦାନ୍ବୟୀ ଅବ୍ୟୟ ପଦ କେଉଁଠାରେ ବସେ ?
Answer:
ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପଦ ପରେ

Question 16.
ବାକ୍ୟରେ କରଣ କାରକ ପଦ କେଉଁଠାରେ ବସେ ?
Answer:
କର୍ମପଦ ପରେ ବା ପୂର୍ବରୁ

Question 17.
ବାକ୍ୟର ଗଠନାତ୍ମକ ରୂପ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ?
Answer:
୪ ଭାଗରେ

Question 18.
ବାକ୍ୟର ପ୍ରକାର୍ଯ୍ୟାତ୍ମକ ରୂପ କେତେ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ?
Answer:
୫ ଭାଗରେ

(C) ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

Question 1.
ମାଆଙ୍କର ରନ୍ଧା ଚାଲିଛି । – ଏ ବାକ୍ୟଟି କେଉଁ ବାଚ୍ୟରେ ଲିଖୁ ?
Answer:
ଭାବବାଚ୍ୟ

Question 2.
କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାରଳା ଦାସ ଆଦିକବି ଅଟନ୍ତି । – ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ବିବୃତିସୂଚକ

Question 3.
କାଲିର କାମ ଯଦି ଆଜି କରୁଛ ତେବେ ଆଜିର କାମ ଏବେ କର । ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ଜଟିଳ

Question 4.
ଆଜି କେତେ ତାରିଖ ? – ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ

Question 5.
ବିଜୟର କଲିକତା ଯିବା ହେବ । ଏହି ବାକ୍ୟଟି କେଉଁ ବାଚ୍ୟରେ ଲିଖ୍ ?
Answer:
କର୍ମବାଚ୍ୟ

Question 6.
ପାନ ବେପାର କରୁଥିବା ଲୋକଟି ଅନ୍ୟ ଗ୍ରାମକୁ ଗଲା । – ରେଖାଙ୍କିତ ପ୍ରଦକୁ ସଂକ୍ଷେପ କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ପାନରା

Question 7.
ରମେଶଙ୍କ ବିନା ଏ କାମ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏ ବାକ୍ୟରେ ‘ବିନା’ କି ପଦ ?
Answer:
ଅବ୍ୟୟ

Question 8.
ତମର ନିୟମ ମୁଁ ପାଳିପାରିବି ନାହିଁ । – ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ନାସ୍ତିସୂଚକ

Question 9.
ରାଧାଶ୍ୟାମ ଭଲ ଭାଷଣ ଦେଇପାରନ୍ତି। – ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାଚ୍ୟ?
Answer:
କର୍ତ୍ତବାଚ୍ୟ

Question 10.
ସତରେ ତୁମେ ଆସିଛ ? ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ପ୍ରଶ୍ନସୂଚକ

Question 11.
ଯାହା କରିବା ଉଚିତ ତାହା କର । ରେଖାଙ୍କିତ ପଦକୁ ସଂକ୍ଷେପଣ କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ

Question 12.
ପୁଲିସ୍ – ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାର ଶବ୍ଦ ?
Answer:
ବୈଦେଶିକ

Question 13.
ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଛାତ୍ର ବିଦ୍ୟାଲାଭ କରିବ । – ରେଖାଙ୍କିତ ପଦକୁ ସଂକ୍ଷେପ କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
Answer:
ଜିଜ୍ଞାସୁ

Question 14.
ଆଜି କି ଟାଣ ଖରା ! – ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ବିସ୍ମୟସୂଚକ

Question 15.
ବିଜୟ କଲିକତା ଯିବ । ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
କର୍ତ୍ତବାଚ୍ୟ

Question 16.
‘ବାପା ବଜାରକୁ ଯାଇ ମାଛ ଆଣିଲେ’ ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ସରଳ ବାକ୍ୟ

Question 17.
‘ପୂଜା ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲା, ମାତ୍ର ଶ୍ରେଣୀରେ ବସିପାରିଲା ନାହିଁ’– ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ଯୌଗିକ ବାକ୍ୟ

Question 18.
ଅଜା ଯେତେବେଳେ ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ସେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଘରେ ନଥୁଲା ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ଜଟିଳ ବାକ୍ୟ

Question 19.
ବାପା କେବେ ଆଶା କରିନଥୁଲେ ଯେ, ମାର୍ଶାଲିନ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ହେବ । ବାକ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ରେଖାଙ୍କିତ ଅଂଶଟି କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ପ୍ରଧାନ ବାକ୍ୟ

Question 20.
ଆଜ୍ଞା ! ମତେ ଟିକିଏ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ । (ପ୍ରକାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?)
Answer:
ଅନୁରୋଧସୂଚକ

Question 21.
‘ବେଞ୍ଚ ଉପରେ ଛିଡ଼ାହୁଅ’– ପ୍ରକାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା କି ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟ ?
Answer:
ଆଦେଶସୂଚକ

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 12 ବ୍ରିଟିଶ୍ ଔପନିବେଶିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବିଦ୍ରୋହ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୧୭), ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୫୬-୫୬), ମହାନ୍ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୫୭) Short & Long Answer Questions

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 12 Short & Long Answer Questions in Odia Medium

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ଦୁଇଟି | ତିନୋଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧। କାନ୍‌ପୁରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ଵ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?
Answer:
କାନପୁରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ଦ୍ଵିତୀୟ ବାଜିରାଓଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ନାନାସାହେବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ତାନ୍ତିଆଟୋପେ । ସେ ଦ୍ଵିତୀୟ ବାହାଦୂରଶାହାଙ୍କୁ ସମ୍ରାଟ୍ ରୂପେ ମାନି ତାଙ୍କ ଅଧୀନସ୍ଥ ଏକ ଶାସକ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । କାନପୁରର ଗୋରା ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲା । ସେଠାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଗଣହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।

୨। ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ପୂରାନାମ କ’ଣ ଥିଲା ? ସେ କେଉଁମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ?
Answer:
ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ପୂରାନମ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ଭ୍ରମରବର ରାୟ ମହାପାତ୍ର ଥିଲା । ସେ ପାଇକମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।

୩ । ନାନାସାହେବ କାହିଁକି ବିଦ୍ରୋହୀ ସାଜିଥିଲେ ?
Answer:
ନାନାସାହେବ ପେଶବା ଦ୍ଵିତୀୟ ବାଜିରାଓଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଥିଲେ । ରାଜସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପ ନୀତି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ପୈତୃକ ଉପାଧ୍ ଓ ଆର୍ଥିକ ଭତ୍ତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ୧୮୫୭ର ମହାନ୍ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ସେ କାନପୁରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ ନେପାଳର ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ ।

୪। ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ କାହିଁକି ବିଦ୍ରୋହୀ ସାଜିଥିଲେ ?
Answer:
ଲର୍ଡ଼ ଡେଲହାଉସୀଙ୍କ ରାଜସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପ ନୀତି ଦ୍ଵାରା ଝାନ୍ସୀ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଭୁକ୍ତ ହେଲା । ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କ ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସିଂହାସନରେ ବସିବାକୁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ନାହିଁ । ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରି ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।

୫। ୧୮୫୭ର ବିଦ୍ରୋହକୁ କାହିଁକି ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକମାନେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି ?
Answer:
ଭାରତୀୟ ଐତିହାସିକମାନଙ୍କ ମତରେ, ବିଦେଶୀ ଶାସନ ଉଠାଇ ଦେବାପାଇଁ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଥୁଲା ଦେଶପ୍ରେମୀ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ମହାନ୍ ଓ ବୀରତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ । ଏହିପରି ଏକ ଗୌରବପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନେ ପାଦକୁ ପାଦ ମିଳାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ସ୍ଵାଧୀନତା ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ‘‘ହରହର ମହାଦେବ’’ ଏବଂ ‘ମାରେ ଫିରିଙ୍ଗିକୋ’’ ଧ୍ଵନିରେ ଭାରତ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହୋଇଥିଲା ।

୬। ଦଶମୀ ନାଗ କିଏ ? ସେମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନେ କେଉଁ ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ବେଙ୍ଗଲର ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ ଦଶମୀ ନାଗ କୁହାଯାଏ । ସେମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନେ ଲୁଟେରା ଆଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

୭ । ଦ୍ଵିତୀୟ ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଦ୍ଵିତୀୟ ବାହାଦୂର ଶାହା ଥିଲେ ଶେଷ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ । ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ କାଳରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ସମ୍ରାଟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ନିକୋଲସନ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଧିକାର କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଇ ରେଙ୍ଗୁକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୬୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

୮। ସାନ୍ତାମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟନାମ କ’ଣ ଥିଲା ? କେଉଁ ଇଂରେଜ ଅଫିସର ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟନାମ ଥିଲା ଖେରଓାର । ବ୍ରିଗେଡିୟର ଲିୟଙ୍କ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ ।

୯। ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜମିରେ କ’ଣ ଚାଷ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା ? ୧୮୩୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁ ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇଥିଲା, ତା’ର ନାମ କ’ଣ ରଖାଯାଇଥିଲା ?
Answer:
ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜମିରେ ନୀଳ ଚାଷ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ୧୮୩୩ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁ ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇଥିଲା, ତା’ର ନାମ ଖେର ରଖାଯାଇଥିଲା ।

B. ପାଞ୍ଚଟି/ ଛଅଟି ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

୧ | ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପାଇକ ବିରୋଧୀ ନୀତି ବିଷୟରେ ଲେଖ ।
Answer:
୧୮୦୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜ୍ୟ ଇଂରେଜମାନେ ଅଧିକାର କଲାପରେ ମେଜର ଫ୍ଲେଚର ସାହେବ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଇଂରେଜ ପ୍ରଶାସକ ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଶାସନଭାର ଗ୍ରହଣ କଲାପରେ ପାଇକମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପାଇକ ସୈନ୍ୟମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର କୌଣସି ଦରକାରରେ ଆସିଲେ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସେମାନଙ୍କର ଦେଶପ୍ରାଣତା ବୈଦେଶିକ ଶାସନ ପାଇଁ ବିପଦ ବୋଲି ମନେକରାଗଲା । ତେଣୁ ଫ୍ଲେଚର ସାହେବ ପାଇକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କଠୋର ଓ ନିର୍ଭୟ ହେବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଥିଲା । ପାଇକମାନଙ୍କର ନିଷ୍କର ଜାଗିରୀ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜମି ଉପରେ ଭୂ-ରାଜସ୍ୱ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା । ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତ ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱ କର୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇକମାନଙ୍କ ଉପରେ ନାନା ଅତ୍ୟାଚାର କଲେ । ତା’ସାଙ୍ଗକୁ ପୋଲିସ୍ କର୍ମଚାରାଙ୍କର ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର ସେମାନଙ୍କୁ ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।

ସେହି ସମୟରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଯେଉଁ ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପାଇକମାନଙ୍କୁ ନାନା ଭାବରେ ଶୋଷଣ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ନାନା କୌଶଳରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂ-ସମ୍ପତ୍ତି ଛଡ଼ାଇ ନେଉଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ କଉଡ଼ି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଟଙ୍କା ପଇସା ଆକାରରେ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କଲେ । ଯେଉଁ ପାଇକମାନେ ରାଜସ୍ବ ଦେବାରେ ଆଦୌ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ନଥିଲେ ସେମାନେ ରାଜସ୍ବ ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଯୋଗାଡ଼ ସକାଶେ ମହାଜନମାନଙ୍କର ଦ୍ବାରସ୍ଥ ହେଲେ । ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଲବଣ ନୀତି ଫଳରେ ପାଇକମାନଙ୍କଠାରୁ ଲୁଣ ତିଆରି କରିବା ଅଧ୍ୟାର କାଢ଼ିନେଲେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପାଇକମାନେ ପୈତୃକ ଜୀବିକାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ଦୁଃଖ ଓ ଅନଟନରେ ପଡ଼ିଲେ । ଏହିପରିଭାବେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପାଇକ ବିରୋଧୀ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ପାଇକମାନେ ଦଳିତ ଓ ନିଷ୍ପେସିତ ହୋଇ ରହିଥିଲେ । ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଉତ୍ତେଜିତ ଥିଲେ ।

୨। ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ଜମିଦାରୀ କିପରି ହରାଇଥିଲେ ?
Answer:
ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ୧୮୦୪-୧୮୦୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଜଗବନ୍ଧୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ମାଲିକାନା ପାଇଁ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ସହିତ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରି ନେଇଥିଲେ । ଇତିମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ସିଂହ ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବଙ୍ଗାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ କିଲ୍ଲା ଅଧିକାର କରିନେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଚଳାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଭାଇ ଗୌରହରି ସିଂହ ପୁରୀର ତହସିଲଦାର ରୂପେ ରାହଙ୍ଗ ସମେତ କେତେକ ପରଗଣାର ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ ଦାୟିତ୍ଵରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇ ସିଂହ ମିଳିତ ହୋଇ ବକ୍ସିଙ୍କ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ କିଲ୍ଲା ଛଡ଼ାଇନେବାପାଇଁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କରୁଥିଲେ । ୧୮୦୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ୧୮୦୯ ଖ୍ରୀ.ଅ. ମଧ୍ଯରେ ରାହଙ୍ଗ ପରଗଣାର ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାର ଜଣେ ବଙ୍ଗାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଲାମରେ ଦିଆଗଲା ! କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ୧୮୧୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସେହି ପରଗଣାକୁ କ୍ରୟ କରି ତାହାର ଜମିଦାର ହେଲେ ।

ସେହି ସମୟରେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କର ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ରାଜସ୍ୱ ପୁରୀ କଲେକ୍ଟରଙ୍କ ରାଜକୋଷରେ ସିଧାସଳଖ ଜମା କରୁଥିଲେ; ମାତ୍ର ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କରାଯାଇ ରାହଙ୍ଗର ତହସିଲଦାର ଗୌରହରି ସିଂହ ଆପଣାର ରାଜସ୍ୱ ବିବରଣୀରେ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲା ରାହଙ୍ଗ ପରଗଣାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୋଲି ଲେଖାଇ ନେଇଥିଲେ । ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ରାହଙ୍ଗର ସନ୍ନିହିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଅସ୍ଵାଭାବିକ ଜଣାଗଲା ନାହିଁ; ମାତ୍ର ଏହାଦ୍ଵାରା ରାହଙ୍ଗର ଜମିଦାର କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ସିଂହଙ୍କ ଆଧୂପତ୍ୟ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ଏବଂ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାର ମାଲିକାନା ସ୍ୱତ୍ୱରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ । ଏହିପରିଭାବେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲା ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ବଙ୍ଗାଳୀ ଜମିଦାରଙ୍କ କବଳରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଅକ୍ଷମ ହେବାରୁ ୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।

୩ । ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ବିଫଳ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ପାଇକମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା; ମାତ୍ର ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କର କଠୋର ଦମନମୂଳକ ନୀତି ଫଳରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ଦୃଢ଼ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଗଲା । ଏହାପରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଶାନ୍ତି ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରି ଘୋଷଣାକଲେ ଯେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଅନେକ ବିଦ୍ରୋହୀ ପ୍ରଲୋଭିତ ହୋଇ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ପାଇଁ ରାଜି ହେଲେ ।

୧୮୨୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ବିନାୟକ ସିଂହ ମାନ୍ଧାତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ନୂତନ ନୟାଗଡ଼ ରାଜାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଓ ସମର୍ଥନ ହରାଇଲେ । ନୟାଗଡ଼ର ନୂତନ ରାଜା ବ୍ରଜବନ୍ଧୁ ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନୁଗତ୍ୟ ସ୍ବୀକାର କରି ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଧରାଇଦେବାପାଇଁ ଯଥାଶକ୍ତି ଉଦ୍ୟମ କଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଦେଶୀୟ ରାଜାମାନେ ଶଙ୍କିତ ହୋଇ ରହିଲେ । ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ଯ କ୍ରମେ ହ୍ରାସପାଇଲା । ଏହାପରେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଅନଜ୍ୟୋପାୟ ହୋଇ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ୧୮୨୫ ଖ୍ରୀ.ଅ. ମେ ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ କଟକ ଆସି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ବାକ୍ଷରିତ କଲେ । ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ସହ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ଅବସାନ ଘଟିଲା ।

୪ । ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳଗୁଡ଼ିକ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
୧୮୫୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଭାରତରୁ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲା । ଭାରତର ଶାସନଭାର ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜା ବା ରାଣୀଙ୍କ ହାତରେ ଅର୍ପଣ କରାଗଲା । ଇଂଲଣ୍ଡର ଶାସକ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦର ଜଣେ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଭାରତର ଶାସନମୁଖ୍ୟ କରି ପଠାଇଲେ । ତାଙ୍କୁ ଭାଇସ୍‌ୟ କୁହାଗଲା । ବ୍ରିଟିଶ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଗଲା । ବଙ୍ଗଳା ରେଜିମେଣ୍ଟକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଯାଇ ନୂତନ ଭାବରେ ଗୁର୍ଗା, ଶିଖ, ଜାଠ ଆଦି ରେଜିମେଣ୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା । ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଇଂରେଜମାନେ ପୂର୍ବପରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାଜ ଉପରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଭାରତୀୟମାନେ ଜାତୀୟ ଜାଗରଣରେ ଉଦବୃଦ୍ଧ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ପାଇଁ ଅଣ୍ଟା ଭିଡ଼ିଥିଲେ ।

୫। ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହର ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
ଉ- ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଭାରତ ଅଧିକାର କରିବାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଅର୍ଥନୈତିକ ଶୋଷଣ । ଏହି ଶୋଷଣ ନୀତି ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିଲା । ୧୭୫୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ର ପଲାସୀ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବହୁ ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟକୁ କ୍ରମଶଃ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଏହାଫଳରେ ରାଜା ଓ ରାଜକର୍ମଚାରୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବେକାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଅର୍ଥ ଓ ପ୍ରତିପତ୍ତି ହରାଇ ସେମାନେ ଅସହ୍ୟ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତରୁ କଞ୍ଚାମାଲ ଶସ୍ତାରେ ନେଇ ସେଥୁରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଚଢ଼ା ଦାମ୍ରେ ଏଠାରେ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଭାରତର ବ୍ୟବସାୟୀ ଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ଷତି ସହିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦେଶୀୟ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା ଫଳରେ ପ୍ରତିପତ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଦରିଦ୍ର ଓ ନିଃସ ହୋଇପଡିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।

୬। ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହର ଆଶୁ କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ସିପାହିମାନଙ୍କ ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅସନ୍ତୋଷର ବାରୁଦଗଦାରେ ଅଗ୍ନିସଂଯୋଗ କରିଥିଲା ଏନ୍‌ଫିଲ୍ଡ ବନ୍ଧୁକର ପ୍ରଚଳନ । ଏହାହିଁ ଥିଲା ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହର ଆଶୁ କାରଣ । ୧୮୫୬ରେ କମ୍ପାନୀର ସୈନ୍ୟବାହିନୀରୁ ‘ବ୍ରାଉନ୍ସେସ୍’ ନାମକ ପୁରାତନ ବନ୍ଧକ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇ ତା’ ସ୍ଥାନରେ ଏନ୍‌ଫିଲ୍‌ଡ ବନ୍ଧୁକର ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବନ୍ଧୁକରେ ଗୁଳି ଭଭି କରିବାକୁ ହେଲେ ଗୁଳିଥ‌ିବା ଟୋଟାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଦାନ୍ତରେ ଛିଡ଼ାଇ ଗୁଳିକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ବନ୍ଧୁକରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇ ଫୁଟାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଜନରବ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଗୁଳିର ଟୋଟାରେ ଗାଈ ଓ ଘୁଷୁରି ଚର୍ବି ପ୍ରଲେପିତ ହୋଇଛି । ଏଣୁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କଲେ ନିଜର ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବ ବୋଲି ଜାଣି ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନେ ଖୁବ୍ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ଯେଉଁ ସିପାହିମାନେ ଏହି ବନ୍ଧୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ମନାକଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଫଳରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରଥମ ସ୍ତଲିଙ୍ଗ ଦେଖାଦେଇଥିଲା ବଙ୍ଗଦେଶର ବାରାଜପୁର ସେନାଛାଉଣୀରେ ।

୭ | ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳମାନ ଲେଖ ।
Answer:
ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା । ସେମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ସାନ୍ତାଳ ପରଗଣା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇ ତାହାର ଶାସନଭାର ସ୍ଥାନୀୟ କଲେକ ରଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଗଲା । ‘କାମାଉତି’ ବା ଗୋତି ପ୍ରଥାର ବିଲୋପ କରାଗଲା । ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଦାରୋଗା କଲେକ ରଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଗଲା । ‘କାମାଭତି’ ବା ଗୋତି ପ୍ରଥାର ବିଲୋପ କରାଗଲା । ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଦାରୋଗା ଇଂରେଜ ସରକାର ଆପତତଃ ମାନି ନେଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି କରିବାପାଇଁ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ଆଣିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଗଲା । ମୋଟ ଉପରେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଚେଷ୍ଟା କରିଥଲା ।

୮| ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ଝାନ୍ସୀର ଶାସକ ଗଙ୍ଗାଧର ରାଓଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ଅପୁତ୍ରିକ ଥିବାରୁ ସେ ଆନନ୍ଦ ରାଓଙ୍କୁ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ରଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଗଙ୍ଗାଧର ରାଓଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ସିଂହାସନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ରର ଦାବିକୁ ଲର୍ଡ ଡେଲ୍ହାଉସୀ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ । ସେ ରାଜ୍ୟସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଝାନ୍ସୀକୁ ଇଂରେଜି ସାମ୍ରାଜ୍ୟଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେଇ ଝାନ୍ସୀ ଠାରେ ସିପାହିମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ତାନ୍ତିଆ ତୋପେ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଅସୀମ ବୀରତ୍ଵର ସହ ଯୁଦ୍ଧକରି ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ବିଶେଷକରି ଜଣେ ବୀରା ରମଣୀଭାବେ ସେ ଇତିହାସ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

୯। ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ନାନାସାହେବଙ୍କ ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?
Answer:
୧୮୫୭ ମସିହାର ବିଦ୍ରୋହରେ ନାନାସାହେବ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ପେଶବା ଦ୍ଵିତୀୟ ବାଜିରାଓଙ୍କର ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର । ଲର୍ଡ ଡେଲ୍‌ହାଉସୀଙ୍କ ରାଜ୍ୟସ୍ଵତ୍ୱଲୋପ ନୀତିର ଶିକାର ହୋଇ ନାନାସାହେବ କାନପୁରରେ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ । ନାନାସାହେବ ଦ୍ବିତୀୟ ବାହାଦୁରଶାହାଙ୍କୁ ସମ୍ରାଟ ରୂପେ ମାନି ତାଙ୍କ ଅଧୀନସ୍ଥ ଏକ ଶାସକ ବୋଲି ନିଜକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ନାନାଙ୍କ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମ ଆଗରେ କାନପୁରର ଗୋରା ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ବାଧ ହୋଇଥିଲେ । ଶେଷରେ ଇଂରେଜ ସେନାବାହିନୀ ହାତରେ ନାନାସାହେବ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ନେପାଳର ଦୁର୍ଗମ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଳାୟନ କରିଥିଲେ ।

୧୦ । ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
Answer:
୧୮୫୭ ଖ୍ରୀ.ଅ. ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରତିଧ୍ଵନି ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିରେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ଅଗ୍ରସାରଥୀ ଥିଲେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ । ସେ ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ବୃଦ୍ଧ ନାରାୟଣ ରାଓଙ୍କ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଥିଲେ । ମାତ୍ର ଡେଲହାଉସୀ ରାଜ୍ୟସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପ ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସମ୍ବଲପୁରକୁ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଭୁକ୍ତ କରିବାରୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ନିଜର ପ୍ରତିପରି ଓ ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ କ୍ଷୁବ୍‌ଧ ହୋଇ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ବିଦ୍ରୋହରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ବନ୍ଦୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଅସୁରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

୧। ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ହୋଇଥିବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଭାରତରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଏବଂ ସ୍ପର୍ଶକାତର ଘଟଣା ଅଟେ । ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗରୁ ଓହରି ଆସି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ବିଦ୍ରୋହ କରିବା ଏକ ବିରଳ ଘଟଣା । ୧୭୬୪ ମସିହାର ବକ୍‌ସାର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟଲାଭ କରି ବେଙ୍ଗଲ, ବିହାର ଓ ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରିବାର ଅଧ‌ିକାର ବ୍ରିଟିଶ୍ ପାଇଥିଲା । ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ଵିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ବେଙ୍ଗଲରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକବାଦୀ ସାଧୁମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ତୀବ୍ର କରିଥିଲେ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମଧ୍ଯ ଫକୀର-ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଳପାଇଗୁଡ଼ିରୁ ମୁର୍ଶିଦାବାଦ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠପୁରର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଐତିହାସିକମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର କାରଣକୁ ନେଇ କେବଳ ମତପାର୍ଥକ୍ୟ କରି ନଥିଲେ; ବରଂ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଏହିଭଳି ଆନ୍ଦୋଳନର ଗୁରୁତ୍ଵକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ମତ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । କେତେକ ଐତିହାସିକ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବୈଦେଶିକ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମଭାବେ ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ । ଏହାର କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ସେମାନେ ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ବକ୍‌ସାର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟଲାଭ କରି କମ୍ପାନୀ ସରକାର ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରିବାରୁ ତାହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ । ୧୭୭୦ ମସିହାର ବେଙ୍ଗଲ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ କ୍ରୋଧୀ ଦସ୍ୟୁମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ ବୋଲି କେତେକ ଐତିହାସିକ ମତଦେଇଥା’ନ୍ତି ।

ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ତିନୋଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ଥିଲା ଏକ ବୃହତ୍ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଦଳକୁ ନେଇ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଘଟିଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଉତ୍ତର ଭାରତରୁ ଆସି ବଙ୍ଗପ୍ରଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରଥାନୁଯାୟୀ ଏହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ବାଟରେ ଯିବାବେଳେ ଗାଁ ମୁଖୁଆ, ଜମିଦାର ଏବଂ ଧନୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଏକ ଧର୍ମ କର ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ । ଭଲ ଆର୍ଥିକ ଥ‌ିବା ଗାଁ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଜମିଦାରମାନେ ସାଧାରଣତଃ କର ଦେଉଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କମ୍ପାନୀ ଶାସନ ହେବାଦ୍ଵାରା ଇଂରେଜମାନେ ରାଜସ୍ବ ଆଦାୟ କରିନେଲେ । ଏହି ରାଜସ୍ବର ଭାର ବଢ଼ିଯିବାଦ୍ଵାରା ଉଭୟ କମ୍ପାନୀ ଓ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ଦେବାପାଇଁ ସେମାନେ ଅସହାୟତା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ମରୁଡ଼ି ଓ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଯୋଗୁଁ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକ ଜମି ପଡ଼ିଆ ଯୋଗୁଁ ଦ୍ବିଗୁଣିତ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ।

୧୭୭୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବିନାକାରଣରେ ୧୫୦ ଜଣ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ରଙ୍ଗପୁରର ବାଟୋଇ (ଆଧୁନିକ ବାଂଲାଦେଶ) ଠାରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ କିଛି ଆଧୁନିକ ଐତିହାସିକମାନେ ମତଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଘଟଣା ଆଦୌ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇପାରି ନଥିଲା । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଆନ୍ଦୋଳନ ଦଶମୀ ନାଗ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କଦ୍ବାରା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ହିନ୍ଦୁ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରିବା ସହିତ ସୁଧ କାରବାରର ସୁବିଧା ଲାଭକରୁଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କୁ ଲୁଟେରା ଆଖ୍ୟା ଦେବାସହ ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଦେଲେ ନାହିଁ । ଏହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଦଳବଦ୍ଧ ହୋଇ ଭ୍ରମଣ କରିବା ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ବୋଲି ଇଂରେଜ ସରକାର ମନେକଲା ।

କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ :
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ଫକୀରମାନଙ୍କର ଇଂରେଜ କମ୍ପାନୀ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା । କମ୍ପାନୀ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଦେଶ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ନଦେବା ଏବଂ ଟଙ୍କା ସୁଧ କାରବାର ନ କରାଇଦେବା ଦ୍ବାରା ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷମାନ ଘଟୁଥିଲା । ବଙ୍ଗରେ ଧର୍ମପୀଠ ପରିଦର୍ଶନରେ ଲାଗୁକରାଯାଇଥିବା କଟକଣା ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ କମ୍ପାନୀର କାରଖାନା ଓ ରାଜ୍ୟ ଅର୍ଥାଗାର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ସହିତ କମ୍ପାନୀର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼େଇ ଜାରୀ ରଖୁଥିଲେ । ୧୮୦୨ ଖ୍ରୀ.ଅ. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା । କମ୍ପାନୀ ସରକାର ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିସ୍ଫୋରକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭ୍ରମଣକାରୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଦଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିପାରି ନଥିଲା । ବୀରଭୂମି ଏବଂ ମିଦିନାପୁର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହି ସେମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଅବ୍ୟାହତ ରଖୁଥିଲେ । ଶେଷରେ, ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ୍ ୱାରେନ୍ ହେଟିଂସ୍ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରୀ ରଖ୍ ଏହି ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ ।

୨। ୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବିପ୍ଳବର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଭୂଲୁଣ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଏବଂ ଆର୍ଥନୀତିକ ଶୋଷଣ ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଟୋପସ୍ ପରି କବଳିତ କରିଥିଲା । କେବଳ ସେତିକିନୁହେଁ; ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଭୁଲ୍ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ ପ୍ରଥା, ଲୁଣ ଉପରେ ଏକଚାଟିଆ ଅଧିକାର, ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଚାକିରିରୁ ବଞ୍ଚତ କରିବା, କଉଡ଼ି ମୁଦ୍ରାର ପ୍ରଚଳନ ବନ୍ଦ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟମାନ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ବହୁଗୁଣିତ କରିଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଉଗ୍ରରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଖୋର୍ଦାର ରାଜା ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ଇଂରେଜମାନେ ଫାଶୀ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଶାସନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ୧୮୦୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ଖୋଦ୍ଦାର ପାଇକମାନଙ୍କର ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅସନ୍ତୋଷର ପରିପ୍ରକାଶ ଘଟିଥିଲା ୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ, ଯେତେବେଳେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଏହା ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ‘ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ’ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର କାରଣ :
ପ୍ରଶାସନିକ ଶୋଷଣ – ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର କାରଣ ଥିଲା ଅନେକ । ପ୍ରଥମତଃ, ଖୋଦ୍ଦାର ରାଜାଙ୍କୁ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରି ମେଜର୍ ଫ୍ଲେଚର୍ ଏହାର ଶାସନଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶାସନ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏକ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଶାସନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ରିଟିଶ ନିୟମମାନ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ; କାରଣ, ସେ ସମସ୍ତ ପାର୍ସୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଜ୍ଞତାର ସୁଯୋଗ ନେଇ ବଙ୍ଗାଳୀ କିରାଣୀମାନେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବାପାଇଁ ଲାଗିଲେ । ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ, କୋର୍ଟ-କଚେରୀରେ ମାମଲା ତଥା ଜମିଜମା ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖୋଦ୍ଦାର ଓଡ଼ିଆମାନେ ବହୁ ଭାବରେ ହଇରାଣ ହୋଇଥିଲେ । କୋର୍ଟରେ ସଠିକ୍ ନ୍ୟାୟ ପାଇବା ସେଠାକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦିବାସ୍ୱପ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶାସନିକ କାରଣମାନ ଖୋଦ୍ଦାର ଲୋକମାନଙ୍କ ବ୍ୟସ୍ତ ଏବଂ ବିବ୍ରତ କରିଥିଲା ।

ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିୟମ ଇଂରେଜମାନେ ଏକ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜସ୍ବ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଦାରମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିୟମ’ ଅନୁସାରେ ଖଜଣା ଦେଇ ନ ପାରିଲେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାବର ଏବଂ ଅସ୍ଥାବର ସମ୍ପଭିମାନ ନିଲାମ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଦୈବ-ଦୁର୍ବିପାକ ସମୟରେ ଇଂରେଜମାନେ କର ଛାଡ଼ କରୁନଥିଲେ । କଳା ଲବଣ ଆଇନ ଲୁଣ ଉପରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଏକଚାଟିଆ ଅଧିକାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ବୋଝ ଉପରେ ନଳିତାବିଡ଼ା ଲଦିବା ସଦୃଶ ହୋଇଥିଲା ।

ଆବହମାନକାଳରୁ ଏକ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରଦତ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ହିସାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ଲୁଣକୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଠାରୁ କିଣିବା ଫଳରେ ଲୋକମାନଙ୍କର କ୍ରୋଧ ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଥିଲା । କେବଳ ସେତିକିନୁହେଁ, ଅମଲାମାନେ ଲୁଣକୁ ଲୁଚାଇ ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଚୋରା ଲୁଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଦୁର୍ବିସହ ହୋଇପଡ଼ୁଥିଲା । ସେମାନେ ଏହି କଳା ଲବଣ ଆଇନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସରକାରଙ୍କୁ ପତ୍ର ଲେଖୁ ଜଣାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏଥୁଁପ୍ରତି କର୍ଣ୍ଣପାତ କରି ନ ଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଲବଣନୀତି ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀ କରିଥିଲା ।

ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ନୂତନ ମୁଦ୍ରାନୀତି – ଓଡ଼ିଶାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ନୂତନ ମୁଦ୍ରାନୀତି ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ରୂପେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ମରହଟ୍ଟା ଶାସନ ସମୟରେ କଉଡ଼ି ଓଡ଼ିଶାରେ ମୁଦ୍ରା ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ରୁପା ଟଙ୍କା ସହିତ ଏହାର ବିନିମୟ ହାର ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ଏହି କଉଡ଼ି ମୁଦ୍ରାର ଅଭାବ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ଜିନିଷ ବଜାରରୁ କିଣିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା । ତେଣୁ ୧୮୦୪ରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ରୁପା ‘ସିକା’ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ବିନା ମେଘେ ବଜ୍ରପାତ’ ପରି ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

ଖୋର୍ଦ୍ଧାପ୍ରତି ବୈମାତ୍ମକ ମନୋଭାବ – ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଉପରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଆକ୍ରୋଶ ମନୋଭାବ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀ କରିଥିଲା । ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ବହିଷ୍କାର, ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କୁ ଫାଶୀ, ଖୋଦ୍ଦାରେ ନୂତନ ଶାସନ ପ୍ରଚଳନ ଆଦି ଖୋର୍ଦ୍ଧାବାସୀମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟଥ୍‌ତ କରିଥିଲା । ମେଜର୍ ଫ୍ଲେଚରଙ୍କଦ୍ବାରା ଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଇଂରେଜ ଶାସନ ସେଠାକାର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁହାଇ ନ ଥିଲା । ତେଣୁ ସେମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାପାଇଁ ଚାହିଁଥିଲେ ।

ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ – ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ଅନ୍ୟତମ କାରଣରୂପେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ସେ ଥିଲେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜାଙ୍କର ବକ୍ସି; ଅର୍ଥାତ୍‌ ମୁଖ୍ୟ ସେନାପତି । ତାଙ୍କର ପଦବୀ ଥିଲା ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ । ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଥିଲା ଅନନ୍ୟ । ସେ ରାହଙ୍ଗ, ଲେମ୍ବାଇ, ସରାଇ ଏବଂ ଛବିଶକୁଦ ଏହି ଚାରିଗୋଟି ପ୍ରଗଣା ଜାଗିରୀ ଆକାରରେ ପାଇଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଇଥିଲେ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲା । ଏହି ସବୁକୁ ମିଶାଇ ବଞ୍ଚିବାଦ କୁହାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଏ ବାବଦକୁ ସେ ଖଜଣା ମଧ୍ୟ ଦେଉ ନଥିଲେ; କାରଣ, ଏହା ଥିଲା ନିଷ୍କର ଜମି ଏବଂ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜା ଏହାକୁ କରମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ମେଜର୍ ଫ୍ଲେଚର୍ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଶାସନ ପରିଚାଳନା କଲାବେଳେ ବକ୍ସିଙ୍କୁ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରୁ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରକାଶ ସିଂହଙ୍କ ଚକ୍ରାନ୍ତରେ ବକ୍ସିଙ୍କର ଚାରିଗୋଟି ପ୍ରଗଣା ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରି ଦିଆଗଲା ଏବଂ ସେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହଙ୍କୁ ଏହା ବିକ୍ରି କରିଦେଲେ ।

ବକ୍ସି ଏହା ଜାଣିପାରି କମିଶନର୍ ରିଚାର୍ଡ଼ସନ୍‌ଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । କୋର୍ଟରେ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବକ୍ସିଙ୍କ ନିଜ ପୁତୁରା ଗଦାଧର ବିଦ୍ୟାଧର ଏହି ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଛି ବୋଲି କୋର୍ଟରେ ଦାବି କରିଥିଲେ । ଫଳରେ କମିଶନ୍‌ର ବକ୍ସିଙ୍କୁ ଏହି ଚାରି ପ୍ରଗଣାର ମାଲିକ ରୂପେ ମାନି ନ ଥିଲେ । ଏହା ବକ୍ସିଙ୍କୁ ରାସ୍ତାର ଭିକାରୀ କରି ଦେଇଥିଲା । ପୁନଶ୍ଚ ସରବାକାର ଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ପିଣ୍ଡାରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥୁବାର ମିଥ୍ୟା ତଥ୍ୟ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ଦାରୋଗାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦାରୋଗା ବକ୍ସିଙ୍କୁ ଧରିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରତାରଣା ତଥା ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗର ଶିକାର ହୋଇ ବକ୍ସ ପାଇକମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିବାପାଇଁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ ।

୩ । ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ସ୍ବରୂପ ଏବଂ ଫଳାଫଳ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
ଭାରତରେ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ଫଳରେ ପୂର୍ବରୁ ଚଳିଆସୁଥିବା ରାଜନୈତିକ, ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ କେତେକ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ବାର୍ଥଉପରେ ଗୁରୁତର ଆଞ୍ଚ ଆସିଥିଲା; ଫଳରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହମାନ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ବିଦ୍ରୋହଗୁଡ଼ିକରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇଂରେଜ ଶାସନର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶୀୟ ଶାସନର ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

୧୮୧୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ଏହିଭଳି ଏକ ବିଦ୍ରୋହ । ଖୋଦ୍ଧାର ଗାଦିଚ୍ୟୁତ ରାଜାଙ୍କର ପାଇକମାନେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସେନାପତି ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ଭ୍ରମରବର ରାୟ ମହାପାତ୍ରଏହି ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ଆପାତଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜଗବନ୍ଧୁ ଏବଂ ପାଇକମାନଙ୍କର ଅସନ୍ତୋଷ ଯୋଗୁଁ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ ଶାସନର ବିଫଳତା ଏବଂ ତ୍ରୁଟି ତଥା ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅସନ୍ତୋଷ ଯେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ମୌଳିକ କାରଣ ଥୁଲା ତାହା ଅସ୍ବୀକାର କରିହେବ ନାହିଁ ।
ବିଦ୍ରୋହର ସ୍ଵରୂପ – ନିମ୍ନଲିଖତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣମାନଙ୍କରୁ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ସ୍ଵରୂପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ; ଯଥା –

• ବିଦ୍ରୋହର ବ୍ୟାପକତା ।
• ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ।
• ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।
• ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କର ମତିଗତି ।

ବିଦ୍ରୋହର ବ୍ୟାପକତା – ଖୋର୍ଦ୍ଧାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଏହା କୁଜଙ୍ଗ, ହରିଶପୁର ଓ ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିଲା । ଘୁମୁସରର ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ରୋହ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଥିଲା, କାରଣ ଘୁମୁସରର ଖୋଣ୍ଡମାନେ ଏଥିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜମିଦାରମାନେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ ଥିଲା ବୋଲି କହିବା ଅଯୌକ୍ତିକ ହେବ ।

ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି — ବିଦ୍ରୋହ ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ରୋହୀ ନେତା ଜଗବନ୍ଧୁ କିଛି ପରିମାଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଥିବାର ସୂଚନା ମିଳେ । କାରଣ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜମିଦାରୀ ହରାଇବାର ଅବ୍ୟବହିତ ପରେ ସେ ବିଦ୍ରୋହ କରି ନଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହକାଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଆକ୍ରମଣ କରିବାପାଇଁ ନାଗପୁରର ଭୋସଲା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଭୂପ ସିଂହଙ୍କୁ ଦୂତ ରୂପେ ପଠାଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ଜଗବନ୍ଧୁ କନିକା, କୁଜଙ୍ଗ, ନୟାଗଡ଼ ଏବଂ ଘୁମୁସରର ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ସମର୍ଥନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । କନିକା ଏବଂ କୁଜଙ୍ଗର ରାଜାମାନଙ୍କର ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଇୱାରଙ୍କର ନିମ୍ନଲିଖ୍ ବିବୃତ୍ତିରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ – ‘କୁଜଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଡାକରା ଯେ ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିବା ଏ ବିଷୟରେ ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହ ଏବଂ ସେହିଭଳି ଏକ ଆହ୍ବାନରେ କନିକାର ରାଜା ମୁଖ୍ୟ ରୟତମାନଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ କରିବାପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ସୂତ୍ରରୁ ଶୁଣିଛି ।’’ ପଡ଼ୋଶୀ ଗଡ଼ଜାତମାନଙ୍କର ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ସମର୍ଥନ ଲାଭ କରି ନଥିଲେ ଜଗବନ୍ଧୁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆତ୍ମଗୋପନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇ ନଥା’ନ୍ତେ ।

ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ – ମୁଖ୍ୟତଃ ୧୮୧୭ ମସିହାରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବିଦ୍ରୋହ ଜାଗିରୀ ଏବଂ ନିଷ୍କର ଭୂମି ହରାଇଥବା ଦଳାଇ, ଦଳବେହେରା ଏବଂ ପାଇକମାନଙ୍କର ଏକ ବିଦ୍ରୋହ । କିନ୍ତୁ ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ବିନା ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ନଥାନ୍ତା । ଇୱାରଙ୍କ ମତରେ ଇଂରେଜ ଶାସନରେ ଲୋକେ ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ହତାଶା, ଘୃଣା ଏବଂ ପ୍ରତିହିଂସାମୂଳକ ମନୋଭାବ ବିନା ବିଦ୍ରୋହ ଘଟି ନଥା’ନ୍ତା । ନିଜର ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଗବନ୍ଧୁ ଇଂରେଜ ଶାସନରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଦୁରବସ୍ଥା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଚେତନ ଥିଲେ । ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଲେଖିଥ‌ିବା ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ପତ୍ରରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହୁଏ ।

ବିଦ୍ରୋହ କେବଳ ଦଳାଇ, ଦଳବେହେରା ଏବଂ ପାଇକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ହୋଇ ନଥିଲା । ହରିଶପୁର, ମରିଚପୁର, ଗୋଲରା, ବଳରାମପୁର, ବୁଣାକେରା ଏବଂ ରୂପସାର ଜମିଦାରୀ ହରାଇଥିବା ଜମିଦାରମାନେ ବିଦ୍ରୋହୀ ପାଇକମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । କଟକର କଲେକ୍ଟର ଟ୍ରାୱାରଙ୍କ ମତରେ ଯଦି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ସଫଳ ହୋଇଛି; ତାହାହେଲେ ବହୁତ ଜମିଦାର ଏବଂ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜାମାନଙ୍କର ଏଥିରେ ଯୋଗଦାନ ଯୋଗୁଁ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ, ବିଶେଷତଃ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ସାଧାରଣ ଲୋକେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅସନ୍ତୋଷ ହେତୁ ତଥା ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରି ସେମାନେ ବିଦ୍ରୋହକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଥିଲେ ।

ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ମତିଗତି – ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଭୂ-ରାଜସ୍ବ ନୀତି ତଥା ଅମଲାମାନଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ଫଳରେ ଅତିଷ୍ଠ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ ୧୮୧୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କର କ୍ରୋଧର ମୁଖ୍ୟ ଶରବ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଅମଲା ଜମିଦାର ଓ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର କୁଚକ୍ରରେ ପଡ଼ି ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜମିଦାରୀ ହରାଇ ନଥିଲେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ରୋହ କରି ନଥା’ନ୍ତେ । ୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ର ବିଦ୍ରୋହରେ ତତ୍କାଳୀନ ଅତ୍ୟାଚାରିତ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ତଥା ସାଧାରଣ ଉଭୟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ଫଳାଫଳ – ଇଂରେଜ ସରକାର ପାଇକମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହକୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ଏହା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା । କାରଣ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏବଂ କୂଟନୀତି ଆଗରେ ପାଇକମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ତୁଚ୍ଛ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଫଳରେ ଇଂରେଜ ସରକାର କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ଦମନରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଅସନ୍ତୋଷର କାରଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ କେତେକ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସର୍କିଟ୍ କୋଟର ବିଚାରପତି ଇ-ଟ୍‌ସନ୍ ସରକାରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବିବରଣୀର ବିଦ୍ରୋହର ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାରଣମାନ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ – କଲିକତାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଜମିଦାରମାନଙ୍କଠାରୁ ନିୟମିତ ରାଜସ୍ୱ ସଂଗ୍ରହ ଲୋକମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଦୁରବସ୍ଥାକୁ ବିଚାର କରି ରାଜସ୍ୱ ଛାଡ଼ ଦେବାରେ କିମ୍ବା ରାଜସ୍ୱ କମାଇବାରେ ସରକାରଙ୍କ ଅସମ୍ମତି ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଇଂରେଜ ସରକାର ଅପମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର ।

୧୮୧୭ ଖ୍ରୀ.ଅ. ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସର ବିଦ୍ରୋହ ମୂଳରେ ଥିବା ଜନଅସନ୍ତୋଷର କାରଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାପାଇଁ ତଥା ତାହାର ପ୍ରତିକାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମତାମତ ଦେବାପାଇଁ ମେଜର ଜେନେରାଲ ଜି. ମାର୍ଟିନ୍‌ଡେଲ୍‌ ଏବଂ ୱାଲଟାର ଇୱାରଙ୍କୁ ନେଇ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏକ ଦୁଇଜଣିଆ କମିଶନ୍ ବସାଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ ପରେ ପରେ ମାର୍ଟିନ୍ ଡେଲ୍ ଓଡ଼ିଶା ତ୍ୟାଗ ବିବରଣୀରେ ଇୱାର ଇଂରେଜ ଶାସନରେ ନିମ୍ନଲିଖୁ ତ୍ରୁଟିମାନ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ଶସ୍ୟହାନି ସତ୍ତ୍ବେ ରାଜସ୍ବ ଛାଡ଼ କରିବାପାଇଁ କିମ୍ବା ରାଜସ୍ୱ କମାଇବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଅସମ୍ମତି, ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦୀ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ, ରାଜସ୍ଵ ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ପାଇକମାନଙ୍କର ଜାଗିରୀ ଜମିକୁ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ନେବା, କଉଡ଼ି ମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ, ଲବଣର ଅଭାବ ତଥା ଏକଚାଟିଆ ପଦ୍ଧତିରେ ଲବଣର ଦରବୃଦ୍ଧି, ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ବାବା, ସରକାରୀ ଆଇନ ସମ୍ପର୍କରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞତା, ବଙ୍ଗାଳୀ ଅମଲାମାନଙ୍କର ପ୍ରତିପତ୍ତି ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ ପୋଲିସ୍ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ।

ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଦୂରକରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ ଇୱାର ତାଙ୍କ ବିବରଣୀରେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ – ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଭୂ-ବନ୍ଦୋବସ୍ତ (୯ରୁ ୧୧ ବର୍ଷ ପାଇଁ) ପ୍ରଚଳନ, ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି । ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି କରିବାପାଇଁ ଇୱାର ଦୁଇଟି ପନ୍ଥା ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ବିଚାରକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଗସ୍ତ କରି ଲୋକମାନଙ୍କର ଆପରି ଅଭିଯୋଗ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆବେଦନ କରିବାପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ । ସେ ପାଇକମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ କୃଷକମାନଙ୍କ ସହିତ ସାମିଲ କରିବାପାଇଁ ମତ ଦେଇଥିଲେ । ପାଇକମାନଙ୍କୁ ଜାଗିରୀ ଜମି ଫେରାଇଦେବା ବିପକ୍ଷରେ ସେ ନିଜର ମତାମତ ଦେଇଥିଲେ ।

ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ ପରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଲୋକପ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପମାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ରାଜସ୍ବର ହାର କମାଇବାପାଇଁ ବନ୍ଦୋବସ୍ତରେ ଜମାକୁ କମାଯାଇଥିଲା । ଅନେକ ମୂଳ ଜମିଦାରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଜମିଦାରୀ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କମାଯାଇଥିଲା । ବଜାରରେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଲବଣ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଲବଣର ଦର ହ୍ରାସ କରାଯାଇଥିଲା । ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ରାଜାଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ ୨୪୦୦ ଟଙ୍କାର ଭତ୍ତା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଏବଂ କମିଶନର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରି ପୋଲିସ୍ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ ।

୪। ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହର କାରଣ ଓ ଫଳାଫଳମାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
୧୮୫୭ର ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ପୂର୍ବରୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥିଲା ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ । ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଏହା ‘ହୁଲ୍’ ରୂପେ ପରିଚିତ । ମହାଜନ ତଥା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଆର୍ଥନୀତିକ ଶୋଷଣ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀ କରାଇଥିଲେ । ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱତ୍ଵରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଚାଲିଥିଲାବେଳେ ମାଦାର ଜିତୁ ସାନ୍ତାଳ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ । ଏହିସବୁ ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହମାନ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ଦୃଢ଼ ହସ୍ତରେ ଦମନ କରାଯାଇଥିଲା । ତଥାପି ପାରମ୍ପରିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସନ୍ତାଳମାନେ ବିରାଟ ଇଂରେଜ ଶକ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ, ତାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଇତିହାସରେ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ କରି ରଖୁଅଛି ।

ସାନ୍ତାଳ ବସତି :
ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତରେ ଶାସନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସାନ୍ତାଳମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ; ଅବିଭକ୍ତ ବିହାରର ଦଲଭ୍ ମ, ମାନଭୂମ, ବରଭୂମ, ଛୋଟନାଗପୁର, ପାଲାମୁ, ହଜାରିବାଗ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମିନାପୁର, ବାଙ୍କୁଡ଼ା ଏବଂ ବୀରଭୂମରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ସଫା କରି ସେହି ଭୂମିରେ ଚାଷ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପୋଡୁଚାଷ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସମୟକ୍ରମେ ସେମାନେ ରାଜମହଲ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ଦାମିନ୍-ଇ- କୋହ’ ନାମରେ ନାମିତ କରାଗଲା । ୧୮୩୮ରୁ ୧୮୫୧ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ୧,୪୭୩ଟି ସାନ୍ତାଳ ଗାଁ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖ୍ ୮୨,୦୦୦ ହୋଇଥିଲା । ସମୟକ୍ରମେ ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ସାନ୍ତାଳ ଜମି ଉପରେ ରାଜସ୍ବ ବସାଇଲେ ଏବଂ ଜମିଦାରମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେଥପାଇଁ ସଂଘଟିତ ହେଲା ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ।

ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହର କାରଣସମୂହ :
ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାରଣମାନ ଦାୟୀ ଥିଲା । ସେହିସବୁ କାରଣଗୁଡିକ ପାଇଁ ସାନ୍ତାଳମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ।

ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ନୀତି :
ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ନୀତି ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥିଲା । ସାନ୍ତାଳମାନେ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଜମିର ମାଲିକ । ମାତ୍ର ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ । ସେମାନେ ରାଜପୁତମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜମିଦାର ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତାଳ ଜମିରୁ ଖଜଣା ଆଦାୟର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ଦେଲେ । ସେହି ଜମିଦାରମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତାଳମାନେ ‘ଦିକୁ’ ରୂପେ ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଶୋଷଣକାରୀ ରୂପେ ଜାଣିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ବାହାର ଲୋକ ରୂପେ ପରିଗଣିତ କରାଗଲା । ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ପରିଷଦକୁ ଭାଙ୍ଗି ଇଂରେଜମାନେ ‘ଜମିଦାର ପରିଷଦ’ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ କ୍ଷୁବ୍‌ଧ କରିଥିଲା ।

ସାନ୍ତାଳ ରମଣୀମାନଙ୍କ ଦୟନୀୟ ସ୍ଥିତି :
ପୂର୍ବରୁ ଆନନ୍ଦରେ ସମୟ ବିତାଉଥବା ସାନ୍ତାଳ ରମଣୀମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ଦୟନୀୟ ହୋଇପଡ଼ିଲା । ଆର୍ଥିକ ଅନଟନ କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଜମିଦାରଙ୍କ ଘରେ ବା ତାଙ୍କର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାମ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଠିକାଦାରମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦେବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ତେଣୁ ସମାଜ ସେମାନଙ୍କୁ ନୂନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହା ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ରୋହୀ ସଜାଇଥିଲା ।

ଆର୍ଥନୀତିକ ଶୋଷଣ :
ଇଂରେଜ ସରକାର ତଥା ଜମିଦାର ଏବଂ ବଣିଆମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଖଜଣା ଅର୍ଥ ଆକାରରେ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ତେଣୁ ସେମାନେ ଜମିଦାର ବା ବଣିଆ ପାଖରୁ ଅର୍ଥ ଆଣୁଥିଲେ ଏବଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ କର ଦେଉଥିଲେ । ଏହି ଋଣକୁ ପରିଶୋଧ ନ କରି ପାରିଲେ ସେମାନେ ଆଜୀବନ ସେହି ଜମିଦାର ବା ବଣିଆ ଘରେ ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ଗୋତି ଖଟୁଥିଲେ । ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥନୀତିକ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା । କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଜମିଦାର ପାଖରେ ବନ୍ଧକ ରଖୁଥ‌ିବା ଜମିକୁ ଜୀବନକାଳ ଭିତରେ ମୁକୁଳାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ । ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ଜମିଦାର ଏବଂ ଇଂରେଜ ବିରୋଧୀ କରିଥିଲା ।

ପୋଲିସ ଜୁଲମ :
ସାନ୍ତାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଲିସ ଜୁଲମର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ପୁଲିସମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ସେମାନଙ୍କର କୁକୁଡ଼ା, ଅଣ୍ଡା, ଛେଳି, ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ; ଯଥା : ମହୁ, ଝୁଣା, ଲାଖ ଆଦି ଛଡାଇ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ । ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ କରୁଥିଲା । ଯଦି କେହି ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିଲା, ତେବେ ତାକୁ ପୋଲିସ ମାଡ଼ ମାରିବା ସହିତ ଅପରାଧୀ ଭାବେ ଥାନାକୁ ନେଇଯାଇ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲା । ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନକୁ ଦୁର୍ବିସହ କରି ଦେଇଥିଲା ।

ନୀଳଚାଷ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିବାର ଉଦ୍ୟମ :
ନୀଳ ରୋପଣକାରୀମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଜମିରେ ନୀଳଚାଷ କରିବାପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଜମିଦାର ଏବଂ ପୋଲିସର ଭୟ ଦେଖାଇ ସେମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ଜମିରେ ନୀଳଚାଷ କରୁଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ସାନ୍ତାଳମାନେ ଚାହୁଁଥିବା ମକା, ବାଜରା, ଧାନ, ମାଣ୍ଡିଆ ଆଦି ଚାଷ ହୋଇପାରୁ ନଥିଲା । ଜମିର ଉର୍ବରତା କମିବା ସହିତ ସେମାନେ ବହୁ ଦୁଃଖର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ନୀଳଚାଷ ପାଇଁ ଜମି ଦେଉ ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର କରାଯାଉଥିଲା । ଏହା ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜ-ବିରୋଧୀ କରାଇଥିଲା ।

ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳ :
ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା । ସେମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ସାନ୍ତାଳ ପରଗଣା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇ ତାହାର ଶାସନଭାର ସ୍ଥାନୀୟ କଲେକ୍ଟର ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଗଲା । ‘କାମାଭତି’ ବା ଗୋତି ପ୍ରଥାର ବିଲୋପ କରାଗଲା । ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କୁ ଦାରୋଗା ଏବଂ ମହାଜନମାନଙ୍କ କବଳର ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ଇଂରେଜମାନେ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାରକୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଆପତତଃ ମାନି ନେଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ୟଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିକ୍ରି କରିବାପାଇଁ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥାନ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଗଲା ।

ମୋଟ ଉପରେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ବାସ୍ତବିକ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ବନବାସୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଏକ ଶକ୍ତ ଧକ୍‌କା ଦେଇଥିଲା । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଇଂରେଜମାନେ ସାନ୍ତାଳମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯନ ବାନ୍ ହୋଇଥିଲେ । ବହୁବିଧ ସଂସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସାନ୍ତାମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଘଟାଇଥିଲେ ।

୫। ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର କାରଣମାନ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
କମ୍ପାନୀର ଶହେବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଶାସନରେ ଅଣନିଃଶ୍ୱାସୀ ହୋଇ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟମାନ ନିଜ ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅଶାନ୍ତିର ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଇଂରେଜମାନେ ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଂଗଠିତ ବିଦ୍ରୋହ । କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଭାରତ ଭୂଇଁରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା ଏହି ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବ । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକମାନେ ଭିନ୍ନ ମତପୋଷଣ କରିଥା’ନ୍ତି Sir Marshman, Sir John Lawrence, P.E.Roberts, Malleson, Holmes 2 ଏହି ବିଶିଷ୍ଟ ଘଟଣାକୁ ‘ସିପାହିମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ’ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତୀୟ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅନ୍ୟତମ ପୁରୋଧା Vinayak Damodar Savarkar ୧୮୫୭ର ଏହି ଘଟଣାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ରୂପେ ବର୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । କେତେଗୁଡ଼ିଏ କାରଣ ପାଇଁ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।

(୧) ରାଜନୈତିକ କାରଣ :
ପଲାସୀ ଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ଇଂରେଜମାନେ କ୍ରମାଗତଭାବେ ସେମାନଙ୍କର ନଗ୍ନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ନୀତିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଫଳରେ ଜଣଙ୍କ ପରେ ଜଣେ ଦେଶୀୟ ରାଜା ଓ ରାଜ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଲର୍ଡ ଉଏଲ୍‌ଲୀ ସାମନ୍ତ ସନ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ରାଜଧାନୀରେ ଜଣେ ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିନିସ୍ ଓ ଏକ ଇଂରେଜ ସେନାବାହିନୀ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଇଥିଲେ । ଫଳରେ ଦେଶୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଇଂରେଜ ପ୍ରତିନିଧ୍ ରାଜ୍ୟର ବୈଦେଶିକ ତଥା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ । ଲର୍ଡ ଡେଲ୍‌ହାଉସୀ ରାଜ୍ୟସ୍ଵତ୍ୱ ଲୋପ ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସାତାରା, ଝାନ୍ସୀ, ନାଗପୁର, ସମ୍ବଲପୁର, ଜୈତପୁର ଏବଂ ଭଗତ୍ ଆଦି ରାଜ୍ୟକୁ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ନାନାସାହେବଙ୍କୁ ପେନ୍ସନ୍ ଓ ପଦବୀରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅପମାନଜନକ ଥିଲା, କାରଣ ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କର ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଗ୍ରହଣକୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଅନୁମୋଦନ କରି ନଥିଲେ । ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ କୁଶାସନ ଲୋପ କରିବା ଛଳରେ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ନୀତି ଇଂରେଜ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କରିଥିଲା । ଫଳରେ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । କମ୍ପାନୀ ଶାସନରେ ଭୂରାଜସ୍ୱ ହାର ଅତିରିକ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥବାରୁ ଏବଂ ନୂତନ ନିୟମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧାଜନକ ହେଉ ନଥ‌ିବାରୁ ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟାପକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସର୍ବୋପରି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟଲିପ୍‌ସା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନାନାସାହେବ, ତାନ୍ତିଆ ତୋପେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ, କନ୍‌ର ସିଂ, ଦ୍ବିତୀୟ ବାହାଦୂର ଶାହା, ଫିରୋଜ ଶାହା ପ୍ରଭୃତି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

(୨) ପ୍ରଶାସନିକ କାରଣ :
ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ସହିତ ଭାରତୀୟମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଚିତ ନଥିଲେ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଇଂରେଜମାନେ ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଓ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁରୂପ ସୁବିଧା ମିଳୁ ନଥିଲା । ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ସୋପାନରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଉଥିଲା ଓ ଅଳ୍ପ ଦରମା ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପମାନଜନକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରିବା ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଏକ ନିତିଦିନିଆ ଅଭ୍ୟାସ ଥିଲା । ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଅସାଧୁ ଓ ଅବିଶ୍ଵାସୀ ବୋଲି ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନ୍ୟାୟ-ବିଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟମାନେ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ଫଳରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ଅନୁରକ୍ତି କମିଯାଇଥିଲା ।

(୩) ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣ :
ଭାରତକୁ ଶୋଷଣ କରି ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା । ସେମାନେ ଯେଉଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ତାହା କେବଳ ଇଂଲଣ୍ଡ ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ନିର୍ମିତ ପଦାର୍ଥରେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଉକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ବିକ୍ରୟ ପରେ ବିକ୍ରୟଲବ୍‌ଧ ଧନ ଇଂରେଜ ବଣିକମାନେ ସ୍ବଦେଶକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ଭାରତର ରାଜସ୍ୱ, ସଞ୍ଚ ସମ୍ପଦ, କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, କଞ୍ଚାମାଲ, ଆଦି ସବୁକିଛି ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ସମୃଦ୍ଧତର କରି ଗଢ଼ି ତୋଳିଥିଲା । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତର ପ୍ରଭୃତ କ୍ଷତିସାଧନ କରି ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ ଓ କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ନଥିଲେ । ଫଳରେ ଭାରତୀୟ କୃଷକ ସର୍ବସ୍ୱାନ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଧ୍ୱଂସପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ରାଜକୋଷରୁ କୌଣସି ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟିତ ହେଉ ନଥିଲା । ଫଳରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରୂପକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୋଇ ପରିଶେଷରେ ବିଦ୍ରୋହ ରୂପରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।

(୪) ସାମାଜିକ କାରଣ :
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଭ୍ୟତା ଓ ଶିକ୍ଷାର ସୁଫଳ ମିଳି ନଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ସମାଜର ରକ୍ଷଣଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କ୍ରମାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପସନ୍ଦ କରି ନଥିଲେ । ଡେଲହାଉସୀଙ୍କ ସମୟରେ ବିଧବା ବିବାହ, ରେଳପଥ, ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ତାର ପ୍ରଚଳନ, ନାରୀ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଚଳନ ଓ ବେକ୍ନିକ୍‌ଙ୍କ ସମୟରେ ସତୀପ୍ରଥାର ଉଚ୍ଛେଦ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ବ୍ୟଥ୍‌ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଯେ, ସମାଜର ସ୍ଥିତିଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଫଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ବ୍ୟଥୁତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଯେ, ସମାଜର ସ୍ଥିତିଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଭାଙ୍ଗିଯିବ ଓ ପୁରାତନ ରୀତିନୀତି ଧ୍ୱଂସ ପାଇଯିବ । ଫଳରେ ଏହିସବୁ ସାମାଜିକ କାରଣକୁ ନେଇ ବିଦ୍ରୋହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

(୫) ଧର୍ମଗତ କାରଣ :
ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରସାର ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଭାରତରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ପାଦ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଇଂଲଣ୍ଡରୁ ଆସିବାପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଆଶାତୀତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ସେମାନେ ନାନା ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରାଇଥିଲେ । ଏପରିକି ବହୁ ଦାତବ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଅନ୍ନଛତ୍ର ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ଏହାଫଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ କ୍ରୋଧାନ୍ଵିତ ହୋଇଥିଲେ । ସର୍ବୋପରି ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍‌ମାନେ ଲୁଣରେ ଗୋରୁହାଡ଼ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ କୂପ ପୋଖରୀରେ ଗୋରୁ ଓ ଘୁଷୁରି ଚର୍ବି ନିକ୍ଷେପ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଜନରବ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୮୫୬ରେ ଭାରତ ପାଇଁ ‘ଧର୍ମୀୟ ଅକ୍ଷମତା ଆଇନ’ ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲା । ଏହି ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ବା ମୁସଲମାନ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପରିବାରର ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଭାଗ ପାଇପାରିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା । ଲର୍ଡ କ୍ୟାମିଂ ଏହାକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ପାଳନ କରିଥିଲେ ।

ଆଗରୁ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ ପୈତୃକ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଭାଗ ପାଉ ନଥିଲା । ତେଣୁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଧାରଣା ହେଲା ଯେ ସତେଅବା ସେମାନଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରିବାପାଇଁ କ୍ୟାନିଂ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମର ମହତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରତିପାଦନ ପାଇଁ ଆମେରିକା ପାଦ୍ରୀ ସମାଜ ଆଗ୍ରାଠାରେ ଛାପାଖାନା ବସାଇ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହାଫଳରେ ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନେ ପ୍ରମାଦ ଗଣିଲେ । ଏହା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିଲା । ଇଂରେଜ ସାମରିକ ଅଫିସରମାନେ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଧର୍ମଗତ କାରଣ ପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନେ ବିଦ୍ରୋହୀ ହୋଇଉଠିଲେ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହ ଘଟାଇଥିଲେ ।

(୬) ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ କାରଣ :
୧୮୫୭ର ମହାନ୍ ବିଦ୍ରୋହ ପଛରେ ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ଵିକ କାରଣ ନିହିତ ଅଛି ବୋଲି ବହୁ ଐତିହାସିକମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥା’ନ୍ତି । ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ କରିଥିଲେ ଯେ, ଦୀର୍ଘ ଶହେବର୍ଷ ପରେ ଭାରତରୁ ଇଂରେଜ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟିବ । ୧୭୫୭ରୁ ୧୮୫୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶହେବର୍ଷ ହେଉଥିଲା । ତେଣୁ ୧୮୫୭ରେ ଇଂରେଜ ଅବସାନ ଘଟିବ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ ବହୁ ଭାରତୀୟ । ତେଣୁ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୋଟି ଓ ପଦ୍ମଫୁଲ ଗୋପନରେ ବଣ୍ଟା ହେଉଥିଲା । ଏଥ‌ିପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନେ ବିଦ୍ରୋହ ଘଟାଇବାପାଇଁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ ।

(୭) ସାମରିକ କାରଣ :
ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବାବେଳେ ନିମ୍ନଲିଖ୍ କାରଣଗୁଡିକ ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମତଃ, ଭାରତୀୟମାନେ ସୈନ୍ୟ ବିଭାଗର ଉଚ୍ଚପଦବୀ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ରଖାଯାଉ ନଥିଲା । କେବଳ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ସାମରିକ ବିଭାଗର ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଉଥିଲେ । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନେ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ କମ୍ ବେତନ ପାଉଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ହେୟ ମନେ କରାଯାଉଥିଲା । ତୃତୀୟତଃ, ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପୁରସ୍କାର ବା ପଦୋନ୍ନତି ମିଳୁ ନଥିଲା ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, ଯେଉଁ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ଅଫିସର ସିପାହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଉଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନ୍ତର କରାଯାଉଥିଲା । ପଞ୍ଚମତଃ, ଧର୍ମନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ରପାର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ଷଷ୍ଠତଃ, ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପରମ୍ପରା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଶୀ ଟୋପି ଓ ଚନ୍ଦନ ଟିପା ପରିଧାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଗଲା ନାହିଁ । ଦେଶୀୟ ଟୋପି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଘୁଷୁରି ଚମଡ଼ାରେ ନିର୍ମିତ ଏକପ୍ରକାର ସାମରିକ ଟୋପି ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ଶେଷତଃ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ପାଦ୍ରୀମାନେ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

(୮) ଆଶୁ କାରଣ :
ଏହିପରି ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସମୟରେ କମ୍ପାନୀର ସୈନ୍ୟବାହିନୀରୁ ‘ବ୍ରାଉନ୍ ବେସ୍’ ନାମକ ପୁରାତନ ବନ୍ଧୁକ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇ ତା’ ସ୍ଥାନରେ ‘ଏନ୍‌ଫିଲ୍ଡ’ ବନ୍ଧୁକର ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ ଦମ୍ବମ୍, ଅମ୍ବାଲା ଏବଂ ସିଆଲକୋଟରେ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବନ୍ଧୁକରେ ଗୁଳି ଭର୍ତ୍ତି କରିବାକୁ ହେଲେ ଗୁଳିଥିବା ଖୋଳର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଦାନ୍ତରେ ଛିଣ୍ଡାଇ ଗୁଳିକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ବନ୍ଧୁକରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇ ଫୁଟାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ଜନରବ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ, ଗୁଳିର ଟୋଟାରେ ଗାଈ ଓ ଘୁଷୁରୀ ଚର୍ବି ପ୍ରଲେପିତ ହୋଇଛି । ଜାତି ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କରି ଉଭୟ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସିପାହି ଏହି ବନ୍ଧୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ଗୋରା ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରତି କର୍ଣ୍ଣପାତ ନକରି ସେହି ଚର୍ବି ଆଚ୍ଛାଦିତ ଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ବିଦ୍ରୋହର ବହ୍ନି ପ୍ରଜ୍ଵଳିତ ହୋଇ ଉଠିଥିଲା ।

୬। ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣମାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
କମ୍ପାନୀର ଶହେବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଶାସନରେ ଅଣନିଃଶ୍ୱାସୀ ହୋଇ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟମାନ ନିଜ ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅଶାନ୍ତିର ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଇଂରେଜମାନେ ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଂଗଠିତ ବିଦ୍ରୋହ । କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଭାରତ ଭୂଇଁରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା ଏହି ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବ । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକମାନେ ଭିନ୍ନ ମତପୋଷଣ କରିଥାନ୍ତି । Sir Marshman, Sir John Lawrence, P.E.Roberts, Malleson, Holmes ବିଶିଷ୍ଟ ଘଟଣାକୁ ‘ସିପାହିମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ’ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତୀୟ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅନ୍ୟତମ ପୁରୋଧା Vinayak Damodar Savarkar ୧୮୫୭ର ଏହି ଘଟଣାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣଗୁଡିକ ହେଲା

(୧) ସାମାଜିକ କାରଣ :
ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସଭ୍ୟତା ଓ ଶିକ୍ଷାର ସୁଫଳ ମିଳି ନଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ସମାଜର ରକ୍ଷଣଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କ୍ରମାଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପସନ୍ଦ କରି ନଥିଲେ । ଡେଲହାଉସୀଙ୍କ ସମୟରେ ବିଧବା ବିବାହ, ରେଳପଥ, ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ତାର ପ୍ରଚଳନ, ନାରୀ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଚଳନ ଓ ବେକ୍ନିକ୍‌ଙ୍କ ସମୟରେ ସତୀପ୍ରଥାର ଉଚ୍ଛେଦ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କାରମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ଫଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ବ୍ୟଥ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଯେ, ସମାଜର ସ୍ଥିତିଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଫଳରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ହିନ୍ଦୁମାନେ ବ୍ୟଥ୍‌ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରିଥିଲେ ଯେ, ସମାଜର ସ୍ଥିତିଶୀଳ ଅବସ୍ଥା ଭାଙ୍ଗିଯିବ ଓ ପୁରାତନ ରୀତିନୀତି ଧ୍ୱଂସ ପାଇଯିବ । ଫଳରେ ଏହିସବୁ ସାମାଜିକ କାରଣକୁ ନେଇ ବିଦ୍ରୋହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

(୨) ଅର୍ଥନୈତିକ କାରଣ :
ଭାରତକୁ ଶୋଷଣ କରି ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥଲା । ସେମାନେ ଯେଉଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ, ତାହା କେବଳ ଇଂଲଣ୍ଡ ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ନିର୍ମିତ ପଦାର୍ଥରେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଉକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ବିକ୍ରୟ ପରେ ବିକ୍ରୟଲବ୍‌ଧ ଧନ ଇଂରେଜ ବଣିକମାନେ ସ୍ବଦେଶକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ଭାରତର ରାଜସ୍ୱ, ସଞ୍ଚ ସମ୍ପଦ, କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, କଞ୍ଚାମାଲ, ଖଣିଜପଦାର୍ଥ ଆଦି ସବୁକିଛି ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ସମୃଦ୍ଧତର କରି ଗଢ଼ି ତୋଳିଥିଲା । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତର ପ୍ରଭୃତ କ୍ଷତିସାଧନ କରି ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପ କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ନଥୁଲେ । ଫଳରେ ଭାରତୀୟ କୃଷକ ସର୍ବସ୍ୱାନ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଶୋଷଣର ଶିକାର ହୋଇ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଧ୍ୱଂସପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ରାଜକୋଷରୁ କୌଣସି ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟିତ ହେଉ ନଥିଲା । ଫଳରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରୂପକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ଜଳିତ ହୋଇ ପରିଶେଷରେ ବିଦ୍ରୋହ ରୂପରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।

୭ | ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମରିକ କାରଣମାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
କମ୍ପାନୀର ଶହେବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଶାସନରେ ଅଣନିଃଶ୍ୱାସୀ ହୋଇ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟମାନ ନିଜ ପୁଞ୍ଜୀଭୂତ ଅଶାନ୍ତିର ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଇଂରେଜମାନେ ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଂଗଠିତ ବିଦ୍ରୋହ । କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଭାରତ ଭୂଇଁରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା ଏହି ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବ । ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକମାନେ ଭିନ୍ନ ମତପୋଷଣ କରିଥାନ୍ତି । Sir Marshman, Sir John Lawrence, P.E.Roberts, Malleson, Holmes ବିଶିଷ୍ଟ ଘଟଣାକୁ ‘ସିପାହିମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ’ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଅପରପକ୍ଷେ ଭାରତୀୟ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅନ୍ୟତମ ପୁରୋଧା Vinayak Damodar Savarkar ୧୮୫୭ର ଏହି ଘଟଣାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମରିକ କାରଣଗୁଡିକ ହେଲା-

(୧) ରାଜନୈତିକ କାରଣ :
ପଲାସୀ ଯୁଦ୍ଧ ପରଠାରୁ ଇଂରେଜମାନେ କ୍ରମାଗତଭାବେ ସେମାନଙ୍କର ନଗ୍ନ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ନୀତିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଫଳରେ ଜଣଙ୍କ ପରେ ଜଣେ ଦେଶୀୟ ରାଜା ଓ ରାଜ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସ୍ଵୀକାର କରିଥିଲେ । ଲର୍ଡ ଉଏଲ୍‌ଲୀ ସାମନ୍ତ ସନ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ରାଜଧାନୀରେ ଜଣେ ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିନିସ୍ ଓ ଏକ ଇଂରେଜ ସେନାବାହିନୀ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଇଥିଲେ । ଫଳରେ ଦେଶୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଇଂରେଜ ପ୍ରତିନିଧ୍ ରାଜ୍ୟର ବୈଦେଶିକ ତଥା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ । ଲର୍ଡ ଡେଲ୍‌ହାଉସୀ ରାଜ୍ୟସ୍ଵତ୍ଵ ଲୋପ ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସାତାରା, ଝାନ୍ସୀ, ନାଗପୁର, ସମ୍ବଲପୁର, ଜୈତପୁର ଏବଂ ଭଗତ୍ ଆଦି ରାଜ୍ୟକୁ ଇଂରେଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ନାନାସାହେବଙ୍କୁ ପେନ୍ସନ୍ ଓ ପଦବୀରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ମରହଟ୍ଟାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅପମାନଜନକ ଥିଲା, କାରଣ ଝାନ୍ସୀର ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈଙ୍କର ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଗ୍ରହଣକୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଅନୁମୋଦନ କରି ନଥିଲେ । ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ କୁଶାସନ ଲୋପ କରିବା ଛଳରେ ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ନୀତି ଇଂରେଜ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅପ୍ରିୟ କରିଥିଲା । ଫଳରେ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । କମ୍ପାନୀ ଶାସନରେ ଭୂରାଜସ୍ୱ ହାର ଅତିରିକ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥ‌ିବାରୁ ଏବଂ ନୂତନ ନିୟମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧାଜନକ ହେଉ ନଥ‌ିବାରୁ ଅସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟାପକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସର୍ବୋପରି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟଲିପ୍‌ସା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନାନାସାହେବ, ତାନ୍ତିଆ ତୋପେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ, କନ୍‌ର ସିଂ, ଦ୍ଵିତୀୟ ବାହାଦୂର ଶାହା, ଫିରୋଜ ଶାହା ପ୍ରଭୃତି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

(୨) ସାମରିକ କାରଣ :
ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଅସନ୍ତୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବାବେଳେ ନିମ୍ନଲିଖୂତ କାରଣଗଜୁଡିକ ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମତଃ, ଭାରତୀୟମାନେ ସୈନ୍ୟ ବିଭାଗର ଉଚ୍ଚପଦବୀ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ରଖାଯାଉ ନଥିଲା । କେବଳ ଇଉରୋପୀୟମାନେ ସାମରିକ ବିଭାଗର ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଉଥିଲେ । ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନେ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ କମ୍ ବେତନ ପାଉଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ହେୟ କରାଯାଉଥିଲା । ତୃତୀୟତଃ, ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପୁରସ୍କାର ବା ପଦୋନ୍ନତି ମିଳୁ ନଥୁଲା ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, ଯେଉଁ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ଅଫିସର ସିପାହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଉଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନ୍ତର କରାଯାଉଥିଲା । ପଞ୍ଚମତଃ, ଧର୍ମନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ରପାର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ଷଷ୍ଠତଃ, ଭାରତୀୟ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ନିଜ ପରମ୍ପରା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଶୀ ଟୋପି ଓ ଚନ୍ଦନ ଟିପା ପରିଧାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଗଲା ନାହିଁ । ଦେଶୀୟ ଟୋପି ପରିବର୍ତ୍ତେ ଘୁଷୁରି ଚମଡ଼ାରେ ନିର୍ମିତ ଏକପ୍ରକାର ସାମରିକ ଟୋପି ବ୍ୟବହାର କରିବାପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା । ଶେଷତଃ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ପାଦ୍ରୀମାନେ ସିପାହିମାନଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।

୮| ୧୮୫୭ ଖ୍ରୀ.ଅ.ର ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବର ଫଳାଫଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
୧୮୫୭ର ମହାନ୍ ବିଦ୍ରୋହ ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଇତିହାସରେ ଏକ କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳ ଥୁଲା ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଓ ବ୍ୟାପକ । ବିଦ୍ରୋହରେ ଭାରତୀୟମାନେ ବିଶେଷ ସଫଳତା ହାସଲ କରି ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିବାପାଇଁ ସାହସ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିଥିଲା । ବିଦ୍ରୋହର ଅବସାନ ପରେ ଭାରତରୁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରୀ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପଡ଼ିଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଭାବରେ କମ୍ପାନୀ ହାତରୁ କ୍ଷମତା ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ । ରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଣିଦେଇଥିଲା ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।

ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍କାର :
୧୮୫୮ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ – ୧୮୫୭ର ମହାନ୍ ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ସଂସଦରେ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ‘୧୮୫୮ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ’ (The Govt. of India Act 1858) ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଆଇନ ବଳରେ ଭାରତରୁ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟିଲା । ଏହାପରେ ଭାରତ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀଙ୍କ ନାମରେ ଏବଂ ରାଣୀଙ୍କଦ୍ଵାରା ଶାସିତ ହେଲା । ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନମାନ ଅଣାଯାଇଥିଲା ।

୧୮୫୮ ଆଇନର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –

• ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପରିଷଦ (Board of Control) ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେର୍ଶକ ସଭା (Court of Directors)କୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯାଇ ଏହା ସ୍ଥାନରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଜଣେ ରାଜ୍ୟ ସଚିବଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା ଏବଂ ସେ ବ୍ରିଟିଶ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଜରୁରୀ ହେଲା ।
• ଭାରତର ରାଜସ୍ଵ ଭାରତବାସୀଙ୍କପାଇଁ ବ୍ୟୟ ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତିବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ସଚିବ ଭାରତର ଆୟ ବ୍ୟୟର ଚିଠା ଇଂଲଣ୍ଡ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଅନୁମୋଦନ କରାଇବେ ।
• ଭାରତର ବଡ଼ଲାଟଙ୍କୁ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ ପରିବର୍ତ୍ତେ ‘ଭାଇସ୍‌ୟ’ କୁହାଗଲା ।
• ଭାରତର ଭାଇସ୍‌ରାୟ ଓ ପ୍ରାଦେଶିକ ଶାସନକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ ଇଂଲଣ୍ଡର ଶାସକ (ରାଣୀ/ରାଜା) ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଲା ।
• ଭାରତରେ ଥିବା ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀର ପଦାତିକ ଓ ନୌବାହିନୀ ଇଂଲଣ୍ଡର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଲା ।

ମହାରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ଘୋଷଣାପତ୍ର:
୧୮୫୮ର ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀ ହେଲେ ‘ଭାରତ ସାମ୍ରାଜ୍ଞୀ’ । ଇଂଲଣ୍ଡର ମହାରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଭାରତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଘୋଷଣାପତ୍ର ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ । ଖ୍ରୀ. ୧୮୫୮ ନଭେମ୍ବର ୧ ତାରିଖ ଦିନ ଆଲ୍ଲାହାବାଦର ଏକ ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ଦରବାରରେ ଲର୍ଡ଼ କ୍ୟାନିଂ ମହାରାଣୀଙ୍କ ଘୋଷଣାପତ୍ରକୁ ପାଠ କରିଥିଲେ ।

ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା –

• ଭାରତରେ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡର ଶାସକ ହେଲେ ଭାରତର ଶାସନକର୍ତ୍ତା । ସେହି ଅନୁସାରେ ମହାରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଭାରତର ଶାସନଭାର ଗ୍ରହଣ କଲେ ।
• ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ଵାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ସନ୍ଧି ଓ ଚୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା ।
• ରାଜସ୍ଵତ୍ୱ ଲୋପ ନୀତିକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରାଗଲା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଗଲା ।
• ଭାରତୀୟ ଶାସକମାନେ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା ।
• ଜାତି-ଧର୍ମ-ବର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ଚାକିରିରେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା ।
• ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଧର୍ମ, ପରମ୍ପରା, ଆଚରଣ ଆଦିକୁ ବିଧ୍ଵବଦ୍ଧ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା
• ଭାରତର ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅପହରଣ କରି ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି
• ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ହତ୍ୟାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟସବୁ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ କ୍ଷମା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।

ସାମରିକ ପୁନର୍ଗଠନ:
୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଭାରତରେ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ପୁନର୍ଗଠନ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ହୋଇପଡ଼ିଲା । ବିଦ୍ରୋହରେ ଯେଉଁ ଭାରତୀୟମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା । ସୈନ୍ୟବାହିନୀରେ ଇଂରେଜ ଅଫିସର ଓ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରାଗଲା । ସୈନ୍ୟବାହିନୀରେ ଇଉରୋପୀୟ ଓ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନୁପାତ ଥୁଲା 2 : 1 । ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ ସୈନ୍ୟବାହିନୀରୁ ବିଦାୟ ଦିଆଗଲା । ବଙ୍ଗ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ବିଲୁପ୍ତ ହେଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ନୂତନଭାବେ ଶିଖ, ଜାଠ, ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ଗୁର୍ଖ ରେଜିମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।
ଦେଶୀୟ ରାଜା ଓ ଜମିଦାର ଶ୍ରେଣୀର ଅଭ୍ୟୁତ୍‌ଥାନ – ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ବହୁ ଦେଶୀୟ ରାଜା ଓ ଜମିଦାରମାନେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ଵକ ସୁବିଧା ଓ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଅନେକ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ମଧ୍ଯ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ଇଂରେଜମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍କାର:
୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ଫଳରେ ବ୍ରିଟିଶ କମ୍ପାନୀର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା ଅତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଲା । ଏଣୁ ଏ ଅବସ୍ଥା ସୁଧାରିବା ପାଇଁ କେତେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା । ବାଣିଜ୍ୟ ଶୁଳ୍‌କ ହାର ବୃଦ୍ଧି କରାଗଲା । ମାସିକ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଆୟ ଉପରେ ଶତକଡ଼ା ୫% ଆୟକର ଆଦାୟ କରାଗଲା । ଏହି ଅର୍ଥ ଶିକ୍ଷା ଓ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟୟିତ ହେବାପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଗଲା । ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଉନ୍ନତି ଓ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷାପାଇଁ କେତେକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପମାନ ନିଆଯାଇଥିଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶରେ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶରେ ଗୋଟିଏ କରି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପୋଲିସ୍ ବିଭାଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା । ୧୮୬୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଆଇନ ଗୃହୀତ ହୋଇ ବମ୍ବେ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଓ କଲିକତାଠାରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା । ୧୮୮୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ୍ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶରେ ଜଣେ ଜଣେ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଜେନେରାଲଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପୋଲିସ୍ ବିଭାଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା । ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଜଣେ ଜଣେ ଡେପୁଟି ଇନ୍ସପେକ୍ଟର-ଜେନେରାଲ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ପୋଲିସ୍ ସୁପରିଣ୍ଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ଶାନ୍ତିଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା ।

ପରୋକ୍ଷ ଫଳାଫଳ:
୧୮୫୭ର ବିଦ୍ରୋହ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମନରେ ଜାତୀୟ ଚେତନାର ବୀଜବପନ କରିଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ହାସଲ କରିବାପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ସେମାନେ ଆଉ ପୂର୍ବଭଳି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଚାରିତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ସାହସ କରି ନଥିଲେ । ଏହି ବିଦ୍ରୋହର ଫଳସ୍ଵରୂପ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରଦ୍ୱାରା ଉଦ୍‌ବୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶିକ୍ଷିତ ଭାରତୀୟମାନେ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ଵାଧୀନତାପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିପାରିଥିଲେ । ବାସ୍ତବିକ ବିଦ୍ରୋହର ଫଳାଫଳ ଅତି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଇଂରେଜ ସରକାର ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉଦାର ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେହେଁ ପରବର୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ଜନଦେଇଥଲା ଭାରତୀୟ ନବଜାଗରଣକୁ । ଜାତୀୟତାର ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଟିକକ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିଦ୍ରୋହର ବହି ପଜଳନ କରି ତେଜୀୟାନ କରିଥିଲା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ।

Odisha State Board CHSE Odisha Class 12 History Solutions Chapter 12 ବ୍ରିଟିଶ୍ ଔପନିବେଶିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବିଦ୍ରୋହ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୧୭), ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୫୬-୫୬), ମହାନ୍ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ (୧୮୫୭) Objective Questions.

CHSE Odisha 12th Class History Chapter 12 Objective Questions in Odia Medium

ବସ୍ତୁନିଷ୍ଠ ଓ ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
A. ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚାରୋଟି ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

୧। ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ସଂଘଟିତ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର
(ଖ) ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର
(ଗ) ଧରଣୀଧର ମହାପାତ୍ର
(ଘ) ଜନାଦ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର
Answer:
(ଖ) ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର

୨। ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ମସିହାରେ ଜଗବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ନିଷ୍କର ଜମି ହରାଇଥିଲେ ?
(କ) ୧୮୦୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଖ) ୧୮୦୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଗ) ୧୮୦୩ ଖ୍ରୀ.ଅ.
(ଘ) ୧୮୦୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.
Answer:
(ଘ) ୧୮୦୪ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୩ । ସେ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅମଲାତନ୍ତ୍ରରେ କେଉଁମାନଙ୍କର ପ୍ରତିପତ୍ତି ଅଧ୍ଵ ଥୁଲା ?
(କ) ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର
(ଖ) ବଙ୍ଗାଳୀମାନଙ୍କର
(ଗ) ମାରୱାଡ଼ିମାନଙ୍କର
(ଘ) ଇଂରେଜମାନଙ୍କର
Answer:
(ଖ) ବଙ୍ଗାଳୀମାନଙ୍କର

୪। ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ କଟକର ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ କିଏ ଥିଲେ ?
(କ) ଏଡଓ୍ୱାର୍ଡ଼ ଇମ୍ଫ
(ଖ) ଲେଫ୍‌ଟନାଣ୍ଟ ଫାରିସ୍
(ଗ) ଲେଫ୍‌ଟନାଣ୍ଟ ଟ୍ରାଭିସ୍
(ଘ) ଲେଫ୍‌ଟନାଣ୍ଟ ଫ୍ରିଡ଼ାକ୍‌ସ୍
Answer:
(କ) ଏତ୍ୱାର୍ଡ଼ ଇମ୍ଫ

୫। ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ରୋହକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
(କ) ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ
(ଖ) ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ
(ଗ) କନ୍ଧ ବିଦ୍ରୋହ
(ଘ) ସାନାଳ ବିଦ୍ରୋହ
Answer:
(ଖ) ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ

୬ । ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ କିଏ ଭାରତର ବଡ଼ଲାଟ ଥିଲେ ?
(କ) ଲର୍ଡ଼ କ୍ୟାଟିଂ
(ଖ) ଲର୍ଡ଼ ଡେଲହାଉସୀ
(ଗ) ଲର୍ଡ ଉଏଲ୍‌ଲୀ
(ଘ) ଲର୍ଡ଼ ଉଇଲିୟମ୍ ବେଣ୍ଟିକ୍
Answer:
(କ) ଲର୍ଡ କ୍ୟାନିଂ

୭। ଝାନ୍ସୀଠାରେ ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ଵ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ମଙ୍ଗଳପାଶେ
(ଖ) ତାନ୍ତିଆତୋପେ
(ଗ) ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ
(ଘ) ନାନାସାହେବ
Answer:
(ଗ) ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ

୮ | କେବେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏନ୍‌ଫିଲ୍‌ଡ୍ ବନ୍ଧୁକ ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ?
(କ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୩
(ଖ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୪
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୫
(ଘ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୬
Answer:
(ଘ) ୧୮୫୬ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୯ । କେଉଁ ଭାରତୀୟ ସିପାହି ୧୮୫୭ର ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କରି ଜେନେରାଲ ହିଅରସେଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଫାଶୀଖୁଣ୍ଟରେ ଝୁଲିଥିଲେ ?
(କ) ମଙ୍ଗଳପାଣ୍ଡେ
(ଖ) ତାନ୍ତିଆତୋପେ
(ଗ) କନ୍‌ର ସିଂହ
(ଘ) ନାନାସାହେବ
Answer:
(ଘ) ମଙ୍ଗଳପାଣ୍ଡେ

୧୦ । କେବେ ଭାରତରୁ ଇଷ୍ଟଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲା ?
(କ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୪
(ଖ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୬
(ଗ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୭
(ଘ) ଖ୍ରୀ.ଅ. ୧୮୫୮
Answer:
(ଘ) ୧୮୫୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.

୧୧ । ବିହାରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ୱ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?
(କ) ଦ୍ଵିତୀୟ ବାହାଦୂରଶାହା
(ଖ) କନୱାର ସିଂହ
(ଗ) ତାନ୍ତିଆପେ
(ଘ) ମଙ୍ଗଳପାଣ୍ଡେ
Answer:
(ଖ) କନୱାର ସିଂହ

୧୨ । ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥିଲା ?
(କ) ଓଡ଼ିଶା
(ଖ) ବିହାର
(ଗ) ବେଙ୍ଗଲ
(ଘ) ମାଡ୍ରାସ୍
Answer:
(ଗ) ବେଙ୍ଗଲ

୧୩ । ଜଳପାଇଗୁଡ଼ିର ମୁର୍ଶିଦାବାଦ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠପୁରର ଆଖପାଖ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ ବିଦ୍ରୋହ ମୁକ୍ତ ଟେକିଥିଲା ?
(କ) କନ୍ଧ ବିଦ୍ରୋହ
(ଖ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବିଦ୍ରୋହ
(ଗ) ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ
(ଘ) ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ
Answer:
(ଖ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବିଦ୍ରୋହ

୧୪ । ବକ୍ସାର ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି କମ୍ପାନୀ ସରକାର ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରିବାରୁ ତାହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁମାନେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ?
(କ) ପାଇକମାନେ
(ଖ) ସିପାହୀମାନେ
(ଗ) କନ୍ଧମାନେ
(ଘ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ
Answer:
(ଘ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ

୧୫। ଦଶମୀ ନାଗ କିଏ ?
(କ) କନ୍ଧ ନେତା
(ଖ) ସନ୍ୟାସା
(ଗ) ରାଜା
(ଘ) ବେଙ୍ଗଲର ଜିଲ୍ଲାପାଳ
Answer:
(ଖ) ସନ୍ନ୍ୟାସୀ

୧୬ । ସାନ୍ତାଳ ବିଦ୍ରୋହ କେଉଁ ନାମରେ ପରିଚିତ ?
(କ) ଗୁଲ
(ଖ) ମେଳି
(ଗ) ହୁଲ
(ଘ) ଉଲଗୁଲାନ୍
Answer:
(ଖ) ହୁଲ୍

୧୭ । ରାଜମହଲ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ସାନ୍ତାଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଉଥିଲା ?
(କ) ଦାମିନ୍-ଇ-କୋହ
(ଖ) ସର୍-ଇ-ଜଳର
(ଗ) ଇତମୁଦୌଲ
(ଘ) ଉଲଗୁଲାନ୍
Answer:
(ଖ) ଦାମିନ୍- ଇ-କୋହ

୧୮। ସାନ୍ତାଳମାନେ କେଉଁମାନଙ୍କୁ ଦିକୁ କହିଥିଲେ ?
(କ) ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ
(ଖ) ଜମିଦାରମାନଙ୍କୁ
(ଗ) ପୋଲିସ୍‌ମାନଙ୍କୁ
(ଘ) ମହାଜନଙ୍କୁ
Answer:
(ଖ) ଜମିଦାରମାନଙ୍କୁ ।

B. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

୧ । ୧୮୫୫-୫୬ ମସିହାରେ ବଙ୍ଗଳା ଓ ବିହାର _________________ ବିଦ୍ରୋହର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ସାନ୍ତାଳ

୨। ପାଇକ ବିଦୋହ _______________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ସଂଘଟତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୧୭

୩। ବକ୍ସିର ଅର୍ଥ ________________ ।
Answer:
ସେନାପତି

୪। ________________ ମସିହାରେ ରୋଡ଼ଙ୍ଗ ଜମିଦାରୀ ଉପରେ ନିଜର ନ୍ୟାଯ୍ୟଦାବିକୁ ଫେରିପାଇବାପାଇଁ ଜଗବନ୍ଧୁ କଟକର କମିଶନରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରଥମେ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ରିଚାର୍ଡ଼ସନ୍

୫ । ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ କଟକର ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ________________ ଥିଲେ ।
Answer:
ଏଡ଼୍ୱାର୍ଡ଼ ଇମ୍ଫ

୬ | ନାନାସାହେବଙ୍କ ମନା _______________ ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
Answer:
ତାନ୍ତିଆ ଟୋପେ

୭ । ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ________________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୮୨୫

୮ । ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କର ______________ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
୧୮୨୯

୯। ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବିଦ୍ରୋହ ________________ ର ଆଖପାଖ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘଟିଥିଲା ।
Answer:
ବୈକୁଣ୍ଠପୁର

୧୦| _________________ ମସିହାରେ ବାରାକ୍‌ପୁର ସୈନ୍ୟମାନେ ବର୍ମାକୁ ଯିବାପାଇଁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ।
Answer:
୧୮୨୪

୧୧ । ୧୮୫୮ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧ ତାରିଖ ଦିନ _______________ ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଦରବାରରେ ଭାଇସ୍‌ୟ ଲର୍ଡ଼ କ୍ୟାମିଂ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଘୋଷଣାପତ୍ର ପାଠ କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୮୫୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩

୧୨। ________________ ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ କରିଥିଲେ ।
Answer:
ଲର୍ଡ଼ ଉଇଲିୟମ୍ ବେଣ୍ଟିକ୍

C. ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ ।

୧। ନାନାସାହେବ କିଏ ?
Answer:
ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହର ଅନ୍ୟତମ ନେତା ଥିଲେ ନାନାସାହେବ ଏବଂ ସେ କାନପୁରଠାରେ ବିଦ୍ରୋହର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ।

୨। ବକ୍‌ସି ଜଗବନ୍ଧୁ କେଉଁମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ?
Answer:
ବକ୍ସିସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ପାଇକମାନଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ।

୩। ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀ କିଏ ଥିଲେ ?
Answer:
୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀ ଥିଲେ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ।

୪ । ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଭାଇସ୍‌ରାୟ କିଏ ?
Answer:
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଭାଇସ୍ରାୟ ଲର୍ଡ଼ କ୍ୟାଟିଂ ଥିଲେ ।

୫। ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଏଥରେ ଭାଗ ନେଇଥିବା ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ?
Answer:
ସିପାହି ବିଦ୍ରୋହରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଭାଗ ନେଇଥିବା ଦୁଇଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଓ ଚାଖୁ ଖୁଣ୍ଟିଆ ।

୬। ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ କେବେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ?
Answer:
ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ୧୮୦୨ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ ।

D. ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ କର ।

୧| ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ସିପାହିମାନଙ୍କର ସଂପୃକ୍ତି ଏକ ଆର୍ଥନୀତିକ କାରଣ ଥିଲା ।
Answer:
୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ସିପାହିମାନଙ୍କର ସଂପୃକ୍ତି ଏକ ସାମରିକ କାରଣ ଥିଲା ।

୨। ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଘୁମୁସର ରାଜାଙ୍କର ବକ୍ସି ଥିଲେ ।
Answer:
ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ରାଜାଙ୍କର ବକ୍ସି ଥିଲେ ।

୩ । ୧୮୨୦ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।
Answer:
୧୮୨୫ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।

୪। ଭାରତରେ ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ଏକ ଧର୍ମୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।
Answer:
ଭାରତରେ ସତୀଦାହ ପ୍ରଥା ଏକ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ।

୫। ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ତୀବ୍ରତର ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵରେ ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ତୀବ୍ରତର ହୋଇଥିଲା ।