Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Regular revision with Class 6 Maths MCQ with Answers and Ganita Prakash Class 6 Maths Chapter 6 Perimeter and Area MCQ improves accuracy in objective exams.

MCQ on Perimeter and Area Class 6

Perimeter and Area MCQ Class 6

Class 6 Maths Perimeter and Area MCQ

Question 1.
The perimeter of a closed plane figure is:
(a) The total space occupied by the figure
(b) The sum of all angles
(c) The distance covered along its boundary
(d) The distance from the centre to the boundary
Solution:
(c) The distance covered along its boundary
We know that the perimeter of any closed plane figure is the distance covered along its boundary when you go around it once.

Question 2.
The perimeter of a rectangle with length l and breadth b is:
(a) l + b
(b) 2l + 2b
(c) l × b
(d) 2 × l × b
Solution:
(b) 2l + 2b
Given, the length and breadth of a rectangle are l and b, respectively.
Now, perimeter of a rectangle = 2 × (length + breadth)
= 2 × (l + b) = 2l + 2b

Question 3.
If the length and breadth of a rectangle are 12 cm and 8 cm respectively, its perimeter is:
(a) 20 cm
(b) 40 cm
(c) 96 cm
(d) 80 cm
Solution:
(b) 40 cm
Given, the length and breadth of a rectangle are 12 cm and 8 cm, respectively.
Now, perimeter of a rectangle = 2 × (12 cm + 8 cm) = 2 × 20 cm = 40 cm

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 4.
If the sides of a triangle are 3 cm, 5 cm and 7 cm, its perimeter is:
(a) 15 cm
(b) 16 cm
(c) 17 cm
(d) 18 cm
Solution:
(a) 15 cm
Given, the sides of a triangle are 3 cm, 5 cm and 7 cm.
Now, perimeter of a triangle = sum of the lengths of its three sides
= 3 cm + 5 cm + 7 cm = 15 cm

Question 5.
The perimeter of a regular polygon is given by:
(a) Number of sides × length of one side
(b) Sum of two sides
(c) Side length × side length
(d) Half the sum of all sides
Solution:
(a) Number of sides × length of one side
We know that the perimeter of a regular polygon is number of sides × length of one side.

Question 6.
The perimeter of a polygon is equal to:
(a) The sum of the areas of all sides
(b) The sum of the lengths of all sides
(c) The product of the lengths of all sides
(d) Twice the length of one side
Solution:
(b) The sum of the lengths of all sides
We know that a polygon is a closed plane figure made up of line segments and the perimeter of a polygon is the sum of the lengths of its all sides, i.e., the total distance along its outer boundary.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 7.
Which of the following figures has a perimeter?
(a) Open curve
(b) Line segment
(c) Polygon
(d) Ray
Solution:
(c) Polygon
We know that the perimeter of any closed plane figure is the distance covered along its boundary when we go around it once.
An open curve is not dosed, so it doesn’t have a perimeter.
A line segment is just a straight line between two points, not a closed figure.
A ray extends infinitely in one direction, so it doesn’t have a perimeter.
A polygon is a closed figure and it has a perimeter.

Question 8.
The perimeter of a square with side a is:
(a) 2a
(b) 3a
(c) 4a
(d) 5a
Solution:
(c) 4a
Given, the length of a side of a square is a. Now, perimeter of a square
= 4 × length of a side = 4 × a = 4a

Question 9.
In a triangle, the perimeter depends on:
(a) Only two sides
(b) Two angles and one side
(c) All three sides
(d) None of these
Solution:
(c) All three sides
We know that the perimeter of a triangle is the sum of the lengths of its three sides.
Therefore, the perimeter of a triangle depends on all three sides.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 10.
The perimeter of a regular pentagon with side 6 cm is:
(a) 24 cm
(b) 30 cm
(c) 36 cm
(d) 42 cm
Solution:
(b) 30 cm
Given, length of the side of a pentagon is 6 cm.
We know that the number of sides in a pentagon is 5.
And perimeter of a regular polygon = Number of sides × length of one side
Now, perimeter of a regular pentagon = 5 × Length of the side = 5 × 6 cm = 30 cm

Question 11.
What is the formula for the area of a rectangle?
(a) 2 × (length + breadth)
(b) length × breadth
(c) length + breadth
(d) 4 × side
Solution:
(b) length × breadth
We know, area of a rectangle = Length × Breadth

Question 12.
A square has a side of 11 m. What is its area?
(a) 51 sq. m
(b) 44 sq. m
(c) 100 sq. m
(d) 121 sq. m
Solution:
(d) 121 sq. m
Given, a square has a side of 11 m.
So, area of the square = Side × Side
= 11 m × 11 m
= 121 sq. m

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 13.
The triangle formed by cutting a rectangle along one diagonal has:
(a) Same area as the rectangle
(b) Half the area of the rectangle
(c) Double the area of the rectangle
(d) No relation
Solution:
(b) Half the area of the rectangle
We know that if a rectangle is cut along one of its diagonals, then the area of each resulting triangle is half the area of the rectangle.
Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6-1

Question 14.
A triangle has a base of 8 cm and height of 6 cm. What is its area?
(a) 48 sq. cm
(b) 32 sq. cm
(c) 16 sq.cm
(d) 24 sq. cm
Solution:
(d) 24 sq. cm
Given, base of the triangle = 8 cm; and height of the triangle = 6 cm
So, area of the triangle = \(\frac{1}{2}\) × Base × Height
= \(\frac{1}{2}\) × 8 cm × 6 cm
= 4 cm × 6 cm = 24 sq. cm

Question 15.
A floor is 6 m long and 5 m wide. What is its area?
(a) 11 sq. m
(b) 30 sq. m
(c) 60 sq. m
(d) 25 sq. m
Solution:
(b) 30 sq. m
Given, length of the floor = 6 m
And, breadth of the floor = 5 m
So, area of floor = Length × Breadth
= 6 m × 5 m = 30 sq. m

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 16.
The area of a rectangle is 48 sq. m, and the length is 8 m. What is the breadth?
(a) 6 m
(b) 4 m
(c) 8 m
(d) 12 m
Solution:
(a) 6 m
Given, length of the rectangle = 8 m
And, area of the rectangle = 48 sq. m
We know, area of the rectangle
= Length × Breadth
⇒ 48 sq. m = 8 m × Breadth
⇒ Breadth = \(\frac{48 \mathrm{sq} \cdot \mathrm{~m}}{8 \mathrm{~m}}\) = 6m

Question 17.
The area of a triangle is equal to:
(a) base × height
(b) \(\frac {1}{2}\) × base × height
(c) base + height
(d) base ÷ height
Solution:
(b) \(\frac {1}{2}\) × base × height
We know, area of a triangle = \(\frac{1}{2}\) × base × height
Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6-2

Question 18.
A triangle with base 10 cm and height 5 cm has an area of:
(a) 25 sq. cm
(b) 15 sq. cm
(c) 50 sq. cm
(d) 40 sq. cm
Solution:
(a) 25 sq. cm
Given, base of the triangle =10 cm
And, height of the triangle = 5 cm
So, area of the triangle = \(\frac{1}{2}\) × Base × Height
= \(\frac{1}{2}\) × 10 cm × 5 cm
= 5 cm × 5 cm = 25 sq. cm

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 19.
Which of the following is correct?
(i) The perimeter of a closed figure is the distance around its boundary.
(ii) The perimeter of a rectangle is twice the sum of its length and breadth.
(iii) The perimeter of a square is quadruple the length of its side.
(iv) The perimeter of an equilateral triangle is twice the length of one side.
Choose the correct option from the following:
(a) (i), (ii) and (iii)
(b) (ii), (iii) and (iv)
(c) (i), (ii) and (iv)
(d) (i), (iii) and (iv)
Solution:
(a) (i), (ii) and (iii)
(i) We know that the perimeter of any closed plane figure is the distance covered along its boundary when you go around it once.
∴ Statement (i) is correct.
(ii) Perimeter of rectangle = 2(length + breadth) i.e., the perimeter of a rectangle is twice the sum of its length and breadth.
∴ Statement (ii) is correct.
(iii) Perimeter of square = 4 × side i.e., the perimeter of a square is quadruple (four times) the length of its side.
∴ Statement (iii) is correct.
(iv) Perimeter of equilateral triangle = 3 × side of equilateral triangle i.e., the perimeter of an equilateral triangle is thrice the length of one side.
∴ Statement (iv) is incorrect.

Question 20.
Which of the following is correct?
(i) Two closed figures can have the same area with different perimeters.
(ii) Two closed figures can have the same perimeter with different areas.
(iii) Perimeter of n-sided regular polygon
= Number of sides × Side length of n-sided regular polygon
(iv) Area of triangle = \(\frac{1}{2}\) × Base v Height
Choose the correct option from the following:
(a) (i), (ii) and (iii) only
(b) (ii), (iii) and (iv) only
(c) (i), (ii) and (iv) only
(d) (i), (ii) (iii) and (iv)
Solution:
(d) (i), (ii) (iii) and (iv)
(i) Two closed figures can have the same area with different perimeters, or the same perimeter with different areas.
(ii) For a given area of rectangular shapes, a square has the smallest perimeter and for a given perimeter of rectangular shapes, the square covers the most space
∴ Statements (i) and (ii) are correct.
(iii) If s is side length of an n-sided regular polygon, then:
Perimeter of n-sided regular polygon
= n × s
= Number of sides × Side length of n-sided regular polygon
∴ Statement (iii) is correct.
(iv) Area of a triangle with base b and height h is given by
Area of triangle = \(\frac{1}{2}\) × base × height
= \(\frac{1}{2}\) × b × h
∴ Statement (iv) is correct.

Question 21.
Which of the following is correct?
(i) If the area of a square is 144 cm2, then the perimeter of the square is 12 cm.
(ii) The perimeter of a regular hexagon having a side of 6 cm is 36 cm.
(iii) A triangle with base 12 cm and height 7 cm has an area of 84 cm2.
(iv) The perimeter of a rectangle with area 72 cm2 and length 9 cm is 34 cm.
Choose the correct option from the following:
(a) (ii) and (iii)
(b) (iii) and (iv)
(c) (ii) and (iv)
(d) (i) and (ii)
Solution:
(c) (ii) and (iv)
(i) We know that area of square = side × side
Given, area of a square =144 cm2 =12 cm × 12 cm
Side of square = 12 cm
Perimeter of square = 4 × side = 4 × 12 = 48 cm
(i) is incorrect.

(ii) If s is side length of an n-sided regular polygon, then:
Perimeter of n-sided regular polygon
= n × s
= Number of sides × Side length of n-sided regular polygon
Side of regular hexagon = 6 cm
∴ Perimeter of a regular hexagon = 6 × 6 = 36 cm
(ii) is correct.

(iii) Area of triangle = \(\frac{1}{2}\) × base × height
= \(\frac{1}{2}\) × 12 × 7 = 42 cm2
(iii) is incorrect.

(iv) Area of rectangle = length × breadth
⇒ 72 cm2 = 9 cm × breadth
⇒ Breadth = \(\frac{72}{9}\) = 8 cm
Perimeter of rectangle = 2(length + breadth)
= 2(9 + 8) = 2 × 17 = 34 cm
(iv) is correct.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 22.
A rectangular frame with length 12 cm and breadth 8 cm is shown below. Which of the following is correct?
Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6-3
(i) The perimeter of the rectangular frame is 40 cm.
(ii) The area of the rectangular frame is 96 cm2.
(iii) If the breadth of the rectangular frame is doubled, the new perimeter of the rectangular frame will be 64 cm.
(iv) If the length of the rectangular frame is doubled, the new area of the frame will be 384 cm2.
Choose the correct option from the following:
(a) (ii) and (iii)
(b) (iii) and (iv)
(c) (i) and (iv)
(d) (i) and (ii)
Solution:
(d) (i) and (ii)
We have, length of rectangular frame = 12 cm breadth of rectangular frame = 8 cm
(i) Perimeter of rectangular frame
= 2(length + breadth)
= 2(12 + 8) = 2 × 20 = 40 cm
(i) is correct.

(ii) Area of rectangular frame = length × breadth
= 12 × 8 = 96 cm2
(ii) is correct.

(iii) New breadth of rectangular frame = 2 × 8 = 16 cm
New perimeter of rectangular frame = 2(length + new breadth)
= 2(12 +16) = 2 × 28 = 56 cm
(iii) is incorrect.

(iv) New length of rectangular frame = 2 × 12 = 24 cm
New area of rectangular frame = new length × breadth
= 24 × 8 = 192 cm2
(iv) is incorrect.

Perimeter and Area Class 6 Assertion and Reason Questions

The following questions are Assertion and Reason based questions. Two statements are given, one labelled as Assertion (A) and the other is labelled as Reason (R). Select the correct answer to these questions from the codes (a), (b), (c) and (d) as given below.
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 1.
(A): The perimeter of a closed figure is the distance around its boundary.
(R): The perimeter is calculated by multiplying the length by the breadth.
Solution:
(c) A is true but R is false.
We know that the perimeter of any closed plane figure is the distance covered along its boundary when you go around it once.
Thus, Assertion (A) is true, but Reason (R) is false.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 2.
(A): The perimeter of a rectangle is twice the sum of its length and breadth.
(R): Opposite sides of a rectangle are always equal.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Let ABCD be a rectangle.
Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6-4
Now, perimeter of the rectangle
= Sum of the lengths of its four sides
= AB + BC + CD + DA
= 2 × AB + 2 × BC [∴ Opposite sides of a rectangle are always equal. So, AB = CD and AD = BC]
= 2 × (AB + BC)
= 2 × (Length + Breadth)
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Question 3.
(A): The perimeter of a regular polygon is the product of the number of sides and the length of one side.
(R): In a regular polygon, all sides are equal.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
We know that in a regular polygon, all sides are equal.
So, perimeter of a regular polygon = Number of sides × Length of one side i.e. the perimeter of a regular polygon is the product of the number of sides and the length of one side.

Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Question 4.
(A): The perimeter of an equilateral triangle is twice the length of one side.
(R): An equilateral triangle has all sides equal.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We know that the perimeter of a triangle is the sum of the lengths of its three sides.
In an equilateral triangle, all sides are of equal length.
Thus, Assertion (A) is false, but Reason (R) is true.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 5.
(A): The perimeter of a rectangle is given by 2 × (length + breadth).
(R): A rectangle has four unequal sides.
Solution:
(c) A is true but R is false.
Let ABCD be a rectangle.
Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6-5
Now,
perimeter of the rectangle = Sum of the lengths of its four sides
= AB + BC + CD + DA
= 2 × AB + 2 × BC [∴ Opposite sides of a rectangle are always equal. So, AB = CD and AD = BC]
= 2 × (AB + BC) = 2 × (Length + Breadth)
Thus, Assertion (A) is true, but Reason (R) is false.

Question 6.
(A): The perimeter of a square having a side of 5 cm is 10 cm.
(R): Perimeter of a square = 4 × side.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We know, perimeter of a square = 4 × side
Given, the length of side of a square is 5 cm.
Now, perimeter of the square = 4 × side = 4 × 5 cm = 20 cm
Thus, Assertion (A) is false,’but Reason (R) is true.

Question 7.
(A): The area of a rectangle having length 5 cm & breadth 2.5 cm is 12.5 sq. cm.
(R): The area of a rectangle is calculated as length × breadth.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Given, length of the rectangle = 5 cm; and, breadth of the rectangle = 2.5 cm
Now, area of the rectangle = Length × Breadth
= 5 cm × 2.5 cm = 12.5 sq. cm
Thus, both Assertion (A) and Reasqn (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation
of Assertion (A).

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 8.
(A): The area of a square of side 4.5 cm is 20.25 sq. cm.
(R): The area of a square = side × side
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Given, the side of a square is 4.5 cm.
Now, area of the square = Side × Side
= 4.5 cm × 4.5 cm = 20.25 sq. cm
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Question 9.
(A): If four square flower beds of side 3.5 m each are placed on a 10 m × 12 m held, the remaining area is 71 sq. m.
(R): The total area of the field is 120 sq. m and the area of the four flower beds is 49 sq. m.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Given, the side of a square flower bed is 3.5 m.
Now, area of one square flower bed = Side × Side
= 3.5 m × 3.5 m = 12.25 sq. m
So, total area of four flower beds = 4 × Area of one flower bed
= 4 × 12.25 sq. m = 49 sq. m
Also, length of the field = 10 m
Aid, breadth of the field = 12 m
So, area of the field = Length × Breadth
= 10 m × 12 m = 120 sq. m

If all the four square flower beds are placed in the field,

Remaining area = Area of the field – Total area of four flower beds
= 120 sq. m – 49 sq. m = 71 sq. m
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Perimeter and Area Class 6 Fill in the Blanks

Question 1.
A regular polygon has all sides and _______ equal.
Solution: angles
We know that the closed figures that have all sides and all angles equal are called regular polygons.
Therefore, a regular polygon has all sides and angles equal.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 2.
The unit of measurement of perimeter is same as that of _____ of sides.
Solution: length
The unit of measurement of perimeter is same as that of length of sides.

Question 3.
The perimeter of closed plane figure is the length of its _____ .
Solution: boundary
We know that the perimeter of closed plane figure is the length of its boundary.

Question 4.
The ________ of a regular polygon is calculated by multiplying the number of its sides by the length of one side.
Solution: perimeter
We know, perimeter of a regular polygon = Number of sides × length of one side
So, the perimeter of a regular polygon is calculated by multiplying the number of its sides by the length of one side.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 5.
The amount of region enclosed by a closed figure is called its __________.
Solution: area
We know, the amount of region enclosed by a closed figure is called its area.

Question 6.
The area of a square is always equal to the _______ of its side length.
Solution: square
We know, the area of a square is always equal to the square of its side length.

Question 7.
For the given area of rectangular shapes, _______ has smallest perimeter.
Solution: square
For the given area of rectangular shapes, square has smallest perimeter.

Perimeter and Area Class 6 MCQ Maths Chapter 6

Question 8.
For the given perimeter of rectangular shapes, square has the largest _______ .
Solution: area
For the given perimeter of rectangular shapes, square has the largest area.

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Go through 7th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium

Class 7 Science Chapter 5 Odia Medium

ଆସ ଆମ ଶିକ୍ଷଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବା

Question 1.
ନିମ୍ନ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଲକ୍ଷଣ ଅଟନ୍ତି ?
(i) ପଦାର୍ଥର ଅବସ୍ଥା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ହୋଇ ନପାରେ ।
(ii) ଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(iii) କୌଣସି ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ ।
(iv) ପଦାର୍ଥଟି ଏକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାଏ ।
(କ) (i) ଓ (ii)
(ଖ) (ii) ଓ (iii)
(ଗ) (i) ଓ (iii)
(ଘ) (iii) ଓ (iv)
Answer:
(ଗ) (i) ଓ (iii)

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 2.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥବା କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇପାରିବ ଓ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ଅନୁମାନ କର । ଯଦି ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ, ତେବେ ତଳେ ତାହା ଲେଖିପାରିବ । ଏସବୁ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ତୁମେ କାହିଁକି ନିଶ୍ଚିତ ନୁହଁ ।
(କ) କପଡ଼ା ସିଲେଇ ସାର୍ଟ କରିବା
(ଖ) ସିଧା ସୂତାକୁ ବଙ୍କା କରିବା
(ଗ) ପିଠଉରୁ ଇଡ଼ଲି କରିବା
(ଘ) ପାଣିରେ ଚିନି ଦ୍ରବୀଭୂତ କରିବା
(ଙ) କୂଅରୁ ପାଣି କାଢ଼ିବା
(ଚ) ଫଳ ପାଚିବା
(ଛ) ଏକ ଖୋଲା ପାତ୍ରରେ ପାଣି ପୁଟାଇବା
(ଜ) ଏକ ଗାଲିଚାକୁ ଗୁଡ଼ାଇବା
(ଝ) ଗହମ ପେଷି ଅଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା
(ଞ) ଶିଳାରୁ ମୃଭିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି
Answer:
(କ) କପଡ଼ା ସିଲେଇ ସାର୍ଟ କରିବା – (ଅପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତୀ)
(ଖ) ସିଧା ସୂତାକୁ ବଙ୍କା କରିବା – (ପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତୀ)
(ଗ) ପିଠଉରୁ ଇଡ଼ଲି କରିବା – (ଅପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତ୍ତୀ)
(ଘ) ପାଣିରେ ଚିନି ଦ୍ରବୀଭୂତ କରିବା – (ପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତୀ)
(ଙ) କୂଅରୁ ପାଣି କାଢ଼ିବା – (ଅପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତ୍ତୀ)
(ଚ) ଫଳ ପାଚିବା – (ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ)
(ଛ) ଏକ ଖୋଲା ପାତ୍ରରେ ପାଣି ପୁଟାଇବା – (ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ)
(ଜ) ଏକ ଗାଲିଚାକୁ ଗୁଡ଼ାଇବା – (ପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତୀ)
(ଝ) ଗହମ ପେଷି ଅଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା – (ଅପ୍ରତ୍ଯାବର୍ତ୍ତୀ)
(ଞ) ଶିଳାରୁ ମୃଭିକା ପ୍ରସ୍ତୁତି – (ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ)

Question 3.
ନିମ୍ନ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ବା ମିଥ୍ୟା ଦର୍ଶାଅ । ଯଦି କୌଣସି ଉକ୍ତ ମିଥ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ତେବେ ସତ୍ୟ ଉକ୍ତିଟି ଲେଖ ।
(କ) ମହମବତୀ ଜଳିବା ପାଇଁ ମହମ ତରଳିବା ଆବଶ୍ୟକ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
Answer:
ସତ୍ୟ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(ଖ) ଜଳୀୟବାଷ୍ପକୁ ଘନୀଭୂତ କରି ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
Answer:
ମିଥ୍ୟା
ସତ୍ୟ – ଜଳୀୟବାଷ୍ପକୁ ଘନୀଭୂତ କରି ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

(ଗ) ପତ୍ରକୁ କମ୍ପୋଷ୍ଟରେ ପରିଣତ କରିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
Answer:
ସତ୍ୟ

(ଘ) ଲେମ୍ବୁରସ ସହ ଖାଇବା ସୋଢ଼ା ମିଶାଇବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । (ସତ୍ୟ/ମିଥ୍ୟା)
Answer:
ସତ୍ୟ

Question 4.
ନିମ୍ନ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(କ) ନଳିନୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲା ତା’ ସାଇକେଲ ହ୍ୟାଣ୍ଡେଲରେ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ପଦାର୍ଥ ଜମିଯାଇଛି । ସେହି ଯେ ପଦର୍ଥଗୁଡ଼ିକ _______ ଯୋଗୁ ଜମିଛି ଏବଂ ଏହା ଏକ ଧୂସର _____ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।
Answer:
କଳଙ୍କି, ରାସାୟନିକ

(ଖ) ଗୋଟିଏ ରୁମାଲକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଏକ ______ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଏହାକୁ _____ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
Answer:
ଉପଯୋଗୀ, ରୁମାଲ

(ଗ) ଯେଉଁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିବା ସହିତ ତାପ ନିର୍ଗତ କରେ ତାହାକୁ ______ କହନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଏକ _______ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।
Answer:
ଦହନ, ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ

(ଘ) ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ବାୟୁରେ ଜଳି ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ — କହନ୍ତି । ଉତ୍ପନ୍ନ ପଦାର୍ଥଟିର ପ୍ରକୃତି ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ଜଳିବା ଏକ ______ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।
Answer:
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ଼, ଧଳା ପାଉଡ଼ର, ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 5.
ଜଳ ବରଫକୁ ଏବଂ ଜଳ ଜଳୀୟବାଷ୍ପକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ଜଳ ବରଫରେ ପରିଣତ ହେବା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ, କାରଣ ବରଫକୁ ଗରମ କଲେ ସେଥୁରୁ ଜଳ ମିଳିପାରିବ ।
  2. ଜଳ ବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହେବା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ, କାରଣ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଶୀତଳ ହେଲେ ଜଳ ମିଳିପାରିବ ।

Question 6.
ଦୁଧକୁ ଦହି କରିବା ଏକ ଭୌତିକ ନା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ? ତୁମ ଉକ୍ତିର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିବା ।
Answer:
ଦୁଧକୁ ଦହି କରିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ଭନ କାରଣ ଦହିକୁ ପୁନଶ୍ଚ ଦୁଗ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 7.
ପ୍ରାକୃତିକ କାରକ – ପବନ, ବର୍ଷା ଇତ୍ୟାଦି ଶିଳାରୁ ମୃତ୍ତିକା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭୌତିକ ନା ରାସାୟନିକ ଏବଂ କାହିଁକି ?
Answer:
ଏହା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣ ମୃତ୍ତିକାରୁ ଶିଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।

Question 8.
ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ପୃଥ‌ିବୀ ଶୀର୍ଷକ ଗଳ୍ପଟିକୁ ପଢ଼ି ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ବିକଳ୍ପ ବା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ଦିଅ । ନିଜ ପସନ୍ଦରେ ଏହି ଗଳ୍ପର ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ଶୀର୍ଷକ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
ନନ୍ଦିନୀ ରୋଷେଇଘରେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲାବେଳେ ପନିପରିବା କାଟେ, ଆଳୁରୁ ଚୋପା ଛଡ଼ାଏ ଏବଂ ଫଳ କାଟେ (ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ/ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ) । ସେ ମଞ୍ଜି, ଫଳ ଓ ପନିପରିବା ଚୋପାକୁ ଗୋଟିଏ ମାଟିପାତ୍ରରେ ସଂଗ୍ରହ କରେ (ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ/ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ) । ସେହି ଫଳ, ପରିବା ଚୋପା ଓ ଅନ୍ୟ ସମାଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ବୀଜାଣୁ ଓ କବକମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ବିଘଟିତ ହୋଇ କମ୍ପୋଷ୍ଟରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ (ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ/ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ) । ସେ ସେହି କମ୍ପୋଷ୍ଟରେ ମଞ୍ଜି ଲଗାଇବାକୁ ସ୍ଥିର କରେ ଓ ନିୟମିତ ପାଣି ଦିଏ । ଅଳ୍ପଦିନ ପରେ ସେ ଦେଖେ ଯେ ମଞ୍ଜିଗୁଡ଼ିକ ଅଙ୍କୁରିତ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ଓ ଛୋଟ ଚାରାଗୁଡ଼ିକ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗେ । ଶେଷରେ ସେଥୁରେ ରଙ୍ଗୀନ ପୁଲଗୁଡ଼ିଏ ଫୁଟେ (ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ/ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ) । ତା’ର ଏହି ପ୍ରୟାସ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି ।
ଶୀର୍ଷକ – ନନ୍ଦିନୀଦ୍ଵାରା ଜୈବସାର ପ୍ରସ୍ତୁତି

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 9.
ଏଠାରେ କେତେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦିଆଯାଇଛି । ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ (କ) ଚିହ୍ନିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ (ଖ) ଚିହ୍ନିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲେଖ । ଉଭୟ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ (ଗ) ଚିହ୍ନିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୂଚିତ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
ମହମବତୀ ଜଳିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା, କାଗଜ ଚିରିବା, କଳଙ୍କି ଧରିବା, ଦୁଧରୁ ଦହି ହେବା, ଫଳ ପାଚିବା, ବରଫ ତରଳିବା, ପୋଷାକ ଭାଙ୍ଗିବା, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ଜଳିବା, ଭିନେଗାରରେ ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ମିଶିବା ।
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 1
Answer:
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 2

Question 10.
ଚିତ୍ର ୫.୧୧ ‘କ’, ‘ଖ’, ‘ଗ’, ‘ଘ’ରେ କରାଯାଇଥିବା ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ର ବା କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଚୂନପାଣି ଦୁଧୂଆ ହୋଇଛି ଖୋଜ ଓ କାହିଁକି ?
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 3
Answer:
ଊ. ‘କ’, ‘ଖ’ ଓ ‘ଘ’ ରେ ଚୂନପାଣି ଦୁଧୁଆ ହେବ, କାରଣ ଏଠାରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଚୂନପାଣି ଆସିଲେ ଦୁଗ୍ଧବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।

ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ

Question 1.
ଖଣ୍ଡେ କାଗଜ ଉପରେ ଲେମ୍ବୁରସକୁ କାଳିରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ବାର୍ତ୍ତା ଲେଖ । ଏହାକୁ ଶୁଖୁବାକୁ ଦିଅ । ଦେଖୁ ବାର୍ତ୍ତାଟି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଉପରେ ଏକ ଉତ୍ତପ୍ତ ଇସ୍ତ୍ରୀ ରଖ । (କିମ୍ବା କାଗଜଟିକୁ ଏକ ଜଳୁଥିବା ଶିଖା ଉପର ସାବଧାନତାର ସହ ଧର ଯେପରି ଏଥୁରେ ନିଆଁ ଲାଗି ନଯାଏ) । କାଗଜଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହେବା ମାତ୍ରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ଧୂସର ରଙ୍ଗକୁ ବଦଳିଯିବ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସିଟି ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇପାରିବ କି ?
Answer:
ଏହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇପାରିବ ନାହଁ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 2.
ଆଜିକାଲି ଆମେ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ପଥର ଭାଙ୍ଗିବାଦ୍ଵାରା ବହୁ ଧନଜୀବନ କ୍ଷୟ ହେଉଥ‌ିବାର ଅନେକ ଖବର ଶୁଣୁଛେ । ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ପଥର କ୍ଷୟ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ କ’ଣ ସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇପାରିବ
ଆଲୋଚନା କର ।
Answer:
(କ) ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳ ନିଷ୍କାସନର ପଥକୁ ସୁଗମ କରିବା ।
(ଖ) କୃଷି, କାଠ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ନ କରିବା ।
(ଗ) ଝରଣାର ଗତିପଥକୁ ଅବରୋଧ ନ କରିବା ।
(ଘ) ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ଏବଂ ଅବରୋଧକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ।
(ଘ) ଏହାର ନିବାରଣ, ପ୍ରଶମନ ଓ ଗବେଷଣା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ।
(ଙ) ବନ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ପାଇଁ ପାଇଲଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ହାତକୁ ନେବା ।
(ଚ) ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ଭୂମିଗତ ବାସ୍ତବତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ।
(ଛ) ମାଟି ଏବଂ ପଥରର ଗତିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରିଟେନିଙ୍ଗ କାନ୍ଥ, ପଥର ବୋଲ୍ଟ, ମାଟିକଣ୍ଟା ଏବଂ ଭୂମି ଆଙ୍କର ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
(ଜ) ଜଳ ପ୍ରବାହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ।
(ଖ) ଜିଓଟେକ୍ସଟାଇଲ ଏବଂ ଜିଓଗ୍ରୀଡ଼ ପରି ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
(ଞ) ଗଛ, ଗୁଳ୍ମ ଏବଂ ଘାସ ଲଗାଇବା ।
(ଟ) ଇନ୍‌କ୍ଲିନୋମିଟର ଭଳି ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
(୦) ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରଣାଳୀ ଡିଜାଇନ୍ କରିବା ।

Question 3.
ରୋଷେଇ ଘରେ ଚାଲୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କର ଏବଂ କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ କରାଇ ହେବ ଟିପି ରଖ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଭୌତିକ ନା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ?
Answer:
(କ) ପାଣିରୁ ବରଫ ଓ ବରଫରୁ ପାଣି ପାଇବା ।
(ଖ) ପାଣିରେ ଚିନି ବା ଲୁଣ ମିଶିବା ଓ ଏହାକୁ ପୃଥକ୍ କରିବା ।
(ଗ) ବଟର ନରମ ହେବା ଓ ଥଣ୍ଡା ହେଲେ କଠିନ ହେବା ।
(ଘ) ଚକୋଲେଟ୍ ଗରମ ହେଲେ ତରଳିବା ଓ ଥଣ୍ଡା ହେଲେ କଠିନ ହେବା ।
(ଙ) ରବର ବ୍ୟାଣ୍ଡକୁ ଟାଣିବା ଓ ଛାଡ଼ିଦେବା ।
(ଚ) ଅଟା ବା ମଇଦାକୁ ଚକଟି ଗୁଳାରେ ପରିଣତ କରିବା ।
(ଛ) କଳା ଲୁଣକୁ ଛେଚି ଗୁଣ୍ଡ କରିବା
ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ୫ଟି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ କରାଇହେବ, ତେଣୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 4.
ପାଉଁରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଏହାକୁ ଫୁଲାଇବା ଓ ନରମ କରିବା ପାଇଁ ଏଥ‌ିରେ ଇଷ୍ଟ ମିଶାଯାଏ । ଇଷ୍ଟ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ? ଚେଷ୍ଟା କର ଓ ଖୋଜି ବାହାର କର ।
(କ) ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ବୋତଲ, କିଛି ଚିନି, ତାଜା ଇଷ୍ଟ, ଜଳ ଓ ଏକ ବେଲୁନ୍ ନିଅ । ଦୁଇ ଚାମଚ ଚିନି ଓ ଅଳ୍ପ ଜଳ ବୋତଲରେ ନେଇ ଏକ ଶର୍କରା ଦ୍ରବଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର । ଏଥୁରେ ଏକ ଚାମଚ ଇଷ୍ଟ ମିଶାଇ ବୋତଲ ମୁହଁକୁ ବେଲୁନ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅବରୋଧ କରିଦିଅ । ଏହାକୁ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ ।
(ଖ) ତୁମେ କ’ଣ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁଛ ?
Answer:
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ : ବୋତଲ ଉପରେ ଥିବା ବେଲୁନ୍ ଫୁଲିବାକୁ ଲାଗିବ କାରଣ ଶର୍କରା ଦ୍ରବଣ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଇଷ୍ଟ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

(ଗ) ସାବଧାନତାର ସହିତ ବେଲୁନ୍ ମୁହଁକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରି ବୋତଲରୁ ବାହାର କର ଓ ସଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚୂନପାଣି ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଛୋଟ ବୋତଲରେ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ି ଦିଅ । ବୋତଲକୁ ହଲାଅ, ଯେପରି ବେଲୁନରେ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଚୂନପାଣି ସହିତ ମିଶିଯିବ ।
(ଘ) ତୁମେ କ’ଣ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁଛ ?
Answer:
ବର୍ତ୍ତମାନ ବୋତଲରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଗ୍ୟାସ୍‌କୁ ଚୂନପାଣି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ ଏହା ଦୁଗ୍ଧ ବର୍ଷ ଧାରଣ କରିବ ।

(ଙ) ତୁମେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରୁ କ’ଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନେଇ ପାରିବ ?
Answer:
ଉକ୍ତ ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଆମେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲୁ ଯେ, ଶର୍କରା ଦ୍ରବଣ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଇଷ୍ଟ ରସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍‌ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଓ ଏହି ଗ୍ୟାସ ଚୂନପାଣି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାରୁ ଏହା ଦୁଗ୍ଧବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରୁଅଛି ।

(ଚ) ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ହୋଇଥ‌ିବା ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଖୋଜ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୌତିକ ନା ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉଲ୍ଲେଖ କର ।
Answer:
ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 5.
ବହୁରୂପୀ ଏଣ୍ଡୁଅ ତା’ର ପରିବେଶ ସହିତ ମିଶିଯିବା ପାଇଁ ନିଜର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ । ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ରାଗି ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ବିପଦ ଆଶଙ୍କା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ରଙ୍ଗ ପରବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ କି ? ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ କିମ୍ବା ପାଠାଗାରରୁ ଏହି ତଥ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ।
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 4
Answer:
(କ) ବହୁରୂପୀ ଏଣ୍ଡୁଅର ଚର୍ମରେ ଇରିଡ଼ୋଫୋର କୋଷର ଏକ ସ୍ତର ରହିଥାଏ, ଯେଉଁଥରେ କ୍ଷୁଦ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଫଳିତ ସ୍ଫଟିକ ରହିଥାଏ । ଏହି ସ୍ଫଟିକଗୁଡ଼ିକର ଭୌତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ଆଲୋକର କମ୍ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥା’ନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ନୀଳ ଏବଂ ସବୁଜ ପରି ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
(ଖ) ଯେତେବେଳେ ସ୍ଫଟିକଗୁଡ଼ିକ ଅଧ୍ବକ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ତରଙ୍ଗ ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରନ୍ତି, ଫଳରେ ହଳଦିଆ, କମଳା ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
(ଗ) ବହୁରୂପୀ ଏଣ୍ଡୁଅର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଭୌତିକ ଅଟେ ଏବଂ ଏଥରେ କୌଣସି ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜଡ଼ିତ ନଥାଏ ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ଚୂନପାଣିର ରାସାୟନିକ ନାମ _____ ଅଟେ ।
Answer:
କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍

(ii) ପ୍ରଶ୍ଵାସ ବାୟୁରେ ______ ଅଧ୍ବକ ପରିମାଣରେ ଥାଏ ।
Answer:
ଅମ୍ଳଜାନ

(iii) ନିଃଶ୍ଵାସ ବାୟୁରେ ______ ଅଧ୍ବକ ପରିମାଣରେ ଥାଏ ।
Answer:
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ

(iv) ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସବୁ ______ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
Answer:
ରାସାୟନିକ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(v) ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପଦାର୍ଥର ଭୌତିକ ଧର୍ମ ଗୁଡ଼ିକର ପରି ବ ର୍ତ୍ତ ନ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ _____ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଭୌତିକ

(vi) ଖାଇବା ସୋଡ଼ାର ରାସାୟନିକ ନାମ ______ ଅଟେ ।
Answer:
ସୋଡ଼ିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କାର୍ବୋନେଟ

(vii) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସର ରାସାୟନିକ ନାମ ______ ଅଟେ ।
Answer:
କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍

(viii)ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ଚୂନ ପାଣି ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ______ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
Answer:
କାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍

(ix) ଫୁଙ୍କିବା ବାୟୁରେ _______ ଅଧ୍ବକ ପରିମାଣରେ ରହିଥାଏ ।
Answer:
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ

(x) ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ______ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ରାସାୟନିକ

(xi) ଚୂନ ପାଣି କୁ ଦୁଗ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣ ______ ଗ୍ୟାସ୍ କରାଇଥାଏ ।
Answer:
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ

(xii) ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ______ ରୂପରେ ଦର୍ଶାଯାଇପାରିବ ।
Answer:
ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(xiii)ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ସହ ______ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
Answer:
ଭିନେଗାର

(xiv)କଳଙ୍କି ଧରିବା ଏକ ______ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ।
Answer:
ରାସାୟନିକ

(xv) ଖାଇବା ସୋଡ଼ାର ଅନ୍ୟନାମ ______ ଅଟେ ।
Answer:
ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା

ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଥିଲେ (✗) ଓ ଠିକ୍ ଥିଲେ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

(i) ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥକୁ ଇନ୍ଧନ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(✓)

(ii) ଇନ୍ଧନ ଜଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରା ଅନାବଶ୍ୟକ ।
Answer:
(✗)

(iii) ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ବିନ। ନିଆଁରେ ମଧ୍ୟ ଜଳିପାରିବ ।
Answer:
(✓)

(iv) କଳଙ୍କି ର ରାସାୟନିକ ନାମ ଆଇର ନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ଼ ଅଟେ ।
Answer:
(✓)

(v) ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଘଟୁଥ‌ିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ – ‘ ଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଆମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଥାଉ ।
Answer:
(✓)

(vi) ଜଳ କଠିନ, ତରଳ ଓ ବାଷ୍ପ ଏପରି ତିନୋଟି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିପାରିବ ।
Answer:
(✓)

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(vii) ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତା ଜଳିଲେ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ସଲଫାଇଡ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
Answer:
(✗)

(viii) ତୁଳା ଏକ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ ।
Answer:
(✓)

(ix) ଦହନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
(✓)

(x) ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକର ଆଲୋକ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଜୈବଦୀପ୍ତି କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(✓)

(xi) ଜଳ ଗୋଟିଏ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରିବ ।
Answer:
(✓)

(xii) ଦହନ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ଉପସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ ଅଟେ ।
Answer:
(✗)

(xiii)ସିନ୍ଥେଟିକ୍ କମ୍ବଳକୁ ନିଆଁ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
Answer:
(✗)

(xiv)ଖଦ୍ୟୋତ କୀଟମାନେ ପ୍ରକୃତିର ବିସ୍କ ୟ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
(✓)

(xv) ଦହନ ପାଇଁ କେବଳ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ।
Answer:
(✗)

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)

Question 1.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ମାଇକେଲ ଫାରାଡ଼େ କ୍ଷୀର ଦହିରେ ପରିଣତ ହେବା
(b) ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା
(c) ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମହମବତୀ
(d) ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜଳ ବରଫ ହେବା
(e) ଅନାବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାଉଳରୁ ମୁଢ଼ି ହେବା

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ମାଇକେଲ ଫାରାଡ଼େ ମହମବତୀ
(b) ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ଷୀର ଦହିରେ ପରିଣତ ହେବା
(c) ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାଉଳରୁ ମୁଢ଼ି ହେବା
(d) ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜଳ ବରଫ ହେବା
(e) ଅନାବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 2.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ବାଲିଗରଡ଼ା
(b) କଳା ରଙ୍ଗର ପଥର ଶିଳା ଅବକ୍ଷୟ
(c) ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ପଥରରେ ପରିଣତ ହେବା
(d) ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବାସାଲଟ୍
(e) ଜଳସ୍ରୋତ ଆଇରନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ରଙ୍ଗଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ପଥରରେ ପରିଣତ ହେବା
(b) କଳା ବାସାଲଟ୍
(c) ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଆଇରନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍
(d) ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବାଲିଗରଡ଼ା
(e) ଜଳସ୍ରୋତ ଶିଳା ଅବକ୍ଷୟ

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(i) କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ବା ବସ୍ତର ଭୌତିକ ଗୁଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ଓ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ ?
Answer:
ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(ii) କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଏକ ବା ଏକାଧୁକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(iii) ଦହନ, ଇନ୍ଧନ ଓ କଳଙ୍କି ଧରିବା କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ?
Answer:
ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(iv) ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦହନ କରାଯାଇପାରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ

(v) ଯେଉଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ ପଦାର୍ଥ ନିଆଁ ଧରିଥାଏ, ତାହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରା

(vi) କେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତିକରି ଶିଳା ବିଭାଜିତ ହୁଏ ?
Answer:
ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(vii) ଜଳସ୍ରୋତ ଓ ପବନଦ୍ଵାରା ହେଉଥ‌ିବା କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ
Answer:
କ୍ଷୟ

(viii)ନଦୀର ପଥର ଓ ବାଲିଗରଡ଼ା ଜଳସ୍ରୋତରେ କ୍ରମାଗତ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ କିପରି ଆକାର ଧାରଣ କରନ୍ତି ?
Answer:
ଚିକ୍କଣ

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(ix) ଶିଳା ଭାଙ୍ଗିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ ?
Answer:
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(x) ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ କମ୍ପୋଷ୍ଟରେ ପରିଣତ କରିବା କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ?
Answer:
ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ

କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

(a) ଭୌତିକ ପରବର୍ତ୍ତନ (Physical change) : ଯେଉଁ ପରି ବର୍ତ୍ତନରେ ପଦାର୍ଥର କେବଳ ଆକାର, ଆକୃତି, ଅବସ୍ଥା ଭଳି ଭୌତିକ ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ । ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ କୌଣସି ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନଥାଏ । ଉଦାହରଣ : ଜଳ ବରଫ ହେବା ।

(b) ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Chemical change) : ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଏକ ବା ଏକାଧ୍ଵକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ତାହାକୁ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ । ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସବୁ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ତାହାକୁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ ।
ଉଦାହରଣ : ଚୂନପାଣି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ନାମକ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

(c) ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ (Chemical equation) : ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ରାସାୟନିକ ପରି ବର୍ତ୍ତନ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରସାୟନି କ ପ୍ରତି କ୍ରି ୟାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ରାସାୟନି କ ସମୀକରଣ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ : କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ + (ଚୂନପାଣି)
କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ଼ (ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ) → କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ (ଅଦ୍ରବଣୀୟ ପଦାର୍ଥ) + ଜଳ

(d) କଳଙ୍କି (Rusting) : ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଧରିଲେ ସେଥୁରେ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଏକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । କଳଙ୍କି ଧରିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣ ଏହା ଏକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ‘ଆଇରନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍’’ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହ ସଂପୃକ୍ତ ଅଟେ ।

(e) ଦହନ (Combustion) : ଯେଉଁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ତାପ କିମ୍ବା ଆଲୋକ କିମ୍ବାଉଭୟ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ତାହାକୁ ଦହନ କୁହାଯାଏ । ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦହନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
ଉଦାହରଣ :
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ + ଅମ୍ଳଜାନ (ବାୟୁ) → ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ଼ + ଆଲୋକ (ଧଳା ପାଉଡ଼ର)
କାଠ, କାଗଜ, ତୁଳା ଓ କିରୋସିନ୍ ପ୍ରଭୃତି ଦନନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ଅଟନ୍ତି ।

(f) ଜୈବ ଦୀପ୍ତି (Bioluminescence) : ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏକ ଉଦ୍ୟାନ ବା ପ୍ରାନ୍ତରରେ କିଛି କୀଟଙ୍କଠାରୁ ଆଲୋକ ବାହାରୁଥ‌ିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଜୁଳୁଜୁଳିଆ ପୋକ ପରି ଏହି କୀଟମାନଙ୍କୁ ଖଦ୍ୟୋତ କୁହାଯାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଆଲୋକ ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ସଜୀବଙ୍କଠାରେ ଏ ପ୍ରକାର ତାପ ବିନା ଆଲୋକ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଜୈବଦୀପ୍ତି କୁହାଯାଏ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

(g) ପ୍ରଜ୍ଜଳନ ତାପମାତ୍ରା (Ignition point) : ଯେଉଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରରେ କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ତାହାକୁ ସେହି ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଜ୍ଜଳନ ତାପମାତ୍ରା କୁହାଯାଏ ।
କାଗଜ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରି ଜବକାଚଦ୍ଵାରା ପକାଇଲେ ସମୟକ୍ରମେ କାଗଜରେ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ଓ କିଛି ସମୟ ପରେ କାଗଜଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ ।

(h) ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରି ବର୍ତ୍ତନ (Reversible physical change) : ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆମେ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରି ପାଇଥାଉ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଅଟେ । ବରଫ ତରଳି ଜଳରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ତାହାକୁ ପୁନଃ ଥଣ୍ଡାକରି ବରଫ ପାଇହୁଏ । ସେହିପରି ଜଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇ ଜଳୀୟବାଷ୍ପରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଓ ଏହାକୁ ଘନୀଭୂତ କରି ତରଳ ଜଳ ପାଇହୁଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟନ୍ତି ।

(i) ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Irreversible physical change) : ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆମେ ପଦାର୍ଥର `ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ତାହାକୁ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରି ବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ । କଟାଯାଇଥିବା । ପନିପରିବାକୁ ଆମ ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବ ଆକାର ଓ ଆକୃତିକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ସେହିଭଳି ମୁଢ଼ି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ ଆଉ ଚାଉଳ ପାଇହେବ ନାହିଁ ।

(j) ଉପଯୋଗୀ ପରି ବର୍ତ୍ତନ (Desirable change) : ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆମର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ । କ୍ଷୀର ଦହିରେ ପରିଣତ ହେବା, ଫଳ ପାଚିବା, ଫଳ କାଟିବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ରନ୍ଧନ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

(k) ଅଣଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ (Undesirable change) : କେତେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆମ ପାଇଁ ଅନ। ବ ଶ୍ୟ କ ଅଟେ । ଏଗୁ ଡ଼ି କ ଅଣଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ । ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା କିମ୍ବା ସଂରକ୍ଷଣ ବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ପଚିଯିବା ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟେ । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ମାନ ବ ର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

(l) ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ (Soil Erosion) : ଶିଳାଗୁଣ୍ଡ ମୃତ୍ତିକା ଓ ଅବକ୍ଷେପ ସବୁ ଭାଙ୍ଗି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପବନ, ଜଳସ୍ରୋତ ଆଦି ପ୍ରାକୃତିକ ବଳଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ବାଲି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ । ଭୂସ୍ଖଳନ ସମୟରେ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହର ଣ ଅଟେ ।

ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
‘‘ଏକ ପଦାର୍ଥର ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ମୂଳ ପଦାର୍ଥ ସମାନ ରହିପାରେ?? ୩ ଟି ଉଦାହରଣଦ୍ଵାରା ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. କିଛି କାଗଜ ଫର୍ଦ୍ଦଦ୍ଵାରା ନୂଆ ବସ୍ତୁ ତିଆରି କରାଯାଉ ଓ ପୁନଶ୍ଚ କାଗଜକୁ ଖୋଲି ଦିଆଯାଉ ।
  2. ଗୋଟିଏ ବେଲୁନକୁ ଫୁଙ୍କି ଏହାର ମୁହଁକୁ ବାନ୍ଧି ଦି ଆଯାଉ ଓ ବେ ଲୁ ନ କୁ ପି ନ୍ ଦ୍ଵା । ର । ଫୁଟାଯାଉ ।
  3. ଖଣ୍ଡେ ଚକ୍ ଖଡ଼ି ନେଇ ଏହାକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରି ଦି ଆଯାଉ । ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣମାନଙ୍କରେ ପଦାର୍ଥର ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ ମାତ୍ର କୌଣସି ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ନଥାଏ । ଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଇପାରେ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 2.
‘‘ଏକ ପଦାର୍ଥର ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ମୂଳ ପଦାର୍ଥ ସମାନ ନରହିପାରେ?’ ୨ ଟି ଉଦାହରଣ ଦ୍ଵାରା ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ କିଛି ଚୂନପାଣି ନେଇ ଏକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ନଳୀ ଦ୍ଵାରା ଫୁଙ୍କିଲେ ଚୂନପାଣିର ରଙ୍ଗ ବଦଳି ଦୁଧୂଆ ରଙ୍ଗ ବି ଶି ଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ନିଃଶ୍ୱାସ ବାୟୁରେ ଥିବ। ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଚୂନ ପାଣି ସହ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଅଦ୍ରବଣୀୟ କ୍ୟାଲସୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ନାମକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ।
କ୍ୟାଲ୍‌ସିୟମ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ (ଚୂନପାଣି) + କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍‌ସାଇଡ଼ ( ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ) → କ୍ୟାଲସିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ (ଅଦ୍ରବଣୀୟ ପଦାର୍ଥ) + ଜଳ

(ii) ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷାନଳୀର ଭିନେଗାର ନେଇ ଏଥ‌ିରେ ଅଳ୍ପ ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ମିଶାଇଲେ ଯେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ତାହାକୁ ଚୂନପାଣି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ ଚୂନପାଣିର ରଙ୍ଗ ଦୁଗ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।

ଭିନେଗାର + ବେକିଙ୍ଗ ସୋଡ଼ା → କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ଼ + ଜଳ + ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଉପରୋକ୍ତ ଉଦାହରଣମାନଙ୍କରେ ପଦାର୍ଥର ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ସହିତ ମୂଳ ପଦାର୍ଥ ସମାନ ରୁହେ ନାହିଁ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ । ଏହା ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତା ଜଳିବା କେଉଁ ପ୍ରକାର ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଟେ ? କାରଣ ଓ ସମୀକରଣ ସହ ବୁଝାଅ ।
Answer:
(i) ମ୍ୟାଗ୍ନେ ସି ୟମ୍ ଫିତ। ଜଳିବା। ଦ୍ଵା। ର। ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍‌ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ (ଉତ୍ପାଦ) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହାର ଦହନ ଏକ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ । ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଏକ ନୂତନ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହିତ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ ।
(ii) ରାସାୟନିକ ପ୍ରତ୍ରିକିୟା :
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ + ଅମ୍ଳଜାନ → ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ଼୍ + ତାପ + ଆଲୋକ (ଧଳା ପାଉଡ଼ର)

Question 4.
ଦହନ ଓ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ? ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ଯେଉଁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ତାପ କିମ୍ବା ଆଲୋକ କିମ୍ବା ଉଭୟ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ତାହାକୁ ଦହନ କୁହାଯାଏ ।
  2. ମ୍ୟାଗ୍ନେ ସୟମ୍ ଅମ୍ଳଜାନ ଉପସ୍ଥିତିରେ .ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ (ଉତ୍ପାଦ) ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରୁ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
  3. ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦହନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ । କାଠ, କାଗଜ, ତୁଳା ଓ କିରୋସିନ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟନ୍ତି ।

Question 5.
ଦହନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନର ଉପସ୍ଥିତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 5
ମହମବତୀ (କ) ଜଳୁଥିବା (ଖ) ଢଙ୍କା ଯାଇଥୁବା

  1. ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ଦୁଇଟି ଏକ ପ୍ରକାର ମହମବତୀ ପୃଥକ ଭାବେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଚଟକା ପାତ୍ରରେ ରଖ୍ ଜଳାଯାଇଛି ଓ ଗୋଟିଏ ଉପରେ ଗୋଟିଏ କାଚ ଗ୍ଲାସ୍ ଢାଙ୍କି ଦିଆଯାଇଛି ।
  2. ଦେଖାଯିବ ଯେ, ଯେଉଁ ମହମବତୀ ଉପରେ ଗ୍ଲାସ୍ ଢଙ୍କା ଯାଇନାହିଁ, ତାହା ନିରନ୍ତର ଜଳୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି କିଛି ସମୟ ପରେ ଲିଭିଯାଉଛି । ଯେହେତୁ ଗ୍ଲାସଦ୍ବାରା ଢଙ୍କାଯାଇଥିବା ମହମବତୀ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ବାୟୁ ପାଉନାହିଁ ।
  3. ଦହନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସହାୟକ ହେଉଥ‌ିବା ବାୟୁର ସେହି ଉପାଦାନଟି ହେଉଛି ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ୟାସ୍ । କାଚ ଗ୍ଲାସ୍ ଭିତରେ ଏହି ଗ୍ୟାସ ନଥ‌ିବା! କାରଣରୁ ମହମବତୀ ଲିଭିଯାଉଛି । ଏଣୁ ଦହନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଆବଶ୍ୟକ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 6.
ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ବିନା ନିଆଁରେ ମଧ୍ୟ ଜଳି ପାରିବା । ଏହାକୁ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ 6

  1. ଉପରୋକ୍ତ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥ‌ିବା ଭଳି ଗୋଟିଏ ଜବକାଚ ଦ୍ଵାର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରି ଏକ କାଗଜ ଉପରେ ପକାଯାଉ ।
  2. ଦେଖାଯିବ ଯେ କାଗଜରୁ ଧୂଆଁ ନିର୍ଗତ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରୁଛି ଓ ଏଥରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଉଛି ।
  3. ଏହି ପରୀକ୍ଷାରୁ ଆମେ ଜାଣିଲୁ ଯେ, ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ବିନା ନିଆଁରେ ମଧ୍ୟ ଜଳିପାରିବ ।
  4. କାଗଜ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରେ ଫଳରେ କାଗଜର ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗେ । କିଛି ସମୟ ପରେ କାଗଜଟି ଏତେ ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଯେ, ଏହା ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 7.
ପ୍ରଜ୍ଜଳନ ତାପମାତ୍ରା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଦହନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଘଟିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାରକଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଯେଉଁ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ଜଳିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରେ ତାହାକୁ ସେହି ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରା କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଦହନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ 3 ଟି କାରକ ଆବଶ୍ୟକ
ହୋଇଥାଏ । ଯଥା –
(a) ଏକ ଦହନଶୀଳ ପଦାର୍ଥ (ଇନ୍ଧନ)
(b) ଅମ୍ଳଜାନ ଓ
(c) ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳନ ତାପମାତ୍ରା

Question 8.
ଗୋଟିଏ ମହମବତୀ ଜଳିବା କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ?
Answer:

  1. ଦହନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମହମ ତରଳିଯାଏ ଓ ବତୀ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ । ଶିଖାର ଉତ୍ତାପ ଯୋଗୁଁ ମହମ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇଯାଏ ।
  2. ମହମର ବାଷ୍ପ ଜଳି ଶିଖା ସୃଷ୍ଟିକରେ । ମହମ ତରଳିବା, ଘନୀଭୂତ ହେବା ଏବଂ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହେବା ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ ।
  3. ଏଠାରେ ମହମର ବାଷ୍ପ ଜଳିବା। ଏକ ରାସାୟନିକ ପରି ବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ । ଏହା ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ ଯେ, ମହମବତୀ ଜଳିବା ଉଭୟ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

Question 9.
ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତୀ ଓ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ଯରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ

  1. ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆମେ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରି ପାଉଥାଉ, ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଜଳ ବରଫ ହେବା ଓ ବରଫରୁ ପୁନଃ ଜଳ ପାଇବା ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ

  1. ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଆମେ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରି ପାଇ ନଥାଉ ତାହାକୁ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଚାଉଳରୁ ମୁଢ଼ି ହେବା ଓ ପନିପରିବା କାଟି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେବା ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 10.
ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅଣ-ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ଯରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:ଉ
ପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ

  1. ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆମ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିଥାଏ ବା ଉପକାରରେ ଆସିଥାଏ, ତାହାକୁ ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
  2. କ୍ଷୀର ଦହିରେ ପରିଣତ ହେବା, ଫଳ ପାଚିବା, ଫଳ କାଟିବା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ରନ୍ଧନ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

ଅଣ-ଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ

  1. ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆମ ପାଇଁ ଅନବ ଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ଓ ଆମର ଉପକାର ରେ ଆସେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଅଣଉପଯୋଗୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ବିଘଟନ, ଇନ୍ଧନର ଦହନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଇତ୍ୟାଦି ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

Question 11.
ଶିଳ ଅବକ୍ଷୟ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଏଥୁରୁ କିପରି ମୁଭିକା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?
Answer:

  1. ପର୍ବତ ପାଦଦେଶରେ ଯେଉଁ ବାଲି, ମାଟି, ପଥର ସବୁ ଗଦା ହେବାର ଦେଖାଯାଏ, ତାହାକୁ ଅବକ୍ଷେପ କୁହାଯାଏ । ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
  2. ଜଳବାୟୁର ଅବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ତାପମାତ୍ରାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଗଛମାନଙ୍କର ଚେର ବୃଦ୍ଧି, ଏପରିକି ଶିଳା ଫାଟରେ ଜଳ ବରଫ ହୋଇ ଜମିବା କାରଣରୁ ଶିଳା ସବୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ।
  3. ଜଳ ଓ ଜଳରେ ଥ‌ିବା ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥମାନ ଶିଳା ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାଏ । ସେମାନଙ୍କ ରାସାୟନିକ ସଂଗଠନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇଥାଏ । ଶିଳାରେ ଏହିସବୁ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୂହକୁ ଶିଳା ଅବକ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ ଯାହା ଶେଷରେ ମୃଭିକାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Class 7 Science Chapter 5 Question Answer Odia Medium ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ

Question 12.
ବାଲି ଓ ନୂତନ ଶିଳା କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ? ଏହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇପାରିବ କି ?
Answer:

  1. ନଦୀ ଶଯ୍ୟାରେ ବା ହ୍ରଦରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବାଲି ଜମା ହୋଇଥାଏ । ଶିଳାଗୁଣ୍ଡ ମୃତ୍ତିକା ଓ ଅବକ୍ଷେପ ସବୁ ଭାଙ୍ଗି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପବନ, ଜଳସ୍ରୋତ ଆଦି ପ୍ରାକୃତିକ କାରକ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ବାଲି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଭୂସ୍ଖଳନ ସମୟରେ ମୁଭିକା କ୍ଷୟ ଏକ ଭୌତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଟେ । ନଦୀର ପଥର ଓ ବାଲିଗରଡ଼ା ସବୁ ଜଳସ୍ରୋତରେ କ୍ରମାଗତ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ଚିକ୍କଣ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
  3. ଯେତେବେଳେ ପବନ ବା ଜଳ ସ୍ରୋତ ର ବେଗ ହ୍ରାସପାଏ ଶିଳାକ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ଏସବୁ ବାହିତ ହୋଇ ଆସିଥ‌ିବା ପଦାର୍ଥ ସାଗର ବା ହ୍ରଦର ନିମ୍ନ ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଯାଆନ୍ତି ।
  4. ଏହି ଅବକ୍ଷେପ ସବୁ ବହୁ ବର୍ଷଧରି ଜମାହୋଇ ଶକ୍ତ ହୁଏ ଓ ନୂତନ ଶିଳା ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷଧରି ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥ‌ିବାରୁ ଏହା ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଅଟେ ।

Class 7 Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

Go through 7th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 7 Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Science Chapter 4 Question Answer Odia Medium

Class 7 Science Chapter 4 Odia Medium

ସାରଣୀ–୧ : ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତର ବାହ୍ୟରୂପ, କଠିନତା ଏବଂ ହାତୁଡ଼ିରେ ପିଟିବାର ପ୍ରଭାବ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 1
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 2

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

ସାମଗ୍ରିକ ଅବଲୋକନ (Holistic Lens) :
ଭାରତ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଗତି ଉପରେ ଲୁହାର ପ୍ରଭାବ
ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ‘ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ : ଭାରତ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ’ରେ, ତୁମେ ହରପ୍ପା ଅଧ୍ଵବାସୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିଛ । ସେମାନେ ତମ୍ବା ଏବଂ ସୁନା ଭଳି ଧାତୁର ବ୍ୟବହାର କିପରି କରିହେବ ତାହା ଜାଣିଥିଲେ । ସେମାନେ ଏହି ଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ବାସନକୁସନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଳଙ୍କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷ ତିଆରି କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ତଥାପି ହରପ୍ପାମାନେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଧାତୁ ଲୁହା ବ୍ୟବହାର କରୁଥୁବାର କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ତୁମେ କ୍ଵଚିତ୍ ପାଇବ, ଯଦିଓ ଏବେ ଲୁହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଦେଖୁଛ । କାରଣ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଲୁହା ବ୍ୟବହାର ହେବା ପାଇଁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗିଲା ।

ତଥାପି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲୁହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ, ଭାରତରେ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଗତିରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ ଲୁହା ଶକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ, ଏଥିରୁ ତିଆରି ହଳ ଭଳି କୃଷି ଉପକରଣ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ଉପକରଣ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଉନ୍ନତ ଥିଲା ।

ସାଧାରଣତଃ ଏହା ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯେ ଲୁହା ତୁଳନାରେ ତମ୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଲୁହା ପୂର୍ବରୁ ତମ୍ବା ଆବିଷ୍କାର ହେବାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ?
Answer:
ହରପ୍ପା ଅଧିବାସୀମାନେ ତମ୍ବା ଓ ସୁନାର ବ୍ୟବହାର ଜାଣିଥିଲେ । ବାସନକୁସନ ଓ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରିରେ ତମ୍ବା ଓ ସୁନାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଲୁହାର ବ୍ୟବହାର ସଂପର୍କରେ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ ବା ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବହନ
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 3
Answer:

କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା ବସ୍ତୁ / ସାମଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ (ବଲ୍‌ବ ଜଳେ/ କଳେ ନାହିଁ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର କୁପରିବାହୀ
୧. ଆଲୁମିନିୟମ ପାତ ବଲ୍‌ ଜଳିବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ
୨. ଲୁହାକଣ୍ଟା ବଲ୍‌ ଜଳିବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ
୩. ଗନ୍ଧକ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
୪. କୋଇଲା ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
8. ଶୁଖୁଲା କାଠ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
୬. ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
୭. ପଥର ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
୮. ତମ୍ବା ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ
୯. ରବର ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ
୧୦. ନାଇଲନ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀ

ସାରଣୀ : ଲୁହାକଣ୍ଟା ଉପରେ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହେବ
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 4
Answer:

କାଚ ବୋତଲ ପରିସ୍ଥିତି ପର୍ଯବେକ୍ଷଣ
ଜଳର ଉପସ୍ଥିତି (ହଁ/ନା) ବାୟୁର ଉପସ୍ଥିତି (ହଁ/ନା)
କ ନା ହଁ ବାଦାମୀ ବର୍ଷରେ ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ
ଖ ହଁ ନା ବାଦାମୀ ବର୍ଷରେ ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ
ର ହଁ ହଁ ବାଦାମୀ ଓ ଧୂସର ବର୍ଷର ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେବ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

ଆମ ଶିକ୍ଷଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବା

Question 1.
କେଉଁ ଧାତୁ ଶସ୍ତା ଓ ଏହାର ପତଳା ପାତକୁ ସହଜରେ ମୋଡ଼ି ଯେକୌଣସି ଆକାରର କରିହୁଏ ବୋଲି ଏହାକୁ ଖାଦ୍ୟ ପୁଡ଼ିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
(କ) ଆଲୁମିନିୟମ୍
(କ) ଆଲୁମିନିୟମ୍
(ଖ) ତମ୍ବା
(ଗ) ଲୁହା
Answer:
(କ) ଆଲୁମିନିୟମ୍

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖତ କେଉଁ ଧାତୁ ଜଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ସେଥୁରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଏ ?
(କ) ତମ୍ବା
(ଖ) ଆଲୁମିନିୟମ୍
(ଗ) ଦସ୍ତା
(ଘ) ସୋଡ଼ିୟମ୍
Answer:
(ଘ) ସୋଡ଼ିୟମ୍

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

Question 3.
ନିମ୍ନଲିଖ ଉକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ? କାରଣ ସହିତ ଦର୍ଶାଅ ।
(କ) ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଓ ତମ୍ବା ଦୁଇଟି ଅଧାତୁର ଉଦାହରଣ ଯାହା ବାସନକୁସନ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
Answer:
ଭୁଲ, କାରଣ ଆଲୁମିନିୟମ ଓ ତମ୍ବା ଦୁଇଟି ଧାତୁ ଅଟନ୍ତି । ନମନୀୟତା ଗୁଣ ପାଇଁ ଏହି ଧାତୁକୁ ବାସନକୁସନ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

(ଖ) ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅମ୍ଳଜାନ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ତିଆରି କରନ୍ତି ଯାହାର ଦ୍ରବଣ ନୀଳ ଲିଟମସ କାଗଜର ବର୍ଣ୍ଣକୁ ଲାଲ କରିଦିଏ ।
Answer:
ଭୁଲ, କାରଣ ଧାତବ ଅକସାଇଡ଼ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ । ଏହାର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ ଲିଟମସ୍ କାଗଜକୁ ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜରେ ପରିଣତ କରିଥାଏ ।

(ଗ) ଅମ୍ଳଜାନ ଶ୍ଵାସନ ପାଇଁ ଏକ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଧାତୁ ।
Answer:
ଠିକ୍, କାରଣ ଶ୍ଵାସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ ।

(ଘ) ପାଣି ଫୁଟାଇବା ପାଇଁ ତମ୍ବା ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ, କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ।
Answer:
ଠିକ୍, ତମ୍ବା ଧାତୁ ତାପ ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ । ତେଣୁ ପାଣି ଫୁଟାଇବା ପାଇଁ ତମ୍ବା ଧାତୁର ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

Question 4.
କାହିଁକି କେବଳ ଅଳ୍ପ କେତେକ ଧାତୁ ଅଳଙ୍କାର ତିଅରି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟନ୍ତି ?
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ସୁନା ଓ ରୂପା ଧାତୁ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ, କାରଣ ଏହି ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନମନୀୟ ଓ ତଥ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ୧ ଗ୍ରାମ୍ ସୁନାରୁ ପ୍ରାୟ ୨ କି.ମି. ଲମ୍ବର ତାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରେ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

Question 5.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ବା ଗୁଣ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଉପଯୁକ୍ତ ଧାତୁ ବା ଅଧାତୁର ନାମକୁ ମିଳାଅ ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 5
Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
I. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ତିଆରି (c) ତମ୍ବା
II. ସବୁଠାରୁ ନିମନୀୟ ତଥ୍ୟ (e) ସୁନା
III. ସଜୀବ ଏହା ବିନା ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ (a) ଅମ୍ଳଜାନ
IV. ଏହା ରହିଥ‌ିବା ରାସାୟନିକ ସାର ମୃତ୍ତିକାରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଉଭିଦ ସୁସ୍ଥ ସବଳ ହୋଇ ବଞ୍ଚନ୍ତି (d) ଯବକ୍ଷାରଜାନ
V. ଜଳ ବିଶୋଧନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ (b) କ୍ଲୋରିନ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

Question 6.
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଓ ସଲଫର ସହ ଅମ୍ଳଜାନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ କ’ଣ ହୁଏ ? ଉତ୍ପନ୍ନ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ଅଛି ?
Answer:
(a) ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ ସହ ଅମ୍ଳଜାନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକସାଇଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହି ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ କ୍ଷାରୀୟ ପ୍ରକୃତିର ଅଟେ । କାରଣ ଏହାର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ ଲିଟମସ୍‌କୁ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ କରେ ।
ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ + ଅମ୍ଳଜାନ → ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଅକସାଇଡ୍ (କ୍ଷାରୀୟ)

(b) ସଲଫର ସହ ଅମ୍ଳଜାନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ସଲଫର ଡାଇଅକସାଇଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ସଲଫୁରସ ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହା ନୀଳ ଲିଟମସ୍‌କୁ ଲାଲ ବର୍ଷରେ ପରିଣତ କରେ । ତେଣୁ ଏହା ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର ଅଟେ ।
ସଲଫର + ଅମ୍ଳଜାନ → ସଲଫର ଡାଇଅକସାଇଡ
ସଲଫର ଡାଇଅକସାଇଡ + ଜଳ → ସଲଫ୍ଲୋରସ୍ ଏସିଡ଼୍

Question 7.
ନିମ୍ନ ପ୍ରଦତ୍ତ ପ୍ରବାହ ଚିତ୍ରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 6
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 7

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

Question 8.
ତୁମକୁ ନିମ୍ନଲିଖତ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଆଲୋଚନା କର, ତୁମେ କେଉଁ ପଦାର୍ଥକୁ ପାଣି ଫୁଟାଇବା ପାତ୍ର ତିଆରି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଅଧ୍ବକ ପସନ୍ଦ କରିବ ଏବଂ କାହିଁକି ?
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ 8
Answer:
ଲୁହା, ତମ୍ବା, ସଲଫର, କୋଇଲା, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, କାଠ ମଧ୍ଯରୁ ପାଣି ଫୁଟାଇବା ପାତ୍ର ପାଇଁ ତମ୍ବା (କପର) ଧାତୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବ କାରଣ ତମ୍ବା ଧାତୁ ତାପର ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ ।

Question 9.
ତୁମକୁ ତେଲ, ଜଳ ଓ ଭିନେଗାରରେ ବୁଡ଼ିରହିଥିବା ତିନିଟି ଲୁହାକଣ୍ଟା ଦିଆଯାଇଛି । କେଉଁ କଣ୍ଟାଟି କଳଙ୍କି ଧରିବ ନାହିଁ ଏବଂ କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ଭିନେଗାର (ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳ) ରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥ‌ିବା ଲୁହାକଣ୍ଟା ଶୀଘ୍ର କଳଙ୍କି ଲାଗିବ କାରଣ ଅମ୍ଳ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଚ୍ଚାରଣ ଓ ସଂକ୍ଷାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତ୍ଵରାନ୍ବିତ ହୋଇଥାଏ ।
  2. ଜଳରେ ବୁଡ଼ିରହିଥିବା ଲୁହାକଣ୍ଟାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ଧୀର ବା ମନ୍ଥର (slower) ଗତିରେ ହେବ କାରଣ ଜଳରେ କମ୍ ପରିମାଣର ଅମ୍ଳଜାନ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ରହିଛି ।
  3. ତେଲରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥୁବା ଲୁହାକଣ୍ଟାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବ ନାହିଁ, କାରଣ ତେଲ, ବାୟୁ ବା ଅମ୍ଳଜାନକୁ ଲୁହାକଣ୍ଟା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥାଏ ।

Question 10.
ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ କିପରି ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାରକୁ ସ୍ଥିର କରେ ?
Answer:
ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ବ୍ୟବହାର ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ । ନିମ୍ନରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଧାତୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କିପରି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ତାହା ଦର୍ଶାଗଲା ।
ଲୁହା (Iron) : ଧାତବ ପାଇପ୍, ଷ୍ଟୋରେଜ ଟାଙ୍କି, ରେଳଧାରଣା, ସିଲିଣ୍ଡର, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନଟ୍ ଓ ବୋଲଟ, କୃଷି ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ଜାହାଜ, ପୋଲ (Bridge) ଆଦି ଲୁହାରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଲୁହାର ଏକ ମିଶ୍ରଧାତୁ କଳଙ୍କିହୀନ ଇସ୍ପାତ (steel) ରୁ ରୋଷେଇ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବାସନକୁସନ, ଛୁରୀ, ବ୍ଲେଡ଼ ଓ ଡାକ୍ତରୀ ଉପକରଣ ଆଦି ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

ଏଲୁମିନିୟମ (Aluminium) : ଏହି ଧାତୁରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେବୁଲ୍, ରୋଷେଇ ପାତ୍ର ଆଦି ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏଲୁମିନିୟମ ଫଏଲ (ପାତ୍ର) ଖାଦ୍ୟସାମଗ୍ରୀ ଓ ମେଡ଼ିସିନ୍ ପ୍ୟାକିଂ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । କଳଙ୍କିନିରୋଧ ପାଇଁ ଏଲୁମିନିୟମ ପାଉଡ଼ରରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଂଗ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଉଡ଼ାଜାହାଜର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଏଲୁମିନିୟମର ମିଶ୍ରଧାତୁରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

ତମ୍ବା (Copper) : ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର, ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମୋଟର ଏବଂ ଅନେକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ ଓ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ତମ୍ବା ଧାତୁରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ରନ୍ଧନ ପାତ୍ର, କାରଖାନରେ ପାଣିକୁ ଗରମ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଟାଙ୍କି ଆଦି ଏହି ଧାତୁରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଓ କଂସା ଆଦି ମଶ୍ରଧାତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।

ଦସ୍ତା (Zinc) : କଳଙ୍କି ନିରୋଧ ପାଇଁ ଲୁହା ଉପରେ ଦସ୍ତା ଲେପନ କରାଯାଇଥାଏ । ଶୁଷ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦସ୍ତା ଧାତୁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।

ସୁନା ଓ ରୂପା (Gold and Silver) : ସୁନା ଅଳଙ୍କାର, ରୂପା ଅଳଙ୍କାର ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି ପାଇଁ ଏହି ଧାତୁଦ୍ଵୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

ପାରଦ (Mercury) : ଥର୍ମୋମିଟରରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ ଏହି ଧାତୁ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ମିଳିଥାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

ନିମ୍ନରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଅଧାତୁର ବ୍ୟବହାର ଦିଆଗଲା :

  • ଅମ୍ଳଜାନ (Oxygen) : ଜୀବଜଗତର ଶ୍ୱସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଏକାନ୍ତ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ । ଇନ୍ଧନର ଦହନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଥାଏ ।
  • ଯବକ୍ଷାରଜାନ (Nitrogen) : ଉଭିଦର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ସାର ରୂପେ ମୁଭିକାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗଛକୁ ମଧ୍ଯ ଏହି
  • ଉପାଦାନ ସିଧାସଳଖ ମିଳିଥାଏ । ଫସଫରସ୍ (Phosphorus) : ରାସାୟନିକ ସାର ତିଆରି ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
  • କାର୍ବନ (Carbon) : ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଅଙ୍ଗାର, କୋଇଲା ଓ କୋକ୍ ରୂପରେ କାର୍ବନ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଶୁଷ୍କ (dry) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ରେ ଗ୍ରାଫାଇଟ୍‌କୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର (ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋଡ଼) ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଲେଖୁବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପେନ୍‌ସିଲ୍‌ରେ ଗ୍ରାଫାଇଟ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । କାର୍ବନର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ହୀରାକୁ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

Question 11.
ଲୁହାକୁ କଳଙ୍କି ଧରିବାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ହେଉଛି, ଏହା ଉପରେ ଦସ୍ତାର ଏକ ପତଳା ଆବରଣ ଦେବା । ସଲ୍‌ଫର୍ ଜଳ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେନାହିଁ । ଏହାକୁ ଲୁହା ଉପରେ ପ୍ରଲେପ ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ କି ? ତୁମ ଉତ୍ତରର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଲହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଲୁହା ଉପରେ ଦସ୍ତାର ଏକ ପ୍ରଲେପ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଗାଲଭାନାଇଜେସନ କୁହାଯାଏ । ସଲ୍‌ଫର୍‌ର ଜଳ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ଅଧାତୁ ହେତୁ ଲୁହାର କଳଙ୍କି ନିରୋଧ ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।

Question 12.
ଜଣେ ଲୁହା କାରିଗର କୌଣସି ଉପକରଣ ତିଆରି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନେଉଥ‌ିବା ଲୁହାକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରିଥାଏ । ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଉତ୍ତପ୍ତ କରିବା କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ଲୁହା କାରିଗର କୌଣସି ଉପକରଣ ତିଆରି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଲୁହାକୁ ଉତ୍ତପ୍ତ କରିଥାଏ, କାରଣ ଲୁହା ଲାଲ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ହେଲେ ହାତୁଡ଼ିରେ ଏହାକୁ ପିଟି ଯେ କୌଣସି ଆକୃତି ହେବା ବା ଚେପଟା କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଫଳରେ ଏଥ‌ିରୁ ବିଭିନ୍ନ ଲୌହ ଉପକରଣ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ

୧। ଭାରତର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧାତୁ କଳାକୃତି ମଧ୍ଯରେ ଢୋକ୍ରା, ବିଦ୍ରୀୟ, ପେମ୍ବାର୍ଥୀ, କାମରୂପୀ, ତାରକସି ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ । ଏହି କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ତାହା ଖୋଜି ବାହାର କର । ଆଉ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଟୋଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଏକ କୋଲାଜ୍ (Collage) ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
୨ । ଭାରତର ଏକ ମାନଚିତ୍ରରେ କେଉଁ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଲୁହା, ସୁନା, ଆଲୁମିନିୟମ ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ମିଳେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
୩ । ଗୋଟିଏ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣ । ସେମାନେ ଫୋନଟିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତା’ର ଅନୁସନ୍ଧାନ କର ।
୪। ଆରାମ ଏବଂ ବିଳାସ ପାଇଁ ଧାତୁର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ଉଚିତ କି ହ୍ରାସ କରାଯିବା ଉଚିତ ଏହି ବିଷୟରେ ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଏକ ବିତର୍କ ଆୟୋଜନ କର ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ହାତୁଡ଼ି _______ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ଲୌହ

(ii) ଉ ତ୍ତ ପ୍ତ ଲୁ ହକୁ ପିଟିଲେ ଏହା ________ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
ପତଳା ଓ ଚଟକା

(iii) ତମ୍ବା, ଆଲୁମିନିୟମ ଆଦି ଧାତୁ ________ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।
Answer:
ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଓ ଚକ୍‌ ଚକ୍

(iv) ପାରଦ ସାଧାର ଣ ତାପମାତ୍ରା ରେ ________ ଅବସ୍ଥାରେ ମିଳିଥାଏ ।
Answer:
ତରଳ

(v) ତନ୍ୟତା ଗୁଣକୁ ଆଧାରକରି ଆମ ରାଜ୍ୟ କଟକରେ ________ ଶିଳ୍ପ ଗଢ଼ି ଉଠିଛି ।
Answer:
ତାରକସି

(vi) ୧ ଗ୍ରାମ ସୁନା ପ୍ରାୟ ________ କି.ମି. ଲମ୍ବା ।
Answer:
୨

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 4 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁର ଦୁନିଆ

(vii) ଷ୍ଟିଲ ଏକ _______ ଧାତୁ ।
Answer:
ମିଶ୍ର

(viii) ପଦାର୍ଥର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରୁ ଅନ୍ୟ ବିନ୍ଦୁକୁ ତାପର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣକୁ _________ କହନ୍ତି ।
Answer:
ତାପ ପରି ବ ହ ନ

(ix) ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ତାପର ________ ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
କୁପରିବାହୀ

(x) ଲୁହାରେ ତିଆରି ବସ୍ତୁ ଉପରେ କଳଙ୍କି ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ _______ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
କଳଙ୍କିଧରିବା

(xi) ଜଳ ଓ ବାୟୁଦ୍ଵାରା କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ଯୋଗୁଁ ଧାତୁ ପୃଷ୍ଠରେ ହେଉଥ‌ିବା ମୃଦୁ କ୍ଷୟକୁ _______ କହନ୍ତି ।
Answer:
ସଂକ୍ଷାରଣ

Class 7 Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Go through 7th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 7 Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Science Chapter 3 Question Answer Odia Medium

Class 7 Science Chapter 3 Odia Medium

ସାରଣୀ : ବତୀ ଜଳାଇବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 16
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 17

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

ସାରଣୀ : ବିଦ୍ୟୁତ ପରିବାହୀ ଓ ବିଦ୍ୟୁତରୋଧୀ ବସ୍ତୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 18
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 19

ଆସ ଆମ ଶିକ୍ଷଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବା

Question 1.
ଭୁଲ୍ ଭକ୍ତିଟି ବାଛ ।
(କ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ସୁଇଚ୍ ।
(ଖ) ଗୋଟିଏ ସୁଇଚ୍ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପରିପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗ ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
(ଗ) ଆମର ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାରକୁ ସୁଇଚ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ।
(ଘ) ଯେତେବେଳେ ସୁଇଚ୍ ବନ୍ଦ ଥାଏ ସେତେବେଳେ ଦୁଇ ଅଗ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁ ବ୍ୟବଧାନ ଥାଏ ।
Answer:
(କ) ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ୍ ଅଟେ । କାରଣ, ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ସୁଇଚ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଉତ୍ସ ନୁହେଁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 2.
ଚିତ୍ରକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର । କେଉଁ ସାମଗ୍ରୀ ସହ କ ଓ ଖ ଅଗ୍ରକୁ ଯୋଗ କଲେ ବତୀ ଜଳିବ ନାହିଁ ?
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 1
Answer:
କାଠ, ରବର କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସଂଯୋଗ କଲେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀ ଜଳିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ପଦାର୍ଥ ଗୁ ଡ଼ି କ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଧୀ ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ନ ହେବାରୁ ପରିପଥଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଚିତ୍ରରେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ଫିଲାମେଣ୍ଟ୍‌ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ତେବେ ଅନ୍ୟ ବତୀଟି ଜଳିବ କି ? ତୁମର ଉତ୍ତର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 2
Answer:
ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ଚିତ୍ରରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ବ୍ୟାଟେରୀର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ରରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବାହାରି ଉଭୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବ୍ୟାଟେରୀର ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ରକୁ ଆସିଥାଏ । ଯଦି ଗୋଟିଏ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ତେବେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ଅନ୍ୟ ବତୀଟି ଜଳିବ ନାହିଁ ।

Question 4.
ଜଣେ ଛାତ୍ର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପରିପଥ ତିଆରି କଲାବେଳେ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଥିବା ତାରରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଧୀ ଆବରଣ କାଢ଼ିବାକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲା । ଯଦି ବତୀ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ ଠିକ୍ ଭାବରେ କାମ କରୁଥାଏ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ କି ?
Answer:
ଜଳିବ ନାହିଁ । କାରଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ତାର ମଧ୍ୟଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 5.
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପାଦାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ଟର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପରିପଥ ଚିତ୍ର କର ।
Answer:
ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପାଦାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରି ଗୋଟିଏ ଟର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଗଲା ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 3

Question 6.
ଚିତ୍ରରେ :
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 4
(କ) ଯଦି ସୁଇଚ୍ S1 ଅନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଓ ସୁଇଚ୍ S1 ଅଫ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ କେଉଁ ବଲ୍‌ବଟି ଜଳିବ ?
Answer:
ଉଭୟ L1 ଓ L2 ବଲବ ଜଳିବ ନାହିଁ ।

(ଖ) ଯଦି ସୁଇଚ୍ S2 ଅଫ୍ ସୁଇଚ୍ S1 ଅନ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ କେଉଁ ବଲ୍‌ବଟି ଜଳିବ ?
Answer:
ଉଭୟ L1 ଓ L2 ବଲବ ଜଳିବ ନାହିଁ ।

(ଗ) ଯଦି S1 ଓ S2 ଉଭୟ ଅନ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ତେବେ କେଉଁ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ?
Answer:
ଉଭୟ L1 ଓ L2 ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ।

(ଘ) ଯଦି S1 ଓ S2 ଉଭୟ ଅଫ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ତେବେ କେଉଁ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ?
Answer:
ଉଭୟ L1 ଓ L2 ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 7.
ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ଭଳି ଭାରତୀ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ ତିଆରି କଲା । ପରିପଥକୁ ବନ୍ଦ କରିବାପରେ ମଧ୍ୟ ବତୀ ଜଳିଲା ନାହିଁ । ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ? ଏକ ଅସଫଳ କାର୍ଯ୍ୟର ଯେତେ ଅଧ‌ିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛ, ତାହା ଲେଖ । ଏ ବତୀ କାହିଁକି ଜଳିଲା ନାହିଁ, ଏହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କରିବ ? ‍
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 5
Answer:
ଭାରତୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ବନ୍ଦ କଲାପରେ ମଧ୍ୟ ବତୀ ଜଳିଲା ନାହିଁ । ଏହାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନରେ ଦର୍ଶାଗଲା ।
(କ) ବିଦ୍ୟୁତ ବଲବ୍ ବା ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଛିଣ୍ଡିଯାଇ ପାରିଥାଏ ବା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ବତୀଟି ଫ୍ୟୁଜ୍ ହୋଇଥାଇପାରେ ।
(ଖ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ସଂଯୋଜକ ତାର ଢିଲା ହୋଇ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇନଥାଇପାରେ । ଏହା ଫଳରେ ପରିପଥଟି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବା ସ୍ଵାଭାବିକ ଅଟେ ।
(ଗ) ସଂଯୋଜକ ତାରର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଧୀ ଆବରଣ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବାହାର (Removed) କରାଯାଇ ନଥାଇପାରେ ।
(ଘ) ପରିପଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ସରିଯାଇଥାଇପାରେ ଅଥବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଉତ୍ସ ହୋଇ ନଥାଇପାରେ, ଅର୍ଥାତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନଥାଇପାରେ ।

ବତୀ କାହିଁକି ଜଳିଲା ନାହିଁ ସେଥ‌ିପାଇଁ କ’ଣ କରିବା :
(କ) ପ୍ରଥମତଃ ବତୀର ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଚେକ୍ କରିବାକୁ ହେବ, ଯଦି ଏହା ଛଣ୍ଡିଯାଇଥାଏ, ତେବେ ବତୀକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
(ଖ) ଦ୍ଵିତୀୟତଃ, ସଂଯୋଜକ ତାରର ପ୍ରାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ତାହା ତଦାରଖ (ଚେକ୍) କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନଥାଏ, ତେବେ ତାରଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
(ଗ) ସଂଯୋଜକ ତାରର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରେ ରହିଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ରୋଧୀ ଆବରଣ ବାହାର କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ ଦେଖୁ। ଯଦି ବାହାର କରାଯାଇନଥାଏ, ତେବେ ଆବରଣକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବାହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
(ଘ) ଏସବୁ ପରେ ଯଦି ବଲବ ନ ଜଳେ ତେବେ ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇ ଏକ ନୂତନ ବ୍ୟାଟେରୀ ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ ।

Question 8.
ଚିତ୍ରରେ ଯେତେବେଳେ ସୁଇଚ ବନ୍ଦ କରାଯିବ କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଲ୍‌ବ ଜଳିବ ନାହିଁ ?
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 6
Answer:
ଚିତ୍ର ‘ଗ’ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବତୀ ଜଳିବ ନାହିଁ କାରଣ LED ବଲ୍‌ବର ଯୁକ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲର ଯୁକ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେବା ଅବାଶ୍ୟକ । ଚିତ୍ର ‘ଗ’ କ୍ଷେତ୍ରରେ LED ବତୀର ଯୁକ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲର ବିଯୁକ୍ତପ୍ରାନ୍ତ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ତେଣୁ ବତୀଟି ଜଳିବ ନାହିଁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 9.
ମନେକର, ‘+’ ଓ ‘-‘ ଚିହ୍ନ/ସଙ୍କେତ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ପଢ଼ି ହେଉନାହିଁ । ବ୍ୟାଟେରୀର ଦୁଇ ଶେଷାଗ୍ରକୁ କିପରି ଚିହ୍ନଟ କରିବ ତୁମ ମତ ଦିଅ ।
Answer:
ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲର ଧାତବ ଟୋପି ପାର୍ଶ୍ଵ ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ଏବଂ କେବଳ ଧାତବ ଆବରଣ ଥିବା ପାର୍ଶ୍ଵ ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ହୋଇଥାଏ ।

Question 10.
ତୁମକୁ ଛଅଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ ଦିଆଯାଇଛି A, B, C, D, E ଓ F । ଏଥୁରୁ କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନୁହନ୍ତି । ଏକ ଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟର ପରିକଳ୍ପନା କର : ଯାହାଦ୍ଵାରା କେଉଁ କୋଷଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଟନ୍ତ ଜାଣି ହେବ ?
(କ) ତୁମେ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ପଦାର୍ଥର ତାଲିକା କର ।
(ଖ) ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁସରଣ କରିବ ତାହା ଲେଖ ।
(ଗ) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିବା କୋଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାପାଇଁ ଏହି ପଦାର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Answer:
(କ) ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି –

  1. ହୋଲଡ଼ର (Lamp holder)
  2. ଦୁଇଟି ସଂଯୋଜକ ପରିବାହୀ ତାର
  3. ଏକ ବିଦ୍ୟତ୍ ବତୀ
  4. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ (A, B, C, D, E, F)

(ଖ) ବତୀ ହୋଲଡ଼ର ଦୁଇ ଅଗ୍ର ସହିତ ସଂଯୋଜକ ତାର ଦୁଇଟିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଉ । ତାରର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଧୀ ଆବରଣକୁ ଠିକ୍ ରୂପେ ବାହାର କରାଯାଉ ।

(ଗ) ବର୍ତ୍ତମାନ ତାରର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଅଗ୍ରକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ A ର ଦୁଇ ପ୍ରାନ୍ତ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରାଯାଉ । ଯଦି ବଲ୍‌ବଟି ଜଳିଲା, ତେବେ ସେଲ୍‌ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି । ଯଦି ବତୀଟି ନ ଜଳେ ତେବେ ସେଲ୍‌ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନୁହେଁ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ନେଇ ଏହି ପରୀକ୍ଷାର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରି ସେଲଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କି ନୁହେଁ ତାହା

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 11.
ଗୋଟିଏ LED ଜଳି ବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଷ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । କବିତା ଏକ ପରିପଥ ଚିତ୍ର ତିଆରି କଲା । ବଲ୍‌ ଜଳିବ କି ? ଯଦି ନା, ତେବେ ତାରକୁ ନେଇ ସଠିକ୍ ସଂଯୋଗ କର ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 7
ବତୀଟି ଜଳିବ ନାହିଁ, କାରଣ ପରିପଥଟଇ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇନାହିଁ । ସଠିକ୍ ପରିପଥଟି ହେବ-
(କ) ପ୍ରଥମ ସେଲ୍‌ର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ଦ୍ଵିତୀୟ ସେଲର ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ସହ ସଂଯୋଗ କରାଯିବ ।
(ଖ) ଦ୍ଵିତୀୟ ସେଲର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର, LED ବତୀର ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ରସହ ସଂଯୋଗ କରାଯିବ ।
(ଗ) ପ୍ରଥମ ସେଲର ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର LED ବତୀର ବିଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯିବ ।

ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ

୧। ମନେକର କୌଣସି କାରଣରୁ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁଇଦିନ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସରବରାହରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ତୁମ ଦୈନିକ ଜୀବନରେ ତୁମେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ତାହାର ତାଲିକା କର ।

୨ । ଏକ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍‌କୁ (ଚିତ୍ର
(କ)) ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ଖେଳଣା ପଙ୍ଖା ଚିତ୍ର
(ଖ) ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଚିତ୍ର
(ଗ) ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ଏକ ପରିପଥ ତିଆରି କର ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 8
୩ । ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପକରଣ ଦୋକାନକୁ ଯାଅ । ସେ ଦୋକାନୀଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେଠାରେ ଥ‌ିବା ବିଭିନ୍ନ କୋଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କର । ପ୍ରତିଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୋଷ କେଉଁ କେଉଁ ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ତାହାର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
୪। ତୁମ ଘରେ ଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକରେ ତିନୋଟି ବର୍ଗରେ ଏକ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
(କ) କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଧୀ ବସ୍ତ
(ଖ) କେବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ବସ୍ତ
(ଗ) ବସ୍ତୁ ଯାହାର କିଛି ଅଂଶ ପରିବାହୀ ଓ ଆଉ କିଛି ଅଂଶ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ରୋଧୀ ପଦାର୍ଥରେ ତିଆରି ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ବା ବ୍ୟାଟେରୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିର ଏକ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ସ ଯାହାକୁ ନେବାଆଣିବାରେ ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ କେତେକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତିକୁ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଖୁବ୍ ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ ସେଲ୍ ବା ବ୍ୟାଟେରୀଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକାର ଓ ଆକୃତିରେ ଉପଲବ୍‌ ହୋଇଥା’ନ୍ତି, ଯଥା – ଟର୍ଚ୍ଚ ବ୍ୟାଟେରୀ, କାନ୍ଥ ଘଣ୍ଟା ଶୁଣିବାଯନ୍ତ୍ର ସବୁ ବଟମ ଆକୃତିର, ପୁନଃ ଚାର୍ଜ କର। ଯଉଥ‌ିବ। ବ୍ୟାଟେରୀ (rechargeable battery), ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଗାଡ଼ି, ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଲାପ୍‌ଟପ୍‌ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 9

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) କୌଣସି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ମୁଦିତ ବା ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ________ ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ।
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍

(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଗାରଟି ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର ସଙ୍କେତ ରୂପେ ଏବଂ ଛୋଟ ଗାରଟି _______ ଅଗ୍ରର ସଙ୍କେତ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
Answer:
ବିଯୁକ୍ତ

(iii) ଯେଉଁଠି ଗୋଟିକରୁ ଅଧ‌ିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ବ୍ୟାଟେରୀ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍କୁ _______ କଲେ ବିଜୁଳି ବତୀଟି ଜଳେ ।
Answer:
ମୁଦିତ

(v) _________ ମାର୍କ ଥ‌ି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଉପକରଣ କ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
Answer:
ISI

(vi) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ତାର ଉପରେ କୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥର ଦିଆଯାଇଥିବା ଆବରଣକୁ ________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ରୋଧନ

(vii) ବର୍ତ୍ତମାନ ଫ୍ୟୁଜ୍ ବଦଳରେ _________ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ।
Answer:
ମିନିଏଚର ସର୍କିଟ୍ ବ୍ରେକର (MCB)

(viii)ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥ‌ିବା ବେଳେ ତାରଟି ଚୁମ୍ବକ ପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଏହାକୁ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର __________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ

(ix) କେତେକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ______ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(x) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରଥମେ
ବୈଜ୍ଞାନିକ _______ ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
Answer:
ହାନ୍ସ କ୍ରିଷ୍ଟିୟାନ ଓରଷ୍ଟେଡ୍

ରେଖାଙ୍କିତ ପଦ ନ ବଦଳାଇ ଭ୍ରମ ଥିଲେ ସଂଶୋଧନ କର ।

(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ପଥରେ ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ଫ୍ୟୁଜ୍ ତାରଟି ସେହିପରି ରହିଥାଏ ।
(ii) ଗୋଟିଏ କାଠ ସ୍କୃ ଉପରେ ରୋଧ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଗୁଡ଼ାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ କଲେ ତାହା ଲୁହାଗୁଣ୍ଡକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବ ।
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀର ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ ସେଲର ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ ଅଗ୍ର ଅନ୍ୟ ସେଲ୍‌ର ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲର ସଂକେତରେ ବଡ଼ ଗାରଟି ବିଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।
(v) ଏକାଧ୍ଵ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ସଂଯୋଗକୁ ସୁଇଚ୍ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ଅଧ‌ିକ ମାତ୍ରାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ଫ୍ୟୁଜ୍ ତାରଟି ତରଳିଯାଏ ।
(ii) ଗୋଟିଏ କୋମଳ ଲୁହା ଉପରେ ରୋଧ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଗୁଡ଼ାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ କଲେ ତାହା ଲୁହାଗୁଣ୍ଡକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବ ।
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀର ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର ଅନ୍ୟ ସେଲ୍‌ର ବିଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ରସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ସଙ୍କେତରେ ବଡ଼ ଗାରଟି ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ର ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।
(v) ଏକାଧ୍ଵ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ସଂଯୋଗକୁ ବ୍ୟାଟେରୀ କୁହାଯାଏ ।

ନିମ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ସଙ୍କେତ ଲେଖ ।

(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 10

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(ii) ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 11

(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 12

(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 13

(v) ମୁଦିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 14

(vi) ବ୍ୟାଟେରୀ
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ 15

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

(କ) ହିଟର୍‌ରେ କେଉଁ ତାର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ?
(i) ନିକ୍ରୋମ
(iii) ଆଲୁମିନିୟମ୍
(ii) ତମ୍ବା
(iv) ଲୁହା
Answer:
(i) ନିକ୍ରୋମ

(ଖ) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର କରେ ନାହିଁ ?
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବ
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପଙ୍ଖା
(iii) ରୁମ୍ ହିଟର
(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରୋଷ୍ଟର
Answer:
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପଙ୍ଖା

(ଗ) ବର୍ତ୍ତମାନ ବଜାରରେ ଫ୍ୟୁଜ୍ ବଦଳରେ କେଉଁଟି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ?
(i) CFL
(ii) ISI
(iii) MCB
(iv) RAM
Answer:
(iv) RAM

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(ଘ) ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକ ସର୍ବଦା କେଉଁ ଦିଗକୁ ରହେ ?
(i) ଦକ୍ଷିଣ-ଉତ୍ତର
(ii) ପଶ୍ଚିମ-ପୂର୍ବ
(iii) ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ
(iv) ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ
Answer:
(iv) ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ

(ଙ) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଆଧାରିତ ?
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବ
(ii) ହିଟର
(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘଣ୍ଟି
(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେଟ୍‌ଲୀ
Answer:
(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘଣ୍ଟି

(ଚ) କେଉଁଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସାମଗ୍ରୀର ନିରାପତ୍ତା ଅଂଶକ ?
(i) ସୁଇଚ୍
(ii) ପରିବାହୀ
(iii) ରେଜିଷ୍ଟର
(iv) ଫ୍ୟୁଜ
Answer:
(iv) ଫ୍ୟୁଜ

(ଛ) କୌଣସି ପରିପଥକୁ ମୁକ୍ତ କିମ୍ବା ମୁଦିତ କରିବାକୁ କାହାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ?
(i) ଚୁମ୍ବକ
(ii) ଫ୍ୟୁଜ୍
(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍
(iv) ସେଲ୍
Answer:
(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(ଜ) ଦୁଇ ବା ତତୋଧ୍ଵ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ତାହାକୁ କଣ କୁହାଯାଏ ?
(i) ଫ୍ୟୁଜ୍
(ii) ପରିପଥ
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀ
(iv) ତାରକୁଣ୍ଡଳୀ
Answer:
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀ

(ଝ) ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି କ୍ରେନ୍‌ର ଶେଷାଗ୍ର ରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ?
(i) ଚୁମ୍ବକ
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକ
(iii) ଫିଲାମେଣ୍ଟ
(iv) ବଡ଼ ଲୁହାଖଣ୍ଡ
Answer:
(ii) ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକ

(ଞ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ କାହାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ?
(i) ସୁପରିବାହୀ ଧାତବ ତାର
(ii) ଫ୍ୟୁଜ୍
(iii) ବ୍ୟାଟେରୀ
(iv) ତାରକୁଣ୍ଡଳୀ
Answer:
(i) ସୁପରିବାହୀ ଧାତବ ତାର

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(i) ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ଉତ୍ସ କିଏ ?
Answer:
ସେଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ଉତ୍ସ ଅଟେ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(ii) ସେଲ୍ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ରାସାୟନିକ ଶକ୍ତିକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିପାରୁଥିବା ଏକପ୍ରକାର ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥର ଧାରକକୁ ସେଲ୍ କୁହାଯାଏ ।

(iii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer:
ଯେଉଁ ପଥଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥ କହନ୍ତି ।

(iv) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ମୁକ୍ତ ବା ମୁଦିତ କାହା ସାହାଯ୍ୟରେ କରାଯାଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ମୁକ୍ତ ବା ମୁଦିତ ସୁଇଚ ସାହାଯ୍ୟରେ କରାଯାଏ ।

(v) ଦୁଇଟି ବଡ଼ ସାନ ସମାନ୍ତରଗାର କାହାର ସଂକେତକୁ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ଦୁଇଟି ବଡ଼ ସାନ ସମାନ୍ତରଗାର ସେଲର ସଂକେତକୁ ବୁଝାଏ ।

(vi) ପରିଧାନୀର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ?
Answer:
ଏକାଧ୍ଵ ସେଲ୍‌କୁ ଏକତ୍ର ଧରିରଖି ବ୍ୟାଟେରୀରେ ପରିଣତ କରିବା ପରିଧାନୀର କାର୍ଯ୍ୟ ।

(vii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ଛୋଟ ଓ ବଡ଼ ଗାର କାହାର ସଂକେତକୁ ବୁଝାଏ ?
Answer:
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସେଲ୍‌ର ଛୋଟ ଗାର ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଅଗ୍ର ଓ ବଡ଼ ଗାର ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଅଗ୍ର ସଂକେତକୁ ବୁଝାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

(viii) ହିଟରରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ତାର ଥାଏ ?
Answer:
ହିଟରରେ ନିକ୍ରୋମ୍ ଧାତୁର କୁଣ୍ଡଳୀ ତାର ଥାଏ ।

(ix) ରୋଧନ କାହାକୁ କହନ୍ତି ?
Answer::
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ତାର ଉପରେ ରହୁଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ କୁପରିବାହୀର ଆବରଣକୁ ରୋଧନ କହନ୍ତି ।

(x) ବ୍ୟାଟେରୀ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଏକାଧ‌ିକ ସେଲ୍ଫର ସଂଯୋଗକୁ ବ୍ୟାଟେରୀ କହନ୍ତି ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର, ସୁଇଚ୍ ଆଦି ସଜାଡ଼ିଲାବେଳେ ରବର ଜୋତା ପିନ୍ଧନ୍ତି କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର, ସୁଇଚ୍ ଆଦି ସଜାଡ଼ିଲାବେଳେ ଆମ ଶରୀର ଦେଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶକଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ ଲାଗିବ । ଫଳରେ ମୃତ୍ୟୁର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇନପାରେ ।
  2. ରବର ଜୋତା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କୁପରିବାହୀ ହେତୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ଆମ ଦେହ ଦେଇ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ । ଆମକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ ଲାଗିବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ସଜାଡ଼ିଲାବେଳେ ରବର ଜୋତା ପିନ୍ଧାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 2.
ଅତି ସୁଲଭ ଧାତୁ ଲୁହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ଲୁହା ଅତି ସୁଲଭ ଧାତୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କ୍ଷମତା ଖୁବ୍ କମ୍ ।
  2. ଲୁହାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କ୍ଷମତା ଆଲୁମିନିୟମ୍‌ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କ୍ଷମତାର ପ୍ରାୟ ଚାରିଭାଗରୁ ଏକଭାଗ । ତେଣୁ ଲୁହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଫ୍ୟୁଜ୍ କ’ଣ ? ଏହା କେଉଁଠି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?
Answer:

  1. ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଭାବେ ତିଆରି କେତେକ ତାରରେ ଅଧ୍ଵ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାରଟି ସହଜରେ ଓ ଶୀଘ୍ର ତରଳିଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକାର ତାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଫ୍ୟୁଜ୍ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
  2. ମେନ୍‌ସୁଇଚ୍, କିଟ୍‌ଟ୍, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁଇଚ୍‌ମାନଙ୍କରେ ଫ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।

Question 4.
ସଟସର୍କିଟ୍ କ’ଣ ?
Answer:

  1. ପରିବାହୀ ତାରର ରୋଧନ ପୁରୁଣା ହେତୁ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ କଟି ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁଦଗ୍ର ଓ ବିଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁଦଗ୍ର ଯୋଡ଼ି ହୋଇଗଲେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରବଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ବହି ଉପକରଣ ଅକାମୀ ହୋଇଯାଏ ।
  2. କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଜାତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ସର୍କିଟିଂ କ ହନ୍ତି ।

Question 5.
ସୁଇଚ୍ କ’ଣ ? ଆକେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁ ?
Answer:

  1. ଯେଉଁ ଅଂଶକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥକୁ ମୁଦିତ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତ କରେ, ତା’କୁ ସୁଇଚ୍ କୁହାଯାଏ ।
  2. ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଆମେ ସୁଇଚ୍ ମୁଦିତ କରୁ କିମ୍ବା ବ୍ୟବହାର ପରେ ସୁଇଚ୍ ମୁକ୍ତ କରୁ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 6.
କିଛି ସମୟ ଜଳିଲା ପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲବ ଗରମ ଲାଗେ କାହିଁକି ?
Answer:

  • କୌଣସି ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ଅଧିକ ସମୟ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ସେଥ‌ିରେ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
  • ସେଥ‌ିପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବ କିଛି ସମୟ ଜଳିଲା ପରେ ଗରମ ଲାଗେ ।

Question 7.
ଫ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ୟବହାର ସମୟରେ କେଉଁସବୁ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ ?
Answer:

  • ISI ମାର୍କ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉପକରଣ କ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ । ଫ୍ୟୁଜ୍ ଲାଗିଥ‌ିବା ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧାତବ ପାତ ବା ତାର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅନୁଚିତ ।
  • ମୁଖ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ପରିପଥ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ଫ୍ୟୁଜ୍ରେ କୌଣସି ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା ଆଦୌ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

Question 8.
ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଉପରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆଚ୍ଛାଦନ ଦିଆଯାଇଥାଏ କାହିଁକି ?
Answer:

  1. ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଏହା ଯୋଡ଼ିକିଆ ତାର ମଧ୍ୟଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଗୋଟିକରେ ଧନାତ୍ମକ ଓ ଅନ୍ୟଟିରେ ଋଣାତ୍ମକ ଚାର୍ଜ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ଏ ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ଯୋଡ଼ି ହୋଇଗଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭ୍ରାଟ ଘଟିବ ।
  2. ପୁନଶ୍ଚ ଦୁଇ ତାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ରହିଲେ ଆମ ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ଆମକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧକ୍କା ଲାଗି ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
  3. ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର କୁପରିବାହୀ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଉପରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ର ଆଚ୍ଛାଦନ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
  4. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାରଦ୍ଵୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆଚ୍ଛାଦନ ଭିତରେ ରହିବାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭ୍ରାଟ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧକ୍କାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ନିକ୍ରୋମ୍ ତାରଟିରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ‘ତାପୀୟ ପ୍ରଭାବ’ କୁହାଯାଏ ।
  2. ରୋଷେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ହିଟର୍‌ରେ ନିକ୍ରୋମ୍ ଧାତୁର ଏକ ତାରକୁଣ୍ଡଳୀ ଥାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ଏହି ତାର କୁଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ କୁଣ୍ଡଳିଟି ଉତ୍ତପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ତାପ ପ୍ରଦାନ କରେ ।
  3. ତାପର ପରିମାଣ, ତାର ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥରୁ ତିଆରି ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ତାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ମୋଟେଇ ଉପରେ ନିର୍ଭର ମଧ୍ଯ କରେ ।
  4. ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଲ୍‌ବ ଆଲୋକ ଦେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାପ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ । ଏହି ତାପ ବିକିରଣ ଦ୍ଵାରା ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଏହି ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ କମାଇବାପାଇଁ ଟ୍ୟୁବ୍‌ଲାଇଟ୍ ବା ସି.ଏଫ୍.ଏଲ୍. (CFL) ବଲ୍‌ବ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍‌ ।
  5. ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ତିଆରି କେତେକ ତାରରେ ଅଧ୍ବକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାରଟି ସହଜରେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ତରଳି ଛିଣ୍ଡିଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକାରର ତାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଫ୍ୟୁଜ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।
  6. ଫ୍ୟୁଜ୍ ତାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣରୁ କମ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାହାର କିଛି ହୁଏନାହିଁ । ମାତ୍ର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାତ୍ରାରୁ ଅଧ୍ଵ ପରିମାଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ତାହା ଉତ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ତରଳି ଛିଣ୍ଡିଯାଏ । ଫଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥଟି ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଓ ଯନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ । ଫ୍ୟୁଜ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିପଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଫଳରେ ବୈଦ୍ୟୁତି କ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନଷ୍ଟହେବାରୁ ରକ୍ଷାପାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 3 ବିଦ୍ୟୁତ୍ : ଏହାର ପରିପଥ ଓ ଉପାଦାନ

Question 2.
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ବୁଝାଅ ।
Answer:

  1. ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଚୁମ୍ବକ । ଏହା ସବୁବେଳେ ଉତ୍ତର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ହୋଇ ରହେ ।
  2. ଏହା ନିକଟକୁ ଏକ ଚୁମ୍ବକ ଆଣିଲେ ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକଟି ବିକ୍ଷେପିତ ହୁଏ । ପରିପଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଲାବେଳେ ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକଟି ବିକ୍ଷେପିତ ହେଉଛି ।
  3. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥ‌ିବା ବେଳେ ତାରଟି ଚୁମ୍ବକ ପରି କାର୍ଯ୍ୟକରେ । ଏହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ‘ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ’ କୁହାଯାଏ । ବୈଜ୍ଞାନିକ ହାନ୍ସ କ୍ରିଷ୍ଟିୟାନ୍ ଓରଷ୍ଟେଡ୍ ପ୍ରଥମେ ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ତାରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ କରି ସୂଚୀ ଚୁମ୍ବକର ବିକ୍ଷେପଣ ଦେଖୁଥିଲେ ।
  4. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଅନ୍ତରକ ବା ରୋଧନଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହୀ ତାରକୁ କୋମଳ ଲୁହା ଉପରେ ଗୁଡ଼ାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ କଲେ କୋମଳ ଲୁହାଟି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
  5. ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକକୁ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଯାଇ ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଓଜନିଆ ପଦାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ଉଠାଯାଇପାରେ ।
  6. କ୍ରେନ୍‌ର ଶେଷାଗ୍ରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ରଖାଯାଇଥାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକର ଧର୍ମକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଚୁମ୍ବକୀୟ ପଦାର୍ଥକୁ ଅଚୁମ୍ବକୀୟ ପଦାର୍ଥରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇପାରେ ।
  7. ଆଖ୍ ଡାକ୍ତରମାନେ ଆଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ ପଦାର୍ଥକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ସାହାଯ୍ୟରେ କାଢ଼ି ଆଣନ୍ତି ।
  8. ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖେଳନାରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ଘରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘଣ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି ।

Question 3.
ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ କିପରି ଜାଣିବ ?
Answer:
ଉପକରଣ – ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ସ୍କୁ ଲୁହାକଣ୍ଟା, କିଛି ପିନ୍‌କଣ୍ଟା, ୭୫ ସେ.ମି.ର ରୋଧ ପରିବାହୀ ତାର ସୁଇଚ୍, ସେଲ ।
ପରୀକ୍ଷା – ସ୍କୃ ଲୁହାକଣ୍ଟା ଦେହରେ ରୋଧୂ ପରିବାହୀ ତାରକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଗୁଡ଼ାଇ ଦିଅ । ତାରର ଗୋଟିଏ ପ୍ରାପ୍ତ ସେଲ୍‌ର ବିଯୁକ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତରେ ସଂଯୋଗ କର । ତାରର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତକୁ ନେଇ ସୁଇଚର ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରେ ସଂଯୋଗ କର । ସୁଇଟ୍‌ର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତରୁ ତାରଟିଏ ସଂଯୋଗ କରି ନେଇ ସେଲ୍‌ର ଯୁକ୍ତ ପ୍ରାପ୍ତରେ ସଂଯୋଗ କର । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଇଚକୁ ମୁଦିତ କର ଓ କିଛି ପିନକଣ୍ଟାକୁ ସ୍କୁ ଲୁହାକଣ୍ଟା ପାଖକୁ ଆଣିଲେ ପିନକଣ୍ଟାଗୁଡ଼ିକ ସ୍କୃ ଲୁହାକଣ୍ଟାରେ ଲାଗିଯିବ । କାରଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଯୋଗୁଁ ସ୍କୁ ଲୁହାକଣ୍ଟା ଚୁମ୍ବକରେ ପରିଣତ ହେଲା । ସୁଇଟ୍‌କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ ପିନକଣ୍ଟା ତଳକୁ ଖସି ପଡ଼ିବ । କାରଣ ସ୍କୁ ଲୁହାକଣ୍ଟା ଚୁମ୍ବକତ୍ଵ ହରାଇଲା ।

Class 7 Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Go through 7th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 7 Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Science Chapter 2 Question Answer Odia Medium

Class 7 Science Chapter 2 Odia Medium

ଆସ ଆମ ଶିକ୍ଷଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବା

Question 1.
ଏକ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ୍ ଲିଟ୍‌ସ୍ କାଗଜକୁ ନୀଳ କରେ । ନିମ୍ନସ୍ଥ ଦ୍ରବଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଦ୍ରବଣ ଅଧୂକ ମିଶାଇଲେ ଲିଟ୍‌ସ୍ କାଗଜର ରଙ୍ଗ ପୁଣି ଲାଲ ହୋଇଯାଏ ?
(କ) ଚୂନ ପାଣି
(ଗ) ଭିନେଗାର
(ଖ) ଖାଇବା ସୋଡ଼ା
(ଘ) ସାଧାରଣ ଲୁଣ ପାଣି
Answer:
(ଗ) ଭିନେଗାର
(ବର୍ଣ୍ଣନା : ଯଦି ଏକ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ ଲିଟମସ୍ କାଗଜକୁ ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜରେ ପରିଣତ କରେ, ତେବେ ଦ୍ରବଣଟି କ୍ଷାରୀୟ । ଯଦି ଏଥୁରେ ଅଧ‌ିକ ଅମ୍ଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ମିଶାଯାଏ, ତେବେ ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜ ପୁନଶ୍ଚ ଲାଲ ବର୍ଷରେ ପରିଣତ ହେବ ।)

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 2.
ତୁମକୁ କ, ଖ, ଗ ନାମରେ ୩ ଟି ଅଜଣା ଦ୍ରବ୍ୟ ଦିଆଯିବ । କିଏ ଅମ୍ଳୀୟ, କିଏ କ୍ଷାରୀୟ ଓ କିଏ ନିରପେକ୍ଷ ତୁମେ ଜାଣିନାହଁ । ଦ୍ରବଣ-କ ରେ ଲାଲ୍ ଲିସ୍ ଦ୍ରବଣ ମିଶାଇଲେ ତାହା ନୀଳ ହୁଏ । ଦ୍ରବଣ-ଖ ରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ବୁନ୍ଦା ହଳଦୀ ଦ୍ରବଣ ମିଶାଇଲେ ଏହା ଲାଲ ହୁଏ ଓ ଲାଲ ଗୋଲାପରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦାର୍ଥକୁ ଦ୍ରବଣ-ଗ ରେ ମିଶେଇଲେ ତାହା ସବୁଜ ହୁଏ ।
ଉପରୋକ୍ତ ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଦ୍ରବଣ କ, ଖ, ଗ ର ପ୍ରକୃତି ଜାଣିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନସ୍ଥ କେଉଁ ଅନୁକ୍ରମଟି ଠିକ୍ ?
(କ) ଅମ୍ଳୀୟ, ଅମ୍ଳୀୟ ଓ ଅମ୍ଳୀୟ
(ଗ) କ୍ଷାରୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ଅମ୍ଳୀୟ
(ଖ) ନିରପେକ୍ଷ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ କ୍ଷାରୀୟ
(ଘ) କ୍ଷାରୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ କ୍ଷାରୀୟ
Answer:
(ଘ) କ୍ଷାରୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ କ୍ଷାରୀୟ
(ବର୍ଣ୍ଣନା : ଦ୍ରବଣ ‘କ’, ଲାଲ ଲିଟମସ୍‌କୁ ନୀଳ ବର୍ଷରେ ପରିଣତ କରେ ତେଣୁ ଦ୍ରବଣ ‘କ’ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ । ଦ୍ରବଣ ‘ଖ’, ହଳଦୀ ଦ୍ରବଣକୁ ଲାଲ ବର୍ଷରେ ପରିଣତ କରେ ତେଣୁ ଦ୍ରବଣ ‘ଖ’ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ । ଦ୍ରବଣ ‘ଗ’ ଲାଲ ଗୋଲାପ ରସକୁ ସବୁଜ ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ କରେ । ତେଣୁ ଦ୍ରବଣ ‘ଗ’ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ ।)

Question 3.
ଚିତ୍ର-କ, ଚିତ୍ର–ଖ ଓ ଚିତ୍ର-ଗ କୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ଯେଉଁଥରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ ରସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କାଗଜପଟି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତି ପାତ୍ରରେ ଥିବା ଦ୍ରବଣର ପ୍ରକୃତିକୁ ନାମାଙ୍କିତ କର ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ 1
Answer:
ଚିତ୍ର ‘କ’ ରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ ରସ ସବୁଜ ବର୍ଷରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ଏହି ଦ୍ରବଣ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ । ଚିତ୍ର ‘ଖ’ ରେ ଲାଲ ଗୋଲାପ ରସର ବର୍ଣ୍ଣ ଅପରିବର୍ତିତ ରହିଛି, ତେଣୁ ଏହି ଦ୍ରବଣ ନିରପେକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅମ୍ଳୀୟ ଅଟେ । ଚିତ୍ର ‘ଗ’ ରେ ଗୋଲାପ ରସ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଲାଲ (Bright red) ବର୍ଷରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ତେଣୁ ଦ୍ରବଣଟି ଅମ୍ଳୀୟ ଅଟେ ।
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ – କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣ ।
ଚିତ୍ର ‘କ’ – ନିରପେକ୍ଷ ବା ଅମ୍ଳୀୟ ଦ୍ରବଣ
ଚିତ୍ର ‘ଗ’ – ଦ୍ରବଣଟି ଅମ୍ଳୀୟ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 4.
ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ଥିବା ଏକ ତରଳ ନମୁନା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୂଚକଦ୍ଵାରା ନିମ୍ନମତେ ପରୀକ୍ଷା କରାଗଲା ।
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ 2
ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଆଧାରରେ ନିଆଯାଇଥିବା ତରଳ ନମୁନାର ପ୍ରକୃତି ଅମ୍ଳୀୟ କି କ୍ଷାରୀୟ ଚିହ୍ନଟ କର ଓ ତୁମ ଉତ୍ତରର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
ତରଳ ପଦାର୍ଥଟି ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର ।
ଯଥାର୍ଥତା :

  1. ଲାଲ ଲିଟମସର ବର୍ଷ ପୂର୍ବପରି ଲାଲ ରହିଛି । ତେଣୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥଟି ଅମ୍ଳୀୟ ।
  2. ନୀଳ ଲିଟମସ ଲାଇ ବର୍ଷରେ ପରିଣତ ହେଲା । ଏଥୁରୁ ସୂଚନା ମିଳେ ତରଳ ପଦାର୍ଥଟି ଅମ୍ଳୀୟ ।
  3. ହଳଦୀ, ଅମ୍ଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ତା’ର ବର୍ଷରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ନାହିଁ |
    ଏଥରୁ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମିଳେ ଯେ ତରଳ ପଦାର୍ଥଟି ଅମ୍ଳୀୟ ଅଟେ, କ୍ଷାରୀୟ ନୁହେଁ।

Question 5.
ଲିପିକା ଆଖୁ ବୁଜିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅମ୍ଳୀୟ କି କ୍ଷାରୀୟ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତାକୁ ଦୁଇଟି ଅଜଣା ଦ୍ରବଣ ଦିଆଗଲା । ସେହି ଦ୍ରବଣ ଦୁଇଟିର ଗୁଣ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲିପିକା କି କି ସୂଚକ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ଓ କାହିଁକି ?
Answer:
ଲିପିକା ଘ୍ରାଣସୂଚକ ବ୍ୟବହାର କରି ଦ୍ରବଣଟି ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା କ୍ଷାରୀୟ ଜାଣିପାରିବ ।
ପିଆଜ ରସ ଏକ ଘ୍ରାଣସୂଚକ ଅଟେ । କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ପିଆଜ ରସର ଗନ୍ଧରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଅମ୍ଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ଏହାର ଗନ୍ଧ ଅପରିବର୍ତିତ ରହିଥାଏ । ଦ୍ରବଣର ଗନ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ଲିପିକା ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକକୁ
ଚିହ୍ନିପାରିବ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 6.
ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭରେ ଥ‌ିବା ବାର୍ତ୍ତା ଗୋଟିଏ ଧଳା କାଗଜରେ ଲେଖୁବା ପାଇଁ ତୁମେ କେଉଁ କେଉଁ ଉପାଦାନ ବ୍ୟବହାର କରିବ ? ତୁମର ସ୍ରେ ବୋତଲରେ ଏଥିପାଇଁ କ’ଣ ରଖୁବ ? ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଯୋଜନ ଓ ଲେଖାର ରଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଏକ ସାରଣୀ ତିଆରି କର ।

ଲେଖୁ
ପଦାର୍ଥ
ସ୍ରେ ବୋତଲରେ ଥିବା
ତରଳ ପଦାର୍ଥ
ଫଳାଫଳ ରୂପେ
ମିଳୁଥୁବା ବର୍ଷ (ରଙ୍ଗ)
ଚୂନ ପାଣି ହଳଦୀ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ୍ – ବାଦାମୀ (ଗେରୁଆ)
ସାବୁନ ପାଣି ହଳଦୀ ଦ୍ରବଣ ଲାଲ୍ – ବାଦାମୀ (ଗେରୁଆ )
ଭିନେଗାର ଲାଲ ବନ୍ଧାଗୋବି ରସ ଗୋଲାପି
ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ଦ୍ରବଣ ଲାଲ ଗୋଲାପ ପାଖୁଡ଼ାର ରସ ସବୁଜ

Question 7.
ଅଙ୍ଗୁର ରସ ସହିତ ଲାଲ ଗୋଲାପରୁ ସଂଗୃହୀତ ପଦାର୍ଥ ମିଶାଗଲା । ମିଶ୍ରଣଟି ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଭଳି ଦେଖାଗଲା । ଯଦି ସେ ମିଶ୍ରଣରେ ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ମିଶାଯାଏ ତେବେ କ’ଣ ହେବ ? ତୁମ ଉତ୍ତରର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
Answer:
ଅଙ୍ଗୁର ରସରେ ସାଇଟ୍ରିକ ଅମ୍ଳ ରହିଛି । ଖାଇବା ସୋଡ଼ାର (କ୍ଷାରୀୟ) ଦ୍ରବଣ ଏଥୁରେ ମିଶିବାଦ୍ଵାରା ମିଶ୍ରଣଟି ଅଧୂକ କ୍ଷାରୀୟ ହେବ ଏବଂ ଏହା ସବୁଜ ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ ହେବ କାରଣ ଲାଲ ଗୋଲାପ ରସ କ୍ଷାରକ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ସବୁଜ ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।

Question 8.
କମଳା ରସ ବ୍ୟବହାର କରି ଜ୍ୟୋତି ତା’ର ଜନ୍ମଦିନରେ ତା’ ଆଈ ପାଖକୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ବାର୍ତ୍ତା ପଠେଇଲା । ବାର୍ତ୍ତାଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିର ଆଈଙ୍କୁ ତମେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ କି ? କେଉଁ ସୂଚକ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବାର୍ତ୍ତାଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ପଢ଼ି ହେବ ?
Answer:
କମଳା ରସରେ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ରହିଛି । ଆଈମା ଗୁପ୍ତ ଖବରକୁ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଲାଲ ବନ୍ଧାକୋବି ପତ୍ରର ରସ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ । ଏହି ରସ ଅମ୍ଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସଲେ ଗୋଲାପୀ (pink) ବା ଲାଲ (Reddish) ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ ହେବ । ଫଳରେ କାଗଜରେ ଥ‌ିବା ବାର୍ତ୍ତାଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ପଢ଼ିହେବ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 9.
ପ୍ରାକୃତିକ ସୂଚକ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ? ଉଦାହରଣ ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
ଲାଲ ଗୋଲାପ ଫୁଲର କେତୋଟି ପାଖୁଡ଼ା ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣିରେ ଭଲଭାବରେ ଧୋଇ ସଫା କରାଯାଉ । ହେମଦସ୍ତା ଓ ପୁଆ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ଛେଚିଦେଇ ଏକ ଗ୍ଲାସ୍‌ରେ ରଖୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ବୁଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଥୁରେ ଗରମ ପାଣି ଢଳାଯାଉ । ଗ୍ଲାସ ଉପରେ ଘୋଡ଼ଣୀ ରଖୁ 5 ରୁ 10 ମିନିଟ୍ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଉ । ଯେତେବେଳେ ଜଳର ବର୍ଣ୍ଣ ଲାଲ ହୋଇଯିବ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଛାଣି ପ୍ରାକୃତିକ ଅମ୍ଳ- କ୍ଷାରକ ସୂଚକ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ।

Question 10.
ତୁମକୁ ଭିନେଗାର, ଖାଇବାସୋଡ଼ାର ଦ୍ରବଣ ଓ ଚିନିର ଦ୍ରବଣ ଏହି ତିନୋଟି ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦିଆଯିବ । କେବଳ ହଳଦୀ କାଗଜ ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମେ ସେହି ତିନୋଟି ପଦାର୍ଥର ପ୍ରକୃତି ଚିହ୍ନଟ କରି ପାରିବ କି ? ଏହାର କାରଣ ବର୍ଣନା କର ।
Answer:
ଭିନେଗାର : ଏଥୁରେ ହଳଦୀ କାଗଜର ବର୍ଣ୍ଣରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହା ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା ନିରପେକ୍ଷ ହୋଇପାରେ ।
ଖାଇବା ସୋଡ଼ା ଦ୍ରବଣ : ଏଥୁରେ ହଳଦୀ କାଗଜର ବର୍ଣ୍ଣ ଲାଲ୍ ବାଦାମୀ ବର୍ଷ ଧାରଣ କରିବ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ କ୍ଷାରୀୟ ପଦାର୍ଥ ।
ଚିନି ଦ୍ରବଣ : ଏଥୁରେ ହଳଦୀ କାଗଜର ବର୍ଣ୍ଣରେ କୌଣସି ପରବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏହା ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା ନିରପେକ୍ଷ ହୋଇପାରେ ।

Question 11.
ଲାଲ୍ ଗୋଲାପରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପଦାର୍ଥକୁ ଏକ ତରଳ ‘X’ ର ମିଶାଇଲେ ତରଳର ରଙ୍ଗ ସବୁଜ ହୁଏ । କହିଲ, ତରଳ ‘X’ ର ପ୍ରକୃତି କ’ଣ ? ସେ ତରଳ ‘X’ ରେ ଅଧ୍ବକ ଅଁଳା ରସ ମିଶାଇଲେ କ’ଣ ହେବ ?
‍Answer:
ତରଳ ‘X’ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟେ କାରଣ ଏହା ଲାଲ ଗୋଲାପର ରସକୁ ସବୁଜ ବର୍ଣ୍ଣରେ ପରିଣତ କରିଛି । ଯଦି ଏଥିରେ ଅଧ‌ିକ ଅଁଳା ରସ ମିଶାଯାଏ ତେବେ ଦ୍ରବଣଟି ଅମ୍ଳୀୟ ହୋଇଯିବ । ଏହା ଫଳରେ ସବୁଜ ବର୍ଷରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟି ଦ୍ରବଣର ବର୍ଣ୍ଣ ଲାଲ (red) ବା ଗୋଲାପୀ (pink) ହୋଇଯିବ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 12.
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରବାହ ଚିତ୍ର (flow chart) ର ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର । ଖାଲି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସୂଚନାଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ 3
ଅମ୍ଳାନ ଥରେ ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡା ଖୋଳ ବା ମାର୍ବଲ ଉପରେ ଭିନେଗାର ପକେଇଦେଲା । ଦେଖୁଲା ଭୁରୁ ଭୁରୁ ହୋଇ ଫୋଟକା ବାହାରୁଛି । ପୁଣି ସେ କିଛି ସାବୁନ ପାଣି ନେଇ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡା ଖୋଳ ବା ମାର୍ବଲ ଉପରେ ପ୍ରକାଇଲା । ଦେଖୁଲା ଏଥର କିଛି ଲୁରୁ ଭୁରୁ ହୋଇ ଫୋଟକା ବାହାରୁ ନାହିଁ । ତା’ ଭାଇ ଅସିତ୍ କହିଲେ ମାର୍ବଲ ଖଣ୍ଡ ଉପରେ ଭିନେଗାର ପକାଇଲେ କ’ଣ ହେଉଛି ଦେଖ । ତେବେ ଭିନେଗାର ପକେଇଲେ କାହିଁକି ଫୋଟକା ବାହାରିବା ଦେଖାଗଲା ଓ ସାବୁନ୍ ଦ୍ରବଣ ପକେଇଲେ କାହିଁକି ଫୋଟକା ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ ?
Answer:
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ 4
Answer:
ଅଣ୍ଡାଖୋଳ ଓ ମାର୍ବଲ କ୍ଷାରୀୟ ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥୁବାରୁ ସେଥ‌ିରେ ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର ଭିନେଗାର ପକାଇଦେଲେ ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ତେଣୁ ଫୋଟକା ବାହାରେ । ମାତ୍ର ସାବୁନପାଣି କ୍ଷାରୀୟ ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଅଣ୍ଡାଖୋଳ ମାର୍ବଲ ଉପରେ ପକାଇଲେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଫୋଟକା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।

ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ

  1. ଅମ୍ଳୀୟ ବା କ୍ଷାରୀୟ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସୂଚକ ବ୍ୟବହାର କରି ରଙ୍ଗୋଲୀ ସୃଷ୍ଟି କର ।
    ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସରେ ଥ‌ିବା ଜଳର ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରକୀୟ ବା ନିରପେକ୍ଷ ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ ତୁମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆଲୋଚନା କର ।
  2. ବର୍ଷାଜଳ, ନଦୀଜଳ, ପୋଖାଜଳ, ନଳକୂପର ଜଳ, କୂଅ ଜଳର ନମୁନା ନେଇ ପରୀକ୍ଷା କରିପାରିବ ।
  3. ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ମୃଭିକାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କର ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୃତି ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ବା ନିରପେକ୍ଷ ନିରୂପଣ କର ।
  4. ତୁମ ରାଜ୍ୟର କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାରେ କରାଯାଉଥିବା ହଳଦୀ ଚାଷ ଉପରେ ଅଧ‌ିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଜ ଖାତାରେ ଲେଖ ।
    ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କରିପାରିବେ ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ଅମ୍ଳ ଶବ୍ଦଟି ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ _________ ରୁ ଆସିଅଛି ।
(ii) ହଳଦୀଗୁଣ୍ଡ କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ମିଶିଲେ ଦ୍ରବଣର ରଙ୍ଗ ବଦଳି _________ ହୋଇଯାଏ ।
(iii) କୌଣସି ପଦାର୍ଥର ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା କ୍ଷାରୀୟ ଗୁଣକୁ ଜାଣିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥକୁ _________ କୁହାଯାଏ ।
(iv) ଲିଟ୍‌ସ୍ _______ ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।
(v) ବର୍ଷା ଜଳରେ ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ଅମ୍ଳ ଥିଲେ, ଏହାକୁ ________ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(i) ଆସିଡ଼ସ୍
(ii) ନାଲି
(iii) ସୂଚକ
(iv) ଲାଇକେନ୍
(v) ଅମ୍ଳବର୍ଷା

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

ପ୍ରଥମ ଶବ୍ଦଦ୍ୱୟର ସମ୍ପର୍କ ଦେଖ୍ ତୃତୀୟ ଶବ୍ଦ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଶବ୍ଦଟି ଲେଖ ।

(i) ମନୁଷ୍ୟ ପାକସ୍ଥଳୀ : ଲବଣାମ୍ଳ :: ମହୁମାଛି : ________
(ii) ତେନ୍ତୁଳି : ଟାର୍‌ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ :: ଦହି : ________
(iii) ସାବୁନ ପାଣି : କ୍ଷାରକ :: ପାତିତ ଜଳ : ________
(iv) ନୀଳ ଲିଟ୍‌ସ୍‌କୁ ନାଲି : ଅମ୍ଳ :: ନାଲି ଲିଟ୍‌ସ୍‌ ନୀଳ : ________
(v) ସ୍ନେହସାର : ସ୍ନେହାମ୍ଳ :: ପୁଷ୍ଟିସାର : ________
Answer:
(i) ଫରମିକ୍ ଅମ୍ଳ,
(ii) ଲାକ୍‌ଟିକ୍ ଅମ୍ଳ,
(iii) ପ୍ରଶମିତ ଦ୍ରବଣ,
(iv) କ୍ଷାରକ,
(v) ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ

ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ଯରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ଅମ୍ଳୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ନୀଳ ଲିଟ୍ସ୍ କାଗଜ ବୁଡ଼ାଇଲେ ________ ରଙ୍ଗ ହୁଏ । (ନାଲି, ନୀଳ, ସବୁଜ, ହଳଦିଆ)
(ii) କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ନାଲି ଲିଟ୍‌ସ୍ କାଗଜ ବୁଡ଼ାଇଲେ _________ ରଙ୍ଗ ହୁଏ ।
(ନାଲି, ନୀଳ, ସବୁଜ, ହଳଦିଆ)
(iii) ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ _____ । (ବାଇଗଣ, ଅଁଳା, ଅଙ୍ଗୁର, କମଳାଲେମ୍ବୁ)
(iv) _________ ଏକ ସୂଚକ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ । (ଅଙ୍ଗୁର, ମନ୍ଦାରଫୁଲ, ଚିନି, କମଳାରସ)
(v) ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ଅମ୍ଳ କିମ୍ବା କ୍ଷାରକ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ __________ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ । (ପ୍ରଶମିତ ପଦାର୍ଥ, ଅମ୍ଳୀୟ ପଦାର୍ଥ, କ୍ଷାରୀୟ ପଦାର୍ଥ, ଭୌତିକ ପଦାର୍ଥ)
(vi) ବଦହଜମ ଖାଦ୍ୟକୁ __________ ପ୍ରଶମିତ କରାଏ । (ଖାଇବାସୋଡ଼ା ଦ୍ରବଣ, ପ୍ରତିଅମ୍ଳ, କ୍ଷାର, ଅମ୍ଳ)
(vii) ଶରୀରର ଆକୃତି, ଉଚ୍ଚତା, ଆଖୁର ରଙ୍ଗ ପ୍ରଭୃତିକୁ _________ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ । (DNA, RNA, ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ, ସ୍ନେହାମ୍ଳ)
Answer:
(i) ନାଲି
(ii) ନୀଳ
(iii) କମଳାଲେମ୍ବୁ
(iv) ମନ୍ଦାରଫୁଲ
(v) ପ୍ରଶମିତ ପଦାର୍ଥ
(vi) ପ୍ରତିଅମ୍ଳ
(vi) DNA

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଶବ୍ଦ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ସମ୍ପର୍କ ବାଛି ସ୍ତମ୍ଭ ମିଳନ କର ।

A.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଭିନେଗାର ପ୍ରଶମିତ ଦ୍ରବଣ
ଚିନିପାଣି ପ୍ରାକୃତିକ ସୂଚକ
ହଳଦୀ ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳ
ପୁଷ୍ଟିସାର ଅମ୍ଳବର୍ଷା
ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଆମିନୋଅମ୍ଳ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ   ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
ଭିନେଗାର ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳ
ଚିନିପାଣି  ପ୍ରଶମିତ ଦ୍ରବଣ
ହଳଦୀ ପ୍ରାକୃତିକ ସୂଚକ
ପୁଷ୍ଟିସାର  ଆମିନୋଅମ୍ଳ
ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଅମ୍ଳବର୍ଷା

B.

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ   ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ 
ବଦହଜମ ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ
ପିମ୍ପୁଡ଼ି ପ୍ରତିଅମ୍ଳ
ଶରୀର କୋଷ କାଲାମିନ୍
ଆଖର ରଙ୍ଗ ସ୍ନେହସାର
ସ୍ନେହାମ୍ଳ DNA

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ   ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ 
ବଦହଜମ ପ୍ରତିଅମ୍ଳ
ପିମ୍ପୁଡ଼ି କାଲାମିନ୍
ଶରୀର କୋଷ ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ
ଆଖର ରଙ୍ଗ DNA
ସ୍ନେହାମ୍ଳ ସ୍ନେହସାର

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

ରେଖାଙ୍କିତ ପଦ ନ ବଦଳାଇ ଭ୍ରମ ଥିଲେ ସଂଶୋଧନ କର ।

(i) ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥକୁ ପ୍ରଶମିତ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଅମ୍ଳ ନାଲି ଲିଟୁମସ୍‌କୁ ନୀଳ କରେ ।
(ii) ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଶମିତ ଦ୍ରବଣ କୁହାଯାଏ ।
(iv) ଅକ୍‌ ଜାଲିକ ଅମ୍ଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ କଞ୍ଚା ଆମ୍ବ ଅଟେ ।
(v) ଆମ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଥିବା ସ୍ନେହାମ୍ଳ ଖାଦ୍ୟ ହଜମରେ ସହାୟକ ହୁଏ । .
Answer:
(i) ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକକୁ ଚିହ୍ନିବାକୁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥକୁ ସୂଚକ କୁହାଯାଏ ।
(ii) କ୍ଷାରକ ନାଲି ଲିଟମସ୍‌ ନୀଳ କରେ ।
(iii) ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଶମନୀକରଣ କୁହାଯାଏ ।
(iv) ଅକ୍‌ଲିକ ଅମ୍ଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ପାଳଙ୍ଗଶାଗ ଅଟେ ।
(v) ଆମ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଥ‌ିବା ଲବଣାସ୍କ ଖାଦ୍ୟ ହଜମରେ ସହାୟକ ହୁଏ ।

ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଲେଖ ।

(କ) ଆମେ ପିଉଥବା ସୋଡ଼ାପାଣିରେ କ’ଣ ଥାଏ ?
(i) ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳ
(ii) ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(iii) ଲାକ୍‌ଟିକ୍ ଅମ୍ଳ
(iv) କାର୍ବୋନିକ୍ ଅମ୍ଳ
Answer:
(iv) କାର୍ବୋନିକ୍ ଅମ୍ଳ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

(ଖ) କାହାଦ୍ଵାରା ଫରମିକ୍ ଅମ୍ଳ ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ ?
(i) ଏମୋନିୟମ୍
(iii) ଲବଣାମ୍ଳ
(ii) କାଲାମିନ୍
(iv) ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ
Answer:
(ii) କାଲାମିନ୍

(ଗ) କେଉଁ ଦ୍ରବଣରେ ମନ୍ଦାର ଦ୍ରବଣ ମିଶିଲେ ରଙ୍ଗ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ ?
(i) ସୋଡ଼ାପାଣି
(ii) ଚିନିପାଣି
(iii) ଲେମ୍ବୁରସ
(iv) ସାମ୍ପୋ
Answer:
(iii) ଖାଇବାସୋଡ଼ା

(ଘ) କାହାଦ୍ଵାରା ବଦଳଜମି ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ ?
(i) ଲେମ୍ବୁରସ
(ii) ଭିନେଗାର
(iii) ଖାଇବା ସୋଡ଼ା
(iv) ଲୁଣପାଣି
Answer:
(ii) ଚିନିପାଣି

(ଙ) ଆମେ ଖାଉଥବା କେଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ ଅମ୍ଳ ନ ଥାଏ ?
(i) ଖାଇବା ସୋଡ଼ା
(ii) ଦହି
(iii) ବିଲାତି ବାଇଗଣ
(iv) ଲେମ୍ବୁ
Answer:
(iii) ଖାଇବାସୋଡ଼ା

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

ଅତିସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(i) ଖଟା ଲାଗୁଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ପଦାର୍ଥର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଭିନେଗାର, ଦହି ଖଟା ଲାଗୁଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ପଦାର୍ଥ ଅଟେ ।

(ii) ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସର ନାମ କ’ଣ ?
Answer:
ଭିନେଗାର ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳର ପ୍ରାକୃତିକ ଉତ୍ସ ।

(iii) କ୍ଷାରିଆ ଲାଗୁଥୁବା ଦୁଇଟି ପଦାର୍ଥର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
କ୍ଷାରି ଆ ଲାଗୁଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ପଦାର୍ଥ ହେଲା। ଚୂନପାଣି, ସୋଡ଼ିୟମ ଅକ୍ସାଇଡ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

(iv) ଆମ ଶରୀରର କୋଷରେ ଥ‌ିବା ଅମ୍ଳର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:
ଆମ ଶରୀରର କୋଷରେ ଥ‌ିବା ଅମ୍ଳର ନାମ—ଡିଅକ୍‌ ରାଇବୋ ନ୍ୟୁକ୍ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ ।

(v) ଯେଉଁ ଦ୍ରବଣରେ ବୁଡ଼ାଇଲେ ଲିଟମସର ରଙ୍ଗ ବଦଳେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
ଯେଉଁ ଦ୍ରବଣରେ ବୁଡ଼ାଇଲେ ଲିଟମସର ରଙ୍ଗ ବଦଳେ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ପ୍ରଶମିତ ଦ୍ରବଣ କୁହାଯାଏ ।

(vi) ଲେମ୍ବୁରସରେ ନାଲି ଓ ନୀଳ ଲିଟମସ ବୁଡ଼ାଇଲେ କେଉଁ ରଙ୍ଗ ହେବ ?
Answer:
ଲେମ୍ବୁରସରେ ନାଲି ଓ ନୀଳ ଲିଟମସ ବୁଡ଼ାଇଲେ ନୀଳ, ନାଲି ଲିଟମସ ରଙ୍ଗ ହେବ ଓ ନାଲି ଲିଟମସ ନାଲି ରଙ୍ଗ ରହିବ ।

(vii) କେଉଁଥରେ ଅକ୍‌ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ?
Answer:
ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗରେ ଅକ୍‌ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।

(viii) କମଳା ଓ ଲେମ୍ବୁରେ କେଉଁ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ?
Answer:
କମଳା ଓ ଲେମ୍ବୁରେ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।

(ix) ଆସକର୍‌ବିକ୍ ଅମ୍ଳ କେଉଁଥରେ ଥାଏ ?
Answer:
ଆସକର୍‌ବିକ୍ ଅମ୍ଳ ଅଁଳାରେ ଥାଏ ।

(x) ଟାର୍‌ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ କେଉଁଥିରେ ଥାଏ ?
Answer:
ଟାର୍‌ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ ତେନ୍ତୁଳି, ଅଙ୍ଗୁର, କଞ୍ଚାଆମ୍ବରେ ଥାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

(xi) ମହୁମାଛିର ଶୁଣ୍ଢରେ କେଉଁ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ?
Answer:
ମହୁମାଛିର ଶୁଣ୍ଢରେ ଫରମିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।

(xii) ପିମ୍ପୁଡ଼ି କାମୁଡ଼ାରୁ କେଉଁ ଅମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ?
Answer:
ପିମ୍ପୁଡ଼ି କାମୁଡ଼ାରୁ ଫରମିକ ଅମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ।

(xiii) ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ କେଉଁଠାରୁ ମିଳେ ?
Answer:
ଆମିନୋ ଅମ୍ଳ ପୁଷ୍ଟିସାରରୁ ମିଳେ ।

(xiv) ସାବୁନ କେଉଁଥୁରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ?
Answer:
ସୋଡ଼ିୟମ ହାଇଡ୍ରୋକସାଇଡ|ପୋଟାସିୟମ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ ସାଇଡରୁ ସାବୁନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ।

(xv) ଅମ୍ଳ ହେଲେ ଆମେ କେଉଁ କ୍ଷାରକ ଖାଉ ?
Answer:
ଅମ୍ଳ ହେଲେ ଆମେ ମିଲ୍‌କ ଅଫ୍ ମାଗ୍ନେସିଆ ବା ମାଗ୍ନେସିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ କ୍ଷାରକ ଖାଉ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

(xvi) ଅମ୍ଳ, କ୍ଷାର ସହ ମିଶି ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କ’ଣ ହୁଏ ?
Answer:
ଅମ୍ଳ କ୍ଷାର ସହ ମିଶି ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଲବଣ ଓ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

(xvii) କେଉଁ ଲାଟିନ୍‌ ଶବ୍ଦରୁ ଅମ୍ଳ ଶବ୍ଦଟି ଆସିଅଛି ।
Answer:
ଆସିଡ଼ସ୍ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦରୁ ଅମ୍ଳ ଶବ୍ଦଟି ଆସିଅଛି ।

(xviii) କୌଣସି ପଦାର୍ଥର ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା କ୍ଷାରୀୟ ଗୁଣକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
କୌଣସି ପଦାର୍ଥର ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା କ୍ଷାରୀୟ ଗୁଣକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥକୁ ସୂଚକ କୁହାଯାଏ ?

(xix) କେଉଁ ପଦାର୍ଥରୁ ଲିଟ୍‌ସ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ?
Answer:
ଲାଇକେନ୍ ପଦାର୍ଥରୁ ଲିଟ୍ସ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ?

(xx) ହଳଦୀଗୁଣ୍ଡ କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ମିଶିଲେ ଦ୍ରବଣର ରଙ୍ଗ କ’ଣ ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
ହଳଦୀଗୁଣ୍ଡ କ୍ଷାରୀୟ ଦ୍ରବଣରେ ମିଶିଲେ ଦ୍ରବଣର ରଙ୍ଗ ନାଲି ହୋଇଥାଏ ?

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ଅମ୍ଳ ଓ ଦୁଇଟି କ୍ଷାରକର ନାମ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ଅମ୍ଳ ହେଲା— ଗନ୍ଧକାମ୍ଳ (H2SO4) ଓ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ (HNO3) ।
  2. ବିଜ୍ଞାନାଗାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥ‌ିବା ଦୁଇଟି କ୍ଷାରକ ହେଲା— ସୋଡ଼ିୟମ୍‌ ହାଇଡ୍ରୋକ୍‌ସାଇଡ୍ — (NaOH) ପୋଟାସିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରୋକ୍‌ସାଇଡ୍ (KOH) ।

Question 2.
ଲବଣାସ୍କର ଦୁଇଟି ବିଶେଷତ୍ଵ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଲବଣାମ୍ଳ କୌଣସି ଅମ୍ଳୀୟ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍‌ରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ ।
  2. ଆମ ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଖାଦ୍ୟ ହଜମ ପାଇଁ ଝରୁଥ‌ିବା ପାଚକ ରସରେ ଲବଣାମ୍ଳ ଥାଏ । ଏହାର ପରିମାଣ ଅଧ‌ିକ ହେଲେ, ପେଟରେ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ ।

Question 3.
ସୋଡ଼ିୟମ୍ ଲବଣର ଦୁଇଟି ବ୍ୟବହାର ଲେଖ ।
Answer:

  1. ସୋଡ଼ିୟମ୍ ଲବଣକୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
  2. କୃତ୍ରିମ ରବର ତିଆରିରେ, ରଙ୍ଗ ଓ କାଗଜ କାରଖାନାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 4.
ଧାତବ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ସହ ଅମ୍ଳର ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟିଲେ କ’ଣ ହୁଏ ?
Answer:

  1. ଧାତବ ଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ସହିତ ଅମ୍ଳର ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟିଲେ ଧାତବ ଲବଣ ଓ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
  2. ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଚୂନ ସହ ଲବଣାସ୍କର ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି କ୍ୟାଲ୍‌ ସିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଓ ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । CaO + 2HCl = CaCl2 + H2O

Question 5.
ଲବଣ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଦୁଇଟି ଲବଣର ନାମ ସହ ତାର ବ୍ୟବହାର ଲେଖ ।
Answer:

  • ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ଲବଣ ଓ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
  • ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ — ସୋଡ଼ିୟମ୍‌ ହାଇଡ୍ରକ୍‌ସାଇଡ୍ ଓ ଲବଣାସ୍କର ରସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ସୋଡ଼ିୟମ୍‌ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଲବଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
  • ଦୁଇଟି ଲବଣର ନାମ ହେଲା – ଖାଇବା ଲୁଣ ଓ ଫିଟିକିରି । ଖାଇବା ଲୁଣକୁ ଖାଦ୍ୟରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଫିଟିକିରି ଦ୍ଵାରା ଜଳକୁ ବିଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଏ ।

Question 6.
ଅମ୍ଳବର୍ଷା କ’ଣ ? ଏହା କିପରି ଓ କାହିଁକି ଏହାର କୁଫଳ କ’ଣ ?
Answer:

  • ବର୍ଷାଜଳରେ ଅତ୍ୟଧ୍ଵ ଅମ୍ଳ ଥିଲେ ଏହାକୁ ଅମ୍ଳବର୍ଷା କୁହାଯାଏ ।
  • ବର୍ଷାଜଳରେ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ, ସଲ୍ଫର ଡାକଅକ୍‌ସାଇଡ୍ ଓ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ପରି ପ୍ରଦୂଷକ ମିଶି କାର୍ବୋନିକ୍ ଅମ୍ଳ, ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଓ ଗନ୍ଧକାମ୍ଳ ତିଆରି କରନ୍ତି ।
  • ଏହି ସବୁ ଅମ୍ଳବର୍ଷା ଜଳ ସହିତ ମିଶି ଅମ୍ଳବର୍ଷା କ ର ନ୍ତି ।
  • ଏହି ଅମ୍ଳବର୍ଷା ଗଛଲତା, ଘରଦ୍ଵାର, ପ୍ରାଚୀନକୀର୍ତ୍ତି ଏପରିକି ତାଜମହଲର ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି କ ର ନ୍ତି ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 2 ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ

Question 7.
ଆମ ଖାଦ୍ୟରେ ଥ‌ିବା ଚାରୋଟି ଅମ୍ଳ ନାମ ଲେଖ । ଏହା କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ଥାଏ ଲେଖ ।
Answer:

  1. କାର୍ବୋନିକ୍ ଅମ୍ଳ ପେପ୍‌ସି, ଥମ୍‌ପ୍ ଆଦି ପାନୀୟରେ ଥାଏ ।
  2. ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ କାଗେଜି ରସରେ ଥାଏ । ଲେମ୍ବୁରସରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଥାଏ ।
  3. ଲାକ୍ଷିକ ଅମ୍ଳ ଦହିରେ ଥାଏ ।
  4. ଏସିଟିକ୍ ଅମ୍ଳ ଭିନେଗାରରେ ଥାଏ ।

ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
ପ୍ରଶମନୀକରଣ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝାଇ ଲେଖ ।
Answer:

  1. ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାରକ ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଘଟି ଲବଣ ଓ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଶମନୀକରଣ କୁହାଯାଏ । ଏଥୁସହ ତାପ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
  2. ଲବଣ ଅମ୍ଳୀୟ, କ୍ଷାରୀୟ କିମ୍ବା ପ୍ରଶମିତ ହୋଇପାରେ ।
  3. ସମୀକରଣ :
    (a) ଅମ୍ଳ + କ୍ଷାରକ → ଲବଣ + ଜଳ (ଉତ୍ପାଦିତ ତାପ)
    (b) ଲବଣାମ୍ଳ (HCI) + ସୋଡି଼ ୟମ୍ ହାଇଡ୍ରେକ୍‌ସାଇଡ୍ (NaOH) → ଖାଇବା ଲୁଣ (NaCI) + ଜଳ (H2O)
    ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପ୍ରଶମନୀକରଣର ଆବଶ୍ୟକତା
  4. ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଖାଦ୍ୟ ହଜମ ପାଇଁ ଝରୁଥ‌ିବା ଲବଣାସ୍କର ମାତ୍ରା ଅଧ‌ିକ ହେଲେ, ଖାଦ୍ୟ ବଦହଜମ ହୋଇ ବହୁ କଷ୍ଟଦାୟକ ହୁଏ । ତେଣୁ ପ୍ରତିଅମ୍ଳ ଖାଇ ଏହାକୁ ପ୍ରଶମିତ କରାଯାଏ ।
  5. ପିମ୍ପୁଡ଼ି କାମୁଡ଼ିଲେ ଆମ ଚର୍ମରେ ଫର୍ମିକ୍ ଅମ୍ଳ ପରି ଅମ୍ଳୀୟ ପଦାର୍ଥ ଆସି ପୀଡ଼ା ପ୍ରଦାନ କରେ । ତେଣୁ ଏହା ଉପରେ ଖାଇବା ସୋଡ଼ା କିମ୍ବା କାଲାମିନ୍ ଦ୍ରବଣ ଘଷିଲେ ଏହା ପ୍ରଶମିତ ହୁଏ ।
  6. ଶିଳ୍ପ ଆବର୍ଜନା ଜଳରେ ମିଶିଲେ, ଏଥିରେ ଥ‌ିବା ଅମ୍ଳ ଜଳକୁ ଦୂଷିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ମାଛ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଜୀବମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଶେଷ କ୍ଷତି ସାଧନ କରିଥାଏ । ତେଣୁ କ୍ଷାରକ ପ୍ରୟୋଗ କରି କାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ଜଳକୁ ପ୍ରଶମିତ କରାଯାଏ ।

Class 7 Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ଚିର ବିକାଶଶୀଳ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ

Go through 7th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 7 Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium ଚିର ବିକାଶଶୀଳ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ to understand textbook questions more clearly.

7th Class Science Chapter 1 Question Answer Odia Medium

Class 7 Science Chapter 1 Odia Medium

କେତେକ ସୃଜନଶୀଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଏହାର ଉତ୍ତର ନମୁନା

Question 1.
ସ୍ଵଚ୍ଛ ଜଳକୁ ଅସ୍ଵଚ୍ଛ କରିବାକୁ ହେଲେ ଆମେ ଏଥରେ’ କ’ଣ ମିଶାଇ ପାରିବା ?
କିମ୍ବା,
ନାଲି ଚାହାକୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ କରିବାପାଇଁ ଆମେ କ’ଣ କରିପାରିବା ?
Answer:
ଅଳ୍ପ କିଛି କ୍ଷୀର ମିଶାଅ ।

Question 2.
କେଉଁ କାରଣରୁ ବିଲେଇ ପାଟିରୁ ଶିକାର ସହଜରେ ଖସି ଯାଇପାରେ ନାହିଁ ?
କିମ୍ବା,
ବିଲେଇର ଦାନ୍ତକୁ ଦେଖ‌ିଲେ ଡର ଲାଗେ କାହିଁକି ?
Answer:
କାରଣ ବିଲେଇର ଦାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ବଙ୍କା ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

Question 3.
ମୁଁ ଜଳସ୍ରୋତରେ ଭାସିଗଲେ, ତମେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ କି ? କରିପାରିବ କି ?
କିମ୍ବା,
ମୁଁ ବର୍ଷାରେ ଓଦା ହୋଇଗଲେ, ତମେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ କି ? କରିପାରିବ କି ?
Answer:
ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ମୋ ପାଖରେ ଗାମୁଛା ଅଛି ।

Question 4.
୩୦ ରେ ୧୨ ମିଶାଇଲେ ମିଶାଣଫଳ କେତେ ହେବ ?
କିମ୍ବା,
୬ ଟି ସପ୍ତାହରେ କେତୋଟି ଦିନ ରହିଥାଏ ?
Answer:
୪୨

Question 5.
ଜାବଜ୍ନ ନଣ ?
Answer:
ଯେଉଁ ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ଜୀବକୋଷରୁ ଶରୀର ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ଓ ତାହା ଏକ ଜୀବନଚକ୍ର ଦେଇ ଗତି କରିଥାଏ, ତାହାକୁ ଜୀବନ କୁହାଯାଏ ।

Question 6.
ବିଶ୍ଵ କ’ଣ ?
Answer:
ଯାହା ବିଶାଳ ଏବଂ ରହସ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହାକୁ ବିଶ୍ଵ କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଶକ୍ତି ରହିଅଛି ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

Question 7.
ସବୁକିଛି କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
କାହାକୁ ଅତି ଆପଣାର ଭାବିଲେ ଆମେ ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଉପାୟରେ କହିପାରିବା ‘ତୁମେ ମୋର ସବୁକିଛି’ ।

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

(i) ବିଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ______ ନେଇଥାଏ ।
Answer:
ମାର୍ଗଦର୍ଶକ

(ii) ପକ୍ଷୀ ଡେଣାର ଉଡ଼ାଣ ______ ତିଆରିରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।
Answer:
ଉଡ଼ାଜାହାଜ

(iii) ମନୁଷ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ___ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଟେ ।
Answer:
ପ୍ରାକୃତିକ ଜଗତ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(iv) ଆମ୍ବରେ ______ ଅମ୍ଳ ରହିଥାଏ ।
Answer:
ଟାଟାରିକ

(v) ବିଲାତି ବାଇଗଣରେ ________ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।
Answer:
ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଓ ଅକ୍‌ଲିକ୍

(vi) ଜିଜ୍ଞାସାର ଅର୍ଥ _____ ଅଟେ ।
Answer:
ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା

(vii) ଉଡ଼ିବାର ସ୍ୱପ୍ନ _____ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
Answer:
ସରଳ ପରୀକ୍ଷଣ ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ

(viii)ବିଜ୍ଞାନ ଏକ ନିରନ୍ତର _______ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟେ ।
Answer:
ଅନ୍ଵେଷଣ

(ix) ମନୁଷ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ________ ସହ ସଂପୃକ୍ତ ।
Answer:
ସମାଜ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(x) ଲେମ୍ବୁରେ ______ ଅମ୍ଳ ଥ‌ିବାରୁ ଖଟା ଲାଗେ ।
Answer:
ସାଇଟ୍ରିକ୍

ଭିଟି ଭୁଲ୍ ଥିଲେ (✗) ଭୁଲ୍ ଓ ଠିକ୍ ଥିଲେ (✓) ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

(i) ବିଜ୍ଞାନ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଜାଣିବାର ଆଗ୍ରହକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ ।
Answer:
√

(ii) ପୋଷଣୀୟ ବିଶ୍ଵ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ବିଜ୍ଞାନର ଭୂମିକା ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
✓

(iii) ଆମ୍ବରେ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।
Answer:
✗

(iv) ବିଲାତି ବାଇଗଣରେ ଲବଣାମ୍ଳ ଥାଏ ।
Answer:
✗

(v) ଟର୍ଚ୍ଚ ବ୍ୟାଟେରୀ ଖରାପ ହେବ। ଏକ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ।
Answer:
✓

(vi) ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ବିଜ୍ଞାନର ଦୁଇଟି କ୍ଷେତ୍ର ଅଟନ୍ତି ।
Answer:
✓

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(vii) ବିଜ୍ଞାନ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ ।
Answer:
√

(viii)ଲେମ୍ବୁରେ ଆସ୍‌କରବିକ୍ ଅମ୍ଳ ଥାଏ ।
Answer:
✗

(ix) ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ୨ ପ୍ରକାର ଯଥା – ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ।
Answer:
✓

(x) ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।
Answer:
✓

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ବିଜ୍ଞାନର କ୍ଷେତ୍ର ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(b) ପଦାର୍ଥ ଟାରଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(c) ଲେମ୍ବୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
(d) ଆମ୍ବ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଓ ଅକ୍‌ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ
(e) ବିଲାତି ବାଇଗଣ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ

Answer:

‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ
(a) ବିଜ୍ଞାନର କ୍ଷେତ୍ର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ
(b) ପଦାର୍ଥ ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ
(c) ଲେମ୍ବୁ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(d) ଆମ୍ବ ଟାରଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ
(e) ବିଲାତି ବାଇଗଣ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଓ ଅକ୍‌ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର୍‌

Question 1.
ଗୋଟିଏ ବା ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
(i) ଆମେ ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖୁବାକୁ ପାଇଥାଇ ?
Answer:
ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵରେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ଓ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖୁବାକୁ ମିଳେ ।

(ii) ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳ କେଉଁ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଯାଇଥାଏ ?
Answer:
ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ବାଷ୍ପୀଭବନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଯାଇଥାଏ ।

(iii) ଆକାଶରୁ ଜଳ କାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ ?
Answer:
ଆକାଶରୁ ଜଳ ବୃଷ୍ଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ ।

(iv) କେଉଁ ସମୟରେ ଶରୀରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ହୋଇଥାଏ ? ‍
Answer:
ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ

(v) ବଞ୍ଚିରହିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କଠାରେ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂଗଠିତ ହୁଏ ?
Answer:
ବଞ୍ଚି ରହିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କଠାରେ ଜୈବିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।

(vi) ଆମ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧିପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ?
Answer:
ଆମ ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଶ୍ଵାସନ ଓ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(vii) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘଣ୍ଟା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସମୟ କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଉଥିଲା ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ କି ରଣକୁ ଦେଖ୍କରି ତା’ର ଛାଇ ଅନୁସାରେ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।

(viii) କିଏ ଆମକୁ ଦେଖ‌ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ?
Answer:
ଆମେ ଆଲୋକର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଦେଖିପାରୁ ।

(ix) ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗରୁ କ’ଣ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଜାଣିହୁଏ ?
Answer:
ପୃଥ‌ିବୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଛାଇ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

(x) ପୃଥ‌ିବୀରେ ହେଉଥୁବା ଦିନ ଓ ରାତି କାହାର ଆଲୋକ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ?
Answer:
ସୂର୍ଯ୍ୟ

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖି । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)

(a) ବିଜ୍ଞାନ (Science) : ଏହା ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହାକି ଜାଣିବାର ଆଗ୍ରହକୁ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ ଓ ଅଜ୍ଞାତକୁ ଜାଣିବାରେ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ମାନସିକତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ବିଜ୍ଞାନ ଏକ ନିରନ୍ତର ଅନ୍ଵେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ପୋଷଣୀୟ ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ବିଜ୍ଞାନର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

(b) ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ (Physics) : ବିଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଶେଷ ବିଭାଗରେ ପଦାର୍ଥ, ଏହାର ମୌଳିକ ଉପାଦାନ, ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ଗତି ଏବଂ ଆଚରଣ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବଳ ସମ୍ପର୍କିତ ସଭାଗୁଡ଼ିକର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥାଏ, ତାହାକୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।

(c) ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ (Chemistry) : ବିଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଶେଷ ବିଭାଗରେ ପରମାଣୁ, ଅଣୁ ଏବଂ ଆୟନରୁ ତିଆରି ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକୁ ଗଠନ କରୁଥିବା ରାସାୟନିକ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥାଏ, ତାହାକୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।

(d) ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ (Biology) : ବିଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଶେଷ ବିଭାଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଗଠନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧି, ବିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ ସମେତ ଜୀବ ନ ର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।

(e) ଭୂ-ବିଜ୍ଞାନ (Geology) : ବି ଜ୍ଞାନର ଯେଉଁ ବିଶେଷ ବିଭାଗରେ ପୃଥ‌ିବୀର ଗଠନ, ଇତିହାସ, ଭୂମିକମ୍ପ, ଖଣିଜ ଗଠନ ଏବଂ ଜୀବନର ବିବର୍ତ୍ତନ ସହ ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ପୃଥ‌ିବୀର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଭୂ-ବିଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(f) ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (Reversible Reaction) : ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଓଲଟା ଯାଇପାରିବ ବା ମୂଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଅଣାଯାଇପାରିବ, ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ ।
ଉଦାହରଣ : ଜଳ ଥଣ୍ଡା ହେଲେ ବରଫ ହୁଏ ଓ ବରଫ ତାପ ପାଇଲେ ଜଳରେ ପରି ଣତ ହୋଇଥାଏ ।

(g) ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (Irreversible Reaction) : ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଓଲଟାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବା ଉତ୍ପାଦରୁ ମୂଳ ଅବସ୍ଥା ପାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତାହାକୁ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ : କାଠ ଜଳି ପାଉଁଶରେ ପରିଣତ ହେବା ଏହାର ଏକ ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

(h) ପୋଷଣ (Nutrition) : ଜୀବ ଶରୀରର ଗଠନ, ବୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି ଆହରଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜୀବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଶରୀରରେ ଶକ୍ତି ଆହରଣ ଓ ଉପାଦାନ ସଂଗ୍ରହ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ସମ୍ପାଦିତ
ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ପୋଷଣ କୁହାଯାଏ ।

(i) ଶ୍ୱସନ (Respiration) : ପୋଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜୀବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ସରଳ ଉପାଦାନରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ । ସୁତରାଂ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ଜୀବ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟର ଜାରଣ ବା ଦହନ ଘଟି ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ ହେବା ସହିତ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଶ୍ୱସନ କୁହାଯାଏ ।

(j) ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ (Transportation and Circulation) : ଜୀବଦ୍ଵାରା ସଂଗୃହୀତ ଖାଦ୍ୟ, ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଯେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ଵାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ପରିବହନ ଓ ସଞ୍ଚାଳନ କୁହାଯାଏ । ଉଦ୍ଭଦରେ ସଂବାହୀ ଟିସୁ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଶରୀର ରେ ଶି ର ଓ ଧମନୀ ଦ୍ଵାର। ଏହା
ହୋଇଥାଏ ।

(k) ଛାୟା (Shadow) : ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଅନ୍ଧକାର ଆକୃତି ଯାହା ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବସ୍ତ ଆଲୋକର ଉତ୍ସକୁ ଅବରୋଧ କରେ, ସେତେବେଳେ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଲୋକ ସର୍ବ ଦ ସରଳରେଖାରେ ଗତି କରେ ଏବଂ ଏହା କଠିନ ବସ୍ତ ଦେଇ ଗତି କରିପାରୁ ନଥ‌ିବା ଯୋଗୁଁ ଛାୟା ସୃଷ୍ଟି
ହୋଇଥାଏ ।

(l) ଚନ୍ଦ୍ରଗହଣ (Lunar Eclipse) : ଯେତେବେଳେ ମହାକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପୃଥ‌ିବୀ ଅବସ୍ଥାନ କରେ, ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀର ଛାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ । ଏହି ଛାଇ, ଆଲୁଅର ଖେଳକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଗହଣ କୁହାଯାଏ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

(m) ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗ (Solar Eclipse) : ଯେତେବେଳେ ମହାକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥ‌ିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥାନ କରେ, ସେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଛାଇ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହାଦ୍ଵାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପୃଥ‌ିବୀ ଉପରେ ଆଂଶିକ ଭାବେ ପଡ଼ିପାରେ ନାହିଁ । ଏହି ଛାଇ ଆଲୁଅର ଖେଳକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋପରାଗ କୁହାଯାଏ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର

Question 1.
କେତେକ ଫଳ ପାଟିକୁ କାହିଁକି ଖଟା ଲାଗେ ?
Answer:
ଫଳରେ ଅମ୍ଳର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏହା ଖଟା ଲାଗିଥାଏ । ଯଥା ଲେମ୍ବୁରେ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ, ଆମ୍ବରେ ଟାର୍ ଟାରିକ୍ ଅମ୍ଳ, ଟମାଟୋରେ ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଓ ଅକ୍‌ଲିକ୍ ଅମ୍ଳ ଅଧ୍ୟକ ପରିମାଣରେ ରହିଥାଏ ।

Question 2.
ପୋଷାକରେ ଲାଗିଥିବା ହଳଦୀ ଦାଗ ଛଡ଼ାଇବା ବେଳେ କ’ଣ ହୁଏ ?
Answer:
କପଡ଼ାରୁ ହଳଦୀ ଦାଗ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସାବୁନ, ବେକିଂ ସୋଡ଼ା ବା ଧଳା ଭିନେଗାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ରାସାୟନିକଗୁଡ଼ିକ ରଙ୍ଗ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

Question 3.
ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରିକ ବଲ୍‌ବ ଜାଳିବା ପାଇଁ କେଉଁ ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
ବଲ୍‌ ଭିତରେ ଥ‌ିବା ଫିଲାମେଣ୍ଟ ଟଙ୍ଗଷ୍ଟନ୍ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିରୋଧୀ ଫିଲାମେଣ୍ଟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କରାଇଲେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ତାପ ଓ ଆଲୋକ ଶକ୍ତିକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଭାବରେ ଝଲସିବାକୁ ଲାଗେ ।

Question 4.
ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି ଲେଖ ।
Answer:
ସାଧାରଣତଃ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ କଠିନ, ନମନୀୟ ଏବଂ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ସୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି । ମାତ୍ର ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ତରଳ ବା ଗ୍ୟାସୀୟ ଏବଂ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ରର କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି ।

Question 5.
ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତୀ ଓ ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
ଜଳ ବରଫ ହେବା ଏବଂ ବରଫରୁ ପୁନଶ୍ଚ ଜଳ ମିଳିବା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ । କାଗଜ ଜଳି ଅଙ୍ଗାରରେ ପରିଣତ ହେବା ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଉଦାହରଣ ଅଟେ ।

BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ପଦାର୍ଥ

Question 6.
ନିମ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ପ୍ରକାର ଅଟେ ? (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
Answer:

  1. ବ୍ୟାଟେରୀର କ୍ଷମତା ସରିଯିବା ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ / ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
  2. ବରଫ ଜଳରେ ତରଳିବା – ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
  3. ଫଳ ପାଚିଯିବା – ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
  4. ପଥରଗୁଣ୍ଡ ହୋଇ ଗୋଡ଼ି ହେବା – ଅପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା

Question 7.
ପ୍ରକୃତିରେ ଜଳଚକ୍ର କିପରି ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ?
BSE Odisha 7th Class Science Solutions Chapter 1 ଚିର ବିକାଶଶୀଳ ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତ
Answer:

  1. ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣଦ୍ଵାରା ଜଳ ସମୁଦ୍ରରୁ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୁଏ ।
  2. ବାଷ୍ପୀଭୂତ ଜଳକଣା ଆକାଶରେ ଘନୀଭୂତ ହୁଏ
  3. ବର୍ଷା କିମ୍ବା ତୁଷାର ପରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ଭାବେ ପୃଥ‌ିବୀକୁ ଫେରି ଆସେ ।
  4. ବର୍ଷାଜଳ ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ । ଉପରୋକ୍ତ ସୋପାନ ଗୁଡ଼ିକ ଦେଇ ପ୍ରକୃତିରେ ଜଳଚକ୍ର ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ।

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Regular revision with Class 6 Maths MCQ with Answers and Ganita Prakash Class 6 Maths Chapter 5 Prime Time MCQ improves accuracy in objective exams.

MCQ on Prime Time Class 6

Prime Time MCQ Class 6

Class 6 Maths Prime Time MCQ

Question 1.
Which of the following is a factor of 36?
(a) 5
(b) 14
(c) 9
(d) 15
Solution:
(c) 9
We can write 36 = 1 × 36 = 2 × 18 = 3 × 12 = 4 × 9 = 6 × 6
Hence, the factors of 36 are 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18 and 36.

Question 2.
Which of the following is a multiple of 15?
(a) 125
(b) 135
(c) 145
(d) 155
Solution:
(b) 135
We can write 135 = 15 × 9.
Hence, 135 is a multiple of 15.

Question 3.
Which of the following is a perfect number?
(a) 4
(b) 5
(c) 6
(d) 8
Solution:
(c) 6
We know that a number for which the sum of all its factors is equal to twice of itself, is called a perfect number.
Factors of 6 are 1, 2, 3 and 6.
Sum of factors of 6 = 1 + 2 + 3 + 6= 12, which is double of number 6.
Hence, 6 is a perfect number.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 4.
Which of the following is not a multiple of 24?
(a) 72
(b) 120
(c) 168
(d) 206
Solution:
(d) 206
Clearly, 72 = 24 × 3, 120 = 24 × 5 and 168 = 24 × 7
Hence, 72, 120 and 168 are multiples of 24. But 206 is not a multiple of 24.

Question 5.
Which of the following is not a common multiple of 2 and 5?
(a) 30
(b) 40
(c) 45
(d) 50
Solution:
(c) 45
Clearly, 30 = 2 × 15 = 5 × 6, 40 = 2 × 20 = 5 × 8 and 50 = 2 × 25 = 5 × 10
∴ 30, 40 and 50 are common multiples of 2 and 5.
Since 45 = 5 × 9, 45 is a multiple of 5 but not of 2.
Thus, 45 is not a common multiple of 2 and 5.

Question 6.
Which of the following is a composite number?
(a) 47
(b) 67
(c) 57
(d) 89
Solution:
(c) 57
Factors of 47 are 1 and 47.
Factors of 67 are 1 and 67.
Factors of 57 are 1, 3, 19 and 57.
Factors of 89 are 1 and 89.
Since 57 has more than two factors, 57 is a composite number.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 7.
Which of the following numbers is the product of exactly three distinct prime numbers?
(a) 135
(b) 145
(c) 155
(d) 165
Solution:
(d) 165
Every number can be expressed as a product of primes.
135 = 3 × 3 × 3 × 5 (only two prime numbers 3 and 5)
145 = 5 × 29 (only two prime numbers 5 and 29)
155 = 5 × 31 (only two prime numbers 5 and 31)
165 = 3 × 5 × 11 (three distinct prime numbers 3, 5 and 11)

Question 8.
The difference between the prime numbers between 80 and 90 is:
(a) 6
(b) 7
(c) 8
(d) 9
Solution:
(a) 6
The prime numbers between 80 and 90 are 83 and 89.
Hence, the required difference = 89 – 83 = 6

Question 9.
Which of the following are co-prime?
(a) 8 and 14
(b) 12 and 15
(c) 14 and 15
(d) 18 and 21
Solution:
(c) 14 and 15
Factors of 14 are 1, 2, 7 and 14.
Factors of 15 are 1, 3, 5 and 15.
Since 1 is the only common factor of 14 and 15, they are co-prime.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 10.
Which of the following are twin primes?
(a) 3 and 7
(b) 11 and 13
(c) 13 and 19
(d) 17 and 23
Solution:
(b) 11 and 13
Twin primes are pairs of primes having a difference of 2.
13 – 11 = 2
Hence, 11 and 13 are twin primes.

Question 11.
The smallest number having four different prime factors is:
(a) 210
(b) 215
(c) 230
(d) 240
Solution:
(a) 210
The smallest number, having four different prime factors, will be obtained as the product of the first four prime numbers.
The first four smallest prime numbers are 2, 3, 5 and 7.
Thus, the required number = 2 × 3 × 5 × 7 = 210

Question 12.
The prime factorisation of 44100 is:
(a) 2 × 2 × 2 × 3 × 3 × 5 × 5 × 7
(b) 2 × 2 × 3 × 3 × 5 × 5 × 7 × 7
(c) 2 × 3 × 5 × 5 × 5 × 7 × 7
(d) 2 × 3 × 3 × 5 × 7 × 7 × 7
Solution:
(b) 2 × 2 × 3 × 3 × 5 × 5 × 7 × 7
The prime factorisation of 44100 is
44100 = 2 × 2 × 3 × 3 × 5 × 5 × 7 × 7
Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5-1

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 13.
In prime factorisation of 2250, number 5 appears:
(a) 1 time
(b) 2 times
(c) 3 times
(d) 4 times
Solution:
(c) 3 times
The prime factorisation of 2250 is 2250 = 2 × 3 × 3 × 5 × 5 × 5.
Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5-2
Here, 2 appears once, 3 appears 2 times and 5 appears 3 times.

Question 14.
Which one of the following numbers is divisible by 8?
(a) 7634452
(b) 4078376
(c) 7232854
(d) 5736500
Solution:
(b) 4078376
For a number to be divisible by 8, the number formed by its last three digits should be divisible by 8.
The number formed by the last three digits of 4078376 is 376.
Since 376 = 8 x 47, it is divisible by 8.
Thus, 4078376 is divisible by 8.

Question 15.
Which one of the following numbers is divisible by all of 2, 4, 5, 8 and 10?
(a) 72460
(b) 73360
(c) 78945
(d) 76390
Solution:
(b) 73360
We know that if a number is divisible by 5 and
8, then it is also divisible by 2, 4 and 10.
All four numbers end with either ‘0’ or ‘5’, therefore they are divisible by 5.
The number formed by the last three digits of 73360 is 360.
Since 360 = 8 × 45, it is divisible by 8.
Thus, 73360 is divisible by 8.
So, 73360 is divisible by all of 2, 4, 5, 8 and 10.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 16.
Which digit should replace * so that the number 80405*6 is divisible by 4?
(a) 2
(b) 0
(c) 5
(d) 8
Solution:
(c) 5
For a number to be divisible by 4, the number formed by its last two digits should be divisible by 4.
Digits 1, 3, 5, 7 or 9 can replace * because 16, 36, 76 and 96 are divisible by 4.
Thus, 8040516, 8040536, 8040556, 8040576 and 8040596 are divisible by 4.

Question 17.
Which one of the following numbers is divisible by 10?
(a) 101010
(b) 232323
(c) 656565
(d) 727272
Solution:
(a) 101010
Since 101010 ends with digit 0, it is divisible by 10.

Question 18.
Which of the following statements are true?
(i) A number which is divisible by 10 will always be divisible by 2 also.
(ii) Every multiple of 5 ends with 5 only.
(iii) A factor of a number is always equal to or smaller than the number.
(iv) A composite number has more than 2 factors.
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (iii) only
(b) (ii) and (iii) only
(c) (i), (iii) and (iv)
(d) (iii) and (iv) only
Solution:
(c) (ii) and (iv)
We know that a number is divisible by 10 if it ends with 0.
And, if a number ends with 0, it is also even and hence divisible by 2.
So, any number that is divisible by 10 is divisible by 2.
Alternative explanation:
10 = 2 × 5, which means if a number is divisible by 10, it must also be divisible by both 2 and 5, since they are the factors of 10. Thus, statemen (i) is true.
We know that a number is divisible by 5 or a multiple of 5 if it ends with either 0 or 5.
Thus, statement (ii) is false.
We know that a factor divides a number exactly, without leaving any remainder. So, it cannot be greater than the number itself. The largest factor a number can have is the number itself. Thus, statement (iii) is true.
We know that a number is said to be composite if it has more than 2 factors.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 19.
Which of the following is/are not the correct prime factorisation?
(i) 144 = 2 × 2 × 2 × 3 × 3
(ii) 225 = 3 × 3 × 5 × 5
(iii) 100 = 2 × 5 × 10
(iv) 160 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 5
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (iii)
(b) (ii) and (iii)
(c) (ii) and (iv)
(d) (iii) and (iv)
Solution:
(a) (i) and (iii)
Prime facionsation of 1 44 = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3
Prime factorisation of 225 = 3 × 3 × 5 × 5
Prime factorisation of 100 = 2 × 2 × 5 × 5
Prime factorisation of 160 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 5
Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5-3
Thus, in the given prime factorisations, prime factorisation of 144 and 100 are incorrect.

Question 20.
Which of the following numbets can be expressed as the product of 4 distinct primes?
(i) 462
(ii) 315
(iii) 1155
(iv) 1925
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (ii)
(b) (i) and (iii)
(c) (ii) and (iv)
(d) (iii) and (iv)
Solution:
(b) (i) and (iii)
Prime factorisation of 462 = 2 × 3 × 7 × 11 (Product of 4 distinct primes)
Prime factorisation of 315 = 3 × 3 × 5 × 7 (Product of only 3 distinct primes)
Prime factorisation of 1155 = 3 × 5 × 7 × 11 (Product of 4 distinct primes)
Prime factorisation of 1925 = 5 × 5 × 7 × 11 (Product of only 3 distinct primes)
Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5-4
Thus, the prime factorisation of 462 and 1155 have four distinct primes.

Prime Time Class 6 Assertion and Reason Questions

The following questions are Assertion and Reason based questions. Two statements are given, one labelled as Assertion (A) and the other is labelled as Reason (R). Select the correct answer to these questions from the codes (a), (b), (c) and (d) as given below.
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 1.
(A): The common factors of two numbers can never be greater than the smaller number.
(R): If a number is divisible by another, the second number is called a factor of the first.
Solution:
(a) (a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
When a number is divisible by another, the second number is called a factor of the first number. Since second number can never be greater than the first number, the factors of a number are always smaller than or equal to the number. Therefore, the common factors of two numbers can never be greater than the smaller number.
Hence, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 2.
(A): 8 is one of the factors of 36.
(R): Every factor of a number N is always smaller than or equal to N.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We can write 36 = 1 × 36 = 2 × 18 = 3 × 12 = 4 × 9 = 6 × 6.
∴ 1,2, 3,4,6, 9,12, 18 and 36 are factors of 36.
Thus, 8 is not a factor of 36.
Every factor of a number is always smaller than or equal to the number.
Hence, Assertion (A) is false, but Reason (R) is true.

Question 3.
(A): 4 is one of the factors of 44.
(R): Every factor of a number N is always smaller than N.
Solution:
(c) A is true but R is false.
We can write 44 = 1 × 44 = 2 × 22 = 4 × 11.
∴ 1,2, 4, 11, 22 and 44 are factors of 44.
Thus, 4 is one of the factors of 44.
44 also is a factor of 44, but 44 is not smaller than 44.
Every factor of a number is either smaller than or equal to the number.
Hence, Assertion (A) is true, but Reason (R) is false.

Question 4.
(A): 148725 is divisible by 5.
(R): If a number ends with either digit ‘O’ or ‘5’, then the number is divisible by 5.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
We know, if a number ends with either digit ‘0’ or ‘5’, then the number is divisible by 5.
Thus, 148725 is divisible by 5.
Hence, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 5.
(A): 425783 is divisible by 2.
(R): If a number ends with either digit ‘0’ or ‘5’, then the number is divisible by 5.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We know, if a number ends with digit 0, 2, 4, 6 or 8, then the number is divisible by 2.
But 425783 ends with the digit 3, therefore it is not divisible by 2.
And, if a number ends with either digit ‘0’ or ‘5’, then the number is divisible by 5.
Hence, Assertion (A) is false, but Reason (R) is true.

Prime Time Class 6 Fill in the Blanks

Question 1.
21 is a multiple of _________ and _______ .
Solution: 3, 7
We can write 21 = 3 × 7.
21 is a multiple of 3 and 7.

Question 2.
The smallest number that is a multiple of all the numbers from 1 to 10 is ______.
Solution: 2520
We know that, 8 is a multiple of 1, 2, 4 and 8.
9 is a multiple of 1, 3 and 9.
8 × 9 is a multiple of 6.
5 × 8 × 9 is a multiple of 5 and 10. [As 5 x 8 = 40 is a multiple of 5 and 10.]
5 × 7 × 8 × 9 is a multiple of 7.
∴ The required smallest number is 5 × 7 × 8 × 9 = 2520.
Hence, the smallest number that is a multiple of all the numbers from 1 to 10 is 2520.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 3.
The smallest 2-digit composite number is ________.
Solution: 10
The smallest 2-digit composite number is 10.

Question 4.
The number 1 is _______ a prime _______ a composite number.
Solution: neither, nor
The number 1 is neither a prime nor a composite number.

Question 5.
The largest 2-digit prime number is _________.
Solution: 97
The largest 2-digit prime number is 97.

Question 6.
The total number of even prime numbers is ________.
Solution: 1
2 is the only even prime number.
Thus, the total number of even prime numbers is 1.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 7.
The smallest number whose prime factorisation has three different prime numbers is _________.
Solution: 30 (2 × 3 × 5)
A smallest number, having three different prime factors, will be obtained as the product of the first three prime numbers. The first three smallest prime numbers are 2, 3 and 5.
Thus, the smallest number whose prime factorisation has three different prime numbers is 30 (2 × 3 × 5).

Question 8.
The prime factorisation of the smallest 4-digit number is ________.
Solution: 2 × 2 × 2 × 5 × 5 × 5
The smallest 4-digit number is 1000.
Prime factorisation of 1000 is 1000 = 10 × 10 × 10
= (2 × 5) × (2 × 5) × (2 × 5)
= 2 × 2 × 2 × 5 × 5 × 5
Hence, the prime factorisation of the smallest 4-digit number is 2 × 2 × 2 × 5 × 5 × 5.

Question 9.
The largest prime number in prime factorisation of the largest 4-digit number is _______.
Solution: 101
The largest 4-digit number is 9999.
Prime factorisation of 9999 is 9999 = 9 × 1111
= (3 × 3) × 11 × 101 = 3 × 3 × 11 × 101
Thus, the largest prime number in prime factorisation of the largest 4-digit number is 101.

Prime Time Class 6 MCQ Maths Chapter 5

Question 10.
The largest 4-digit palindromic number divisible by 4 is __________ .
Solution: 8888
The largest 4-digit palindromic number divisible by 4 is 8888.

Question 11.
The largest 6-digit number divisible by 8 is ________.
Solution: 999992
The largest 6-digit number divisible by 8 is 999992.

Question 12.
Smallest digit to replace * so that the number 2317*4 is divisible by 11 is ________.
Solution: 0
Given, 2317*4 is divisible by 11.
Sum of its digits in odd places = 4 + 7 + 3= 14
Sum of its digits in even places = * + 1 + 2 = * + 3
Difference between the two sums = 14 – (* + 3) = 11 -*
So, smallest digit to replace * is 0.

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Students can use Class 8 Math Solution Odia Medium and Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ to check their answers after solving exercises.

8th Class Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium

Class 8 Maths Chapter 3 Odia Medium

3.1 ରୀମାର କୌତୁହଳ

Page No. 53

Question 1.
ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦ୍ଧତିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଯାଇ ପାରିବ କି ?
Solution:
ହଁ । ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସୂଚିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଗଣନା ଏବଂ ଏକ ସମୂହର ଆକାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଲିଖୁତ ସଂକେତଗୁଡ଼ିକର ଏକ ମାନକ ଅନୁକ୍ରମ ଥାଏ । ଅନୁକ୍ରମକୁ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କୁହାଯାଏ । ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ସମାହାରକୁ ମାନକ ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଏକ-ଏକ-ମେଳକ କରି ଓ କ୍ରମ ଅନୁସରଣ କରି ଗଣନ କରାଯାଇପାରିବ । ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କର ପରିସମାପ୍ତି ନଥୁବାରୁ ଅସୀମ ମାନକ ଅନୁକ୍ରମ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସହଜରେ ଗଣନା କରିହେବ । କାଠି ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ଅସୀମ ମାନକ ଅନୁକ୍ରମ ପାଇହେବ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଜିନିଷମାନଙ୍କର ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇନଥାଏ, କାରଣ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ବସ୍ତୁର ପରିମାଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବହୁତ କାଠି ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ ।
ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାଷାର ଅକ୍ଷରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନ କରିବା ସୁବିଧାଜନକ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ଅସୀମ ମାନକକ୍ରମ / ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।

ତୃତୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମାନକକ୍ରମ | ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରକୃତରେ ୟୁରୋପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ତାର ସ୍ଥାନ ନେଇଥିଲା । ଏହାକୁ ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କୁହାଯାଏ ।
ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ୟୁରୋପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ଦିଗରୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ସୁବିଧାଜନକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅତି ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଉପଯୁକ୍ତ ନଥୁଲା, କାରଣ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସୀମିତ ଅକ୍ଷର ମାଧ୍ୟମରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରିବା ସହଜ ନଥୁଲା ଏବଂ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର ନକରି ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖୁ ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିଲା । ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ଇତିହାସରୁ ଆମେ ଜାଣୁଛେ, ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସାଧାରଣତଃ ଏହି ତିନୋଟି ଉପାୟ, ଯଥା- କାଠି, ଗୋଡ଼ି ବା ଶରୀର ଅଙ୍ଗକୁ ନେଇ କରାଯାଉଥିଲା । କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକ ଏଥିପାଇଁ ଉଭୟ ବସ୍ତ ଓ ନାମର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାବେଳେ ଚୀନ୍‌ର ଲୋକମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗଣନା ପାଇଁ ତିନୋଟିଯାକ ଉପାୟର ଉପଯୋଗ କରୁଥିଲେ ।
ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକ (Numerals) କୁହାଯାଏ ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ- 0, 1, 5, 36, 193 ଆଦି ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ସଂଖ୍ୟାସୂଚକ ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 54)

Question 1.
ମନେକର, ତୁମେ ପ୍ରଥମ ଉପାୟ / ପ୍ରଣାଳୀ ଅନୁଯାୟୀ କାଠି ସାହାଯ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରୁଛ । ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିର ସଂଖ୍ୟା ନାମ ବା ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକକୁ ବ୍ୟବହାର ନକରି କେବଳ ଦୁଇଟି କାଠି ନେଇ ବା ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ନେଇ ଯୋଗ, ବିୟୋଗ, ଗୁଣନ ଓ ହରଣ କରିବାର ଏକ ଉପାୟ ସ୍ଥିର କର ।
Solution:
ମନେକର ଦୁଇଟି ଦଳ ମେଣ୍ଢା ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ଦଳରେ ଚୈ ମେଣ୍ଢା ଓ ଦ୍ଵିତୀୟ ଦଳରେ 4ଟି ମେଣ୍ଢା ଅଛନ୍ତି । ଆମେ ପଥର ଗୋଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନା କରିଛୁ । ବାହାର କରିବେ ।
ଯୋଡ଼ିବାପାଇଁ ସମସ୍ତ ପଥରକୁ ସମାନ ପାଉଚରେ ରଖାଯାଏ ଓ ବିୟୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଅଧୁକ ପଥର ଥୁବା ପାଉଚରୁ କମ୍ ଥୁବା ପାଉଚରେ ଯେତେ ଅଧ‌ିକ ପଥର ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ , ପ୍ରଥମ ଦଳରେ କେତୋଟି ମେଣ୍ଢା ସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇଗୁଣ ହେବ ।
ଏଥ‌ିପାଇଁ ଆମେ ପଥର ବ୍ୟବହାର କରି ଦୁଇଥର ଗଣନା କରିବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଥରକୁ ସମାନ ପାଉଚରେ ରଖୁବା । ମନେକର ଆମ ପାଖରେ 12ଟି ପଥର ଅଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିନୋଟି ସମାନ ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଁବା । ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତିନୋଟି ପାତ୍ରରେ ଗୋକିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ରଖୁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ ନ ସରିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାତ୍ରରେ ପଥର ସଂଖ୍ୟା ଭାଗଫଳ ସୂଚାଇବ ।

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାର ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ହେଉଛି, ଏଥିରେ ଏକରୁ ଅଧିକ ଅକ୍ଷର ସମାହାର ବ୍ୟବହାର କରିବା । ଯଥା – 1 ପାଇଁ a ଓ 27 ପାଇଁ ‘aa’ ନେଇପାରିବା । ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଲେଖିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ କିପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇପାରିବ ? ଏହା କରିବା ପାଇଁ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ଉପାୟ ଅଛି ।
Solution:
ଇଂରାଜୀରେ a, b……….z – ଏହିପରି 26 ଟି ଅକ୍ଷର ଥାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଆମେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ମାନଙ୍କୁ ଲେଖୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷର ଯୋଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରି ପାରିବା ।
ଯଥା- aa, ab, ac………az ଇତ୍ୟାଦି ।
ଏହା 26 ଟି ଅକ୍ଷରଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରିବ ।

Question 3.
ତୁମେ ନିଜେ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାକର ।
Solution:
ମନେକର ସଂଖ୍ୟାଟିର ଆଧାର B
∴ 30 = 1 = A, 31 = 3 = B, 32 = 9 = C ………
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 54 Q3

3.2 କେତେକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ (Some Early Number Systems)

Page No. 56

Question 1.
ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ନାମଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଗଠିତ ହୋଇଛି, ଲକ୍ଷ୍ୟ କର ।
Solution:
3 ର ସଂଖ୍ୟାନାମ, 2 ଏବଂ 1 ସଂଖ୍ୟାନାମକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଅଛି । 4 ସଂଖ୍ୟାପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାନାମ 2ଟି 2ର ସଂଖ୍ୟାନାମକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଅଛି ।

Question 2.
ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବୁସମେନ୍ ଆଦିବାସୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଣାଳୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ତିନି ସଂପ୍ରଦାୟ ପରସ୍ପରଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥୁଲା । ଏହାସତ୍ତ୍ବେ ସେମାନେ ସମାନତା ଥୁବା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବିକଶିତ କରିପାରିଥିଲେ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 56 Q2
Solution:
ଯଦିଓ ଗୁମୁଲଗାଲର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ କେବଳ 6 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାନାମ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିର ଉତ୍ପରି ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସଂଖ୍ଯାପ୍ରଣାଳୀ ପରି ହୋଇଥିଲା । ସଂଖ୍ୟାକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଟାଲି ପ୍ରଣାଳୀ ଅପେକ୍ଷା ଦୁଇ ଦୁଇ କରି ଗଣନା କରିବା (ଯୋଡ଼ା ଗଣନା) ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ଅଟେ । ବିଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ଯାପ୍ରଣାଳୀରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଧାରଣାକୁ ନିମ୍ନମତେ ସାଧାରଣୀକରଣ କରାଯାଇପାରେ । ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସମୂହ | ଦଳକରି ଗଣନା କରିବା (ଯେପରି ଗୁମୁଲଗାଲ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ 2 କୁ ନିଆଯାଇଛି) ଏବଂ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସମାହାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହାର କରିବା । ବିଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟବହୃତ କିଛି ସମାହାର ହେଉଛି 2, 5, 10 ଓ 20 । ତୁମେ ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ 5ରେ (ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚ ନେଇ) ଗଣନା କରିବାର ଧାରଣା ପାଇପାରିବ।

Page No. 58

Question 1.
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଆକାରର ସମୂହକୁ ନେଇ ସଂଖ୍ୟା ଗଣିବା ପ୍ରଣାଳୀର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ କେଉଁ ସବୁ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥବ ? କେବଳ 5ରେ ସମୂହରେ ଗଣନା କରି ତିଆରି ହୋଇଥୁବା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ତୁମେ 1345କୁ କିପରି ପରିପ୍ରକାଶ କରିବ ?
Solution:
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକାରର ସମୂହକୁ ନେଇ ଗଣନା କରିବା ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପରିପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଏହାକୁ ‘ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଟାଲି ପ୍ରଣାଳୀ ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ | ଫଳପ୍ରଦ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରିବା କଷ୍ଟଦାୟକ ହୋଇପାରେ ।
1345କୁ ଲେଖୁବାକୁ 5ଟି ଦଳ | ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ ଆମେ ଦ୍ଵାରା ଭାଗ କରିବା ।
1345 ÷ 5 = 269, 1345 = 5 + 5 + 5 + 5 +………. + 5 (269 ଥର)

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 59)

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୁତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କର ।
(i) 1222
(ii) 2999
(iii) 302
(iv) 715
Solution:
(i) 1222 = MCCXXII
(ii) 2999 = MMCMXCIX
(iii) 302 = CCCII
(iv) 715 = DCCXV
ରୋମାନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଗୁଣନ ଓ ଭାଗକ୍ରିୟାର ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହଜ ହୋଇ ନଥୁଲା ।

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
ଉଦାହରଣ : ନିମ୍ନଲିଖୁତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ହିନ୍ଦୁସଂଖ୍ୟାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରି ଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର ।
(a) CCXXXII + CCCCXIII
Solution:
ଆମେ ମୋଟ I, X ଏବଂ C ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦଳଭୁକ୍ତ କରିବା । C ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ଯାପରି ଦେଖାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କର 5ଟି C(100)ରେ ଗୋଟିଏ D(500) ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଯୋଗଫଳଟି ହେଉଛି-
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 59 Q2

(b) ସମାଧାନ କର : LXXXVII + LXXVIII
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 59 Q2.1
LXXXVII + LXXVIII = CLXV

Page No. 60

Question 1.
ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନକରି ତୁମେ କିପରି ଗୁଣନ କରିବ? ନିମ୍ନଲିଖତ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣଫଳ ନିଶ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର।
V × L, L × D, V × D, VII × IX
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 60 Q1
Solution:
V × L = 5 × 50 = 250 = CCL
L × D = 50 × 500 = 25000, ରୋମାନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।
V × D = 5 × 500 = 2500 = MMD
VII × IX = 7 × 9 = 63 = LXIII
CCXXXI × MDCCCLII = 231 × 1852 = 427812, ରୋମାନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 60-61)

Question 1.
ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଦ୍ଵୀପର ଏକ ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁକୁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟାନାମର କ୍ରମକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ତେବେ ଚିନ୍ତା କରି କହ, ସେମାନେ କାହିଁକି ଏପରି କରୁଥିଲେ?
Solution:
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାନାମର ବିଭିନ୍ନ କ୍ରମ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟବହାରିକ କିମ୍ବା ଭାଷାଗତ -ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକରେ ସେହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଦଳଭୁକ୍ତ କରିବା, ମୂଲ୍ୟନିର୍ଣ୍ଣୟ, ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ସରଳ ଭାବେ ଗଣନା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।

Question 2.
2ର ସମୂହକୁ ନେଇ ଗଣନା କରିବା ଉପାୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ରୁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଗୁମୁଲଗାଲ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥ‌ିବା ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା (+, -, ×, ÷) ସଂପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥିର କର (ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାସୂଚକ ବ୍ୟବହାର ନକରି)।
ନିମ୍ନଲିଖତଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବାରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କର।
(i) ଉକାସର – ଉଦାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) + (ଉକାସର – ଉଦାସର – ଉଲ୍ଲାସର – ଉରାପୋନ)
(ii) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) – (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର)
(iii) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉଦାସର – ଉରାପୋନ) × (ଉକାସର – ଉକାସର)
(iv) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଭକାସର – ଉକାସର) ÷ (ଉକାସର – ଉକାସର)
Solution:
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ, ଉରାପୋନ 1 ସହିତ ଏବଂ ଉକାସର 2 ସହିତ ମେଳଖାଏ ଏବଂ ଗୁମୁଲଗାଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 2Sରେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଗାଣିତିକ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖୁତ ଉପାୟମାନ ଦିଆଯାଇଛି ।
ସଂଖ୍ୟାନାମଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ଯୋଡ଼ି ଯୋଗକରାଯାଇପାରିବ ।
ଉଦାହରଣ : (ଉକାସର) + (ଉକାସର) = ଉକାସର – ଉକାସର
(ଉକାସର – ଉକାସର) + (ଉରାପୋନ) = ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ
ଏକ ଲମ୍ବା କ୍ରମରୁ କିଛି ସଂଖ୍ୟାନାମ ବାହାର କରି ବିୟୋଗ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଉଦାହରଣ : (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) – ଉରାପୋନ = ଉକାସର – ଉକାସର
(ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର) – (ଉକାସର – ଉକାସର) = ଉକାସର ।
ସମାନ ଶବ୍ଦକୁ ପୁନଃରାବୃତ୍ତି କରି ଗୁଣନ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଉଦାହରଣ : ଉକାସର × ଉକାସର = ଉକାସର – ଉକାସର
(ଉକାସର – ଉକାସର) × ଉକାସର = ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର ।
ଶବ୍ଦକୁ ସମାନ ଦଳରେ ବିଭକ୍ତ କରି ବିଭାଜନ କରାଯାଇପାରିବ ।
ଉଦାହରଣ : (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର ÷ (ଉକାସର – ଉକାସର) = ଉକାସର ।
(i) ଉକାସର – ଉକାସର – ଉଲ୍ଲାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) + (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉତ୍ତାପୋନ) = ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉଲ୍ଲାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର (∴ ଉରାପୋନ + ଉରାପୋନ = ଉକାସର)
(ii) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) – (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର) = ଉକାସର – ଉରାପୋନ
(iii) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉରାପୋନ) × (ଉକାସର – ଉକାସର) = ଉସାକର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉସାକର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର
(iv) (ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର – ଉକାସର) ÷ (ଉକାସର – ଉକାସର) = ଉକାସର – ଉକାସର ।

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 3.
ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ଯେଉଁ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
Solution:
(i) ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯେଉଁଠାରେ ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ନାହିଁ ।
(ii) ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୂନ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରତୀକ ଅଛି ଯାହା ‘0’ କିନ୍ତୁ ରୋମାନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ନାହିଁ ।
(iii) ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼ିବା ସହଜ ଓ ଶୀଘ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଲେଖାଯାଇପାରେ । ଯେତେବେଳେ ରୋମାନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏହା ଅତ୍ୟଧ‌ିକ ଜଟିଳ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ହୋଇଥାଏ ।
(iv) ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଯୋଗ, ବିୟୋଗ, ଗୁଣନ, ଭାଗକ୍ରିୟା ଭଳି ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହଜରେ ହୋଇଥାଏ। ରୋମାନ ପ୍ରଣାଳୀରେ କେବଳ ମୌଳିକ ଯୋଗ ଅନୁମତି ଦିଏ ମାତ୍ର ଗୁଣନ ଓ ଭାଗକ୍ରିୟା ଭଳି ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିବା ସହଜ ହୋଇନଥିଲା।

Question 4.
ଏହି ବିଭାଗରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିବା ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିବା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ବା ପରିମାର୍ଜିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର।
Solution:
ନିଜେ ଅଭ୍ୟାସ କର।

3.3 ଆଧାରର ଧାରଣା (The Idea of a Base)

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 62)

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କର।
1023, 2660, 784, 1111, 70507
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 62 Q1

Question 2.
ନିମ୍ନ ସଂଖ୍ୟାସୂଚକ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାକୁ ବୁଝାଏ?
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 62 Q2
Solution:
(i) 100 + 100 + 10 + 10 + 10 + 10 + 10 + 10 + 6 + 10 = 200 + 70 + 6 = 276
(ii) 1000 + 1000 + 1000 + 1000 + 100 + 100 + 100 + 1 + 1 + 10 + 10 = 4000 + 300 + 20 + 2 = 4322

Page No. 62

Question 1.
ପୂର୍ବ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ଯାର ସମାନ 10ଟି ସମୂହକୁ ଏକାଠି କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ (ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ କରାଯାଇଥିବା ଭଳି), ପୂର୍ବ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ଯାର ସମାନ 5ଟି ସମୂହକୁ ଏକାଠି କରି ଆମେ ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଣାଳୀ ପାଇପାରିବା କି ? ଏହି 5 ସମୂହକୁ ଯେକୌଣସି ଧନାତ୍ମକ ପୂର୍ବସଂଖ୍ୟା ବଦଳରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ କି ?
Solution:
ମନେକରାଯାଉ । ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ।
ପୂର୍ବ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା (1)ର 5ଟି ସମୂହକୁ ଏକାଠି କର ।
ଏବେ ମିଳିଥୁବା ଆକାରର ଦ୍ଵିତୀୟ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 5 ହେଉ ।
ପୂର୍ବ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା (5)ର 5ଟି ସମୂହକୁ ଏକାଠି କର ।
ଏହାର ଆକାରର ତୃତୀୟ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 5 × 5 = 25 ହେଉ ।
ଏବେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା (25)ର 5ଟି ସମୂହକୁ ଏକାଠି କର ।
ଆମେ ଚତୁର୍ଥ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 5 × 25 = 125 ପାଇବା ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 62 Q3

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
ଏହି ନୂତନ ପ୍ରଣାଳୀରେ 143କୁ ପରିପ୍ରକାଶ କର ।
Solution:
143 ଠାରୁ ସାନ ହୋଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 53 = 125
125 ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଆମେ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ସମୂହରେ ପରିଣତ କରିବା ।
ଆମେ ପାଇବା 143 = 125 + 5 + 5 + 5 + 1 + 1 + 1
ତେଣୁ ନୂତନ ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଣାଳୀରେ 143 ସଂଖ୍ୟାଟି ହେଉଛି
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 62 Q4

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 63)

Question 1.
ଉପରୋକ୍ତ ସାରଣୀ – 2ରେ ଥିବା ସଂକେତଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖ । 15, 50, 137, 293, 651
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 63 Q1

Question 2.
ସେହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ଅଛି କି, ଯାହାକୁ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ? ଯଦି ହଁ କାହିଁକି, ଯଦି ନା କାହିଁକି ନୁହେଁ?
Solution:
ହଁ । ଶୂନ୍ୟ (0) ସେହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଯାହାକୁ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରତୀକ ନାହିଁ ।

Question 3.
ଗୋଟିଏ 7- ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥିର କର ।
Solution:
70 = 1, 71 = 7, 72 = 49, 73 = 343, 74 = 2401
ତେଣୁ 1, 7, 49, 343, 2401 ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 7-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ।

Question 4.
ସାଧାରଣତଃ n-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିର ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କେତେ ହେବ ସ୍ଥିର କର ।
Solution:
n-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ‘n’ର ଘାତ ସଂଖ୍ୟା n0 = 1, n, n2, n3, …. ।

Question 5.
ଉଦାହରଣ : ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକର :
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 63 Q5
ଆମେ । ଏବଂ ମ୍ ର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ଯାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମୂହଭୁକ୍ତ କରିବା । ଏଠାରେ ମୋଟ ହେଉଛି 15ଟି ଲ ଏବଂ 15ଟି | ଅଛନ୍ତି । ଯେହେତୁ 10)ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ୭, ତେଣୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗ କରିବାକୁ ନିମ୍ନ ପରି ଆଉଥରେ ଦଳଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 63 Q5.1
ଯେହେତୁ 10ଟି 1କୁ ∩ ଲେଖାଯାଇପାରିବ, ତେଣୁ ଆମେ ପାଇବା
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 63 Q5.2

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 65)

Question 1.
ନିମ୍ନ ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକର ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 65 Q1
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 65 Q1.1

Question 2.
5 ଆଧାରବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଥିବା ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗକରୁ ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 65 Q2
ମନେରଖ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାରେ 5 ଗୁଣିଲେ ପରବର୍ତୀ ସଂଖ୍ୟା ମିଳିଥାଏ ।
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 65 Q2.1

Page No. 66-67

Question 1.
ଯେକୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାକୁ ∩ (10) ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ କ’ଣ ହୁଏ ? ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଗୁଣନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କର ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q1
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାର୍ଗଦଶୀ ସଂଖ୍ୟା 10ର ଘାତ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାକୁ 10ରେ ଗୁଣନ କଲେ ଗୋଟିଏ ଘାତର ବୃଦ୍ଧିହୁଏ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ।
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q1.1

Question 2.
ଯେକୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାକୁ (102) ଦ୍ଵାରା ଗୁଣନ କଲେ କ’ଣ ପାଇବା ? ନିମ୍ନଲିଖତ ଗୁଣନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦନ କର।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q2
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q2.1

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 3.
ନିମ୍ନଲିଖତ ଗୁଣନଗୁଡ଼ିକ ସଂପାଦନ କର–
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q3
ଅର୍ଥାତ୍‌, ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ଯାର ଗୁଣଫଳ ଆଉ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ ।
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 66 Q3.4
ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପଦ୍ଧତିରେ କୌଣସି ସଙ୍କେତ ନାହିଁ ।

Question 4.
ଏହି ଧର୍ମ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ପାଇଥବା 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ କି ? ଯେକୌଣସି ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ କି?
Solution:
ହଁ, 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ (ଅର୍ଥାତ୍, ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ଆଉ ଏକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା) ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହେବ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଯେକୌଣସି ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ।

Page No. 68

Question 1.
ଏବେ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଗୁଣଫଳଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ କର।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 68 Q1
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 68 Q1.1

Question 2.
ଗୋଟିଏ ସଂଖ୍ୟାକୁ ( ସହିତ ଗୁଣନ କରିବାର ସରଳ ନିୟମ କ’ଣ ହେବ?
Solution:
ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଗୁଣନ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣନ ସଂପୃକ୍ତ । ଯେତେବେଳେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ଘାତ ଅଟନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣଫଳ ଆଉ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ତଥ୍ୟ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିଥାଏ । ମାତ୍ର ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏହା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ । ସେଥ‌ିପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଣନ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ । ଅର୍ଥାତ୍, ଏକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଯେଉଁଥରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ସଂଖ୍ୟାର ଘାତ ହୋଇଥାନ୍ତି ଅର୍ଥାତ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଣାଳୀ କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ପରିପ୍ରକାଶରେ ସୁବିଧାଜନକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଂପାଦନ କରିବାର ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ଧାରଣା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର କ୍ରମବିକାଶ ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଆଧୁନିକ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ଧାରଣା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ।

Page No. 69

Question 1.
ଉଦାହରଣ ସ୍ଵରୂପ, ସଂଖ୍ୟା 3426କୁ ନେବା।
Solution:
ଏହାକୁ ନିମ୍ନମତେ ଦଳଭୁକ୍ତ (ସମୂହୀକରଣ) କରାଯାଇପାରିବ ।
Solution:
3426 = 1000 + 1000 + 1000 + 100 + 100 + 100 + 100 + 10 + 10 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1
ଚିତ୍ରରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଟିକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । 16ଟି ଏକକ କିପରି ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି ଦେଖ ।

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି ଓ ଏହାର ଉପରଭାଗରେ ଥିବା ଗୋଟି (ଗୋଲି)ଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି କରାଯିବ । ଯଦି କୌଣସି ଧାଡ଼ିରେ ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା 10ରୁ ଅଧିକ ହୁଏ, ତେବେ କ’ଣ କରାଯିବ?
Solution:
ଏହି ସମସ୍ୟାଟିରେ 7 ଏକକ ଏବଂ 3 ଏକକ ମିଶି 10 ଏକକ ହେଉଛି ଯାହାକୁ 10କୁ ସୂଚାଉଥିବା ଧାଡ଼ିରେ ଗୋଟିଏ (1) ଗୋଟିଏରେ ସୂଚାଯାଇଛି ଓ ଏହା ଧାଡ଼ିର ଟିକିଏ ଉପରକୁ ରଖାଯାଇଛି ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 69-70)

Question 1.
ଏପରି କୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ଅଛି କି ଯାହାକୁ ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କଲେ ସଂକେତ 10 ଥରେ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଥର ଆସିଥାଏ ? କାହିଁକି ନୁହେଁ ?
Solution:
ନା, ଏପରି କୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ଯାହାର ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କଲେ ସଂକେତ 10ଥର କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକଥର ଘଟେ । କାରଣ ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ 10ର ଘାତ ଭାବରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି ।
ଉଦାହରଣ : 101 = | | | | | | | | | | = ∩

Question 2.
4 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ନିଜର ଏକ ସଂଖ୍ଯାପ୍ରଣାଳୀ ସୃଷ୍ଟିକର ଏବଂ 1 ରୁ 16 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଲେଖ।
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 69 Q2

Question 3.
ଆମେ ତିଆରି କରିଥିବା 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସଂଖ୍ୟାକୁ 5ରେ ଗୁଣିବା ପାଇଁ ଏକ ସରଳ ନିୟମ ଲେଖ ।
Solution:
5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାକୁ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣିଲେ ଆମେ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପାଇବା।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 69 Q3

3.4 ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପରିପ୍ରକାଶ (Place Value Representation)

Page No. 71-72

Question 1.
ଉଦାହରଣ : ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ 640 ସଂଖ୍ୟାଟିକୁ ଲେଖୁବା ।
Solution:
ଏହାକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦଳଭୁକ୍ତ କଲେ
640 = 10 × 60 + 40
ଯଦି ମିଶରୀୟ ଧାରଣାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁ, ତେବେ ସଂଖ୍ୟାଟିକୁ 10 S ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ 40 କୁ 4 < s ବ୍ୟବହାର କରି ଲେଖାଯାଇପାରିବ ।

Question 2.
ଆମେ ଏହାକୁ ଆହୁରି ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା କି?
Solution:
ହଁ, ଆମେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାକୁ ସରଳ ଭାବରେ ନିମ୍ନରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବା ।
ଯାହାକୁ ଦଶଟି 60) ଏବଂ ଗୋଟିଏ 40 ଭାବରେ ପଢ଼ାଯାଇପାରିବ
ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ ସମୀକରଣରେ ଲେଖାଯାଇଛି ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 71 Q2

Question 3.
ଉଦାହରଣ : 7530
Solution:
7530 = (2) × 3600 + (5) × 60 + 30
ତେଣୁ ଏହାର ପରିପ୍ରକାଶଟି ହେବ =
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 71 Q3

Question 4.
ଯଦି ଆମେ 60ର ବିଭିନ୍ନ ଘାତ ପାଇଁ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ବାଦଦେଇ ପରିପ୍ରକାଶକୁ ଆହୁରି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରିବା, ତେବେ କ’ଣ ହେବ?
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 71 Q4
ମେସୋପଟାମିଆର ଲୋକମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସବୁଠାରୁ ଡାହାଣୁ ପଟରେ ଥିବା ସଙ୍କେତ ସବୁ 1 ର ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଥିଲା । ତାର ବାମ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ଥିବା ସଙ୍କେତସବୁ )ର ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀଟି 3600ର ସଂଖ୍ୟା ଦର୍ଶାଉଥୁଲା ଇତ୍ୟାଦି । ଯେତେବେଳେ 60ର କୌଣସି ଘାତ ଦେଖାଯାଉ ନଥୁଲା, ସେତେବେଳେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଖାଲି ଛଡ଼ାଯାଉଥିଲା ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ (Page No. 73)

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ମେସୋପଟାମୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କର ।
(i) 63
(ii) 132
(iii) 200
(iv) 60
(v) 3605
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 71 Q4

Page No. 76

Question 1.
ଉଦାହରଣ 1 : ମାୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ନିମ୍ନଲିଖୁତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼କୁ ପ୍ରକାଶ କର ।
(i) 77
(ii) 100
(iii) 361
(iv) 721
Solution:
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 76 Q1
(iii) (i) ଭଳି ଅଭ୍ୟାସ କର ।
(iv) (i) ଭଳି ଅଭ୍ୟାସ କର ।

ନିଜେ କରି ଦେଖ : (Page No. 80)

Question 1.
ତୁମେ କାହିଁକି ଭାବୁଛି ଯେ ଚୀନ୍ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଜୋଙ୍ଗ (Zong) ଏବଂ ହେଙ୍ଗ (Heng) ସଂକେତ ମଧ୍ୟରେ ଅଦଳବଦଳ କରୁଥିଲେ ? ଯଦି କେବଳ ଜୋଙ୍ଗ (Zong) ସଂକେତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତେବେ 41 କୁ କିପରି ଲେଖାଯାଇପାରିବ ? ଯଦି କ୍ରମରେ ଥ‌ିବା ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଆଦୃଶିଆ ଖାଲିଜାଗା ନଥାଏ, ତେବେ ସେହି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରିବ କି ?
Solution:
ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ କାରଣ ହେଉଛି ସେମାନେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ଭୁଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ଏଡ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ରଡ଼୍ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ଉପସ୍ଥାପନା କରୁଥିଲେ । ଯାହା ଲିଖିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଅପେକ୍ଷା ସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁବା ଓ ହିସାବ କରିବାରେ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ଥିଲା । କେବଳ ଜୋଙ୍ଗ (Zong) ସଂକେତ ବ୍ୟବହାର କରି 41କୁ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ : ||||
ଯଦି କ୍ରମିକ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଖାଲିସ୍ଥାନ ନରହେ, ଏହାକୁ ସହଜରେ 5 ଭାବେ ସହଜରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇପାରିବ ।

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
‘ଉକାସାର’ ଏବଂ ‘ଉରାପୋନ’କୁ ଅଙ୍କ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଗଠନ କର । ଗୁମୁଲଗାଲ ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ଏହାକୁ ତୁଳନା କର ।
Solution:
ଧରାଯାଉ 20 = 1 = A, 21 = 2 = B, 22 = 4 = C, 24 = 16 = D
ଉଭୟର ସମାନ 2 ଆଧାର ରହିଛି କିନ୍ତୁ 2 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅନେକ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି, ଯେତେବେଳେ ଗୁମୁଲଗାଲ ପ୍ରଣାଳୀରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଛି ।
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 80 Q2

Question 3.
ତୁମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କେଉଁ ବୃତ୍ତିରେ ହିନ୍ଦୁସଂଖ୍ୟା ସୂଚକ ଏବଂ 0 ଏକ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଯଦି ଆମର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ 0 ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇନଥାନ୍ତା କିମ୍ବା କଳ୍ପନା କରାଯାଇ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆମର ଜୀବନ କିପରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତା ?
Solution:
ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସଂଖ୍ୟା ପଢ଼ିବା । ଗଣନା କରିବା ଇତ୍ୟାଦିର ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ଏହା ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ଠ କୁ ଗୋଟିଏ ଅଙ୍କ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଅଙ୍କ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହେତୁ, ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖୁବାରେ କୌଣସି ଦ୍ଵନ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ନାହିଁ ।

Question 4.
ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟମାନେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ସମ୍ଭବତଃ 110 କୁ ଆଧାରରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । କାରଣ ମଣିଷର 10ଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଛି ଏବଂ ଆମେ ଗଣନା କରିବା ପାଇଁ ଆମର ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ । କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମର କେବଳ ୫ଟି ଆଙ୍ଗୁଠି ଥାଆନ୍ତା ତେବେ କ’ଣ ହୋଇଥାନ୍ତା ? ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ସଂଖ୍ୟା କିପରି ଲେଖୁଥାନ୍ତେ ? ଯଦି ଆମେ 10) ପରିବର୍ତ୍ତେ ୫ କୁ ଆଧାର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତୁ, ତେବେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକଗୁଡ଼ିକ କିପରି ହୋଇଥାନ୍ତା ? ସେହିପରି 5 ଆଧାର ହୋଇଥିଲେ କ’ଣ ହୋଇଥାଆନ୍ତା ? ସେହିପରି 5 ଆଧାର ହୋଇଥିଲେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା 25 କୁ 8 ଆଧାର ଏବଂ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଲେଖୁବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକର । ଏହାକୁ ତୁମେ 2 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖୁରିବ କି ?
Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ Page 80 Q4
Solution:
8 ଆଧାର ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ହୋଇଥାନ୍ତି : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ଯାଗୁଡ଼ିକ : 80, 81, 82,…….
5 ଆଧାର ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ହୋଇଥାନ୍ତି : 0, 1, 2, 3, 4
ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ : 50, 51, 52, 53, 54
ଏବେ ଆମେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ 25 କୁ 8 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖୁଲେ, 25 = 3 × 81 + 1 × 80
25 କୁ 8 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ 3 18 ଲେଖାଯାଇପାରିବ ।
ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 25 କୁ 5 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖୁବା ।
25 = 1 × 52 + 0 × 51 + 0 × 50, 25 = 1005
ଏବେ 2 ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ, 25 = 1 × 24 + 1 × 23 + 0 × 22 + 0 × 21 + 1 × 20
ତେଣୁ 25 = 110012

Class 8 Maths Chapter 3 MCQ Odia Medium

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।

Question 1.
ଆମେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ମୌଖ୍କ ଓ ଲିଖ ସଂଖ୍ୟାର ସୃଷ୍ଟି ___________________ ଦେଶରେ ହୋଇଥିଲା?
Answer:
ଭାରତ

Question 2.
18 କୁ ସଙ୍କେତ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିପ୍ରକାଶ କଲେ ___________________ ହେବ।
Answer:
XVIII

Question 3.
ଗୁମୁଲଗାଲ 6 ରୁ ବଡ଼ ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟାକୁ ___________________ କହୁଥିଲେ।
Answer:
ରାସ୍

Question 4.
ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନୂଆ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ___________________ ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ।
Answer:
ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 5.
ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ 2367 ର ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକ ହେଉଛି ___________________|
Answer:
MMCCCLXVII

Question 6.
715 କୁ ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖୁଲେ ___________________ ହେବ।
Answer:
DCCXV

Question 7.
VXL ର ମାନ ___________________|
Answer:
250

Question 8.
ଏକ ଲିଖ୍ୟାତ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚ।ଉଥ୍ବ| ସଂକେତରୁଡ଼ିକୁ ___________________ କୁହାଯାଏ।
Answer:
ସୂଚକ

Question 9.
ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ___________________ କୁହାଯାଏ।
Answer:
ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ

Question 10.
302 କୁ ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପ୍ରକାଶ କଲେ ___________________ ହେବ।
Answer:
CCCII

ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଲେଖ।

Question 1.
ନିମ୍ନଲିଖୁତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖ।
(a) 49
(b) 72
(c) 236
(d) 1769
Answer:
(a) 49 = XLIX (∵ 49 = 50 – 10 + 9)
(b) 72 = LXXII (∵ 72 = 50 + 10 + 10 + 2)
(c) 236 = CCXXXVI (∵ 236 = 200 + 30 + 5 + 1)
(d) 1769 = MDCCLXIX (∵ 1769 = 1000 + 500 + 200 + 50 + 10 + 9)

Class 8 Maths Chapter 3 Question Answer Odia Medium ସଂଖ୍ୟାର କାହାଣୀ

Question 2.
ନିମ୍ନଲିଖ୍ୟାତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଲେଖ।
(a) XXXIX
(b) LXXXIV
(c) LI
(d) CXXXVII
(e) DCXXV
(f) CXCVIII
Answer:
(a) XXXIX = 30 + 9 = 39
(b) LXXXIV = 50 + 30 + 4 = 84
(c) LI = 50 + 1 = 51
(d) CXXXVII = 100 + 30 + 7 = 137
(e) DCXXV = 500 + 100 + 20 + 5 = 625
(f) CXCVIII = 100 + 90 + 8 = 198

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Regular revision with Class 6 Maths MCQ with Answers and Ganita Prakash Class 6 Maths Chapter 4 Data Handling and Presentation MCQ improves accuracy in objective exams.

MCQ on Data Handling and Presentation Class 6

Data Handling and Presentation MCQ Class 6

Class 6 Maths Data Handling and Presentation MCQ

Question 1.
The marks (out of 10) obtained by 28 students in a Mathematics test are listed as below:
8, 1, 2, 6, 5, 5, 5, 0, 1, 9, 7, 8, 0, 5, 8, 3, 0, 8, 10, 10, 3, 4, 8, 7, 8, 9, 2, 0
The number of students who obtained marks more than or equal to 5 is:
(a) 3
(b) 15
(c) 16
(d) 17
Solution:
(d) 17
The given marks can be arranged in ascending order as follows:
0, 0, 0, 0, 1,1,2, 2, 3, 3, 4, 5, 5, 5, 5, 6, 7, 7, 8, 8, 8, 8, 8, 8, 9, 9, 10, 10
Hence, the number of students who obtained marks more than or equal to 5 is 17.

Question 2.
The table below shows the marks obtained by 5 students in Science exam.

Name of Student Attendance Marks Assignment Marks Theory (Marks) Total marks
Abhijeet 5 10 45 60
Rajeev 4 8 58 70
Simran 5 6 38 49
Karuna 5 9 57 71
Jatin 4 10 65 79

Which student scored the highest marks in theory?
(a) Karima
(b) Jatin
(c) Abhijeet
(d) Simran
Solution:
(b) Jatin
From the table, we can see that the theory
column contains the highest marks of 65, which corresponds to Jatin. Hence, Jatin scored the highest marks in theory.

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Question 3.
A dice is rolled 20 times. Following tally table shows which number comes up how many times.
Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4-1
Which of the number appeared maximum number of times?
(a) 1
(b) 2
(c) 3
(d) 6
Solution:
(a) 1
1 appears 7 times, which is maximum.

Question 4.
The following bar graph shows number of toys produced by a company during certain week:
Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4-2
The minimum number of toys produced on:
(a) Tuesday
(b) Monday
(c) Friday
(d) Saturday
Solution:
(d) Saturday
The bar graph shows that the minimum number of toys were produced on Saturday, with a total of 40.

Question 5.
The pictograph shows the number of bouquets sold by a flower shop in the past 4 days.
Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4-3
Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4-4
What is the difference between the maximum number of bouquets sold and the least number of bouquets sold?
(a) 5
(b) 21
(c) 15
(d) 33
Solution:
(b) 21
Maximum number of bouquets sold on thursday = 10 × 3 = 30
Least number of bouquets sold on Wednesday = 3 × 3 = 9
The difference between the maximum and least number of bouquets sold = 30 – 9 = 21

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Question 6.
The following bar graph shows the number of sections in a class from class VI to class X:
Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4-5
The pair of classes in which the number of sections is same, is:
(a) VIII and X
(b) VIII and IX
(c) VII and IX
(d) IX and X
Solution:
(b) VIII and IX
The given bar graph shows that the number of sections is same in classes VIII and IX, equal to 4.

Question 7.
From the bar graph given in previous question, the total number of sections from class VI to class X, is:
(a) 19
(b) 20
(c) 22
(d) 25
Solution:
(c) 22
From the given bar graph,
Number of sections in class VI = 6
Number of sections in class VII = 5
Number of sections in class VIII = 4
Number of sections in class IX = 4
Number of sections in class X = 3
So, total number of sections from classes VI to X = 6 + 5 + 4 + 4 + 3 = 22

Question 8.
What are the advantages of using a bar graph over a pictograph?
(i) Bar graphs are more accurate for large values.
(ii) Bar graphs can be made fancy with pictures.
(iii) It is easier to compare different categories with bar graphs.
(iv) It can be more challenging to prepare a pictograph than a bar graph when the frequencies are not exact multiples of the scale
Choose the correct option from the following:
(a) Only (i) and (iv)
(b) Only (i) and (ii)
(c) (i), (ii) and (iii)
(d) (i), (iii) and (iv)
Solution:
(d) (i), (iii) and (iv)
Pictographs are a nice visual and suggestive way to represent data. They represent data through pictures of objects. It can be more challenging to prepare a pictograph when the amount of data is large or when the frequencies are not exact multiples of the scale or key. It is also easier to compare different categories of data with bar graphs.

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Question 9.
A class has these shoe sizes (already in order):
3, 3, 3, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 5, 6, 6, 6, 6, 7
(i) The shoe size range is 4.
(ii) There are 10 students with size 4.
(iii) Shoe size 4 is worn by more students than size 3.
(iv) Size 6 is the most common.
Choose the correct option from the following:
(a) Only (i) and (iv)
(b) Only (i) and (iii)
(c) (i), (ii) and (iii)
(d) (i), (iii) and (iv)
Solution:
(b) Only (i) and (iii)
We have, size range = largest size – smallest size
= 7 – 3 = 4.
From the given list of shoe size, there are 8 students who wore shoes of size 4 while, and there are 3 students who wore shoes of size 3. Therefore, shoe size 4 is worn by more students than size 3.

Also, there are 10 students who wore shoes of size 5, while there are only 4 students who wore shoes of size 6. So, size 5 is the most common.

Question 10.
In which of the following situations data needs to be collected?
(i) Finding out the favourite fruit of 10 people.
(ii) Finding out the capital city of a state.
(iii) Counting the number of pets that the students own.
(iv) Finding out the total runs scored by Sachin Tendulkar in test cricket. ,
Choose the correct option from the following:
(a) Only (i) and (iii)
(b) Only (ii) and (iv)
(c) (i), (ii) and (iii)
(d) (i), (iii) and (iv)
Solution:
(a) Only (i) and (iii)
We would need to ask each of the 10 people about their favourite fruit. So, this is an example of data collection.
The capital city of a particular state is a known fact, so there is no need to collect data.
We would need to ask each student about the number of pets they have, so this is an example of data collection.
Again, the total runs scored by Sachin Tendulkar in test cricket is a known fact, so there is no need to collect data.

Data Handling and Presentation Class 6 Assertion and Reason Questions

The following questions are Assertion and Reason based questions. Two statements are given, one labelled as Assertion (A) and the other is labelled as Reason (R). Select the correct answer to these questions from the codes (a), (b), (c) and (d) as given below.
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 1.
(A): In a bar graph, all bars must be of equal width.
(R): Equal width ensures that the comparison is based only on the height of the bars.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Uniform width of bars is essential to not confuse width with quantity. Only height (or length) of the bar should represent value (frequency). Having equal widths supports accurate comparison.
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Question 2.
(A): Bar graph with vertical bars is better to represent height of mountains.
(R): Vertical bars help us visually interpret increasing values as ‘growing upward’, like heights.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
Heights naturally grow upwards. The vertical bars give an intuitive and realistic feel when comparing heights (like of mountains or buildings). The reason explains the assertion.
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Data Handling and Presentation Class 6 Fill in the Blanks

Question 1.
Organising the data by arranging it in ________ or ______ order is called an array.
Solution: ascending, descending
Organising the data by arranging it in ascending or descending order is called an array.

Data Handling and Presentation Class 6 MCQ Maths Chapter 4

Question 2.
Data obtained in the _____ form is called raw data.
Solution: original
Data obtained in the original form is called raw data.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Regular revision with Class 6 Maths MCQ with Answers and Ganita Prakash Class 6 Maths Chapter 3 Number Play MCQ improves accuracy in objective exams.

MCQ on Number Play Class 6

Number Play MCQ Class 6

Class 6 Maths Number Play MCQ

Question 1.
How many supercells are there in the table below?

4532 1234 3165 3995
6721 8751 4987 1087
5421 3456 6134 5601
2136 4500 2180 3579

(a) 4
(b) 6
(c) 7
(d) 9
Solution:
(a) 4
We know, a cell is a supercell if the number in it is greater than the numbers in its neighbouring cells that are immediately to the left, right, top and bottom.

4532

1234

3165

3995

6721

8751

4987

1087

5421

3456

6134

5601

2136

4500

2180

3579

Thus, cell containing 3995 is a supercell as 3995 is greater than the numbers in its neighbouring cells i.e. 3165 and 1087.

Cell containing 8751 is a supercell as 8751 is greater than the numbers in its neighbouring cells i.e. 1234, 6721, 3456 and 4987.

Cell containing 6134 is a supercell as 6134 is greater than the numbers in its neighbouring cells i.e. 4987, 3456, 2180 and 5601.

Cell containing 4500 is a supercell as 4500 is greater than the numbers in its neighbouring cells i.e. 3456, 2136 and 2180. So, there are 4 supercells.

Question 2.
If there are 7 cells in a row, then the maximum number of supercells possible is:
(a) 3
(b) 4
(c) 5
(d) 6
Solution:
(b) 4
Given, number of cells in a row, n = 7 (Odd number)
So, maximum number of supercells = \(\frac{n+1}{2}\)
= \(\frac{7+1}{2}=\frac{8}{2}\) = 4

Question 3.
Which of the following numbers should be filled in the empty cell such that there are 4 supercells in the table given below?

162

393

297

236

453

193

503

384

(a) 256
(b) 128
(c) 7
(d) 9
Solution:
(b) 128
In a grid, a cell is a supercell if the number in it is greater than the numbers in the neighbouring cells that are immediately to the left, right, top and bottom.
If 256 is filled in the empty cell, then there would be 3 supercells only.

162

393

297

236

256

453

193

503

384

If 128 is filled in the empty cell, then there would be 4 supercells.

162

393

297

236

128

453

193

503

384

If 421 is filled in the empty cell, then there would be 2 supercells only.

162

393

297

236

421

453

193

503

384

If 625 is filled in the empty cell, then there would be 1 supercell only.

162

393

297

236

625

453

193

503

384

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 4.
Identify the numbers marked on the number line below.
Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3-1
What is the value of (x + y)?
(a) 10475
(b) 10480
(c) 10485
(d) 10490
Solution:
(d) 10490
There are 3 sub-divisions between 5240 and 5255.
Therefore, each sub-division represents
\(\frac{5255-5240}{3}=\frac{15}{3}\) = 5 numbers.
Thus, the labelled number line is shown below.
Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3-2
So, x = 5230 and y = 5260
Now, x + y = 5230 + 5260 = 10490

Question 5.
What is the highest sum of digits of a number between 35 and 45?
(a) 12
(b) 11
(c) 13
(d) 9
Solution:
(a) 12
Numbers between 35 and 45 are: 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43 and 44.

Numbers

Sum of digits

36

3 + 6 = 9

37

3 + 7 = 10

38

3 + 8 =11

39

3 + 9 = 12 (Highest)

40

4 + 0 = 4

41

4 + 1 = 5

42

4 + 2 = 6

43

4 + 3 = 7

44

4 + 4 = 8

Question 6.
In the number line pattern, if you are moving from 105 to 125 and then from 125 to 145, what will be the number after moving from 145 with the same pattern?
(a) 160
(b) 165
(c) 170
(d) 175
Solution:
(b) 165
First movement: From 105 to 125
Second movement: From 125 to 145
Next movement: From 145 to 145 + 20 = 165
So, the required number is 165.
Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3-3

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 7.
Among the numbers 1 – 100, how many times will the digit ‘5’ occur?
(a) 19
(b) 20
(c) 21
(d) 22
Solution:
(b) 20
Numbers that contain digit ‘5’ are:
5, 15, 25, 35, 45, 50, 51, 52, 53, 54, 55(it has two 5s), 56, 57, 58, 59, 65, 75, 85 and 95
Thus, digit ‘5’ occurs 20 times.

Question 8.
Which of the following is a palindromic number?
(a) 1212
(b) 1331
(c) 4141
(d) 1009
Solution:
(b) 1331
We know, palindromic numbers read the same from left to right and right to left.
Thus, 1331 is a palindromic number.

Question 9.
What is the smallest sum of digits of a number from 116 to 125?
(a) 2
(b) 3
(c) 6
(d) 7
Solution:
(b) 3
Numbers from 116 to 125 are: 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124 and 125.

Numbers

Sum of digits

116

1 + 1 + 6 = 8

117

1 + 1 + 7 = 9

118

1 + 1 + 8 = 10

119

1 + 1+ 9 =11

120

1 + 2 + 0 = 3 (smallest)

121

1 + 2 + 1 = 4

122

1 + 2 + 2 = 5

123

1 + 2 + 3 = 6

124

1 + 2 + 4 = 7

125

1 + 2 + 5 = 8

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 10.
What is the sum of the smallest and largest 2-digit numbers with unique digits?
(a) 108
(b) 110
(c) 100
(d) 121
Solution:
(a) 108
Smallest 2-digit number with unique digits = 10
Largest 2-digit number with unique digits = 98
Required sum = 10 + 98 = 108

Question 11.
If you subtract the smallest 2-digit even number from smallest 3-digit odd number, what is the result?
(a) 91
(b) 81
(c) 101
(d) 110
Solution:
(a) 91
Smallest 2-digit even number = 10
Smallest 3-digit odd number = 101
Now, 101 – 10 = 91

Question 12.
A 24-hour digital clock is showing 14:41 now. How many minutes until the clock shows the next palindromic time?
(a) 60 minutes
(b) 70 minutes
(c) 80 minutes
(d) 90 minutes
Solution:
(b) 70 minutes
Time now = 14:41 and next palindrome time = 15:51
Thus, 15:51 – 14:41 = 1 hr 10 mins
=70 minutes
Hence, the clock shows the next palindromic time after 70 minutes.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 13.
The 5th term in the Collatz sequence starting with 21 is:
(a) 8
(b) 16
(c) 10
(d) 17
Solution:
(a) 8
The rule followed by a Collatz sequence is: Start with any number; if the number is even, take half of it; if the number is odd, multiply it by 3 and add 1; repeat till 1 is obtained.
First term: 21
Second term: 3 × 21 + 1 = 64
[As 21 is an odd number.]
Third term: \(\frac{64}{2}\) = 32 [As 64 is an even number.]
Fourth term: \(\frac{32}{2}\) = 16
[As 32 is an even number.]
Fifth term: \(\frac{16}{2}\) = 8 [As 16 is an even number.]
Hence, the required term is 8.

Question 14.
The sum of 3rd and 5th terms in the Collatz sequence starting with 100 is:
(a) 28
(b) 63
(c) 34
(d) 41
Solution:
(b) 63
First term: 100
Second term: \(\frac{100}{2}\) = 50
[As 100 is an even number.]
Third term: \(\frac{50}{2}\) = 25
[As 50 is an even number.]
Fourth term: 3 × 25 + 1 = 76
[As 25 is an odd number.]
Fifth term: y = \(\frac{76}{2}\) [As 76 is an even number.]
Hence, the sum of 3rd and 5th terms = 25 + 38
= 63

Question 15.
Which of the following numbers are numbers in the collatz sequence starting with 18?
(i) 19
(ii) 52
(iii) 17
(iv) 35
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (ii)
(b) (ii) and (iii)
(c) (iii) and (iv)
(d) (i) and (iv)
Solution:
(b) (ii) and (iii)
Rule: If the number is even, divide by 2.
If the number is odd, multiply by 3 and add 1.
18 → 9 → 28 → 14 → 7 → 22 → 11 → 34 → 17 → 52 → 26 → 13 → 40 → 20 → 10 → 5 → 16 → 8 → 4 → 2 → 1
From the given numbers, 17 and 52 are present in the Collatz sequence starting with 18.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 16.
Which of the following numbers are Supercells in the given grid?

109

62

573

432

101

673

809

84

572

961

274

340

209

173

114

200

381

524

468

93

(i) 673
(ii) 468
(iii) 809
(iv) 109
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (ii)
(b) (ii) and (iii)
(c) (iii) and (iv)
(d) (i) and (iv)
Solution:
(c) (iii) and (iv)
809 and 961 are greater than 673 in its neighbourh ood.
So, 673 is not a supercell.
524 is greater than 468 in its neighbourhood. So, 468 is not a supercell

There is no number greater than 809 in its neighbourhood, i.e. 573, 673, 84 and 274.
So, 809 is a supercell.
There is no number greater than 109 in its neighbourhood, i.e. 62 and 101.
So, 109 is a supercell.

Question 17.
Which of the following numbers are palindrome and have digit sum equal to 14?
(i) 545
(ii) 2552
(iii) 3434
(iv) 1771
Choose the correct option from the following:
(a) (i) and (ii)
(b) (ii) and (iii)
(c) (iii) and (iv)
(d) (i) and (iv)
Solution:
(a) (i) and (ii)
545, 2552 and 1771 are palindromes but digit sum of 1771 is not 14.
1 + 7 + 7 + 1 = 16
3434 is not a palindrome as we get 4343 on reversing the digits, which is not same as 3434.

Number Play Class 6 Assertion and Reason Questions

The following questions are Assertion and Reason based questions. Two statements are given, one labelled as Assertion (A) and the other is labelled as Reason (R). Select the correct answer to these questions from the codes (a), (b), (c) and (d) as given below.
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
(b) Both A and R are true but R is not the correct explanation of A.
(c) A is true but R is false.
(d) A is false but R is true.

Question 1.
(A): The coloured cell is die supercell in the given table.

15000

15500

16000

16500

(R): In a row, a cell is a supercell if the number in it is greater than the numbers in the neighbouring cells that are immediately to the left and right.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We know, a cell is a supercell if the number in it is greater than the numbers in its neighbouring cells that are immediately to the left and right. Here, 16000 is greater than 15500 but smaller than 16500.
Thus, Assertion (A) is lalse, but Reason (R) is true.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 2.
(A): If 120 is the largest number in a grid, then cell containing 120 is a supercell.
(R): The cell having the largest number in a grid is always a supercell.
Solution:
(a) Both A and R are true and R is the correct explanation of A.
If a number is the largest number in a grid, then it will be greater than all the numbers in its neighbouring cells.
Thus, the cell having the largest number in a grid is always a supercell.
Thus, both Assertion (A) and Reason (R) are true, and Reason (R) is the correct explanation of Assertion (A).

Question 3.
(A): The cell containing 4500 is a supercell in the given table.

5100

4900

4600

4700

4500

5000

3900

4800

5300

(R): 4500 is smaller than 4900, 4700, 4800 and 5000.
Solution:
(d) A is false but R is true.
We know, a cell is a supercell if the number in it is greater than the numbers in the neighbouring cells that are immediately to the left, right, top and bottom.

As 4500 is smaller than 4900, 4700, 4800 and 5000, the cell containing 4500 is not a supercell. Thus, Assertion (A) is false, but Reason (R) is true.

Number Play Class 6 Fill in the Blanks

Question 1.
Two adjacent cells _______ be supercells.
Solution: cannot
Two adjacent cells cannot be supercells.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 2.
The cell having the ____ number in a grid is always a supercell.
Solution: largest
The cell having the largest number in a grid is always a supercell.

Question 3.
On the number line, a smaller number is always to the ______of a larger number.
Solution: left
On the number line, a smaller number is always to the left of a larger number.

Question 4.
The digits of number 7203 adds up to _______ .
Solution: 12
Sum of digits of 7203 is 7 + 2 + 0 + 3 = 12.

Number Play Class 6 MCQ Maths Chapter 3

Question 5.
The total number of 4-digit numbers is __________ .
Solution: 9000
Smallest 4-digit number = 1000
Largest 4-digit number = 9999
The total number of 4-digit numbers = 9999 – 1000 + 1 = 9000

Question 6.
The largest palindromic number between 700 and 800 is _______ .
Solution: 797
The largest palindromic number between 700 and 800 is 797.

Question 7.
The next number in the Collatz sequence after 24 is __________ .
Solution: 12
Since 24 is an even number, the next number is \(\frac{24}{2}\) = 12.

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Students can refer to BSE Odisha Class 6 Math Solution and Ganita Prakash Chapter 10 The Other Side of Zero Class 6 Question Answer to understand textbook questions step by step.

Class 6 Maths Chapter 10 The Other Side of Zero Solutions

Ganita Prakash Class 6 Chapter 10 Solutions

Class 6 Maths Ganita Prakash Chapter 10 Solutions The Other Side of Zero

Question 1.
Evaluate these expressions:
(a) (+ 1) + (+ 4) = _______
(b) (+ 4) + (+ 1) = _______
(c) (+ 4) + (- 3) = _______
(d) (- 1) + (+ 2) = _______
(e) (- 1) + (+ 1) = _______
(f) 0 + (+ 2) = _______
(g) 0 + (- 2) = _______
Solutions:
(a) (+ 1) + (+ 4) = + 5
(b) (+ 4) + (+ 1) = + 5
(c) (+ 4) + (- 3) = + 1
(d) (- 1) + (+ 2) = + 1
(e) (- 1) + (+ 1) = 0
(f) 0 + (+ 2) = + 2
(g) 0 + (- 2) = – 2

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 2.
Try to subtract: – 3 – (+ 5). How many zero pairs will you have to put in? What is the result?
Solution:
– 3 – (+ 5) = – 8
We want to take away 5 positive tokens when we have 3 negative tokens. So, we add 5 zero pairs. After removing the 5 positive tokens, we have 8 negative tokens left.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 1

Question 3.
Suppose you start with 0 rupees in your bank account and then you have debits of ₹ 1, ₹ 2, ₹ 4, ₹ 8, ₹ 16, ₹ 32, ₹ 64 and ₹ 128 and then a single credit of ₹ 256. What is your bank account balance now?
Solution:
Total debits = ₹ 1 + ₹ 2 + ₹ 4 + ₹ 8 + ₹ 16 + ₹ 32 + ₹ 64 + ₹ 128 = ₹ 255
There is a single credit of ₹ 256.
∴ Final balance = Total credit – Total debit = ₹ 256 – ₹ 255 = ₹ 1

Question 4.
Looking at the geographical cross section, fill in the respective heights:
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 2
Solution:
A = + 1500 m
B = – 500 m
C = + 300 m
D = – 1200 m
E = + 1200 m
F = – 200 m
G = + 100 m

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 5.
Leh in Ladakh gets very cold during winter. The following is a table of temperature readings taken during different times of the day and night in Leh on a day in November. Match the temperature with the appropriate time of the day and night.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 3
Solution:
Usually, the coldest time of the day is very early in the morning, before the sun rises, and it starts to get warmer after sunrise, reaching the warmest in the afternoon. At night, the temperature starts to drop again.
So, we can match the temperatures like this:
– 4°C → 2:00 a.m. (This is the coldest time when it is still dark and freezing.)
– 2°C → 11:00 p.m. (It is night time, so it is also very cold, but not as cold as early morning.)
8°C → 11:00 a.m. (It is late morning, the sun is up and it is getting warmer.)
14°C → 2:00 p.m. (This is the afternoon and the warmest time of the day.)
This shows us how the temperature rises as the sun comes up and falls again after sunset.

Question 6.
Complete the grids to make the required border sum
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 4
Solution:
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 46

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 7.
There are two dice whose faces have these numbers: – 1, 2, – 3, 4, – 5, 6. The smallest possible sum upon rolling these dice is – 10 = (- 5) + (- 5) and the largest possible sum is 12 = (6) + (6). Some numbers between (- 10) and (+ 12) are not possible to get by adding numbers on these two dice. Find those numbers.
Solution:
Let’s find the sums that are not possible when rolling these two dice.
The faces of the dice are:
– 1, 2, -3, 4, -5, and 6.
First, let’s list all possible sums:
The sum of two negative numbers:
(- 1) + (- 1) = -2; (- 1) + (- 3) = – 4; (- 1) + (- 5) = – 6
(- 3) + (- 3) = – 6; (- 3) + (- 5) = – 8 (- 5) + (- 5) = – 10
The sum of one negative and one positive number:
(-1) + 2 = 1; (-1)+ 4 = 3; (-1) + 6 = 5; (-3) + 2 = – 1; (-3)+ 4=1;
(- 3) + 6 = 3; (- 5) + 2 = – 3; (- 5) + 4 = – 1; (- 5) + 6 = 1
The sum of two positive numbers:
2 + 2 = 4; 2 + 4 = 6; 2 + 6 = 8; 4 + 4 = 8; 4 + 6=10; 6 + 6=12
Now, let’s list all the possible sums in ascending order:
– 10, -8, -6, -4, -3,-2,- 1, 1, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12
The sum of numbers between – 10 and 12 that are not possible to get are: – 9, – 7, – 5, 0, 2, 7, 9, 11 .

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 8.
This string has a total of 100 tokens arranged in a particular pattern. What is the value of the string?
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 5
Solution:
Total tokens =100
Total sets of 5 tokens = \(\frac{100}{5}\) = 20
Value of one set of 5 tokens = 3 + (- 2) = 1
Hence, total value of string = 1 × 20 = 20

InText Questions

Question 1.
Can there be a number less than 0? Can you think of any ways to have less than 0 of something?
Solution:
Yes, there can be numbers less than 0.
They are called negative numbers and written with a minus sign, like – 1, – 2, – 3, etc.
Temperature: In cold places, temperature can go below 0 °C, like – 5 °C or – 10 °C.
Money: If you have ₹ 10 and will have – ₹ 10. you spend ₹ 20, you

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 2.
Connect the inverses by drawing lines.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 6
Solution:
The inverses of + 5, – 7, – 8 and + 9 are – 5, + 7, + 8 and – 9 respectively.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 7

Question 3.
Should we write – 3 <-4or-4 <-3?
Solution:
We should write – 4 < – 3, because on the number line, – 4 is to the left of – 3, which makes it smaller.
So, – 4 < -3 or -3 > -4.

Question 4.
Evaluate 15 – 5, 100 – 10 and 74 – 34.
Solution:
(i) What should we add to 5 to make 15? i.e.
5 + _______ = 15.
The missing number is 10. So, 15 – 5 = 10.

(ii) What should we add to 10 to make 100? i.e.
10 + ______ = 100.
The missing number is 90. So, 100 – 10 = 90.

(iii) What should we add to 34 to make 74? i.e.
34 + _______ = 74.
The missing number is 40. So, 74 – 34 = 40.

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 5.
Use unmarked number lines to evaluate these expressions:
(a) _______ – 125 + (- 30) = _______
(b) _______ + 105 – (- 55) = _______
(c) _______ + 80 – (- 150) = _______
(d) _______ – 99 – (- 200) = _______
Solution:
(a) – 125 + (- 30) = – 155
We start at – 125 and move 30 steps left on the number line.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 8

(b) + 105 – (- 55) = + 105 + ( + 55) = + 160
We start at + 105 and move 55 steps right on the number line.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 9

(c) + 80 – (- 150) = + 80 + (+ 150) = + 230
We start at + 80 and move 150 steps right on the number line.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 10

(d) -99-(-200) = -99 + 200 = + 101
We start at – 99 and move 200 steps right on the number line.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 11

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

The Other Side of Zero Class 6 Extra Questions

The Other Side of Zero Class 6 Very Short Question Answer

Question 1.
In a game, Rishi scored + 10,-5, + 3,-8 and + 4 in five rounds. What is his total score?
Solution:
Given, the scores of Rishi in five rounds are +10, – 5, + 3, – 8 and + 4.
Total score of Rishi
= + 10 + (- 5) + (+ 3) + (- 8) + (+ 4)
= (+ 10 + 3 + 4) + (-5-8)
[Grouping positive and negative integers]
= (+ 17) + (- 13)
= (+ 17)-(+ 13)
[The number that is being added can be replaced by . its additive inverse and then subtracted.]
= + 4
∴ The total score of Rishi is + 4.

Question 2.
Arrange the following integers in ascending order:
9, -7, -4, 0, 3
Solution:
Given integers are: 9, – 7, – 4, 0, 3
For positive integers 3 and 9, we have 3 < 9.
For negative integers – 7 and – 4, we have – 7 < – 4.
We know that on the number line, the numbers right to 0 are greater than 0 and the numbers left to 0 are less than 0. Also, every positive integer is greater than every negative integer.
Hence, the given integers in ascending order: – 7, -4, 0, 3, 9

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 3.
A boat sailed 40 km to the east of a harbour and then 70 km to the west from there. How far from the harbour is the boat finally?
Solution:
The boat starts from point A at harbour. It sailed 40 km to the east to reach point B. From point B, it sailed 70 km to the west to reach point C, as shown in figure.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 12
Now, the position of boat = (+ 40) + (- 70) = – 30
Hence, the boat is 30 km to the west of the harbour.

Question 4.
Write 5 distinct integers whose sum is 6.
Solution:
We know that the sum of an integer with its additive inverse is zero.
The additive inverse of – 1 is 1 and the additive inverse of – 2 is 2.
∴ 1 + (- 1) = 0 and 2 + (- 2) = 0
Now, [1 + (- 1)] + [2 + (- 2)] + 6 = 0 + 0 + 6 = 6
∴ 5 distinct integers whose sum is 6 are – 1, 1, -2, 2, 6.

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 5.
Arrange the following integers in descending order:
-8, -3, 5, 1, -1
Solution:
Given integers are – 8, – 3, 5, 1 and – 1.
We know that a number is greater than every number that is to its left on the number line.
For positive integers 1 and 5, we have 5 > 1.
For negative integers -1,-3 and – 8, we have
– 1 > – 3 > – 8.
Also, every positive integer is greater than every negative integer.
Hence, the given integers in descending order:
5, 1, – 1, -3, -8

The Other Side of Zero Class 6 Short Question Answer

Question 1.
Complete the additions using tokens:
(i) (+ 4) + (- 8)
(ii) (- 3) + (+ 4)
(iii) (- 10) + ( + 6)
(iv) (+ 7) + (- 5)
Solution:
(i) (+ 4) + (- 8) = – 4
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 13

(ii) (- 3) + (+ 4) = + 1
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 14

(iii) (- 10) + (+ 6) = – 4
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 15

(iv) (+ 7) + (- 5) = + 2
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 16

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 2.
Complete the subtractions using tokens:
(i) (+ 6) – (+ 3)
(ii) (+ 8) – (+ 7)
(iii) (- 9) – (- 5)
(iv) (- 7) – (- 4)
Solution:
(i) (+ 6) – (+ 3) = + 3
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 17

(ii) (+ 8) – (+ 7) = + 1
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 18

(iii) (- 9) – (- 5) = – 4
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 19

(iv) (- 7) – (- 4) = – 3
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 20

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 3.
Complete the following subtractions using tokens:
(i) (+ 9) – (+ 2)
(ii) (+ 5) – (4- 3)
(iii) (- 8) – (- 3)
(iv) (- 6) – (- 1)
Solution:
(i) (+ 9) – (+ 2) = + 7
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 21

(ii) (+ 5) – (+ 3) = + 2
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 22

(iii) (- 8) – (- 3) = – 5
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 23

(iv) (- 6) – (- 1) = – 5
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 24

Question 4.
Complete the following subtractions using tokens:
(i) (+ 3) – (+ 8)
(ii) (+ 7) – (+ 9)
(iii) (+ 4) – (- 4)
(iv) (+ 6) – (- 5)
(v) (- 4) – (+ 3)
(vi) (- 6) – (+ 6)
Solution:
(i) (+ 3) – (+ 8) = – 5
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 25

(ii) (+ 7) – (+ 9)
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 26

(iii) (+ 4) – (- 4)
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 27

(iv) (+ 6) – (- 5)
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 28

(v) (- 4) – (+ 3)
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 29

(vi) (- 6) – (+ 6)
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 30

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

The Other Side of Zero Class 6 Long Question Answer

Question 1.
There are two dice whose faces have the numbers 1, – 2, 3, – 4, 5 and – 6. If these dice are rolled together, find the smallest possible sum of the numbers so obtained.
Solution:
Given, there are two dice whose faces have the numbers 1, – 2, 3, – 4, 5 and – 6.
To get the smallest possible sum, we need to add the smallest number from each die.
A number is always greater than any number to its left on the number line.
For positive integers 1, 3 and 5, we have 1 < 3 < 5.
For negative integers -2,-4 and – 6, we have -6 < -4 < -2.
We know that every positive integer is greater than every negative integer.
Hence, the given integers in ascending order: -6, -4, -2, 1, 3, 5
The smallest number on each die is – 6.
Hence, smallest possible sum = (- 6) + (- 6) = – 12

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 2.
Using the number line write the integer which is
(i) 3 more than – 1
(ii) 4 less than – 1
(iii) 4 more than – 9
Solution:
(i) To find the integer which is 3 more than – 1, we start at – 1 on the number line and move 3 steps forward. We reach 2. Hence, the required integer is 2.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 31

(ii) To find the integer which is 4 less than – 1, we start at – 1 on the number line and move 4 steps backward. We reach – 5. Hence, the required integer is -5.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 32

(iii) To find the integer which is 4 more than – 9, we start at – 9 on the number line and move 4 steps forward. We reach – 5. Hence, the required integer is – 5.
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 33

Question 3.
There are two dice whose faces have the numbers – 8, – 3, – 1, 2, 4 and 6. If these dice are rolled together, find the largest possible sum of the numbers so obtained.
Solution:
Given, there are two dice whose faces have the numbers – 8, – 3, – 1, 2, 4 and 6.
To get the largest possible sum, we need to add the largest number from each die.
We know that a number is greater than every number that is to its left on the number line.
For positive integers 2, 4 and 6, we have 2 < 4 < 6.
For negative integers -1,-3 and – 8, we have – 8 < – 3 < – 1.
We know that every positive integer is greater than every negative integer.
Hence, the given integers in ascending order: – 8, -3, – 1, 2, 4, 6
The largest number on each die is 6.
So, largest possible sum = (6) + (6) = 12

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 4.
Complete the subtractions using tokens:
(i) (+ 4) – (+ 7)
(ii) (+ 5) – (+ 8)
(iii) (+ 5) – (- 3)
(iv) (+ 6) – (- 2)
(v) (- 4) – (+ 2)
Solution:
(i) (+ 4) – (+ 7) = – 3
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 34
[Adding 3 zero pairs]

(ii) (+ 5) – (+ 8) = – 3
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 35
[Adding 3 zero pairs]

(iii) (+ 5) – (- 3) = + 8
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 36
[Adding 3 zero pairs]

(iv) (+ 6) – (- 2) = + 8
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 37
[Adding 2 zero pairs]

(v) (- 4) – (+ 2) = – 6
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 38
[Adding 2 zero pairs]

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 5.
Complete the grids to make the required border
(i)

-7
4
-3

Border sum = + 5

(ii)

-12
-1
7

Border sum = – 4

(iii)

3 11
-2 -3

Border sum = 0

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

(iv)

-15 5
10
4

Border sum = 3
Solution:
We have to take that number which makes the sum of all the numbers in a row or column equal to the border sum. So, the complete grids are given below.
(i)

-7 3 9
-4 4
16 -3 -8

Border sum = + 5

(ii)

2 -12 6
-1 -17
-5 -6 7

Border sum = – 4

(iii)

3 -14 11
-1 -8
-2 5 -3

Border sum = 0

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

(iv)

-15 13 5
10 -6
8 -9 4

Border sum = 3

Question 6.
Complete the following additions using tokens:
(i) (+ 7) + (- 2)
(ii) (- 12) + (+ 4)
(iii) (- 9) + (+ 5)
(iv) (-7) + (+ 11)
(v) (- 3) + (+ 8)
(vi) (- 6) + (+ 12)
Solution:
(i) (+ 7) + (-2) = + 5
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 39

(ii) (- 12) + (+ 4) = – 8
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 40

(iii) (- 9) + (+ 5) = – 4
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 41

(iv) (-7) + (+ 11) = + 4
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 42

(v) (- 3) + (+ 8) = + 5
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 43

(vi) (- 6) + (+ 12) = + 6
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 44

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 7.
Complete the grids to make the required border
(i)

0
5
-2
Border sum = – 2

(ii)

6
-5
-3
Border sum = + 3

(iii)

0
3 5
8
Border sum = 4

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

(iv)

3
-7 6
-8
Border sum = 5

Solution:
We have to take that number which makes the sum of all the numbers in a row or column equal to the border sum. So, the complete grids are given below.
(i)

1 0 -3
-1 5
-2 4 -4

(ii)

5 -8 6
-5 -6
3 -3 3

(iii)

3 0 1
3 5
-2 8 -2

(iv)

3 -5 7
-7 6
-2 4 -8

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

The Other Side of Zero Class 6 Case Based Questions

Question 1.
In Shimla, the temperature in the morning was – 2°C. By afternoon, it rose by 5°C. In another city, Manali, the temperature was – 5°C in the morning and increased by 3°C in the afternoon.
Based on the above information, answer the following questions:
(i) What was the afternoon temperature in Shimla?
(ii) What was the afternoon temperature in Manali?
(iii) What is the difference in afternoon temperatures of both cities?
Solution:
(i) Given, morning temperature in Shimla = – 2 °C
Increase in temperature by afternoon = + 5 °C
To find afternoon temperature, we add the change to the morning temperature.
∴ Afternoon temperature in Shimla = (- 2 °C) + (+ 5°C) = + 3°C

(ii) Given, morning temperature in Manali = – 5°C
Increase in temperature by afternoon = + 3 °C
To find afternoon temperature, we add the change to the morning temperature.
∴ Afternoon temperature in Manali = (- 5 °C) + (+ 3 °C)= – 2 °C

(iii) Afternoon temperature in Shimla = + 3 °C
Afternoon temperature in Manali = – 2 °C
Difference in afternoon temperatures of both cities
= + 3 °C – (- 2 °C)
= + 3 °C + (+ 2 °C) = 5 °C

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

Question 2.
In a geographical cross-section, some points appear above sea level (marked with positive height values) and others lie below sea level (represented by negative values), using sea level defined as zero as the reference point.
Based on the given information, answer the following questions:
The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10 45
(i) Write the highest and lowest points in the given geographical cross section?
(ii) What is the difference between heights of the highest and lowest points?
(iii) Write the points A, B, …, G in a sequence of increasing order of heights.
OR
(iii) Write the points A, B, …, G in a sequence of decreasing order of heights.
Solution:
(i) E(500 m) is the highest point and C (- 400 m) is the lowest point.

(ii) Difference between heights of E and C
= 500 – (- 400) = 500 + (+ 400) = 900 m

The Other Side of Zero Class 6 Solutions Maths Ganita Prakash Chapter 10

(iii) Points in increasing order are as:
C(- 400 m), B(- 300 m), G(- 200 m), D(0 m), A(200 m), F(300 m), E(500 m)
OR
(iii) Points in decreasing order, are as:
E(500 m), F(300 m), A(200 m), D(0 m), G(- 200 m), B(- 300 m), C(- 400 m)