Go through 6th Class Science Book Odia Medium Question Answer and Class 6 Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium ଆମ ବିଶ୍ବ to understand textbook questions more clearly.
6th Class Science Chapter 12 Question Answer Odia Medium
Class 6 Science Chapter 12 Odia Medium
ଆସ ଆମ ଶିକ୍ଷଣର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରିବା
Question 1.
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ତଥ୍ୟ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଉପଯୁକ୍ତ ସୌରଜଗତର ବସ୍ତୁକୁ ମିଳାଅ ।
Answer:
| ସ୍ତମ୍ଭ ‘କ’ |
ସ୍ତମ୍ଭ ‘ଖ’ |
| (i) ପୃଥିବୀର ଉପଗ୍ରହ |
(ଘ) ଚନ୍ଦ୍ର |
| (ii) ଲାଲ ଗ୍ରହ |
(ଗ) ମଙ୍ଗଳ |
| (iii) ନକ୍ଷତ୍ର ପୁଞ୍ଜ |
(କ) ଓରିୟନ୍ |
| (iv) ଗ୍ରହ ଯାହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ସନ୍ଧ୍ୟାତାରା କୁହାଯାଏ । |
(ଖ) ଶୁକ୍ର |
Question 2.
(କ) ମୁଁ କିଏ, ଚିହ୍ନ ।
ତିନୋଟି ଅକ୍ଷରେ ନାମ ମୋହର
ମହାକାଶ ଅଟେ ଘର ମୋହର
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ମୁଁ ବୁଲୁଥାଏ
ପୃଥିବୀ ବୃହସ୍ପତି ମଝିରେ ରହେ
ଦେହଟି ମୋ ନାଲି ରଙ୍ଗର
କହିପାରିବ ନି ନାମ ମୋହର ।
Answer:
ମଙ୍ଗଳ
(ଖ) ନିଜେ ଦୁଇଟି ସମାନ ପ୍ରହେଳିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
(୧)ଦୁଇଟି ଅକ୍ଷରେ ନାମ ମୋହର
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ମୋର ।
ସକାଳେ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତମ
ବାର ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଅଟେ ଅନ୍ୟତମ !
ତାରା ନହେଲେ ବି ମୁଁ ଗୋଟିଏ ତାରା
ଲୋକେ କୁହନ୍ତି ମୋତେ ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା । (ଶୁକ୍ର)
(୨) ତିନୋଟି ଅକ୍ଷରେ ନାମ ମୋହର
ମହାକାଶ ବକ୍ଷେ ମୋହର ଘର ।
ମୋ ଚାରିପଟେ ଅଛି ବାୟୁର ସ୍ତର
ସାଗର ନଦୀରେ ଉଛୁଳା ଜଳ ।
ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କର ଅଟେ ମୁଁ ବାସସ୍ଥାନ
କହିପାରିବ କି ମୋହରି ନାମ । (ପୃଥିବୀ)
Question 3.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଆମ ସୌର ଜଗତର ସଦସ୍ୟ ନୁହେଁ ?
(କ) ସିରିୟସ୍
(ଖ) ଧୂମକେତୁ
(ଗ) ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ
(ଘ) ପ୍ଲୁଟୋ
Answer:
(କ) ସିରିୟସ୍
Question 4.
ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗ୍ରହ ନୁହେଁ ?
(କ) ବୃହସ୍ପତି
(ଖ) ପ୍ଲୁଟୋ
(ଗ) ନେପଚୁନ୍
(ଘ) ଶନି
Answer:
(ଖ) ପ୍ଲୁଟୋ
Question 5.
ଧ୍ରୁବ ତାରା ଓ ସିରିୟସ୍ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଉଜ୍ଜଳ ନକ୍ଷତ୍ର ?
Answer:
ସିରିୟସ୍ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଟେ !
Question 6.
ଚିତ୍ରରେ ଜଣେ ଚିତ୍ରକରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୌରଜଗତର ଉପସ୍ଥାପନା ଦିଆଯାଇଛି । ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକର କ୍ରମ ଠିକ୍ ଅଛି କି ? ଯଦି ନାହିଁ ତେବେ ଚିତ୍ରରେ ଥିବା ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ଠିକ୍ କ୍ରମରେ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
Answer:
1. ବୁଧ, 2, ଶୁକ୍ର, 3. ପୃଥିବୀ, 4. ମଙ୍ଗଳ, 5. ବୃହସ୍ପତି, 6. ଶନି, 7. ୟୁରାନସ୍ ଏବଂ ୫. ନେପଚୁନ୍
Question 7.
ନକ୍ଷତ୍ର ଥିବା ରାତି ଆକାଶର ଏକ ଅଂଶ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ସତର୍କତକାର ସହ ବଡ଼ ଡୀପର ଓ ଛୋଟ ଡୀପରର ସଂରଚନା ଗଠନ କରୁଥିବା ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ସମୂହକୁ ଚିହ୍ନଟ କର –
ଏହି ସଂରଚନାଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରିବାକୁ ରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନାମକରଣ କର । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଧ୍ରୁବ ତାରାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ନାମକରଣ କର । ତୁମେ ଆବଶ୍ୟକସ୍ଥଳେ ଚିତ୍ର ୧୨.୪କୁ ଦେଖ୍ କରିପାରିବ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
Answer:
Question 8.
ରାତି ଆକାଶରେ ଏକ ଅଂଶ ଚିତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଓରିଅନ୍ ପାଇଁ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ରେଖା ଅଙ୍କନ କର ଏବଂ ସିରିୟସ୍ ତାରକାର ନାମକରଣ କର । ତୁମେ ଚିତ୍ର ୧୨.୩ କୁ ଦେଖପାରିବ ।
Answer:
Question 9.
ତୁମେ ଦେଖପାରିବ ଯେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଭୋର ସମୟରେ ଲୁଚିଯାଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଦିନରେ ଆମେ ତାରକାମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ । ଏହାର କାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
Answer:
- ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମ ନିକଟତମ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଟେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ କରେ ଏବଂ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ ।
- ଦିନବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଯୋଗୁଁ, ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
- ଏହି କାରଣରୁ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଭୋର ସମୟରେ ଲୁଚିଯାଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
Question 10.
ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରାତିରେ, 2 ରୁ 3 ଘଣ୍ଟା ବ୍ୟବଧାନରେ 3 4 ଥର ବିଗ୍ ଡୀପର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ଏଥୁ ସହିତ ପ୍ରତିଥର ଧ୍ରୁବ ତାରାକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ବଡ଼ ଡିପର ଗତି କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି କି ? ପ୍ରତ୍ୟେକର ସମୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍କେଚ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
Answer:
- ବଡ଼ ଡୀପର ଏବଂ ଛୋଟ ଡୀପର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଅଟନ୍ତି ।
- ବଡ଼ ଡୀପର ସପ୍ତର୍ଷି ମଣ୍ଡଳ ଭାବେ ପରିଚିତ ଓ ଏହା ଉର୍ସା ମେଜର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଛୋଟ ଡୀପର ଉର୍ସା ମାଇନର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଟେ ।
- ଛୋଟ ଡୀପରର ତଳ ଅଂଶରେ ଧ୍ରୁବତାରା ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥାଏ ।
- ପୃଥିବୀର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଯୋଗୁଁ ବଡ଼ ଡୀପର ଧ୍ରୁବତାରାର ଚାରିପଟେ ବୁଲିବା ପରେ ଜଣାପଡ଼େ ।
- କିଛି ସମୟ ଅନ୍ତରାଳରେ ବଡ଼ ଡୀପର ତାହାର ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ, ଆମକୁ ଲାଗିଥାଏ ସତେ ଯେପରି ଏହା ଧ୍ରୁବତାରା ଚାରିପଟେ ବୁଲୁଅଛି ।
- ରାତ୍ରି ଆକାଶରେ ଏହାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଏହାର ସ୍କେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ ।
Question 11.
ରାତିର ଆକାଶ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଏକ କବିତା କିମ୍ବା କାହାଣୀ ଲେଖ ।
Answer:
‘ ଆକାଶ ପଡ଼ୁଛି ବୋଲି ଠେକୁଆର ଚିତ୍କାର’’
ଗୋଟିଏ ନଡ଼ିଆ ଗଛ ମୂଳେ ଶୋଇଥୁବା ଅବସ୍ଥାରେ ଠେକୁଆ ପାଖରେ ଏକ ନଡ଼ିଆ ପଡ଼ିଗଲା । ଠେକୁଆ ଚମକି ପଡ଼ିଲା ଓ ଆକାଶ ତଳକୁ ଖସି ପଡ଼ିଛି ଭାବି ଜଙ୍ଗଲର ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କହି କହି ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କର ଏକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଠେକୁଆ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜଙ୍ଗଲର ରାଜାଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହାତୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲା ଯେ, ଆକାଶ ଏବେବି ତା’ ସ୍ଥାନରେ ରହିଅଛି । ଠେକୁଆ ନଡ଼ିଆ ଗଛ ପାଖକୁ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ କରିଥିଲା ଉଠିଲେ ଏବଂ ଅଧ୍ଯକ ନଡ଼ିଆ ପାଇବା ପରେ, ସେମାନେ ପଡ଼ିଥିବା ନଡ଼ିଆକୁ ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଏହା ତାହାହିଁ ଠେକୁଆକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲା । ସମସ୍ତ ପଶୁ ଏହା ଦେଖୁ ହସି ପାଇଁ ଗଛକୁ ହଲାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ନଡ଼ିଆମାନ ଖସି ପୂର୍ବପରି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ସେମାନେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲେ ଯେ, ଆକାଶ ତା’ ସ୍ଥାନରେ ରହିଅଛି ।
ଅଧ୍ବକ ଶିଖବା
୧। ତୁମ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ନାମ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର । ଏଥସହିତ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଖୋଜ । ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଚିତ୍ର ରୂପରେ ଉପସ୍ଥାପନ କର ।
୨ । ଯଦି ନିକଟରେ ପ୍ଲାନେଟୋରିୟମ୍ କିମ୍ବା ବିଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଅଛି, ତେବେ ତୁମେ ଏହାକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିପାରିବ, ବିଶେଷକରି ଯଦି ସେମାନଙ୍କଦ୍ଵାରା ରାତି ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଅଧ୍ଵବେଶନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ । ଟେଲିସ୍କୋପ ଜରିଆରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ । ଯଦି ତୁମେ ଦିନରେ ପ୍ଲାନେଟୋରିୟମ୍ ପରିଦର୍ଶନ କର, ତେବେ ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ମଡ଼େଲ, ଫଟୋ ଏବଂ ଆକାଶ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିବ ।
୩ । ବଢୁଥିବା ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ, ମଣିଷ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ପରିବେଶ ପାଇଁ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି କି ? ଅନୁମାନ କର । ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ତରରେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଲେଖ ।
୪। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (IIA) ଲଦାଖର ହାନଲେକୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣାଗାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ କାରଣ ଖୋଜ ।
୫ । ଯଦି ତୁମେ ଏସ୍ଟ୍ରୋଇଡ଼ରି କରିବାକୁ ଭଲ ପାଅ, ତେବେ ତୁମେ ଦେଖୁଥିବା ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର କପଡ଼ାରେ ଏସ୍ଟ୍ରୋଇଡ଼ରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର (ଚିତ୍ର) । ନଚେତ୍, ତୁମେ ନିଜର ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କଳା ଏବଂ କାରିଗରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ଉପାୟରେ ଚିତ୍ରଣ କର ।
ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଷ୍ଟ୍ରୋନୋମିକାଲ ଅବଜର୍ଭେଟରୀ, ହାନଲେର ଦିଗ୍ରସ୍ତା-ରି ପର୍ବତମାଳାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଶିଖରର ନାମ ସରସ୍ଵତୀ ପର୍ବତ ରଖାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଅନେକ ଟେଲିସ୍କୋପ ରହିଛି । ସେଥୁମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ହିମାଳୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଟେଲିସ୍କୋପ କୁହାଯାଏ, ଯାହାକୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ୍ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ରର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ଵକୁ ଡିସେମ୍ବର 2022 ରେ ହାନଲେ ଡାର୍କ ସ୍କାଏ ରିଜର୍ଭ (HDSR) ଭାବରେ ବିଜ୍ଞାପିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ରିଜର୍ଭ ବର୍ଷ ସାରା ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହିଥାଏ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଟେଲିସ୍କୋପ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଦ୍ଵାରା ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଛି । ଏହା ଦ୍ଵାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଷ୍ଟ୍ରୋ ଟୁରିଜିମ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି ।
ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଏକ ଅସରନ୍ତି ଦୁଃସାହସିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଯେଉଁଥରେ ସବୁବେଳେ ନୂଆ ନୂଆ ଆବିଷ୍କାର ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖିବ ତାହା ତୁମକୁ ତୁମ ଆଖପାଖ ଦୁନିଆ ବିଷୟରେ ଅଧ୍ବକ ଜାଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ଏହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଉତ୍ସୁକତା ପୋଷଣ କରିଛ ସେଥିରେ ହିଁ ଜାଣିବାର ଚାବିକାଠି ରହିଛି । ନିଜ ଆଖପାଖରେ ଥବା ଦୁନିଆକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କର, ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ଜାରି ରଖ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଭୟ କର ନାହିଁ । ମନେରଖ, ଏପରିକି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବିଷ୍କାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଛୋଟ ‘କାହିଁକି’ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଅଗଣିତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ତରର ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଛି ଏବଂ ଅଗଣିତ ଉତ୍ତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ଅପେକ୍ଷାରେ ରହିଛି । ମୋର ଯୁବ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇପାରିବ ।
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
[ରୋହିଣୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ, ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ, ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ, ଧ୍ରୁବତାରା ]
(a) ସଂରଚନା ଗଠନ କରୁଥିବା ନକ୍ଷତ୍ର ମାନଙ୍କ ସମାହାରକୁ _______ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ
(b) ବୃଷ ରାଶିର ଏକ ତାରା ଆଲଡ଼େବାରକୁ ______ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ରୋହିଣୀ
(c) ଛୋଟ ଡୀପରର ଏକ ଅଂଶ ______ ଅଟେ ।
Answer:
ଧ୍ରୁବତାରା
(d) ରାତିରେ ଅତ୍ୟଧିକ କୃତ୍ରିମ ଆଲୋକ ର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ______ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ
(e) ପୃଥିବୀର ______ ଠାରୁ ଧ୍ରୁବତାରା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ ।
Answer:
ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
[ସ୍କାଏ ମ୍ୟାପ୍, ନକ୍ଷତ୍ର, ଉଦ୍ୟାନ, ସପ୍ତର୍ଷି ମଣ୍ଡଳ, ସିରିୟସ୍ ]
(a) ରାତିରେ ଖୋଲା ଆକାଶକୁ ଦେଖୁଲେ ଅନେକ ______ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
Answer:
ନକ୍ଷତ୍ର
(b) କାନିସ୍ ମେଜରରେ ______ ନାମକ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଛି ।
Answer:
ସିରିୟସ୍
(c) ଭାରତରେ ବଡ଼ ଡୀପର ______ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
Answer:
ସପ୍ତର୍ଷି ମଣ୍ଡଳ
(d) ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ କିଛି ଅନ୍ଧାର ଅଂଶକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରି _____ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଉଛି ।
Answer:
ଉଦ୍ୟାନ
(e) ମୋବାଇଲ ଫୋନକୁ ଗ୍ରହ ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ ______ ଏକ ଅତି ସହଜ ଆପ୍ ।
Answer:
ସ୍କାଏ ମ୍ୟାପ୍
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
[ଧ୍ରୁବତାରା, ନକ୍ଷତ୍ର, ଉର୍ସା ମେଜର, ଉର୍ସା ମାଇନର, ସିରିୟସ୍ ]
(a) ମହା କ। ଶ ରେ ______ ମାନେ ନି ଜ ଆଲୋକରେ ଚମକିଥାନ୍ତି ।
Answer:
ନକ୍ଷତ୍ର
(b) ରାତି ଆକାଶରେ ସବୁଠାରୁ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି _____ ।
Answer:
ସିରିୟସ୍
(c) ବଡ଼ ଡୀପର _______ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଉର୍ସା ମେଜର
(d) ଛୋଟ ଡୀପର _______ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
ଉର୍ସା ମାଇନର
(e) ମେଘମୁକ୍ତ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତ୍ରି ରେ ______ ଦେଖିବା ସହଜ ଅଟେ ।
Answer:
ଧ୍ରୁବତାରା
ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ ଥିଲେ (✗) ଓ ଠିକ୍ ଥିଲେ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
(a) ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ।
Answer:
(✓)
(b) ବୁଧ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ଯରେ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
(✗)
(c) ଗୋଟିଏ au ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତା ସହ ସମାନ ।
Answer:
(✓)
(d) ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଆମର ଦୂରତମ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି ପ୍ରୋକ୍ସିମା ସେଣ୍ଟୋରୀ ।
Answer:
(✗)
(e) ବୁଧ, ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହର ପୃଷ୍ଠ କଠିନ ଓ ପଥର ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
Answer:
(✓)
ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ ଥିଲେ (✗) ଓ ଠିକ୍ ଥିଲେ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
(a) ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆମ ନିକଟତମ ନକ୍ଷତ୍ର ।
Answer:
(✓)
(b) ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁର ଗତିକୁ ଆବର୍ତ୍ତନ କୁହାଯାଏ ।
Answer:
(✗)
(c) ପୃଥିବୀଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ନିୟୁତ କିଲୋମିଟର ।
Answer:
(✗)
(d) ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶନି ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀ ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
(✗)
(e) ଲଞ୍ଜାତାରା ଗୋଟିଏ ତାରକା ଅଟେ ।
Answer:
(✗)
ଉକ୍ତିଟି ଭୁଲ ଥିଲେ (✗) ଓ ଠିକ୍ ଥିଲେ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
(a) ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଶକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅଟେ ।
Answer:
(✓)
(b) ଆମ ପୃଥିବୀ ଏକ ଗ୍ରହ ।
Answer:
(✓)
(c) ସୂର୍ଯ୍ୟର ବ୍ୟାସ ପୃଥିବୀର ବ୍ୟାସଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ଗୁଣ ବଡ଼ ।
Answer:
(✗)
(d) ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅତ୍ୟଧ୍ବକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ।
Answer:
(✓)
(e) ବୃହସ୍ପତି ଓ ୟୁରାନସ୍ ମଧ୍ଯରେ ଶନି ଅବସ୍ଥିତ ।
Answer:
(✓)
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ, ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ‘ଗ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମଧ୍ଯରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କର । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ଉତ୍ତର)
| କ |
ଖ |
ଗ |
| (a) ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ |
ନୀଳ ଗ୍ରହ |
ବହିଃଗ୍ରହ |
| (b) ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ |
ବଳୟ |
ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ |
| (c) ପୃଥିବୀ |
ବାମନ ଗ୍ରହ |
ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଛୋଟ |
| (d) ଶନି ଗ୍ରହ |
ଲାଲ ଗ୍ରହ |
ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା |
| (e) ପ୍ଲୁଟୋ |
ପାହାନ୍ତି ତାରା |
ପୃଷ୍ଠ କଠିନ |
Answer:
| କ |
ଖ |
ଗ |
| (a) ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ |
ପାହାନ୍ତି ତାରା |
ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା |
| (b) ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ |
ଲାଲ ଗ୍ରହ |
ପୃଷ୍ଠ କଠିନ |
| (c) ପୃଥିବୀ |
ନୀଳ ଗ୍ରହ |
ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ |
| (d) ଶନି ଗ୍ରହ |
ବଳୟ |
ବହିଃଗ୍ରହ |
| (e) ପ୍ଲୁଟୋ |
ବାମନ ଗ୍ରହ |
ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଛୋଟ |
ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।
(a) ଲାଲ ଗ୍ରହ : ମଙ୍ଗଳ :: ନୀଳ ଗ୍ରହ : _______
Answer:
ପୃଥିବୀ
(b) ବଳୟ ଗ୍ରହ : ଶନି :: ବାମନ ଗ୍ରହ : _______
Answer:
ପ୍ଲୁଟୋ
(c) ବୃହସ୍ପତି : ବାହ୍ୟଗ୍ରହ :: ପୃଥିବୀ _______
Answer:
ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ
(d) ଗ୍ରହ : ସ୍ଥିର ଆଲୋକ :: ନକ୍ଷତ୍ର : ______
Answer:
ଦପ୍ ଆଲୋକ
(e) ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହର ଅବସ୍ଥାନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ : ପୂର୍ବ ଦିଗ ନିକଟରେ :: ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହର ଅବସ୍ଥାନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ : ________
Answer:
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ନିକଟରେ
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର
୧ । କାହାକୁ କୁହନ୍ତି ସଂକ୍ଷେପରେ ଲେଖ । (ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଉତ୍ତର)
(a) ଗ୍ରହ (Planet) : ଏକ ଗ୍ରହ ହେଉଛି ଏକ ବଡ଼, ଗୋଲାକାର ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ବସ୍ତ ଯାହା ନିଜର କକ୍ଷ ପଥରେ ବୁଲି ଥାଏ । ଆମ ସୌର ମଣ୍ଡଳରେ ୫ ଟି ଗ୍ରହ ରହି ଅଛି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥିବୀ ଓ ମଙ୍ଗଳକୁ ଅନ୍ତଃଗ୍ରହ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁ ରେନସ୍ ଓ ନେପ୍ଚୁନ୍ କୁ ବହିଃ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ ।
(b) ନକ୍ଷତ୍ର (Stars) : ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଆଲୋକ ରହିଥାଏ । କେତେକ ନକ୍ଷତ୍ରର ସମାହାରରେ ଗଠିତ ସଂରଚନା ପରିଚିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଆକୃତି ପରି ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଂରଚନାକୁ ଚିହ୍ନି ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏକ ଉପଯୋଗୀ କୌଶଳ ଅଟେ ।
(c) ନକ୍ଷତ୍ରପୁଞ୍ଜ (Constellation) : ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସଂରଚନା ଗଠନ କରୁଥ୍ ବ । ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସମାହାରକୁ ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ବା ନକ୍ଷତ୍ର ପୁଞ୍ଜ କୁହାଯାଉଥିଲା । ସହଜରେ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ କାଳ୍ପନିକ ରେଖା ଦ୍ଵାରା ଯୋଡ଼ାଯାଏ । ଓରି ୟନ୍ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଶିକାରୀ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଏ ।
(d) ଧ୍ରୁବତାରା (Pole Star) : ବଡ଼ ଡୀପର ଏବଂ ଛୋଟ ଡୀପର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଅଟନ୍ତି । ଧ୍ରୁବତାରା ଛୋଟ ଡୀପରର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ । ଧ୍ରୁବତାରା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
(e) ବଡ଼ ଡୀପର (Big Dipper / Great Bear) : ବଡ଼ ଡୀପର ଉର୍ସା ମେଜର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭାରତରେ ଏହା ସପ୍ତର୍ଷି ମଣ୍ଡଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଗ୍ରେଟ ବିଅର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
(f) ଛୋଟ ଡୀପର (Little Dipper / Little Bear) : ଛୋଟ ଡୀପର ଉର୍ସା ମାଇନର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୋଲଷ୍ଟାର ଏହାର ଏକ ଅଂଶ । ଭାରତରେ ପୋଲ ଷ୍ଟା ର ଧ୍ରୁବତାରା ଭାବରେ ପରିଚିତ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଲିଟିଲ୍ ବିଅର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
(g) ସୂର୍ଯ୍ୟ (Sun) : ଏହା ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର । ଏହା ଆମ ନିକଟତମ ନକ୍ଷତ୍ର ଅଟେ । ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ଗୋଲାକାର ଗ୍ୟାସ ପିଣ୍ଡ ଅଟେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ କରେ, ସେଥ୍ ପାଇଁ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଶକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅଟେ । ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର କୁହାଯାଏ ।
(h) ସୌରଜଗତ (Solar System) : ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଆଠଟି ଗ୍ରହ, ବାମନ ଗ୍ରହ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହାଣୁ ଏବଂ ଧୂମକେତୁ ନେଇ ଆମ ସୌରଜଗତ ଗଠିତ ହୋଇଅଛି । ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କ୍ରମରେ ଥିବା ଆଠଟି ଗ୍ରହ ହେଉଛି ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥିବୀ, ମଙ୍ଗଳ, ବୃହସ୍ପତି, ଶନି ୟୁରାନସ୍ ଏବଂ ନେପଚ୍ୟୁନ ।
(i) ପାହାନ୍ତି ତାରା (Morning Star) | ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା (Evening Star) : ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ ସା ଧର ଣ ତଃ ପାହାନ୍ତି ଆ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଭାବରେ ଝଲସୁଥିବାର ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ଏହା ଏକ ତାରା ନୁହେଁ ତଥାପି ଏହାକୁ ପାହାନ୍ତି ତାରା କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା କୁହାଯାଏ । ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ ମାତ୍ର ୮୮ ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଥରେ ପରିକ୍ରମଣ କରିଥାଏ ।
(j) ଲାଲ ଗ୍ରହ (Red Planet) : ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହକୁ ଲାଲ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହି ଗ୍ରହର ମାଟି ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଅଟେ । ଏହି ମାଟିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଲୌହ କଣିକାର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ରଙ୍ଗ ଲାଲ ହୋଇଥାଏ । ବୈଜ୍ଞାନିକ ମାନେ ବିଶ୍ଵାସ କରନ୍ତି ଯେ, ଏହାର ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ଥାଇପାରେ ।
(k) ନୀଳ ଗ୍ରହ (Blue Planet) : ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଜଳରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥୁବାରୁ ମହାକାଶରୁ ଏହା ନୀଳ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି କାରଣରୁ ପୃଥିବୀକୁ ନୀଳ ଗ୍ରହ କୁହାଯାଏ ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ସୌରଜଗତର ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହ ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନର ସତ୍ତା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।
(I) ବାମନ ଗ୍ରହ (Dwarf Planet) : ଆମ ସୌରଜଗତରେ ପ୍ଲୁଟୋ ନାମକ ଏକ ବସ୍ତୁ ଅଛି, ଯାହା ନେପଚୁନ୍ଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପଟେ ଘୂରି ବୁଲୁଛି । ଏହା ପୃଥିବୀର ଉପଗ୍ରହ ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଛୋଟ ଅଟେ । ଆନ୍ତର୍ଜାଢୀୟ ମହାକାଶୀୟ ସଂଘ (IAU) ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ଲୁଟୋ ଏକ ବାମନ ଗ୍ରହ ଅଟେ ।
(m) ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ (Natural Satellite) : ଗ୍ରହ ଚାରିପଟେ ଗତି କରୁଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ସାଧାରଣତଃ ଉପଗ୍ରହ କୁହଯାଏ । ଗ୍ରହ – ମାନଙ୍କଠାରୁ ଆକାରରେ ଏମାନେ ଛୋଟ ଅଟନ୍ତି । ପୃଥିବୀର ଗୋଟିଏ ଚନ୍ଦ୍ର ଥିବାବେଳେ ମଙ୍ଗଳର ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ର ରହିଛି । ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁରେନସ୍ ଓ ନେପ୍ଚୁନ୍ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଛନ୍ତି ।
(n) କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ (Artificial Satellite) : କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଯୋଗଯୋଗ, ନାଭିଗେସନ୍, ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ପାଇଁ ରକେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାକାଶୀୟ ପିଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ କକ୍ଷପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ମାହାକାଶ ଯାନ ପରି ଉପକରଣ ।
(o) ଚନ୍ଦ୍ର (Moon) : ଏହା ପୃଥିବୀର ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ । ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଏହା ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୨୭ ଦିନ ସମୟ ନେଇଥାଏ । ମହାକାଶରେ ଏହା ଆମର ନିକଟତମ ପଡ଼ୋଶୀ ଅଟେ । ଚନ୍ଦ୍ରରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ନାହିଁ ଚନ୍ଦ୍ରର ବ୍ୟାସ ପୃଥିବୀର ବ୍ୟାସର ପ୍ରାୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଟେ ।
(p) ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନ (Chandrayaan) : ଚନ୍ଦ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧୂକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ୨୦୦୮ ରେ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୨, ୨୦୨୩ ରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନ – ୩ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ରୋଭରକୁ ନେଇ ବିକ୍ରମ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ସଫଳତାର ସହ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ସଫଳତା ପାଇଁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ କୁ ଭାରତରେ ‘ଜାତୀୟ ମହାକାଶ ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି ।
(q) ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ (Asteroids) : ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହ ମାନେ ପ୍ରାୟ ଗୋଲାକୃତି ଅଟନ୍ତି । ସୌରମଣ୍ଡଳରେ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁ ଅଛି ଯାହା ପଥର ଏବଂ ଆକୃତିରେ ଅନିୟମିତ ଅଟେ । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହାଣୁ କୁହାଯାଏ । ଅନେକ ଗ୍ରହାଣୁ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ କକ୍ଷପଥ ମଧ୍ୟରେ ରହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି । ଏମା ନ ଙ୍କୁ ଏକ ତ୍ର ଭା। ବେ ଗୁହାଣୁପୁଞ୍ଜ କୁହାଯାଏ ।
(r) ଧୂମକେତୁ (Comets) : ବେଳେବେଳେ ସୌରମଣ୍ଡଳର ବାହ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ବସ୍ତ ଆସି ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି । ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜଥିବା ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଲଞ୍ଜାତାରା ବା ଧୂମକେତୁ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଧୂଳିକଣା, ଗ୍ୟାସ ଓ ଛୋଟଛୋଟ ବରଫ ଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଧୂମକେତୁଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟ ବ ଧାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନି କ ଟତର ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(s) ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା (Millyway Galaxy) : ସହରର ଆଲୋକଠାରୁ ଦୂରରେ ଅନ୍ଧାରୁଆ ସ୍ଥାନରୁ ଅମାବାସ୍ୟା ରାତି ର ଆକାଶରେ ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଲୋକର ଏକ ବିସ୍ତାରିତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ଏହାକୁ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା କୁହାଯାଏ । ଏକ ଛାୟାପଥରେ କୋଟି କୋଟି ନକ୍ଷତ୍ର ରହି ଥାନ୍ତି । ଆମ ସୌରଜଗତ ହେଉଛି ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ଛାୟାପଥର ଏକ ଅଂଶ ।
(t) ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ |ବିଶ୍ଵ (The Universe) : ବାହ୍ୟ ମହାକାଶରେ ଆକାଶ ଗଙ୍ଗା ବାହାରେ ଅନେକ ଛାୟାପଥ ରହିଛି । ନକ୍ଷତ୍ର, ଛାୟାପଥ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବୁଝିବାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ ଜାରି ରଖୁଛନ୍ତି । ଜୀବସତ୍ତାର ସନ୍ଧାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାହ୍ୟଗ୍ରହ ଆଡ଼କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଆମ ଛାୟାପଥରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ବୁଲୁଥିବା ଗ୍ରହ ଅଟନ୍ତି ।
Question 2.
ମହାକାଶ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଲଦାଖର ନୁଦ୍ରା ଅଞ୍ଚଳ କାହିଁକି ଅନନ୍ୟ ?
Answer:
(i) ଏଠାରେ ବାୟୁ କିମ୍ବା ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ ନାହିଁ ।
(ii) ରାତିର ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।
(iii) ଏଠାରେ ପାଗ ପ୍ରାୟ ଶୁଖୁଲା ରହେ ।
Question 3.
ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଂର ଚ ନାର ଉପଯୋଗୀ କୌଶଳଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ?
Answer:
(i) ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷକରି ନାବିକ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା! ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଦିଗ ଖୋଜିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ।
(ii) ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରି ସ୍ଥିତିରେ ଏହାକୁ ଉପଯୋଗୀ ପଦ୍ଧତି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।
(iii) କେତେକ ନକ୍ଷତ୍ର ମାନଙ୍କର ସମାହାରରେ ଗଠିତ ସଂରଚନା ପରିଚିତି ଦ୍ରବ୍ୟର ଆକାର ପରି ହୋଇଥାଏ ।
Question 4.
ସହଜରେ ଚିହ୍ନବା ପାଇଁ ଓରିୟନ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ କିପରି ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଓରିୟନ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଶିକାରୀ ଭାବରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଏ ।
(ii) ମଝିରେ ଥିବା ୩ଟି ନକ୍ଷତ୍ର ଶିକାରୀଙ୍କ ବେଲ୍ଟ ପରି ଦେଖାଯାଏ ।
(iii) ଏହା କଳ୍ପନା କରାଯାଏ କି, ଶିକାରୀ ଓରିଅନ, ତାଙ୍କ କୁକୁର (କାନିଜ୍ ମେଜର ନକ୍ଷତ୍ର) ଏକ ଷଣ୍ଢ (ବୃଷ ନକ୍ଷତ୍ର) ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଅଛି ।
Question 5.
ବଡ଼ ଡୀପର ଓ ଛୋଟ ଦ୍ବୀପର ନକ୍ଷତ୍ର ମଣ୍ଡଳ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?
Answer:
(i) ବଡ଼ ଡୀପର ଉର୍ସା ମେଜର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଛୋଟ ଡୀପର ଉର୍ସା ମାଇନ ର ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଟେ ।
(ii) ଭାରତରେ ବଡ଼ ଡୀପର ସପ୍ତର୍ଷି ମଣ୍ଡଳ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ଧ୍ରୁବତାରା, ଛୋଟ ଡୀପରର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ ।
(iii) ଧ୍ରୁବତାରା ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସ୍ଥିରଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚିହ୍ନିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
Question 6.
ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଏହାର ନିରାକରଣ କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ?
Answer:
(i) ରାତ୍ରି ରେ ଅତ୍ୟଧିକ କୃତ୍ରିମ ଆଲୋକର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଆଲୋକ ପ୍ରଦୂଷଣ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ଏହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଅଛି ।
(iii) ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ କିଛି ଅନ୍ଧାର ଆକାଶକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଉଦ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଉଛି ।
Question 7.
ରାତି ଆକାଶରେ ଆମେ ବଡ଼ ଡୀପର ଓ ଧ୍ରୁବତାରାକୁ କିପରି ଖୋଜି ପାରିବା ?
Answer:
(i) ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ରାତିର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଆକାଶର ଉତ୍ତରଭାଗ ଆଡ଼କୁ ଦିଗ୍ବଳୟ ଉପରକୁ ଦେଖିଲେ ବଡ଼ ଡୀପର ମିଳିପାରିବ ।
(ii) ବଡ଼ ଡୀପର ଶେଷରେ ଥିବା ୨ଟି ତାରାକୁ ଦେଖୁ କଳ୍ପନା କରିବାକୁ ହେବ ଯେ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଏକ ସରଳରେଖାରେ ଗତି କରୁଛି ।
(iii) ଏହି ୨ଟି ତାରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତାର ପ୍ରାୟ ୫ ଗୁଣ ଦୂରତାରେ ଧ୍ରୁବତାର ଅବସ୍ଥାନ କରି ଥାଏ ।
Question 8.
ଓରିଅନ୍ ଏବଂ ସିରିୟସ୍ ତାରାକୁ କିପରି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଭାରତରେ ଡିସେମ୍ବରରୁ ଏପ୍ରିଲ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ଓ ରି ଅନକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲଭାବରେ ଦେଖୁପାରିବା ।
(ii) ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ସରଳରେଖାରେ ତିନୋଟି ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ତାର। ଓ ରି ଅନ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହାକୁ ଶିକାରୀ ବେଲ୍ଟ ବୋଲି କଳ୍ପନା କରାଯାଏ ।
(iii) ଓରିଅନ୍ର ୩ ଟି ମଧ୍ଯମ ତାରାଦେଇ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଦେଖୁଲେ ସି ରିୟସ୍ ତାର। ଦେଖିବାକୁ ପାଇବା ।
Question 9.
କେଉଁ କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର କୁହାଯାଏ ?
Answer:
- ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର । ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତପ୍ତ ଗୋଲାକାର ଗ୍ୟାସ ପିଣ୍ଡ ଅଟେ । ଏହା ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ କରେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଏ ।
- ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାପ ଏବଂ ଆଲୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ । ଏହା ପୃଥିବୀର ଶକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅଟେ ।
- ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳବାୟୁ, ଋତୁ, ପାଗ, ଜଳଚକ୍ର ଓ ପବନ ବହିବା ଇତ୍ୟାଦି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦାୟୀ ଅଟେ । ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଜୀବନ ବଜାୟ ରଖୁବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।
Question 10.
ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଗ୍ରହମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରାୟ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରାୟ ଗୋଲାକାର ବସ୍ତୁ ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରି ବୁଲୁଥା’ନ୍ତି ।
(ii) ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଦୂରତା କ୍ରମରେ ଆଠଟି ଗ୍ରହ ରହିଅଛି ।
(iii) ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରି ପଟେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଗତି କୁ ପରିକ୍ରମଣ କୁହାଯାଏ । ଏହା ସହ ଗ୍ରହମାନେ ନିଜ ଅକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ମଧ୍ୟ ପୁରିଥାନ୍ତି ।
Question 11.
ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ?
Answer:
(i) ଗ୍ର ହ ଚାରିପଟେ ଗତି କରୁଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ସାଧା ର ଣ ତଃ ଉପଗ୍ର ହ କୁ ହାଯାଏ । ଗ୍ରହମାନଙ୍କଠାରୁ ଆକାରରେ ଏମାନେ ଛୋଟ ଅଟନ୍ତି ।
(ii) ପୃଥିବୀର ଗୋଟିଏ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ ଚନ୍ଦ୍ର ଥିବାବେଳେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଦୁଇଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ ରହିଅଛି ।
(iii) ବୃହସ୍ପତି, ଶନି, ୟୁରେନ୍ସ ଓ ନେପ୍ଚୁନ୍ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପଗ୍ରହ ରହିଛନ୍ତି ।
Question 12.
ଚନ୍ଦ୍ରର ପୃଷ୍ଠଭାଗ କିପରି ହୋଇଥାଏ ?
Answer:
(i) ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ କ୍ରେଟର ନାମକ ଗୋଲାକାର ପାତ୍ରପରି ଗର୍ଭମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
(ii) ମହାକାଶରୁ ଆସିଥିବା ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ ବା ପଥରର ପ୍ରଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅଧିକାଂଶ କ୍ରେଟର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।
(iii) ଯେହେତୁ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ପାଣି କିମ୍ବା ଜୀବନ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଗର୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେହିପରି ଅବସ୍ଥାନ କରିଥା’ନ୍ତି ।
Question 13.
ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଏଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହାଣୁଠାରୁ କିପରି ପୃଥକ ?
Answer:
- ସୌର ମଣ୍ଡଳରେ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତ ଅଛି ଯାହା ପଥର ଏବଂ ଆକୃତିରେ ଅନିୟମିତ ଅଟନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହାଣୁ କୁହାଯାଏ ।
- ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ମଙ୍ଗଳ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ କକ୍ଷପଥ ମଧ୍ୟରେ ରହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରିଥା’ନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରଭାବେ ଗ୍ରହାଣୁପୁଞ୍ଜ କୁହାଯାଏ ।
- ବେଳେବେଳେ କେତେକ ଗ୍ରହାଣୁ ପୃଥିବୀର ଅତି ନିକଟଦେଇ ଗତି କରିଥାନ୍ତି ।
Question 14.
ଧୂମକେତୁ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ? ଏହାର ଗଠନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ବେଳେବେଳେ ସୌର ମ ଣ୍ଡଳର ବାହ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ବସ୍ତୁ ଆସି ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଜଥିବା ଏହି ବସ୍ତୁ ଗୁ ଡ଼ି କୁ ଲଞ୍ଜା ତାରା ବା ଧୂମକେତୁ କୁହାଯାଏ ।
(ii) ଏଗୁଡ଼ିକ ଧୂଳି, ଗ୍ୟାସ୍, ପଥର ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ବରଫ ଖଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଅଟେ ।
(iii) ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ମାତ୍ରେ ସେଥୁରେ ଜମାହୋଇଥିବା ପଦାର୍ଥ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହେବାକୁ ଲାଗିଥାଏ ।
Question 15.
ଧୂମକେତୁ ମାନଙ୍କର ପରିକ୍ରମଣ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଲେଖ ।
Answer:
(i) ଅଧିକାଂଶ ଧୂମକେତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପଟେ ଘୂରି ବୁଲନ୍ତି । ଏମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟ ବ ଧାନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନି କ ଟତ ର ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(ii) କେତେକ ଧୂମକେତୁ ସୌରମଣ୍ଡଳରୁ ପଳାଇ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି । ଅନ୍ୟକେତେକ ଭାଙ୍ଗି ଯିବା ସହ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି ।
(iii) ହ୍ୟାଲିଙ୍କ ଧମକେତୁ ପ୍ରତି ୭୬ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଦେଖାଯାଏ ।
Question 16.
ଭାରତର ଚନ୍ଦ୍ର ଅଭିଯାନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ।
Answer:
(i) ୨୦୦୮ ମସି ହାରେ ଭାର ତ ର ପ୍ରଥ ମ ଅଭିଯାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନ – ୧ ଉତ୍ କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
(ii) ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଭାରତର ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଭି ଯାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନ – ୨ ଉତ୍ କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
(iii) ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଭାରତର ତୃତୀୟ ଅଭିଯାନ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାନ – ୩ ଉତ୍ କ୍ଷେପ ଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ରୋଭରକୁ ନେଇ ଏହାର ବି କ୍ରମ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଚନ୍ଦ୍ର ର ଦକ୍ଷିଣମେରୁ ନିକଟରେ ଅବତରଣ କରିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି ।
Question 17.
ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ ।
Answer:
ଗ୍ରହ :
(i) ଏମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ଆଲୋକ ନଥାଏ ।
(ii) ଏମାନେ ନକ୍ଷତ୍ର ତୁଳନାରେ ଥଣ୍ଡା ଅଟନ୍ତି ।
(iii) ଏମାନେ ଦପ୍ଦପ୍ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
(iv) ଏମାନେ ସମୟ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି ।
(v) ଏମାନେ ନକ୍ଷତ୍ର ତୁଳନାରେ ଛୋଟ ଅଟନ୍ତି ।
(vi) ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ପୃଥିବୀ ଏହାର ଉଦାହରଣ ।
ନକ୍ଷତ୍ର :
(i) ଏମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ଵ ଆଲୋକ ଥାଏ ।
(ii) ଏମାନେ ସମେକନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ।
(iii) ଏମାନେ ଦପ୍ଦପ୍ କରିଥାନ୍ତି ।
(iv) ଏମାନେ ଆକାଶରେ ସ୍ଥିର ଥ୍ବ। ପରି ଦେଖାଯା’ନ୍ତି ।
(v) ଏମାନେ ଗ୍ରହ ତୁଳନାରେ ବଡ଼ ଅଟନ୍ତି ।
(vi) ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରକ୍ଷିକା ସେଣ୍ଟାଉରୀ ଏହାର ଉଦାହରଣ ଅଟନ୍ତି ।
